text:
Tôi đến thăm Bà Ngô Đình Nhu vào lúc 2 giờ trưa ngày 16 tháng 3 năm 2002 tại kinh thành Paris của nước Pháp. Nắng êm dịu vừa lên sau buổi sáng ẩm ướt của những ngày đầu Xuân và Paris thì lúc nào cũng chật ních những người và xe. Thành phố có cả một kho tàng bảo vật và huyền thoại. Ở đây người đi bộ đầy đường với những tiệm ăn và quán cà phê nối tiếp chạy dài cả dẫy phố. Người Paris nhàn hạ và ham muốn hưởng thụ, chậm chạp nhưng thon thẻ hơn người Seattle. Cuộc sống thư giãn chậm chạp của những ông Tây bà Đầm là niềm ước mơ của những người luôn phải vội vã lập cập với tốc độ từ sáng sớm đến nửa đêm ở Cali hay Texas.
Bà Nhu ở một mình trong một đơn vị gia cư (apartment) của một toà nhà mới xây gần tháp Eiffel. Nói là mới để phân biệt với những chung cư san sát ở Paris đã được xây cất cả đến vài ba thế kỷ với những đường nét hoa văn cổ kính. Chung cư Bà Nhu ở có những nét kiến trúc đương đại giống như một cái hộp khổng lồ bằng kính, có lẽ đã được tạo dựng từ 30 đến 40 năm. Bà Nhu là sở hữu chủ hai (02) đơn vị gia cư ở trên tầng lầu thứ 11 của toà nhà cao tầng ở khu vực có địa thế rất đẹp và đắt tiền nhất thủ đô Paris, ngay giữa cái nôi của văn hoá và chính trị thế giới. Nơi đây một tấc đất chẳng biết giá tới mấy chục hay mấy trăm tấc vàng. Cả vùng này hầu như là nơi cư ngụ của các nhân viên và phái đoàn ngoại giao trên đất Pháp. Bà Nhu ở một đơn vị và cái thứ hai cho thuê để lấy tiền sinh sống. Đó là lợi tức duy nhất của Bà, cũng tiệm tạm đủ sống và không cần nhờ vả đến các con. Bà sống ẩn dật, đi về lẻ loi thầm lặng đến nỗi một khuôn mặt quen thuộc của cộng đồng người Việt quốc gia ở Paris là cựu Trung Tướng Trần Văn Trung vẫn nghĩ là Bà Nhu sống ở bên Ý.
Trên đường đến thăm Bà Nhu, tôi vẽ ra trong đầu óc qua hình ảnh cuả những chung cư đắt tiền ở New York hay San Francisco đã xem trên những tạp chí chuyên về địa ốc ở Mỹ và nghĩ là nơi cư ngụ của Bà Nhu chắc phải sang trọng lắm. Những apartment của Jacqueline Kennedy hay John Lennon ở New York và của các tay tài phiệt ở San Francisco gợi cho tôi một náo nức mong chờ. Các cụ mình ngày xưa vẫn nói “ăn cơm Tầu, ở nhà Tây” thì chắc là đã có một so sánh cẩn trọng. Tôi bước đi vội vàng với những lung linh nơi lãnh điạ của giới thượng lưu. Những dòng họ quý tộc từ bao nhiêu đời cấu trúc nên vẻ hào nhoáng phong nhã của kinh thành Aùnh Sáng và dân cư ngụ dù ở chân trời góc biển nào lưu lạc tới đây cũng được nhận lãnh ấn tích của người Paris.
Chiếc thang máy nhỏ hẹp vừa đủ chỗ đứng cho một ông Mỹ quá khổ đưa tôi lên tầng 11 của toà nhà cao tầng. Bà Nhu mở cửa đón khách trong chiếc áo kimono Nhật mầu xanh nước biển, khuôn mặt trang điểm kỹ lưỡng với giọng nói đặc Huế . Bà đón tôi trong một tư thái rất chánh trị, không vồn vã mà cũng chẳng quá lạnh nhạt. Bà Nhu sắp vào tuổi 80 nhưng rất khoẻ mạnh. Bà đi đứng nhanh nhẹn, lưng thẳng, đôi mắt to và sáng. Có người nói từ năm 1963 đến nay Bà chẳng già đi chút nào. Thật ra đó chỉ là một lối nói để diễn tả sức khoẻ sung mãn của một người tuy đã nhiều tuổi đời nhưng vẫn giữ dược vóc dáng linh hoạt và nét mặt không có những nếp nhăn theo thời gian. Tuy nhiên “cái già” cũng vất vưởng đâu đó trên khoé mắt vành môi. Khi Bà cười thì khuôn mặt trông rất tươi trẻ phô bầy bộ răng trắng vẫn còn đầy đủ trong tình trạng hoàn hảo.
Chỗ ở của Bà Nhu tuy không nghèo nàn nhưng chẳng có gì đáng nói, ngay cả không bằng cái apartment mà tôi thuê mướn ở ngoại ô thành phố Seattle vào mùa Đông năm 1975 khi vừa đến Mỹ. Đơn vị gia cư của Bà Nhu rất tầm thường, giống như những apartment rẻ tiền ở Mỹ với hai phòng ngủ và một diện tích nhỏ làm phòng khách. Phía tay trái lối đi từ cửa ra vào là nhà bếp. Trên tường phòng khách treo vài khung hình lớn có những tấm hình Tổng Thống Ngô Đình Diệm, Đức Cha Ngô Đình Thục, Ông Cố Vấn Ngô Đình Nhu, cô trưởng nữ Ngô Đình Lệ Thủy và nhiều người thân tộc đã quá vãng. Khoảng trống phía bên tay phải là phòng khách có một bộ xa-lông, bên cạnh kê bàn ăn với 6 cái ghế. Bộ bàn ghế này và vài cái tủ nhỏ kê ngoài phòng khách làm bằng gỗ gụ mầu đen với những nét chạm trổ Việt Nam quen thuộc. Bà Nhu cho biết trước kia thân sinh là Ông Bà Trần Văn Chương có một apartment ở Paris và những đồ đạc này được mang từ Việt Nam qua, lâu lắm rồi. Khi hai cụ thân sinh bán cái apartment đi thì cho Bà Nhu bộ bàn ăn và hai cái tủ nhỏ này. Tôi đã đọc mấy bài báo nói về khiếu thẩm mỹ của Bà Nhu qua việc sắp xếp và trang hoàng Dinh Độc Lập. Giờ này được đứng ngay giữa cơ ngơi của riêng Bà mà chẳng thấy một “công trình” nào xem cho bắt mắt, có thể vì điều kiện tài chánh hay thời trưng diện của Bà đã qua.
Đứng ở nhà bếp nhìn ra ngoài có cảm tưởng như tháp Effeil sát ngay bên cạnh khung cửa kính. Tôi tiếc thầm, phải như phòng khách mà được xếp đặt ở chỗ này thì đẹp biết bao. Ngồi đây nhâm nhi ly cà phê nhìn thiên hạ từ khắp nơi trên thế giới đổ xô đến chân tháp chờ lên thang máy nhìn cả kinh thành Paris. Ngày như đêm lúc nào cũng là hội hè đình đám. “Vui với cái vui của thiên hạ” chắc lòng mình cũng phần nào đỡ trống trải. Có lẽ cũng vì vậy mà phòng ngủ bên cạnh nhà bếp có kê một bộ xa-lông để bù đắp lại sự thiếu sót to lớn của người thiết kế khu chung cư. Phòng ngủ thứ hai là chỗ làm việc của Bà Nhu với đủ loại sách báo. Cả đơn vị gia cư của một người sống lẻ loi một mình không có đến một cái giường nhỏ. Buổi tối Bà Nhu trải một cái chăn trên nền nhà, ở một chỗ nào đó trong “căn hộ” nhỏ hẹp để nghỉ qua đêm. Bà không ngủ trên giường nệm nên mặc dầu đã lớn tuổi mà vẫn giữ được lưng thẳng và đi đứng nhanh nhẹn mạnh dạn.
Bà Nhu mời tôi ngồi trên một cái ghế ngay đầu bàn ăn cạnh khu phòng khách. Bà ngồi ghế đối diện, chân trái gác lên một chiếc ghế thấp hơn. Bà nói kỳ này khí hậu thay đổi bất thường nên cái chân hơi bị đau vì vết thương ngaỳ trước. Bà Nhu bị gẫy chân trái trong vụ hai phi công Phạm Phú Quốc và Nguyễn Văn Cử ném bom Dinh Độc Lậïp vào ngày 27 tháng 2 năm 1962. Sau này Bà đang đi bộ thì trượt chân ngã và cũng cái chân trái này bị gẫy lần thứ hai. Mặc dầu Bà không gặp khó khăn gì khi đi đứng nhưng đôi khi cũng thấy khó chịu.
Đối với tôi đây chỉ là một cuộc thăm viếng thường tình giữa người đồng hương nơi xứ lạ. Tôi không có ý định phỏng vấn Bà Nhu và chắc chắn Bà sẽ không được tự nhiên, thoải mái khi phải đóng khung trong những câu hỏi của một cuộc phỏng vấn. Phần khác tôi cũng không muốn khơi lại những đau thương mà Bà phải gánh chịu trong cơn bão táp lịch sử và bể oan cừu cay nghiệt của cuộc đời. Tôi muốn cuộc thăm viếng không bị gò bó và trói buộc vào một chủ đề đồng thời cũng không muốn tìm tòi những gì mà cá nhân tôi và rất nhiều người được nghe đủ loại chuyện tốt xấu về Bà mà chẳng biết hư thực ra sao, và từ những mù mờ đó đã có biết bao câu hỏi về một người đàn bà một thời xe ngựa thênh thang. Tôi muốn câu chuyện được tự nhiên và để Bà chủ động bất cứ những gì Bà muốn nói. Tôi có thể dùng những tiểu xảo của kỹ thuật phỏng vấn “gài” Bà vào những sơ hở để thoả mãn những gì tôi muốn biết hoặc chỉ nghe đồn thổi. Tôi đã không làm như vậy vì lòng kính trọng đối với Bà và lương tâm ngay lành của tôi.
Tôi mở đầu câu chuyện bằng mấy lời xã giao thông thường, kính chúc Bà luôn được mạnh khoẻ an vui. Bà bắt đầu nói về lai lịch nơi hiện cư ngụ. Rất nhiều người biết qua báo chí chuyện một người Pháp giầu có biếu Đức Tổng Giám Mục Ngô Đình Thục một món tiền lớn và Đức Cha Thục đã cho Bà Nhu để mua một đơn vị gia cư trong toà nhà cao tầng này và sau đó Bà dành dụm mua thêm được một đơn vị nữa. Sự thật không phải như vậy. Bà Nhu trực tiếp nhận được một số tiền rất lớn từ một vị ân nhân ẩn danh. Có tiền trong tay, Bà đã nhờ một cựu bộ trưởng thời chính phủ De Gaulle giúp mua liền một lúc hai đơn vị gia cư này. Vào những năm mà người Việt vượt biển ra đi một cách rầm rộ gần như công khai, Bà Nhu cho mấy thanh niên mới bơ vơ đến Pháp tạm trú ở đơn vị gia cư thứ hai và không lấy tiền thuê mướn hay bất cứ chi phí điện nước nào cả. Một thời gian sau những thanh niên này tìm được thân nhân hay vì nhu cầu công việc ra đi tạo lập đời sống mới thì Bà Nhu cho một nhà ngoại giao Nhật Bản thuê mướn cho đến ngày nay. Vị ân nhân tặng Bà Nhu số tiền kếch xù đó là Bà Capaci, một cư dân thành Milan nước Ý và cũng là một trong bẩy người phụ nữ giầu nhất thế giới. Bà Nhu chưa được một lần gặp vị ân nhân này và mãi đến bốn năm sau khi Bà Capaci tạ thế Bà Nhu mới được biết tên cũng như thanh thế và sự nghiệp của người đã gia ân cho mình.
Trên bức tường ngăn phòng khách và nhà bếp có treo tấm hình đen trắng ngôi nhà của Ông Bà Nhu ở Đà Lạt, tôi kể cho Bà nghe chuyến đi về Việt Nam nhân dịp Tết Tân Tỵ, lần đầu tiên sau 26 năm vội vã ra đi lánh nạn cộng sản. Tôi đã đi Đà Lạt, ghé lại thăm ngôi nhà xưa của thời trung học, bước qua đường đứng nhìn nhà Ông Bà Nhu một lúc lâu. Ngôi nhà của Ông Bà Nhu hiện không có người ở nhưng được bảo quản khá tốt, không thấy những đổ vỡ hoang tàn vì thời gian hay qua những biến động. Hiện nay Bà Nhu không ý định về thăm Việt Nam mặc dầu Bà được nhà cầm quyền Hà Nội đánh tiếng cho biết là nếu Bà muốn về thì cũng chẳng có trở ngại gì. Những kỷ niệm về một nơi chốn thân thương xa xưa gợi lại miền ký ức dấu ái, Bà nói “tôi gặp Ông Cố Vấn năm 16 tuổi, đến năm 18 tuổi thì làm đám cưới”. Bà có vẻ buồn khi nói đến ngôi nhà ở Đà Lạt. Một vùng trời mộng mơ với những kỷ niệm của ngày tháng êm đềm nơi xứ sương mù vẫn còn vương vất đâu đây.
Khi nói về những người con thì Bà Nhu có vẻ bằng lòng với chút hãnh diện. Tôi cố tình không hỏi han gì về trưởng nữ Ngô Đình Lệ Thủy đã bị chết thảm trong một tai nạn xe cộ trên xa lộ vòng đai của Paris. Rất có thể đây là một âm mưu quốc tế còn nhiều nghi vấn chưa được sáng tỏ và tôi cũng không muốn khơi lại những kỷ niệm đau buồn để rồi những giọt nước mắt của bà mẹ lại một lần nữa ướt đẫm trên khuôn mặt đã có quá nhiều khổ đau. Ông con trai lớn Ngô Đình Trác tốt nghiệp kỹ sư canh nông, năm nay cũng đã 55 tuổi, lấy vợ người Ý và có bốn con, ba trai một gái. Bà Nhu nói về những đứa cháu nội, con trai của Ông Trác, trong niềm vui “cao một mét tám, to lớn và đẹp trai lắm”. Vợ Ông Trác thuộc giòng dõi qúy tộc rất giầu có. Ông Trác rất đam mê công việc trồng trọt chăn nuôi và đã chế tạo được nhiều dụng cụ nông cơ thích hợp cho việc canh tác những thửa đất nhỏ. Gia đình Ông Trác sỡ hữu một biệt thự to và rất đẹp trong nội thành La Mã. Ngôi biệt thự này có cách cấu trúc và dáng dấp như một tu viện. Bà Nhu đã ở đây nhiều năm nên rất nhiều người lầm tưởng rằng Bà đã tá túc ở một tu viện Công giáo trong khoảng thời gian dài.
Người con trai thứ hai là Ngô Đình Quỳnh cũng đã trên 50 tuổi, tốt nghiệp trường E.S.E.C (Ecole Superieure de l’Economie et du Commerce) chứ không phải trường H.E.C (Hautes Etudes Commerciales) như rất nhiều báo chí và sách vở đã sai lầm. E.S.E.C là trường tư đào tạo các chuyên gia kinh tế và tài chánh cao cấp, có học trình gay gắt và học phí rất cao. Sinh viên được nhận vào học trường này phải vượt qua những cuộc thi cử cam go và sau khi tốt nghiệp được các cơ quan kinh tế và tài chánh trên toàn thế giới trọng vọng. Khi Ngô Đình Quỳnh học trường này, Bà Nhu đã không đủ khả năng trả học phí nên phải làm giấy xin nợ tiền học. Hiện Ông Quỳnh làm đại diện thương mại cho một số công ty Hoa Kỳ ở Bruxelles, thủ đô nước Bỉ. Ông Quỳnh không lập gia đình. Bà Nhu cười nói “Ông Quỳnh giống Ông Bác”, hàm ý sống độc thân như Tổng Thống Ngô Đình Diệm. Đang lúc tôi nói chuyện với bà Nhu thì một thiếu nữ người Pháp gõ cửa buớc vào với một xấp hình trên tay. Cô bé 17 tuổi này vừa trở về sau chuyến đi làm công việc thiện nguyện giúp các thanh nữ Phi Luật Tân bị bệnh AIDS. Tất cả chi phí cho chuyến đi của cô bé này do Ông Ngô Đình Quỳnh đài thọ. Cô bé có những lọn tóc mầu hạt dẻ khoe những tấm hình chụp chung với các nạn nhân của căn bệnh thời đại và ước mong sẽ được trở lại thủ đô của nước Phi Luật Tân để tiếp tục công việc bác ái. Bà Nhu nói ông Quỳnh sống đạm bạc và rất tích cực trong những hoạt động từ thiện nên ước vọng của cô bé chẳng phải là một giấc mơ.
Cô con gái út Ngô Đình Lệ Quyên có bằng tiến sĩ Luật từ trường đại học Roma. Lệ Quyên là một luật gia ngành Công Pháp rất nổi tiếng nhưng chỉ được mời thỉnh giảng và tham luận ở phân khoa Luật của đại học Roma mà thôi. Lý do đơn giản là Lệ Quyên không chịu vào quốc tịch Ý. Luật lệ nước Ý lại không cho phép những người không có quốc tịch được thủ đắc hàm giáo sư và do vậy không được quyền giảng dậy một cách chính thức trong học trình. Lệ Quyên thường xuyên được mời dự các hội nghị quốc tế và có nhiều bài tham luận xuất sắc làm sửng sốt các “cây đại thụ” của ngành công pháp thế giới. Lệ Quyên có chồng người Ý nhưng đứa con trai 7 tuổi lại chính thức mang họ mẹ trên giấy tờ hộ tịch. Bà Nhu hãnh diện nói tên cháu bé là Ngô Đình Sơn, một tự hào dòng họ hay là sự giữ gìn gốc rễ gia tộc.
Mỗi buổi sáng sớm, bất kể thời tiết, Bà Nhu đều “xuống đường” đi bộ chừng độ 10 phút đến nhà thờ Saint Leon dâng thánh lễ hằng ngày. Cũng tại ngôi thánh đường này, lần đầu tiên vào tuần lễ đầu tháng 11 năm 2001, Bà Nhu tổ chức lễ tưởng niệm Tổng Thống Ngô Đình Diệm. Thông thường sau thánh lễ Bà ở lại giúp dọn dẹp nhà thờ và xếp đặt trưng bầy hoa nến. Ngày chúa nhật Bà phụ trách dậy lớp thánh kinh cho các trẻ nhỏ. Bà gia nhập đạo công giáo khi lập gia đình nhưng lúc thiếu thời được giáo dục trong các trường công giáo nên có thể nói là Bà đã lớn lên và trưởng thành trong tín lý của đạo Chúa. Trong câu chuyện, Bà Nhu nhiều lần biểu lộ đức tin tuyệt đối nơi sự an bài của Thiên Chúa. Bà đặt niềm cậy trông và phó mặc tất cả mọi sự vui buồn, may rủi vào sự xếp đặt và định đoạt của Đấng Tối Cao. Khi nghe tôi nói có thân nhân đang bị bệnh và rất muốn trở về Mỹ sớm hơn, Bà Nhu đi vào phòng làm việc lấy cho tôi một tượng ảnh Đức Mẹ Maria đúc bằng kẽm to hơn đồng một xu mỹ kim. Bà nói mang tượng ảnh về cho bệnh nhân thì Đức Mẹ sẽ cứu giúp và chữa khỏi. Tôi nghĩ là vì có đức tin mạnh mẽ như vậy nên Bà đã vượt qua được bao cơn sóng gió ba đào mà sống mạnh khoẻ đến ngày nay.
Trên đường từ nhà thờ về Bà Nhu cũng thỉnh thoảng ghé lại tiệm bán hoa và cây cảnh mua vài bông hoa hay một chậu cảnh trang hoàng trong nhà. Ít khi Bà phải nấu nướng vì ăn rất ít và những bà bạn người Pháp thường mang đồ ăn đến cho nên cũng chẳng bận rộn gì việc bếp núc. Trước kia tôi nghe có người nói Bà Nhu chỉ ăn qua loa, hai ba lần một tuần. Tôi nghĩ là nếu ăn uống như vậy thì làm sao mà…thở được. Bây giờ tôi nghe chính Bà Nhu nói “hai ngày nay tôi chưa ăn gì cả, vì tôi không ăn nên không có bệnh”. Các vị tu sĩ An Độ giáo rất ít khi ăn uống nhưng người nào cũng mạnh khoẻ và sống lâu trăm tuổi. Ở các nước Âu Mỹ đa phần người ta chết vì ăn chứ có ai chết vì đói.
Bà Nhu hầu như không đi sắm sửa quần áo giầy dép. Mỗi năm một bà bạn người Nhật gửi qua cho vài cái áo kimono đủ mặc trong nhà, có việc đi đâu thì mặc mấy cái quần áo cũ cũng còn tạm được. Nói đến quần áo Bà có vẻ đăm chiêu “ở Sài Gòn nóng quá nên tôi mặc áo dài hở cổ, Tổng Thống không bằng lòng”. Chiếc áo dài hở cổ được đặt tên là “kiểu áo Bà Nhu” đã một thời là “mốt” của các thiếu nữ Sài Gòn và cũng là một đề tài xôn xao của những người vô công rồi nghề. Bà kể chuyện trước kia phải đại diện chính phủ tiếp đón phu nhân các vị quốc khách mà chẳng có đến một món trang sức nên thấy thiếu sót. Nhân có bà vợ một ông bộ trưởng muốn bán mấy món đồ trang sức làm bằng đá đỏ (ruby), Bà Nhu có trình và xin Tổng Thống số tiền sáu ngàn đồng bạc Việt Nam để mua lại. Tổng Thống nghe lời giãi bầy cũng hợp lý nhưng yêu cầu người bán phải viết một tờ giấy biên nhận với đầy đủ lai lịch của những món đồ trang sức này. Bà Nhu nói đó là lần duy nhất Tổng Thống cho tiền và cũng chẳng còn nhớ những đồ trang sức đó bây giờ thất lạc nơi đâu.
Trong lúc nói chuyện, thỉnh thoảng Bà Nhu cũng đề cập đến những diễn biến chính trị, kinh tế và xã hội toàn cầu. Bà có những phân tích, lượng giá vấn đề một cách chi tiết và hợp lý đồng thời đưa ra những kết luận làm người nghe dễ dàng bị thuyết phục. Điều này chứng tỏ tuy sống khép mình trong một căn phòng nhỏ bé nhưng Bà vẫn theo dõi thời cuộc một cách cẩn thận. Bà vẫn còn giữ những liên lạc cần thiết với giới ngoại giao quốc tế trong một giới hạn cẩn trọng. Nhớ lại Phong Trào Phụ Nữ Liên Đới năm xưa, Bà nắm hai tay ngước mắt nhìn lên trần nhà nói bằng tiếng Pháp “phụ nữ phải được giải phóng, phụ nữ phải được tôn trọng”. Giấc mơ của Bà là người phụ nữ phải có chỗ đứng và tiếng nói trong xã hội. Ước vọng của Bà là người phụ nữ phải có những cơ hội thuận tiện để thăng tiến trong mọi lãnh vực của đời sống. Tiếng nói của Bà rõ ràng, chắc nịch, lên xuống với những cảm xúc làm người nghe rất dễ bị lôi cuốn rồi nhiệt tình ủng hộ.
Trong cả một buổi chiều, lúc nói chuyện này và đột nhiên nói sang chuyện khác nhưng Bà không hề đả động gì đến nước Mỹ, mặc dầu Bà biết tôi đến từ một tiểu bang ở vùng Tây Bắc nước Mỹ. Nhiều người nói Bà Nhu căm thù Mỹ lắm vì những sai lầm trong chính sách đối với Việt Nam và nhất là đối với Đệ Nhất Cộng Hoà Việt Nam. Vào những ngày tháng cuối năm 1963, cả thế giới đã kinh ngạc nghe và nhìn Bà Nhu mạt sát nước Mỹ và những nhà lãnh đạo của siêu cường này ở tại một địa điểm chỉ cách Toà Bạch Oác một quãng đường. Tôi nghĩ là Bà đã không còn mang những “hận thù” đó trong tim óc nữa và thưcï sự muốn quên hết để mọi chuyện nhẹ nhàng đi vào lịch sử. Bà kể chuyện vào mùa Xuân năm 1975, sau khi cộng sản Bắc Việt cưỡng chiếm Việt Nam Cộng Hoà, hệ thống truyền thanh NBC của Mỹ có xin phỏng vấn trong 30 phút. Lý do Bà chấp nhận lời yêu cầu của NBC và đòi mười ngàn (10,000) mỹ kim thù lao cộng với hai vé máy bay khứ hồi hạng nhất Paris – Washington DC, vì lúc đó Lệ Quyên rất nhớ và muốn đi gặp ông bà ngoại. Bà Nhu không có tiền trang trải cho chuyến đi nhưng vì thương con nên bằng lòng trả lời cuộc phỏng vấn để có tiền đưa con gái đi gặp Ông Bà Trần Văn Chương ở thủ đô của nước Mỹ. Đối với một tổ hợp truyền thông to lớn như NBC thì những điều kiện đó thật quá nhỏ bé và họ đã vội vàng thực hiện cuộc phỏng vấn. Đó là lần duy nhất Bà đi Mỹ và cũng là lần duy nhất Bà tiếp xúc với giới truyền thông quốc tế sau năm 1963. Ngoài ra Bà chưa từng gặp gỡ hoặc tiếp xúc với báo giới Việt ngữ dưới bất cứ hình thức nào. Trong quá khứ đã có vài tờ báo ở Đức quốc và California đăng tải bài phỏng vấn Bà Ngô Đình Nhu. Tất cả những bài “phỏng vấn” đó đều là những ngụy tạo mà độc giả rất dễ dàng nhận ra tính chất giả dối và bịa đặt của người viết.
Bà Nhu cũng không nói gì về vụ phản loạn 1-11-1963 và những người được ngoại bang thuê mướn sát hại chồng Bà. Tôi có nói xa gần đến đám quân nhân phản lọan để dò xét phản ứng của Bà nhưng không trông chờ ở một sự tức giận thường tình của một con người vì thời gian đến gần 40 năm cũng đã làm nguôi ngoai cơn thịnh nộ. Bà có vẻ buồn, nhìn qua khung cửa sổ nói một cách nhỏ nhẹ bằng tiếng Anh “đó là một bọn ngu dốt”.
Đồng hồ chỉ tám giờ rưỡi tối. Những ngọn đèn của Paris kết nối làm thành một biển ánh sáng và thành phố đã bắt đầu đi vào cuộc sống ban đêm. Hơn sáu giờ đồng hồ ngồi nói chuyện, tôi đã uống hết hai ly nước bưởi to nhưng tuyệt nhiên không thấy Bà Nhu uống một chút nước nào. Tôi sợ ngồi lâu quá Bà sẽ mệt mỏi nhưng thực sự thì chính tôi là người đã thấm mệt. Bà Nhu không tỏ ra mệt mỏi hay có một dấu hiệu nào biểu hiện sự rã rời sau một buổi chiều dài chuyện trò. Trước khi tôi xin cáo từ Bà Nhu có nói đến cuốn sách của Bà. Theo chỗ tôi được biết thì cuốn sách này sẽ được phát hành cùng một lúc tại nhiều nơi trên thế giới bằng bốn thứ ngôn ngữ: Việt Nam, Anh, Pháp và Ý. Bà viết bằng tiếng Pháp và tự dịch sang tiếng Anh và Ý. Bản dịch tiếng Việt đang trong giai đoạn nửa chừng. Cũng vì vậy mà tôi hạn chế bài viết này trong một kích thước vừa đủ, những gì độc giả muốn biết hay những gì gọi là “bí mật lịch sử” sẽ rất có thể được nói đến hoặc phân giải trong cuốn sách mà rất nhiều người đang chờ đợi. Tôi chợt nghĩ đến “ông tướng phường chèo” Nguyễn Khánh. Ông này đi đến đâu cũng cầm cuốn vở học trò huyênh hoang có nhật ký của Bà Nhu trong tay. Tôi nghĩ rất có thể Ông này lượm được cuốn vở Bà Nhu ghi chép những chuyện vụn vặt của một người nội trợ trong gia đình như hôm nay đi chợ cần phải mua những món gì, đến bao giờ thì phải đóng tiền trừơng cho con…Ngoài ra chẳng có gì đáng nói tới hay có một giá trị gì cả. Tôi cũng không hiểu được lý do tại sao khi bị đuổi ra khỏi nước mà đương sự còn ôm theo “báu vật” đó để làm gì. Đặt trường hợp “báu vật” đó mang lại danh vọng và lợi lộc hoặc là một thứ vũ khí để mạt sát nhục mạ bà Nhu thì chắc chắn độc giả đã được đọc từ lâu rồi.
Tôi bước ra chỗ thang máy để xuống phố lang thang với người Paris mà trong lòng xôn xao niềm vui vì không ngờ một “bà cụ” gần 80 tuổi đã vật vã với bao sóng gió phũ phàng của cuộc đời mà lại còn có một sức khoẻ thật sung mãn, trí óc minh mẫn đến như thế. Ở vào tuổi đời như vậy mà còn giữ được thể chất và tinh thần trong một tình trạng gần như lý tưởng thì thật là hiếm có. Bà Nhu đã thực sự lánh xa những tục lụy phù phiếm của trần gian. Bà sống trong hơi thở nhịp tim cũa đời sống tận hiến và phó dâng với niềm cậy trông tuyệt đối nơi sự quan phòng của Đấng Tạo Hoá. Tôi cầu chúc Bà luôn mạnh khoẻ, an vui.
Trương Phú Thứ
One comment

markdown:
![Trần_Lệ_Xuân Trần_Lệ_Xuân](https://ongvove.files.wordpress.com/2009/11/tre1baa7n_le1bb87_xuan.jpg?w=620)
Bà Ngô Đình Nhu
Tôi đến thăm Bà Ngô Đình Nhu vào lúc 2 giờ trưa ngày 16 tháng 3 năm 2002 tại kinh thành Paris của nước Pháp. Nắng êm dịu vừa lên sau buổi sáng ẩm ướt của những ngày đầu Xuân và Paris thì lúc nào cũng chật ních những người và xe. Thành phố có cả một kho tàng bảo vật và huyền thoại. Ở đây người đi bộ đầy đường với những tiệm ăn và quán cà phê nối tiếp chạy dài cả dẫy phố. Người Paris nhàn hạ và ham muốn hưởng thụ, chậm chạp nhưng thon thẻ hơn người Seattle. Cuộc sống thư giãn chậm chạp của những ông Tây bà Đầm là niềm ước mơ của những người luôn phải vội vã lập cập với tốc độ từ sáng sớm đến nửa đêm ở Cali hay Texas.
Bà Nhu ở một mình trong một đơn vị gia cư (apartment) của một toà nhà mới xây gần tháp Eiffel. Nói là mới để phân biệt với những chung cư san sát ở Paris đã được xây cất cả đến vài ba thế kỷ với những đường nét hoa văn cổ kính. Chung cư Bà Nhu ở có những nét kiến trúc đương đại giống như một cái hộp khổng lồ bằng kính, có lẽ đã được tạo dựng từ 30 đến 40 năm. Bà Nhu là sở hữu chủ hai (02) đơn vị gia cư ở trên tầng lầu thứ 11 của toà nhà cao tầng ở khu vực có địa thế rất đẹp và đắt tiền nhất thủ đô Paris, ngay giữa cái nôi của văn hoá và chính trị thế giới. Nơi đây một tấc đất chẳng biết giá tới mấy chục hay mấy trăm tấc vàng. Cả vùng này hầu như là nơi cư ngụ của các nhân viên và phái đoàn ngoại giao trên đất Pháp. Bà Nhu ở một đơn vị và cái thứ hai cho thuê để lấy tiền sinh sống. Đó là lợi tức duy nhất của Bà, cũng tiệm tạm đủ sống và không cần nhờ vả đến các con. Bà sống ẩn dật, đi về lẻ loi thầm lặng đến nỗi một khuôn mặt quen thuộc của cộng đồng người Việt quốc gia ở Paris là cựu Trung Tướng Trần Văn Trung vẫn nghĩ là Bà Nhu sống ở bên Ý.
Trên đường đến thăm Bà Nhu, tôi vẽ ra trong đầu óc qua hình ảnh cuả những chung cư đắt tiền ở New York hay San Francisco đã xem trên những tạp chí chuyên về địa ốc ở Mỹ và nghĩ là nơi cư ngụ của Bà Nhu chắc phải sang trọng lắm. Những apartment của Jacqueline Kennedy hay John Lennon ở New York và của các tay tài phiệt ở San Francisco gợi cho tôi một náo nức mong chờ. Các cụ mình ngày xưa vẫn nói “ăn cơm Tầu, ở nhà Tây” thì chắc là đã có một so sánh cẩn trọng. Tôi bước đi vội vàng với những lung linh nơi lãnh điạ của giới thượng lưu. Những dòng họ quý tộc từ bao nhiêu đời cấu trúc nên vẻ hào nhoáng phong nhã của kinh thành Aùnh Sáng và dân cư ngụ dù ở chân trời góc biển nào lưu lạc tới đây cũng được nhận lãnh ấn tích của người Paris.
Chiếc thang máy nhỏ hẹp vừa đủ chỗ đứng cho một ông Mỹ quá khổ đưa tôi lên tầng 11 của toà nhà cao tầng. Bà Nhu mở cửa đón khách trong chiếc áo kimono Nhật mầu xanh nước biển, khuôn mặt trang điểm kỹ lưỡng với giọng nói đặc Huế . Bà đón tôi trong một tư thái rất chánh trị, không vồn vã mà cũng chẳng quá lạnh nhạt. Bà Nhu sắp vào tuổi 80 nhưng rất khoẻ mạnh. Bà đi đứng nhanh nhẹn, lưng thẳng, đôi mắt to và sáng. Có người nói từ năm 1963 đến nay Bà chẳng già đi chút nào. Thật ra đó chỉ là một lối nói để diễn tả sức khoẻ sung mãn của một người tuy đã nhiều tuổi đời nhưng vẫn giữ dược vóc dáng linh hoạt và nét mặt không có những nếp nhăn theo thời gian. Tuy nhiên “cái già” cũng vất vưởng đâu đó trên khoé mắt vành môi. Khi Bà cười thì khuôn mặt trông rất tươi trẻ phô bầy bộ răng trắng vẫn còn đầy đủ trong tình trạng hoàn hảo.
Chỗ ở của Bà Nhu tuy không nghèo nàn nhưng chẳng có gì đáng nói, ngay cả không bằng cái apartment mà tôi thuê mướn ở ngoại ô thành phố Seattle vào mùa Đông năm 1975 khi vừa đến Mỹ. Đơn vị gia cư của Bà Nhu rất tầm thường, giống như những apartment rẻ tiền ở Mỹ với hai phòng ngủ và một diện tích nhỏ làm phòng khách. Phía tay trái lối đi từ cửa ra vào là nhà bếp. Trên tường phòng khách treo vài khung hình lớn có những tấm hình Tổng Thống Ngô Đình Diệm, Đức Cha Ngô Đình Thục, Ông Cố Vấn Ngô Đình Nhu, cô trưởng nữ Ngô Đình Lệ Thủy và nhiều người thân tộc đã quá vãng. Khoảng trống phía bên tay phải là phòng khách có một bộ xa-lông, bên cạnh kê bàn ăn với 6 cái ghế. Bộ bàn ghế này và vài cái tủ nhỏ kê ngoài phòng khách làm bằng gỗ gụ mầu đen với những nét chạm trổ Việt Nam quen thuộc. Bà Nhu cho biết trước kia thân sinh là Ông Bà Trần Văn Chương có một apartment ở Paris và những đồ đạc này được mang từ Việt Nam qua, lâu lắm rồi. Khi hai cụ thân sinh bán cái apartment đi thì cho Bà Nhu bộ bàn ăn và hai cái tủ nhỏ này. Tôi đã đọc mấy bài báo nói về khiếu thẩm mỹ của Bà Nhu qua việc sắp xếp và trang hoàng Dinh Độc Lập. Giờ này được đứng ngay giữa cơ ngơi của riêng Bà mà chẳng thấy một “công trình” nào xem cho bắt mắt, có thể vì điều kiện tài chánh hay thời trưng diện của Bà đã qua.
Đứng ở nhà bếp nhìn ra ngoài có cảm tưởng như tháp Effeil sát ngay bên cạnh khung cửa kính. Tôi tiếc thầm, phải như phòng khách mà được xếp đặt ở chỗ này thì đẹp biết bao. Ngồi đây nhâm nhi ly cà phê nhìn thiên hạ từ khắp nơi trên thế giới đổ xô đến chân tháp chờ lên thang máy nhìn cả kinh thành Paris. Ngày như đêm lúc nào cũng là hội hè đình đám. “Vui với cái vui của thiên hạ” chắc lòng mình cũng phần nào đỡ trống trải. Có lẽ cũng vì vậy mà phòng ngủ bên cạnh nhà bếp có kê một bộ xa-lông để bù đắp lại sự thiếu sót to lớn của người thiết kế khu chung cư. Phòng ngủ thứ hai là chỗ làm việc của Bà Nhu với đủ loại sách báo. Cả đơn vị gia cư của một người sống lẻ loi một mình không có đến một cái giường nhỏ. Buổi tối Bà Nhu trải một cái chăn trên nền nhà, ở một chỗ nào đó trong “căn hộ” nhỏ hẹp để nghỉ qua đêm. Bà không ngủ trên giường nệm nên mặc dầu đã lớn tuổi mà vẫn giữ được lưng thẳng và đi đứng nhanh nhẹn mạnh dạn.
Bà Nhu mời tôi ngồi trên một cái ghế ngay đầu bàn ăn cạnh khu phòng khách. Bà ngồi ghế đối diện, chân trái gác lên một chiếc ghế thấp hơn. Bà nói kỳ này khí hậu thay đổi bất thường nên cái chân hơi bị đau vì vết thương ngaỳ trước. Bà Nhu bị gẫy chân trái trong vụ hai phi công Phạm Phú Quốc và Nguyễn Văn Cử ném bom Dinh Độc Lậïp vào ngày 27 tháng 2 năm 1962. Sau này Bà đang đi bộ thì trượt chân ngã và cũng cái chân trái này bị gẫy lần thứ hai. Mặc dầu Bà không gặp khó khăn gì khi đi đứng nhưng đôi khi cũng thấy khó chịu.
Đối với tôi đây chỉ là một cuộc thăm viếng thường tình giữa người đồng hương nơi xứ lạ. Tôi không có ý định phỏng vấn Bà Nhu và chắc chắn Bà sẽ không được tự nhiên, thoải mái khi phải đóng khung trong những câu hỏi của một cuộc phỏng vấn. Phần khác tôi cũng không muốn khơi lại những đau thương mà Bà phải gánh chịu trong cơn bão táp lịch sử và bể oan cừu cay nghiệt của cuộc đời. Tôi muốn cuộc thăm viếng không bị gò bó và trói buộc vào một chủ đề đồng thời cũng không muốn tìm tòi những gì mà cá nhân tôi và rất nhiều người được nghe đủ loại chuyện tốt xấu về Bà mà chẳng biết hư thực ra sao, và từ những mù mờ đó đã có biết bao câu hỏi về một người đàn bà một thời xe ngựa thênh thang. Tôi muốn câu chuyện được tự nhiên và để Bà chủ động bất cứ những gì Bà muốn nói. Tôi có thể dùng những tiểu xảo của kỹ thuật phỏng vấn “gài” Bà vào những sơ hở để thoả mãn những gì tôi muốn biết hoặc chỉ nghe đồn thổi. Tôi đã không làm như vậy vì lòng kính trọng đối với Bà và lương tâm ngay lành của tôi.
Tôi mở đầu câu chuyện bằng mấy lời xã giao thông thường, kính chúc Bà luôn được mạnh khoẻ an vui. Bà bắt đầu nói về lai lịch nơi hiện cư ngụ. Rất nhiều người biết qua báo chí chuyện một người Pháp giầu có biếu Đức Tổng Giám Mục Ngô Đình Thục một món tiền lớn và Đức Cha Thục đã cho Bà Nhu để mua một đơn vị gia cư trong toà nhà cao tầng này và sau đó Bà dành dụm mua thêm được một đơn vị nữa. Sự thật không phải như vậy. Bà Nhu trực tiếp nhận được một số tiền rất lớn từ một vị ân nhân ẩn danh. Có tiền trong tay, Bà đã nhờ một cựu bộ trưởng thời chính phủ De Gaulle giúp mua liền một lúc hai đơn vị gia cư này. Vào những năm mà người Việt vượt biển ra đi một cách rầm rộ gần như công khai, Bà Nhu cho mấy thanh niên mới bơ vơ đến Pháp tạm trú ở đơn vị gia cư thứ hai và không lấy tiền thuê mướn hay bất cứ chi phí điện nước nào cả. Một thời gian sau những thanh niên này tìm được thân nhân hay vì nhu cầu công việc ra đi tạo lập đời sống mới thì Bà Nhu cho một nhà ngoại giao Nhật Bản thuê mướn cho đến ngày nay. Vị ân nhân tặng Bà Nhu số tiền kếch xù đó là Bà Capaci, một cư dân thành Milan nước Ý và cũng là một trong bẩy người phụ nữ giầu nhất thế giới. Bà Nhu chưa được một lần gặp vị ân nhân này và mãi đến bốn năm sau khi Bà Capaci tạ thế Bà Nhu mới được biết tên cũng như thanh thế và sự nghiệp của người đã gia ân cho mình.
![BietThuTLX BietThuTLX](https://ongvove.files.wordpress.com/2009/11/bietthutlx.jpg?w=300&h=225)
Ngôi nhà của Ông Bà Nhu ở Đà Lạt
Trên bức tường ngăn phòng khách và nhà bếp có treo tấm hình đen trắng ngôi nhà của Ông Bà Nhu ở Đà Lạt, tôi kể cho Bà nghe chuyến đi về Việt Nam nhân dịp Tết Tân Tỵ, lần đầu tiên sau 26 năm vội vã ra đi lánh nạn cộng sản. Tôi đã đi Đà Lạt, ghé lại thăm ngôi nhà xưa của thời trung học, bước qua đường đứng nhìn nhà Ông Bà Nhu một lúc lâu. Ngôi nhà của Ông Bà Nhu hiện không có người ở nhưng được bảo quản khá tốt, không thấy những đổ vỡ hoang tàn vì thời gian hay qua những biến động. Hiện nay Bà Nhu không ý định về thăm Việt Nam mặc dầu Bà được nhà cầm quyền Hà Nội đánh tiếng cho biết là nếu Bà muốn về thì cũng chẳng có trở ngại gì. Những kỷ niệm về một nơi chốn thân thương xa xưa gợi lại miền ký ức dấu ái, Bà nói “tôi gặp Ông Cố Vấn năm 16 tuổi, đến năm 18 tuổi thì làm đám cưới”. Bà có vẻ buồn khi nói đến ngôi nhà ở Đà Lạt. Một vùng trời mộng mơ với những kỷ niệm của ngày tháng êm đềm nơi xứ sương mù vẫn còn vương vất đâu đây.
Khi nói về những người con thì Bà Nhu có vẻ bằng lòng với chút hãnh diện. Tôi cố tình không hỏi han gì về trưởng nữ Ngô Đình Lệ Thủy đã bị chết thảm trong một tai nạn xe cộ trên xa lộ vòng đai của Paris. Rất có thể đây là một âm mưu quốc tế còn nhiều nghi vấn chưa được sáng tỏ và tôi cũng không muốn khơi lại những kỷ niệm đau buồn để rồi những giọt nước mắt của bà mẹ lại một lần nữa ướt đẫm trên khuôn mặt đã có quá nhiều khổ đau. Ông con trai lớn Ngô Đình Trác tốt nghiệp kỹ sư canh nông, năm nay cũng đã 55 tuổi, lấy vợ người Ý và có bốn con, ba trai một gái. Bà Nhu nói về những đứa cháu nội, con trai của Ông Trác, trong niềm vui “cao một mét tám, to lớn và đẹp trai lắm”. Vợ Ông Trác thuộc giòng dõi qúy tộc rất giầu có. Ông Trác rất đam mê công việc trồng trọt chăn nuôi và đã chế tạo được nhiều dụng cụ nông cơ thích hợp cho việc canh tác những thửa đất nhỏ. Gia đình Ông Trác sỡ hữu một biệt thự to và rất đẹp trong nội thành La Mã. Ngôi biệt thự này có cách cấu trúc và dáng dấp như một tu viện. Bà Nhu đã ở đây nhiều năm nên rất nhiều người lầm tưởng rằng Bà đã tá túc ở một tu viện Công giáo trong khoảng thời gian dài.
Người con trai thứ hai là Ngô Đình Quỳnh cũng đã trên 50 tuổi, tốt nghiệp trường E.S.E.C (Ecole Superieure de l’Economie et du Commerce) chứ không phải trường H.E.C (Hautes Etudes Commerciales) như rất nhiều báo chí và sách vở đã sai lầm. E.S.E.C là trường tư đào tạo các chuyên gia kinh tế và tài chánh cao cấp, có học trình gay gắt và học phí rất cao. Sinh viên được nhận vào học trường này phải vượt qua những cuộc thi cử cam go và sau khi tốt nghiệp được các cơ quan kinh tế và tài chánh trên toàn thế giới trọng vọng. Khi Ngô Đình Quỳnh học trường này, Bà Nhu đã không đủ khả năng trả học phí nên phải làm giấy xin nợ tiền học. Hiện Ông Quỳnh làm đại diện thương mại cho một số công ty Hoa Kỳ ở Bruxelles, thủ đô nước Bỉ. Ông Quỳnh không lập gia đình. Bà Nhu cười nói “Ông Quỳnh giống Ông Bác”, hàm ý sống độc thân như Tổng Thống Ngô Đình Diệm. Đang lúc tôi nói chuyện với bà Nhu thì một thiếu nữ người Pháp gõ cửa buớc vào với một xấp hình trên tay. Cô bé 17 tuổi này vừa trở về sau chuyến đi làm công việc thiện nguyện giúp các thanh nữ Phi Luật Tân bị bệnh AIDS. Tất cả chi phí cho chuyến đi của cô bé này do Ông Ngô Đình Quỳnh đài thọ. Cô bé có những lọn tóc mầu hạt dẻ khoe những tấm hình chụp chung với các nạn nhân của căn bệnh thời đại và ước mong sẽ được trở lại thủ đô của nước Phi Luật Tân để tiếp tục công việc bác ái. Bà Nhu nói ông Quỳnh sống đạm bạc và rất tích cực trong những hoạt động từ thiện nên ước vọng của cô bé chẳng phải là một giấc mơ.
Cô con gái út Ngô Đình Lệ Quyên có bằng tiến sĩ Luật từ trường đại học Roma. Lệ Quyên là một luật gia ngành Công Pháp rất nổi tiếng nhưng chỉ được mời thỉnh giảng và tham luận ở phân khoa Luật của đại học Roma mà thôi. Lý do đơn giản là Lệ Quyên không chịu vào quốc tịch Ý. Luật lệ nước Ý lại không cho phép những người không có quốc tịch được thủ đắc hàm giáo sư và do vậy không được quyền giảng dậy một cách chính thức trong học trình. Lệ Quyên thường xuyên được mời dự các hội nghị quốc tế và có nhiều bài tham luận xuất sắc làm sửng sốt các “cây đại thụ” của ngành công pháp thế giới. Lệ Quyên có chồng người Ý nhưng đứa con trai 7 tuổi lại chính thức mang họ mẹ trên giấy tờ hộ tịch. Bà Nhu hãnh diện nói tên cháu bé là Ngô Đình Sơn, một tự hào dòng họ hay là sự giữ gìn gốc rễ gia tộc.
Mỗi buổi sáng sớm, bất kể thời tiết, Bà Nhu đều “xuống đường” đi bộ chừng độ 10 phút đến nhà thờ Saint Leon dâng thánh lễ hằng ngày. Cũng tại ngôi thánh đường này, lần đầu tiên vào tuần lễ đầu tháng 11 năm 2001, Bà Nhu tổ chức lễ tưởng niệm Tổng Thống Ngô Đình Diệm. Thông thường sau thánh lễ Bà ở lại giúp dọn dẹp nhà thờ và xếp đặt trưng bầy hoa nến. Ngày chúa nhật Bà phụ trách dậy lớp thánh kinh cho các trẻ nhỏ. Bà gia nhập đạo công giáo khi lập gia đình nhưng lúc thiếu thời được giáo dục trong các trường công giáo nên có thể nói là Bà đã lớn lên và trưởng thành trong tín lý của đạo Chúa. Trong câu chuyện, Bà Nhu nhiều lần biểu lộ đức tin tuyệt đối nơi sự an bài của Thiên Chúa. Bà đặt niềm cậy trông và phó mặc tất cả mọi sự vui buồn, may rủi vào sự xếp đặt và định đoạt của Đấng Tối Cao. Khi nghe tôi nói có thân nhân đang bị bệnh và rất muốn trở về Mỹ sớm hơn, Bà Nhu đi vào phòng làm việc lấy cho tôi một tượng ảnh Đức Mẹ Maria đúc bằng kẽm to hơn đồng một xu mỹ kim. Bà nói mang tượng ảnh về cho bệnh nhân thì Đức Mẹ sẽ cứu giúp và chữa khỏi. Tôi nghĩ là vì có đức tin mạnh mẽ như vậy nên Bà đã vượt qua được bao cơn sóng gió ba đào mà sống mạnh khoẻ đến ngày nay.
Trên đường từ nhà thờ về Bà Nhu cũng thỉnh thoảng ghé lại tiệm bán hoa và cây cảnh mua vài bông hoa hay một chậu cảnh trang hoàng trong nhà. Ít khi Bà phải nấu nướng vì ăn rất ít và những bà bạn người Pháp thường mang đồ ăn đến cho nên cũng chẳng bận rộn gì việc bếp núc. Trước kia tôi nghe có người nói Bà Nhu chỉ ăn qua loa, hai ba lần một tuần. Tôi nghĩ là nếu ăn uống như vậy thì làm sao mà…thở được. Bây giờ tôi nghe chính Bà Nhu nói “hai ngày nay tôi chưa ăn gì cả, vì tôi không ăn nên không có bệnh”. Các vị tu sĩ An Độ giáo rất ít khi ăn uống nhưng người nào cũng mạnh khoẻ và sống lâu trăm tuổi. Ở các nước Âu Mỹ đa phần người ta chết vì ăn chứ có ai chết vì đói.
Bà Nhu hầu như không đi sắm sửa quần áo giầy dép. Mỗi năm một bà bạn người Nhật gửi qua cho vài cái áo kimono đủ mặc trong nhà, có việc đi đâu thì mặc mấy cái quần áo cũ cũng còn tạm được. Nói đến quần áo Bà có vẻ đăm chiêu “ở Sài Gòn nóng quá nên tôi mặc áo dài hở cổ, Tổng Thống không bằng lòng”. Chiếc áo dài hở cổ được đặt tên là “kiểu áo Bà Nhu” đã một thời là “mốt” của các thiếu nữ Sài Gòn và cũng là một đề tài xôn xao của những người vô công rồi nghề. Bà kể chuyện trước kia phải đại diện chính phủ tiếp đón phu nhân các vị quốc khách mà chẳng có đến một món trang sức nên thấy thiếu sót. Nhân có bà vợ một ông bộ trưởng muốn bán mấy món đồ trang sức làm bằng đá đỏ (ruby), Bà Nhu có trình và xin Tổng Thống số tiền sáu ngàn đồng bạc Việt Nam để mua lại. Tổng Thống nghe lời giãi bầy cũng hợp lý nhưng yêu cầu người bán phải viết một tờ giấy biên nhận với đầy đủ lai lịch của những món đồ trang sức này. Bà Nhu nói đó là lần duy nhất Tổng Thống cho tiền và cũng chẳng còn nhớ những đồ trang sức đó bây giờ thất lạc nơi đâu.
Trong lúc nói chuyện, thỉnh thoảng Bà Nhu cũng đề cập đến những diễn biến chính trị, kinh tế và xã hội toàn cầu. Bà có những phân tích, lượng giá vấn đề một cách chi tiết và hợp lý đồng thời đưa ra những kết luận làm người nghe dễ dàng bị thuyết phục. Điều này chứng tỏ tuy sống khép mình trong một căn phòng nhỏ bé nhưng Bà vẫn theo dõi thời cuộc một cách cẩn thận. Bà vẫn còn giữ những liên lạc cần thiết với giới ngoại giao quốc tế trong một giới hạn cẩn trọng. Nhớ lại Phong Trào Phụ Nữ Liên Đới năm xưa, Bà nắm hai tay ngước mắt nhìn lên trần nhà nói bằng tiếng Pháp “phụ nữ phải được giải phóng, phụ nữ phải được tôn trọng”. Giấc mơ của Bà là người phụ nữ phải có chỗ đứng và tiếng nói trong xã hội. Ước vọng của Bà là người phụ nữ phải có những cơ hội thuận tiện để thăng tiến trong mọi lãnh vực của đời sống. Tiếng nói của Bà rõ ràng, chắc nịch, lên xuống với những cảm xúc làm người nghe rất dễ bị lôi cuốn rồi nhiệt tình ủng hộ.
![MmeNhu-NgoDinhLeThuy MmeNhu-NgoDinhLeThuy](https://ongvove.files.wordpress.com/2009/11/mmenhu-ngodinhlethuy.jpg?w=620)
Bà Ngô Đình Nhu & Trưởng nữ Ngô Đình Lệ Thủy
Trong cả một buổi chiều, lúc nói chuyện này và đột nhiên nói sang chuyện khác nhưng Bà không hề đả động gì đến nước Mỹ, mặc dầu Bà biết tôi đến từ một tiểu bang ở vùng Tây Bắc nước Mỹ. Nhiều người nói Bà Nhu căm thù Mỹ lắm vì những sai lầm trong chính sách đối với Việt Nam và nhất là đối với Đệ Nhất Cộng Hoà Việt Nam. Vào những ngày tháng cuối năm 1963, cả thế giới đã kinh ngạc nghe và nhìn Bà Nhu mạt sát nước Mỹ và những nhà lãnh đạo của siêu cường này ở tại một địa điểm chỉ cách Toà Bạch Oác một quãng đường. Tôi nghĩ là Bà đã không còn mang những “hận thù” đó trong tim óc nữa và thưcï sự muốn quên hết để mọi chuyện nhẹ nhàng đi vào lịch sử. Bà kể chuyện vào mùa Xuân năm 1975, sau khi cộng sản Bắc Việt cưỡng chiếm Việt Nam Cộng Hoà, hệ thống truyền thanh NBC của Mỹ có xin phỏng vấn trong 30 phút. Lý do Bà chấp nhận lời yêu cầu của NBC và đòi mười ngàn (10,000) mỹ kim thù lao cộng với hai vé máy bay khứ hồi hạng nhất Paris – Washington DC, vì lúc đó Lệ Quyên rất nhớ và muốn đi gặp ông bà ngoại. Bà Nhu không có tiền trang trải cho chuyến đi nhưng vì thương con nên bằng lòng trả lời cuộc phỏng vấn để có tiền đưa con gái đi gặp Ông Bà Trần Văn Chương ở thủ đô của nước Mỹ. Đối với một tổ hợp truyền thông to lớn như NBC thì những điều kiện đó thật quá nhỏ bé và họ đã vội vàng thực hiện cuộc phỏng vấn. Đó là lần duy nhất Bà đi Mỹ và cũng là lần duy nhất Bà tiếp xúc với giới truyền thông quốc tế sau năm 1963. Ngoài ra Bà chưa từng gặp gỡ hoặc tiếp xúc với báo giới Việt ngữ dưới bất cứ hình thức nào. Trong quá khứ đã có vài tờ báo ở Đức quốc và California đăng tải bài phỏng vấn Bà Ngô Đình Nhu. Tất cả những bài “phỏng vấn” đó đều là những ngụy tạo mà độc giả rất dễ dàng nhận ra tính chất giả dối và bịa đặt của người viết.
Bà Nhu cũng không nói gì về vụ phản loạn 1-11-1963 và những người được ngoại bang thuê mướn sát hại chồng Bà. Tôi có nói xa gần đến đám quân nhân phản lọan để dò xét phản ứng của Bà nhưng không trông chờ ở một sự tức giận thường tình của một con người vì thời gian đến gần 40 năm cũng đã làm nguôi ngoai cơn thịnh nộ. Bà có vẻ buồn, nhìn qua khung cửa sổ nói một cách nhỏ nhẹ bằng tiếng Anh “đó là một bọn ngu dốt”.
Đồng hồ chỉ tám giờ rưỡi tối. Những ngọn đèn của Paris kết nối làm thành một biển ánh sáng và thành phố đã bắt đầu đi vào cuộc sống ban đêm. Hơn sáu giờ đồng hồ ngồi nói chuyện, tôi đã uống hết hai ly nước bưởi to nhưng tuyệt nhiên không thấy Bà Nhu uống một chút nước nào. Tôi sợ ngồi lâu quá Bà sẽ mệt mỏi nhưng thực sự thì chính tôi là người đã thấm mệt. Bà Nhu không tỏ ra mệt mỏi hay có một dấu hiệu nào biểu hiện sự rã rời sau một buổi chiều dài chuyện trò. Trước khi tôi xin cáo từ Bà Nhu có nói đến cuốn sách của Bà. Theo chỗ tôi được biết thì cuốn sách này sẽ được phát hành cùng một lúc tại nhiều nơi trên thế giới bằng bốn thứ ngôn ngữ: Việt Nam, Anh, Pháp và Ý. Bà viết bằng tiếng Pháp và tự dịch sang tiếng Anh và Ý. Bản dịch tiếng Việt đang trong giai đoạn nửa chừng. Cũng vì vậy mà tôi hạn chế bài viết này trong một kích thước vừa đủ, những gì độc giả muốn biết hay những gì gọi là “bí mật lịch sử” sẽ rất có thể được nói đến hoặc phân giải trong cuốn sách mà rất nhiều người đang chờ đợi. Tôi chợt nghĩ đến “ông tướng phường chèo” Nguyễn Khánh. Ông này đi đến đâu cũng cầm cuốn vở học trò huyênh hoang có nhật ký của Bà Nhu trong tay. Tôi nghĩ rất có thể Ông này lượm được cuốn vở Bà Nhu ghi chép những chuyện vụn vặt của một người nội trợ trong gia đình như hôm nay đi chợ cần phải mua những món gì, đến bao giờ thì phải đóng tiền trừơng cho con…Ngoài ra chẳng có gì đáng nói tới hay có một giá trị gì cả. Tôi cũng không hiểu được lý do tại sao khi bị đuổi ra khỏi nước mà đương sự còn ôm theo “báu vật” đó để làm gì. Đặt trường hợp “báu vật” đó mang lại danh vọng và lợi lộc hoặc là một thứ vũ khí để mạt sát nhục mạ bà Nhu thì chắc chắn độc giả đã được đọc từ lâu rồi.
Tôi bước ra chỗ thang máy để xuống phố lang thang với người Paris mà trong lòng xôn xao niềm vui vì không ngờ một “bà cụ” gần 80 tuổi đã vật vã với bao sóng gió phũ phàng của cuộc đời mà lại còn có một sức khoẻ thật sung mãn, trí óc minh mẫn đến như thế. Ở vào tuổi đời như vậy mà còn giữ được thể chất và tinh thần trong một tình trạng gần như lý tưởng thì thật là hiếm có. Bà Nhu đã thực sự lánh xa những tục lụy phù phiếm của trần gian. Bà sống trong hơi thở nhịp tim cũa đời sống tận hiến và phó dâng với niềm cậy trông tuyệt đối nơi sự quan phòng của Đấng Tạo Hoá. Tôi cầu chúc Bà luôn mạnh khoẻ, an vui.
Trương Phú Thứ
## One comment

X-ac: 5.dca _dca


text:
Ebook Y Học - Y Khoa
2000 Phác Đồ Điều Trị Bệnh Của 20 Bệnh Viện Hạng 1
Từ Điển Anh Việt Y Khoa
Ebook
- 2000 Phác Đồ -
Từ Điển AV Y Khoa
100 hình ảnh chụp cộng hưởng từ cột sống - hướng dẫn đọc mri
Do không có thời gian chăm sóc webiste nên tôi cần bán trang web trên, mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ : Maikhanhdu@gmail.com hoặc sđt: 0168.54.53.457

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: LiteSpeed

Connection: close

Accept-Ranges: bytes

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Vô công rồi nghề ngồi đọc ba lăng nhăng chuyện ông Tập doạ tè ngập biển Đông rồi đọc được chuyện của một thằng nào đó nó dồn tâm huyết suốt mấy ngày đêm để tính toán kỹ càng ra rằng “nếu toàn bộ dân ta biết đoàn kết cùng nhau đừng ỉa vào bể phốt mà hãy ỉa vào bô rồi để cho bộ tộc Cổ Nhuế đi thu gom lại thì trong một năm số tiền bán cứt thu được cho nông dân gấp khoảng 10 lần số tiền từ mồm ông Tập oẹ ra cho Việt Nam. Và nó khuyên các bác lãnh đạo không nên nhận số tiền đó của ông Tập vì tiền Tung Quớ không sạch, các bác hãy nên nhận lấy số tiền sạch sẽ từ việc bán cứt của chính con dân các bác vừa đoàn kết ỉa ra…”
Rồi lại đọc được cái tin rằng một nơi nào đó tỉnh Điện Biên, các cháu học sinh vẫn ngày ngày được cho vào túi ni lông đưa qua sông nước chảy xiết để đến trường…
Rồi lại nhìn thấy cái ảnh các chú bộ đội biên phòng đồng phục oai nghiêm ngồi vòng quanh một cái hố mới đào. Mình cứ tưởng đây là sáng kiến gom cứt xây dựng đất nước của các chú. Mình quá thán phục sự nhạy bén của các chú! Nhưng khi đọc bài viết mới thấy hoá ra không phải. Hoá ra các chú bộ đội biên phòng An Giang đang hồ hởi tiêu huỷ 4.350 lít xăng thơm bằng cách vô cùng khoa học là… chôn! Bài viết lại còn khoe rằng trước đó mấy hôm cũng chính các chú đã tiêu huỷ 507.615 gói thuốc lá ngoại…
Hầy,
Quả thật từng này tuổi đầu rồi mình cũng không thể hiểu được “Tại sao cả một dân tộc oai hùng như chúng ta lại phải nhận số tiền ít bằng một phần mười tổng sản lượng cứt nội từ tay kẻ vừa cướp đất, cướp biển của chúng ta?”
“Tại sao các cháu học sinh ở Điện Biên lại không đi trên cầu đến trường mà cứ chui vào túi ni lông?”
“Tại sao các chú bộ đội biên phòng An Giang lại hồ hởi tiêu huỷ những thứ hàng hoá có giá trị như vậy trong lúc hoàn toàn có thể kiểm định chất lượng và đưa vào sử dụng?”
Hay các “cô hồn” xứ miệt vườn lâu nay thiếu thuốc lá ngoại hút?
***
Đang vẩn vơ như vậy thì bỗng nhiên mình thấy đau bụng quá. Mình vội nhấc điện thoại gọi cho cô vợ cũ xinh đẹp của mình và bày tỏ thiện í mượn cái bô đỏ ngày trước thằng cu nhà mình hay ngồi. Nhưng cô nhạt giọng rằng “Anh cứ hay vẽ chuyện! Quốc gia đại sự hãy để cho lãnh đạo họ lo. Ráng mà lo cho mình trước đi đã. Mai xuống Nguyễn Huy Tưởng mua lấy mấy tấn thuốc ho mang vào An Giang mà bán. Tôi nghe nói đám cô hồn trong đó dạo này ho nhiều lắm”
Hà Nội, ngày 08 tháng 11 năm 2015
Phạm Phú Quảng
Ơ! Vũ Trọng Phụng chết lâu rồi mờ! Ai viết đây vây??? 😀

markdown:
Vô công rồi nghề ngồi đọc ba lăng nhăng chuyện ông Tập doạ tè ngập biển Đông rồi đọc được chuyện của một thằng nào đó nó dồn tâm huyết suốt mấy ngày đêm để tính toán kỹ càng ra rằng “nếu toàn bộ dân ta biết đoàn kết cùng nhau đừng ỉa vào bể phốt mà hãy ỉa vào bô rồi để cho bộ tộc Cổ Nhuế đi thu gom lại thì trong một năm số tiền bán cứt thu được cho nông dân gấp khoảng 10 lần số tiền từ mồm ông Tập oẹ ra cho Việt Nam. Và nó khuyên các bác lãnh đạo không nên nhận số tiền đó của ông Tập vì tiền Tung Quớ không sạch, các bác hãy nên nhận lấy số tiền sạch sẽ từ việc bán cứt của chính con dân các bác vừa đoàn kết ỉa ra…”
Rồi lại đọc được cái tin rằng một nơi nào đó tỉnh Điện Biên, các cháu học sinh vẫn ngày ngày được cho vào túi ni lông đưa qua sông nước chảy xiết để đến trường…
Rồi lại nhìn thấy cái ảnh các chú bộ đội biên phòng đồng phục oai nghiêm ngồi vòng quanh một cái hố mới đào. Mình cứ tưởng đây là sáng kiến gom cứt xây dựng đất nước của các chú. Mình quá thán phục sự nhạy bén của các chú! Nhưng khi đọc bài viết mới thấy hoá ra không phải. Hoá ra các chú bộ đội biên phòng An Giang đang hồ hởi tiêu huỷ 4.350 lít xăng thơm bằng cách vô cùng khoa học là… chôn! Bài viết lại còn khoe rằng trước đó mấy hôm cũng chính các chú đã tiêu huỷ 507.615 gói thuốc lá ngoại…
Hầy,
Quả thật từng này tuổi đầu rồi mình cũng không thể hiểu được “Tại sao cả một dân tộc oai hùng như chúng ta lại phải nhận số tiền ít bằng một phần mười tổng sản lượng cứt nội từ tay kẻ vừa cướp đất, cướp biển của chúng ta?”
“Tại sao các cháu học sinh ở Điện Biên lại không đi trên cầu đến trường mà cứ chui vào túi ni lông?”
“Tại sao các chú bộ đội biên phòng An Giang lại hồ hởi tiêu huỷ những thứ hàng hoá có giá trị như vậy trong lúc hoàn toàn có thể kiểm định chất lượng và đưa vào sử dụng?”
Hay các “cô hồn” xứ miệt vườn lâu nay thiếu thuốc lá ngoại hút?
***
Đang vẩn vơ như vậy thì bỗng nhiên mình thấy đau bụng quá. Mình vội nhấc điện thoại gọi cho cô vợ cũ xinh đẹp của mình và bày tỏ thiện í mượn cái bô đỏ ngày trước thằng cu nhà mình hay ngồi. Nhưng cô nhạt giọng rằng “Anh cứ hay vẽ chuyện! Quốc gia đại sự hãy để cho lãnh đạo họ lo. Ráng mà lo cho mình trước đi đã. Mai xuống Nguyễn Huy Tưởng mua lấy mấy tấn thuốc ho mang vào An Giang mà bán. Tôi nghe nói đám cô hồn trong đó dạo này ho nhiều lắm”
*Hà Nội, ngày 08 tháng 11 năm 2015* **Phạm Phú Quảng**
Ơ! Vũ Trọng Phụng chết lâu rồi mờ! Ai viết đây vây??? 😀

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

X-ac: 3.dca _dca


text:
slide
TƯ VẤN
Hàng sắp về
Sản phẩm ưa chuộng
Tin tức
Bán đàn piano Yamaha U3 uy tín nhất tại Việt Nam
Đàn piano yamaha U3 là gì? Đàn Piano Yamaha thường có 3 size chuẩn khác nhau:...
Bán đàn grand piano giá rẻ nhất tại Việt Nam
Đàn grand piano là đàn gì? Grand piano hay ta còn gọi là đàn piano...
Bán đàn piano Châu âu giá rẻ nhất tại Việt Nam
Đàn piano Châu Âu là gì? Trước đây, nổi lên trên thị trường đàn là...
Bán đàn piano kawai giá rẻ nhất tại Việt Nam
Đàn piano kawai là một trong những thương hiệu đàn rất nổi tiếng của Nhật...
Bán đàn piano Yamaha giá rẻ nhất tại Việt Nam năm 2018
Khái niệm và ưu điểm của đàn piano Yamaha Đàn piano Yamaha hiện nay không...

markdown:
# slide
TƯ VẤN
![](https://pianoyoyo.com/wp-content/uploads/2017/09/HOTLINE.jpg)
Hàng sắp về
Sản phẩm ưa chuộng
Tin tức
[](https://pianoyoyo.com/ban-dan-piano-u3-uy-tin-nhat-tai-viet-nam/)
![ Bán đàn piano Yamaha U3 uy tín nhất tại Việt Nam](https://pianoyoyo.com/wp-content/uploads/2017/08/form-mau-hinh-anh-home-website-300x238.jpg)
Bán đàn piano Yamaha U3 uy tín nhất tại Việt Nam
Đàn piano yamaha U3 là gì? Đàn Piano Yamaha thường có 3 size chuẩn khác nhau:...
[](https://pianoyoyo.com/ban-dan-grand-piano-gia-re-nhat-tai-viet-nam/)
![ Bán đàn grand piano giá rẻ nhất tại Việt Nam](https://pianoyoyo.com/wp-content/uploads/2017/08/c7-jet--300x238.jpg)
Bán đàn grand piano giá rẻ nhất tại Việt Nam
Đàn grand piano là đàn gì? Grand piano hay ta còn gọi là đàn piano...
[](https://pianoyoyo.com/ban-dan-piano-chau-au-gia-re-nhat-tai-viet-nam/)
![ Bán đàn piano Châu âu giá rẻ nhất tại Việt Nam](https://pianoyoyo.com/wp-content/uploads/2017/08/stenway-300x238.jpg)
Bán đàn piano Châu âu giá rẻ nhất tại Việt Nam
Đàn piano Châu Âu là gì? Trước đây, nổi lên trên thị trường đàn là...
[](https://pianoyoyo.com/ban-dan-piano-kawai-gia-re-nhat-tai-viet-nam/)
![ Bán đàn piano kawai giá rẻ nhất tại Việt Nam](https://pianoyoyo.com/wp-content/uploads/2017/08/no500-kawai-300x238.jpg)
Bán đàn piano kawai giá rẻ nhất tại Việt Nam
Đàn piano kawai là một trong những thương hiệu đàn rất nổi tiếng của Nhật...
[](https://pianoyoyo.com/ban-dan-piano-yamaha-gia-re-nhat-tai-viet-nam-nam-2017/)
![ Bán đàn piano Yamaha giá rẻ nhất tại Việt Nam năm 2018](https://pianoyoyo.com/wp-content/uploads/2017/08/logo-300x238.jpg)
Bán đàn piano Yamaha giá rẻ nhất tại Việt Nam năm 2018
Khái niệm và ưu điểm của đàn piano Yamaha Đàn piano Yamaha hiện nay không...

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Cache-Control: public, max-age=172800


text:
Tag: Bướm Cho Nội Thất Tuyệt Đẹp RCT103, mẫu rèm cuốn in tranh, rèm cuốn in tranh rct103, Trang Trí Rèm Cuốn In Tranh Hoa
Trang Trí Rèm Cuốn In Tranh Hoa, Bướm Cho Nội Thất Tuyệt Đẹp RCT103
Căn nhà được thiết kế đẹp và nổi bật cũng nhờ một phần vào nội thất, trong đó rèm cửa, rèm cuốn...

markdown:
### Tag:
[Bướm Cho Nội Thất Tuyệt Đẹp RCT103](https://remcuachauau.com.vn/tag/buom-cho-noi-that-tuyet-dep-rct103), [mẫu rèm cuốn in tranh](https://remcuachauau.com.vn/tag/mau-rem-cuon-in-tranh), [rèm cuốn in tranh rct103](https://remcuachauau.com.vn/tag/rem-cuon-in-tranh-rct103), [Trang Trí Rèm Cuốn In Tranh Hoa](https://remcuachauau.com.vn/tag/trang-tri-rem-cuon-in-tranh-hoa)
[Trang Trí Rèm Cuốn In Tranh Hoa, Bướm Cho Nội Thất Tuyệt Đẹp RCT103](https://remcuachauau.com.vn/rem-cuon/trang-tri-rem-cuon-in-tranh-hoa-buom-cho-noi-that-tuyet-dep-rct103.html)
Căn nhà được thiết kế đẹp và nổi bật cũng nhờ một phần vào nội thất, trong đó rèm cửa, rèm cuốn...

Server: Apache

Connection: Upgrade, close

Transfer-Encoding: chunked


text:
Thực hành trong lớp
-
Tuyển chọn những bài giảng dạy đặc sắc nhất, hay nhất từ những thầy cô có chuyên môn cao, về bài Thực hành - Trồng cây trong dung dịch, mời các bạn theo dõi. Đây là những bài giảng được các thầy cô chia sẻ, chúng tôi đã công phu chọn lựa lại những bài dạy thật sự chất lượng, giới thiệu đến bạn đọc, với hi vọng giúp các bạn học sinh nắm chắc mục tiêu của bài học, biết trồng được cây trong dung dịch, rèn luyện tính cẩn thận tỉ mỉ.
26p cndinhtinhoang 25-03-2014 156 33 Download
-
Mời bạn đọc cùng khám phá nội dung bài học Thực hành - Trồng cây trong dung dịch, thông qua những bài soạn giáo án từ những thầy cô khác nhau. Để tìm kiếm ra được tài liệu thích hợp cho mình phục vụ cho quá trình giảng dạy. Qua đây, học sinh cần rèn luyện tính cẩn thận, khéo léo, có ý thức tổ chức kỉ luật, trật tự.
5p cndinhtinhoang 25-03-2014 130 17 Download
-
Thông qua những bài giảng Thực hành: Trồng cây thẳng hàng môn Hình học lớp 6 giáo viên và học sinh sẽ có những hoạt động thú vị, sinh động cho tiết học. Các bạn hãy tham khảo bộ sưu tập với những bài giảng được thiết đẹp mắt, nội dung đầy đủ theo chương trình học. Sẽ giúp giáo viên và học sinh thuận lợi trong việc tìm kiếm tài liệu giảng dạy và học tập.
9p kimtinh_14 10-03-2014 57 8 Download
-
Tổng hợp những giáo án hay, nội dung đầy đủ của bài Thực hành Trồng cây thẳng hàng - Hình học 6 giúp bạn có thêm tài liệu sử dụng trong việc học tập, giảng dạy. Các giáo án này giúp học sinh nắm được các kiến thức cơ bản của bài khi tìm hiểu trước nội dung bài học, qua đó vận dụng kiến thức để thực hành làm các bài tập trong sách giáo khoa.
5p 111_xmen 12-04-2014 51 5 Download
-
Sáng kiến “Một số kinh nghiệm dạy bài thực hành trong chương trình Sinh 8” giúp học sinh rèn kỹ năng quan sát, kỹ năng nghiên cứu thực nghiệm bộ môn, đặc biệt là các kỹ năng áp dụng trong thực tế như: kỹ năng sơ cứu băng bó gãy xương, cầm máu và hô hấp nhân tạo. Rèn luyện kỹ năng làm tường trình, thu hoạch giúp học sinh bổ sung kiến thức và kiểm nghiệm kiến thức qua thực tế. Mời quý thầy cô tham khảo sáng kiến trên.
8p hathieudao 30-05-2014 188 40 Download
-
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng: Đổi mới phương pháp thực hành nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Hóa cho học sinh qua hai bài thực hành trong chương halogen lớp 10
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng: Đổi mới phương pháp thực hành nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Hóa cho học sinh qua hai bài thực hành trong chương halogen lớp 10 nhằm tìm hiểu xem việc đổi mới phương pháp thực hành môn Hóa trong chương halogen ở lớp 10 có nâng cao kết quả học tập môn Hóa cho học sinh hay không? Mời thầy cô và các bạn cùng tham khảo chi tiết tài liệu.
18p tranduc00 25-10-2016 12 1 Download
-
Tham khảo tài liệu 'sáng kiến kinh nghiệm coi trọng tính chất thực hành trong giờ tập viết lớp 2', tài liệu phổ thông, ngữ văn - tiếng việt phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
14p skkntieuhoc 20-09-2011 1682 870 Download
-
Sáng kiến kinh nghiệm: Hướng dẫn học sinh thực hành môn Tin học phù hợp lực học, khả năng của mỗi học sinh nhằm nâng cao kết quả học tập môn Tin học của học sinh
Sáng kiến kinh nghiệm "Hướng dẫn học sinh thực hành môn Tin học phù hợp lực học, khả năng của mỗi học sinh nhằm nâng cao kết quả học tập môn Tin học của học sinh" giới thiệu đến các bạn những nội dung về vai trò của thực hành trong quá trình dạy và học, các phương pháp dạy học được áp dụng trong dạy thực hành môn Tin học lớp 12, một số phương pháp dạy học thực hành đã được sử dụng có hiệu quả,...
19p tranvandu24 07-10-2015 704 336 Download
-
SKKN: Đổi mới việc tổ chức dạy và học thực hành môn Tin học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học trong nhà trường, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao trong việc thực hành máy tính và hình thành kỹ năng cho học sinh thông qua việc thực hành trên lớp.
20p nhieu1978 27-10-2014 490 252 Download
-
Bài tập thực hành được chia làm nhiều Module Mỗi Module được thiết kế cho thời lượng là 3 tiết thực hành tại lớp với sự hướng dẫn của giảng viên. • • Tùy theo số tiết phân bổ, mỗi tuần học có thể thực hiện nhiều Module. Sinh viên phải làm tất cả các bài tập trong các Module ở tuần tương ứng. Những sinh viên chưa hoàn tất phần bài tập tại lớp có trách nhiệm tự làm tiếp tục ở nhà. • Các bài có dấu (*) là các bài tập nâng cao dành cho sinh viên...
29p okinrino1 05-06-2012 303 99 Download
-
SKKN: Cải tiến một số ký thuật để thực hiện thành công các thí nghiệm trong bảy bài thực hành bắt buộc của môn Hóa học lớp 9
Hóa học được biết đến là một môn học với rất nhiều chất hóa học, công dụng và đặc tính từng chất. Và với hóa học lớp 9 các em sẽ được làm quen với những điều mới thông qua việc thực hành các thí nghiệm. Dưới đây là một số kỹ thuật cải tiến để thưc hiện thành công các thí nghiệm hóa. Mời các bạn tham khảo
24p thinguyen_1 25-03-2014 153 41 Download
-
Sáng kiến kinh nghiệm "Coi trọng tính chất thực hành trong giờ tập viết khi dạy học sinh lớp 2 viết chữ cái hoa"
Tập viết là một trong những phân môn có tầm quan trọng đặc biệt ở tiểu học, nhất là đối với các lớp đầu cấp. Phân môn tập viết trang bị cho học sinh bộ chữ La Tinh và những yêu cầu về kỹ thuật để sử dụng bộ chữ cái này trong học tập và giao tiếp.
10p mathao369 06-11-2010 955 319 Download
-
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy thực hành “quan sát một số vi sinh vật” Sinh học 10
Trong những năm gần đây, yêu cầu đổi mới nội dung SGK và đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu bắt buộc đối với các bộ môn. Với môn Sinh học là môn khoa học với những kiến thức phục vụ rất thiết thực cho cuộc sống. Bài sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy thực hành “quan sát một số vi sinh vật” Sinh học 10, mời quý thầy cố cùng tham khảo.
15p somido123 27-02-2014 450 217 Download
-
Mời bạn đọc cùng đến với bộ sưu tập những bài giảng Thực hành biểu diễn vật thể, nhằm mang lại hiệu quả cao trong quá trình thực hành môn học. Đây là những thiết kế bài giảng điện tử, được trình bằng bằng các slide tạo hiệu ứng trong power point, giúp học sinh đọc được bản vẽ hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản. Vẽ được hình chiếu thứ 3, hình cắt và hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản từ 2 hình chiếu.
35p nguyennhuviencn 05-04-2014 1431 206 Download
-
Mời quý thầy cô giáo và các bạn học sinh cùng tham khảo Bài giảng Sinh học 9 bài 27: Thực hành quan sát thường biến thiết kế bằng Powerpoint chuyên ghiệp giúp nâng cao kĩ năng và kiến thức trong việc soạn bài giảng điện tử giảng dạy và học tập. Bài giảng Sinh học 9 bài 27: Thực hành quan sát thường biến trình bày bằng Slide rất sống động với các hình ảnh minh họa giúp các em học sinh dễ dàng hiểu được bài giảng và nhanh chóng năm bắt các nội dung chính bài học.
18p tainv27 19-03-2014 518 196 Download
-
Thực hành - Quan sát nhận dạng ngoại hình giống vật nuôi là một trong những bài học giúp bạn đọc có ứng dụng thực tế cao, hãy đến với những giáo án này nhé. Qua bộ sưu tập này giáo viên cùng với học sinh có những tiết học thú vị nhất, đạt được mục tiêu của chương trình đào tạo đề ra, học sinh biết quan sát, so sánh đặc điểm ngoại hình của các giống vật nuôi có hướng sản xuất khác nhau.
4p cndinhtinhoang 25-03-2014 560 132 Download
-
Đây là bài giảng Thực hành: Xác định suất điện động và điện trở trong của một pin điện hóa giáo viên cần truyền đạt cho học sinh áp dụng định luật Ôm cho đoạn mạch chứa nguồn điện để xác định suất điện động và điện trở trong của một pin điện hóa.
24p lynhungocgvvl 17-03-2014 550 117 Download
-
Tài liệu lớp thực hành Thiết kế M&E cung cấp cho các bạn những kiến thức về phương pháp thiết kế nhà cao tầng như quy định chung; yêu cầu về tổng thể trong khu đô thị mới; yêu cầu cấp thoát nước; yêu cầu thiết kế thông gió và điều hòa không khí. Mời các bạn tham khảo tài liệu để nắm bắt nội dung chi tiết.
14p ducxt1995 15-05-2015 280 115 Download
-
SKKN: Kinh nghiệm giúp học sinh học 1 tiết thực hành được nhiều nội dung mà vẫn đạt chất lượng cao của bộ môn Tin học lớp 12 tại trường THPT
Làm thế nào nâng cao chất lượng trong mỗi giờ thực hành để các em có thể nắm bắt được kiến thức học trên lớp và giải quyết vấn đề trên máy tính. Mời quý thầy cô tham khảo sáng kiến “Kinh nghiệm giúp học sinh học 1 tiết thực hành được nhiều nội dung mà vẫn đạt chất lượng cao của bộ môn Tin học lớp 12 tại trường THPT”.
15p hoangchieuduong 08-05-2014 218 113 Download
-
A. Chuẩn bị Sao chép và tạo chương trình Fast2006 riêng cho lớp KTD - Tạo thư mục VB2KTD trong ổ đĩa C - Copy thư mục Fast2006 hiện có trong ổ C vào thư mục VB2KTD vừa tạo - Tạo shortcut khởi động cho fast2006 theo cách đã được hướng dẫn - Đăng nhập chương trình lần đầu với tên người dùng mặc định là ABC, mật khẩu để trống. B. Nội dung thực hành 1.
2p nga89hp 21-06-2010 299 112 Download
CHỦ ĐỀ BẠN MUỐN TÌM
- Tiếng Việt thực hành
- Báo cáo thực hành hóa sinh
- Thực hành Vật lý
- Thực hành Địa lý
- Thực hành môn Kỹ thuật
- Thực hành Hóa học
- Thực hành Sinh học
- Thực hành dinh dưỡng nấu ăn
- Y học thực hành
- Đề thi nghề thực hành
- Ngữ pháp tiếng Anh thực hành
- Đề thi nghề phần thực hành
- Bài tập thực hành excel
- Bài tập thực hành kinh tế lượng
- Giáo án thực hành
- Hướng dẫn thực hành hóa phân tích
- Môn tiếng việt thực hành
- Nguyên lý và thực hành bảo hiểm
- Thực hành điện cơ bản
- Thực hành eviews

markdown:
# Thực hành trong lớp
**Thực hành trong lớp**
-
Tuyển chọn những bài giảng dạy đặc sắc nhất, hay nhất từ những thầy cô có chuyên môn cao, về bài Thực hành - Trồng cây trong dung dịch, mời các bạn theo dõi. Đây là những bài giảng được các thầy cô chia sẻ, chúng tôi đã công phu chọn lựa lại những bài dạy thật sự chất lượng, giới thiệu đến bạn đọc, với hi vọng giúp các bạn học sinh nắm chắc mục tiêu của bài học, biết trồng được cây trong dung dịch, rèn luyện tính cẩn thận tỉ mỉ.
26p
cndinhtinhoang
25-03-2014
156
33
Download
-
Mời bạn đọc cùng khám phá nội dung bài học Thực hành - Trồng cây trong dung dịch, thông qua những bài soạn giáo án từ những thầy cô khác nhau. Để tìm kiếm ra được tài liệu thích hợp cho mình phục vụ cho quá trình giảng dạy. Qua đây, học sinh cần rèn luyện tính cẩn thận, khéo léo, có ý thức tổ chức kỉ luật, trật tự.
5p
cndinhtinhoang
25-03-2014
130
17
Download
-
Thông qua những bài giảng Thực hành: Trồng cây thẳng hàng môn Hình học lớp 6 giáo viên và học sinh sẽ có những hoạt động thú vị, sinh động cho tiết học. Các bạn hãy tham khảo bộ sưu tập với những bài giảng được thiết đẹp mắt, nội dung đầy đủ theo chương trình học. Sẽ giúp giáo viên và học sinh thuận lợi trong việc tìm kiếm tài liệu giảng dạy và học tập.
9p
kimtinh_14
10-03-2014
57
8
Download
-
Tổng hợp những giáo án hay, nội dung đầy đủ của bài Thực hành Trồng cây thẳng hàng - Hình học 6 giúp bạn có thêm tài liệu sử dụng trong việc học tập, giảng dạy. Các giáo án này giúp học sinh nắm được các kiến thức cơ bản của bài khi tìm hiểu trước nội dung bài học, qua đó vận dụng kiến thức để thực hành làm các bài tập trong sách giáo khoa.
5p
111_xmen
12-04-2014
51
5
Download
-
Sáng kiến “Một số kinh nghiệm dạy bài thực hành trong chương trình Sinh 8” giúp học sinh rèn kỹ năng quan sát, kỹ năng nghiên cứu thực nghiệm bộ môn, đặc biệt là các kỹ năng áp dụng trong thực tế như: kỹ năng sơ cứu băng bó gãy xương, cầm máu và hô hấp nhân tạo. Rèn luyện kỹ năng làm tường trình, thu hoạch giúp học sinh bổ sung kiến thức và kiểm nghiệm kiến thức qua thực tế. Mời quý thầy cô tham khảo sáng kiến trên.
8p
hathieudao
30-05-2014
188
40
Download
-
[Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng: Đổi mới phương pháp thực hành nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Hóa cho học sinh qua hai bài thực hành trong chương halogen lớp 10](https://tailieu.vn/doc/nghien-cuu-khoa-hoc-su-pham-ung-dung-doi-moi-phuong-phap-thuc-hanh-nham-nang-cao-chat-luong-hoc-tap-1898562.html)
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng: Đổi mới phương pháp thực hành nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Hóa cho học sinh qua hai bài thực hành trong chương halogen lớp 10 nhằm tìm hiểu xem việc đổi mới phương pháp thực hành môn Hóa trong chương halogen ở lớp 10 có nâng cao kết quả học tập môn Hóa cho học sinh hay không? Mời thầy cô và các bạn cùng tham khảo chi tiết tài liệu.
18p
tranduc00
25-10-2016
12
1
Download
-
Tham khảo tài liệu 'sáng kiến kinh nghiệm coi trọng tính chất thực hành trong giờ tập viết lớp 2', tài liệu phổ thông, ngữ văn - tiếng việt phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
14p
skkntieuhoc
20-09-2011
1682
870
Download
-
[Sáng kiến kinh nghiệm: Hướng dẫn học sinh thực hành môn Tin học phù hợp lực học, khả năng của mỗi học sinh nhằm nâng cao kết quả học tập môn Tin học của học sinh](https://tailieu.vn/doc/sang-kien-kinh-nghiem-huong-dan-hoc-sinh-thuc-hanh-mon-tin-hoc-phu-hop-luc-hoc-kha-nang-cua-moi-ho-1783885.html)
Sáng kiến kinh nghiệm "Hướng dẫn học sinh thực hành môn Tin học phù hợp lực học, khả năng của mỗi học sinh nhằm nâng cao kết quả học tập môn Tin học của học sinh" giới thiệu đến các bạn những nội dung về vai trò của thực hành trong quá trình dạy và học, các phương pháp dạy học được áp dụng trong dạy thực hành môn Tin học lớp 12, một số phương pháp dạy học thực hành đã được sử dụng có hiệu quả,...
19p
tranvandu24
07-10-2015
704
336
Download
-
SKKN: Đổi mới việc tổ chức dạy và học thực hành môn Tin học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học trong nhà trường, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao trong việc thực hành máy tính và hình thành kỹ năng cho học sinh thông qua việc thực hành trên lớp.
20p
nhieu1978
27-10-2014
490
252
Download
-
Bài tập thực hành được chia làm nhiều Module Mỗi Module được thiết kế cho thời lượng là 3 tiết thực hành tại lớp với sự hướng dẫn của giảng viên. • • Tùy theo số tiết phân bổ, mỗi tuần học có thể thực hiện nhiều Module. Sinh viên phải làm tất cả các bài tập trong các Module ở tuần tương ứng. Những sinh viên chưa hoàn tất phần bài tập tại lớp có trách nhiệm tự làm tiếp tục ở nhà. • Các bài có dấu (*) là các bài tập nâng cao dành cho sinh viên...
29p
okinrino1
05-06-2012
303
99
Download
-
[SKKN: Cải tiến một số ký thuật để thực hiện thành công các thí nghiệm trong bảy bài thực hành bắt buộc của môn Hóa học lớp 9](https://tailieu.vn/doc/skkn-cai-tien-mot-so-ky-thuat-de-thuc-hien-thanh-cong-cac-thi-nghiem-trong-bay-bai-thuc-hanh-bat-bu-1636455.html)
Hóa học được biết đến là một môn học với rất nhiều chất hóa học, công dụng và đặc tính từng chất. Và với hóa học lớp 9 các em sẽ được làm quen với những điều mới thông qua việc thực hành các thí nghiệm. Dưới đây là một số kỹ thuật cải tiến để thưc hiện thành công các thí nghiệm hóa. Mời các bạn tham khảo
24p
thinguyen_1
25-03-2014
153
41
Download
-
[Sáng kiến kinh nghiệm "Coi trọng tính chất thực hành trong giờ tập viết khi dạy học sinh lớp 2 viết chữ cái hoa"](https://tailieu.vn/doc/sang-kien-kinh-nghiem-coi-trong-tinh-chat-thuc-hanh-trong-gio-tap-viet-khi-day-hoc-sinh-lop-2-viet--368162.html)
Tập viết là một trong những phân môn có tầm quan trọng đặc biệt ở tiểu học, nhất là đối với các lớp đầu cấp. Phân môn tập viết trang bị cho học sinh bộ chữ La Tinh và những yêu cầu về kỹ thuật để sử dụng bộ chữ cái này trong học tập và giao tiếp.
10p
mathao369
06-11-2010
955
319
Download
-
[Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy thực hành “quan sát một số vi sinh vật” Sinh học 10](https://tailieu.vn/doc/sang-kien-kinh-nghiem-mot-so-bien-phap-nang-cao-hieu-qua-giang-day-thuc-hanh-quan-sat-mot-so-vi-si-1614524.html)
Trong những năm gần đây, yêu cầu đổi mới nội dung SGK và đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu bắt buộc đối với các bộ môn. Với môn Sinh học là môn khoa học với những kiến thức phục vụ rất thiết thực cho cuộc sống. Bài sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy thực hành “quan sát một số vi sinh vật” Sinh học 10, mời quý thầy cố cùng tham khảo.
15p
somido123
27-02-2014
450
217
Download
-
Mời bạn đọc cùng đến với bộ sưu tập những bài giảng Thực hành biểu diễn vật thể, nhằm mang lại hiệu quả cao trong quá trình thực hành môn học. Đây là những thiết kế bài giảng điện tử, được trình bằng bằng các slide tạo hiệu ứng trong power point, giúp học sinh đọc được bản vẽ hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản. Vẽ được hình chiếu thứ 3, hình cắt và hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản từ 2 hình chiếu.
35p
nguyennhuviencn
05-04-2014
1431
206
Download
-
Mời quý thầy cô giáo và các bạn học sinh cùng tham khảo Bài giảng Sinh học 9 bài 27: Thực hành quan sát thường biến thiết kế bằng Powerpoint chuyên ghiệp giúp nâng cao kĩ năng và kiến thức trong việc soạn bài giảng điện tử giảng dạy và học tập. Bài giảng Sinh học 9 bài 27: Thực hành quan sát thường biến trình bày bằng Slide rất sống động với các hình ảnh minh họa giúp các em học sinh dễ dàng hiểu được bài giảng và nhanh chóng năm bắt các nội dung chính bài học.
18p
tainv27
19-03-2014
518
196
Download
-
Thực hành - Quan sát nhận dạng ngoại hình giống vật nuôi là một trong những bài học giúp bạn đọc có ứng dụng thực tế cao, hãy đến với những giáo án này nhé. Qua bộ sưu tập này giáo viên cùng với học sinh có những tiết học thú vị nhất, đạt được mục tiêu của chương trình đào tạo đề ra, học sinh biết quan sát, so sánh đặc điểm ngoại hình của các giống vật nuôi có hướng sản xuất khác nhau.
4p
cndinhtinhoang
25-03-2014
560
132
Download
-
Đây là bài giảng Thực hành: Xác định suất điện động và điện trở trong của một pin điện hóa giáo viên cần truyền đạt cho học sinh áp dụng định luật Ôm cho đoạn mạch chứa nguồn điện để xác định suất điện động và điện trở trong của một pin điện hóa.
24p
lynhungocgvvl
17-03-2014
550
117
Download
-
Tài liệu lớp thực hành Thiết kế M&E cung cấp cho các bạn những kiến thức về phương pháp thiết kế nhà cao tầng như quy định chung; yêu cầu về tổng thể trong khu đô thị mới; yêu cầu cấp thoát nước; yêu cầu thiết kế thông gió và điều hòa không khí. Mời các bạn tham khảo tài liệu để nắm bắt nội dung chi tiết.
14p
ducxt1995
15-05-2015
280
115
Download
-
[SKKN: Kinh nghiệm giúp học sinh học 1 tiết thực hành được nhiều nội dung mà vẫn đạt chất lượng cao của bộ môn Tin học lớp 12 tại trường THPT](https://tailieu.vn/doc/skkn-kinh-nghiem-giup-hoc-sinh-hoc-1-tiet-thuc-hanh-duoc-nhieu-noi-dung-ma-van-dat-chat-luong-cao-c-1676265.html)
Làm thế nào nâng cao chất lượng trong mỗi giờ thực hành để các em có thể nắm bắt được kiến thức học trên lớp và giải quyết vấn đề trên máy tính. Mời quý thầy cô tham khảo sáng kiến “Kinh nghiệm giúp học sinh học 1 tiết thực hành được nhiều nội dung mà vẫn đạt chất lượng cao của bộ môn Tin học lớp 12 tại trường THPT”.
15p
hoangchieuduong
08-05-2014
218
113
Download
-
A. Chuẩn bị Sao chép và tạo chương trình Fast2006 riêng cho lớp KTD - Tạo thư mục VB2KTD trong ổ đĩa C - Copy thư mục Fast2006 hiện có trong ổ C vào thư mục VB2KTD vừa tạo - Tạo shortcut khởi động cho fast2006 theo cách đã được hướng dẫn - Đăng nhập chương trình lần đầu với tên người dùng mặc định là ABC, mật khẩu để trống. B. Nội dung thực hành 1.
2p
nga89hp
21-06-2010
299
112
Download
## CHỦ ĐỀ BẠN MUỐN TÌM
[Tiếng Việt thực hành](https://tailieu.vn/tag/tieng-viet-thuc-hanh.html) [Báo cáo thực hành hóa sinh](https://tailieu.vn/tag/bao-cao-thuc-hanh-hoa-sinh.html) [Thực hành Vật lý](https://tailieu.vn/tag/thuc-hanh-vat-ly.html) [Thực hành Địa lý](https://tailieu.vn/tag/thuc-hanh-dia-ly.html) [Thực hành môn Kỹ thuật](https://tailieu.vn/tag/thuc-hanh-mon-ky-thuat.html) [Thực hành Hóa học](https://tailieu.vn/tag/thuc-hanh-hoa-hoc.html) [Thực hành Sinh học](https://tailieu.vn/tag/thuc-hanh-sinh-hoc.html) [Thực hành dinh dưỡng nấu ăn](https://tailieu.vn/tag/thuc-hanh-dinh-duong-nau-an.html) [Y học thực hành](https://tailieu.vn/tag/y-hoc-thuc-hanh.html) [Đề thi nghề thực hành](https://tailieu.vn/tag/de-thi-nghe-thuc-hanh.html) [Ngữ pháp tiếng Anh thực hành](https://tailieu.vn/tag/ngu-phap-tieng-anh-thuc-hanh.html) [Đề thi nghề phần thực hành](https://tailieu.vn/tag/de-thi-nghe-phan-thuc-hanh.html) [Bài tập thực hành excel](https://tailieu.vn/tag/bai-tap-thuc-hanh-excel.html) [Bài tập thực hành kinh tế lượng](https://tailieu.vn/tag/bai-tap-thuc-hanh-kinh-te-luong.html) [Giáo án thực hành](https://tailieu.vn/tag/giao-an-thuc-hanh.html) [Hướng dẫn thực hành hóa phân tích](https://tailieu.vn/tag/huong-dan-thuc-hanh-hoa-phan-tich.html) [Môn tiếng việt thực hành](https://tailieu.vn/tag/mon-tieng-viet-thuc-hanh.html) [Nguyên lý và thực hành bảo hiểm](https://tailieu.vn/tag/nguyen-ly-va-thuc-hanh-bao-hiem.html) [Thực hành điện cơ bản](https://tailieu.vn/tag/thuc-hanh-dien-co-ban.html) [Thực hành eviews](https://tailieu.vn/tag/thuc-hanh-eviews.html)

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=p5qsossjkrnjfqc3blqc1qn3k6; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
Kinh Bát Nhã Ba La Mật
(Mahàprajnàparamitàsatra) – Tác giả: Nàgàrjuna (Long Thọ)
Dịch Phạn ra Hán: Cưu Ma La Thập
Dịch Hán ra Việt: Thích Trí Tịnh
QUYỂN THỨ MƯỜI BẢY
PHẨM XU HƯỚNG NHỨT THIẾT TRÍ
THỨ NĂM MƯƠI BA
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Bạch đức Thế Tôn! Đại Bồ Tát hiểu Bát nhã ba la mật sâu xa nầy sẽ đến chỗ nào?”
Đức Phật dạy: “Nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ Tát hiểu Bát nhã ba la mật sâu xa nầy sẽ đến nhứt thiết chủng trí”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Bạch đức Thế Tôn! Đại Bồ Tát hay đến nhứt thiết chủng trí nầy làm chỗ về đến cho tất cả chúng sanh, vì tu Bát nhã ba la mật vậy.
Bạch đức Thế Tôn! Tu Bát nhã ba la mật là tu tất cả pháp.
Bạch đức Thế Tôn! Không chỗ tu là tu Bát nhã ba la mật. Chẳng thọ tu, hư hoại tu là tu Bát nhã ba la mật”.
– Do pháp gì hư hoại mà Bát nhã ba la mật là hư hoại tu?
– Bạch đức Thế Tôn! Vì sắc hư hoại nên Bát nhã ba la mật là hư hoại tu.
Vì thọ, tưởng, hành, thức hư hoại, vì thập nhị nhập, thập bát giới hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu.
Vì ngã nhẫn đến tri giả, kến giả hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu.
Vì Đàn na ba la mật hoại nhẫn đến Bát nhã ba la mật hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu.
Vì nội không hoại nhẫn đến mười tám pháp bất cộng hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu.
Vì tứ niệm xứ hoại nhẫn đến nhứt thiết chủng trí hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu”.
Đức Phật dạy: “Đúng như vậy. Nầy Tu Bồ Đề! Vì sắc hoại nhẫn đến nhứt thiết chủng trí hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Trong Bát nhã ba la mật sâu xa nầy, bực bất thối địa Bồ Tát phải nghiệm biết.
Nếu ở trong Bát nhã ba la mật sâu xa nầy mà chẳng trước chấp, phải biết đó là bực bất thối địa Bồ Tát.
Nếu trong Thiền na ba la mật nhẫn đến trong nhứt thiết chủng trí mà chẳng trước chấp, phải biết đó là bực bất thối địa Bồ Tát.
Lúc hành thâm Bát nhã ba la mật, bực bất thối địa Bồ Tát chẳng lấy lời người khác làm khẩn yếu, cũng chẳng làm theo lời chỉ bảo của người khác.
Bực bất thối địa Bồ Tát chẳng bị tâm dục, tâm sân, tâm si kéo dắt, chẳng bao giờ rời lìa sáu ba la mật.
Lúc nghe nói Bát nhã ba la mật sâu xa, bực bất thối địa Bồ Tát chẳng kinh sợ, chẳng ăn năn, nghi ngờ mà hoan hỉ ưa nghe, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm và thật hành đúng như lời.
Nầy Tu Bồ Đề! Phải biết Bồ Tát nầy đời trước đã từng nghe sự việc trong Bát nhã ba la mật sâu xa nầy và đã thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm. Tại sao vậy? Vì đại Bồ Tát nầy hiện tại có oai đức lớn, nghe Bát nhã ba la mật sâu xa mà lòng không kinh sợ, ăn năn, nghi ngờ, lại hoan hỉ ưa nghe, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Bạch đức Thế Tôn! Nếu đại Bồ Tát nghe Bát nhã ba la mật sâu xa nầy mà không kinh sợ, lại ưa nghe nhẫn đến chánh ức niệm thì thật hành Bát nhã ba la mật nầy thế nào?”
Đức Phật dạy: “Tùy thuận tâm nhứt thiết chủng trí, đây là chỗ phải thật hành Bát nhã ba la mật của đại Bồ Tát”.
– Bạch đức Thế Tôn! Thế nào gọi là tùy thuận tâm nhứt thiết chủng trí mà đại Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật phải như vậy?
– Nầy Tu Bồ Đề! Lấy không để tùy thuận, lấy vô tướng, vô tác để tùy thuận, lấy vô sở hữu, bất sanh, bất diệt, bất cấu, bất tịnh để tùy thuận, đó là đại Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật sâu xa.
Lấy như mộng, như ảo, diệm. hưởng, hóa để tùy thuận, đó là thật hành Bát nhã ba la mật.
– Bạch đức Thế Tôn! Như đức Phật tuyên dạy lấy không nhẫn đến lấy như mộng, ảo để tùy thuận, người thật hành Bát nhã ba la mật phải như vậy. Đại Bồ Tát nầy hành pháp gì?
– Nầy Tu Bồ Đề! đại Bồ Tát chẳng hành nơi sắc, thọ, tưởng, hành, thức nhẫn đến chẳng hành nơi nhứt thiết chủng trí. Tại sao vậy? Vì chỗ hành của Bồ Tát nầy không pháp làm, không pháp hoại, không từ đâu đến cũng chẳng đến đâu, không chỗ trụ, không tính được, không lường được. Nếu là không tính được, không lường được thì pháp ấy là chẳng thể được, chẳng thể dùng sắc để được nhẫn đến chẳng thể dùng nhứt thiết chủng trí để được. Tại sao vậy? Vì sắc tức là Bát nhã ba la mật, Bát nhã ba la mật tức là sắc, nhẫn đến nhứt thiết chủng trí tức là Bát nhã ba la mật, Bát nhã ba la mật tức là nhứt thiết chủng trí.
Nếu sắc tướng như nhẫn đến nhứt thiết chủng trí tướng như thì đều là như duy nhứt, không hai, không khác.
Sắc tướng như, Bát nhã ba la mật tướng như: như duy nhứt, không hai, không khác.
Nhẫn đến nhứt thiết chủng trí tướng như, Bát nhã ba la mật tướng như: như duy nhdất, không hai, không khác”.

markdown:
[Free WordPress Themes](http://dlwordpress.com/)and plugins.
**Kinh Bát Nhã Ba La Mật** *(Mahàprajnàparamitàsatra) – Tác giả: Nàgàrjuna (Long Thọ) * **Dịch Phạn ra Hán:**Cưu Ma La Thập **Dịch Hán ra Việt:**Thích Trí Tịnh
**QUYỂN THỨ MƯỜI BẢY** ** PHẨM XU HƯỚNG NHỨT THIẾT TRÍ**
**THỨ NĂM MƯƠI BA**
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Bạch đức Thế Tôn! Đại Bồ Tát hiểu Bát nhã ba la mật sâu xa nầy sẽ đến chỗ nào?”
Đức Phật dạy: “Nầy Tu Bồ Đề! Đại Bồ Tát hiểu Bát nhã ba la mật sâu xa nầy sẽ đến nhứt thiết chủng trí”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Bạch đức Thế Tôn! Đại Bồ Tát hay đến nhứt thiết chủng trí nầy làm chỗ về đến cho tất cả chúng sanh, vì tu Bát nhã ba la mật vậy.
Bạch đức Thế Tôn! Tu Bát nhã ba la mật là tu tất cả pháp.
Bạch đức Thế Tôn! Không chỗ tu là tu Bát nhã ba la mật. Chẳng thọ tu, hư hoại tu là tu Bát nhã ba la mật”.
– Do pháp gì hư hoại mà Bát nhã ba la mật là hư hoại tu?
– Bạch đức Thế Tôn! Vì sắc hư hoại nên Bát nhã ba la mật là hư hoại tu.
Vì thọ, tưởng, hành, thức hư hoại, vì thập nhị nhập, thập bát giới hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu.
Vì ngã nhẫn đến tri giả, kến giả hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu.
Vì Đàn na ba la mật hoại nhẫn đến Bát nhã ba la mật hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu.
Vì nội không hoại nhẫn đến mười tám pháp bất cộng hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu.
Vì tứ niệm xứ hoại nhẫn đến nhứt thiết chủng trí hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu”.
Đức Phật dạy: “Đúng như vậy. Nầy Tu Bồ Đề! Vì sắc hoại nhẫn đến nhứt thiết chủng trí hoại nên Bát nhã ba la mật là hoại tu.
Lại nầy Tu Bồ Đề! Trong Bát nhã ba la mật sâu xa nầy, bực bất thối địa Bồ Tát phải nghiệm biết.
Nếu ở trong Bát nhã ba la mật sâu xa nầy mà chẳng trước chấp, phải biết đó là bực bất thối địa Bồ Tát.
Nếu trong Thiền na ba la mật nhẫn đến trong nhứt thiết chủng trí mà chẳng trước chấp, phải biết đó là bực bất thối địa Bồ Tát.
Lúc hành thâm Bát nhã ba la mật, bực bất thối địa Bồ Tát chẳng lấy lời người khác làm khẩn yếu, cũng chẳng làm theo lời chỉ bảo của người khác.
Bực bất thối địa Bồ Tát chẳng bị tâm dục, tâm sân, tâm si kéo dắt, chẳng bao giờ rời lìa sáu ba la mật.
Lúc nghe nói Bát nhã ba la mật sâu xa, bực bất thối địa Bồ Tát chẳng kinh sợ, chẳng ăn năn, nghi ngờ mà hoan hỉ ưa nghe, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm và thật hành đúng như lời.
Nầy Tu Bồ Đề! Phải biết Bồ Tát nầy đời trước đã từng nghe sự việc trong Bát nhã ba la mật sâu xa nầy và đã thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm. Tại sao vậy? Vì đại Bồ Tát nầy hiện tại có oai đức lớn, nghe Bát nhã ba la mật sâu xa mà lòng không kinh sợ, ăn năn, nghi ngờ, lại hoan hỉ ưa nghe, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Bạch đức Thế Tôn! Nếu đại Bồ Tát nghe Bát nhã ba la mật sâu xa nầy mà không kinh sợ, lại ưa nghe nhẫn đến chánh ức niệm thì thật hành Bát nhã ba la mật nầy thế nào?”
Đức Phật dạy: “Tùy thuận tâm nhứt thiết chủng trí, đây là chỗ phải thật hành Bát nhã ba la mật của đại Bồ Tát”.
– Bạch đức Thế Tôn! Thế nào gọi là tùy thuận tâm nhứt thiết chủng trí mà đại Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật phải như vậy?
– Nầy Tu Bồ Đề! Lấy không để tùy thuận, lấy vô tướng, vô tác để tùy thuận, lấy vô sở hữu, bất sanh, bất diệt, bất cấu, bất tịnh để tùy thuận, đó là đại Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật sâu xa.
Lấy như mộng, như ảo, diệm. hưởng, hóa để tùy thuận, đó là thật hành Bát nhã ba la mật.
– Bạch đức Thế Tôn! Như đức Phật tuyên dạy lấy không nhẫn đến lấy như mộng, ảo để tùy thuận, người thật hành Bát nhã ba la mật phải như vậy. Đại Bồ Tát nầy hành pháp gì?
– Nầy Tu Bồ Đề! đại Bồ Tát chẳng hành nơi sắc, thọ, tưởng, hành, thức nhẫn đến chẳng hành nơi nhứt thiết chủng trí. Tại sao vậy? Vì chỗ hành của Bồ Tát nầy không pháp làm, không pháp hoại, không từ đâu đến cũng chẳng đến đâu, không chỗ trụ, không tính được, không lường được. Nếu là không tính được, không lường được thì pháp ấy là chẳng thể được, chẳng thể dùng sắc để được nhẫn đến chẳng thể dùng nhứt thiết chủng trí để được. Tại sao vậy? Vì sắc tức là Bát nhã ba la mật, Bát nhã ba la mật tức là sắc, nhẫn đến nhứt thiết chủng trí tức là Bát nhã ba la mật, Bát nhã ba la mật tức là nhứt thiết chủng trí.
Nếu sắc tướng như nhẫn đến nhứt thiết chủng trí tướng như thì đều là như duy nhứt, không hai, không khác.
Sắc tướng như, Bát nhã ba la mật tướng như: như duy nhứt, không hai, không khác.
Nhẫn đến nhứt thiết chủng trí tướng như, Bát nhã ba la mật tướng như: như duy nhdất, không hai, không khác”.
[Free Android Games](https://dlandroid24.com/)and apps.

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Link: <https://tangthuphathoc.net/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://tangthuphathoc.net/?p=24783>; rel=shortlink