text:
Web:
Blog:
Danh Ngôn
Những nhà văn xuất chúng luôn luôn là những nhà phê bình nghiêm khắc nhất đối với chính tác phẩm của mình.
(The best authors are always the severest critics of their own works.)
Lord Chesterfield, chính khách, nhà văn Anh. (1694-1773). Thư gởi con trai, 6 tháng Năm 1751
Tôi có một nhà phê bình đòi hỏi quá quắt hơn các bạn: đấy là cái tôi thứ hai của tôi.
(I have a critic who is more exacting than you: it is my other self.)
Jean Meisonier, họa sĩ Pháp. Trong tuyển tập của Alice Hubbard, An American Bible, tr. 192, 1946
Hỏi một nhà văn đang sáng tác ông ta nghĩ gì về các nhà phê bình cũng giống như hỏi một cột đèn cảm thấy thế nào về các con chó.
(Asking a working writer what he thinks about critics is like asking a lamppost how it feels about dogs.)
Christopher Hampton, nhà soạn kịch sinh tại Bồ Đào Nha 1946 hiện sống tại Anh. Trong Sunday Times, (London), 16 tháng Mười 1977
Ban biên tập
Địa chỉ liên lạc:
1. Thơ
tho.vanviet.vd@gmail.com
2. Văn
vanviet.van14@gmail.com
3. Nghiên cứu Phê Bình
vanviet.ncpb@gmail.com
4. Vấn đề hôm nay
vanviet.vdhn1@gmail.com
5. Thư bạn đọc
vanviet.tbd14@gmail.com
6. Tư liệu
vanviet.tulieu@gmail.com
7. Văn học Miền Nam 54-75
vanhocmiennam5475@gmail.com
Tra cứu theo tên tác giả
- A. Puskin
- Adam Gopnik
- Adonis
- Agi Mishol
- Ajar
- Akiko Miki
- Alain Guillemin
- Alan Phan
- Alexandra Alter
- Alexandre FERON
- Alice Munro
- Allen Ginsberg
- An Nam
- Anatoly Gavrilov
- André Menras Hồ Cương Quyết
- Andrew Postman
- Andy Cao
- Anh Anh
- Anh Hồng
- Ánh Liên
- Anh Văn
- Anika Zeller
- Anna Akhmatova
- Anna Mitchell
- Archimedes L.A. Patti
- Arlette Quỳnh Anh Trần
- Arthur Koestler
- Aurélie Coulon
- Bạch Cúc
- Bạch Hoàn
- Bạch X. Phẻ
- Bakhtin
- Bàn Văn Thòn
- Ban Vận động Văn đoàn Độc lập Việt Nam
- Bảo Nhi Lê
- Bão Vũ
- Bashô
- Batrioldman
- Bauxite Việt Nam
- Bắc Đảo
- Bắc Phong
- Bằng Việt
- Bei Dao
- Benjamin Ramm
- Bertolt Brecht
- Bertrand Russell
- Bettina Rheims
- Bích Ngân
- Biếm họa
- Biên Cương
- Billy Collins
- Bình Nguyên Lộc
- Brahma Chellaney
- Brett Reilly
- Brian Wu
- Brodsky
- Bùi Bảo Trúc
- Bùi Chát
- Bùi Chí Vinh
- Bùi Công Thuấn
- Bùi Giáng
- Bùi Hoàng Tám
- Bùi Hoằng Vị
- Bui Huy Hoi Bui
- Bùi Mai Hạnh
- Bùi Mạnh Hùng
- Bùi Mẫn Hân
- Bùi Minh Quốc
- Bùi Ngọc Tấn
- Bùi Suối Hoa
- Bùi Thanh Hiếu
- Bùi Thanh Tuấn
- Bùi Tiến An
- Bùi Trân Phượng
- Bùi Văn Nam Sơn
- Bùi Việt Sỹ
- Bùi Vĩnh Phúc
- Bulgakov
- Bửu Chỉ
- Cái Trọng Ty
- Cam Ly
- Cao Chi
- Cao Huy Thuần
- Cao Kim Ánh
- Cao La
- Cao Tần
- Cao Thị Hồng
- Cao Thu Cúc
- Cao Việt Dũng
- Cao Xuân Hạo
- Cao Xuân Huy
- Carl Bildt
- Cấn Thị Thêu
- Chan Phuong
- Chanh Tam
- Charles Bukowski
- Chau Doan
- Chân Minh
- Chân Pháp Xa
- Chân Phương
- Chân Xuân Tản Viên
- Châu Diên
- Châu Hồng Thủy
- Châu Hữu Quang
- Chế Diễm Trâm
- Chi Mai
- Chim Trắng
- Chính Tâm
- Chính Vĩ
- Christina Mary Hjortlund
- Christoph Giesen
- Christoph Sator
- Christopher Balding
- Chu Hảo
- Chu Hoạch
- Chu Mộng Long
- Chu Quang Tiềm
- Chu Văn Lễ
- Chu Văn Sơn
- Chu Vĩnh Hải
- Chu Vương Miện
- Chu Xuân Diên
- Chung Le
- Costica Bradatan
- Cù Huy Hà Vũ
- Cung Trầm Tưởng
- Dạ Ngân
- Dạ Thảo Phương
- Dã Tượng
- Dan Bilefsky
- Dana Gioia
- Danh ngôn
- Daniel Halpern
- David Brown
- David Weinberger
- DEUTSCHE WELLE
- Di
- Di Li
- Diêm Liên Khoa
- Diễm Tường
- Diễn đàn Thế kỷ
- Diệp Duy Liêm
- Diệp Huy
- Doãn Mạnh Dũng
- Doãn Quốc Sỹ
- Ðỗ Quang Nghĩa
- Du Tử Lê
- Dũng Vũ
- Duy Thanh
- Duy Thông
- Duyên Anh
- Dư Hoa
- Dư Thu Vũ
- Dương Đình Giao
- Dương Khánh Phương
- Dương Kiền
- Dương Ngạn
- Dương Nghiễm Mậu
- Dương Ngọc Thái
- Dương Phương Vinh
- Dương Thiệu Tước
- Dương Thuấn
- Dương Tường
- Dương Văn Ba
- Đà Văn
- Đào An Khánh
- Đào Anh Kha
- Đào Duy Anh
- Đào Hiếu
- Đào Nguyên
- Đào Nguyễn
- Đào Nguyên Phương Thảo
- Đào Như
- Đào Thị Hương
- Đào Tiến Thi
- Đào Trung Đạo
- Đào Tuấn
- Đào Tuấn Ảnh
- Đào Vũ Anh Hùng
- Đặng Bích Phượng
- Đặng Đình Cung
- Đặng Đình Mạnh
- Đặng Hoàng Giang
- Đặng Hùng Võ
- Đặng Hương Giang
- Đặng Hữu
- Đặng Phùng Quân
- Đặng Thái
- Đăng Thành
- Đặng Thân
- Đặng Thị Hảo
- Đặng Thơ Thơ
- Đặng Tiến
- Đặng Trung Nghĩa
- Đặng Văn Ngữ
- Đặng Văn Sinh
- Đặng Xuân Thảo
- Điểm Thọ
- Đinh Bá Anh
- Đinh Cường
- Đinh Hoàng Thắng
- Đinh Hùng
- Đình Kính
- Đinh Linh
- Đinh Ngọc Thu
- Đinh Phương
- Đinh Phương Thảo
- Đinh Quang Anh Thái
- Đinh Ý Nhi
- Đoàn Ánh Thuận
- Đoàn Bảo Châu
- Đoàn Cầm Thi
- Đoàn Huy Giao
- Đoàn Huyền
- Đoàn Huyến
- Đoàn Khắc Xuyên
- Đoàn Lê Giang
- Đoàn Thanh Liêm
- Đoan Trang
- Đoàn Tử Huyến
- Đỗ Anh Tuấn
- Đỗ Cao Bảo
- Đỗ Duy Ngọc
- Đỗ Đức Đông Ngàn
- Đỗ Hoàng Diệu
- Đỗ Hồng Ngọc
- Đỗ Kh
- Đỗ Khiêm
- Đỗ Lai Thúy
- Đỗ Mạnh Hoàng
- Đỗ Minh Tuấn
- Đỗ Ngọc Thống
- Đỗ Quang Nghĩa
- Đỗ Quý Toàn
- Đỗ Quyên
- Đỗ Thiên Anh Tuấn
- Đỗ Trí Vương
- Đỗ Trọng Khơi
- Đỗ Trung Quân
- Đỗ Trường
- Đồng Chuông Tử
- Đông Ngàn Đỗ Đức
- Đông Nghi
- Đức Ban
- Đức Flying Bay
- Đức Hoàng
- Đức Lê
- Đức Phổ
- Đức Tâm
- Eduardo Galeano
- Edward Hirsch
- Elena Pucillo Truong
- Ellen Bass
- Emmanuelle Jardonnet
- Erik Harms
- Evgheni Dobrenko
- F.N.
- Flanny O’Connor
- Florian Altenhöner
- Francis Fukuyama
- Frank Dikötter
- Frankfurt
- Friedrich Dürrenmatt
- Friedrich Nietzsche
- Fritz J. Raddatz
- Gaither Stewart
- Gặp gỡ và trò chuyện
- Georg Bönisch
- George Burchett
- George Orwell
- Giang Dang
- Giáng Vân
- Giáp Văn Dương
- Graham Allison
- Gyảng Anh Iên
- Hà Duy Phương
- Hà Dương Tuấn
- Hà Dương Tường
- Hà Đình Nguyên
- Hạ Đình Nguyên
- Hà Huy Sơn
- Hà Hương
- Hà Ngọc Hòa
- Hà Nguyên Du
- Hà Phạm Phú
- Hà Sĩ Phu
- Hà Thế
- Hà Thúc Sinh
- Hà Thủy Nguyên
- Hà Văn Thịnh
- Hà Văn Thùy
- Hai An Vu
- Hải Hạc
- Hải Ngọc
- Han Dang
- Hàn Vĩnh Diệp
- Hạnh Nguyên
- Hào Thiện Nhân
- Hân Hương
- Heiko Buschke
- Henry David Thoreau
- Hermann Hesse
- Hiền Trang
- Hiệp Ikaria
- Hiệu Minh
- Hiếu Tân
- Hoa Níp
- Hoài Nam
- Hoàn Nguyễn
- Hoàng Anh Tuấn
- Hoàng Cầm
- Hoàng Cường Long
- Hoàng Dũng
- Hoàng Đức Truật
- Hoàng Hà
- Hoàng Hải Thủy
- Hoàng Hải Vân
- Hoàng Hưng
- Hoàng Khởi Phong
- Hoàng Kim Oanh
- Hoàng Lại Giang
- Hoàng Lan Chi
- Hoàng Lệ
- Hoàng Linh
- Hoàng Long
- Hoàng Minh Trí
- Hoàng Minh Tường
- Hoàng Nam
- Hoàng Nga
- Hoàng Ngọc Tuấn
- Hoàng Nhuận Cầm
- Hoàng Phủ Ngọc Tường
- Hoàng Quốc Hải
- Hoàng Thu Phố
- Hoàng Thúy
- Hoàng Tuấn Công
- Hoàng Tuấn Phổ
- Hoàng Tùng
- Hoàng Văn Sơn
- Hoàng Vũ Thuật
- Hoàng Xuân Phú
- Hoàng Xuân Sơn
- Hồ Anh Thái
- Hồ Bất Khuất
- Hồ Diệu Vân
- Hồ Dzếnh
- Hồ Đình Nghiêm
- Hồ Minh Tâm
- Hồ Ngọc Đại
- Hồ Phú Bông
- Hồ Trường An
- Hồng Anh
- Hồng Hoang
- Huong Nguyen
- Huy Đức
- Huy Tưởng
- Huỳnh Hoa
- Huỳnh Kim Báu
- Huỳnh Lê Nhật Tấn
- Huỳnh Ngọc Chênh
- Huỳnh Như Phương
- Huỳnh Sơn Phước
- Huỳnh Tấn Mẫm
- Huỳnh Thục Vy
- Huỳnh Tuấn Anh
- Hường Thanh
- Hữu Danh
- Hữu Loan
- Hữu Phương
- Ilza Burchett
- Inrasara
- Issa
- Italo Calvino
- J.B Nguyễn Hữu Vinh
- Jacques Attali
- Jake Johnson
- James Borton
- James Grossman
- James Poniewozik
- Jason Lopata
- Jason Morris-Jung
- Jay Nordlinger
- Jaya K.
- Jean d'Ormesson
- Jean Piaget
- Jean-Marc Roberts
- Jean-Paul Sartre
- Jefferson Cowie
- Jeffrey Hanfover
- John Cheever
- John Freeman
- John Keane
- Jonathan London
- Jorge Luis Borges
- Joschka Fischer
- Josh Rogin
- Joshua Rothman
- Juan Pablo Cardenal & Heriberto Araújo
- Julio Cortázar
- Kai Hoàng
- Kale
- Kamel Daoud
- Kate Chopin
- Kerstin Holm
- Kều Jang
- Khái Hưng
- Khánh
- Khánh Bình
- Khánh Ly
- Khánh Mai
- Khanh Nguyen
- Khánh Phương
- Khánh Trâm
- Khánh Trường
- Khế Iêm
- Khiêm Nhu
- Khổng Đức Thiêm
- Khuất Đẩu
- Kiệt Anh Hùng
- Kiệt Tấn
- Kiều Duy Vĩnh
- Kiều Mai Sơn
- Kim Chi
- Kim Dung
- Kim Trần
- Kinh Bắc
- Klaus Wiegerefe
- Kúm
- Kỳ Duyên
- Kyoko Numano
- La Khắc Hòa
- Lã Nguyên
- Lại Nguyên Ân
- Lam Điền
- Lan Nguyên
- Lang Anh
- LAP
- Larry Diamond
- Lars Vargö
- Lâm Duyên
- Lâm Ngân Mai
- Lâm Quang Mỹ
- Leon Trotsky
- Leonard Cohen
- Lê Anh Hoài
- Lê Bá Đảng
- Lê Công Định
- Lê Công Giàu
- Lê Công Tư
- Lê Ðình Nhất Lang
- Lê Dũng
- Lê Duy Nam
- Lê Đăng Doanh
- Lê Đình Cai
- Lê Đình Khẩn
- Lê Đức Dục
- Lê Đức Thôn
- Lê Hải
- Lệ Hằng
- Lê Hoài Nguyên
- Lê Hoàng Diễm Trang
- Lê Hồ Quang
- Lê Hồng Hà
- Lê Hồng Lâm
- Lê Hùng Vọng
- Lê Hữu Khoá
- Lê Hữu Khóa
- Lê Hữu Nam
- Lê Khải
- Lê Kim Duy
- Lê Luân
- Lê Mã Lương
- Lê Mai
- Lê Mạnh Chiến
- Lê Minh Hà
- Lê Minh Khuê
- Lê Ngân Hằng
- Lê Ngọc Luân
- Lê Ngọc Sơn
- Lê Nguyễn
- Lê Nguyễn Duy Hậu
- Lê Nguyễn Hương Trà
- Lê Nguyên Long
- Lê Phan
- Lê Phú Khải
- Lê Quỳnh
- Lê Tất Đạt
- Lê Thân
- Lê Thị Huệ
- Lê Thị Thấm Vân
- Lê Thời Tân
- Lê Thời Thôi
- Lê Trọng Nghĩa
- Lê Trọng Nguyễn
- Lê Trường Thanh
- Lê Tuấn Huy
- Lê Văn Bỉnh
- Lê Văn Sơn
- Lê Văn Tùng
- Lê Vĩnh Tài
- Lê Vũ Trường Giang
- Li Zhongqin
- Liêu Diệc Vũ
- Liêu Thái
- Linh Vân
- Lorca
- Lộc Vàng
- Luân Hoán
- Luke Hunt
- Luke Turner
- Lữ Kiều
- Lữ Quỳnh
- Lương Đào
- Lưu Á Châu
- Lưu Diệu Vân
- Lưu Đức Trung
- Lưu Hà
- Lưu Hiểu Ba
- Lưu Khánh Thơ
- Lưu Mê Lan
- Lưu Na
- Lưu Nhi Dũ
- Lưu Thủy Hương
- Lưu Trọng Văn
- Lý Đợi
- Ly Hoàng Ly
- Lý Tiến Dũng
- Lý Toàn Thắng
- Lý Trực Dũng
- Lydia Davis
- Lynh Bacardi
- Mạc Văn Trang
- Mạch Quang Thắng
- Mai An Nguyễn Anh Tuấn
- Mai Anh Tuấn
- Mai Chanh
- Mai Hiền
- Mai Khôi
- Mai Kim Ngọc
- Mai Ninh
- Mai Quỳnh
- Mai Quỳnh Nam
- Mai Sơn
- Mai Thái Lĩnh
- Mai Thảo
- Mai Tú Ân
- Mai Văn Hoan
- Mai Văn Phấn
- Mai Văn Tính
- Mamleev
- Mạnh Kim
- Marcel Reich-Ranicki
- Marco Ferrarese
- Maria Donovan
- Mario Vargas Llosa
- Mary Morose
- Mary Walsh
- Matthew Clayfield
- Maya Angelou
- Mặc Lâm
- Media Văn Việt
- Michael Burawoy
- Miêng
- Milan Kundera
- Mimmi Diệu Hường Bergström
- Minh Huệ
- Minh Hùng
- Minh Quang – Lê Chiên
- Minh Quang Ho
- Minh Tâm
- Minh Thùy
- Minh Thư
- Mỹ Lan
- N. S. Khrushchev
- Nam Dao
- Nam Dao Nguyễn Mạnh Hùng
- Nam Đông
- Nam Nguyên
- Nam Sơn
- Ngải Vị VỊ
- Ngân Xuyên
- Nghệ thuật
- Nghiêm Lương Thành
- Nghiêm Phương Mai
- Nghiên Cứu Phê Bình
- Ngo Thu
- Ngọc Anh
- Ngọc Duy Phan
- Ngoc Hien Bui
- Ngọc Linh
- Ngô Bảo Châu
- Ngô Đồng
- Ngô Hương Giang
- Ngô Khắc Tài
- Ngô Liêm Khoan
- Ngô Minh
- Ngô Minh Khôi
- Ngô Nguyên Dũng
- Ngô Quốc Phương
- Ngô Thế Vinh
- Ngô Thị Kim Cúc
- Ngô Tùng Phong
- Ngô Tự Lập
- Ngô Văn Giá
- Ngô Viết Nam Sơn
- Ngô Viết Trọng
- Ngô Vĩnh Long
- Ngô Xuân Hội
- Ngô Xuân Phúc
- Ngu Yên
- Nguyen Duc Thanh
- Nguyễn Hải Hoành
- Nguyễn Anh Tuấn
- Nguyễn Anh Tuấn - đạo diễn
- Nguyễn Bá Chung
- Nguyễn Bảo Chân
- Nguyễn Bắc Sơn
- Nguyên Cầm
- Nguyễn Chí Hoan
- Nguyễn Chí Trung
- Nguyễn Cung Thông
- Nguyễn Danh Huế
- Nguyễn Danh Lam
- Nguyễn Duy
- Nguyễn Đạt
- Nguyễn Đắc Xuân
- Nguyễn Đăng Điệp
- Nguyễn Đăng Hưng
- Nguyễn Đăng Khoa
- Nguyễn Đăng Mạnh
- Nguyễn Đăng Na
- Nguyễn Đăng Quang
- Nguyễn Đăng Thường
- Nguyễn Đình Bổn
- Nguyễn Đình Chú
- Nguyễn Đình Cống
- Nguyễn Đình Thắng
- Nguyễn Đổng Chi
- Nguyễn Đông Thức
- Nguyễn Đức
- Nguyễn Đức Dương
- Nguyễn Đức Mậu
- Nguyễn Đức Thắng
- Nguyễn Đức Tùng
- Nguyễn Đức Tường
- Nguyễn Gia Trí
- Nguyên Giác
- Nguyên Giác Phan Tấn Hải
- Nguyễn Hải Hoành
- Nguyễn Hàn Chung
- Nguyễn Hoa Lư
- Nguyễn Hoài Văn
- Nguyễn Hoài Vân
- Nguyễn Hoàn
- Nguyễn Hoàng Anh Thư
- Nguyễn Hoàng Diệu Thúy
- Nguyễn Hoàng Linh
- Nguyễn Hoàng Trung
- Nguyễn Hồng Giao
- Nguyễn Hồng Lam
- Nguyễn Hồng Nhung
- Nguyễn Hồng Thục
- Nguyễn Huệ Chi
- Nguyễn Huy Hoàng
- Nguyễn Huy Thiệp
- Nguyễn Huy Vũ
- Nguyên Hưng
- Nguyễn Hưng Quốc
- Nguyễn Hữu Đễ
- Nguyễn Hữu Liêm
- Nguyễn Hữu Nhật
- Nguyễn Hữu Thiết
- Nguyễn Hữu Việt Hưng
- Nguyễn kc Hậu
- Nguyễn Khải
- Nguyễn Khánh Trường
- Nguyễn Khắc Bình
- Nguyễn Khắc Mai
- Nguyễn Khắc Phê
- Nguyễn Khắc Phục
- Nguyễn Khiêm
- Nguyễn Khôi
- Nguyễn Kiều Hưng
- Nguyên Lạc
- Nguyễn Lãm Thắng
- Nguyễn Lan Phương
- Nguyễn Lân Bình
- Nguyễn Lệ Uyên
- Nguyễn Linh Quang
- Nguyễn Lộ Trạch
- Nguyễn Lương Vỵ
- Nguyễn Man Nhiên
- Nguyễn Mạnh Đẩu
- Nguyễn Mạnh Tiến
- Nguyễn Manh Trinh
- Nguyễn Mạnh Trinh
- Nguyễn Mạnh Tuấn
- Nguyễn Mạnh Tường
- Nguyễn Minh Anh
- Nguyễn Minh Hòa
- Nguyễn Minh Kính
- Nguyễn Minh Nhị
- Nguyễn Minh Nhựt
- Nguyễn Minh Thuyết
- Nguyễn Mộng Giác
- Nguyên Ngọc
- Nguyễn Ngọc Chu
- Nguyễn Ngọc Giao
- Nguyễn Ngọc Hoa
- Nguyễn Ngọc Lanh
- Nguyễn Ngọc Liễm
- Nguyễn Ngọc Tâm
- Nguyễn Ngọc Tư
- Nguyên Nguyên
- Nguyễn Nguyên Bình
- Nguyễn Nhật Tín
- Nguyễn Như Huy
- Nguyễn Phạm Hùng
- Nguyễn Phú Yên
- Nguyễn Phúc Vĩnh Ba
- Nguyễn Phương Đình
- Nguyễn Phương Mai
- Nguyễn Phương Mạnh
- Nguyễn Quang A
- Nguyễn Quang Dy
- Nguyễn Quang Đồng
- Nguyễn Quang Hồng
- Nguyễn Quang Hưng
- Nguyễn Quang Lập
- Nguyễn Quang Thạch
- Nguyễn Quang Thân
- Nguyễn Quang Thiều
- Nguyễn Quang VInh
- Nguyễn Quân
- Nguyễn Quốc Thái
- Nguyễn Quốc Toàn
- Nguyễn Quốc Tuấn
- Nguyên Sa
- Nguyễn Sĩ Dũng
- Nguyễn Sơn Lâm
- Nguyễn Sỹ Phương
- Nguyễn Tài Cẩn
- Nguyễn Tất Nhiên
- Nguyễn Thái Hòa
- Nguyễn Thái Hợp
- Nguyễn Thái Sơn
- Nguyễn Thanh Châu
- Nguyễn Thanh Giang
- Nguyễn Thanh Hiện
- Nguyễn Thanh Huyền
- Nguyễn Thanh Nghị
- Nguyễn Thanh Nguyệt
- Nguyễn Thành Phong
- Nguyễn Thành Thi
- Nguyễn Thanh Tuyền
- Nguyễn Thanh Văn
- Nguyễn Thanh Việt
- Nguyễn Thế Hùng
- Nguyễn Thế Thanh
- Nguyễn Thị Bích Hậu
- Nguyễn Thị Bích Ngà
- Nguyễn Thị Dư Khánh
- Nguyễn Thị Hải
- Nguyễn Thị Hậu
- Nguyễn Thị Hoàng
- Nguyễn Thị Hoàng Bắc
- Nguyễn Thị Khánh Minh
- Nguyễn Thị Khánh Trâm
- Nguyễn Thị Kim Phụng
- Nguyễn Thị Minh Ngọc
- Nguyễn Thị Ngọc Hải
- Nguyễn Thị Oanh
- Nguyễn Thị Thanh Bình
- Nguyễn Thị Thanh Hải
- Nguyễn Thị Thanh Lưu
- Nguyễn Thị Thanh Xuân
- Nguyễn Thị Thanh Yến
- Nguyễn Thị Thảo An
- Nguyễn Thị Thúy Hạnh
- Nguyễn Thị Thùy Linh
- Nguyễn Thị Thụy Vũ
- Nguyễn Thị Tịnh Thy
- Nguyễn Thị Từ Huy
- Nguyễn Thị Vinh
- Nguyễn Thọ
- Nguyễn Thói Đời
- Nguyễn Thông
- Nguyễn Thu Trang
- Nguyễn Thúy Hạnh
- Nguyễn Thụy Long
- Nguyễn Thùy Song Thanh
- Nguyễn Tiến Lập
- Nguyễn Trần Bạt
- Nguyễn Trọng Bình
- Nguyễn Trọng Huân
- Nguyễn Trọng Khôi
- Nguyễn Trọng Tạo
- Nguyễn Trung
- Nguyễn Trung Bảo
- Nguyễn Trung Dân
- Nguyễn Trung Hiếu
- Nguyễn Trung Thuần
- Nguyễn Trường Huy
- Nguyễn Trường Uy
- Nguyễn Tuấn
- Nguyễn Tuyết Lan
- Nguyễn Tuyết Lộc
- Nguyễn Tư Nghiêm
- Nguyễn Tử Siêm
- Nguyễn Tường Thiết
- Nguyễn Tường Thụy
- Nguyễn Vạn Phú
- Nguyễn Văn
- Nguyễn Văn Đài
- Nguyễn Văn Hùng
- Nguyễn Văn Lợi
- Nguyễn Văn Phong
- Nguyễn Văn Phước
- Nguyễn Văn Sâm
- Nguyễn Văn Tao
- Nguyễn Văn Thiệu
- Nguyễn Văn Thọ
- Nguyễn Văn Trọng
- Nguyễn Văn Tuấn
- Nguyễn Văn Vĩnh
- Nguyễn Vi Khải
- Nguyễn Viện
- Nguyễn Việt Anh
- Nguyễn Việt Chiến
- Nguyễn Vĩnh Nguyên
- Nguyễn Vũ Hiệp
- Nguyễn Vũ Tiềm
- Nguyễn Vỹ
- Nguyễn Vy Khanh
- Nguyễn Xuân Diện
- Nguyễn Xuân Hoàng
- Nguyễn Xuân Hưng
- Nguyễn Xuân Khánh
- Nguyễn Xuân Thiệp
- Nguyễn Xuân Tiệp
- Nguyễn Xuân Xanh
- Nguyên Yên
- Nguyệt Chu
- Nguyệt Quỳnh
- Ngự Thuyết
- Người Buôn Gió
- Ngyễn Trung Bảo
- Nhã
- Nhã Ca
- Nhã Thuyên
- Nhật Chiêu
- Nhất Linh
- Nhật Tiến
- Nhật Tuấn
- Nhị Linh
- Nhóm Vì một Hà Nội xanh
- Như Huy
- Như Quỳnh de Prelle
- Như Ý
- Nicolas Casey
- Nina McPherson
- Ninh Kiều
- Nông Hồng Diệu
- NP Phan
- Obama
- Oleg Kashin
- onggiaolang
- Orlando Figes
- Orwell
- Oscar Salemink
- Pablo Neruda
- Palmer
- Patrick Lodge
- Paul Hoover
- Paul Mozur
- Paul-François Paoli
- Paulus Lê Sơn
- Peter Hansen
- Peter Kleiner
- Peter Singer
- Phạm Anh Tuấn
- Phạm Biểu Tâm
- Phạm Cao Hoàng
- Phạm Chí Dũng
- Phạm Công Thiện
- Phạm Công Út
- Phạm Duy
- Phạm Duy Nghĩa
- Phạm Đình Trọng
- Phạm Đình Vy
- Phạm Đoan Trang
- Phạm Hoàng Quân
- Phạm Hồng Sơn
- Phạm Hùng Việt
- Phạm Huy Thông
- Phạm Khiêm Ích
- Phạm Kiều Tùng
- Phạm Kỳ Đăng
- Phạm Lê Vương Các
- Phạm Lưu Vũ
- Phạm Minh Hoàng
- Phạm Minh Ngọc
- Phạm Ngọc Lư
- Phạm Ngọc Thái
- Phạm Ngọc Tiến
- Phạm Nguyên Trường
- Phạm Phú Hải
- Phạm Phú Minh
- Phạm Phúc Thịnh
- Phạm Phương
- Phạm Quang Ái
- Phạm Quang Long
- Phạm Quang Tuấn
- Phạm Sỹ Sáu
- Phạm Tăng
- Phạm Thành
- Phạm Thanh Nghiên
- Phạm Thảo Nguyên
- Phạm Thế Cường
- Phạm Thị Anh Nga
- Phạm Thị Hoài
- Phạm Thị Kiều Ly
- Phạm Thị Ngọc
- Phạm Toàn
- Phạm Trần
- Phạm Trọng Chánh
- Phạm Tường Vân
- Phạm Văn
- Phạm Văn Quang
- Phạm Văn Tình
- Pham Viem Phuong
- Phạm Viết Đào
- Phạm Vũ Lửa Hạ
- Phạm Xuân Đài
- Phạm Xuân Nguyên
- Phan An Sa
- Phan Ba
- Phan Cẩm Thượng
- Phan Cự Đệ
- Phan Đắc Lữ
- Phan Đình Diệu
- Phan Độc Lập
- Phan Huy Đường
- Phan Huy Lê
- Phan Kế Toại
- Phan Khôi
- Phan Ngọc
- Phan Nguyên
- Phan Nhật Nam
- Phan Nhiên Hạo
- Phan Ni Tấn
- Phan Tấn Hải
- Phan Thắng
- Phan Thị Vàng Anh
- Phan Thúy Hà
- Phan Trang Hy
- Phan Trí Đỉnh
- Phan Văn Giưỡng
- Phan Văn Thắng
- Phan Vũ
- Phan Xine
- Phan Xuân Sinh
- Phanxipăng
- Pháp Hoan
- Pháp Vân
- Phapxa Chan
- Philip Roth
- Phong Linh
- Phố Văn
- Phù Sa
- Phùng Anh Kiệt
- Phùng Hoài Ngọc
- Phùng Học Vinh
- Phùng Ngọc Kiên
- Phùng Nguyễn
- Phùng Quán
- Phùng Thành Chủng
- Phùng Thị Hạ Nguyên
- Phùng Thị Như Hà
- Phuong Ta
- Phương Hương
- Phương Thảo
- Phương Uy
- Pierre Lemieux
- Prashanth Parameswaran
- Qladimir Pyljow
- Quách Hạo Nhiên
- Quách Tấn
- Quách Thoại
- Quang Minh
- Quang Phan
- Quốc Dũng
- Quốc Phương
- Quốc Toản
- Quỳnh Vi
- Rainer Maria Rilke
- Rebecca Solnit
- Reiner Traub
- Richard Millet
- Roger Vu
- Romain Rolland
- Ruben David Gonzalez Gallego
- Salman Rushdie
- Sam Dresser
- Sarah Thornton
- Sáu Nghệ
- Sheri Berman
- Shukshin
- Son Kieu Mai
- Song Chi
- Song Hà
- Song Phạm
- Song Thao
- Số đặc biệt
- Sơn Hoàng Liên
- Sơn Kiều Mai
- Sơn Nam
- Stefano Harney
- Stephan Koester
- Susan Sontag
- Sương Nguyệt Minh
- Sương Quỳnh
- Svetlana Alexievich
- Svetlana Alexievitch
- Svetlana Alexiévitch
- T. Đ.
- T.Vấn
- Tạ Anh Thư
- Tạ Chí Đại Trường
- Tạ Duy Anh
- Tạ Tỵ
- Tạ Văn Thông
- Tadeusz Rósewicz
- Tâm Chánh
- Tâm Thường Định
- Tâm Việt
- Tấn An
- Teolinda Gersão
- Teresa Mỹ Chúc
- Thạch Đạt Lang
- Thạch Thảo
- Thái Bá Tân
- Thái Bá Vân
- Thái Bảo
- Thái Hà
- Thái Kế Toại
- Thái Kim Lan
- Thái Ngọc San
- Thái Sinh
- Thái Thanh
- Thái Thăng Long
- Thái Tuấn
- Thái Văn
- Thái Văn Đào
- Thạnh Đà
- Thanh Hằng - Anh Khoa
- Thanh Nam
- Thanh Tâm Tuyền
- Thanh Thảo
- Thanh Thuỷ
- Thanh Trúc
- Thanh Tùng
- Thanh Xuân
- Thao Dinh
- Thảo luận
- Thảo Trường
- Thảo Vy
- Thận Nhiên
- Thân Trọng Sơn
- Thế Dũng
- THẾ THANH
- Thế Uyên
- Thi Hoàng
- Thi Vũ
- Thích Nhất Hạnh
- Thích Nữ Chân Không
- Thích Phước An
- Thiên Di
- Thiền Lâm
- Thiền Nguyễn
- Thiên Thai
- Thiếu Khanh
- Thiều Mai Lâm
- Tho Nguyen
- Thomas Mahler
- Thomas S. Mullaney
- Thơ
- Thu Phong
- Thuận
- Thuần Ngô
- Thuận Paris
- Thuận Thiên
- Thục Quyên
- Thụy Khuê
- Thùy Linh
- Thụy My
- Thư Bạn Đọc
- Thường Quán
- Tịch Ru
- Tiet Hung Thai
- Tiêu Dao Bảo Cự
- Tiểu Tử
- Tillman Miller
- Timothy Garton Ash
- Tina Hà Giang
- Tô Hải
- Tô Hoàng
- Tô Lan Hương
- Tô Ngọc Vân
- Tô Thẩm Huy
- Tô Thùy Yên
- Tô Văn Trường
- Tống Văn Công
- Trà Đóa
- Tran Dinh Dung
- Tran Nam Dung
- Trang Hạ
- Trang Thế Hy
- Trangđài Glassey Trầnguyễn
- Trangđài Glasssey-Trầnguyễn
- Trầm Tử Thiêng
- Trần Bá Đại Dương
- Trần Bang
- Trần Bình Nam
- Trần Cao Lĩnh
- Trần Cao Tường
- Trần Công Tâm
- Trần Công Tín
- Trần Dần
- Trần Doãn Nho
- Trần Duy
- Trần Duy Phiên
- Trần Duy Trung
- Trần Đăng Khoa
- Trần Đăng Tuấn
- Trần Đĩnh
- Trần Đình Bút
- Trần Đình Lương
- Trần Đình Sơn Cước
- Trần Đình Sử
- Trần Đình Triển
- Trần Đình Trợ
- Trần Độ
- Trần Đồng Minh
- Trần Đức Anh Sơn
- Trần Đức Thảo
- Trần Hà Linh
- Trần Hạ Tháp
- Trần Hạnh
- Trần Hoài Thư
- Trần Hoàng Phố
- Trần Hoàng Trúc
- Trần Huy Minh Phương
- Trần Huy Quang
- Trần Huỳnh Duy Thức
- Trần Hữu Khánh
- Trần Hữu Tá
- Trần Hữu Thục
- Trần Khánh Triệu
- Trần Kiêm Đoàn
- Trần Kỳ Trung
- Trần Lam
- Trần Lương
- Trần Mạnh Hảo
- Trần Minh Phi
- Trần Mộng Tú
- Trần Ngân Hà
- Trần Nghi Hoàng
- Trần Ngọc Cư
- Trần Ngọc Hiếu
- Trần Ngọc Tuấn
- Trần Ngọc Vương
- Trần Nguyên Đán
- Trần Nhã Thụy
- Trần Nhương
- Trần Phong Vũ
- Trần Quang Đức
- Trần Quốc Toàn
- Trần Song Hào
- Trần Thành
- Trần Thắng
- Trần Thị Băng Thanh
- Trần Thị Lai Hồng
- Trần Thị Lam
- Trần Thị Thanh Thoả
- Trần Thiện Đạo
- Trần Tiến
- Trần Tiễn Cao Đăng
- Trần Tiễn Khanh
- Trần Trọng Dương
- Trần Trọng Thức
- Trần Trọng Vũ
- Trần Trung Chính
- Trần Trung Đạo
- Trần Tuấn
- Trần Từ Mai
- Trần Vàng Sao
- Trần Văn Chánh
- Trần Văn Khê
- Trần Văn Minh
- Trần Văn Nam
- Trần Văn Thọ
- Trần Vấn Lệ
- Trần Việt Hà
- Trần Vũ
- Trần Vũ Hải
- Trần Vương Thuấn
- Trần Vương Thuận
- Trần Wũ Khang
- Trần Xuân Linh
- Trần Xuân Lĩnh
- Trần Yên Nguyên
- Trên Facebook
- Trên Facebook/Minds
- Trên giá sách
- Trên trang diaCRITICS
- Trí Hiệu Dân
- Trịnh Anh Tuấn
- Trịnh Bách
- Trịnh Chu
- Trịnh Công Sơn
- Trịnh Cung
- Trịnh Duy Kỳ
- Trịnh Hữu Long
- Trịnh Kim Tiến
- Trịnh Lữ
- Trịnh Sơn
- Trịnh Thanh Thủy
- Trịnh Xuân Thuận
- Trịnh Y Thư
- Trọng Phú
- Trọng Thành
- Tru Sa
- Trúc Giang
- Trúc Thông
- Trúc Ty
- Trump
- Trung Bảo
- Trung Dũng Kqd
- Trùng Dương
- Trung Trung Đỉnh
- Trư Sa
- Trương Anh Ngọc
- Trương Anh Thụy
- Trương Chính
- Trương Duy Nhất
- Trương Đình Phượng
- Trương Hồng Quang
- Trương Nguyên
- Trương Nguyện Thành
- Trương Nhân Tuấn
- Trương Quang
- Trương Quang Vĩnh
- Trương Thị Ngọc Hân
- Trương Tửu
- Trương Văn Dân
- Trương Xuân Thiên
- Tù Quốc Hoài
- Tù Sâm
- Tú Trung Hồ
- Tuấn Khanh
- Tuân Nguyễn
- Tuệ Anh
- Tuệ Nguyên
- Tuệ Nhật
- Tuệ Sĩ
- Tùng Dương Cola
- Tung Nguyen
- Turner
- Túy Hồng
- Tuyết Nghi
- Tư
- Tư liệu
- Tử Linh
- Từ Mai Trần Huy Bích
- Từ Quốc Hoài
- Từ Sâm
- Từ Thức
- Tương Lai
- Uông Tăng Kỳ
- Uông Triều
- Uyên Nguyễn
- Uyên Thao
- Uyên Vũ
- V. Erofiev
- Varlam Shalamov
- Vasco Gargalo
- Vasily Makarovich
- Văn
- Văn Chinh
- Văn Công Hùng
- Văn Giá
- Văn học
- Văn học Miền Nam 54-75
- Văn Như Cương
- Vấn đề hôm nay
- Vận Động Ứng Cử Đại Biểu Quốc Hội 2016
- Velcrow Ripper
- Vi Lãng
- Vi Trần
- Vi Yên
- Viên Linh
- Việt Bách
- Việt Dzũng
- Việt Khang
- Việt Phương
- Viktor Maslov
- Vinh Anh
- Vinh Quyền
- Vĩnh Quyền
- Virginia Woolf
- Vladimir Nabokov
- Võ An Đôn
- Võ Anh Thơ
- Võ Bá Cường
- Võ Đắc Danh
- Võ Định Hình
- Võ Hồng
- Võ Kỳ Điền
- Võ Phiến
- Võ Thị Hảo
- Võ Thị Thu Hằng
- Võ Tiến Cường
- Võ Trí Hảo
- Võ Văn Tạo
- Võ Văn Thôn
- Võ Xuân Sơn
- Vũ Bằng
- Vũ Biện Điền
- Vũ Cao Đàm
- Vũ Đình Hòe
- Vũ Đình Huỳnh
- Vũ Đình Phòng
- Vũ Hà Văn
- Vũ Hạnh
- Vũ Hoàng Chương
- Vũ Hoàng Thư
- Vũ Huy Ngọc
- Vũ Huy Quang
- Vũ Khắc Hoè
- Vũ Khắc Khoan
- Vũ Kim Hạnh
- Vũ Lâm
- Vũ Lập Nhật
- Vũ Ngọc Hoàng
- Vũ Ngọc Tiến
- Vũ Nho
- Vũ Oanh
- Vũ Quang Việt
- Vũ Quí Hạo Nhiên
- Vũ Quốc Ngữ
- Vũ Thành Sơn
- Vũ Thanh Tùng
- Vũ Thành Tự Anh
- Vũ Thế Khôi
- Vũ Thị Hải
- Vũ Thị Nhuận
- Vũ Thị Phương Anh
- Vũ Thị Thanh Mai
- Vũ Thư Hiên
- Vũ Trọng Khải
- Vũ Từ Trang
- Vũ Xuân Tửu
- Vương Bích Ngọc
- Vương Ngọc Minh
- Vương Trí Nhàn
- Vương Trọng
- Walt Whitman
- Walter Isaacson
- Wells
- Will Nguyen
- William Nee
- Wislawa Szymborska
- Wolf Biermann
- Wolfgang Borchert
- Wynn Gadkar Wilcox
- Xie Tao
- Xuân Dương
- Xuân Thọ
- Xương Văn
- Ý Nhi
- Yên San
- Yên San Thụy Miên
- Yiyun Li
- Yōko Ogawa
- Zac Herman
Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt của giáo sư Nguyễn Tài Cẩn: Thành tựu và những điều gợi mở
Nguyễn Văn Lợi
Tóm tắt
Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt của GS Nguyễn Tài Cẩn đánh dấu một bước phát triển mới trong tiến trình nghiên cứu lịch sử tiếng Việt nói chung và ngữ âm lịch sử tiếng Việt nói riêng. Giá trị và đóng góp của công trình khoa học này trong lĩnh vực ngữ âm lịch sử tiếng Việt, thể hiện ở ba bình diện chính:
1- Bình diện lí luận: Giáo trình đã tổng kết, hệ thống hóa và phát triển những vấn đề lí luận về ngữ âm lịch sử tiếng Việt.
2- Bình diện tư liệu: Giáo trình đã hệ thống hóa, tổng kết tư liệu liên quan đến ngữ âm lịch sử tiếng Việt.
3- Giáo trình đã gợi mở, định hướng cho việc nghiên cứu tiếp theo về ngữ âm lịch sử tiếng Việt.
GS Nguyễn Tài Cẩn có những đóng góp to lớn trong nhiều lĩnh vực khoa học nhân văn ở nước ta như ngôn ngữ học, văn học, nghiên cứu Hán – Nôm, nghiên cứu văn hóa dân gian… Nói riêng trong ngôn ngữ học, với những đóng góp xuất sắc trong nghiên cứu, đào tạo về ngữ pháp tiếng Việt, Hán – Nôm, lịch sử tiếng Việt… Giáo sư Nguyễn Tài Cẩn là một trong những người đặt nền móng và thúc đẩy sự phát triển Việt ngữ học ở nửa cuối thế kỉ XX và thập niên đầu thế kỉ XXI.
Trong số các công trình của GS Nguyễn Tài Cẩn, Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt đánh dấu một bước phát triển mới trong tiến trình nghiên cứu lịch sử tiếng Việt nói chung và ngữ âm lịch sử tiếng Việt nói riêng.
Năm 1912, công trình Nghiên cứu ngữ âm lịch sử tiếng An Nam – Các âm đầu của H. Maspéro được công bố đã mở ra một giai đoạn mới trong lĩnh vực nghiên cứu lịch sử tiếng Việt nói chung và việc nghiên cứu lịch sử ngữ âm tiếng Việt nói riêng. Sau công trình của H. Maspéro, việc nghiên cứu lịch sử tiếng Việt được đẩy mạnh với những đóng góp của các nhà khoa học trong và ngoài nước. Năm 1995, tức là hơn 80 năm sau công trình của H. Maspéro, Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt của GS Nguyễn Tài Cẩn được xuất bản. Công trình này chính là sự tổng kết, hệ thống hóa và phát triển những thành tựu nghiên cứu lí thuyết và tư liệu trong gần một thế kỉ (thế kỉ XX) về lịch sử tiếng Việt nói chung và lịch sử ngữ âm tiếng Việt nói riêng. Có thể nói, cho đến nay, Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt là “công trình nghiên cứu đầy đủ và hệ thống nhất về lịch sử ngữ âm tiếng Việt; và điều đặc biệt của nó là ở chỗ các quan hệ cội nguồn, quan hệ tiếp xúc giữa tiếng Việt với các ngôn ngữ thân thuộc, giữa tiếng Việt với tiếng Hán; ảnh hưởng của tiếng Hán đối với tiếng Việt và các ngôn ngữ thiểu số khác ở Việt Nam… đã được chú ý phân tích và đánh giá một cách hợp lí trong toàn bộ bối cảnh chung, khiến cho vấn đề được nhìn nhận và trình bày một cách toàn diện hơn”. (Vũ Đức Nghiệu, 2005, tr. 354)
Ba nhóm vấn đề sau đây đã được trình bày trong Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt:
1. Nguồn gốc và quan hệ thân thuộc của tiếng Việt với các ngôn ngữ trong nhóm Việt – Chứt, trong tiểu chi Môn – Khmer Đông, trong chi Môn -Khmer, trong họ Nam Á; vấn đề quê hương của nhóm ngôn ngữ Việt – Chứt.
2. Lai nguyên của hệ thống âm đầu, vần, thanh điệu tiếng Việt.
3. Quá trình biến đổi hệ thống âm đầu, vần, thanh điệu qua từng thời kì: Proto Việt – Chứt > Proto Việt – Mường > tiếng Việt sơ kì > tiếng Việt cận đại.
Giá trị và đóng góp của công trình khoa học này trong lĩnh vực ngữ âm lịch sử tiếng Việt, theo chúng tôi, thể hiện ở ba bình diện chính:
1 – Bình diện lí luận: Giáo trình đã tổng kết, hệ thống hóa và phát triển những vấn đề lí luận về ngữ âm lịch sử tiếng Việt.
2 – Bình diện tư liệu: Giáo trình đã hệ thống hóa, tổng kết tư liệu liên quan đến ngữ âm lịch sử tiếng Việt.
3- Giáo trình đã gợi mở, định hướng cho việc nghiên cứu tiếp theo về ngữ âm lịch sử tiếng Việt.
1. Sự tổng kết, hệ thống hóa và phát triển những vấn đề lí luận về ngữ âm lịch sử tiếng Việt
Trong lời nói đầu của Giáo trình, GS Nguyễn Tài Cẩn viết: “Khi biên soạn Giáo trình, chúng tôi gặp khó khăn do không được đào tạo chính quy về phương pháp so sánh lịch sử, mà phải mò mẫm, tự học”. Tuy nhiên, thực tế trong Giáo trình, những vấn đề lịch sử tiếng Việt đã được xem xét một cách khoa học, thấu đáo nhờ sự tiếp cận và vận dụng nhuần nhuyễn, sáng tạo những cơ sở lí thuyết, phương pháp nghiên cứu lịch sử ngôn ngữ theo các truyền thống ngôn ngữ học khác nhau. Giáo trình thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống nghiên cứu ngôn ngữ Đông phương của các nước Phương Đông và Phương Tây. Trong công trình này, chúng ta tìm thấy các quan điểm lí thuyết, phương pháp nghiên cứu, tri thức về Hán học, Âm vận học, nghiên cứu Hán – Nôm, Hán – Nhật, Hán – Hàn của Trung Hoa, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam. Đồng thời, qua Giáo trình, chúng ta cũng được tiếp cận với các lí thuyết và phương pháp nghiên cứu lịch sử ngôn ngữ của trường phái Đông phương học của Nga (Xô Viết), của Pháp, Mĩ, Anh. Giáo trình đã hệ thống hóa, phân tích, đánh giá và phát triển những kết quả nghiên cứu của các tác giả nước ngoài như: H. Maspéro, B. Karlgren, A.G. Haudricourt, Vương Lực, J. Hashimoto, S. E. Jakhontov, M. V. Gordina, N. D. Andreev, S. A. Starostin, G. Diffloth, L. Thompson, M. Ferlus, N.K. Sokolovskaja… Những kết quả nghiên cứu trong các lĩnh vực liên quan đến lịch sử ngữ âm tiếng Việt của các tác giả trong nước như Cao Xuân Hạo, Nguyễn Kim Thản (Hồng Giao), Nguyễn Văn Tu, Hoàng Thị Châu, Đoàn Thiện Thuật, Vương Lộc, Nguyễn Văn Tài… cũng được tiếp thu và phát triển.
Luôn cập nhật và áp dụng những quan điểm, phương pháp, tri thức mới trong nghiên cứu chính là phong cách làm việc của GS Nguyễn Tài Cẩn. Trong nghiên cứu lịch sử tiếng Việt, GS đã tiếp nhận và áp dụng có hiệu quả những lí thuyết, phương pháp, quan niệm mới. Phương pháp Ngữ thời học (phương pháp tống kê từ vựng) – Phương pháp xác định sự chia tách ngôn ngữ trong quá khứ – đã được áp dụng ở nhiều ngữ hệ trên thế giới, nhưng còn ít được ứng dụng trong các ngôn ngữ phương Đông; và ở nước ta, vì nhiều lí do, nhiều người vẫn còn nghi ngại phương pháp này. Tuy nhiên, GS Nguyễn Tài Cẩn cùng với các sinh viên do GS hướng dẫn đã áp dụng thành công phương pháp thống kê từ vựng để xác định thời gian chia tách và mức độ xa gần của quan hệ cội nguồn giữa tiếng Việt và các ngôn ngữ trong cùng nhóm, cùng chi, cùng họ. Quan niệm về sự tồn tại thế đối lập nguyên âm theo tiêu chí chất giọng kẹt thanh (creaky voice) trong các ngôn ngữ Nam Á (Austroasiatic) do G. Diffloth đưa ra vào đầu thập niên cuối của thế kỉ XX đã được GS Nguyễn Tài Cẩn tiếp cận để giải thích nguồn gốc và sự hình thành thanh điệu tiếng Việt.
Phải nói thêm rằng, trong Giáo trình, những vấn đề lí thuyết được GS Nguyễn Tài Cẩn vận dụng nhuần nhuyễn, hài hòa đến mức, đôi khi chúng ta không nhận ra đó là những vấn đề lí thuyết cao xa, cũng như khó tìm ra ranh giới giữa các trường phái, truyền thống khác nhau. Xin dẫn ra một vài bằng chứng.
Trong các công trình nghiên cứu lịch sử ngữ âm, thông thường các tác giả chọn cách trình bày theo lối diễn dịch: Bắt đầu bằng việc phục nguyên các hệ thống phụ âm, nguyên âm ở thời kì Proto, và đi từ hệ thống (dạng proto) được phục nguyên đến các lưu tích (reflex) ở các kì tiếp sau. Các công trình ngữ âm lịch sử về các ngôn ngữ Tày-Thái của Lí Phương Quế, về việc phục nguyên hệ thống ngữ âm tiếng Hán cổ đại của S. Starostin, Baxter hay về việc khảo sát quá trình biến đổi ngữ âm suốt hai nghìn năm từ tiếng Proto Chăm đến các phương ngữ, ngôn ngữ Chăm hiện đại của G. Thurgood… đều trình bày theo cách này. Như vậy, các công trình này xuất phát từ “cái được phục nguyên, mang tính giả định, trừu tượng”, để đi đến “cái có thực, đang tồn tại”. Trong Giáo trình, lịch sử ngữ âm tiếng Việt được GS Nguyễn Tài Cẩn khảo sát và trình bày theo cách ngược lại. Trong phần I “Lai nguyên của hệ thống âm đầu và phần II “Lai nguyên của hệ thống Vần”, tác giả xuất phát từ các âm đầu, vần, thanh điệu đang tồn tại trong tiếng Việt hiện thời, ngược dòng lịch sử để tìm “lai nguyên” của chúng. Trong phần III, GS mới “lại đi thuận chiều theo dòng lịch sử, cố gắng trình bày các bước đường diễn biến đã xảy ra trong 3, 4 nghìn năm lại đây, từ thời thượng cổ (tức là dạng phục nguyên ở thời kì Proto Việt-Chứt > Proto Việt – Mường) cho đến thời kì cận đại” (Lời nói đầu, tr. 4). Đây là cách làm theo lối quy nạp: Xuất phát từ cái có thực, cụ thể đương đại để đi tìm lại cái giả định, trừu tượng trong quá khứ. Cách làm này của Giáo trình cho phép tác giả tránh phải trình bày, luận giải quá sâu những vấn đề lí thuyết, để đi vào giải quyết những vấn đề trọng điểm và trình bày “một cách giản dị, dễ hiểu” (Lời nói đầu, tr. 4) về lịch sử ngữ âm tiếng Việt. Thiết nghĩ, cách làm như vậy hoàn toàn phù hợp với tình trạng chưa có nhiều thành tựu về lí luận và tư liệu trong nghiên cứu lịch sử ngữ âm tiếng Việt ở nước ta hiện nay, và thích hợp với một công trình mang tính “giáo trình” dành cho sinh viên và đa số người đọc chưa có nhiều hiểu biết về ngôn ngữ học so sánh lịch sử.
Sự nhuần nhuyễn trong việc áp dụng các lí thuyết vào thực tế nghiên cứu còn thể hiện ở cách chuyển tải các tri thức, khái niệm, cách dịch các thuật ngữ trong Giáo trình. Nếu như trong nghiên cứu ngữ pháp tiếng Việt, GS Nguyễn Tài Cẩn đưa ra những thuật ngữ rất khoa học, nhưng đơn giản như tiếng một, đoản ngữ… thì trong Giáo trình, một số thuật ngữ chuyên ngành ngữ âm học lịch sử, vốn chưa tìm được cách dịch thống nhất, cũng được GS chuyển dịch rất chính xác, nhưng dễ hiểu, như lưu tích (reflex), sự cách tân (innovation), lai nguyên (protoform)… Trong Giáo trình, GS Nguyễn Tài Cẩn đã áp dụng những quan niệm, khái niệm mới về lí thuyết tạo sản lời nói vào nghiên cứu ngữ âm lịch sử tiếng Việt, và đưa ra cách dịch đơn giản, dễ hiểu một số thuật ngữ mới. Chẳng hạn, việc dịch thuật ngữ phonation type là “cách phóng hơi”, có thể làm cho những ai nghiên cứu về ngữ âm học lúc đầu còn băn khoăn, nhưng nếu suy ngẫm kĩ, thì vẫn tìm thấy tính hợp lí; bởi vì, phonation type dù được hiểu là “sự điều phối các cơ của thanh quản”, hay “trạng thái khác nhau của thanh môn”, thì cũng đều liên quan đến “sự điều tiết dòng khí qua thanh môn”, tức là“cách phóng hơi” .
2. Sự hệ thống hóa, tổng kết tư liệu liên quan đến ngữ âm lịch sử tiếng Việt
Đối với GS Nguyễn Tài Cẩn, tư liệu luôn là khâu quan trọng hàng đầu trong nghiên cứu khoa học. Xuất phát từ tư liệu; luôn trăn trở khai thác triệt để tư liệu; tư liệu phải là cơ sở và là minh chứng cho mọi ý tưởng, nhận định, luận điểm, kết luận trong nghiên cứu. Đó là những điều GS Nguyễn Tài Cẩn thường khuyên dặn học trò, ngay khi họ mới tập sự làm khoa học như viết khóa luận sinh viên, cũng như khi họ đã trưởng thành. GS không hài lòng nếu học trò chạy theo những đề tài lí thuyết quá sức, hoặc đưa ra những nhận định, kết luận không có cơ sở lí thuyết, nhất là không dựa trên tư liệu thực tế (GS gọi là nhận định (kết luận) khống).
Chính vì vậy, trong Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt, tư liệu có vai trò quan trọng; và một phương diện khác của sự thành công, đóng góp của công trình khoa học này chính là việc tổng kết, hệ thống hóa những tư liệu và từ tư liệu rút ra những nhận định, kết luận mới liên quan đến lịch sử ngữ âm tiếng Việt. Trong Giáo trình, những vấn đề lịch sử tiếng Việt được xem xét một cách thấu đáo, toàn diện dựa trên tư liệu từ Hán – Việt, tư liệu phương ngữ tiếng Việt, tiếng Mường và các ngôn ngữ thân thuộc nhóm Việt Chứt. Chẳng hạn, để tìm lai nguyên một phụ âm, nguyên âm nào đó, GS Nguyễn Tài Cẩn trình bày tỉ mỉ số liệu thống kê các biến dạng, những loại lưu tích ở từng tài liệu, hay miêu tả cặn kẽ cách thể hiện ngữ âm của mỗi âm vị ở các thổ ngữ tiếng Việt hiện đại, xác định “âm trị” của kí hiệu chữ viết ở tiếng Việt thế kỉ XVII qua Từ điển Việt Bồ La, ở tiếng Việt thế kỉ 15 qua An Nam dịch ngữ, trước thế kỉ XV qua tư liệu từ Hán – Việt, cổ Hán Việt, tư liệu chữ Nôm. Dạng phục nguyên Proto Việt-Chứt, Proto Việt-Mường được thuyết phục bằng sự khai thác triệt để, thấu đáo tư liệu về các loại lưu tích khác nhau, được liệt kê, minh họa trong các bảng biểu đối chiếu gần 30 thổ ngữ tiếng Mường và ngôn ngữ Pọong – Chứt. Coi trọng, chắt chiu từng tư liệu, nên GS Nguyễn Tài Cẩn trân trọng đóng góp của người cung cấp tư liệu, dù là đóng góp nhỏ nhất của sinh viên viết khóa luận. Điều này được GS nói rõ trong Lời nói đầu của Giáo trình: “Về cứ liệu tiếng nói các vùng người Việt, cứ liệu các ngôn ngữ bà con gần xa như Mường, Nguồn, Poọng Mày, Rục, Sách, Mã Liềng, Arem, Thà Vựng… chúng tôi cũng rất ít có dịp được trực tiếp khảo sát, phần lớn chúng tôi đều phải căn cứ vào kết quả thu thập của các bạn đồng nghiệp trong nước, ngoài nước, qua các đợt điều tra điền dã” (Lời nói đầu, tr.3). Trong Giáo trình, bên cạnh tên của các nhà khoa học trong và ngoài nước có quan niệm, ý kiến được trích dẫn, còn có tên của các thế hệ sinh viên có đóng góp về tư liệu như Đoàn Văn Phúc (khóa luận tốt nghiệp1977 về tiếng Mã Liềng, Khạ Phoọng ở Hà Tĩnh), Lê Văn Trường về tiếng Úy Lô, Ngô Giáng Hương, Nguyễn Văn Bá (khóa luận tốt nghiệp 1999 về thống kê từ vựng các ngôn ngữ Việt – Chứt).
3. Sự gợi mở, định hướng cho việc nghiên cứu tiếp theo về ngữ âm lịch sử tiếng Việt
Trong Giáo trình của GS Nguyễn Tài Cẩn, những vấn đề lịch sử tiếng Việt luôn được cân nhắc, xem xét một cách kĩ càng, thấu đáo, được luận giải theo các cách khác nhau, tùy thuộc vào tình hình tư liệu thực tế, hay góc nhìn lí thuyết. Chính vì vậy, những nhận định, kết luận trong công trình khoa học này không mang tính chủ quan, phiến diện, mà luôn có tính gợi mở, hướng người đọc tìm đến những tìm tòi, phát hiện tiếp theo, kể cả những ý kiến trái chiều hay phản biện. Trong Giáo trình, lai nguyên của một số phụ âm đầu, vần, thanh điệu được giải thuyết theo cách “đa giải pháp”. Vấn đề vị trí của tiếng Nguồn trong tiểu nhóm Việt – Mường được GS cân nhắc từ nhiều bình diện: Xét theo kết quả thống kê từ vựng, thì Mường gần Việt, nhưng xét theo các cách tân ngữ âm trái lại, Nguồn lại đứng về phia Mường; Nguồn và Mường cùng đối lập với Việt. Vì vậy, tác giả đưa ra câu trả lời “mở” cho câu hỏi về quan hệ giữa Nguồn, Mường và Việt: Nguồn có thể thuộc Mường; Nguồn cũng có thể thuộc Việt; và Nguồn có thể là ngôn ngữ độc lập thuộc tiểu nhóm Việt-Mường.
Cách giải quyết “gợi mở” vấn đề cho phép tác giả sau đó có thể đưa ra những bổ sung, điều chỉnh cần thiết, thậm chí thay đổi quan niệm, cách lí giải trước đó. Việc tìm lai nguyên một số phụ âm đầu trong Giáo trình căn cứ vào tư liệu và cách lí giải “quá trình xát hóa” do M. Ferlus đưa ra. Tuy nhiên, 5 năm sau khi Giáo trình xuất bản, trong Hội nghị quốc tế lần thứ năm về Ngôn ngữ học và các ngôn ngữ liên Á, tháng 11 năm 2000, GS Nguyễn Tài Cẩn trình bày báo cáo Bàn thêm về hiện tượng xát hóa. Báo cáo cung cấp một số cứ liệu (lấy từ tiếng Mường, phương ngữ khu 4, Từ điển A. de Rhodes, An Nam dịch ngữ, bản dịch Nôm Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh) chứng minh rằng quá trình xát hóa không xảy ra như cách lí giải của M. Ferlus (Nguyễn Tài Cẩn, 2000).
Sau đây là một vài vấn đề mà Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt đã gợi mở cho chúng ta cần tiếp tục nghiên cứu:
1. Lai nguyên hệ thống phụ âm đầu và quá trình biến đổi (diễn tiến) của chúng từ trạng thái Proto đến các phương ngữ, ngôn ngữ Việt – Chứt hiện đại. Đặc biệt chú ý là việc phục nguyên các phụ âm tắc (với đối lập cặp ba: vô thanh, hữu thanh, hữu thanh hút vào) và cách lí giải “quá trình xát hóa” của M. Ferlus.
2. Sự hình thành và phát triển hệ thống thanh điệu từ trạng thái Proto đến các phương ngữ, ngôn ngữ Việt – Chứt hiện đại.
Có thể đi tiếp con đường mà GS Nguyễn Tài Cẩn đã gợi mở và khuyến khích bằng chính “cách đi” của Thầy: a – Tiếp cận những lí thuyết, phương pháp, quan niệm mới, và b- Thu thập, bổ sung tư liệu mới.
3.1. Về lí thuyết
Trong việc phục nguyên dạng thức Proto, hay giải thích các quá trình biến đổi ngữ âm, GS Nguyễn Tài Cẩn thường dựa vào những nguyên tắc, quy luật ngữ âm phổ quát (Thầy gọi là âm lí), hay các hiện tượng, đặc điểm mang tính khu vực. Việc tiếp cận và áp dụng các lí thuyết, phương pháp, quan niệm mới trong nghiên cứu ngữ âm lịch đại và miêu tả ngữ âm – âm vị học đồng đại chắc chắn sẽ giúp chúng ta giải quyết tiếp những vấn đề ngữ âm lịch sử tiếng Việt. Tìm hiểu sâu thêm lí luận về sự tạo sản lời nói (cơ chế luồng hơi, sự tạo thanh với các thức tạo thanh khác nhau...) cho phép chúng ta tìm được những cơ sở ngữ âm học (âm lí) của việc phục nguyên và tìm hiểu sự biến đổi qua các thời kì của các phụ âm đầu trong các ngôn ngữ Việt – Chứt (chú ý đến sự đối lập phụ âm tắc hữu thanh nổ trong (implosive) và tắc hữu thanh nổ ngoài (plosive) ở trạng thái Proto và trong các ngôn ngữ Việt – Chứt hiện đại) (Ladefoged 1997, 2007, Nguyễn Văn Lợi. 2002).
Trong những năm gần đây, xuất hiện những cách nhìn nhận, quan niệm mới trong miêu tả đồng đại hệ thanh điệu tiếng Việt và giải thích sự hình thành, phát triển thanh điệu trong các ngôn ngữ có liên quan đến tiếng Việt thuộc họ Nam Á, Nam Đảo (Nguyễn Văn Lợi. 2005, 2009; Suwilai Premrirat. 1996, 2000). Trong Giáo trình, đi tìm lai nguyên của các thanh điệu, GS Nguyễn Tài Cẩn xuất phát từ hệ thống thanh điệu Việt được miêu tả theo quan niệm truyền thống: Sự đối lập các thanh điệu chỉ dựa vào tiêu chí cao độ (pitch): âm vực và đường nét. Gần đây, dựa trên những kết quả nghiên cứu bằng máy móc (số hóa) hiện đại, một số nhà nghiên cứu chỉ ra rằng, thanh điệu tiếng Việt cũng như thanh điệu ở các ngôn ngữ Đông Nam Á khác, có sự kết hợp hai loại tiêu chí: cao độ (F0) và chất giọng (hay thức tạo thanh – cách phóng hơi, theo cách gọi của GS). Hai loại tiêu chí này đều liên quan đến hoạt động của thanh hầu (laryngeal features) và chúng gắn kết với nhau bằng quan hệ “ràng buộc”, “kéo theo”, “nhân quả” (Mark Alves J. 1995; Marc Brunelle 2007, 2010; Honda Koichi 2004; Nguyễn Văn Lợi và Jerod Edmondson 1997, 1998; Phạm Andrea Hoa 2001, 2003; Vu Thanh Phuong 1981, 1982). Sự gắn kết và quan hệ như vậy giữa tiêu chí cao độ và thức tạo thanh chính là cơ sở “âm lí” của sự hình thành và phát triển hệ thống thanh điệu trong các ngôn ngữ Việt – Chứt, ở các thời kì khác nhau.
Về ngữ âm lịch sử, trong Giáo trình, nguồn gốc thanh điệu tiếng Việt được luận giải theo giả thuyết nổi tiếng về nguồn gốc chiết đoạn của thanh điệu tiếng Việt do A. G. Haudricourt đưa ra. Theo giả thuyết này, sự xuất hiện thanh điệu Việt gắn với hai quá trình: a – Quá trình mất các âm cuối tắc thanh hầu [?] và xát thanh hầu [h, s] làm nảy sinh sự đối lập ba kiểu đường nét thanh điệu; và b- Quá trình vô thanh hóa phụ âm đầu dẫn đến sự đối lập âm vực cao vs. thấp. Dựa trên tư liệu ngôn ngữ Đông Nam Á, đặc biệt các ngôn ngữ Vietic (Việt – Chứt), cũng như những nghiên cứu mang tính lí thuyết về bản chất ngữ âm của sự đối lập theo các tiêu chí thanh hầu, các tác giả đã xem xét lại giả thuyết của Haudricourt và cố gắng đưa ra các giả thuyết khác, xây dựng các mô hình mới về sự hình thành thanh điệu tiếng Việt. G. Diffloth cho rằng sự đối lập âm vực (chất giọng, kiểu tạo thanh): sáng (clear) vs. kẹt thanh (creaky) có từ Proto Nam Á và các thanh Sắc, Nặng vs. Ngang, Huyền trong tiếng Việt hiện đại được hình thành chính trên cơ sở sự đối lập chất giọng: sáng vs. kẹt thanh ở Proto Vietic (có nguồn gốc từ Proto Nam Á).
Gần đây, Graham Thurgood đã công bố trên trang chủ của mình loạt bài báo nhằm xem xét lại giả thuyết nguồn gốc thanh điệu (Tonogenesis) tiếng Việt. Theo tác giả, quá trình vô thanh hóa phụ âm đầu đẫn đến sự đối lập âm vực cao vs. thấp (Ngang, Sắc, Hỏi vs. Huyền, Nặng, Ngã) phản ánh mối quan hệ giữa tiêu chí thanh tính (vô thanh vs. hữu thanh) của phụ âm đầu và sự đối lập âm vực thanh điệu (cao vs. thấp). Về bản chất ngữ âm, sự khu biệt về thanh tính phụ âm đầu không chỉ liên quan đến sự khu biệt cao độ F0 (cao vs. thấp), mà còn liên quan đến sự khu biệt về chất giọng, về phẩm chất nguyên âm, về kiểu tạo thanh. Như vậy, cả hai quá trình hình thành thanh điệu Việt: a – Quá trình xuất hiện sự đối lập Sắc, Nặng vs. Ngang, Huyền và b – Quá trình vô thanh hóa phụ âm đầu dẫn đến sự khu biệt Ngang, Sắc, Hỏi vs. Huyền, Nặng, Ngã đều liên quan trực tiếp đến các tiêu chí thanh hầu. Do vậy, để giải thích nguồn gốc thanh điệu Việt, G. Thurgood đề nghị thay mô hình nguồn gốc chiết đoạn (Segmentally driven model) của Haudricourt bằng mô hình nguồn gốc tiêu chí thanh hầu (Laryngeally driven model) (Thurgood, G. 2004).
Năm 2001, Ferlus M. lại đưa ra giả thuyết khác về nguồn gốc các thanh Sắc, Nặng tiếng Việt. Theo ông, sự đối lập Sắc, Nặng vs. Ngang, Huyền là kết quả của sự đối lập căng vs. lơi, do ảnh hưởng từ tiếng Hán thời kì nhà Hán (Ferlus M. 2001).
3.2. Về tư liệu
Đọc Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt chúng ta bị thuyết phục bởi chỗ những nhận định, kết luận, cách kiến giải mà GS Nguyễn Tài Cẩn đưa ra đều được rút ra từ tư liệu thực tế về tiếng Việt và các ngôn ngữ có quan hệ cội nguồn hoặc tiếp xúc. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng, trong các tư liệu được sử dụng trong giáo trình, sức nặng vẫn thuộc về khối tư liệu từ Hán – Việt, chữ Nôm và tư liệu tiếng Mường. Trong thực tế, trước khi Giáo trình được công bố và cho đến nay, tư liệu về các ngôn ngữ Poọng Chứt vẫn chưa được điều tra đầy đủ để phục dựng lại hệ thống ngữ âm Proto Việt – Chứt và tìm hiểu diến biến ngữ âm ở các thời kì tiếp theo từ Proto Việt – Chứt đến Poọng Chứt và Việt Mường. Ở nửa trước thế kỉ XX, trong nghiên cứu lịch sử ngữ âm tiếng Việt, các nhà khoa học chỉ biết đến tư liệu các phương ngữ Việt và Mường. Nửa sau thế kỉ XX, chúng ta biết đến tư liệu các ngôn ngữ nhóm Tum-Poọng (Tum, Phoong, Poọng, Đan Lai) và nhóm Chứt (Arem, Rục, Ma Liềng, Phoọng). Những năm gần đây, một loạt ngôn ngữ Việt – Chứt đã được phát hiện ở Nam Lào, đông bắc Thái Lan (Enfield, N.J., Diffloth G. 2010; Suwilai Premrirat 1996, 2000). Tư liệu về ngôn ngữ này đặt ra một số vấn đề mới về việc phân loại, xác định quan hệ thân thuộc và phục nguyên nhóm Việt-Chứt. Chẳng hạn, tư liệu về tiếng Karii – một ngôn ngữ Vietic (Việt-Chứt) mới được N.J. Enfield và Gérard Diffloth mới công bố (2010) – đặt ra chúng ta những vấn đề mới trong việc phục dựng hệ thống phụ âm đầu, vần, thanh điệu và những đặc điểm ngữ âm – hình thái học của Proto Việt – Chứt (Enfield, N.J., Diffloth, G. 2010).
Đồng thời, việc tiếp tục điều tra tư liệu về các thổ ngữ, phương ngữ tiếng Mường và Việt (nhất là các thổ ngữ Mường và Việt ở Bắc Trung Bộ) cho phép chúng ta bổ sung, điều chỉnh những tư liệu và cách kiến giải mà GS Nguyễn Tài Cẩn đã gợi ý, như quá trình xát hóa và sự biến đổi của các phụ âm đầu tắc qua các thời kì, hay vấn đề sự hình thành và phát triển hệ thanh điệu trong các thổ ngữ, phương ngữ Việt, Mường (Masaaki Shimizu 1998, Honda Koichi 2004, Nguyễn Văn Lợi, 2002, 2005, Võ Xuân Quế 1996, Võ Xuân Trang 1997).
4. Kết luận
Trên đây là những điều chúng tôi tiếp thu được từ Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt của GS Nguyễn Tài Cẩn. Chúng tôi ý thức rằng những điều tiếp thu được còn quá ít ỏi so với khối tri thức mà Thầy Cẩn đã truyền đạt trong Giáo trình. Chúng tôi cũng nhận ra rằng, đằng sau những trang sách của Giáo trình, ngoài các kiến thức khoa học, còn có nhiều bài học của GS Nguyễn Tài Cẩn về tinh thần, đạo đức, tác phong của người làm khoa học, trong đó bài học lớn hơn cả là bài học về Đạo Làm NGƯỜI. Để học được những điều đó ở THẦY, chúng tôi còn phải cố gắng rất nhiều.
Tài liệu tham khảo
Alves, Mark J. 1995. Tonal features and the development of Vietnamese tones. Working papers in Linguistics, Dept. of Linguistics, University of Hawaii, Manoa, vol 27:1-13.
Brunelle Marc . 2007. Tonal Coarticulation in Northern and Southern Vietnamese. The 17 th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Societ August 31-September 2, 2007. University of Maryland, Maryland, USA.
Brunell, Marc, Duy Dương Nguyễn, Khắc Hùng Nguyễn. 2010. Laryngographic and Laryngoscopic Study of Northern Vietnamese Tones. Phonetica 2010; 67:147-169.
Đinh Văn Đức. 2011. Ba tiểu khúc về thầy tôi. Từ điển học và Bách khoa thư. số 2, 2011, 75-84.
Enfield, N.J., Diffloth G. 2010. Introducing Karii, a Vietic Languge.
Honda Koichi. 2004. Phonological history of Vietnamese, with special focus on the phonogical system of Middle Vietnamese. Thesis Master of Linguistics, ANU, 2004.
Honda Koichi. 2004. F0 and phonation types in Nghe Tinh Vietnamese tones. SST. 2004.
Honda Koichi. 2005. Tone Correspondences and tonogenesis in Vietic. The 15th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Societ Canbera, 20-22 April 2005.
Ladefoged, Peter; Ian Maddieson; and Michel Jackson 1988. Investigating phonation types in different laguages. Vocal phisiology: Voice production, mechanisms and functions, ed. By Osamu Fusjimura, 297-317, New York: Raven Press.
Ladefoged, Peter and Ian Maddieson. 1997. The Sounds of the World’s Languges. Blackwell Publication.
Ladefoged, Peter. 2007. Articulatory features for describing lexical distintions. Languages Volume 83, Number 1 (2007).
Ferlus M. 2001. The Origin of Tones in Viet-Muong. 11th Southeast Asian Lingguistic Society Conference. Mahidol University, Bang Kok, May 16-18, 2001.
Jernigan J.E. 1997. Tonal phonology of Vietnamese acros dialects. MA thesis, University of Florida.
Lý Toàn Thắng. 2011. Tưởng nhớ Giáo sư Nguyễn Tài Cẩn. Từ điển học và Bách khoa thư. số 2, 2011, 92-94.
Masaaki Shimizu. 1998. Khảo sát sơ lược về cấu trúc âm tiết tiếng Việt vào thế kỉ 14-15 . Qua tư liệu chữ Nôm. Hội nghị quốc tế Việt Nam học lần thứ nhất, Hà Nội, 1998.
Michaud, Alexis. 2004. Final consonants and glottalization: New perspectives from Hanoi Vietnamese. Phonetica 61:2-3, 119-146.
Michaud, Alexis; Vũ Ngọc Tuấn, Angelique Amelot; Bernard Roubeau. 2006. Nasal release, nasal final and tonal constrats in Hanoi Vietnamese: An aerodynamic experiment. Mon-Khmer Studies, vol. 36, 121-138.
Nguyễn Quang Hồng. 2011. Hoài niệm về GS Nguyễn Tài Cẩn. Từ điển học và Bách khoa thư. số 2, 2011, 85-91.
Nguyễn Tài Cẩn. 1995. Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt. Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 1995.
Nguyễn Tài Cẩn. 2000. Bàn thêm về hiện tượng xát hóa. Kỉ yếu Hội nghị quốc tế lần thứ năm về ngôn ngữ học và các ngôn ngữ Liên Á. Đại học KHXH NV, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh. Tháng 11, 2000. tr. 170-177.
Nguyễn Tài Cẩn. 2007. “Đối với người có chí muốn học, cần nhất là ba yếu tố: có thầy, có sách và có không khí học thuật”. Lược sử Việt ngữ học. Tập 2, Nxb Giáo dục, 2007, 285-290.
Nguyễn Thiện Giáp. 2007. Nguyễn Tài Cẩn – nhà Việt ngữ học nhận giải thưởng Hồ Chí Minh. Lược sử Việt ngữ học. Tập 2, Nxb Giáo dục, 2007, 269-279.
Nguyễn Thiện Giáp. 2007. H. Maspero và A.G. Haudricourt với việc nghiên cứu lịch sử tiếng Việt. Lược sử Việt ngữ học. Tập 2, Nxb. Giáo dục, 2007: 269-279.
Nguyễn Văn Lợi, Jerod Edmondson. 1997. Thanh điệu và chất giọng trong tiếng Việt (Bắc Bộ): Nghiên cứu thực nghiệm. Ngôn ngữ, 1, 1997,
Nguyễn Văn Lợi and Jerold Edmonson, 1998. Tones and voice quality in modern Vietnamese:Instrumental case studies. Mon-Khner Studies, 28, 1-18.
Nguyễn Văn Lợi 2002. Thanh điệu một vài thổ ngữ Nghệ An từ góc nhìn đồng đại và lịch đại. Ngôn ngữ. số 3: 1-12.
Nguyễn Văn Lợi. 2002. Đặc điểm ngữ âm-âm vị học của phụ âm tắc hữu thanh thở trong các ngôn ngữ ở Việt Nam và Đông Nam Á (Trên bình diện đồng đại và lịch đại). Những vấn đề ngôn ngữ học. Viện ngôn ngữ học. 2002:472-487
Nguyễn Văn Lợi. 2005. Thanh điệu và vấn đề cơ tầng Chăm trong thổ ngữ Cao Lao Hạ (Bố Trạch Quảng Bình). Kỉ yếu Hội nghị kỉ niệm lần thứ 80 sinh nhật GS Nguyễn Tài Cẩn, Tp Hồ Chí Minh, 17 tháng 5 năm 2005. Tạp chí Khoa học, Đại học Sư phạm Tp. Hồ Chí Minh, 2006.
Nguyễn Văn Lợi. 2009. Thanh điệu và nguồn gốc thanh điệu trong ngôn ngữ Chơ Lảo. Tìm hiểu ngôn ngữ các dân tộc Việt Nam. Nxb. KHXH: 120-139.
Paanchiangwong Songgot. 2007. The Influence of Final Consonants on the Tones of Vietnamese Spoken in Udon Thani Province, Thailand . The 17 th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Societ August 31-September 2, 2007. University of Maryland, Maryland, USA.
Phạm Andrea Hoa (2001). Vietnamese Tone: Tone is not pitch. Linguistics. Toronto, University of Toronto.
Pham Andrea Hoa 2003. Vietnamese Tone: A new analysis. London/New York/Oslo/Singapora: Rouledge-Taylor and Francis.
Thurgood Graham. 2004. Vietnamese and tonogenesis: revising the model and the analysis. gthurgood@csuchico.edu.
Suwilai Premrirat. 1996. Phonological characteristics of So (Thavưng) a Vietic languge of Thailand. Mon Khmer Studies, 26: 161-178.
Suwilai Premrirat.2000. So (Thavung) Preliminary Dictionary. Mahidol University, Thailand and University of Menbourne Australia.
Võ Xuân Quế. 1996. Những đặc điểm ngữ âm giọng Nghi Lộc. Luận án PTS Ngữ văn, Viện Ngôn ngữ học, Hà Nội, 1996.
Võ Xuân Trang 1997. Phương ngữ Bình Trị Thiên. Hà Nội: Khoa học Xã hội.
Vũ Đức Nghiệu. 2005. Việc nghiên cứu lịch sử tiếng Việt. Lịch sử Việt ngữ học, Tập 1. Nxb. Giáo dục: 332-360.
Vu Thanh Phuong. 1981. The acoustic and perceptual nature of tone in Vietnamese. Thesis for Doctor of Philosophy, ANU, June 1981.
Vũ Thanh Phương.1982. Phonetic Properties of Vietnamese Tones across dialects. Papers in Southeast Asian Linguistics. D. Bradley. Sydney, Australian National University. 8 – Tonation: 55-75.

markdown:
Web:
Blog:
[](//www.blogger.com/rearrange?blogID=2968543939333462216&widgetType=HTML&widgetId=HTML2&action=editWidget§ionId=sidebar1)
![ ](https://resources.blogblog.com/img/icon18_wrench_allbkg.png)
## Danh Ngôn
Những nhà văn xuất chúng luôn luôn là những nhà phê bình nghiêm khắc nhất đối với chính tác phẩm của mình.
(The best authors are always the severest critics of their own works.)
**Lord Chesterfield**, chính khách, nhà văn Anh. (1694-1773). Thư gởi con trai, 6 tháng Năm 1751
Tôi có một nhà phê bình đòi hỏi quá quắt hơn các bạn: đấy là cái tôi thứ hai của tôi.
(I have a critic who is more exacting than you: it is my other self.)
**Jean Meisonier**, họa sĩ Pháp. Trong tuyển tập của Alice Hubbard, An American Bible, tr. 192, 1946
Hỏi một nhà văn đang sáng tác ông ta nghĩ gì về các nhà phê bình cũng giống như hỏi một cột đèn cảm thấy thế nào về các con chó.
(Asking a working writer what he thinks about critics is like asking a lamppost how it feels about dogs.)
**Christopher Hampton**, nhà soạn kịch sinh tại Bồ Đào Nha 1946 hiện sống tại Anh. Trong Sunday Times, (London), 16 tháng Mười 1977 [](//www.blogger.com/rearrange?blogID=2968543939333462216&widgetType=HTML&widgetId=HTML4&action=editWidget§ionId=sidebar1)
![ ](https://resources.blogblog.com/img/icon18_wrench_allbkg.png)
## Ban biên tập
Địa chỉ liên lạc:
1. Thơ
tho.vanviet.vd@gmail.com
2. Văn
vanviet.van14@gmail.com
3. Nghiên cứu Phê Bình
vanviet.ncpb@gmail.com
4. Vấn đề hôm nay
vanviet.vdhn1@gmail.com
5. Thư bạn đọc
vanviet.tbd14@gmail.com
6. Tư liệu
vanviet.tulieu@gmail.com
7. Văn học Miền Nam 54-75
vanhocmiennam5475@gmail.com
[](//www.blogger.com/rearrange?blogID=2968543939333462216&widgetType=HTML&widgetId=HTML1&action=editWidget§ionId=sidebar1)
![ ](https://resources.blogblog.com/img/icon18_wrench_allbkg.png)
## Tra cứu theo tên tác giả
-
[A. Puskin](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/A.%20Puskin)
-
[Adam Gopnik](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Adam%20Gopnik)
-
[Adonis](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Adonis)
-
[Agi Mishol](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Agi%20Mishol)
-
[Ajar](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ajar)
-
[Akiko Miki](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Akiko%20Miki)
-
[Alain Guillemin](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Alain%20Guillemin)
-
[Alan Phan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Alan%20Phan)
-
[Alexandra Alter](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Alexandra%20Alter)
-
[Alexandre FERON](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Alexandre%20FERON)
-
[Alice Munro](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Alice%20Munro)
-
[Allen Ginsberg](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Allen%20Ginsberg)
-
[An Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/An%20Nam)
-
[Anatoly Gavrilov](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Anatoly%20Gavrilov)
-
[André Menras Hồ Cương Quyết](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Andr%C3%A9%20Menras%20H%E1%BB%93%20C%C6%B0%C6%A1ng%20Quy%E1%BA%BFt)
-
[Andrew Postman](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Andrew%20Postman)
-
[Andy Cao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Andy%20Cao)
-
[Anh Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Anh%20Anh)
-
[Anh Hồng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Anh%20H%E1%BB%93ng)
-
[Ánh Liên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C3%81nh%20Li%C3%AAn)
-
[Anh Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Anh%20V%C4%83n)
-
[Anika Zeller](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Anika%20Zeller)
-
[Anna Akhmatova](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Anna%20Akhmatova)
-
[Anna Mitchell](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Anna%20Mitchell)
-
[Archimedes L.A. Patti](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Archimedes%20L.A.%20Patti)
-
[Arlette Quỳnh Anh Trần](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Arlette%20Qu%E1%BB%B3nh%20Anh%20Tr%E1%BA%A7n)
-
[Arthur Koestler](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Arthur%20Koestler)
-
[Aurélie Coulon](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Aur%C3%A9lie%20Coulon)
-
[Bạch Cúc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%E1%BA%A1ch%20C%C3%BAc)
-
[Bạch Hoàn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%E1%BA%A1ch%20Ho%C3%A0n)
-
[Bạch X. Phẻ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%E1%BA%A1ch%20X.%20Ph%E1%BA%BB)
-
[Bakhtin](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bakhtin)
-
[Bàn Văn Thòn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%A0n%20V%C4%83n%20Th%C3%B2n)
-
[Ban Vận động Văn đoàn Độc lập Việt Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ban%20V%E1%BA%ADn%20%C4%91%E1%BB%99ng%20V%C4%83n%20%C4%91o%C3%A0n%20%C4%90%E1%BB%99c%20l%E1%BA%ADp%20Vi%E1%BB%87t%20Nam)
-
[Bảo Nhi Lê](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%E1%BA%A3o%20Nhi%20L%C3%AA)
-
[Bão Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%A3o%20V%C5%A9)
-
[Bashô](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bash%C3%B4)
-
[Batrioldman](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Batrioldman)
-
[Bauxite Việt Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bauxite%20Vi%E1%BB%87t%20Nam)
-
[Bắc Đảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%E1%BA%AFc%20%C4%90%E1%BA%A3o)
-
[Bắc Phong](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%E1%BA%AFc%20Phong)
-
[Bằng Việt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%E1%BA%B1ng%20Vi%E1%BB%87t)
-
[Bei Dao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bei%20Dao)
-
[Benjamin Ramm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Benjamin%20Ramm)
-
[Bertolt Brecht](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bertolt%20Brecht)
-
[Bertrand Russell](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bertrand%20Russell)
-
[Bettina Rheims](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bettina%20Rheims)
-
[Bích Ngân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%ADch%20Ng%C3%A2n)
-
[Biếm họa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bi%E1%BA%BFm%20h%E1%BB%8Da)
-
[Biên Cương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bi%C3%AAn%20C%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Billy Collins](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Billy%20Collins)
-
[Bình Nguyên Lộc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%ACnh%20Nguy%C3%AAn%20L%E1%BB%99c)
-
[Brahma Chellaney](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Brahma%20Chellaney)
-
[Brett Reilly](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Brett%20Reilly)
-
[Brian Wu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Brian%20Wu)
-
[Brodsky](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Brodsky)
-
[Bùi Bảo Trúc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20B%E1%BA%A3o%20Tr%C3%BAc)
-
[Bùi Chát](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Ch%C3%A1t)
-
[Bùi Chí Vinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Ch%C3%AD%20Vinh)
-
[Bùi Công Thuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20C%C3%B4ng%20Thu%E1%BA%A5n)
-
[Bùi Giáng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Gi%C3%A1ng)
-
[Bùi Hoàng Tám](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Ho%C3%A0ng%20T%C3%A1m)
-
[Bùi Hoằng Vị](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Ho%E1%BA%B1ng%20V%E1%BB%8B)
-
[Bui Huy Hoi Bui](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bui%20Huy%20Hoi%20Bui)
-
[Bùi Mai Hạnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Mai%20H%E1%BA%A1nh)
-
[Bùi Mạnh Hùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20M%E1%BA%A1nh%20H%C3%B9ng)
-
[Bùi Mẫn Hân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20M%E1%BA%ABn%20H%C3%A2n)
-
[Bùi Minh Quốc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Minh%20Qu%E1%BB%91c)
-
[Bùi Ngọc Tấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Ng%E1%BB%8Dc%20T%E1%BA%A5n)
-
[Bùi Suối Hoa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Su%E1%BB%91i%20Hoa)
-
[Bùi Thanh Hiếu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Thanh%20Hi%E1%BA%BFu)
-
[Bùi Thanh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Thanh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Bùi Tiến An](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Ti%E1%BA%BFn%20An)
-
[Bùi Trân Phượng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Tr%C3%A2n%20Ph%C6%B0%E1%BB%A3ng)
-
[Bùi Văn Nam Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20V%C4%83n%20Nam%20S%C6%A1n)
-
[Bùi Việt Sỹ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20Vi%E1%BB%87t%20S%E1%BB%B9)
-
[Bùi Vĩnh Phúc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%C3%B9i%20V%C4%A9nh%20Ph%C3%BAc)
-
[Bulgakov](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Bulgakov)
-
[Bửu Chỉ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/B%E1%BB%ADu%20Ch%E1%BB%89)
-
[Cái Trọng Ty](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/C%C3%A1i%20Tr%E1%BB%8Dng%20Ty)
-
[Cam Ly](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cam%20Ly)
-
[Cao Chi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cao%20Chi)
-
[Cao Huy Thuần](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cao%20Huy%20Thu%E1%BA%A7n)
-
[Cao Kim Ánh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cao%20Kim%20%C3%81nh)
-
[Cao La](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cao%20La)
-
[Cao Tần](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cao%20T%E1%BA%A7n)
-
[Cao Thị Hồng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cao%20Th%E1%BB%8B%20H%E1%BB%93ng)
-
[Cao Thu Cúc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cao%20Thu%20C%C3%BAc)
-
[Cao Việt Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cao%20Vi%E1%BB%87t%20D%C5%A9ng)
-
[Cao Xuân Hạo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cao%20Xu%C3%A2n%20H%E1%BA%A1o)
-
[Cao Xuân Huy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cao%20Xu%C3%A2n%20Huy)
-
[Carl Bildt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Carl%20Bildt)
-
[Cấn Thị Thêu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/C%E1%BA%A5n%20Th%E1%BB%8B%20Th%C3%AAu)
-
[Chan Phuong](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chan%20Phuong)
-
[Chanh Tam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chanh%20Tam)
-
[Charles Bukowski](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Charles%20Bukowski)
-
[Chau Doan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chau%20Doan)
-
[Chân Minh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ch%C3%A2n%20Minh)
-
[Chân Pháp Xa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ch%C3%A2n%20Ph%C3%A1p%20Xa)
-
[Chân Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ch%C3%A2n%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Chân Xuân Tản Viên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ch%C3%A2n%20Xu%C3%A2n%20T%E1%BA%A3n%20Vi%C3%AAn)
-
[Châu Diên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ch%C3%A2u%20Di%C3%AAn)
-
[Châu Hồng Thủy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ch%C3%A2u%20H%E1%BB%93ng%20Th%E1%BB%A7y)
-
[Châu Hữu Quang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ch%C3%A2u%20H%E1%BB%AFu%20Quang)
-
[Chế Diễm Trâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ch%E1%BA%BF%20Di%E1%BB%85m%20Tr%C3%A2m)
-
[Chi Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chi%20Mai)
-
[Chim Trắng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chim%20Tr%E1%BA%AFng)
-
[Chính Tâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ch%C3%ADnh%20T%C3%A2m)
-
[Chính Vĩ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ch%C3%ADnh%20V%C4%A9)
-
[Christina Mary Hjortlund](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Christina%20Mary%20Hjortlund)
-
[Christoph Giesen](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Christoph%20Giesen)
-
[Christoph Sator](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Christoph%20Sator)
-
[Christopher Balding](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Christopher%20Balding)
-
[Chu Hảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chu%20H%E1%BA%A3o)
-
[Chu Hoạch](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chu%20Ho%E1%BA%A1ch)
-
[Chu Mộng Long](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chu%20M%E1%BB%99ng%20Long)
-
[Chu Quang Tiềm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chu%20Quang%20Ti%E1%BB%81m)
-
[Chu Văn Lễ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chu%20V%C4%83n%20L%E1%BB%85)
-
[Chu Văn Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chu%20V%C4%83n%20S%C6%A1n)
-
[Chu Vĩnh Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chu%20V%C4%A9nh%20H%E1%BA%A3i)
-
[Chu Vương Miện](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chu%20V%C6%B0%C6%A1ng%20Mi%E1%BB%87n)
-
[Chu Xuân Diên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chu%20Xu%C3%A2n%20Di%C3%AAn)
-
[Chung Le](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Chung%20Le)
-
[Costica Bradatan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Costica%20Bradatan)
-
[Cù Huy Hà Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/C%C3%B9%20Huy%20H%C3%A0%20V%C5%A9)
-
[Cung Trầm Tưởng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Cung%20Tr%E1%BA%A7m%20T%C6%B0%E1%BB%9Fng)
-
[Dạ Ngân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%E1%BA%A1%20Ng%C3%A2n)
-
[Dạ Thảo Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%E1%BA%A1%20Th%E1%BA%A3o%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Dã Tượng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C3%A3%20T%C6%B0%E1%BB%A3ng)
-
[Dan Bilefsky](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Dan%20Bilefsky)
-
[Dana Gioia](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Dana%20Gioia)
-
[Danh ngôn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Danh%20ng%C3%B4n)
-
[Daniel Halpern](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Daniel%20Halpern)
-
[David Brown](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/David%20Brown)
-
[David Weinberger](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/David%20Weinberger)
-
[DEUTSCHE WELLE](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/DEUTSCHE%20WELLE)
-
[Di](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Di)
-
[Di Li](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Di%20Li)
-
[Diêm Liên Khoa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Di%C3%AAm%20Li%C3%AAn%20Khoa)
-
[Diễm Tường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Di%E1%BB%85m%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Diễn đàn Thế kỷ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Di%E1%BB%85n%20%C4%91%C3%A0n%20Th%E1%BA%BF%20k%E1%BB%B7)
-
[Diệp Duy Liêm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Di%E1%BB%87p%20Duy%20Li%C3%AAm)
-
[Diệp Huy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Di%E1%BB%87p%20Huy)
-
[Doãn Mạnh Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Do%C3%A3n%20M%E1%BA%A1nh%20D%C5%A9ng)
-
[Doãn Quốc Sỹ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Do%C3%A3n%20Qu%E1%BB%91c%20S%E1%BB%B9)
-
[Ðỗ Quang Nghĩa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C3%90%E1%BB%97%20Quang%20Ngh%C4%A9a)
-
[Du Tử Lê](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Du%20T%E1%BB%AD%20L%C3%AA)
-
[Dũng Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C5%A9ng%20V%C5%A9)
-
[Duy Thanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Duy%20Thanh)
-
[Duy Thông](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Duy%20Th%C3%B4ng)
-
[Duyên Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Duy%C3%AAn%20Anh)
-
[Dư Hoa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%20Hoa)
-
[Dư Thu Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%20Thu%20V%C5%A9)
-
[Dương Đình Giao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20%C4%90%C3%ACnh%20Giao)
-
[Dương Khánh Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20Kh%C3%A1nh%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Dương Kiền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20Ki%E1%BB%81n)
-
[Dương Ngạn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20Ng%E1%BA%A1n)
-
[Dương Nghiễm Mậu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20Nghi%E1%BB%85m%20M%E1%BA%ADu)
-
[Dương Ngọc Thái](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20Ng%E1%BB%8Dc%20Th%C3%A1i)
-
[Dương Phương Vinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20Ph%C6%B0%C6%A1ng%20Vinh)
-
[Dương Thiệu Tước](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20Thi%E1%BB%87u%20T%C6%B0%E1%BB%9Bc)
-
[Dương Thuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20Thu%E1%BA%A5n)
-
[Dương Tường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Dương Văn Ba](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/D%C6%B0%C6%A1ng%20V%C4%83n%20Ba)
-
[Đà Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0%20V%C4%83n)
-
[Đào An Khánh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20An%20Kh%C3%A1nh)
-
[Đào Anh Kha](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Anh%20Kha)
-
[Đào Duy Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Duy%20Anh)
-
[Đào Hiếu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Hi%E1%BA%BFu)
-
[Đào Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Nguy%C3%AAn)
-
[Đào Nguyễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Nguy%E1%BB%85n)
-
[Đào Nguyên Phương Thảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Nguy%C3%AAn%20Ph%C6%B0%C6%A1ng%20Th%E1%BA%A3o)
-
[Đào Như](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Nh%C6%B0)
-
[Đào Thị Hương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Th%E1%BB%8B%20H%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Đào Tiến Thi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Ti%E1%BA%BFn%20Thi)
-
[Đào Trung Đạo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Trung%20%C4%90%E1%BA%A1o)
-
[Đào Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Đào Tuấn Ảnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20Tu%E1%BA%A5n%20%E1%BA%A2nh)
-
[Đào Vũ Anh Hùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%A0o%20V%C5%A9%20Anh%20H%C3%B9ng)
-
[Đặng Bích Phượng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20B%C3%ADch%20Ph%C6%B0%E1%BB%A3ng)
-
[Đặng Đình Cung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20%C4%90%C3%ACnh%20Cung)
-
[Đặng Đình Mạnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20%C4%90%C3%ACnh%20M%E1%BA%A1nh)
-
[Đặng Hoàng Giang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20Ho%C3%A0ng%20Giang)
-
[Đặng Hùng Võ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20H%C3%B9ng%20V%C3%B5)
-
[Đặng Hương Giang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20H%C6%B0%C6%A1ng%20Giang)
-
[Đặng Hữu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20H%E1%BB%AFu)
-
[Đặng Phùng Quân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20Ph%C3%B9ng%20Qu%C3%A2n)
-
[Đặng Thái](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20Th%C3%A1i)
-
[Đăng Thành](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C4%83ng%20Th%C3%A0nh)
-
[Đặng Thân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20Th%C3%A2n)
-
[Đặng Thị Hảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20Th%E1%BB%8B%20H%E1%BA%A3o)
-
[Đặng Thơ Thơ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20Th%C6%A1%20Th%C6%A1)
-
[Đặng Tiến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20Ti%E1%BA%BFn)
-
[Đặng Trung Nghĩa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20Trung%20Ngh%C4%A9a)
-
[Đặng Văn Ngữ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20V%C4%83n%20Ng%E1%BB%AF)
-
[Đặng Văn Sinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20V%C4%83n%20Sinh)
-
[Đặng Xuân Thảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BA%B7ng%20Xu%C3%A2n%20Th%E1%BA%A3o)
-
[Điểm Thọ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90i%E1%BB%83m%20Th%E1%BB%8D)
-
[Đinh Bá Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90inh%20B%C3%A1%20Anh)
-
[Đinh Cường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90inh%20C%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Đinh Hoàng Thắng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90inh%20Ho%C3%A0ng%20Th%E1%BA%AFng)
-
[Đinh Hùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90inh%20H%C3%B9ng)
-
[Đình Kính](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%ACnh%20K%C3%ADnh)
-
[Đinh Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90inh%20Linh)
-
[Đinh Ngọc Thu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90inh%20Ng%E1%BB%8Dc%20Thu)
-
[Đinh Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90inh%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Đinh Phương Thảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90inh%20Ph%C6%B0%C6%A1ng%20Th%E1%BA%A3o)
-
[Đinh Quang Anh Thái](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90inh%20Quang%20Anh%20Th%C3%A1i)
-
[Đinh Ý Nhi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90inh%20%C3%9D%20Nhi)
-
[Đoàn Ánh Thuận](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90o%C3%A0n%20%C3%81nh%20Thu%E1%BA%ADn)
-
[Đoàn Bảo Châu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90o%C3%A0n%20B%E1%BA%A3o%20Ch%C3%A2u)
-
[Đoàn Cầm Thi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90o%C3%A0n%20C%E1%BA%A7m%20Thi)
-
[Đoàn Huy Giao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90o%C3%A0n%20Huy%20Giao)
-
[Đoàn Huyền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90o%C3%A0n%20Huy%E1%BB%81n)
-
[Đoàn Huyến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90o%C3%A0n%20Huy%E1%BA%BFn)
-
[Đoàn Khắc Xuyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90o%C3%A0n%20Kh%E1%BA%AFc%20Xuy%C3%AAn)
-
[Đoàn Lê Giang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90o%C3%A0n%20L%C3%AA%20Giang)
-
[Đoàn Thanh Liêm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90o%C3%A0n%20Thanh%20Li%C3%AAm)
-
[Đoan Trang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90oan%20Trang)
-
[Đoàn Tử Huyến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90o%C3%A0n%20T%E1%BB%AD%20Huy%E1%BA%BFn)
-
[Đỗ Anh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Anh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Đỗ Cao Bảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Cao%20B%E1%BA%A3o)
-
[Đỗ Duy Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Duy%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Đỗ Đức Đông Ngàn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20%C4%90%E1%BB%A9c%20%C4%90%C3%B4ng%20Ng%C3%A0n)
-
[Đỗ Hoàng Diệu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Ho%C3%A0ng%20Di%E1%BB%87u)
-
[Đỗ Hồng Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20H%E1%BB%93ng%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Đỗ Kh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Kh)
-
[Đỗ Khiêm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Khi%C3%AAm)
-
[Đỗ Lai Thúy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Lai%20Th%C3%BAy)
-
[Đỗ Mạnh Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20M%E1%BA%A1nh%20Ho%C3%A0ng)
-
[Đỗ Minh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Minh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Đỗ Ngọc Thống](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Ng%E1%BB%8Dc%20Th%E1%BB%91ng)
-
[Đỗ Quang Nghĩa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Quang%20Ngh%C4%A9a)
-
[Đỗ Quý Toàn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Qu%C3%BD%20To%C3%A0n)
-
[Đỗ Quyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Quy%C3%AAn)
-
[Đỗ Thiên Anh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Thi%C3%AAn%20Anh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Đỗ Trí Vương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Tr%C3%AD%20V%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Đỗ Trọng Khơi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Tr%E1%BB%8Dng%20Kh%C6%A1i)
-
[Đỗ Trung Quân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Trung%20Qu%C3%A2n)
-
[Đỗ Trường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%97%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Đồng Chuông Tử](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%93ng%20Chu%C3%B4ng%20T%E1%BB%AD)
-
[Đông Ngàn Đỗ Đức](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%B4ng%20Ng%C3%A0n%20%C4%90%E1%BB%97%20%C4%90%E1%BB%A9c)
-
[Đông Nghi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%C3%B4ng%20Nghi)
-
[Đức Ban](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%A9c%20Ban)
-
[Đức Flying Bay](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%A9c%20Flying%20Bay)
-
[Đức Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%A9c%20Ho%C3%A0ng)
-
[Đức Lê](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%A9c%20L%C3%AA)
-
[Đức Phổ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%A9c%20Ph%E1%BB%95)
-
[Đức Tâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C4%90%E1%BB%A9c%20T%C3%A2m)
-
[Eduardo Galeano](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Eduardo%20Galeano)
-
[Edward Hirsch](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Edward%20Hirsch)
-
[Elena Pucillo Truong](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Elena%20Pucillo%20Truong)
-
[Ellen Bass](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ellen%20Bass)
-
[Emmanuelle Jardonnet](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Emmanuelle%20Jardonnet)
-
[Erik Harms](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Erik%20Harms)
-
[Evgheni Dobrenko](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Evgheni%20Dobrenko)
-
[F.N.](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/F.N.)
-
[Flanny O’Connor](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Flanny%20O%E2%80%99Connor)
-
[Florian Altenhöner](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Florian%20Altenh%C3%B6ner)
-
[Francis Fukuyama](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Francis%20Fukuyama)
-
[Frank Dikötter](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Frank%20Dik%C3%B6tter)
-
[Frankfurt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Frankfurt)
-
[Friedrich Dürrenmatt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Friedrich%20D%C3%BCrrenmatt)
-
[Friedrich Nietzsche](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Friedrich%20Nietzsche)
-
[Fritz J. Raddatz](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Fritz%20J.%20Raddatz)
-
[Gaither Stewart](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Gaither%20Stewart)
-
[Gặp gỡ và trò chuyện](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/G%E1%BA%B7p%20g%E1%BB%A1%20v%C3%A0%20tr%C3%B2%20chuy%E1%BB%87n)
-
[Georg Bönisch](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Georg%20B%C3%B6nisch)
-
[George Burchett](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/George%20Burchett)
-
[George Orwell](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/George%20Orwell)
-
[Giang Dang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Giang%20Dang)
-
[Giáng Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Gi%C3%A1ng%20V%C3%A2n)
-
[Giáp Văn Dương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Gi%C3%A1p%20V%C4%83n%20D%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Graham Allison](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Graham%20Allison)
-
[Gyảng Anh Iên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Gy%E1%BA%A3ng%20Anh%20I%C3%AAn)
-
[Hà Duy Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20Duy%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Hà Dương Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20D%C6%B0%C6%A1ng%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Hà Dương Tường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20D%C6%B0%C6%A1ng%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Hà Đình Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20%C4%90%C3%ACnh%20Nguy%C3%AAn)
-
[Hạ Đình Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BA%A1%20%C4%90%C3%ACnh%20Nguy%C3%AAn)
-
[Hà Huy Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20Huy%20S%C6%A1n)
-
[Hà Hương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20H%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Hà Ngọc Hòa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20Ng%E1%BB%8Dc%20H%C3%B2a)
-
[Hà Nguyên Du](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20Nguy%C3%AAn%20Du)
-
[Hà Phạm Phú](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20Ph%E1%BA%A1m%20Ph%C3%BA)
-
[Hà Sĩ Phu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20S%C4%A9%20Phu)
-
[Hà Thế](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20Th%E1%BA%BF)
-
[Hà Thúc Sinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20Th%C3%BAc%20Sinh)
-
[Hà Thủy Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20Th%E1%BB%A7y%20Nguy%C3%AAn)
-
[Hà Văn Thịnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20V%C4%83n%20Th%E1%BB%8Bnh)
-
[Hà Văn Thùy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0%20V%C4%83n%20Th%C3%B9y)
-
[Hai An Vu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hai%20An%20Vu)
-
[Hải Hạc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BA%A3i%20H%E1%BA%A1c)
-
[Hải Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BA%A3i%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Han Dang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Han%20Dang)
-
[Hàn Vĩnh Diệp](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0n%20V%C4%A9nh%20Di%E1%BB%87p)
-
[Hạnh Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BA%A1nh%20Nguy%C3%AAn)
-
[Hào Thiện Nhân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A0o%20Thi%E1%BB%87n%20Nh%C3%A2n)
-
[Hân Hương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C3%A2n%20H%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Heiko Buschke](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Heiko%20Buschke)
-
[Henry David Thoreau](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Henry%20David%20Thoreau)
-
[Hermann Hesse](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hermann%20Hesse)
-
[Hiền Trang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hi%E1%BB%81n%20Trang)
-
[Hiệp Ikaria](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hi%E1%BB%87p%20Ikaria)
-
[Hiệu Minh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hi%E1%BB%87u%20Minh)
-
[Hiếu Tân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hi%E1%BA%BFu%20T%C3%A2n)
-
[Hoa Níp](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hoa%20N%C3%ADp)
-
[Hoài Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0i%20Nam)
-
[Hoàn Nguyễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0n%20Nguy%E1%BB%85n)
-
[Hoàng Anh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Anh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Hoàng Cầm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20C%E1%BA%A7m)
-
[Hoàng Cường Long](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20C%C6%B0%E1%BB%9Dng%20Long)
-
[Hoàng Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20D%C5%A9ng)
-
[Hoàng Đức Truật](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20%C4%90%E1%BB%A9c%20Tru%E1%BA%ADt)
-
[Hoàng Hà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20H%C3%A0)
-
[Hoàng Hải Thủy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20H%E1%BA%A3i%20Th%E1%BB%A7y)
-
[Hoàng Hải Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20H%E1%BA%A3i%20V%C3%A2n)
-
[Hoàng Hưng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20H%C6%B0ng)
-
[Hoàng Khởi Phong](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Kh%E1%BB%9Fi%20Phong)
-
[Hoàng Kim Oanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Kim%20Oanh)
-
[Hoàng Lại Giang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20L%E1%BA%A1i%20Giang)
-
[Hoàng Lan Chi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Lan%20Chi)
-
[Hoàng Lệ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20L%E1%BB%87)
-
[Hoàng Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Linh)
-
[Hoàng Long](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Long)
-
[Hoàng Minh Trí](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Minh%20Tr%C3%AD)
-
[Hoàng Minh Tường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Minh%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Hoàng Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Nam)
-
[Hoàng Nga](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Nga)
-
[Hoàng Ngọc Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Ng%E1%BB%8Dc%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Hoàng Nhuận Cầm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Nhu%E1%BA%ADn%20C%E1%BA%A7m)
-
[Hoàng Phủ Ngọc Tường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Ph%E1%BB%A7%20Ng%E1%BB%8Dc%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Hoàng Quốc Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Qu%E1%BB%91c%20H%E1%BA%A3i)
-
[Hoàng Thu Phố](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Thu%20Ph%E1%BB%91)
-
[Hoàng Thúy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Th%C3%BAy)
-
[Hoàng Tuấn Công](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Tu%E1%BA%A5n%20C%C3%B4ng)
-
[Hoàng Tuấn Phổ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Tu%E1%BA%A5n%20Ph%E1%BB%95)
-
[Hoàng Tùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20T%C3%B9ng)
-
[Hoàng Văn Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20V%C4%83n%20S%C6%A1n)
-
[Hoàng Vũ Thuật](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20V%C5%A9%20Thu%E1%BA%ADt)
-
[Hoàng Xuân Phú](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Xu%C3%A2n%20Ph%C3%BA)
-
[Hoàng Xuân Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ho%C3%A0ng%20Xu%C3%A2n%20S%C6%A1n)
-
[Hồ Anh Thái](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93%20Anh%20Th%C3%A1i)
-
[Hồ Bất Khuất](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93%20B%E1%BA%A5t%20Khu%E1%BA%A5t)
-
[Hồ Diệu Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93%20Di%E1%BB%87u%20V%C3%A2n)
-
[Hồ Dzếnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93%20Dz%E1%BA%BFnh)
-
[Hồ Đình Nghiêm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93%20%C4%90%C3%ACnh%20Nghi%C3%AAm)
-
[Hồ Minh Tâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93%20Minh%20T%C3%A2m)
-
[Hồ Ngọc Đại](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93%20Ng%E1%BB%8Dc%20%C4%90%E1%BA%A1i)
-
[Hồ Phú Bông](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93%20Ph%C3%BA%20B%C3%B4ng)
-
[Hồ Trường An](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng%20An)
-
[Hồng Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93ng%20Anh)
-
[Hồng Hoang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%93ng%20Hoang)
-
[Huong Nguyen](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Huong%20Nguyen)
-
[Huy Đức](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Huy%20%C4%90%E1%BB%A9c)
-
[Huy Tưởng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Huy%20T%C6%B0%E1%BB%9Fng)
-
[Huỳnh Hoa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hu%E1%BB%B3nh%20Hoa)
-
[Huỳnh Kim Báu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hu%E1%BB%B3nh%20Kim%20B%C3%A1u)
-
[Huỳnh Lê Nhật Tấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hu%E1%BB%B3nh%20L%C3%AA%20Nh%E1%BA%ADt%20T%E1%BA%A5n)
-
[Huỳnh Ngọc Chênh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hu%E1%BB%B3nh%20Ng%E1%BB%8Dc%20Ch%C3%AAnh)
-
[Huỳnh Như Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hu%E1%BB%B3nh%20Nh%C6%B0%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Huỳnh Sơn Phước](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hu%E1%BB%B3nh%20S%C6%A1n%20Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc)
-
[Huỳnh Tấn Mẫm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hu%E1%BB%B3nh%20T%E1%BA%A5n%20M%E1%BA%ABm)
-
[Huỳnh Thục Vy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hu%E1%BB%B3nh%20Th%E1%BB%A5c%20Vy)
-
[Huỳnh Tuấn Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Hu%E1%BB%B3nh%20Tu%E1%BA%A5n%20Anh)
-
[Hường Thanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%C6%B0%E1%BB%9Dng%20Thanh)
-
[Hữu Danh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%AFu%20Danh)
-
[Hữu Loan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%AFu%20Loan)
-
[Hữu Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/H%E1%BB%AFu%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Ilza Burchett](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ilza%20Burchett)
-
[Inrasara](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Inrasara)
-
[Issa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Issa)
-
[Italo Calvino](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Italo%20Calvino)
-
[J.B Nguyễn Hữu Vinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/J.B%20Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BB%AFu%20Vinh)
-
[Jacques Attali](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jacques%20Attali)
-
[Jake Johnson](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jake%20Johnson)
-
[James Borton](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/James%20Borton)
-
[James Grossman](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/James%20Grossman)
-
[James Poniewozik](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/James%20Poniewozik)
-
[Jason Lopata](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jason%20Lopata)
-
[Jason Morris-Jung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jason%20Morris-Jung)
-
[Jay Nordlinger](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jay%20Nordlinger)
-
[Jaya K.](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jaya%20K.)
-
[Jean d'Ormesson](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jean%20d%27Ormesson)
-
[Jean Piaget](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jean%20Piaget)
-
[Jean-Marc Roberts](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jean-Marc%20Roberts)
-
[Jean-Paul Sartre](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jean-Paul%20Sartre)
-
[Jefferson Cowie](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jefferson%20Cowie)
-
[Jeffrey Hanfover](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jeffrey%20Hanfover)
-
[John Cheever](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/John%20Cheever)
-
[John Freeman](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/John%20Freeman)
-
[John Keane](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/John%20Keane)
-
[Jonathan London](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jonathan%20London)
-
[Jorge Luis Borges](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Jorge%20Luis%20Borges)
-
[Joschka Fischer](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Joschka%20Fischer)
-
[Josh Rogin](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Josh%20Rogin)
-
[Joshua Rothman](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Joshua%20Rothman)
-
[Juan Pablo Cardenal & Heriberto Araújo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Juan%20Pablo%20Cardenal%20%26%20Heriberto%20Ara%C3%BAjo)
-
[Julio Cortázar](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Julio%20Cort%C3%A1zar)
-
[Kai Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kai%20Ho%C3%A0ng)
-
[Kale](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kale)
-
[Kamel Daoud](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kamel%20Daoud)
-
[Kate Chopin](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kate%20Chopin)
-
[Kerstin Holm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kerstin%20Holm)
-
[Kều Jang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/K%E1%BB%81u%20Jang)
-
[Khái Hưng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kh%C3%A1i%20H%C6%B0ng)
-
[Khánh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kh%C3%A1nh)
-
[Khánh Bình](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kh%C3%A1nh%20B%C3%ACnh)
-
[Khánh Ly](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kh%C3%A1nh%20Ly)
-
[Khánh Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kh%C3%A1nh%20Mai)
-
[Khanh Nguyen](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Khanh%20Nguyen)
-
[Khánh Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kh%C3%A1nh%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Khánh Trâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kh%C3%A1nh%20Tr%C3%A2m)
-
[Khánh Trường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kh%C3%A1nh%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Khế Iêm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kh%E1%BA%BF%20I%C3%AAm)
-
[Khiêm Nhu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Khi%C3%AAm%20Nhu)
-
[Khổng Đức Thiêm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kh%E1%BB%95ng%20%C4%90%E1%BB%A9c%20Thi%C3%AAm)
-
[Khuất Đẩu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Khu%E1%BA%A5t%20%C4%90%E1%BA%A9u)
-
[Kiệt Anh Hùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ki%E1%BB%87t%20Anh%20H%C3%B9ng)
-
[Kiệt Tấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ki%E1%BB%87t%20T%E1%BA%A5n)
-
[Kiều Duy Vĩnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ki%E1%BB%81u%20Duy%20V%C4%A9nh)
-
[Kiều Mai Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ki%E1%BB%81u%20Mai%20S%C6%A1n)
-
[Kim Chi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kim%20Chi)
-
[Kim Dung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kim%20Dung)
-
[Kim Trần](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kim%20Tr%E1%BA%A7n)
-
[Kinh Bắc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kinh%20B%E1%BA%AFc)
-
[Klaus Wiegerefe](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Klaus%20Wiegerefe)
-
[Kúm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/K%C3%BAm)
-
[Kỳ Duyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/K%E1%BB%B3%20Duy%C3%AAn)
-
[Kyoko Numano](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Kyoko%20Numano)
-
[La Khắc Hòa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/La%20Kh%E1%BA%AFc%20H%C3%B2a)
-
[Lã Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%A3%20Nguy%C3%AAn)
-
[Lại Nguyên Ân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%E1%BA%A1i%20Nguy%C3%AAn%20%C3%82n)
-
[Lam Điền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Lam%20%C4%90i%E1%BB%81n)
-
[Lan Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Lan%20Nguy%C3%AAn)
-
[Lang Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Lang%20Anh)
-
[LAP](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/LAP)
-
[Larry Diamond](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Larry%20Diamond)
-
[Lars Vargö](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Lars%20Varg%C3%B6)
-
[Lâm Duyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%A2m%20Duy%C3%AAn)
-
[Lâm Ngân Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%A2m%20Ng%C3%A2n%20Mai)
-
[Lâm Quang Mỹ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%A2m%20Quang%20M%E1%BB%B9)
-
[Leon Trotsky](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Leon%20Trotsky)
-
[Leonard Cohen](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Leonard%20Cohen)
-
[Lê Anh Hoài](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Anh%20Ho%C3%A0i)
-
[Lê Bá Đảng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20B%C3%A1%20%C4%90%E1%BA%A3ng)
-
[Lê Công Định](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20C%C3%B4ng%20%C4%90%E1%BB%8Bnh)
-
[Lê Công Giàu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20C%C3%B4ng%20Gi%C3%A0u)
-
[Lê Công Tư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20C%C3%B4ng%20T%C6%B0)
-
[Lê Ðình Nhất Lang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20%C3%90%C3%ACnh%20Nh%E1%BA%A5t%20Lang)
-
[Lê Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20D%C5%A9ng)
-
[Lê Duy Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Duy%20Nam)
-
[Lê Đăng Doanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20%C4%90%C4%83ng%20Doanh)
-
[Lê Đình Cai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20%C4%90%C3%ACnh%20Cai)
-
[Lê Đình Khẩn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20%C4%90%C3%ACnh%20Kh%E1%BA%A9n)
-
[Lê Đức Dục](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20%C4%90%E1%BB%A9c%20D%E1%BB%A5c)
-
[Lê Đức Thôn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20%C4%90%C6%B0%CC%81c%20Th%C3%B4n)
-
[Lê Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20H%E1%BA%A3i)
-
[Lệ Hằng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%E1%BB%87%20H%E1%BA%B1ng)
-
[Lê Hoài Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Ho%C3%A0i%20Nguy%C3%AAn)
-
[Lê Hoàng Diễm Trang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Ho%C3%A0ng%20Di%E1%BB%85m%20Trang)
-
[Lê Hồ Quang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20H%E1%BB%93%20Quang)
-
[Lê Hồng Hà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20H%E1%BB%93ng%20H%C3%A0)
-
[Lê Hồng Lâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20H%E1%BB%93ng%20L%C3%A2m)
-
[Lê Hùng Vọng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20H%C3%B9ng%20V%E1%BB%8Dng)
-
[Lê Hữu Khoá](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20H%E1%BB%AFu%20Kho%C3%A1)
-
[Lê Hữu Khóa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20H%E1%BB%AFu%20Kh%C3%B3a)
-
[Lê Hữu Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20H%E1%BB%AFu%20Nam)
-
[Lê Khải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Kh%E1%BA%A3i)
-
[Lê Kim Duy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Kim%20Duy)
-
[Lê Luân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Lu%C3%A2n)
-
[Lê Mã Lương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20M%C3%A3%20L%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Lê Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Mai)
-
[Lê Mạnh Chiến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20M%E1%BA%A1nh%20Chi%E1%BA%BFn)
-
[Lê Minh Hà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Minh%20H%C3%A0)
-
[Lê Minh Khuê](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Minh%20Khu%C3%AA)
-
[Lê Ngân Hằng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Ng%C3%A2n%20H%E1%BA%B1ng)
-
[Lê Ngọc Luân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Ng%E1%BB%8Dc%20Lu%C3%A2n)
-
[Lê Ngọc Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Ng%E1%BB%8Dc%20S%C6%A1n)
-
[Lê Nguyễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Nguy%E1%BB%85n)
-
[Lê Nguyễn Duy Hậu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Nguy%E1%BB%85n%20Duy%20H%E1%BA%ADu)
-
[Lê Nguyễn Hương Trà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Nguy%E1%BB%85n%20H%C6%B0%C6%A1ng%20Tr%C3%A0)
-
[Lê Nguyên Long](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Nguy%C3%AAn%20Long)
-
[Lê Phan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Phan)
-
[Lê Phú Khải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Ph%C3%BA%20Kh%E1%BA%A3i)
-
[Lê Quỳnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Qu%E1%BB%B3nh)
-
[Lê Tất Đạt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20T%E1%BA%A5t%20%C4%90%E1%BA%A1t)
-
[Lê Thân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Th%C3%A2n)
-
[Lê Thị Huệ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Th%E1%BB%8B%20Hu%E1%BB%87)
-
[Lê Thị Thấm Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Th%E1%BB%8B%20Th%E1%BA%A5m%20V%C3%A2n)
-
[Lê Thời Tân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Th%E1%BB%9Di%20T%C3%A2n)
-
[Lê Thời Thôi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Th%E1%BB%9Di%20Th%C3%B4i)
-
[Lê Trọng Nghĩa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Tr%E1%BB%8Dng%20Ngh%C4%A9a)
-
[Lê Trọng Nguyễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Tr%E1%BB%8Dng%20Nguy%E1%BB%85n)
-
[Lê Trường Thanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng%20Thanh)
-
[Lê Tuấn Huy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20Tu%E1%BA%A5n%20Huy)
-
[Lê Văn Bỉnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20V%C4%83n%20B%E1%BB%89nh)
-
[Lê Văn Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20V%C4%83n%20S%C6%A1n)
-
[Lê Văn Tùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20V%C4%83n%20T%C3%B9ng)
-
[Lê Vĩnh Tài](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20V%C4%A9nh%20T%C3%A0i)
-
[Lê Vũ Trường Giang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%AA%20V%C5%A9%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng%20Giang)
-
[Li Zhongqin](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Li%20Zhongqin)
-
[Liêu Diệc Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Li%C3%AAu%20Di%E1%BB%87c%20V%C5%A9)
-
[Liêu Thái](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Li%C3%AAu%20Th%C3%A1i)
-
[Linh Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Linh%20V%C3%A2n)
-
[Lorca](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Lorca)
-
[Lộc Vàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%E1%BB%99c%20V%C3%A0ng)
-
[Luân Hoán](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Lu%C3%A2n%20Ho%C3%A1n)
-
[Luke Hunt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Luke%20Hunt)
-
[Luke Turner](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Luke%20Turner)
-
[Lữ Kiều](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%E1%BB%AF%20Ki%E1%BB%81u)
-
[Lữ Quỳnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%E1%BB%AF%20Qu%E1%BB%B3nh)
-
[Lương Đào](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0%C6%A1ng%20%C4%90%C3%A0o)
-
[Lưu Á Châu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20%C3%81%20Ch%C3%A2u)
-
[Lưu Diệu Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20Di%E1%BB%87u%20V%C3%A2n)
-
[Lưu Đức Trung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20%C4%90%E1%BB%A9c%20Trung)
-
[Lưu Hà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20H%C3%A0)
-
[Lưu Hiểu Ba](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20Hi%E1%BB%83u%20Ba)
-
[Lưu Khánh Thơ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20Kh%C3%A1nh%20Th%C6%A1)
-
[Lưu Mê Lan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20M%C3%AA%20Lan)
-
[Lưu Na](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20Na)
-
[Lưu Nhi Dũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20Nhi%20D%C5%A9)
-
[Lưu Thủy Hương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20Th%E1%BB%A7y%20H%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Lưu Trọng Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C6%B0u%20Tr%E1%BB%8Dng%20V%C4%83n)
-
[Lý Đợi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%BD%20%C4%90%E1%BB%A3i)
-
[Ly Hoàng Ly](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ly%20Ho%C3%A0ng%20Ly)
-
[Lý Tiến Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%BD%20Ti%E1%BA%BFn%20D%C5%A9ng)
-
[Lý Toàn Thắng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%BD%20To%C3%A0n%20Th%E1%BA%AFng)
-
[Lý Trực Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/L%C3%BD%20Tr%E1%BB%B1c%20D%C5%A9ng)
-
[Lydia Davis](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Lydia%20Davis)
-
[Lynh Bacardi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Lynh%20Bacardi)
-
[Mạc Văn Trang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/M%E1%BA%A1c%20V%C4%83n%20Trang)
-
[Mạch Quang Thắng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/M%E1%BA%A1ch%20Quang%20Th%E1%BA%AFng)
-
[Mai An Nguyễn Anh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20An%20Nguy%E1%BB%85n%20Anh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Mai Anh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20Anh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Mai Chanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20Chanh)
-
[Mai Hiền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20Hi%E1%BB%81n)
-
[Mai Khôi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20Kh%C3%B4i)
-
[Mai Kim Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20Kim%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Mai Ninh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20Ninh)
-
[Mai Quỳnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20Qu%E1%BB%B3nh)
-
[Mai Quỳnh Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20Qu%E1%BB%B3nh%20Nam)
-
[Mai Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20S%C6%A1n)
-
[Mai Thái Lĩnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20Th%C3%A1i%20L%C4%A9nh)
-
[Mai Thảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20Th%E1%BA%A3o)
-
[Mai Tú Ân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20T%C3%BA%20%C3%82n)
-
[Mai Văn Hoan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20V%C4%83n%20Hoan)
-
[Mai Văn Phấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20V%C4%83n%20Ph%E1%BA%A5n)
-
[Mai Văn Tính](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mai%20V%C4%83n%20T%C3%ADnh)
-
[Mamleev](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mamleev)
-
[Mạnh Kim](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/M%E1%BA%A1nh%20Kim)
-
[Marcel Reich-Ranicki](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Marcel%20Reich-Ranicki)
-
[Marco Ferrarese](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Marco%20Ferrarese)
-
[Maria Donovan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Maria%20Donovan)
-
[Mario Vargas Llosa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mario%20Vargas%20Llosa)
-
[Mary Morose](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mary%20Morose)
-
[Mary Walsh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mary%20Walsh)
-
[Matthew Clayfield](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Matthew%20Clayfield)
-
[Maya Angelou](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Maya%20Angelou)
-
[Mặc Lâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/M%E1%BA%B7c%20L%C3%A2m)
-
[Media Văn Việt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Media%20V%C4%83n%20Vi%E1%BB%87t)
-
[Michael Burawoy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Michael%20Burawoy)
-
[Miêng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mi%C3%AAng)
-
[Milan Kundera](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Milan%20Kundera)
-
[Mimmi Diệu Hường Bergström](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Mimmi%20Di%E1%BB%87u%20H%C6%B0%E1%BB%9Dng%20Bergstr%C3%B6m)
-
[Minh Huệ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Minh%20Hu%E1%BB%87)
-
[Minh Hùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Minh%20H%C3%B9ng)
-
[Minh Quang – Lê Chiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Minh%20Quang%20%E2%80%93%20L%C3%AA%20Chi%C3%AAn)
-
[Minh Quang Ho](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Minh%20Quang%20Ho)
-
[Minh Tâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Minh%20T%C3%A2m)
-
[Minh Thùy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Minh%20Th%C3%B9y)
-
[Minh Thư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Minh%20Th%C6%B0)
-
[Mỹ Lan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/M%E1%BB%B9%20Lan)
-
[N. S. Khrushchev](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/N.%20S.%20Khrushchev)
-
[Nam Dao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nam%20Dao)
-
[Nam Dao Nguyễn Mạnh Hùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nam%20Dao%20Nguy%E1%BB%85n%20M%E1%BA%A1nh%20H%C3%B9ng)
-
[Nam Đông](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nam%20%C4%90%C3%B4ng)
-
[Nam Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nam%20Nguy%C3%AAn)
-
[Nam Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nam%20S%C6%A1n)
-
[Ngải Vị VỊ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%E1%BA%A3i%20V%E1%BB%8B%20V%E1%BB%8A)
-
[Ngân Xuyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%A2n%20Xuy%C3%AAn)
-
[Nghệ thuật](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ngh%E1%BB%87%20thu%E1%BA%ADt)
-
[Nghiêm Lương Thành](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nghi%C3%AAm%20L%C6%B0%C6%A1ng%20Th%C3%A0nh)
-
[Nghiêm Phương Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nghi%C3%AAm%20Ph%C6%B0%C6%A1ng%20Mai)
-
[Nghiên Cứu Phê Bình](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nghi%C3%AAn%20C%E1%BB%A9u%20Ph%C3%AA%20B%C3%ACnh)
-
[Ngo Thu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ngo%20Thu)
-
[Ngọc Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%E1%BB%8Dc%20Anh)
-
[Ngọc Duy Phan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%E1%BB%8Dc%20Duy%20Phan)
-
[Ngoc Hien Bui](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ngoc%20Hien%20Bui)
-
[Ngọc Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%E1%BB%8Dc%20Linh)
-
[Ngô Bảo Châu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20B%E1%BA%A3o%20Ch%C3%A2u)
-
[Ngô Đồng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20%C4%90%E1%BB%93ng)
-
[Ngô Hương Giang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20H%C6%B0%C6%A1ng%20Giang)
-
[Ngô Khắc Tài](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Kh%E1%BA%AFc%20T%C3%A0i)
-
[Ngô Liêm Khoan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Li%C3%AAm%20Khoan)
-
[Ngô Minh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Minh)
-
[Ngô Minh Khôi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Minh%20Kh%C3%B4i)
-
[Ngô Nguyên Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Nguy%C3%AAn%20D%C5%A9ng)
-
[Ngô Quốc Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Qu%E1%BB%91c%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Ngô Thế Vinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Th%E1%BA%BF%20Vinh)
-
[Ngô Thị Kim Cúc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Th%E1%BB%8B%20Kim%20C%C3%BAc)
-
[Ngô Tùng Phong](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20T%C3%B9ng%20Phong)
-
[Ngô Tự Lập](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20T%E1%BB%B1%20L%E1%BA%ADp)
-
[Ngô Văn Giá](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20V%C4%83n%20Gi%C3%A1)
-
[Ngô Viết Nam Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Vi%E1%BA%BFt%20Nam%20S%C6%A1n)
-
[Ngô Viết Trọng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Vi%E1%BA%BFt%20Tr%E1%BB%8Dng)
-
[Ngô Vĩnh Long](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20V%C4%A9nh%20Long)
-
[Ngô Xuân Hội](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Xu%C3%A2n%20H%E1%BB%99i)
-
[Ngô Xuân Phúc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C3%B4%20Xu%C3%A2n%20Ph%C3%BAc)
-
[Ngu Yên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ngu%20Y%C3%AAn)
-
[Nguyen Duc Thanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguyen%20Duc%20Thanh)
-
[Nguyễn Hải Hoành](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%20H%E1%BA%A3i%20Ho%C3%A0nh)
-
[Nguyễn Anh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Anh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Nguyễn Anh Tuấn - đạo diễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Anh%20Tu%E1%BA%A5n%20-%20%C4%91%E1%BA%A1o%20di%E1%BB%85n)
-
[Nguyễn Bá Chung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20B%C3%A1%20Chung)
-
[Nguyễn Bảo Chân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20B%E1%BA%A3o%20Ch%C3%A2n)
-
[Nguyễn Bắc Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20B%E1%BA%AFc%20S%C6%A1n)
-
[Nguyên Cầm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%C3%AAn%20C%E1%BA%A7m)
-
[Nguyễn Chí Hoan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ch%C3%AD%20Hoan)
-
[Nguyễn Chí Trung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ch%C3%AD%20Trung)
-
[Nguyễn Cung Thông](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Cung%20Th%C3%B4ng)
-
[Nguyễn Danh Huế](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Danh%20Hu%E1%BA%BF)
-
[Nguyễn Danh Lam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Danh%20Lam)
-
[Nguyễn Duy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Duy)
-
[Nguyễn Đạt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%E1%BA%A1t)
-
[Nguyễn Đắc Xuân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%E1%BA%AFc%20Xu%C3%A2n)
-
[Nguyễn Đăng Điệp](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C4%83ng%20%C4%90i%E1%BB%87p)
-
[Nguyễn Đăng Hưng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C4%83ng%20H%C6%B0ng)
-
[Nguyễn Đăng Khoa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C4%83ng%20Khoa)
-
[Nguyễn Đăng Mạnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C4%83ng%20M%E1%BA%A1nh)
-
[Nguyễn Đăng Na](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C4%83ng%20Na)
-
[Nguyễn Đăng Quang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C4%83ng%20Quang)
-
[Nguyễn Đăng Thường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C4%83ng%20Th%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Nguyễn Đình Bổn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C3%ACnh%20B%E1%BB%95n)
-
[Nguyễn Đình Chú](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C3%ACnh%20Ch%C3%BA)
-
[Nguyễn Đình Cống](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C3%ACnh%20C%E1%BB%91ng)
-
[Nguyễn Đình Thắng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C3%ACnh%20Th%E1%BA%AFng)
-
[Nguyễn Đổng Chi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%E1%BB%95ng%20Chi)
-
[Nguyễn Đông Thức](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%C3%B4ng%20Th%E1%BB%A9c)
-
[Nguyễn Đức](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%E1%BB%A9c)
-
[Nguyễn Đức Dương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%E1%BB%A9c%20D%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Nguyễn Đức Mậu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%E1%BB%A9c%20M%E1%BA%ADu)
-
[Nguyễn Đức Thắng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%E1%BB%A9c%20Th%E1%BA%AFng)
-
[Nguyễn Đức Tùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%E1%BB%A9c%20T%C3%B9ng)
-
[Nguyễn Đức Tường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20%C4%90%E1%BB%A9c%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Nguyễn Gia Trí](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Gia%20Tr%C3%AD)
-
[Nguyên Giác](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%C3%AAn%20Gi%C3%A1c)
-
[Nguyên Giác Phan Tấn Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%C3%AAn%20Gi%C3%A1c%20Phan%20T%E1%BA%A5n%20H%E1%BA%A3i)
-
[Nguyễn Hải Hoành](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BA%A3i%20Ho%C3%A0nh)
-
[Nguyễn Hàn Chung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%C3%A0n%20Chung)
-
[Nguyễn Hoa Lư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Hoa%20L%C6%B0)
-
[Nguyễn Hoài Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ho%C3%A0i%20V%C4%83n)
-
[Nguyễn Hoài Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ho%C3%A0i%20V%C3%A2n)
-
[Nguyễn Hoàn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ho%C3%A0n)
-
[Nguyễn Hoàng Anh Thư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ho%C3%A0ng%20Anh%20Th%C6%B0)
-
[Nguyễn Hoàng Diệu Thúy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ho%C3%A0ng%20Di%E1%BB%87u%20Th%C3%BAy)
-
[Nguyễn Hoàng Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ho%C3%A0ng%20Linh)
-
[Nguyễn Hoàng Trung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ho%C3%A0ng%20Trung)
-
[Nguyễn Hồng Giao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BB%93ng%20Giao)
-
[Nguyễn Hồng Lam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BB%93ng%20Lam)
-
[Nguyễn Hồng Nhung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BB%93ng%20Nhung)
-
[Nguyễn Hồng Thục](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BB%93ng%20Th%E1%BB%A5c)
-
[Nguyễn Huệ Chi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Hu%E1%BB%87%20Chi)
-
[Nguyễn Huy Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Huy%20Ho%C3%A0ng)
-
[Nguyễn Huy Thiệp](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Huy%20Thi%E1%BB%87p)
-
[Nguyễn Huy Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Huy%20V%C5%A9)
-
[Nguyên Hưng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%C3%AAn%20H%C6%B0ng)
-
[Nguyễn Hưng Quốc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%C6%B0ng%20Qu%E1%BB%91c)
-
[Nguyễn Hữu Đễ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BB%AFu%20%C4%90%E1%BB%85)
-
[Nguyễn Hữu Liêm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BB%AFu%20Li%C3%AAm)
-
[Nguyễn Hữu Nhật](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BB%AFu%20Nh%E1%BA%ADt)
-
[Nguyễn Hữu Thiết](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BB%AFu%20Thi%E1%BA%BFt)
-
[Nguyễn Hữu Việt Hưng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20H%E1%BB%AFu%20Vi%E1%BB%87t%20H%C6%B0ng)
-
[Nguyễn kc Hậu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20kc%20H%E1%BA%ADu)
-
[Nguyễn Khải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Kh%E1%BA%A3i)
-
[Nguyễn Khánh Trường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Kh%C3%A1nh%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Nguyễn Khắc Bình](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Kh%E1%BA%AFc%20B%C3%ACnh)
-
[Nguyễn Khắc Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Kh%E1%BA%AFc%20Mai)
-
[Nguyễn Khắc Phê](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Kh%E1%BA%AFc%20Ph%C3%AA)
-
[Nguyễn Khắc Phục](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Kh%E1%BA%AFc%20Ph%E1%BB%A5c)
-
[Nguyễn Khiêm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Khi%C3%AAm)
-
[Nguyễn Khôi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Kh%C3%B4i)
-
[Nguyễn Kiều Hưng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ki%E1%BB%81u%20H%C6%B0ng)
-
[Nguyên Lạc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%C3%AAn%20L%E1%BA%A1c)
-
[Nguyễn Lãm Thắng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20L%C3%A3m%20Th%E1%BA%AFng)
-
[Nguyễn Lan Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Lan%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Nguyễn Lân Bình](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20L%C3%A2n%20B%C3%ACnh)
-
[Nguyễn Lệ Uyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20L%E1%BB%87%20Uy%C3%AAn)
-
[Nguyễn Linh Quang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Linh%20Quang)
-
[Nguyễn Lộ Trạch](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20L%E1%BB%99%20Tr%E1%BA%A1ch)
-
[Nguyễn Lương Vỵ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20L%C6%B0%C6%A1ng%20V%E1%BB%B5)
-
[Nguyễn Man Nhiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Man%20Nhi%C3%AAn)
-
[Nguyễn Mạnh Đẩu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20M%E1%BA%A1nh%20%C4%90%E1%BA%A9u)
-
[Nguyễn Mạnh Tiến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20M%E1%BA%A1nh%20Ti%E1%BA%BFn)
-
[Nguyễn Manh Trinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Manh%20Trinh)
-
[Nguyễn Mạnh Trinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20M%E1%BA%A1nh%20Trinh)
-
[Nguyễn Mạnh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20M%E1%BA%A1nh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Nguyễn Mạnh Tường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20M%E1%BA%A1nh%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Nguyễn Minh Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Minh%20Anh)
-
[Nguyễn Minh Hòa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Minh%20H%C3%B2a)
-
[Nguyễn Minh Kính](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Minh%20K%C3%ADnh)
-
[Nguyễn Minh Nhị](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Minh%20Nh%E1%BB%8B)
-
[Nguyễn Minh Nhựt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Minh%20Nh%E1%BB%B1t)
-
[Nguyễn Minh Thuyết](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Minh%20Thuy%E1%BA%BFt)
-
[Nguyễn Mộng Giác](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20M%E1%BB%99ng%20Gi%C3%A1c)
-
[Nguyên Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%C3%AAn%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Nguyễn Ngọc Chu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ng%E1%BB%8Dc%20Chu)
-
[Nguyễn Ngọc Giao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ng%E1%BB%8Dc%20Giao)
-
[Nguyễn Ngọc Hoa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ng%E1%BB%8Dc%20Hoa)
-
[Nguyễn Ngọc Lanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ng%E1%BB%8Dc%20Lanh)
-
[Nguyễn Ngọc Liễm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ng%E1%BB%8Dc%20Li%E1%BB%85m)
-
[Nguyễn Ngọc Tâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ng%E1%BB%8Dc%20T%C3%A2m)
-
[Nguyễn Ngọc Tư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ng%E1%BB%8Dc%20T%C6%B0)
-
[Nguyên Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%C3%AAn%20Nguy%C3%AAn)
-
[Nguyễn Nguyên Bình](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Nguy%C3%AAn%20B%C3%ACnh)
-
[Nguyễn Nhật Tín](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Nh%E1%BA%ADt%20T%C3%ADn)
-
[Nguyễn Như Huy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Nh%C6%B0%20Huy)
-
[Nguyễn Phạm Hùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ph%E1%BA%A1m%20H%C3%B9ng)
-
[Nguyễn Phú Yên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ph%C3%BA%20Y%C3%AAn)
-
[Nguyễn Phúc Vĩnh Ba](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ph%C3%BAc%20V%C4%A9nh%20Ba)
-
[Nguyễn Phương Đình](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ph%C6%B0%C6%A1ng%20%C4%90%C3%ACnh)
-
[Nguyễn Phương Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ph%C6%B0%C6%A1ng%20Mai)
-
[Nguyễn Phương Mạnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ph%C6%B0%C6%A1ng%20M%E1%BA%A1nh)
-
[Nguyễn Quang A](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Quang%20A)
-
[Nguyễn Quang Dy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Quang%20Dy)
-
[Nguyễn Quang Đồng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Quang%20%C4%90%E1%BB%93ng)
-
[Nguyễn Quang Hồng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Quang%20H%E1%BB%93ng)
-
[Nguyễn Quang Hưng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Quang%20H%C6%B0ng)
-
[Nguyễn Quang Lập](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Quang%20L%E1%BA%ADp)
-
[Nguyễn Quang Thạch](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Quang%20Th%E1%BA%A1ch)
-
[Nguyễn Quang Thân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Quang%20Th%C3%A2n)
-
[Nguyễn Quang Thiều](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Quang%20Thi%E1%BB%81u)
-
[Nguyễn Quang VInh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Quang%20VInh)
-
[Nguyễn Quân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Qu%C3%A2n)
-
[Nguyễn Quốc Thái](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Qu%E1%BB%91c%20Th%C3%A1i)
-
[Nguyễn Quốc Toàn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Qu%E1%BB%91c%20To%C3%A0n)
-
[Nguyễn Quốc Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Qu%E1%BB%91c%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Nguyên Sa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%C3%AAn%20Sa)
-
[Nguyễn Sĩ Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20S%C4%A9%20D%C5%A9ng)
-
[Nguyễn Sơn Lâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20S%C6%A1n%20L%C3%A2m)
-
[Nguyễn Sỹ Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20S%E1%BB%B9%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Nguyễn Tài Cẩn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20T%C3%A0i%20C%E1%BA%A9n)
-
[Nguyễn Tất Nhiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20T%E1%BA%A5t%20Nhi%C3%AAn)
-
[Nguyễn Thái Hòa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%C3%A1i%20H%C3%B2a)
-
[Nguyễn Thái Hợp](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%C3%A1i%20H%E1%BB%A3p)
-
[Nguyễn Thái Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%C3%A1i%20S%C6%A1n)
-
[Nguyễn Thanh Châu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thanh%20Ch%C3%A2u)
-
[Nguyễn Thanh Giang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thanh%20Giang)
-
[Nguyễn Thanh Hiện](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thanh%20Hi%E1%BB%87n)
-
[Nguyễn Thanh Huyền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thanh%20Huy%E1%BB%81n)
-
[Nguyễn Thanh Nghị](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thanh%20Ngh%E1%BB%8B)
-
[Nguyễn Thanh Nguyệt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thanh%20Nguy%E1%BB%87t)
-
[Nguyễn Thành Phong](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%C3%A0nh%20Phong)
-
[Nguyễn Thành Thi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%C3%A0nh%20Thi)
-
[Nguyễn Thanh Tuyền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thanh%20Tuy%E1%BB%81n)
-
[Nguyễn Thanh Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thanh%20V%C4%83n)
-
[Nguyễn Thanh Việt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thanh%20Vi%E1%BB%87t)
-
[Nguyễn Thế Hùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BA%BF%20H%C3%B9ng)
-
[Nguyễn Thế Thanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BA%BF%20Thanh)
-
[Nguyễn Thị Bích Hậu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20B%C3%ADch%20H%E1%BA%ADu)
-
[Nguyễn Thị Bích Ngà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20B%C3%ADch%20Ng%C3%A0)
-
[Nguyễn Thị Dư Khánh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thi%CC%A3%20D%C6%B0%20Kha%CC%81nh)
-
[Nguyễn Thị Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20H%E1%BA%A3i)
-
[Nguyễn Thị Hậu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20H%E1%BA%ADu)
-
[Nguyễn Thị Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Ho%C3%A0ng)
-
[Nguyễn Thị Hoàng Bắc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Ho%C3%A0ng%20B%E1%BA%AFc)
-
[Nguyễn Thị Khánh Minh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Kh%C3%A1nh%20Minh)
-
[Nguyễn Thị Khánh Trâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Kh%C3%A1nh%20Tr%C3%A2m)
-
[Nguyễn Thị Kim Phụng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Kim%20Ph%E1%BB%A5ng)
-
[Nguyễn Thị Minh Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Minh%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Nguyễn Thị Ngọc Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Ng%E1%BB%8Dc%20H%E1%BA%A3i)
-
[Nguyễn Thị Oanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Oanh)
-
[Nguyễn Thị Thanh Bình](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Thanh%20B%C3%ACnh)
-
[Nguyễn Thị Thanh Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Thanh%20H%E1%BA%A3i)
-
[Nguyễn Thị Thanh Lưu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Thanh%20L%C6%B0u)
-
[Nguyễn Thị Thanh Xuân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Thanh%20Xu%C3%A2n)
-
[Nguyễn Thị Thanh Yến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Thanh%20Y%E1%BA%BFn)
-
[Nguyễn Thị Thảo An](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Th%E1%BA%A3o%20An)
-
[Nguyễn Thị Thúy Hạnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Th%C3%BAy%20H%E1%BA%A1nh)
-
[Nguyễn Thị Thùy Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Th%C3%B9y%20Linh)
-
[Nguyễn Thị Thụy Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Th%E1%BB%A5y%20V%C5%A9)
-
[Nguyễn Thị Tịnh Thy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20T%E1%BB%8Bnh%20Thy)
-
[Nguyễn Thị Từ Huy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20T%E1%BB%AB%20Huy)
-
[Nguyễn Thị Vinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8B%20Vinh)
-
[Nguyễn Thọ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%8D)
-
[Nguyễn Thói Đời](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%C3%B3i%20%C4%90%E1%BB%9Di)
-
[Nguyễn Thông](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%C3%B4ng)
-
[Nguyễn Thu Trang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Thu%20Trang)
-
[Nguyễn Thúy Hạnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%C3%BAy%20H%E1%BA%A1nh)
-
[Nguyễn Thụy Long](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%E1%BB%A5y%20Long)
-
[Nguyễn Thùy Song Thanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Th%C3%B9y%20Song%20Thanh)
-
[Nguyễn Tiến Lập](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Ti%E1%BA%BFn%20L%E1%BA%ADp)
-
[Nguyễn Trần Bạt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Tr%E1%BA%A7n%20B%E1%BA%A1t)
-
[Nguyễn Trọng Bình](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Tr%E1%BB%8Dng%20B%C3%ACnh)
-
[Nguyễn Trọng Huân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Tr%E1%BB%8Dng%20Hu%C3%A2n)
-
[Nguyễn Trọng Khôi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Tr%E1%BB%8Dng%20Kh%C3%B4i)
-
[Nguyễn Trọng Tạo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Tr%E1%BB%8Dng%20T%E1%BA%A1o)
-
[Nguyễn Trung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Trung)
-
[Nguyễn Trung Bảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Trung%20B%E1%BA%A3o)
-
[Nguyễn Trung Dân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Trung%20D%C3%A2n)
-
[Nguyễn Trung Hiếu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Trung%20Hi%E1%BA%BFu)
-
[Nguyễn Trung Thuần](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Trung%20Thu%E1%BA%A7n)
-
[Nguyễn Trường Huy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng%20Huy)
-
[Nguyễn Trường Uy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng%20Uy)
-
[Nguyễn Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Nguyễn Tuyết Lan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Tuy%E1%BA%BFt%20Lan)
-
[Nguyễn Tuyết Lộc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Tuy%E1%BA%BFt%20L%E1%BB%99c)
-
[Nguyễn Tư Nghiêm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20T%C6%B0%20Nghi%C3%AAm)
-
[Nguyễn Tử Siêm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20T%E1%BB%AD%20Si%C3%AAm)
-
[Nguyễn Tường Thiết](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng%20Thi%E1%BA%BFt)
-
[Nguyễn Tường Thụy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng%20Th%E1%BB%A5y)
-
[Nguyễn Vạn Phú](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%E1%BA%A1n%20Ph%C3%BA)
-
[Nguyễn Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n)
-
[Nguyễn Văn Đài](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20%C4%90%C3%A0i)
-
[Nguyễn Văn Hùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20H%C3%B9ng)
-
[Nguyễn Văn Lợi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20L%E1%BB%A3i)
-
[Nguyễn Văn Phong](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20Phong)
-
[Nguyễn Văn Phước](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc)
-
[Nguyễn Văn Sâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20S%C3%A2m)
-
[Nguyễn Văn Tao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20Tao)
-
[Nguyễn Văn Thiệu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20Thi%E1%BB%87u)
-
[Nguyễn Văn Thọ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20Th%E1%BB%8D)
-
[Nguyễn Văn Trọng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20Tr%E1%BB%8Dng)
-
[Nguyễn Văn Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Nguyễn Văn Vĩnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%83n%20V%C4%A9nh)
-
[Nguyễn Vi Khải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Vi%20Kh%E1%BA%A3i)
-
[Nguyễn Viện](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Vi%E1%BB%87n)
-
[Nguyễn Việt Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Vi%E1%BB%87t%20Anh)
-
[Nguyễn Việt Chiến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Vi%E1%BB%87t%20Chi%E1%BA%BFn)
-
[Nguyễn Vĩnh Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C4%A9nh%20Nguy%C3%AAn)
-
[Nguyễn Vũ Hiệp](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C5%A9%20Hi%E1%BB%87p)
-
[Nguyễn Vũ Tiềm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%C5%A9%20Ti%E1%BB%81m)
-
[Nguyễn Vỹ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20V%E1%BB%B9)
-
[Nguyễn Vy Khanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Vy%20Khanh)
-
[Nguyễn Xuân Diện](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Xu%C3%A2n%20Di%E1%BB%87n)
-
[Nguyễn Xuân Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Xu%C3%A2n%20Ho%C3%A0ng)
-
[Nguyễn Xuân Hưng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Xu%C3%A2n%20H%C6%B0ng)
-
[Nguyễn Xuân Khánh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Xu%C3%A2n%20Kh%C3%A1nh)
-
[Nguyễn Xuân Thiệp](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Xu%C3%A2n%20Thi%E1%BB%87p)
-
[Nguyễn Xuân Tiệp](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Xu%C3%A2n%20Ti%E1%BB%87p)
-
[Nguyễn Xuân Xanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%85n%20Xu%C3%A2n%20Xanh)
-
[Nguyên Yên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%C3%AAn%20Y%C3%AAn)
-
[Nguyệt Chu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%87t%20Chu)
-
[Nguyệt Quỳnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nguy%E1%BB%87t%20Qu%E1%BB%B3nh)
-
[Ngự Thuyết](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%E1%BB%B1%20Thuy%E1%BA%BFt)
-
[Người Buôn Gió](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20Bu%C3%B4n%20Gi%C3%B3)
-
[Ngyễn Trung Bảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ngy%E1%BB%85n%20Trung%20B%E1%BA%A3o)
-
[Nhã](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%C3%A3)
-
[Nhã Ca](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%C3%A3%20Ca)
-
[Nhã Thuyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%C3%A3%20Thuy%C3%AAn)
-
[Nhật Chiêu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%E1%BA%ADt%20Chi%C3%AAu)
-
[Nhất Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%E1%BA%A5t%20Linh)
-
[Nhật Tiến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%E1%BA%ADt%20Ti%E1%BA%BFn)
-
[Nhật Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%E1%BA%ADt%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Nhị Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%E1%BB%8B%20Linh)
-
[Nhóm Vì một Hà Nội xanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%C3%B3m%20V%C3%AC%20m%E1%BB%99t%20H%C3%A0%20N%E1%BB%99i%20xanh)
-
[Như Huy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%C6%B0%20Huy)
-
[Như Quỳnh de Prelle](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%C6%B0%20Qu%E1%BB%B3nh%20de%20Prelle)
-
[Như Ý](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nh%C6%B0%20%C3%9D)
-
[Nicolas Casey](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nicolas%20Casey)
-
[Nina McPherson](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Nina%20McPherson)
-
[Ninh Kiều](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ninh%20Ki%E1%BB%81u)
-
[Nông Hồng Diệu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/N%C3%B4ng%20H%E1%BB%93ng%20Di%E1%BB%87u)
-
[NP Phan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/NP%20Phan)
-
[Obama](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Obama)
-
[Oleg Kashin](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Oleg%20Kashin)
-
[onggiaolang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/onggiaolang)
-
[Orlando Figes](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Orlando%20Figes)
-
[Orwell](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Orwell)
-
[Oscar Salemink](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Oscar%20Salemink)
-
[Pablo Neruda](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Pablo%20Neruda)
-
[Palmer](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Palmer)
-
[Patrick Lodge](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Patrick%20Lodge)
-
[Paul Hoover](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Paul%20Hoover)
-
[Paul Mozur](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Paul%20Mozur)
-
[Paul-François Paoli](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Paul-Fran%C3%A7ois%20Paoli)
-
[Paulus Lê Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Paulus%20L%C3%AA%20S%C6%A1n)
-
[Peter Hansen](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Peter%20Hansen)
-
[Peter Kleiner](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Peter%20Kleiner)
-
[Peter Singer](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Peter%20Singer)
-
[Phạm Anh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Anh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Phạm Biểu Tâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Bi%E1%BB%83u%20T%C3%A2m)
-
[Phạm Cao Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Cao%20Ho%C3%A0ng)
-
[Phạm Chí Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Ch%C3%AD%20D%C5%A9ng)
-
[Phạm Công Thiện](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20C%C3%B4ng%20Thi%E1%BB%87n)
-
[Phạm Công Út](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20C%C3%B4ng%20%C3%9At)
-
[Phạm Duy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Duy)
-
[Phạm Duy Nghĩa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Duy%20Ngh%C4%A9a)
-
[Phạm Đình Trọng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20%C4%90%C3%ACnh%20Tr%E1%BB%8Dng)
-
[Phạm Đình Vy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20%C4%90%C3%ACnh%20Vy)
-
[Phạm Đoan Trang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20%C4%90oan%20Trang)
-
[Phạm Hoàng Quân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Ho%C3%A0ng%20Qu%C3%A2n)
-
[Phạm Hồng Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20H%E1%BB%93ng%20S%C6%A1n)
-
[Phạm Hùng Việt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20H%C3%B9ng%20Vi%E1%BB%87t)
-
[Phạm Huy Thông](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Huy%20Th%C3%B4ng)
-
[Phạm Khiêm Ích](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Khi%C3%AAm%20%C3%8Dch)
-
[Phạm Kiều Tùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Ki%E1%BB%81u%20T%C3%B9ng)
-
[Phạm Kỳ Đăng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20K%E1%BB%B3%20%C4%90%C4%83ng)
-
[Phạm Lê Vương Các](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20L%C3%AA%20V%C6%B0%C6%A1ng%20C%C3%A1c)
-
[Phạm Lưu Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20L%C6%B0u%20V%C5%A9)
-
[Phạm Minh Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Minh%20Ho%C3%A0ng)
-
[Phạm Minh Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Minh%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Phạm Ngọc Lư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Ng%E1%BB%8Dc%20L%C6%B0)
-
[Phạm Ngọc Thái](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Ng%E1%BB%8Dc%20Th%C3%A1i)
-
[Phạm Ngọc Tiến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Ng%E1%BB%8Dc%20Ti%E1%BA%BFn)
-
[Phạm Nguyên Trường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Nguy%C3%AAn%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Phạm Phú Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Ph%C3%BA%20H%E1%BA%A3i)
-
[Phạm Phú Minh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Ph%C3%BA%20Minh)
-
[Phạm Phúc Thịnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Ph%C3%BAc%20Th%E1%BB%8Bnh)
-
[Phạm Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Phạm Quang Ái](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Quang%20%C3%81i)
-
[Phạm Quang Long](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Quang%20Long)
-
[Phạm Quang Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Quang%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Phạm Sỹ Sáu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20S%E1%BB%B9%20S%C3%A1u)
-
[Phạm Tăng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20T%C4%83ng)
-
[Phạm Thành](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Th%C3%A0nh)
-
[Phạm Thanh Nghiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Thanh%20Nghi%C3%AAn)
-
[Phạm Thảo Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Th%E1%BA%A3o%20Nguy%C3%AAn)
-
[Phạm Thế Cường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Th%E1%BA%BF%20C%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Phạm Thị Anh Nga](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Th%E1%BB%8B%20Anh%20Nga)
-
[Phạm Thị Hoài](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Th%E1%BB%8B%20Ho%C3%A0i)
-
[Phạm Thị Kiều Ly](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Th%E1%BB%8B%20Ki%E1%BB%81u%20Ly)
-
[Phạm Thị Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Th%E1%BB%8B%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Phạm Toàn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20To%C3%A0n)
-
[Phạm Trần](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Tr%E1%BA%A7n)
-
[Phạm Trọng Chánh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Tr%E1%BB%8Dng%20Ch%C3%A1nh)
-
[Phạm Tường Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng%20V%C3%A2n)
-
[Phạm Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20V%C4%83n)
-
[Phạm Văn Quang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20V%C4%83n%20Quang)
-
[Phạm Văn Tình](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20V%C4%83n%20T%C3%ACnh)
-
[Pham Viem Phuong](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Pham%20Viem%20Phuong)
-
[Phạm Viết Đào](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Vi%E1%BA%BFt%20%C4%90%C3%A0o)
-
[Phạm Vũ Lửa Hạ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20V%C5%A9%20L%E1%BB%ADa%20H%E1%BA%A1)
-
[Phạm Xuân Đài](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Xu%C3%A2n%20%C4%90%C3%A0i)
-
[Phạm Xuân Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BA%A1m%20Xu%C3%A2n%20Nguy%C3%AAn)
-
[Phan An Sa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20An%20Sa)
-
[Phan Ba](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Ba)
-
[Phan Cẩm Thượng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20C%E1%BA%A9m%20Th%C6%B0%E1%BB%A3ng)
-
[Phan Cự Đệ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20C%E1%BB%B1%20%C4%90%E1%BB%87)
-
[Phan Đắc Lữ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20%C4%90%E1%BA%AFc%20L%E1%BB%AF)
-
[Phan Đình Diệu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20%C4%90%C3%ACnh%20Di%E1%BB%87u)
-
[Phan Độc Lập](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20%C4%90%E1%BB%99c%20L%E1%BA%ADp)
-
[Phan Huy Đường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Huy%20%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Phan Huy Lê](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Huy%20L%C3%AA)
-
[Phan Kế Toại](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20K%E1%BA%BF%20To%E1%BA%A1i)
-
[Phan Khôi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Kh%C3%B4i)
-
[Phan Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Phan Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Nguy%C3%AAn)
-
[Phan Nhật Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Nh%E1%BA%ADt%20Nam)
-
[Phan Nhiên Hạo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Nhi%C3%AAn%20H%E1%BA%A1o)
-
[Phan Ni Tấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Ni%20T%E1%BA%A5n)
-
[Phan Tấn Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20T%E1%BA%A5n%20H%E1%BA%A3i)
-
[Phan Thắng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Th%E1%BA%AFng)
-
[Phan Thị Vàng Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Th%E1%BB%8B%20V%C3%A0ng%20Anh)
-
[Phan Thúy Hà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Th%C3%BAy%20H%C3%A0)
-
[Phan Trang Hy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Trang%20Hy)
-
[Phan Trí Đỉnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Tr%C3%AD%20%C4%90%E1%BB%89nh)
-
[Phan Văn Giưỡng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20V%C4%83n%20Gi%C6%B0%C6%A1%CC%83ng)
-
[Phan Văn Thắng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20V%C4%83n%20Th%E1%BA%AFng)
-
[Phan Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20V%C5%A9)
-
[Phan Xine](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Xine)
-
[Phan Xuân Sinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phan%20Xu%C3%A2n%20Sinh)
-
[Phanxipăng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phanxip%C4%83ng)
-
[Pháp Hoan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%A1p%20Hoan)
-
[Pháp Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%A1p%20V%C3%A2n)
-
[Phapxa Chan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phapxa%20Chan)
-
[Philip Roth](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Philip%20Roth)
-
[Phong Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phong%20Linh)
-
[Phố Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%E1%BB%91%20V%C4%83n)
-
[Phù Sa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%B9%20Sa)
-
[Phùng Anh Kiệt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%B9ng%20Anh%20Ki%E1%BB%87t)
-
[Phùng Hoài Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%B9ng%20Ho%C3%A0i%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Phùng Học Vinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%B9ng%20H%E1%BB%8Dc%20Vinh)
-
[Phùng Ngọc Kiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%B9ng%20Ng%E1%BB%8Dc%20Ki%C3%AAn)
-
[Phùng Nguyễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%B9ng%20Nguy%E1%BB%85n)
-
[Phùng Quán](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%B9ng%20Qu%C3%A1n)
-
[Phùng Thành Chủng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%B9ng%20Th%C3%A0nh%20Ch%E1%BB%A7ng)
-
[Phùng Thị Hạ Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%B9ng%20Th%E1%BB%8B%20H%E1%BA%A1%20Nguy%C3%AAn)
-
[Phùng Thị Như Hà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C3%B9ng%20Th%E1%BB%8B%20Nh%C6%B0%20H%C3%A0)
-
[Phuong Ta](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Phuong%20Ta)
-
[Phương Hương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C6%B0%C6%A1ng%20H%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Phương Thảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C6%B0%C6%A1ng%20Th%E1%BA%A3o)
-
[Phương Uy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ph%C6%B0%C6%A1ng%20Uy)
-
[Pierre Lemieux](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Pierre%20Lemieux)
-
[Prashanth Parameswaran](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Prashanth%20Parameswaran)
-
[Qladimir Pyljow](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Qladimir%20Pyljow)
-
[Quách Hạo Nhiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Qu%C3%A1ch%20H%E1%BA%A1o%20Nhi%C3%AAn)
-
[Quách Tấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Qu%C3%A1ch%20T%E1%BA%A5n)
-
[Quách Thoại](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Qu%C3%A1ch%20Tho%E1%BA%A1i)
-
[Quang Minh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Quang%20Minh)
-
[Quang Phan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Quang%20Phan)
-
[Quốc Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Qu%E1%BB%91c%20D%C5%A9ng)
-
[Quốc Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Qu%E1%BB%91c%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Quốc Toản](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Qu%E1%BB%91c%20To%E1%BA%A3n)
-
[Quỳnh Vi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Qu%E1%BB%B3nh%20Vi)
-
[Rainer Maria Rilke](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Rainer%20Maria%20Rilke)
-
[Rebecca Solnit](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Rebecca%20Solnit)
-
[Reiner Traub](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Reiner%20Traub)
-
[Richard Millet](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Richard%20Millet)
-
[Roger Vu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Roger%20Vu)
-
[Romain Rolland](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Romain%20Rolland)
-
[Ruben David Gonzalez Gallego](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ruben%20David%20Gonzalez%20Gallego)
-
[Salman Rushdie](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Salman%20Rushdie)
-
[Sam Dresser](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Sam%20Dresser)
-
[Sarah Thornton](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Sarah%20Thornton)
-
[Sáu Nghệ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/S%C3%A1u%20Ngh%E1%BB%87)
-
[Sheri Berman](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Sheri%20Berman)
-
[Shukshin](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Shukshin)
-
[Son Kieu Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Son%20Kieu%20Mai)
-
[Song Chi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Song%20Chi)
-
[Song Hà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Song%20H%C3%A0)
-
[Song Phạm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Song%20Ph%E1%BA%A1m)
-
[Song Thao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Song%20Thao)
-
[Số đặc biệt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/S%E1%BB%91%20%C4%91%E1%BA%B7c%20bi%E1%BB%87t)
-
[Sơn Hoàng Liên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/S%C6%A1n%20Ho%C3%A0ng%20Li%C3%AAn)
-
[Sơn Kiều Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/S%C6%A1n%20Ki%E1%BB%81u%20Mai)
-
[Sơn Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/S%C6%A1n%20Nam)
-
[Stefano Harney](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Stefano%20Harney)
-
[Stephan Koester](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Stephan%20Koester)
-
[Susan Sontag](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Susan%20Sontag)
-
[Sương Nguyệt Minh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/S%C6%B0%C6%A1ng%20Nguy%E1%BB%87t%20Minh)
-
[Sương Quỳnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/S%C6%B0%C6%A1ng%20Qu%E1%BB%B3nh)
-
[Svetlana Alexievich](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Svetlana%20Alexievich)
-
[Svetlana Alexievitch](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Svetlana%20Alexievitch)
-
[Svetlana Alexiévitch](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Svetlana%20Alexi%C3%A9vitch)
-
[T. Đ.](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T.%20%C4%90.)
-
[T.Vấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T.V%E1%BA%A5n)
-
[Tạ Anh Thư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BA%A1%20Anh%20Th%C6%B0)
-
[Tạ Chí Đại Trường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BA%A1%20Ch%C3%AD%20%C4%90%E1%BA%A1i%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Tạ Duy Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BA%A1%20Duy%20Anh)
-
[Tạ Tỵ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BA%A1%20T%E1%BB%B5)
-
[Tạ Văn Thông](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BA%A1%20V%C4%83n%20Th%C3%B4ng)
-
[Tadeusz Rósewicz](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tadeusz%20R%C3%B3sewicz)
-
[Tâm Chánh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%A2m%20Ch%C3%A1nh)
-
[Tâm Thường Định](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%A2m%20Th%C6%B0%E1%BB%9Dng%20%C4%90%E1%BB%8Bnh)
-
[Tâm Việt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%A2m%20Vi%E1%BB%87t)
-
[Tấn An](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BA%A5n%20An)
-
[Teolinda Gersão](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Teolinda%20Gers%C3%A3o)
-
[Teresa Mỹ Chúc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Teresa%20M%E1%BB%B9%20Ch%C3%BAc)
-
[Thạch Đạt Lang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BA%A1ch%20%C4%90%E1%BA%A1t%20Lang)
-
[Thạch Thảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BA%A1ch%20Th%E1%BA%A3o)
-
[Thái Bá Tân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20B%C3%A1%20T%C3%A2n)
-
[Thái Bá Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20B%C3%A1%20V%C3%A2n)
-
[Thái Bảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20B%E1%BA%A3o)
-
[Thái Hà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20H%C3%A0)
-
[Thái Kế Toại](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20K%E1%BA%BF%20To%E1%BA%A1i)
-
[Thái Kim Lan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20Kim%20Lan)
-
[Thái Ngọc San](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20Ng%E1%BB%8Dc%20San)
-
[Thái Sinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20Sinh)
-
[Thái Thanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20Thanh)
-
[Thái Thăng Long](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20Th%C4%83ng%20Long)
-
[Thái Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Thái Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20V%C4%83n)
-
[Thái Văn Đào](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A1i%20V%C4%83n%20%C4%90%C3%A0o)
-
[Thạnh Đà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BA%A1nh%20%C4%90%C3%A0)
-
[Thanh Hằng - Anh Khoa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thanh%20H%E1%BA%B1ng%20-%20Anh%20Khoa)
-
[Thanh Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thanh%20Nam)
-
[Thanh Tâm Tuyền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thanh%20T%C3%A2m%20Tuy%E1%BB%81n)
-
[Thanh Thảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thanh%20Th%E1%BA%A3o)
-
[Thanh Thuỷ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thanh%20Thu%E1%BB%B7)
-
[Thanh Trúc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thanh%20Tr%C3%BAc)
-
[Thanh Tùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thanh%20T%C3%B9ng)
-
[Thanh Xuân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thanh%20Xu%C3%A2n)
-
[Thao Dinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thao%20Dinh)
-
[Thảo luận](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BA%A3o%20lu%E1%BA%ADn)
-
[Thảo Trường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BA%A3o%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Thảo Vy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BA%A3o%20Vy)
-
[Thận Nhiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BA%ADn%20Nhi%C3%AAn)
-
[Thân Trọng Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%A2n%20Tr%E1%BB%8Dng%20S%C6%A1n)
-
[Thế Dũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BA%BF%20D%C5%A9ng)
-
[THẾ THANH](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/TH%E1%BA%BE%20THANH)
-
[Thế Uyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BA%BF%20Uy%C3%AAn)
-
[Thi Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thi%20Ho%C3%A0ng)
-
[Thi Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thi%20V%C5%A9)
-
[Thích Nhất Hạnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%ADch%20Nh%E1%BA%A5t%20H%E1%BA%A1nh)
-
[Thích Nữ Chân Không](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%ADch%20N%E1%BB%AF%20Ch%C3%A2n%20Kh%C3%B4ng)
-
[Thích Phước An](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%ADch%20Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc%20An)
-
[Thiên Di](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thi%C3%AAn%20Di)
-
[Thiền Lâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thi%E1%BB%81n%20L%C3%A2m)
-
[Thiền Nguyễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thi%E1%BB%81n%20Nguy%E1%BB%85n)
-
[Thiên Thai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thi%C3%AAn%20Thai)
-
[Thiếu Khanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thi%E1%BA%BFu%20Khanh)
-
[Thiều Mai Lâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thi%E1%BB%81u%20Mai%20L%C3%A2m)
-
[Tho Nguyen](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tho%20Nguyen)
-
[Thomas Mahler](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thomas%20Mahler)
-
[Thomas S. Mullaney](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thomas%20S.%20Mullaney)
-
[Thơ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C6%A1)
-
[Thu Phong](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thu%20Phong)
-
[Thuận](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thu%E1%BA%ADn)
-
[Thuần Ngô](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thu%E1%BA%A7n%20Ng%C3%B4)
-
[Thuận Paris](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thu%E1%BA%ADn%20Paris)
-
[Thuận Thiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Thu%E1%BA%ADn%20Thi%C3%AAn)
-
[Thục Quyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BB%A5c%20Quy%C3%AAn)
-
[Thụy Khuê](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BB%A5y%20Khu%C3%AA)
-
[Thùy Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C3%B9y%20Linh)
-
[Thụy My](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%E1%BB%A5y%20My)
-
[Thư Bạn Đọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C6%B0%20B%E1%BA%A1n%20%C4%90%E1%BB%8Dc)
-
[Thường Quán](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Th%C6%B0%C6%A1%CC%80ng%20Qua%CC%81n)
-
[Tịch Ru](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BB%8Bch%20Ru)
-
[Tiet Hung Thai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tiet%20Hung%20Thai)
-
[Tiêu Dao Bảo Cự](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ti%C3%AAu%20Dao%20B%E1%BA%A3o%20C%E1%BB%B1)
-
[Tiểu Tử](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Ti%E1%BB%83u%20T%E1%BB%AD)
-
[Tillman Miller](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tillman%20Miller)
-
[Timothy Garton Ash](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Timothy%20Garton%20Ash)
-
[Tina Hà Giang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tina%20H%C3%A0%20Giang)
-
[Tô Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%B4%20H%E1%BA%A3i)
-
[Tô Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%B4%20Ho%C3%A0ng)
-
[Tô Lan Hương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%B4%20Lan%20H%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Tô Ngọc Vân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%B4%20Ng%E1%BB%8Dc%20V%C3%A2n)
-
[Tô Thẩm Huy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%B4%20Th%E1%BA%A9m%20Huy)
-
[Tô Thùy Yên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%B4%20Th%C3%B9y%20Y%C3%AAn)
-
[Tô Văn Trường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%B4%20V%C4%83n%20Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Tống Văn Công](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BB%91ng%20V%C4%83n%20C%C3%B4ng)
-
[Trà Đóa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%A0%20%C4%90%C3%B3a)
-
[Tran Dinh Dung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tran%20Dinh%20Dung)
-
[Tran Nam Dung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tran%20Nam%20Dung)
-
[Trang Hạ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Trang%20H%E1%BA%A1)
-
[Trang Thế Hy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Trang%20Th%E1%BA%BF%20Hy)
-
[Trangđài Glassey Trầnguyễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Trang%C4%91%C3%A0i%20Glassey%20Tr%E1%BA%A7nguy%E1%BB%85n)
-
[Trangđài Glasssey-Trầnguyễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Trang%C4%91%C3%A0i%20Glasssey-Tr%E1%BA%A7nguy%E1%BB%85n)
-
[Trầm Tử Thiêng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7m%20T%E1%BB%AD%20Thi%C3%AAng)
-
[Trần Bá Đại Dương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20B%C3%A1%20%C4%90%E1%BA%A1i%20D%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Trần Bang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Bang)
-
[Trần Bình Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20B%C3%ACnh%20Nam)
-
[Trần Cao Lĩnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Cao%20L%C4%A9nh)
-
[Trần Cao Tường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Cao%20T%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Trần Công Tâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20C%C3%B4ng%20T%C3%A2m)
-
[Trần Công Tín](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20C%C3%B4ng%20T%C3%ADn)
-
[Trần Dần](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20D%E1%BA%A7n)
-
[Trần Doãn Nho](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Do%C3%A3n%20Nho)
-
[Trần Duy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Duy)
-
[Trần Duy Phiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Duy%20Phi%C3%AAn)
-
[Trần Duy Trung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Duy%20Trung)
-
[Trần Đăng Khoa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%C4%83ng%20Khoa)
-
[Trần Đăng Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%C4%83ng%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Trần Đĩnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%C4%A9nh)
-
[Trần Đình Bút](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%C3%ACnh%20B%C3%BAt)
-
[Trần Đình Lương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%C3%ACnh%20L%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Trần Đình Sơn Cước](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%C3%ACnh%20S%C6%A1n%20C%C6%B0%E1%BB%9Bc)
-
[Trần Đình Sử](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%C3%ACnh%20S%E1%BB%AD)
-
[Trần Đình Triển](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%C3%ACnh%20Tri%E1%BB%83n)
-
[Trần Đình Trợ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%C3%ACnh%20Tr%E1%BB%A3)
-
[Trần Độ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%E1%BB%99)
-
[Trần Đồng Minh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%E1%BB%93ng%20Minh)
-
[Trần Đức Anh Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%E1%BB%A9c%20Anh%20S%C6%A1n)
-
[Trần Đức Thảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20%C4%90%E1%BB%A9c%20Th%E1%BA%A3o)
-
[Trần Hà Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20H%C3%A0%20Linh)
-
[Trần Hạ Tháp](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20H%E1%BA%A1%20Th%C3%A1p)
-
[Trần Hạnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20H%E1%BA%A1nh)
-
[Trần Hoài Thư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ho%C3%A0i%20Th%C6%B0)
-
[Trần Hoàng Phố](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ho%C3%A0ng%20Ph%E1%BB%91)
-
[Trần Hoàng Trúc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ho%C3%A0ng%20Tr%C3%BAc)
-
[Trần Huy Minh Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Huy%20Minh%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Trần Huy Quang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Huy%20Quang)
-
[Trần Huỳnh Duy Thức](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Hu%E1%BB%B3nh%20Duy%20Th%E1%BB%A9c)
-
[Trần Hữu Khánh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20H%E1%BB%AFu%20Kh%C3%A1nh)
-
[Trần Hữu Tá](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20H%E1%BB%AFu%20T%C3%A1)
-
[Trần Hữu Thục](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20H%E1%BB%AFu%20Th%E1%BB%A5c)
-
[Trần Khánh Triệu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Kh%C3%A1nh%20Tri%E1%BB%87u)
-
[Trần Kiêm Đoàn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ki%C3%AAm%20%C4%90o%C3%A0n)
-
[Trần Kỳ Trung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20K%E1%BB%B3%20Trung)
-
[Trần Lam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Lam)
-
[Trần Lương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20L%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Trần Mạnh Hảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20M%E1%BA%A1nh%20H%E1%BA%A3o)
-
[Trần Minh Phi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Minh%20Phi)
-
[Trần Mộng Tú](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20M%E1%BB%99ng%20T%C3%BA)
-
[Trần Ngân Hà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ng%C3%A2n%20H%C3%A0)
-
[Trần Nghi Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Nghi%20Ho%C3%A0ng)
-
[Trần Ngọc Cư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ng%E1%BB%8Dc%20C%C6%B0)
-
[Trần Ngọc Hiếu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ng%E1%BB%8Dc%20Hi%E1%BA%BFu)
-
[Trần Ngọc Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ng%E1%BB%8Dc%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Trần Ngọc Vương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ng%E1%BB%8Dc%20V%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Trần Nguyên Đán](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Nguy%C3%AAn%20%C4%90%C3%A1n)
-
[Trần Nhã Thụy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Nh%C3%A3%20Th%E1%BB%A5y)
-
[Trần Nhương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Nh%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Trần Phong Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Phong%20V%C5%A9)
-
[Trần Quang Đức](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Quang%20%C4%90%E1%BB%A9c)
-
[Trần Quốc Toàn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Qu%E1%BB%91c%20To%C3%A0n)
-
[Trần Song Hào](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Song%20H%C3%A0o)
-
[Trần Thành](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Th%C3%A0nh)
-
[Trần Thắng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Th%E1%BA%AFng)
-
[Trần Thị Băng Thanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Th%E1%BB%8B%20B%C4%83ng%20Thanh)
-
[Trần Thị Lai Hồng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Th%E1%BB%8B%20Lai%20H%E1%BB%93ng)
-
[Trần Thị Lam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Th%E1%BB%8B%20Lam)
-
[Trần Thị Thanh Thoả](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Th%E1%BB%8B%20Thanh%20Tho%E1%BA%A3)
-
[Trần Thiện Đạo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Thi%E1%BB%87n%20%C4%90%E1%BA%A1o)
-
[Trần Tiến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ti%E1%BA%BFn)
-
[Trần Tiễn Cao Đăng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ti%E1%BB%85n%20Cao%20%C4%90%C4%83ng)
-
[Trần Tiễn Khanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Ti%E1%BB%85n%20Khanh)
-
[Trần Trọng Dương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Tr%E1%BB%8Dng%20D%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Trần Trọng Thức](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Tr%E1%BB%8Dng%20Th%E1%BB%A9c)
-
[Trần Trọng Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Tr%E1%BB%8Dng%20V%C5%A9)
-
[Trần Trung Chính](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Trung%20Ch%C3%ADnh)
-
[Trần Trung Đạo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Trung%20%C4%90%E1%BA%A1o)
-
[Trần Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Trần Từ Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20T%E1%BB%AB%20Mai)
-
[Trần Vàng Sao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20V%C3%A0ng%20Sao)
-
[Trần Văn Chánh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20V%C4%83n%20Ch%C3%A1nh)
-
[Trần Văn Khê](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20V%C4%83n%20Kh%C3%AA)
-
[Trần Văn Minh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20V%C4%83n%20Minh)
-
[Trần Văn Nam](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%A2%CC%80n%20V%C4%83n%20Nam)
-
[Trần Văn Thọ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20V%C4%83n%20Th%E1%BB%8D)
-
[Trần Vấn Lệ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20V%E1%BA%A5n%20L%E1%BB%87)
-
[Trần Việt Hà](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Vi%E1%BB%87t%20H%C3%A0)
-
[Trần Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20V%C5%A9)
-
[Trần Vũ Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20V%C5%A9%20H%E1%BA%A3i)
-
[Trần Vương Thuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20V%C6%B0%C6%A1ng%20Thu%E1%BA%A5n)
-
[Trần Vương Thuận](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20V%C6%B0%C6%A1ng%20Thu%E1%BA%ADn)
-
[Trần Wũ Khang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20W%C5%A9%20Khang)
-
[Trần Xuân Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Xu%C3%A2n%20Linh)
-
[Trần Xuân Lĩnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Xu%C3%A2n%20L%C4%A9nh)
-
[Trần Yên Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BA%A7n%20Y%C3%AAn%20Nguy%C3%AAn)
-
[Trên Facebook](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%AAn%20Facebook)
-
[Trên Facebook/Minds](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%AAn%20Facebook%2FMinds)
-
[Trên giá sách](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%AAn%20gi%C3%A1%20s%C3%A1ch)
-
[Trên trang diaCRITICS](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%AAn%20trang%20diaCRITICS)
-
[Trí Hiệu Dân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%AD%20Hi%E1%BB%87u%20D%C3%A2n)
-
[Trịnh Anh Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20Anh%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Trịnh Bách](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20B%C3%A1ch)
-
[Trịnh Chu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20Chu)
-
[Trịnh Công Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20C%C3%B4ng%20S%C6%A1n)
-
[Trịnh Cung](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20Cung)
-
[Trịnh Duy Kỳ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20Duy%20K%E1%BB%B3)
-
[Trịnh Hữu Long](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20H%E1%BB%AFu%20Long)
-
[Trịnh Kim Tiến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20Kim%20Ti%E1%BA%BFn)
-
[Trịnh Lữ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20L%E1%BB%AF)
-
[Trịnh Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20S%C6%A1n)
-
[Trịnh Thanh Thủy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20Thanh%20Th%E1%BB%A7y)
-
[Trịnh Xuân Thuận](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20Xu%C3%A2n%20Thu%E1%BA%ADn)
-
[Trịnh Y Thư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Bnh%20Y%20Th%C6%B0)
-
[Trọng Phú](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Dng%20Ph%C3%BA)
-
[Trọng Thành](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%E1%BB%8Dng%20Th%C3%A0nh)
-
[Tru Sa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tru%20Sa)
-
[Trúc Giang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%BAc%20Giang)
-
[Trúc Thông](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%BAc%20Th%C3%B4ng)
-
[Trúc Ty](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%BAc%20Ty)
-
[Trump](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Trump)
-
[Trung Bảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Trung%20B%E1%BA%A3o)
-
[Trung Dũng Kqd](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Trung%20D%C5%A9ng%20Kqd)
-
[Trùng Dương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C3%B9ng%20D%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Trung Trung Đỉnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Trung%20Trung%20%C4%90%E1%BB%89nh)
-
[Trư Sa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%20Sa)
-
[Trương Anh Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Anh%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Trương Anh Thụy](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Anh%20Th%E1%BB%A5y)
-
[Trương Chính](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Ch%C3%ADnh)
-
[Trương Duy Nhất](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Duy%20Nh%E1%BA%A5t)
-
[Trương Đình Phượng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20%C4%90%C3%ACnh%20Ph%C6%B0%E1%BB%A3ng)
-
[Trương Hồng Quang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20H%E1%BB%93ng%20Quang)
-
[Trương Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Nguy%C3%AAn)
-
[Trương Nguyện Thành](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Nguy%E1%BB%87n%20Th%C3%A0nh)
-
[Trương Nhân Tuấn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Nh%C3%A2n%20Tu%E1%BA%A5n)
-
[Trương Quang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Quang)
-
[Trương Quang Vĩnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Quang%20V%C4%A9nh)
-
[Trương Thị Ngọc Hân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Th%E1%BB%8B%20Ng%E1%BB%8Dc%20H%C3%A2n)
-
[Trương Tửu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20T%E1%BB%ADu)
-
[Trương Văn Dân](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20V%C4%83n%20D%C3%A2n)
-
[Trương Xuân Thiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tr%C6%B0%C6%A1ng%20Xu%C3%A2n%20Thi%C3%AAn)
-
[Tù Quốc Hoài](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%B9%20Qu%E1%BB%91c%20Ho%C3%A0i)
-
[Tù Sâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%B9%20S%C3%A2m)
-
[Tú Trung Hồ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%BA%20Trung%20H%E1%BB%93)
-
[Tuấn Khanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tu%E1%BA%A5n%20Khanh)
-
[Tuân Nguyễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tu%C3%A2n%20Nguy%E1%BB%85n)
-
[Tuệ Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tu%E1%BB%87%20Anh)
-
[Tuệ Nguyên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tu%E1%BB%87%20Nguy%C3%AAn)
-
[Tuệ Nhật](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tu%E1%BB%87%20Nh%E1%BA%ADt)
-
[Tuệ Sĩ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tu%E1%BB%87%20S%C4%A9)
-
[Tùng Dương Cola](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%B9ng%20D%C6%B0%C6%A1ng%20Cola)
-
[Tung Nguyen](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tung%20Nguyen)
-
[Turner](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Turner)
-
[Túy Hồng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C3%BAy%20H%E1%BB%93ng)
-
[Tuyết Nghi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Tuy%E1%BA%BFt%20Nghi)
-
[Tư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C6%B0)
-
[Tư liệu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C6%B0%20li%E1%BB%87u)
-
[Tử Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BB%AD%20Linh)
-
[Từ Mai Trần Huy Bích](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BB%AB%20Mai%20Tr%E1%BA%A7n%20Huy%20B%C3%ADch)
-
[Từ Quốc Hoài](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BB%AB%20Qu%E1%BB%91c%20Ho%C3%A0i)
-
[Từ Sâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BB%AB%20S%C3%A2m)
-
[Từ Thức](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%E1%BB%AB%20Th%E1%BB%A9c)
-
[Tương Lai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/T%C6%B0%C6%A1ng%20Lai)
-
[Uông Tăng Kỳ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/U%C3%B4ng%20T%C4%83ng%20K%E1%BB%B3)
-
[Uông Triều](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/U%C3%B4ng%20Tri%E1%BB%81u)
-
[Uyên Nguyễn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Uy%C3%AAn%20Nguy%E1%BB%85n)
-
[Uyên Thao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Uy%C3%AAn%20Thao)
-
[Uyên Vũ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Uy%C3%AAn%20V%C5%A9)
-
[V. Erofiev](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V.%20Erofiev)
-
[Varlam Shalamov](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Varlam%20Shalamov)
-
[Vasco Gargalo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vasco%20Gargalo)
-
[Vasily Makarovich](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vasily%20Makarovich)
-
[Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C4%83n)
-
[Văn Chinh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C4%83n%20Chinh)
-
[Văn Công Hùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C4%83n%20C%C3%B4ng%20H%C3%B9ng)
-
[Văn Giá](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C4%83n%20Gi%C3%A1)
-
[Văn học](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C4%83n%20h%E1%BB%8Dc)
-
[Văn học Miền Nam 54-75](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C4%83n%20h%E1%BB%8Dc%20Mi%E1%BB%81n%20Nam%2054-75)
-
[Văn Như Cương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C4%83n%20Nh%C6%B0%20C%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Vấn đề hôm nay](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%E1%BA%A5n%20%C4%91%E1%BB%81%20h%C3%B4m%20nay)
-
[Vận Động Ứng Cử Đại Biểu Quốc Hội 2016](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%E1%BA%ADn%20%C4%90%E1%BB%99ng%20%E1%BB%A8ng%20C%E1%BB%AD%20%C4%90%E1%BA%A1i%20Bi%E1%BB%83u%20Qu%E1%BB%91c%20H%E1%BB%99i%202016)
-
[Velcrow Ripper](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Velcrow%20Ripper)
-
[Vi Lãng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vi%20L%C3%A3ng)
-
[Vi Trần](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vi%20Tr%E1%BA%A7n)
-
[Vi Yên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vi%20Y%C3%AAn)
-
[Viên Linh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vi%C3%AAn%20Linh)
-
[Việt Bách](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vi%E1%BB%87t%20B%C3%A1ch)
-
[Việt Dzũng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vi%E1%BB%87t%20Dz%C5%A9ng)
-
[Việt Khang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vi%E1%BB%87t%20Khang)
-
[Việt Phương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vi%E1%BB%87t%20Ph%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Viktor Maslov](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Viktor%20Maslov)
-
[Vinh Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vinh%20Anh)
-
[Vinh Quyền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vinh%20Quy%E1%BB%81n)
-
[Vĩnh Quyền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C4%A9nh%20Quy%E1%BB%81n)
-
[Virginia Woolf](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Virginia%20Woolf)
-
[Vladimir Nabokov](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Vladimir%20Nabokov)
-
[Võ An Đôn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20An%20%C4%90%C3%B4n)
-
[Võ Anh Thơ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20Anh%20Th%C6%A1)
-
[Võ Bá Cường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20B%C3%A1%20C%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Võ Đắc Danh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20%C4%90%E1%BA%AFc%20Danh)
-
[Võ Định Hình](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20%C4%90%E1%BB%8Bnh%20H%C3%ACnh)
-
[Võ Hồng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20H%E1%BB%93ng)
-
[Võ Kỳ Điền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20K%E1%BB%B3%20%C4%90i%E1%BB%81n)
-
[Võ Phiến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20Phi%E1%BA%BFn)
-
[Võ Thị Hảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20Th%E1%BB%8B%20H%E1%BA%A3o)
-
[Võ Thị Thu Hằng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20Th%E1%BB%8B%20Thu%20H%E1%BA%B1ng)
-
[Võ Tiến Cường](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20Ti%E1%BA%BFn%20C%C6%B0%E1%BB%9Dng)
-
[Võ Trí Hảo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20Tr%C3%AD%20H%E1%BA%A3o)
-
[Võ Văn Tạo](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20V%C4%83n%20T%E1%BA%A1o)
-
[Võ Văn Thôn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20V%C4%83n%20Th%C3%B4n)
-
[Võ Xuân Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C3%B5%20Xu%C3%A2n%20S%C6%A1n)
-
[Vũ Bằng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20B%E1%BA%B1ng)
-
[Vũ Biện Điền](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Bi%E1%BB%87n%20%C4%90i%E1%BB%81n)
-
[Vũ Cao Đàm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Cao%20%C4%90%C3%A0m)
-
[Vũ Đình Hòe](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20%C4%90%C3%ACnh%20H%C3%B2e)
-
[Vũ Đình Huỳnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20%C4%90%C3%ACnh%20Hu%E1%BB%B3nh)
-
[Vũ Đình Phòng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20%C4%90%C3%ACnh%20Ph%C3%B2ng)
-
[Vũ Hà Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20H%C3%A0%20V%C4%83n)
-
[Vũ Hạnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20H%E1%BA%A1nh)
-
[Vũ Hoàng Chương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Ho%C3%A0ng%20Ch%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Vũ Hoàng Thư](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Ho%C3%A0ng%20Th%C6%B0)
-
[Vũ Huy Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Huy%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Vũ Huy Quang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Huy%20Quang)
-
[Vũ Khắc Hoè](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Kh%E1%BA%AFc%20Ho%C3%A8)
-
[Vũ Khắc Khoan](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Kh%E1%BA%AFc%20Khoan)
-
[Vũ Kim Hạnh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Kim%20H%E1%BA%A1nh)
-
[Vũ Lâm](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20L%C3%A2m)
-
[Vũ Lập Nhật](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20L%E1%BA%ADp%20Nh%E1%BA%ADt)
-
[Vũ Ngọc Hoàng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Ng%E1%BB%8Dc%20Ho%C3%A0ng)
-
[Vũ Ngọc Tiến](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Ng%E1%BB%8Dc%20Ti%E1%BA%BFn)
-
[Vũ Nho](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Nho)
-
[Vũ Oanh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Oanh)
-
[Vũ Quang Việt](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Quang%20Vi%E1%BB%87t)
-
[Vũ Quí Hạo Nhiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Qu%C3%AD%20H%E1%BA%A1o%20Nhi%C3%AAn)
-
[Vũ Quốc Ngữ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Qu%E1%BB%91c%20Ng%E1%BB%AF)
-
[Vũ Thành Sơn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Th%C3%A0nh%20S%C6%A1n)
-
[Vũ Thanh Tùng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Thanh%20T%C3%B9ng)
-
[Vũ Thành Tự Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Th%C3%A0nh%20T%E1%BB%B1%20Anh)
-
[Vũ Thế Khôi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Th%E1%BA%BF%20Kh%C3%B4i)
-
[Vũ Thị Hải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Th%E1%BB%8B%20H%E1%BA%A3i)
-
[Vũ Thị Nhuận](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Th%E1%BB%8B%20Nhu%E1%BA%ADn)
-
[Vũ Thị Phương Anh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Th%E1%BB%8B%20Ph%C6%B0%C6%A1ng%20Anh)
-
[Vũ Thị Thanh Mai](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Th%E1%BB%8B%20Thanh%20Mai)
-
[Vũ Thư Hiên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Th%C6%B0%20Hi%C3%AAn)
-
[Vũ Trọng Khải](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Tr%E1%BB%8Dng%20Kh%E1%BA%A3i)
-
[Vũ Từ Trang](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20T%E1%BB%AB%20Trang)
-
[Vũ Xuân Tửu](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C5%A9%20Xu%C3%A2n%20T%E1%BB%ADu)
-
[Vương Bích Ngọc](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C6%B0%C6%A1ng%20B%C3%ADch%20Ng%E1%BB%8Dc)
-
[Vương Ngọc Minh](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C6%B0%C6%A1ng%20Ng%E1%BB%8Dc%20Minh)
-
[Vương Trí Nhàn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C6%B0%C6%A1ng%20Tr%C3%AD%20Nh%C3%A0n)
-
[Vương Trọng](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/V%C6%B0%C6%A1ng%20Tr%E1%BB%8Dng)
-
[Walt Whitman](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Walt%20Whitman)
-
[Walter Isaacson](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Walter%20Isaacson)
-
[Wells](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Wells)
-
[Will Nguyen](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Will%20Nguyen)
-
[William Nee](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/William%20Nee)
-
[Wislawa Szymborska](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Wislawa%20Szymborska)
-
[Wolf Biermann](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Wolf%20Biermann)
-
[Wolfgang Borchert](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Wolfgang%20Borchert)
-
[Wynn Gadkar Wilcox](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Wynn%20Gadkar%20Wilcox)
-
[Xie Tao](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Xie%20Tao)
-
[Xuân Dương](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Xu%C3%A2n%20D%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Xuân Thọ](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Xu%C3%A2n%20Th%E1%BB%8D)
-
[Xương Văn](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/X%C6%B0%C6%A1ng%20V%C4%83n)
-
[Ý Nhi](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/%C3%9D%20Nhi)
-
[Yên San](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Y%C3%AAn%20San)
-
[Yên San Thụy Miên](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Y%C3%AAn%20San%20Th%E1%BB%A5y%20Mi%C3%AAn)
-
[Yiyun Li](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Yiyun%20Li)
-
[Yōko Ogawa](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Y%C5%8Dko%20Ogawa)
-
[Zac Herman](https://vandoanviet.blogspot.com/search/label/Zac%20Herman) [](//www.blogger.com/rearrange?blogID=2968543939333462216&widgetType=Label&widgetId=Label1&action=editWidget§ionId=sidebar1)
![ ](https://resources.blogblog.com/img/icon18_wrench_allbkg.png)
##
[
Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt của giáo sư Nguyễn Tài Cẩn: Thành tựu và những điều gợi mở
](https://vandoanviet.blogspot.com/2018/07/giao-trinh-lich-su-ngu-am-tieng-viet.html)
**Nguyễn Văn Lợi** *Tóm tắt*
Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt
* của GS Nguyễn Tài Cẩn đánh dấu một bước phát triển mới trong tiến trình nghiên cứu lịch sử tiếng Việt nói chung và ngữ âm lịch sử tiếng Việt nói riêng. Giá trị và đóng góp của công trình khoa học này trong lĩnh vực ngữ âm lịch sử tiếng Việt, thể hiện ở * *ba* * bình diện chính: * *1* *- * *Bình diện lí luận: Giáo trình đã tổng kết, hệ thống hóa và phát triển những vấn đề lí luận về ngữ âm lịch sử tiếng Việt. * *2* *-* * Bình diện tư liệu: Giáo trình đã hệ thống hóa, tổng kết tư liệu liên quan đến ngữ âm lịch sử tiếng Việt .* *3- Giáo trình đã gợi mở, định hướng cho việc nghiên cứu tiếp theo về ngữ âm lịch sử tiếng Việt.*
GS Nguyễn Tài Cẩn có những đóng góp to lớn trong nhiều lĩnh vực khoa học nhân văn ở nước ta như ngôn ngữ học, văn học, nghiên cứu Hán – Nôm, nghiên cứu văn hóa dân gian… Nói riêng trong ngôn ngữ học, với những đóng góp xuất sắc trong nghiên cứu, đào tạo về ngữ pháp tiếng Việt, Hán – Nôm, lịch sử tiếng Việt… Giáo sư Nguyễn Tài Cẩn là một trong những người đặt nền móng và thúc đẩy sự phát triển Việt ngữ học ở nửa cuối thế kỉ XX và thập niên đầu thế kỉ XXI.
Trong số các công trình của GS Nguyễn Tài Cẩn,
* Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt* đánh dấu một bước phát triển mới trong tiến trình nghiên cứu lịch sử tiếng Việt nói chung và ngữ âm lịch sử tiếng Việt nói riêng.
Năm 1912, công trình
*Nghiên cứu ngữ âm lịch sử tiếng An Nam – Các âm đầu* của H. Maspéro được công bố đã mở ra một giai đoạn mới trong lĩnh vực nghiên cứu lịch sử tiếng Việt nói chung và việc nghiên cứu lịch sử ngữ âm tiếng Việt nói riêng. Sau công trình của H. Maspéro, việc nghiên cứu lịch sử tiếng Việt được đẩy mạnh với những đóng góp của các nhà khoa học trong và ngoài nước. Năm 1995, tức là hơn 80 năm sau công trình của H. Maspéro, *Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt* *Giáo trình Lịch sử ngữ* *âm tiếng Việt* là *“công trình nghiên cứu đầy đủ và hệ thống nhất về lịch sử ngữ âm tiếng Việt; và điều đặc biệt của nó là ở chỗ các quan hệ cội nguồn, quan hệ tiếp xúc giữa tiếng Việt với các ngôn* *ngữ thân thuộc, giữa tiếng Việt với tiếng Hán; ảnh hưởng của tiếng Hán đối với tiếng Việt và các ngôn ngữ thiểu số khác ở Việt Nam…* *đã được chú ý phân tích và đánh giá một cách hợp lí trong toàn bộ bối cảnh chung, khiến cho vấn đề được nhìn nhận và trình bày một cách toàn diện hơn”*. (Vũ Đức Nghiệu, 2005, tr. 354)
Ba nhóm vấn đề sau đây đã được trình bày trong
*Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt:*
1. Nguồn gốc và quan hệ thân thuộc của tiếng Việt với các ngôn ngữ trong nhóm Việt – Chứt, trong tiểu chi Môn – Khmer Đông, trong chi Môn -Khmer, trong họ Nam Á; vấn đề quê hương của nhóm ngôn ngữ Việt – Chứt.
2. Lai nguyên của hệ thống âm đầu, vần, thanh điệu tiếng Việt.
3. Quá trình biến đổi hệ thống âm đầu, vần, thanh điệu qua từng thời kì: Proto Việt – Chứt > Proto Việt – Mường > tiếng Việt sơ kì > tiếng Việt cận đại.
Giá trị và đóng góp của công trình khoa học này trong lĩnh vực ngữ âm lịch sử tiếng Việt, theo chúng tôi, thể hiện ở ba bình diện chính:
1 – Bình diện lí luận:
*Giáo trình* đã tổng kết, hệ thống hóa và phát triển những vấn đề lí luận về ngữ âm lịch sử tiếng Việt.
2 – Bình diện tư liệu:
*Giáo trình *đã hệ thống hóa, tổng kết tư liệu liên quan đến ngữ âm lịch sử tiếng Việt **.**
3-
*Giáo trình* đã gợi mở, định hướng cho việc nghiên cứu tiếp theo về ngữ âm lịch sử tiếng Việt. **1.** **Sự tổng kết, hệ thống hóa và phát triển những vấn đề lí luận về ngữ âm lịch sử tiếng Việt**
Trong lời nói đầu của Giáo trình, GS Nguyễn Tài Cẩn viết: “
*K* *hi biên soạn Gi* *áo* * trình, chúng tôi gặp khó khăn do không được đào tạo chính quy về phương pháp so sánh lịch sử, mà phải mò mẫm, tự học”*. Tuy nhiên, thực tế trong *Giáo trình*, những vấn đề lịch sử tiếng Việt đã được xem xét một cách khoa học, thấu đáo nhờ sự tiếp cận và vận dụng nhuần nhuyễn, sáng tạo những cơ sở lí thuyết, phương pháp nghiên cứu lịch sử ngôn ngữ theo các truyền thống ngôn ngữ học khác nhau. *Giáo trình* thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống nghiên cứu ngôn ngữ Đông phương của các nước Phương Đông và Phương Tây. Trong công trình này, chúng ta tìm thấy các quan điểm lí thuyết, phương pháp nghiên cứu, tri thức về Hán học, Âm vận học, nghiên cứu Hán – Nôm, Hán – Nhật, Hán – Hàn của Trung Hoa, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam. Đồng thời, qua *Giáo trình*, chúng ta cũng được tiếp cận với các lí thuyết và phương pháp nghiên cứu lịch sử ngôn ngữ của trường phái Đông phương học của Nga (Xô Viết), của Pháp, Mĩ, Anh. *Giáo trình* đã hệ thống hóa, phân tích, đánh giá và phát triển những kết quả nghiên cứu của các tác giả nước ngoài như: H. Maspéro, B. Karlgren, A.G. Haudricourt, Vương Lực, J. Hashimoto, S. E. Jakhontov, M. V. Gordina, N. D. Andreev, S. A. Starostin, G. Diffloth, L. Thompson, M. Ferlus, N.K. Sokolovskaja… Những kết quả nghiên cứu trong các lĩnh vực liên quan đến lịch sử ngữ âm tiếng Việt của các tác giả trong nước như Cao Xuân Hạo, Nguyễn Kim Thản (Hồng Giao), Nguyễn Văn Tu, Hoàng Thị Châu, Đoàn Thiện Thuật, Vương Lộc, Nguyễn Văn Tài… cũng được tiếp thu và phát triển.
Luôn cập nhật và áp dụng những quan điểm, phương pháp, tri thức mới trong nghiên cứu chính là phong cách làm việc của GS Nguyễn Tài Cẩn. Trong nghiên cứu lịch sử tiếng Việt, GS đã tiếp nhận và áp dụng có hiệu quả những lí thuyết, phương pháp, quan niệm mới. Phương pháp
*Ngữ thời học (phương pháp tống kê từ vựng)* – Phương pháp xác định sự chia tách ngôn ngữ trong quá khứ – đã được áp dụng ở nhiều ngữ hệ trên thế giới, nhưng còn ít được ứng dụng trong các ngôn ngữ phương Đông; và ở nước ta, vì nhiều lí do, nhiều người vẫn còn nghi ngại phương pháp này. Tuy nhiên, GS Nguyễn Tài Cẩn cùng với các sinh viên do GS hướng dẫn đã áp dụng thành công phương pháp thống kê từ vựng để xác định thời gian chia tách và mức độ xa gần của quan hệ cội nguồn giữa tiếng Việt và các ngôn ngữ trong cùng nhóm, cùng chi, cùng họ. Quan niệm về sự tồn tại thế đối lập nguyên âm theo tiêu chí chất giọng kẹt thanh (creaky voice) trong các ngôn ngữ Nam Á (Austroasiatic) do G. Diffloth đưa ra vào đầu thập niên cuối của thế kỉ XX đã được GS Nguyễn Tài Cẩn tiếp cận để giải thích nguồn gốc và sự hình thành thanh điệu tiếng Việt.
Phải nói thêm rằng, trong
*Giáo trình,* những vấn đề lí thuyết được GS Nguyễn Tài Cẩn vận dụng nhuần nhuyễn, hài hòa đến mức, đôi khi chúng ta không nhận ra đó là những vấn đề lí thuyết cao xa, cũng như khó tìm ra ranh giới giữa các trường phái, truyền thống khác nhau. Xin dẫn ra một vài bằng chứng.
Trong các công trình nghiên cứu lịch sử ngữ âm, thông thường các tác giả chọn cách trình bày theo lối diễn dịch: Bắt đầu bằng việc phục nguyên các hệ thống phụ âm, nguyên âm ở thời kì Proto, và đi từ hệ thống (dạng proto) được phục nguyên đến các lưu tích (reflex) ở các kì tiếp sau. Các công trình ngữ âm lịch sử về các ngôn ngữ Tày-Thái của Lí Phương Quế, về việc phục nguyên hệ thống ngữ âm tiếng Hán cổ đại của S. Starostin, Baxter hay về việc khảo sát quá trình biến đổi ngữ âm suốt hai nghìn năm từ tiếng Proto Chăm đến các phương ngữ, ngôn ngữ Chăm hiện đại của G. Thurgood… đều trình bày theo cách này. Như vậy, các công trình này xuất phát từ “cái được phục nguyên, mang tính giả định, trừu tượng”, để đi đến “cái có thực, đang tồn tại”. Trong
*Giáo trình*, lịch sử ngữ âm tiếng Việt được GS Nguyễn Tài Cẩn khảo sát và trình bày theo cách ngược lại. Trong phần I “ *Lai nguyên của hệ thống âm đầu *và phần II *“Lai nguyên của hệ thống Vần”,* tác giả xuất phát từ các âm đầu, vần, thanh điệu đang tồn tại trong tiếng Việt hiện thời, ngược dòng lịch sử để tìm “lai nguyên” của chúng. Trong phần III, GS mới *“lại đi thuận chiều theo dòng lịch sử, cố gắng trình bày các bước đường diễn biến đã xảy ra trong 3, 4 nghìn năm lại đây, từ thời thượng cổ *(tức là dạng phục nguyên ở thời kì Proto Việt-Chứt > Proto Việt – Mường) * cho đến thời kì cận đại*” (Lời nói đầu, tr. 4). Đây là cách làm theo lối quy nạp: Xuất phát từ cái có thực, cụ thể đương đại để đi tìm lại cái giả định, trừu tượng trong quá khứ. Cách làm này của *Giáo trình* cho phép tác giả tránh phải trình bày, luận giải quá sâu những vấn đề lí thuyết, để đi vào giải quyết những vấn đề trọng điểm và trình bày *“một cách giản dị, dễ hiểu*” (Lời nói đầu, tr. 4) về lịch sử ngữ âm tiếng Việt. Thiết nghĩ, cách làm như vậy hoàn toàn phù hợp với tình trạng chưa có nhiều thành tựu về lí luận và tư liệu trong nghiên cứu lịch sử ngữ âm tiếng Việt ở nước ta hiện nay, và thích hợp với một công trình mang tính “giáo trình” dành cho sinh viên và đa số người đọc chưa có nhiều hiểu biết về ngôn ngữ học so sánh lịch sử.
Sự nhuần nhuyễn trong việc áp dụng các lí thuyết vào thực tế nghiên cứu còn thể hiện ở cách chuyển tải các tri thức, khái niệm, cách dịch các thuật ngữ trong
*Giáo trình*. Nếu như trong nghiên cứu ngữ pháp tiếng Việt, GS Nguyễn Tài Cẩn đưa ra những thuật ngữ rất khoa học, nhưng đơn giản như **tiếng một**, **đoản ngữ**… thì trong *Giáo trình,* một số thuật ngữ chuyên ngành ngữ âm học lịch sử, vốn chưa tìm được cách dịch thống nhất, cũng được GS chuyển dịch rất chính xác, nhưng dễ hiểu, như ** (reflex), lưu tích** **(innovation),** *sự cách tân* **lai nguyên (protoform)**… Trong *Giáo trình*, GS Nguyễn Tài Cẩn đã áp dụng những quan niệm, khái niệm mới về lí thuyết tạo sản lời nói vào nghiên cứu ngữ âm lịch sử tiếng Việt, và đưa ra cách dịch đơn giản, dễ hiểu một số thuật ngữ mới. Chẳng hạn, việc dịch thuật ngữ **là** *phonation type* *“cách phóng hơi”,*có thể làm cho những ai nghiên cứu về ngữ âm học lúc đầu còn băn khoăn, nhưng nếu suy ngẫm kĩ, thì vẫn tìm thấy tính hợp lí; bởi vì, **dù được hiểu là** *phonation type* *“sự điều phối các cơ của thanh quản”,*hay *“trạng thái khác nhau của thanh môn”,*thì cũng đều liên quan đến *“sự điều tiết dòng khí qua thanh môn”,*tức là *“cách phóng hơi” .* **2. Sự hệ thống hóa, tổng kết tư liệu liên quan đến ngữ âm lịch sử tiếng Việt**
Đối với GS Nguyễn Tài Cẩn, tư liệu luôn là khâu quan trọng hàng đầu trong nghiên cứu khoa học. Xuất phát từ tư liệu; luôn trăn trở khai thác triệt để tư liệu; tư liệu phải là cơ sở và là minh chứng cho mọi ý tưởng, nhận định, luận điểm, kết luận trong nghiên cứu. Đó là những điều GS Nguyễn Tài Cẩn thường khuyên dặn học trò, ngay khi họ mới tập sự làm khoa học như viết khóa luận sinh viên, cũng như khi họ đã trưởng thành. GS không hài lòng nếu học trò chạy theo những đề tài lí thuyết quá sức, hoặc đưa ra những nhận định, kết luận không có cơ sở lí thuyết, nhất là không dựa trên tư liệu thực tế (GS gọi là
*nhận định* ( *kết luận) khống*).
Chính vì vậy, trong
*Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt,* tư liệu có vai trò quan trọng; và một phương diện khác của sự thành công, đóng góp của công trình khoa học này chính là việc tổng kết, hệ thống hóa những tư liệu và từ tư liệu rút ra những nhận định, kết luận mới liên quan đến lịch sử ngữ âm tiếng Việt. Trong *Giáo trình*, những vấn đề lịch sử tiếng Việt được xem xét một cách thấu đáo, toàn diện dựa trên tư liệu từ Hán – Việt, tư liệu phương ngữ tiếng Việt, tiếng Mường và các ngôn ngữ thân thuộc nhóm Việt Chứt. Chẳng hạn, để tìm lai nguyên một phụ âm, nguyên âm nào đó, GS Nguyễn Tài Cẩn trình bày tỉ mỉ số liệu thống kê các biến dạng, những loại lưu tích ở từng tài liệu, hay miêu tả cặn kẽ cách thể hiện ngữ âm của mỗi âm vị ở các thổ ngữ tiếng Việt hiện đại, xác định “âm trị” của kí hiệu chữ viết ở tiếng Việt thế kỉ XVII qua *Từ điển Việt Bồ La*, ở tiếng Việt thế kỉ 15 qua *An Nam dịch ngữ*, trước thế kỉ XV qua tư liệu từ Hán – Việt, cổ Hán Việt, tư liệu chữ Nôm. Dạng phục nguyên Proto Việt-Chứt, Proto Việt-Mường được thuyết phục bằng sự khai thác triệt để, thấu đáo tư liệu về các loại lưu tích khác nhau, được liệt kê, minh họa trong các bảng biểu đối chiếu gần 30 thổ ngữ tiếng Mường và ngôn ngữ Pọong – Chứt. Coi trọng, chắt chiu từng tư liệu, nên GS Nguyễn Tài Cẩn trân trọng đóng góp của người cung cấp tư liệu, dù là đóng góp nhỏ nhất của sinh viên viết khóa luận. Điều này được GS nói rõ trong Lời nói đầu của *Giáo trình*: *“Về cứ liệu tiếng nói các vùng người Việt, cứ liệu các ngôn ngữ bà con gần xa như Mường, Nguồn, Poọng Mày, Rục, Sách, Mã Liềng, Arem, Thà Vựng…* *chúng tôi cũng rất ít có dịp được trực tiếp khảo sát, phần lớn chúng tôi đều phải căn cứ vào kết quả thu thập của các bạn đồng nghiệp trong nước, ngoài nước, qua các đợt điều tra điền dã”* (Lời nói đầu, tr.3). Trong *Giáo trình*, bên cạnh tên của các nhà khoa học trong và ngoài nước có quan niệm, ý kiến được trích dẫn, còn có tên của các thế hệ sinh viên có đóng góp về tư liệu như Đoàn Văn Phúc (khóa luận tốt nghiệp1977 về tiếng Mã Liềng, Khạ Phoọng ở Hà Tĩnh), Lê Văn Trường về tiếng Úy Lô, Ngô Giáng Hương, Nguyễn Văn Bá (khóa luận tốt nghiệp 1999 về thống kê từ vựng các ngôn ngữ Việt – Chứt). **3. ** **Sự gợi mở, định hướng cho việc nghiên cứu tiếp theo về ngữ âm lịch sử tiếng Việt**
Trong
*Giáo trình *của GS Nguyễn Tài Cẩn *, *những vấn đề lịch sử tiếng Việt luôn được cân nhắc, xem xét một cách kĩ càng, thấu đáo, được luận giải theo các cách khác nhau, tùy thuộc vào tình hình tư liệu thực tế, hay góc nhìn lí thuyết. Chính vì vậy, những nhận định, kết luận trong công trình khoa học này không mang tính chủ quan, phiến diện, mà luôn có tính gợi mở, hướng người đọc tìm đến những tìm tòi, phát hiện tiếp theo, kể cả những ý kiến trái chiều hay phản biện. Trong *Giáo trình,* lai nguyên của một số phụ âm đầu, vần, thanh điệu được giải thuyết theo cách “đa giải pháp”. Vấn đề vị trí của tiếng Nguồn trong tiểu nhóm Việt – Mường được GS cân nhắc từ nhiều bình diện: Xét theo kết quả thống kê từ vựng, thì Mường gần Việt, nhưng xét theo các cách tân ngữ âm trái lại, Nguồn lại đứng về phia Mường; Nguồn và Mường cùng đối lập với Việt. Vì vậy, tác giả đưa ra câu trả lời “mở” cho câu hỏi về quan hệ giữa Nguồn, Mường và Việt: Nguồn có thể thuộc Mường; Nguồn cũng có thể thuộc Việt; và Nguồn có thể là ngôn ngữ độc lập thuộc tiểu nhóm Việt-Mường.
Cách giải quyết “gợi mở” vấn đề cho phép tác giả sau đó có thể đưa ra những bổ sung, điều chỉnh cần thiết, thậm chí thay đổi quan niệm, cách lí giải trước đó. Việc tìm lai nguyên một số phụ âm đầu trong
* Giáo trình *căn cứ vào tư liệu và cách lí giải *“quá trình xát hóa”* do M. Ferlus đưa ra. Tuy nhiên, 5 năm sau khi *Giáo trình *xuất bản, trong Hội nghị quốc tế lần thứ năm về *Ngôn ngữ học và các ngôn ngữ liên Á*, tháng 11 năm 2000, GS Nguyễn Tài Cẩn trình bày báo cáo *Bàn thêm về hiện tượng xát hóa*. Báo cáo cung cấp một số cứ liệu (lấy từ tiếng Mường, phương ngữ khu 4, *Từ điển A. de Rhodes*, *An Nam dịch ngữ*, bản dịch Nôm *Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh*) chứng minh rằng quá trình xát hóa không xảy ra như cách lí giải của M. Ferlus (Nguyễn Tài Cẩn, 2000).
Sau đây là một vài vấn đề mà
* Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt đã *gợi mở cho chúng ta cần tiếp tục nghiên cứu:
1. Lai nguyên hệ thống phụ âm đầu và quá trình biến đổi (diễn tiến) của chúng từ trạng thái Proto đến các phương ngữ, ngôn ngữ Việt – Chứt hiện đại. Đặc biệt chú ý là việc phục nguyên các phụ âm tắc (với đối lập cặp ba: vô thanh, hữu thanh, hữu thanh hút vào) và cách lí giải “quá trình xát hóa” của M. Ferlus.
2. Sự hình thành và phát triển hệ thống thanh điệu từ trạng thái Proto đến các phương ngữ, ngôn ngữ Việt – Chứt hiện đại.
Có thể đi tiếp con đường mà GS Nguyễn Tài Cẩn đã gợi mở và khuyến khích bằng chính “cách đi” của Thầy: a – Tiếp cận những lí thuyết, phương pháp, quan niệm mới, và b- Thu thập, bổ sung tư liệu mới.
**3.1.** **Về lí thuyết**
Trong việc phục nguyên dạng thức Proto, hay giải thích các quá trình biến đổi ngữ âm, GS Nguyễn Tài Cẩn thường dựa vào những nguyên tắc, quy luật ngữ âm phổ quát (Thầy gọi là
*âm lí*), hay các hiện tượng, đặc điểm mang tính khu vực. Việc tiếp cận và áp dụng các lí thuyết, phương pháp, quan niệm mới trong nghiên cứu ngữ âm lịch đại và miêu tả ngữ âm – âm vị học đồng đại chắc chắn sẽ giúp chúng ta giải quyết tiếp những vấn đề ngữ âm lịch sử tiếng Việt. Tìm hiểu sâu thêm lí luận về sự tạo sản lời nói (cơ chế luồng hơi, sự tạo thanh với các thức tạo thanh khác nhau...) cho phép chúng ta tìm được những cơ sở ngữ âm học ( *âm lí*) của việc phục nguyên và tìm hiểu sự biến đổi qua các thời kì của các phụ âm đầu trong các ngôn ngữ Việt – Chứt (chú ý đến sự đối lập phụ âm tắc hữu thanh nổ trong (implosive) và tắc hữu thanh nổ ngoài (plosive) ở trạng thái Proto và trong các ngôn ngữ Việt – Chứt hiện đại) (Ladefoged 1997, 2007, Nguyễn Văn Lợi. 2002).
Trong những năm gần đây, xuất hiện những cách nhìn nhận, quan niệm mới trong miêu tả đồng đại hệ thanh điệu tiếng Việt và giải thích sự hình thành, phát triển thanh điệu trong các ngôn ngữ có liên quan đến tiếng Việt thuộc họ Nam Á, Nam Đảo (Nguyễn Văn Lợi. 2005, 2009; Suwilai Premrirat. 1996, 2000). Trong
* Giáo trình*, đi tìm lai nguyên của các thanh điệu, GS Nguyễn Tài Cẩn xuất phát từ hệ thống thanh điệu Việt được miêu tả theo quan niệm truyền thống: Sự đối lập các thanh điệu chỉ dựa vào tiêu chí cao độ (pitch): âm vực và đường nét. Gần đây, dựa trên những kết quả nghiên cứu bằng máy móc (số hóa) hiện đại, một số nhà nghiên cứu chỉ ra rằng, thanh điệu tiếng Việt cũng như thanh điệu ở các ngôn ngữ Đông Nam Á khác, có sự kết hợp hai loại tiêu chí: cao độ (F0) và chất giọng (hay thức tạo thanh – *cách phóng hơi*, theo cách gọi của GS). Hai loại tiêu chí này đều liên quan đến hoạt động của thanh hầu (laryngeal features) và chúng gắn kết với nhau bằng quan hệ “ràng buộc”, “kéo theo”, “nhân quả” (Mark Alves J. 1995; Marc Brunelle 2007, 2010; Honda Koichi 2004; Nguyễn Văn Lợi và Jerod Edmondson 1997, 1998; Phạm Andrea Hoa 2001, 2003; Vu Thanh Phuong 1981, 1982). Sự gắn kết và quan hệ như vậy giữa tiêu chí cao độ và thức tạo thanh chính là cơ sở *“âm lí”* của sự hình thành và phát triển hệ thống thanh điệu trong các ngôn ngữ Việt – Chứt, ở các thời kì khác nhau.
Về ngữ âm lịch sử, trong
*Giáo trình*, nguồn gốc thanh điệu tiếng Việt được luận giải theo giả thuyết nổi tiếng về *nguồn gốc chiết đoạn* của thanh điệu tiếng Việt do A. G. Haudricourt đưa ra. Theo giả thuyết này, sự xuất hiện thanh điệu Việt gắn với hai quá trình: a – Quá trình mất các âm cuối tắc thanh hầu [?] và xát thanh hầu [h, s] làm nảy sinh sự đối lập ba kiểu đường nét thanh điệu; và b- Quá trình vô thanh hóa phụ âm đầu dẫn đến sự đối lập âm vực cao vs. thấp. Dựa trên tư liệu ngôn ngữ Đông Nam Á, đặc biệt các ngôn ngữ Vietic (Việt – Chứt), cũng như những nghiên cứu mang tính lí thuyết về bản chất ngữ âm của sự đối lập theo các tiêu chí thanh hầu, các tác giả đã xem xét lại giả thuyết của Haudricourt và cố gắng đưa ra các giả thuyết khác, xây dựng các mô hình mới về sự hình thành thanh điệu tiếng Việt. G. Diffloth cho rằng sự đối lập âm vực (chất giọng, kiểu tạo thanh): sáng (clear) vs. kẹt thanh (creaky) có từ Proto Nam Á và các thanh Sắc, Nặng vs. Ngang, Huyền trong tiếng Việt hiện đại được hình thành chính trên cơ sở sự đối lập chất giọng: sáng vs. kẹt thanh ở Proto Vietic (có nguồn gốc từ Proto Nam Á).
Gần đây, Graham Thurgood đã công bố trên trang chủ của mình loạt bài báo nhằm xem xét lại giả thuyết nguồn gốc thanh điệu (Tonogenesis) tiếng Việt. Theo tác giả, quá trình vô thanh hóa phụ âm đầu đẫn đến sự đối lập âm vực cao vs. thấp (Ngang, Sắc, Hỏi vs. Huyền, Nặng, Ngã) phản ánh mối quan hệ giữa tiêu chí thanh tính (vô thanh vs. hữu thanh) của phụ âm đầu và sự đối lập âm vực thanh điệu (cao vs. thấp). Về bản chất ngữ âm, sự khu biệt về thanh tính phụ âm đầu không chỉ liên quan đến sự khu biệt cao độ F0 (cao vs. thấp), mà còn liên quan đến sự khu biệt về chất giọng, về phẩm chất nguyên âm, về kiểu tạo thanh. Như vậy, cả hai quá trình hình thành thanh điệu Việt: a – Quá trình xuất hiện sự đối lập Sắc, Nặng vs. Ngang, Huyền và b – Quá trình vô thanh hóa phụ âm đầu dẫn đến sự khu biệt Ngang, Sắc, Hỏi vs. Huyền, Nặng, Ngã đều liên quan trực tiếp đến các tiêu chí thanh hầu. Do vậy, để giải thích nguồn gốc thanh điệu Việt, G. Thurgood đề nghị thay mô hình nguồn gốc chiết đoạn (Segmentally driven model) của Haudricourt bằng mô hình nguồn gốc tiêu chí thanh hầu (Laryngeally driven model) (Thurgood, G. 2004).
Năm 2001, Ferlus M. lại đưa ra giả thuyết khác về nguồn gốc các thanh Sắc, Nặng tiếng Việt. Theo ông, sự đối lập Sắc, Nặng vs. Ngang, Huyền là kết quả của sự đối lập căng vs. lơi, do ảnh hưởng từ tiếng Hán thời kì nhà Hán (Ferlus M. 2001).
**3.2.** **Về tư liệu**
Đọc
*Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt* chúng ta bị thuyết phục bởi chỗ những nhận định, kết luận, cách kiến giải mà GS Nguyễn Tài Cẩn đưa ra đều được rút ra từ tư liệu thực tế về tiếng Việt và các ngôn ngữ có quan hệ cội nguồn hoặc tiếp xúc. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng, trong các tư liệu được sử dụng trong giáo trình, sức nặng vẫn thuộc về khối tư liệu từ Hán – Việt, chữ Nôm và tư liệu tiếng Mường. Trong thực tế, trước khi *Giáo trình *được công bố và cho đến nay, tư liệu về các ngôn ngữ Poọng Chứt vẫn chưa được điều tra đầy đủ để phục dựng lại hệ thống ngữ âm Proto Việt – Chứt và tìm hiểu diến biến ngữ âm ở các thời kì tiếp theo từ Proto Việt – Chứt đến Poọng Chứt và Việt Mường. Ở nửa trước thế kỉ XX, trong nghiên cứu lịch sử ngữ âm tiếng Việt, các nhà khoa học chỉ biết đến tư liệu các phương ngữ Việt và Mường. Nửa sau thế kỉ XX, chúng ta biết đến tư liệu các ngôn ngữ nhóm Tum-Poọng (Tum, Phoong, Poọng, Đan Lai) và nhóm Chứt (Arem, Rục, Ma Liềng, Phoọng). Những năm gần đây, một loạt ngôn ngữ Việt – Chứt đã được phát hiện ở Nam Lào, đông bắc Thái Lan (Enfield, N.J., Diffloth G. 2010; Suwilai Premrirat 1996, 2000). Tư liệu về ngôn ngữ này đặt ra một số vấn đề mới về việc phân loại, xác định quan hệ thân thuộc và phục nguyên nhóm Việt-Chứt. Chẳng hạn, tư liệu về tiếng Karii – một ngôn ngữ Vietic (Việt-Chứt) mới được N.J. Enfield và Gérard Diffloth mới công bố (2010) – đặt ra chúng ta những vấn đề mới trong việc phục dựng hệ thống phụ âm đầu, vần, thanh điệu và những đặc điểm ngữ âm – hình thái học của Proto Việt – Chứt (Enfield, N.J., Diffloth, G. 2010).
Đồng thời, việc tiếp tục điều tra tư liệu về các thổ ngữ, phương ngữ tiếng Mường và Việt (nhất là các thổ ngữ Mường và Việt ở Bắc Trung Bộ) cho phép chúng ta bổ sung, điều chỉnh những tư liệu và cách kiến giải mà GS Nguyễn Tài Cẩn đã gợi ý, như quá trình xát hóa và sự biến đổi của các phụ âm đầu tắc qua các thời kì, hay vấn đề sự hình thành và phát triển hệ thanh điệu trong các thổ ngữ, phương ngữ Việt, Mường (Masaaki Shimizu 1998, Honda Koichi 2004, Nguyễn Văn Lợi, 2002, 2005, Võ Xuân Quế 1996, Võ Xuân Trang 1997).
**4. Kết luận**
Trên đây là những điều chúng tôi tiếp thu được từ
*Giáo trình * *l* *ịch sử* *ngữ âm tiếng Việt* của GS Nguyễn Tài Cẩn. Chúng tôi ý thức rằng những điều tiếp thu được còn quá ít ỏi so với khối tri thức mà Thầy Cẩn đã truyền đạt trong *Giáo trình*. Chúng tôi cũng nhận ra rằng, đằng sau những trang sách của *Giáo trình*, ngoài các kiến thức khoa học, còn có nhiều bài học của GS Nguyễn Tài Cẩn về tinh thần, đạo đức, tác phong của người làm khoa học, trong đó bài học lớn hơn cả là bài học về **Đạo Làm NG** **ƯỜ** **I**. Để học được những điều đó ở THẦY, chúng tôi còn phải cố gắng rất nhiều. **Tài liệu tham khảo**
Alves, Mark J. 1995. Tonal features and the development of Vietnamese tones. Working papers in Linguistics, Dept. of Linguistics, University of Hawaii, Manoa, vol 27:1-13
**.**
Brunelle Marc . 2007.
__. The 17 th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Societ August 31-September 2, 2007. University of Maryland, Maryland, USA. Tonal Coarticulation in Northern and Southern Vietnamese__
Brunell, Marc, Duy Dương Nguyễn, Khắc Hùng Nguyễn. 2010. Laryngographic and Laryngoscopic Study of Northern Vietnamese Tones. Phonetica 2010; 67:147-169.
Đinh Văn Đức. 2011. Ba tiểu khúc về thầy tôi. Từ điển học và Bách khoa thư. số 2, 2011, 75-84.
Enfield, N.J., Diffloth G. 2010. Introducing Karii, a Vietic Languge.
Honda Koichi. 2004. Phonological history of Vietnamese, with special focus on the phonogical system of Middle Vietnamese. Thesis Master of Linguistics, ANU, 2004.
Honda Koichi. 2004. F0 and phonation types in Nghe Tinh Vietnamese tones. SST. 2004.
Honda Koichi. 2005. Tone Correspondences and tonogenesis in Vietic. The 15
th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Societ Canbera, 20-22 April 2005.
Ladefoged, Peter; Ian Maddieson; and Michel Jackson 1988. Investigating phonation types in different laguages. Vocal phisiology: Voice production, mechanisms and functions, ed. By Osamu Fusjimura, 297-317, New York: Raven Press.
Ladefoged, Peter and Ian Maddieson. 1997. The Sounds of the World’s Languges. Blackwell Publication.
Ladefoged, Peter. 2007. Articulatory features for describing lexical distintions. Languages Volume 83, Number 1 (2007).
Ferlus M. 2001. The Origin of Tones in Viet-Muong. 11
th Southeast Asian Lingguistic Society Conference. Mahidol University, Bang Kok, May 16-18, 2001.
Jernigan J.E. 1997. Tonal phonology of Vietnamese acros dialects. MA thesis, University of Florida.
Lý Toàn Thắng. 2011. Tưởng nhớ Giáo sư Nguyễn Tài Cẩn. Từ điển học và Bách khoa thư. số 2, 2011, 92-94.
Masaaki Shimizu. 1998. Khảo sát sơ lược về cấu trúc âm tiết tiếng Việt vào thế kỉ 14-15 . Qua tư liệu chữ Nôm. Hội nghị quốc tế Việt Nam học lần thứ nhất, Hà Nội, 1998.
Michaud, Alexis. 2004. Final consonants and glottalization: New perspectives from Hanoi Vietnamese. Phonetica 61:2-3, 119-146.
Michaud, Alexis; Vũ Ngọc Tuấn, Angelique Amelot; Bernard Roubeau. 2006. Nasal release, nasal final and tonal constrats in Hanoi Vietnamese: An aerodynamic experiment. Mon-Khmer Studies, vol. 36, 121-138.
Nguyễn Quang Hồng. 2011. Hoài niệm về GS Nguyễn Tài Cẩn. Từ điển học và Bách khoa thư. số 2, 2011, 85-91.
Nguyễn Tài Cẩn. 1995. Giáo trình Lịch sử ngữ âm tiếng Việt. Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 1995.
Nguyễn Tài Cẩn. 2000. Bàn thêm về hiện tượng xát hóa. Kỉ yếu Hội nghị quốc tế lần thứ năm về ngôn ngữ học và các ngôn ngữ Liên Á. Đại học KHXH NV, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh. Tháng 11, 2000. tr. 170-177.
Nguyễn Tài Cẩn. 2007. “Đối với người có chí muốn học, cần nhất là ba yếu tố: có thầy, có sách và có không khí học thuật”. Lược sử Việt ngữ học. Tập 2, Nxb Giáo dục, 2007, 285-290.
Nguyễn Thiện Giáp. 2007. Nguyễn Tài Cẩn – nhà Việt ngữ học nhận giải thưởng Hồ Chí Minh. Lược sử Việt ngữ học. Tập 2, Nxb Giáo dục, 2007, 269-279.
Nguyễn Thiện Giáp. 2007. H. Maspero và A.G. Haudricourt với việc nghiên cứu lịch sử tiếng Việt. Lược sử Việt ngữ học. Tập 2, Nxb. Giáo dục, 2007: 269-279.
Nguyễn Văn Lợi, Jerod Edmondson. 1997. Thanh điệu và chất giọng trong tiếng Việt (Bắc Bộ): Nghiên cứu thực nghiệm. Ngôn ngữ, 1, 1997,
Nguyễn Văn Lợi and Jerold Edmonson, 1998. Tones and voice quality in modern Vietnamese:Instrumental case studies. Mon-Khner Studies, 28, 1-18.
Nguyễn Văn Lợi 2002. Thanh điệu một vài thổ ngữ Nghệ An từ góc nhìn đồng đại và lịch đại. Ngôn ngữ. số 3: 1-12.
Nguyễn Văn Lợi. 2002. Đặc điểm ngữ âm-âm vị học của phụ âm tắc hữu thanh thở trong các ngôn ngữ ở Việt Nam và Đông Nam Á (Trên bình diện đồng đại và lịch đại). Những vấn đề ngôn ngữ học. Viện ngôn ngữ học. 2002:472-487
Nguyễn Văn Lợi. 2005. Thanh điệu và vấn đề cơ tầng Chăm trong thổ ngữ Cao Lao Hạ (Bố Trạch Quảng Bình). Kỉ yếu Hội nghị kỉ niệm lần thứ 80 sinh nhật GS Nguyễn Tài Cẩn, Tp Hồ Chí Minh, 17 tháng 5 năm 2005. Tạp chí Khoa học, Đại học Sư phạm Tp. Hồ Chí Minh, 2006.
Nguyễn Văn Lợi. 2009. Thanh điệu và nguồn gốc thanh điệu trong ngôn ngữ Chơ Lảo. Tìm hiểu ngôn ngữ các dân tộc Việt Nam. Nxb. KHXH: 120-139.
Paanchiangwong Songgot. 2007.
__ . The 17 th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Societ August 31-September 2, 2007. University of Maryland, Maryland, USA. The Influence of Final Consonants on the Tones of Vietnamese Spoken in Udon Thani Province, Thailand__
Phạm Andrea Hoa (2001). Vietnamese Tone: Tone is not pitch. Linguistics. Toronto, University of Toronto.
Pham Andrea Hoa 2003. Vietnamese Tone: A new analysis. London/New York/Oslo/Singapora: Rouledge-Taylor and Francis.
Thurgood Graham. 2004. Vietnamese and tonogenesis: revising the model and the analysis. gthurgood@csuchico.edu.
Suwilai Premrirat. 1996. Phonological characteristics of So (Thavưng) a Vietic languge of Thailand. Mon Khmer Studies, 26: 161-178.
Suwilai Premrirat.2000. So (Thavung) Preliminary Dictionary. Mahidol University, Thailand and University of Menbourne Australia.
Võ Xuân Quế. 1996. Những đặc điểm ngữ âm giọng Nghi Lộc. Luận án PTS Ngữ văn, Viện Ngôn ngữ học, Hà Nội, 1996.
Võ Xuân Trang 1997. Phương ngữ Bình Trị Thiên. Hà Nội: Khoa học Xã hội.
Vũ Đức Nghiệu. 2005. Việc nghiên cứu lịch sử tiếng Việt. Lịch sử Việt ngữ học, Tập 1. Nxb. Giáo dục: 332-360.
Vu Thanh Phuong. 1981. The acoustic and perceptual nature of tone in Vietnamese. Thesis for Doctor of Philosophy, ANU, June 1981.
Vũ Thanh Phương.1982. Phonetic Properties of Vietnamese Tones across dialects. Papers in Southeast Asian Linguistics. D. Bradley. Sydney, Australian National University. 8 – Tonation: 55-75.

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0