text:
3. Các cấp bậc lộ trình của sự luyện tập tâm thức dành cho những cá nhân có đại thiện căn
a) Chỉ ra rằng chỉ có sự phát triển của Tâm giác ngộ là cánh cửa duy nhất dẫn đến Đại thừa.
b) Làm thế nào để phát triển Tâm giác ngộ {Bồ-đề tâm}[1].
I.i) Tâm giác ngộ phụ thuộc ra sao
vào sự nảy sinh của những nguyên nhân chính I a’. Sự phát triển của Tâm giác
ngộ qua 4 hoàn cảnh bốn
duyên I.b’. Sự phát triển của Tâm giác
ngộ qua 4 bốn nguyên nhân Ic’. Sự phát triển của Tâm giác
ngộ qua bốn sức mạnh
–––––––––\–––––––––
Các bậc tôn kính và xuất chúng đều có tâm đại từ bi, con xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân các ngài [281]
Sau một thời gian
tiến bộ trong thiền
sâu xa về nguyên nhân dẫn đến những
sai sót của luân hồi từ nhiều phương diện, quý vị sẽ nhận ra rằng luân hồi thực
sự chỉ là một đốm lửa hỏa
ngục sáng mà thôi. và đến lúc
Sau đó, quý vị sẽ tiến tớisese~
tận lực với mong ước để đạt giác ngộ, loại bỏ mọi phiền não và đau khổ để đạt tới trạng thái giải thoát.
Nếu nương theo một lộ trình thuộc về tam vô lậu học, quý vị sẽ đạt được sự giải
thoát toàn phần khỏi luân
hồi và thực sự không bị đảo ngược, Kkhông
giống như trạng thái thiên đường trong cõi luân hồi. Tuy nhiên, đã thoát khỏi phiền não các sai sót và đạt được những phẩm
hạnh cao quý nhưng đấy vẫn chưa phải là lúc đích cuối cùng của các ngươi - những
sai sót đã bị loại trừ và thành tựu các phẩm chất tốt đẹp của quý vị sẽ không
hoàn toàn. Vậy nên, quý vị sẽ không hoàn tất các mục tiêu của chính mình và chỉ
có thể hoàn tất các mục tiêu của tha nhân một cách giới hạn. làm thế nào để cứu độ được chúng sinh với một
con đường hẹp của giới hạn này? Bởi lẽ tất cả các chư Phật luôn bên cạnh, và
các ngươi cần bước vào đại thừa,Sau cùng rồi thì một vị Phật sẽ hóa
độ cho quý vị và quý vị sẽ bước vào Đại thừa. nNhững thiện tri thức đều bước vào Đại thừa ngay từ
buổi ban đầu. Theo như Ba-la-mật-đa Tập
Luận, ngài Thánh Dũng có nói[2]:
Một khi ngươi từ bỏ
giã hai
thừa thấp hơn
Vốn không đủ sức mang lại
được hạnh
phúc cho chúng sinh
Hãy bước vào thừa do Đức Thế Tôn từ bi đã dạy
Ở chỗ giúp mọi chúng sinh hữu tìnhNơi này chỉ có sự giúp đỡ cho tha nhân [282]
Và
Khi con người
chỉ thấy
niềm vui phiền não và bất
hạnh chỉ tựa một giấc mộng Và từ đấy sống với ảo giác sai lầm Và chúng sinh suy đồi bởi sai sót của vọng niệm, Ôi sao chúng sinh Làm sao có thể
chỉ biết đến hạnh lo mong
phúc lợi của riêng mình Đã bBỏ rơi đi niềm vui trong các hành
vi vị tha tuyệt diệu? về những việc
tốt của lòng vị tha.
Khi chúng ta nhận thấy chúng sinh, như chúng ta,
cuộc sống đều tan rã theo thời gian, ngay như bản thân ta
cũngngụp lặn trong đại
dương của bể luân hồi và ngã vấp đầy vấp váp, không tìm thấy một hướng đi an toàn , một nơi đến bình an, tất cả chỉ tại
vì do mắt trí huệ – vốn nơi giúp
chúng ta phân biệt nhận biết
điều cần tiếp thu và điều cần loại bỏ – đã khép kín che lấp, thật là tốt hơn hay không nếu chăm lo
cho tha nhân và đấu tranh cho phúc lợi của họ, hỡi quý vị, những người thuộc
dòng dõi của đấng Thế Tôn? Điều này
đã cản trở bản thân ta cũng như sự giúp đỡ những chúng sinh khác tìm đến an
lạc, bình an. Các ngươi có phải thuộc dòng dõi của Đức Thế Tôn hay không!
Như đã được mô tả trong phần sau cùng
một bản luận có dạy[3]:
Sao lại không – Những ai
là thuộc dòng dõi của Đức Thế Tôn Tất cả vịVà những ai hành sự an lạc, hạnhvì phúc lộc của thế
gian này MộtCó lòng từ tvới chúng sinh lầm lỡ, bởi do mắt
bị trí huệ bị che mờ
Một lòng bền chí, hỷ xả xóa sạch
bóng tốimơ hồ này.
Như
phần trên đã nêu rõỞ đây quý vị cần phải nhận thức được nên sử dụng lòng hoan hỷ, uy
tín và sức mạnh niềm vui, sức mạnh
của các vị Đại Sư đã để gánh vác trách nhiệm mang lại vì hạnh phúc cho của chúng sinh, bởi vì còn những kẻ đặc tính chỉ biết
mang lại lợi ích, hạnh phúc cho chính mình cũng có ngay cả trên thực sự cũng như đặc tính của
những con vật mà thôi. Do
đó sự định hướng cơ bản của các đại hành giả là trọng tâm duy nhất chỉ tập trung để thành tựu hạnh
phúc và lợi ích cho tha nhân. giúp
các chúng sinh hữu tình đạt được an lạc, và hạnh phúc. Như trong Kinh
Học Sinh Thư của Ngài Nguyệt Quan có viết[4]:
Cỏ dồi dào gia súc gặm miệt mài
Và khi khổ vì khát, chúng phúc hạnh uống nước
thỏa mãn, nơi tìm gặp
Những ai nỗ lực
đã mang
phúc lợi cho chúng sinh
Bằng lòng tin, niềm vui và đầy sức mạnh
Như tia nắng mặt trời chiếu rạng mọi nơi,
lan tỏa như du hành trên cỗ xe ngựa kéo du hành
Đây – nền tảng cống hiến
nhân
thế gian, không hồ suy
lường hơn thiệt xét
Như bản tính của kẻ thiện căn
vị
Thượng Sư luôn quên tư lợi Mãi mãi mang lại hạnh phúc, lợi ích cho nhân sinhHọ hiến thân cho những gì đem lại hạnh phúc và lợi ích cho hoàn cầu.
Tất cả
những ai nhận ra sự phiền não của cuộc sống và qua sự khổ đau này tạo lên một
lòng ao ước, gấp rút mong muốn hành động để mang lại lợi ích cho nhân sinh đều
được gọi là các vị „ Đại hành giả hay là những người có „ Khả năng lớn” và tinh
thông (283) như đoạn trích sau Người thấy được chúng sinh bị
hành hạ bởi đau khổ nêu trên và người nhanh chóng hành động cho lợi ích của
chúng sinh được gọi là "hiền nhân” và là một "bậc thiện xảo”. [283] Cùng bản
luận có dạy[5]:
Những ai nhận thấy nhân sinh bối rối bởi
làn mây khói vô
minh bao phủ nhân gian
Bất lực rơi vào ngọn lửa cháy rực của đau khổ
Và vội vàng, cố gắng như thể mình đang rơi trên
vào lửa
Đấy chính là
„ Đại hành giả
các "hiền nhân” hay là những người
có „ Khả năng lớn” các "bậc thiện xảo” và tinh thông „
Đúng, Do đó, Đại thừa như là cội nguồn không những mang lại những gì của
tất cả điều tốt đẹp nhất cho
chính hành giả mình và mà cho tất cả những nhânchúng sinh khác nữađây chính; như là liều
thuốc làm giảm đi những khổ đau, phiền não trong nhân gian này. „; như là một đại lộ được chu du
bởi tất cả thiện tri thức; như là nguồn nuôi dưỡng của tất cả những ai nghe
thấy, nhớ tưởng, tìm đến và tu học với nó; và như là một nơi có đại phương tiện
thiện xảo để quý vị xúc tiến vì phúc lợi của tha nhân, và do đó, gián tiếp
thành tựu lợi ích cho chính quý vị trong toàn thể. Con Đường lớn này đã được đúc kết, nuôi dưỡng tù kinh nghiệm bởi
vô số các các ngươi uyên bác, các vị đã trực tiếp nghe, thấy và tưởng nhớ lại
những tinh hoa của Đạo Phật, đã ước hẹn trong tâm Bồ Tát Đạo mang lại những
điều tốt đẹp cho chính mình cũng như chúng sinh hữu tình. Một các ngươi khi nhận ra Ai bước
vào đó đều nghĩ rằng này đã thốt lên:
„Ô thật tuyệt vời, con tôi
đã tìm thấy những gì mà con đã
tôi tìm kiếm bấy lâu nay”. Hãy Bbước
vào thừa tối cao này bên cạnh các
ngươi còn có sự hiển diệnvới tất cả „sức mạnh của một người xuất
chúng” mà quý vị có. các vị Toàn Giác
Trong Ba-la-mật-đa Tập Luận (Aryasura- Thánh Dũng) có nói[6]:
Thừa tối cao này
đã được
thấu rõ bởi chân trí huệ. chí huệ
sáng suốt
Từ nó
đây được thông suốt
mà nhất thiết trí của đấng Như Lai phát khởi bởi sự xuất hiện của Hiền Triết
Như mắt của thế gian này
Ánh hào quang từ ngài như các tia sáng mặt trời mọc
tỏa xuống
Như vậy
một khi các ngươi cảm nhận ra con đường thiết yếu, với niềm kính trọng và ao
ước bước vào „ Đại Thừa” các ngươi sẽ cảm nhận ra những triển vọng rực rỡ Như
vậy sau khi đã cảm nhận những phẩm chất tốt đẹp một triển vọng rộng lớn, các
ngươi sẽ phát triển lòng kính trọng với niềm khát khao để bước vào „ Đại Thừa”.
Do đó, hãy bước vào Đại thừa sau khi quý vị đã phát triển niềm tôn kính to tát có được bởi việc hiểu ra các phẩm chất tốt đẹp của nó từ nhiều khía cạnh khác nhau [của Đại thừa].
3. Việc rèn luyện tâm thức trong các đạo trình
cấp bậc lộ trình của sự luyện tập tâm thứcdành
cho những người đại thiện căn
Việc rèn luyện tâm thức trong các đạo trình
cấp bậc lộ trình của sự luyện tập tâm thứcdành
cho những người đại thiện căn được giơi
thiệu trình bày với các
ba mục sau:
1. Chỉ ra rằng chỉ có sự phát triển của Tâm giác ngộ {tâm Bồ-đề} là cánh
cửa duy nhất dẫn vào
đến
Đại thừa
2. Làm thế nào để phát triển Tâm giác ngộ (chương 1 đến 6)
Học và làm như thế nào theo các vị Bố Tát3. Làm thế nào để tu học Bồ-tát hành sau khi đã phát triển tâm Bồ-đề
(chương 7 và tiếp sau)
a) Chỉ ra rằng chỉ có sự phát triển của Tâm giác ngộ là cánh cửa duy nhất dẫn đến Đại thừa
Vấn:
Đặt ra, tại sao các ngươi cần phải Giả sử là hành giả nên bước vào Đại thừa {cỗ xe lớn} bằng cách trên, thì
nhập môn cánh cửa là gì?
Đáp: Như Đức Thế Tôn đã
chỉ dạy
rằng không có các cỗ xe lớn nào khác hơn Ba-la-mật-đa thừa {Toàn hảo thừa, Hiển
thừa hay Kinh thừa} và Mật thừa {Mật chú thừa, Kim Cang thừa}. Đại Thừa chính là: „Thừa hoàn hảo” ( cỗ xe,
con đường hoàn hảo) và „Kim Cang Thừa”, cCánh cửa duy nhất để đển quý vị bước vào hai Thừa này
đó chính là Tâm giác ngộ. Một khi quý vị tạo nên được Tâm giác ngộ này trong
tâm thức của mình thì quý vị thực sự
nhận thấy được công nhận mình là một hành giả Đại thừa mặc
dù trước đây vẫn chưa tạo
dựng được một số đức hạnh khác nhất
định [284] (284).
Một khi quý vị rời bỏ tâm giác ngộ này và mặc thì bất kể quý vị đã đạt có thể có được những phẩm hạnh nào tốt ( – ví dụ như cảm nhận tri kiến về tính Không
v.v... – thì quý vị sẽ rời khỏi
đánh mất Đại thừa, rơi vào các tầng của Thanh Văn và các bậc tương tự cuộc sống. Điểm này đã được giảng
dạy rất kỹ trong các nhiều Kinh điển Đại thừa và đã
được chứng minh bằng lẽ phải,
lý luận.
Cánh cửa đầu tiên để bước vào Đại thừa là lòng
quyết tâm
mãnh liệt phát triễntriển Tâm giác ngộ cho riêng
mình „ Một mình”, sau đấy khi đã bước
vào Đại Thừa là lòng quyết tâm từ bỏ „ Một mình” để phát triển Tâm giác ngộ.
Chỉ cần đánh mất Tâm Bồ-đề này thì được xem có hậu quả là rời bỏ Đại thừa. Kể từ đây trở thành một tcác ngươi Đại Thừa
khi không còn tùy thuộc vào sự tồn tại, hay không tồn tại của tâm này nữaDo
đó, việc có là một hành giả Đại thừa hay không tùy thuộc vào việc có hiện hữu
hay không tâm này. Như vậy sau khi Tâm giác ngộ này được phát khởi sinh ra, ngay lập tức quý vị trở
thành người con của Đức Thế Tôn. Như Nhập
Bồ-đề Hành Luận của Tịch Thiên (
San ti đê va) có nói[7]:
Từ lúc bơ vơLúc bất lực, bị
trói buộc trong tù tội vòng
luân hồi
Quyết một lòng phát triển Tâm giác ngộ
ĐâyHọ, gọi là "những con trẻ của
Như Lai Sugata”[8] ...
Và:
Hôm nay con được sinh ra trong gia đình của đức Phật
Con trở thành người con của các đấng Như Lai
Như vậy điều này đã chỉ rõ một khi quý vị
đạt phát khởi (generate)được Tâm giác ngộ quý vị
đã trở thành được gọi là
một "Bồ-tát”. Hơn nữa, trong Di-lặc Hữu
Vị Giải Thoát (xem Hiện quán
trang nghiêm luận) đã nói những các hành giả trở thành các Bồ-tát nểu đat được có Tâm giác ngộ này mặc
dù vẫn chưa trau dồi những việc làm Bồ-tát[9]: Đạo
Ôi người con của truyền thừa tuyệt hảo, dẫu cho kim cương quý giá bị tan vỡ
vẫn luôn tỏa ánh sáng hơn cả các đồ trang hoàng
rực rỡ đặc biệt bằng vàng. Nó vẫn không mất đi tên "kim cương quý giá”, vẫn luôn tránh xa tất cả những nghèo nàn , thấp kém. Ôi những người con của
truyền thừa tuyệt hảo, tương tự thế, cũng như những người đã nuôi dưỡng viên kim cương quý này, vốn
là được Tâm giác ngộ như viên kim cương quý giá vớivà
nguyện vọng khát khao tới toàn giác, dẫu còn thiếu vận dụng, cho vẫn chưa được bộc lộ nó vẫn
luôn tỏa sáng hơn như tất
cả vật trang hoàng bằng vàng với các phẩm chất cao quý, như
phẩm hạnh cao quýcủa Thanh Văn, củavà Duyên Giác Phật ( Độc giác giác Phật). Những người con sẽ không bao
giờ mất đi tên gọi "Bồ-tát”, sẽ mãi
mãi tránh xa xóa bỏ tất cả những thống khổ của luân hồi"
Như trong Bảo
Hành Vương Chính Luận, h
/ Vòng
bảo châu/ (ộ pháp Long Thụ ) có nói[10]:
Nếu như ngươi cũng như nhân loại
Ước mong dành được
„ánh sáng
vĩnh hằng” giác ngộ vô song
Thì nguồn
Đó cũng chính là ccội
điều này là của Tâm giác
ngộ
Vững bền như núi cả non cao
bàn
thạch.
Hơn nữa theo Kim
Cương Thủ Điểm Đạo Đại Mật điển có dạy[11]
nói:
"
Con đảnh lễ Đức Phổ Hiền VươngÔi
đại Bồ-tát, Văn-thù-sư-lợi, ôi
maṇḍala Kim Cang
thừa này quá ư là bí ẩn, rộng lớn mênh mông, sâu thẳm và không thể thấu hiểu
được. con Thật không hợp xứng
đáng để giảng nghĩa cho các chúng sinh tội lỗi tình”. [285]
Này Kim Cang Thủ Bồ-tát (Vajrapani), ngươi nói Maṇḍala này hết sức quý hiếm, ta chưa
từng nghe thấy Maṇḍala này, và nó
cần được
phải giảng giải
cho những ai?
Kim Cang Thủ Bồ-tát đáp:
lại cầu
xin tiếp Ôi Phổ Hiền
Vương Bồ Tát Văn-thù-sư-lợi, những ai đã đạt được Tâm giác ngộ qua
thiền định, bạch Văn-thù-sư-lợi, những Bồ-tát này đã thực hành Bồ-tát đạo – ( cánh cửa vào Kim Cang thừa ) – cần phải nên nhận được lễ quán đảnh trí huệ siêu việt để bước hết sức uy nghi để mở cánh cửa vào
Maṇḍala Kim Cang
thừa này. Tuy nhiên, những ai chưa đạt được Tâm giác ngộ hoàn toàn tuyệt đối không nên nhập môn tantric Maṇḍala mật pháp này. được nhận lễ quản đảnh này, không được phép
bước vào, cũng như Họ không nên ngay cả nhìn Maṇḍala, hơn nữa không được phép dạy
cho những người này hình dáng
thực hành về Maṇḍala và những
câu thần mật chú”.
Bởi vậy, chưa hề đủ nếu
chúng ta chỉ chú trọng đến những giáo huấn một
giáo pháp là giáo pháp của Đại
thừa, mà điều cốt yếu chúng ta phải thực sự là người thực hành Đại thừa. và ngoài ra là Xa hơn nữa, hoạt
động như là một hành giả Đại thừa chỉ điều phụ thuộc duy
nhất vào sự nhận thức về biết
củaTâm giác ngộ mà thôi.
Do đó, nếu quý vị thấu chỉ
có hiểu biết trí óc về được Tâm
giác ngộ, thì quý vị cũng chỉ có hiểu biết trí óc về ý nghĩa để đồng với việc thấu hiểu như thế nàolà
một người thực hành Đại thừa. Nếu khi Tâm giác ngộ này là này hoàn hảo, thì hành giả Đại thừa là chân
chính cũng có nghĩa là một các ngươi Đại Thừa xác thực.
Nội dung này đã được dẫn giải bởi Hoa Nghiêm
Kinh
/ Đại Phương Quảng Phât Hoa Nghiêm Kinh[12]
Ôi những người con của nòi giống đức hạnh, Tâm giác ngộ chính là mầm mống
của tất cả phẩm hạnh Phật
Quả.
Tất
nhiên các con Vì quý vị cần phải lĩnh hội một cách đầy đủ rõ rệt về điều này, tôi sẽ giải
thích nó một cách cụ thể như sau.
Khi mà có đầy đủ nước,
phân bón, đất và hơi ấm v.v... phối hợp với một hạt lúa, tạo nên sự nảy mầm của hạt lúa, như vậy đây
chính chúng sẽ tác động như là là các nguyên nhân tạo sự nảymầm non của hạt cây lúa. Nếu Nnhững yếu tố này phối hợp với nhau các hạt lúa mì, hạt đậu,
v.v..., chúng cũng tác động như là nguyên nhân tạo nên sự nảy mầm non của các loại hạt
này. đối với hạt lúa mì, hạt
đậu..vv. Như vậy, các yếu tố này là những nguyên nhân thông thường chung để tạo nên sự
nảy mầm. XSong, mặc dù có
kết hợp với các điều kiện [duyên] đó lên hạt lúa mạch thì cũng không thể
nào khiến chúng trở thành nguyên nhân sinh ra một cây mạ non của hạt lúa gạo
và các cây mầm khác hơn là lúa mạch đối
với cây lúa mạch thì những yếu tố thông thường (trong trường hợp hạt lúa hạt
đậu) này không thể giúp tạo nên sự nảy mầm được, mà cần phải thêm những yếu tố
đặc biệt để tạo nên sự nảy mầm của cây lúa mạch (286) [268] . Cho
nên một hạt lúa mạch là nguyên nhân đặc thù {nguyên nhân chính yếu} tạo ra mầm
non của lúa mạch. Cũng như vậy, một
trong những yếu tố đặc biệt nhất đấy là Tâm giác ngộ vô thượng như
một hạt giống, là nguyên nhân đặc biệt cùng với những nguyên nhân chung khác để
đưa chúng ta đạt được tạo
ra mầm Phật quả ( Tâm giác ngộ vô
đẳng chính là cái mầm, chồi). Trí huệ nhận biết được tính Không song đấy cũng chỉ là yếu tố thông thường (như
nước, phân bón đối với sự nảy mầm của hạt lúa, hạt đậu..vv) dẫn tới
là nguyên nhân chung của ba trạng thái giác ngộ (Thanh Văn, Duyên Giác Phật /Độc giác giác Phật/, và Bồ-tát Quả). Theo như Đại thừa Tối Cao Mật điển, ngài Di-lặc ( Maitreya)có nói[13]:
Khát vọng đưa ta tới Tối thượng thừa là hạt giống
Trí huệ như mẹ giúp ta sinh ra các phẩm hạnh Phật-đà
Quả.
Như vậy Tâm giác ngộ như là hạt giống của người cha
bố, còn trí huệ được xem như lòng từ bi nhận biết
vô ngã như là người mẹ. Ví dụ như người bốcha Tây Tạng không thể sinh ra được đứa con trai bé Ấn Độ, ..v.v, người cha chính là yếu tố nguyên nhân đặc biệt để tạo
ra nòi giống của đứa bé . XSong từ,
trong khi một người mẹ Tây Tạng có thể sinh ra được nhiều con trai mang chủng tộc khác nhau, do đó
người mẹ là yếu tố thông thường
nguyên nhân chung để sinh ra những đứa bé của bà ta. Và Thanh Văn Quả, Duyên Giác Phật /Độc giác giác Phật/ Quảcũng phụ thuộc vào trí huệ . N, vì (for) như trong Tán Dương Bát-nhã Ba-la-mật-đa, phần chođức hộ pháp Long Thụ có nói[14]:
Đạo giải thoát
dứt khoát tin cậy vàomà đức Phật,
Duyên Giác Phật, /Độc giác giác Phật,
Thanh Văn dứt khoát dựa vào
Chính là điều này
Tất cả là
vậyĐây là điều quan trọng, chắc chắn không còn cách nào còn gì khác nữa
Sự hoàn hảo của trí huệ đấy
chính là người mẹ của cả những hành giả đệ tử Tiểu thừa lẫn Đại
thừa, và đúng như ta đã hiểu đấyvì
nó [trí huệ] cũng được kể đến như là người mẹ. Do vậy, không thể phân biệt được
Tiểu thừa, Đại thừa bằng trí huệ hiểu biết tính Không (mà được biết như là Tính không), nhưng có thể
phân biệt chúng được bằng Tâm giác ngộ và những việc làm có tác dung hiệu quả lớn của Bồ-tát.
Theo như Bảo Hành Vương Chính Luận / Vòng Bảo Châu ( Long Thụ ) đã nói[15]:
Với những hành giả bằng hành động, cũng như một
lòngVì khát vọng nguyện, hành, Dứt khoát mong muốnVà hoàn tất các
hiến dâng của Bồ-tát Quả
Không thể
nương tựa vào
giải thích theo Thanh Văn thừa Làm thế nàoThì làm sao
ngươi có thể thành Bồ-tát qua con đường đó?
Như vậy đức Long Thụ đã nói quý vị không
thể phân biệt những thừa này bằng
tầm nhìn triết lý, mà bằng những hành vi động và việc làm. Nếu như trong Thừa này ( Thanh Văn) cách này,
trí huệ được nhận biết như là tính Không, không phải là nhân tố lộ trình Đại thừa đặc
biệt đối với hành giả Đại Thừa
thì nó cũng sẽ tiếp tục mà không kể rằng có các lộ trình chia sẻ khác bởi thiếu mất một dụng ý chia sẻ những điều
tốt đẹp với tất cả chúng sinh hữu tình còn lại (287). [287] Từ đây,
mặc dù quý vị có một hiểu biết khiếm
nhường rất ít thuần thục với các giáo pháp về kinh điển, xsong sau khi đã có được một Tâm giác ngộ như là làm huấn thị cốt yếu nhưng vẫn chưa thiền, dù quý vị
chưa tu tập nó, nhưng sau khi nghĩ nhớ về nó dù chỉ qua ngôn từ trong buổi đầu,
thì quý vị đã chủ ý tạo được một nỗ lực lớn cho một phần nhỏ đơn giản của lộ
trình.
luyện
và sau đấy các ngươi quyết đinh dấn thân trên con đường của Đức Phật chỉ dạy
thì các ngươi cũng đã đạt được một phần đáng kể trên con đường tiến tới Phật
quả.
Thường, một đứa trẻ sinh ra cần phải nhờ cả cha và
mẹ, quý vị cũng cần phải có đầy đủ cả phương tiện và trí huệ để có một lộ trình
tu tập hoàn thiện
đạt được con đường
giải thoát. Cụ thể, quý vị cần phải có: cốt lõi củaphương tiện chính yếu là Tâm giác ngộ;
và cốt yếu củatrí huệ
chính yếu là tri kiến về tính Không. Nếu quý vị chỉ thiền định chăm chỉ về một
trong hai yếu tố trên, và quý vị chỉ đơn thuần tìm sự giải thoát khỏi kiếp luân hồi, để đạt được cách
giải thoát này thì quý vị chỉ cần thiền định về ý nghĩa của tính Không, tức là
vô ngã về lòng vị tha và,
thiền định không sai sót nhằm đạt tuệ giác. Tuy nhiên, nếu quý vị muốn thỉnh cầu thực xem mình là
hành giả Đại thừa thì còn cần phải bắt
buộc nuôi dưỡng Tâm giác ngộ như là một yếu tố hết sức quan trọng,. T tại sao? Bởi vì quý vị cần có trí
huệ để ngăn ngừa rơi vào luân hồi cực đoan vô thỷ và quý vị cần có từ bi để ngăn ngừa rơi vào tận cùng cực đoan của an tịnh bình an cực lạc [niết-bàn], . Cho nên t Như vậyrí huệ không ngăn ngừa được
quý vị rơi vào trạng thái cực đoan của an độ tịnh bình
an, cực lạc. Theo như Hiện
Quán Trang Nghiêm Luận / Hiện Quán Trang Nghiêm Bát Nhã Ba La Ma Da
luận thích ( Ngài Di-lặc )
đã nói[16]:
Qua tri kiến
thức ngươi
không ở lại luân hồi
Qua từ bi ngươi không lưu trong an lạc
cực lạc
Nếu là
các
hành giả Đại thừa, quý vị luôn
cần phải rèn luyện Tâm giác ngộ, bởi vì ngay cả trong Tiểu thừa quý vị cũng sẽ
không rơi vào tột cùng của luân hồi và song điều điểm chính cản trở con trên đường Bồ-tát đó là rơi vào trạng thái cực kỳ an tịnh.
Khi những người con của đức Thế Tôn, là người giải
thích đúng đắn các chú giải về ý nghĩa chủ tâm của đấng Thế Tôn, phát khởi tinh
thần giác ngộ tôn quý này trong tâm thức của họ thì họ kinh ngạc và nghĩ rằng
một lộ trình thâm diệu như thế đã xuất hiện
đã được sáng tỏa ý nghĩa những lời dạy của ngài, thì trong trí
tuệ sẽ phát sinh ra một tâm quý báu, các hành giả này bất ngờ lấy làm ngạc
nhiên và nhận ra „ Ô tã đã có một con đường thật tuyệt vời”,. Tuy
thế, họ không có cùng cảm xúc như thể khi họ đạt đến một phẩm chất tốt đẹp nhỏ
làm hài lòng cho các phàm phu. cảm
giác này không như cảm giac nho nhỏ đầy thú vị, quý báu trao cho những con
người hết sức bình thường. Như Nhập
Bồ-đề Hành Luận có nói[17]:
Tâm vị tha này không sinh ra
Trong tha nhân ngay cả cho lợi ích
vì mục đích của chính họ
Đây là viên ngọc quý của tâm
trí
tuệ
Mang lại điều
phi thườngdiệu
kỳ chưa từng thấy.
Và :
Đức hạnh nào sánh bằng đây?
Bằng hữu nào lại như thế?
Công đức nào xứng ngang bằng?
Và
Con xin cúi lạy
đảnh lễ
trước tất cả
Những
hành giả ai đã
khởi tạo nên viên ngọc
thiêng liêng của tâm thức
này. ([288] )
Và
Đấy là thứ bơ tinh túy
Được đánh ra từ sữa của những lời dạy siêu việt
cao thượng.
Như vậy Tâm giác ngộ chính là lời huấn thị tối thượng, là phần trích tinh túy nhất của kinh điển.
Do đó, dù rằng
Ttheo như cách
nhìn tôn giả Atiśa với quan điểm Đại thừa của held the Madhyamaka” và sư phụ
Ser-ling-ba (gSer-gling-pa) của ngài với quan điểm satyâkâravâdin[18] thì bản thân ngài Atiśa nhận đạt được Tâm giác ngộ dựa vào
chính mình và đã khiến ngài thành trò giỏi nhất của thiện sư của ngài. đã đưa thẳng tới gặp Đức Đại Sư dáng kính của
ngàiNếu như những hành giả nào thấu hiểu được những cốt lõi của Kinh
điển, hãy xem tiểu sử của đại sư Atiśa thì sẽ hiểu rành rọt hơn về điểm mấu
chốt của lộ trình này.
Nếu quý vị phát triển tâm này một cách
tự nguyện, không trù tính toán sau nhiều nỗ lực, dần đều, đến một lúcquý vị sẽ được thấm dần nhập vào Tâm giác
ngộ này và như vậy quý vị
đã tạo ra được một điểmmấu
chốt nhỏ làm đòn bẩy cho Bồ-tát hành việc
thực hành Bồ Tát Đạo. Dù sao n Nếu như quý vị thiếu mất Tâm giác ngộ này thì cho dù
cúng dường vô số ngọc ngà
châu báu tới chất đầy Tam
thiên đại thiên thế giới trong cõi Ta-bà này cũng không thúc đẩy được xem là việc thực
hành Bồ-tát Đạo. Cũng vậy, như:
những hành vi động được xem là Ba-la-mật-đa hoàn hảo bắt nguồn từ trì giới việc rèn luyện đạo đức thông quacho
đến trí huệ, cũng như là việc thiền quán định cho mỗi bản thânlên chính mình thông qua các một vị bổn tôn Hóa Thần, cũng như:và thiền định qua quán lên các đường kinh
mạch, khí lực kênh, xa
luân xa, các hạtv.v...
thì cũng không mang lại cho các
ngươi mối quan tâm tới được xem là việc thực hành Bồ-tát đạo.
Nếu như
hành giả không thực hiệntâm
thức đáng quý giá của chính mình quý vị không thực hiện
những điểm mấu chốt như là một chìa
khóa để tu tập thì bất kể quý vị cố gắng để nuôi dưỡng thiện đức
trong bao lâu không quan trọng là
các ngươi đã trao dồi được bao nhiêu đức hạnh, quá trình giải thoátcũng
không thành đạt được là bao
nhiêu ,. Tựa đây gTu như là việc tacắt cỏ với một chiếc liềm cùn.
Nếu như quý vị dùng Tâm giác ngộ như làm chìa khóa của tu tập tiến tới trên lộ trình giác ngộ
thì nó như là đang việc
cắt cỏ với chiếc liềm sắc bén – ngay cả khi không cắt cỏ, quý vị vẫn mài bén
lưỡi liềm, và khi cắt thì sẽ được một khối lượng lớn trong một thời gian ngắn.
Cũng như vậy, nếu Tâm giác ngộ này được nhận biếttiến hành một cách triệt để thì trong mỗi
giây phút ngay lập tứcquý
vị có thể tẩy sạch các chướng ngại gạt
bỏ ngay màu tối, tich lũy niềm hỷ lạccông đức và nhận đượctrí huệ siêu việt vô biên. Ngay cả một đức hạnh nhỏ cũng có thể lan tỏa
rộng lớn, nhưngvà những
công đức đó nếu làm khác đi sẽ bị đánh mặt khác cũng có thểmất sau một khoản thời gian không hạn kỳ đi trong vòng tuần hoàn vô biên của thời gian.
Theo Nhập Bồ-đề Hành Luận có nói[19]:
Sức mạnh của
nghiệp chướngtội
lỗi to tát dữ dội và mãnh
liệt vô cùng
Ngoài Tâm giác ngộ hoàn hảo
Liệu đức hạnh nào
cóchiến
thắng nổi nó không?
Hay:
Như ngọn lửa ở
điểm cuối
mỗi của mộtmoo~i kiếp
lượng ngaySẽ lập tức thiêu tan các mọi tội lỗi lớn lao. [289] nghiệp chướng
Lại nữa:
Nếu ai nghĩ: "Tôi sẽ gột sạch
Chỉ n
Đây là hững điều
phiền não hắc búa của
nhân sanh” Hãy có một mục đíchCó được chủ tâm mang lợi ích đó ConHọ sẽ nhận được công đức vô hạn niềm vui mênh mông
Đến khi đó
sẽ còn
điều chi để nói về một người
Về nỗi khát khao
muốn gợt
nhằm để xóa tan
B
Biển khổ ải của trần giất
hạnh vô lượng của mỗi chúng sanh
Và
đã để phú cho họ vô vàn thiện hạnh lại
một đức tính tốt vô biên”
Và
Tất cả những đức hạnh giống như là cây chuối Đức hạnh khác, thảy tựa như thân chuối
Cho xong quả
Sau khi sinh ra,
chúng đều tàn lụi Nhưng Tâm giác ngộ như cây ban – ban-ước nguyện nguyện
Luôn cho
lại hoa quả,
không tàn úa, luônmà chỉ
sum xuê
b) Làm thế nào để phát triển Tâm Bồ-đề
Làm thế nào để phát triển Tâm giác ngộ được giải thích qua bốn phần sau
B1)1. Tâm giác ngộ phụ thuộc ra sao
từ các nguyên nhân phát sinh B2)2. Những giai đoạn rèn luyện Tâm
giác ngộ (chương 2 – 4) B3)3. Thước đo thành quả của Tâm
giác ngộ (chương 4) B4)4. Tiếp nhận Tâm giác ngộ ra sao
qua quá trình hành lễ (chương 5-6)
B1)i) Tâm giác ngộ phụ thuộc như thế
nào vào các nguyên nhân xác định để phát sinh
Tâm giác ngộ phụ thuộc ra sao vào các nguyên nhân xác định để phát sinh được giải thích qua ba phần
B1 a)1. Sự phát triển của tâm qua bốn hoàn duyên cảnh B1 b)2. Sự phát triển của tâm qua bốn
nguyên nhân do B1 c3. Sự phát triển của tâm qua bốn
sức mạnh
B1 a)a’ Sự phát triển của tâm qua bốn hoàn duyên cảnh
1. Quý vị phát triển Tâm giác ngộ hoặc bằng cách tự
thấy cho mình một năng lực phi thường của các đức Phật, của các vị Bồ-tát,
cũng có thể nghe thấy hay bởi tự
nghe về chúng từ một Vị Đ người
đáng Kính trọng, tín cẩn,
và sau đó nghĩ rằng lúc đấy các ngươi chợt nghĩ " Ô. Đây là điều làm ta sáng tỏaSự
giác ngộ này mà trong đó họ tự tại hay trong đó họ mưu cầu thì rất mạnh mẽ”. là điều đã được các Đức Phật, Bồ Tát, các Đại
Sư giữ giìn, mưu cầu, có một sức mạnh mãnh liệt”
2. Dẫu cho quý vị
không chưa thấy, nghe về năng lực như vậy, thì nhận được bằng con đường này, song quý vị có thể phát triển Tâm
giác ngộ qua cách lắng nghe chú ý,
ngẫm nghĩ, thu lượm từ tập hợp Kinh điển vốn dùng giác ngộ vô thượng
và nhận được „ ánh sáng vô biên” như
là điểm xuất phát khởi hành
và từ đấy là niềm khát
khao đạt được trí huệ siêu phàm của đức Phật.
3. Dẫu cho có thể
khôngchưa nghe thấy giáo pháp, quý vị vẫn có thể phát
triển Tâm giác ngộ bằng cách nhận
hiểu ra rằng những lời dạy xuất chúng vô thường của các vị
Bồ-tát đang dần mai một và sau đó nghĩ rằng " À "Ta sẽ dứt khoát phát triển Tâm giác ngộ để gìnlưu giữ những giáo huấn của các
vị Bồ-tát được dài lâu cho mai sau,
bởi lẽ sự tồn tại của những giáo huấn này sẽ giúp vô vàn chúng sinh tẩy sạch
đau khổ trong vòng luân hồi”
4. Dẫu cho quý vị không nhận thấy sự mai một của
những
lời dạy, giáo huấn
này, xsong quý vị ngẫm
nghĩ: "Quả thật là khó phát triển Tâm giác ngộ, ngay cả với các bậc Thanh văn, hay
Duyên giác ( Độc Giác Giác Phật)
trong thời đại mạt pháp khủng hoảng
hiện nay, khi mà đầy dẫy những vô minh sự ngu dốt, vô liêm sỉ, không biết xấu hổ, ghen tuông, bủn xỉn
v.v... Đã nNhư vậy thì
điều gì cần thiết để làm sao để thúc
đẩy sự đề cập đến việc phát triển của Tâm giác ngộ tối thượng? Nếu
là tôi, như từ quan điểm nàytại
một thời điểm nào đó, mà tôi phát triển Tâm giác ngộ thì chắc chắn sẽ có rất nhiều những chúng sinh
khác cũng sẽ làm theo phát triển Tâm
giác ngộ như”. Như vậy quý vị phát triển Tâm giác ngộ trong bối cảnh nhận ra rằng sự khó
khăn đòi hỏi để phát triển nó phát
triển Tâm này rất ư là gian nan ([290] )
Sự quan tâm đến
việc Tâm giác
ngộ khởi sinh ra như thế
nào từ bốn trường hợpduyên
cảnh trên đã co mưu tả như sau: Sau
những trường hợp trên các ngươi được truyền cho quý vị cảm hứng mong
muốn thành tựu nhận được một nguồn
ánh sáng giác ngộ , và như
vậy lòng khao khoát nhận luống ánh sáng giác ngộ được nảy sinh. Sau đây là những chặng đường của những bước
đi này Các cách thức mà điều này xảy ra là như sau:
1. Sau khi quý vị
nhận được nghe thấy về một năng lực lượng siêu phàm, quý vị chợt bừng
tỉnh và nghĩ " Ồ như vậy tTa
chắn chắn sẽ đạt được ánh
sáng giác ngộ như thế” và bắt đầu phát triển Tâm giác ngộ.
2. Qua việc lắng nghe được những phẩm hạnh
đức độ, tốt đẹp của Chư một vị Phật từ một vị đạo các vị Đại sư, , các Thầy trước hết, quý vị phát
triển tín tâm mang lòng thành kính,
kế tiếp là nảy sinh lòng khao khát ,
ước mong đạt được những phẩm hạnh này.
3.
cảm thấy Không chịu nổi khi thấy
được ý tưởng về những lời giáo huấn của Đại thừa đang bị mai một mòn, từ điều này làm thì quý vị nuôi dưỡng mong ao ước đạt được trí huệ siêu việt
của đức Phật. Với tầm
nhìnVề điểm cuối này, quý vị nhận thấy rằng, nếu như những lời dạy của đức Phật
không bị mất đi, thì có thể làm giảm
và xóa bỏ những đau khổ của chúng sinh có thể kết thúc. Mặc dù mục
tiêu của quý vị cũngquả
là nhằm xóa bỏ đau khổ những phiền
não, tuy nhiên điều kiện chính khiến làm để thúc đẩy sự xuất hiện của Tâm giác ngộ là do không chịu
được khi những giáo huấn của đức Phật có thể bị mất đi. Ngoài ra, sự phát triển
của Tâm giác ngộ sẽ được giải thích thêm trong phần sau về cách thức Tâm giác
ngộ nảy sinh ra sao trong việc phụ thuộc vào tâm từ bi.
4. Sau khi quý vị nhận thấy
Tâm giác ngộ này có tầm quan trọng và
được sự quý hiếm của tâm giác ngộ đầy ý nghĩa này như thế nào, đã dẫn tới quý vị phát triển lòng quyết tâm, khao khát đạt được
Phật quả vốn được kích hoạt một cách nền tảng bởi sự tỉnh thức này. và nhận thấy đây là mục đích chính, duy nhất
của mình
Đối với
việc
2 hai thành phần của Tâm giác ngộ ( bao gồm ước ao đạt đến giác ngộ nhận được Trí huệ, và nhắm đến ước ao giúp đỡ,mục đích mang lại
niềm hạnh phúc cho tất cả chúng sinh )
thì bốn giai đoạnsự phát
triển thứ tư này của Tâm giác ngộ được trên chỉ là thiết lập trong khuôn khổ của việc điều kiện để các ngươi tạo ra được niềm ước ao, khát khao đạt
được Tâm giác ngộ chứ
không phải là được thiết
lập trên khuôn khổ của mục đích {nêu trên}.
điều
kiện để đạt được mục đích ( Phật Quả) Như vậy
tThiếu mất lòng khát
khao đạt tới Phật quả ( mà chính là vốn
xuất phát từ việc nuôi dưỡng niềm tin vào những đức phẩm hạnh của đức Phật ) thì quý vị không thể đạt được tâmvượt qua được ý tưởng về sự mãn
nguyện khi coi như cho
rằng an ( tịch [Niết-bàn] )của chính mình, thì chỉ tự mình
nó cũng đã đủ đáp ứng được những mục đích riêng của quý vị mà thôi. Lòng khát khao đạt tới
Phật quả, mà biểu hiện
được tính đến qua thông qua tầm quan
trọng, lợi ích củavị rèn luyện về tình yêu thương cũng như tâm từ bi
và nhận thấy được rằng việc đáp ứng mục đích của những chúng sinh khác nữa như là điều cần thiết có năng lực để xóa bỏ, nhổ tận rễ gốc ý tưởng tâm mãn nguyện mà nghĩcho rằng an tịch của riêng
mình còn có khả năngđủ để
đáp ứng những mục đích của những chúng
sinh khác nữa, nhưng
không đủ khả năng cản trở
ngăn chận ý tưởng về sự được tâm
mãn nguyện khi nghĩ rằng
an tịch cũng chính là đủ
cho chính mục đích của riêng mình. Bên cạnh lòng ước ao đạt được Phật quả này mà vốn đến từ việc vun trồng lòng kính trọng tin vào những phẩm
hạnh cao cả, tốt đẹp của
đức Phật, thì từ đấy không có bất cứ điều gì cản
trở được ý tưởng tâm mãn
nguyện khi nghĩ rằng hạnh phúc, chỉ riêng sự an tịch
của mình có khả năng đáp ứng đầy đủ
hoàn tất mục đích của chính mình. Tuy
nhiên Thật quả quý vị cần phải vượt qua ý tưởng tâm mãn nguyện cho rằng sự an tịch
của mình là đầy đủ để hoàn tất lợi ích của chính quý vị, bởi lẽ: (1) Những hành
giả Tiểu thừa vốn chỉ đơn
thuần thoát khỏi luân hồi, thì chỉ loại trừ được một phần của các sai sót và
chỉ có được một phần của chánh tri kiến khi loại bỏ những thiếu sót, khuyêt điểm thì mang tính các thiên
vị, về tri thức chỉ là một phần riêng, cục bộ và do đó thiếu đi sự
đáp ứng hoàn hảo cho một các
mục đích của chính họ hoàn hảo.
(2) Những hành giả này chỉ được giải thoát khỏi những „Vvấn đề ” của vòng
luân hồi chứ không phải những „Vvấn đề ”
của sự an tịch. (3) Điều đáp ứng hoàn hảo cho mục đích của quý vị đó chính là:
Pháp Thân Phật. ([291] ) Do đó,
Như vậy
saumột
khi quý vị nuôi dưỡng trao dồi
niềm tin vào những phẩm hạnh cao quý của đức Phật, hanh giả quý vị sẽ nhận ra rằng cần phải đạt được Phật
quả như là mục đích cần thiết phải
thực hiện của mình, để như là mục
đích duy nhất chưa kể đến mục đích của tất cả các chúng sinh khác. Nhận thức ra điều này là
hết sức quan trọng để không làm cho quý vị quay trở lại con đường Tiểu thừa.
Trong bốn sự
4 giai đoạn phát triển Tâm giác ngộ vừa được diễn giải
trên thì hai yếu tố đầu không được cảm sinh từ tâm từ bi, hay tình thương.
Trong các Kinh Điển cũng
như các Luận khác thiết cũng đã có nhiều giải thích
về rõ quá trình sự phát
triển Tâm giác ngộ qua lòngnhư
là niềm ao ước đạt được Phật quả bằng
cảm nhận đem đến đơn thuần bởi những phẩm hạnh cao cả tốt đẹp của „ Pháp Thân Phật và Sắc Thân Phật ”. Sự xác kiên định để đưa rõ lòng ao ước tất cả mọi chúng sinh hữu tình đều đạt được Phật quả cũng được xem là là hành động thúc đẩy sự phát triển
của Tâm giác ngộ này. Như vậy quý vị cần phải suy nghĩ, xem xét từng điều trong hai điều này, được
tính đến một cách đơn giản như là như 2 điều sau là 1 : "Sự Phát
triển Tâm giác ngộ”. Dù sao, về việc cùng với lòng kính trọng phát triển một Tâm giác ngộ trọn
vẹn, hoàn hảo trọn vẹn :
thì sẽ không vẹn toàn nếu chỉ có khát khao để đạt đến Phật quả dựa trên việc
thấy được sự cần thiết để thỏa mãn các mục đích của tha nhân. Tuy nhiên nếu dựa vào quan điểm cần phải đáp
ứng đầy đủ mục đích của những chúng sinh khác nữa thì điều này khó có khả năng
thúc đẩy lòng ao ước đạt tới Phật QuảQuý vị nhất định sẽphải có lòng khát khao
đạt tới Phật quả vốn bởi nếu nhận
ra rằng điều này không thể thiếu được cho mục đích của riêng mình. , và sau đấy là mục đích: Xa hơn
nữa, chủ định này Kkhông được cho phép bỏ qua rơi lợi ích của những chúng sinh
khác, và mà cũng là vì mang lại lợi ích của họ cho tất cả các chúng sinh hữu tình.
Bởi lẽ trong Kinh „ Hiện Quán Trang Nghiêm Luận / Hiện
Quán Trang Nghiêm Bát nhã Ba-la-mật-đa luân thích /đã nói tới hai 2 chủ tâm mục đích để đạt tới giác ngộ và
để mang lại phúc lợi an lạccho
các chúng sinh như sau[20]:
„ Phát triển Tâm giác ngộ
Là khát khao giác ngộ toàn hảo cho phúc lợi
vì an lạc của
chúng sinh ”
B1 b) b’ Phát triển Tâm giác ngộ qua bốn nguyên nhân
Quý vị phát triển Tâm giác ngộ dựa vào
1) Dòng truyền thừa
dõi hoàn hảo
2) Được duy trì
liên tục bởi một bậc Thầy
3) Lòng từ bi hướng tới chúng sinh
hữu tình
4) Không chán nản bởi các khó khăn
, iác ngộ cản trở của luân hồi
B1 c)c’ Phát triển Tâm giác ngộ thông qua bốn sức mạnh
Quý vị phát triển Tâm giác ngộ qua bốn sức mạnh sau đây
1) Sức mạnh của bản thân: lòng ước ao đạt tới giác ngộ hoàn hảo thông qua sức mạnh, năng lực của bản thân
2) Sức mạnh của những chúng sinh
khác: lòng ước ao đạt tới giác ngộ hoàn hảo thông qua tha lực {năng lực của
những chúng sinh khác}
([292] )
3) Sức mạnh của nguyên nhân
một khi các ngươi sống trong môt gia đình
Phật Tử– đó là việc phát triển tâm này qua việc trở nên quen thuộc
với Đại thừa và giờ đây chỉ bởi sự luôn
được nghe Kinh,tán
thán các chư Phật, chư Bồ-tát. giúp
phát triển Tâm giác ngộ của các ngươi
4) Sức mạnh của sự áp dụng
nhân quả và chuyên tâm : trong
cuộc sống này quý vị đã quen thuộc với các hành vi thiện đức trong một thời
gian dài như là việc dựa vào một chúng sinh kiệt xuất và việc quán chiếu vào
các giáo pháp mà quý vị đã nghe. tạo
được vô số những nghiệp tốt, làm những việc đức độ, với niềm tin sẽ đạt được
cuộc sống tốt đẹp hơn, cộng với việc ngẫm nghĩ về những giáo huấn mà đã nghe,
nhận được
Hơn nữa,
Như từ : Bồ Tát Địa / Du-già hạnh Bồ Tát Địa luân ( ngài Vô
Trước ) đã nói trong Bồ-tát Địa (Bodhisattva-bhumi) [21] rằng sau khi quý vị phụ thuộc vào bốn
hoàn duyên cảnh và bốn
nguyên nhân này ( có thể là1một cách riêng lẻ hay
chung nhau tất cả) để thì quý vị phát khởi được một triển ra Tâm giác ngộ vững chắc . Tâm giác ngộ này sẽ nếu quý vị phát triển nuôi dưỡng nó từ sức mạnh của bản thân,
hoặc từ sức mạnh của cácnguyên
nhân ,. Tâm này sẽ không
vững chắc nếu quý vị phát triển từ sức mạnh của người khác, hoặc từ sức mạnh
của sự áp dụng thỉnh cầu.
Một khi quý vị
cần phảiđã hiểu rõ rằng những lời giáo pháp , những lời dạy nói chung, hay
những giáo pháp Đại thừa nói riêng đang bị biến mất và rằng trong thời mạt pháp không còn được hiển hiện một cách tỉ mỉ nữa
trong thời đại suy thoái này thì việc nhận ra rằng một phát triển Tâm giác ngộ được phát
triển từ sâu thẳm từ tráicủa
con tim là hết sức hiếm có quá giá.
Tin cậy vào một sư phụ ưu tú, với sự cố gắng thực hành ( – bao gồm việc học, suy luận và
vv... về tạng Kinh Điển Đại
thừa ), – và vun với sự cấc trồng cội rễ của sự
phát triển Tâm giác ngộ từ tận đáy lòng, chứ không phải do bắt buộc của người
khác, cũng không phải do thiếu suy xét mà theo chân người khác, chứ mà cũng không phải nhờ cậy vào người khác, chứ không phảitheo
phong tục tập quán, mà các ngươi
phải hết sức cố gắng do từ chính sức mạnh của bản thân mình. để vun
trồng phát triển Tâm giác ngộ„ Tất cả Bồ-tát hành đều phải cầnnhất thiết đặt trên nền tảng
đó.
[1]Bồ-đề tâm (hay tâm giác ngộ, tinh thần giác ngộ) (skt. bodhicitta) là ước nguyện từ bi để đạt đến giác ngộ vì lợi ích của tất cả chúng sinh. Bồ-đề tâm được phân chia làm hai loại: (1) Bồ-đề tâm tương đối dẫn đến ước nguyện từ bi để thành tựu giải thoát vì lợi ích tất cả chúng sinh và để tu tập các phương tiện nhằm đạt mục đích này; (2) Bồ-đề tâm tối hậu là trí tuệ trực chứng bản chất tối hậu của các hiện tượng. Riêng khái niệm Bồ-đề tâm tương đối còn được phân làm hai nhánh: (1) Bồ-đề tâm nguyện là ước nguyện đạt giác ngộ cho lợi ích các chúng sinh khác; và (2) Bồ-đề tâm hành bao gồm Bồ-đề tâm nguyện cùng với việc xúc tiến sáu hạnh Ba-la-mật-đa. Bodhichitta. Rigpa Shedra. Truy cập: 11/09/2011.
<http://www.rigpawiki.org/index.php?title=Bodhichitta>.
[2]BA2 Paramitâ-samâsa 6.65-66; D3944: Khi 234b6-7. Hai thừa thấp hơn là Thanh Văn và Duyên Giác thừa.
[3]BA3 Ibid.: 6.67; D3944: Khi 234b7-235al.
[4]BA4 Śiṣya-lekha: 100-101; D4183: Nge 52a5-6.
[5]BA5 Ibid.: 102; D4183: Nge 52a7-bl.
[6]BA6 PS: 6.69; D3944: Khi 235a2.
[7]BA7 Bodhisattva-caryâvatâra: (BCA): 1.9a-c, 3.26cd. cũng được trích tại LRCM: 90.6; Great Treatise 1: 134.
[8]Nhắc lại, các thuật ngữ như “con Phật”, “con của Như Lai”, … ám chỉ các Bồ-tát (tại gia hay xuất gia) nếu được dịch theo từ ngữ Hán-Việt thì trở thành “Phật tử”. Tuy nhiên, vì ngày nay thuật ngữ này không còn gói gọn trong nghĩa nguyên thủy mà các kinh văn đề cập (tức là các Bồ-tát) nên để tránh nhầm lẫn chúng ta sẽ không dùng thuật ngữ Phật tử trong trường hợp kinh văn đề cập.
[9]BA8 Trích dẫn này từ Bhavana-krama (Giai Trình Thiền Phần Hai) (Bkl), Tucci 1958:501; D3915: Ki 24a5-6. Bản dịch trong Ârya-maitreya-vimokṣa (Di-Lặc Hữu Vi Giải Thoát) có lẽ là một phần của Buddhavataṃsaka-sûtra (Kinh Hoa Nghiêm), D44: A 323a5-bl với chút ít sai biệt.
[10]BA9 Ratnâvalî /Râja-parikathâ-ratnâvalî (Ra): 2.73cd-74ab; Hahn 1982: 66.
[11]BA10 Vajrapâṇi-abhiṣeka-mahâ-tantra D496: Da 148b3-4.
[12]BA11 Gaṇḍa-vyûha-sutra (Phẩm Hoa Nghiêm) trong Buddhavataṃsaka-sûtra (Đại Phương Quảng Hoa Nghiêm Kinh) D44: Ka 309b 1. Trích dẫn tìm thấy trong Bkl, Tucci 1958: 502; D3915: Ki 25al.
[13]BA12 Mahâyânottara-tantra-úâstra (RGV): 1.34ab; D4024: Phi 7a6-7.
[14]BA13 Prajñâ-pâramitâ-stotra Pandeya 1994: verse 17; D1127: Ka 76b3-4. Tác giả có thể không rõ quan trọng là Long Thụ, Lakúâ Bhagavati (Danh Thiên), và Rahulabhadra (La-hầu-la-đa-la).
[15]BA14 Ra: 4.90; Hahn 1982:126-127.
[16]BA15 Abhisamayâ-laṅkâra-prajñâpâramitopadeúa-úâstra (AA): l.lOab; D3786: Ka 2a5.
[17]BA16 BCA: 1.25,1.30bcd, 1.36ab, 3.32cd.
[18]BA17 Duy thức được chia thành nhóm Satyâkâravâdin (Thật tướng Duy thức) khẳng định sắc (nguyên tử) của màu xanh trong nhãn thức lĩnh hội màu xanh là thật và nhóm còn lại là Alikâkâravâdin (Huyễn tướng Duy thức) phủ nhận điều này. Xem thêm Great Treatise 3, note 535. Điều này có nghĩa là tư tưởng của Atiśa đã vượt trên sư phụ.
[19]BA18 BCA: 1.6bcd, 1.14ab, 1.21-22,1.12.
[20]BA19 AA: 1.18ab; D3786: Ka 2b5.
[21]BA20 Yogâ-caryâ-bhûmau-bodhisattva-bhûmi (Bbh), Wogihara 1971:16-17; D4037: Wi 10a7-b2.

markdown:
3. Các cấp bậc lộ trình của sự luyện tập tâm thức dành cho những cá nhân có đại thiện căn
a) Chỉ ra rằng chỉ có sự phát triển của Tâm giác ngộ là cánh cửa duy nhất dẫn đến Đại thừa.
b) Làm thế nào để phát triển Tâm giác ngộ {Bồ-đề tâm}
[.[1]](#_ftn1) ~~I.~~i) Tâm giác ngộ phụ thuộc ra sao
vào sự nảy sinh của những nguyên nhân chính ~~I ~~a’. Sự phát triển của Tâm giác
ngộ qua ~~4 hoàn cảnh ~~bốn
duyên ~~I.~~b’. Sự phát triển của Tâm giác
ngộ qua ~~4~~ bốn nguyên nhân ~~I~~c’. Sự phát triển của Tâm giác
ngộ qua bốn sức mạnh
–––––––––\–––––––––
Các bậc tôn kính và xuất chúng đều có tâm đại từ bi, con xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân các ngài [281]
Sau một thời gian
~~ tiến bộ trong ~~thiền
sâu xa về ~~nguyên nhân dẫn đến ~~những
sai sót của luân hồi từ nhiều phương diện, quý vị sẽ nhận ra rằng luân hồi thực
sự chỉ là một đốm ~~ lửa~~ hỏa
ngục sáng mà thôi. ~~và đến lúc~~
Sau đó, quý vị sẽ ~~tiến tớisese~~~
tận lực với mong ước để đạt giác ngộ, loại bỏ mọi phiền não và đau khổ ~~ để đạt tới trạng thái giải thoát~~.
Nếu nương theo một lộ trình thuộc về tam vô lậu học, quý vị sẽ đạt được sự giải
thoát ~~ toàn phần~~ khỏi luân
hồi và thực sự không bị đảo ngược, ~~K~~không
giống như trạng thái thiên đường trong cõi luân hồi. Tuy nhiên, ~~đã thoát khỏi~~ ~~phiền não các sai sót và đạt được những phẩm
hạnh cao quý nhưng đấy vẫn chưa phải là lúc đích cuối cùng của các ngươi - ~~những
sai sót đã bị loại trừ và thành tựu các phẩm chất tốt đẹp của quý vị sẽ không
hoàn toàn. Vậy nên, quý vị sẽ không hoàn tất các mục tiêu của chính mình và chỉ
có thể hoàn tất các mục tiêu của tha nhân một cách giới hạn. ~~làm thế nào để cứu độ được chúng sinh với một
con đường hẹp của giới hạn này? Bởi lẽ tất cả các chư Phật luôn bên cạnh, và
các ngươi cần bước vào đại thừa,~~Sau cùng rồi thì một vị Phật sẽ hóa
độ cho quý vị và quý vị sẽ bước vào Đại thừa. ~~n~~Những thiện tri thức đều bước vào Đại thừa ngay từ
buổi ban đầu. Theo như *Ba-la-mật-đa Tập
Luận*, ngài Thánh Dũng có nói [:[2]](#_ftn2)
Một khi ngươi từ bỏ
~~giã ~~hai
thừa thấp ~~ hơn~~
Vốn không đủ sức mang lại
~~được ~~hạnh
phúc cho chúng sinh
Hãy bước vào thừa do Đức Thế Tôn từ bi đã dạy
~~Ở chỗ giúp mọi chúng sinh hữu tình~~Nơi này chỉ có sự giúp đỡ cho tha nhân [282]
Và
Khi con người
~~chỉ ~~thấy
niềm vui ~~phiền não ~~và bất
hạnh chỉ tựa một giấc mộng ~~Và từ đấy sống với ảo giác sai lầm ~~Và chúng sinh suy đồi bởi sai sót của vọng niệm, ~~Ôi sao chúng sinh ~~Làm sao có thể
chỉ ~~biết đến hạnh~~ lo mong
phúc lợi ~~của ~~riêng mình ~~Đã b~~Bỏ rơi đi niềm vui trong các hành
vi vị tha tuyệt diệu? ~~về những việc
tốt của lòng vị tha.~~
Khi chúng ta nhận thấy chúng sinh, như chúng ta,
~~cuộc sống đều tan rã theo thời gian, ngay như bản thân ta
cũngngụp lặn~~ trong ~~đại
dương của ~~bể luân hồi và ngã vấp ~~ đầy vấp váp~~, không tìm thấy một hướng đi an toàn ~~, một nơi đến bình an, tất cả chỉ tại~~
vì do mắt trí huệ – vốn ~~nơi ~~giúp
chúng ta phân biệt ~~ nhận biết~~
điều cần tiếp thu và điều cần loại bỏ – đã khép kín ~~che lấp~~, thật là tốt hơn hay không nếu chăm lo
cho tha nhân và đấu tranh cho phúc lợi của họ, hỡi quý vị, những người thuộc
dòng dõi của đấng Thế Tôn? ~~Điều này
đã cản trở bản thân ta cũng như sự giúp đỡ những chúng sinh khác tìm đến an
lạc, bình an. Các ngươi có phải thuộc dòng dõi của Đức Thế Tôn hay không!~~
Như ~~đã được mô tả trong phần sau ~~cùng
một bản luận có dạy [:[3]](#_ftn3)
Sao lại không – Những ai
~~ là ~~thuộc dòng dõi ~~của Đức ~~Thế Tôn ~~Tất cả vị~~Và những ai hành sự ~~an lạc, hạnh~~vì phúc lộc của thế
gian này ~~Một~~Có lòng từ ~~t~~với chúng sinh lầm lỡ, bởi do mắt
~~bị ~~trí huệ bị che mờ
Một lòng bền chí, hỷ xả xóa sạch
~~bóng tối~~mơ hồ này.
~~Như
phần trên đã nêu rõ~~Ở đây quý vị ~~cần phải nhận thức được~~ nên sử dụng lòng hoan hỷ, uy
tín và sức mạnh ~~niềm vui, sức mạnh
của các vị Đại Sư đã~~ để gánh vác trách nhiệm ~~ mang lại~~ vì hạnh phúc ~~cho ~~của chúng sinh, bởi vì ~~ còn những kẻ~~ đặc tính chỉ biết
mang lại lợi ích, hạnh phúc cho chính mình cũng có ngay cả trên ~~thực sự cũng như đặc tính của~~
những con vật ~~ mà thôi~~. Do
đó sự định hướng cơ bản của các đại hành giả là ~~trọng tâm duy nhất ~~chỉ tập trung để thành tựu hạnh
phúc và lợi ích cho tha nhân. ~~giúp
các chúng sinh hữu tình đạt được an lạc, và hạnh phúc.~~ Như trong * của Ngài Nguyệt Quan có viết Kinh
Học Sinh Thư*
Cỏ dồi dào gia súc gặm miệt mài
Và khi khổ vì khát, chúng phúc hạnh uống nước
~~ thỏa mãn~~, nơi tìm gặp
Những ai nỗ lực
~~đã ~~mang
phúc lợi cho chúng sinh
Bằng lòng tin, niềm vui và đầy sức mạnh
Như tia nắng mặt trời chiếu rạng mọi nơi,
~~lan tỏa ~~như du hành trên cỗ xe ngựa kéo ~~du hành~~
Đây – nền tảng cống hiến
~~nhân~~
thế gian, không ~~hồ ~~suy
lường hơn thiệt ~~xét~~
Như bản tính của kẻ thiện căn
~~vị
Thượng Sư~~ luôn quên tư lợi ~~Mãi mãi mang lại hạnh phúc, lợi ích cho nhân sinh~~Họ hiến thân cho những gì đem lại hạnh phúc và lợi ích cho hoàn cầu.
~~Tất cả
những ai nhận ra sự phiền não của cuộc sống và qua sự khổ đau này tạo lên một
lòng ao ước, gấp rút mong muốn hành động để mang lại lợi ích cho nhân sinh đều
được gọi là các vị „ Đại hành giả hay là những người có „ Khả năng lớn” và tinh
thông (283) như đoạn trích sau ~~Người thấy được chúng sinh bị
hành hạ bởi đau khổ nêu trên và người nhanh chóng hành động cho lợi ích của
chúng sinh được gọi là "hiền nhân” và là một "bậc thiện xảo”. [283] Cùng bản
luận có dạy [:[5]](#_ftn5)
Những ai nhận thấy nhân sinh bối rối bởi
~~ làn ~~mây khói vô
minh bao phủ nhân gian
Bất lực rơi vào ngọn lửa cháy rực của đau khổ
Và vội vàng, cố gắng như thể mình đang rơi trên
~~vào ~~lửa
Đấy chính là
~~„ Đại hành giả~~
các "hiền nhân” hay ~~là những người
có „ Khả năng lớn” ~~các "bậc thiện xảo” ~~và tinh thông „~~
~~Đúng, ~~Do đó, Đại thừa như là cội nguồn ~~ không những mang lại những gì ~~của
tất cả điều tốt đẹp ~~nhất ~~cho
chính ~~hành giả ~~mình và ~~mà ~~cho ~~tất cả những nhân~~chúng sinh ~~ khác nữađây chính~~; như là liều
thuốc làm giảm đi những khổ đau, phiền não ~~trong nhân gian này. „~~; như là một đại lộ được chu du
bởi tất cả thiện tri thức; như là nguồn nuôi dưỡng của tất cả những ai nghe
thấy, nhớ tưởng, tìm đến và tu học với nó; và như là một nơi có đại phương tiện
thiện xảo để quý vị xúc tiến vì phúc lợi của tha nhân, và do đó, gián tiếp
thành tựu lợi ích cho chính quý vị trong toàn thể. ~~Con Đường lớn này đã được đúc kết, nuôi dưỡng tù kinh nghiệm bởi
vô số các các ngươi uyên bác, các vị đã trực tiếp nghe, thấy và tưởng nhớ lại
những tinh hoa của Đạo Phật, đã ước hẹn trong tâm Bồ Tát Đạo mang lại những
điều tốt đẹp cho chính mình cũng như chúng sinh hữu tình.~~ ~~Một các ngươi khi nhận ra~~ Ai bước
vào đó đều nghĩ rằng ~~này đã thốt lên~~:
„Ô thật tuyệt vời, ~~con ~~tôi
đã tìm thấy những gì mà ~~con đã~~
tôi tìm kiếm bấy lâu nay”. Hãy ~~B~~bước
vào thừa tối cao này ~~bên cạnh các
ngươi còn có sự hiển diện~~với tất cả „sức mạnh của một người xuất
chúng” mà quý vị có. ~~các vị Toàn Giác~~
Trong *Ba-la-mật-đa Tập Luận* ~~(Aryasura- Thánh Dũng) ~~có nói [: [6]](#_ftn6)
Thừa tối cao này
~~đã ~~được
thấu rõ bởi chân trí huệ. ~~chí huệ
sáng suốt~~
Từ nó
~~đây được thông suốt~~
mà nhất thiết trí của đấng Như Lai phát khởi ~~bởi sự xuất hiện của Hiền Triết~~
Như mắt của thế gian này
Ánh hào quang từ ngài như các tia sáng mặt trời mọc
~~tỏa xuống~~
~~Như vậy
một khi các ngươi cảm nhận ra con đường thiết yếu, với niềm kính trọng và ao
ước bước vào „ Đại Thừa” các ngươi sẽ cảm nhận ra những triển vọng rực rỡ Như
vậy sau khi đã cảm nhận những phẩm chất tốt đẹp một triển vọng rộng lớn, các
ngươi sẽ phát triển lòng kính trọng với niềm khát khao để bước vào „ Đại Thừa”.~~
Do đó, hãy bước vào Đại thừa sau khi quý vị đã phát triển niềm tôn kính to tát có được bởi việc hiểu ra các phẩm chất tốt đẹp của nó từ nhiều khía cạnh khác nhau [của Đại thừa].
**3. Việc rèn luyện tâm thức trong các đạo trình cấp bậc lộ trình của sự luyện tập tâm thứcdành
cho những người đại thiện căn**
Việc rèn luyện tâm thức trong các đạo trình
~~cấp bậc lộ trình của sự luyện tập tâm thức~~dành
cho những người đại thiện căn được ~~giơi
thiệu~~ trình bày với ~~các~~
ba mục sau:
1. Chỉ ra rằng chỉ có sự phát triển của Tâm giác ngộ {tâm Bồ-đề} là cánh
cửa duy nhất dẫn vào
~~đến~~
Đại thừa
2. Làm thế nào để phát triển Tâm giác ngộ (chương 1 đến 6)
~~Học và làm như thế nào theo các vị Bố Tát~~3. Làm thế nào để tu học Bồ-tát hành sau khi đã phát triển tâm Bồ-đề
(chương 7 và tiếp sau)
**a) Chỉ ra rằng chỉ có sự phát
triển của Tâm giác ngộ là cánh cửa duy nhất dẫn đến Đại thừa** *Vấn: * ~~Đặt ra, tại sao các ngươi cần phải~~ Giả sử là hành giả nên bước vào Đại thừa {cỗ xe lớn} bằng cách trên, thì
nhập môn ~~cánh cửa ~~là gì? *Đáp:* Như Đức Thế Tôn đã ~~chỉ ~~dạy
rằng không có các cỗ xe lớn nào khác hơn Ba-la-mật-đa thừa {Toàn hảo thừa, Hiển
thừa hay Kinh thừa} và Mật thừa {Mật chú thừa, Kim Cang thừa}. ~~Đại Thừa chính là: „Thừa hoàn hảo” ( cỗ xe,
con đường hoàn hảo) và „Kim Cang Thừa”, c~~Cánh cửa duy nhất để ~~đển~~ quý vị bước vào hai Thừa này
đó chính là Tâm giác ngộ. Một khi quý vị tạo nên được Tâm giác ngộ này trong
tâm thức của mình thì quý vị ~~ thực sự
nhận thấy~~ được công nhận ~~ mình~~ là một hành giả Đại thừa mặc
dù ~~trước đây ~~vẫn chưa tạo
dựng được một số đức hạnh khác ~~nhất
định~~ [284] ~~(284)~~.
Một khi quý vị rời bỏ tâm giác ngộ này ~~và mặc~~ thì bất kể quý vị ~~đã đạt~~ có thể có được những phẩm hạnh nào ~~ tốt (~~ – ví dụ như ~~cảm nhận~~ tri kiến về tính Không
v.v... – thì quý vị ~~sẽ rời khỏi~~
đánh mất Đại thừa, rơi vào các tầng của Thanh Văn và các bậc tương tự ~~cuộc sống~~. Điểm này đã được giảng
dạy ~~rất kỹ~~ trong ~~các~~ nhiều Kinh điển Đại thừa và đã
được chứng minh bằng ~~lẽ phải,~~
lý luận.
Cánh cửa đầu tiên để bước vào Đại thừa là lòng
quyết tâm
~~mãnh liệt ~~phát ~~triễn~~triển Tâm giác ngộ cho riêng
mình ~~„ Một mình”, sau đấy khi đã bước
vào Đại Thừa là lòng quyết tâm từ bỏ „ Một mình” để phát triển Tâm giác ngộ~~.
Chỉ cần đánh mất Tâm Bồ-đề này thì được xem có hậu quả là rời bỏ Đại thừa. ~~Kể từ đây trở thành một tcác ngươi Đại Thừa
khi không còn tùy thuộc vào sự tồn tại, hay không tồn tại của tâm này nữa~~Do
đó, việc có là một hành giả Đại thừa hay không tùy thuộc vào việc có hiện hữu
hay không tâm này. Như vậy sau khi Tâm giác ngộ này được phát khởi ~~sinh ra~~, ngay lập tức quý vị trở
thành người con của Đức Thế Tôn. Như *Nhập
Bồ-đề Hành Luận* của Tịch Thiên ~~(
San ti đê va)~~ có nói [: [7]](#_ftn7)
~~Từ lúc bơ vơ~~Lúc bất lực, bị
trói buộc trong tù tội ~~ vòng~~
luân hồi
Quyết một lòng phát triển Tâm giác ngộ
~~Đây~~Họ, gọi là "những con trẻ của
Như Lai ~~ Sugata~~” [ ...[8]](#_ftn8)
Và:
Hôm nay con được sinh ra trong gia đình của đức Phật
Con trở thành người con của các đấng Như Lai
Như vậy điều này đã chỉ rõ một khi quý vị
~~đạt~~ phát khởi ~~(generate)~~được Tâm giác ngộ quý vị
~~đã trở thành~~ được gọi là
một "Bồ-tát”. Hơn nữa, trong *Di-lặc Hữu
Vị Giải Thoát* ~~(xem Hiện quán
trang nghiêm luận)~~ đã nói ~~những ~~các hành giả trở thành các Bồ-tát nểu ~~đat được~~ có Tâm giác ngộ này mặc
dù vẫn chưa trau dồi những việc làm Bồ-tát [:[9]](#_ftn9)
Ôi người con của truyền thừa tuyệt hảo, dẫu cho kim cương quý giá bị tan vỡ
vẫn luôn tỏa ánh sáng hơn cả các đồ trang hoàng
~~rực rỡ~~ đặc biệt bằng vàng. Nó vẫn không mất đi tên "kim cương quý giá”, vẫn luôn tránh xa tất cả những nghèo nàn ~~, thấp kém~~. Ôi những người con của
truyền thừa tuyệt hảo, tương tự thế, ~~cũng như ~~những người đã nuôi dưỡng viên kim cương quý này, vốn
là ~~ được ~~Tâm giác ngộ ~~như viên kim cương quý giá với~~và
nguyện vọng khát khao tới toàn giác, dẫu còn thiếu vận dụng, ~~cho vẫn chưa được bộc lộ~~ nó vẫn
luôn tỏa sáng hơn ~~như ~~tất
cả vật trang hoàng bằng vàng với các phẩm chất cao ~~quý~~, ~~như
phẩm hạnh cao quý~~của Thanh Văn, ~~của~~và Duyên Giác Phật ~~( Độc giác giác Phật)~~. Những người con sẽ không bao
giờ mất đi tên gọi "Bồ-tát”, sẽ ~~mãi
mãi tránh xa~~ xóa bỏ tất cả những thống khổ của luân hồi"
Như trong
*Bảo
Hành Vương Chính Luận*, h ~~ / Vòng
bảo châu/ (~~ộ pháp Long Thụ ~~)~~ có nói [:[10]](#_ftn10)
Nếu như ngươi cũng như nhân loại
Ước mong dành được
~~„ánh sáng
vĩnh hằng” ~~giác ngộ vô song
Thì nguồn
~~Đó cũng chính là c~~cội
điều này là ~~của~~ Tâm giác
ngộ
Vững bền như núi cả non cao
~~bàn
thạch~~.
Hơn nữa theo
*Kim
Cương Thủ Điểm Đạo Đại Mật điển* có dạy [11] ~~nói~~:
"
~~Con đảnh lễ Đức Phổ Hiền Vương~~Ôi
đại Bồ-tát, Văn-thù-sư-lợi, ~~ôi~~
maṇḍala Kim Cang
thừa này quá ư là bí ẩn, rộng lớn mênh mông, sâu thẳm và không thể thấu hiểu
được. ~~con~~ Thật không hợp ~~ xứng
đáng ~~để giảng nghĩa cho các chúng sinh tội lỗi ~~tình~~”. [285]
Này Kim Cang Thủ Bồ-tát (Vajrapani), ngươi nói Maṇḍala này hết sức quý hiếm, ta chưa
từng nghe thấy Maṇḍala này, và nó
cần được
~~phải ~~giảng giải
cho ~~ những ~~ai?
Kim Cang Thủ Bồ-tát đáp:
~~lại cầu
xin tiếp ~~Ôi ~~Phổ Hiền
Vương Bồ Tát~~ Văn-thù-sư-lợi, những ai đã đạt được Tâm giác ngộ qua
thiền định, bạch Văn-thù-sư-lợi, những Bồ-tát này ~~đã ~~thực hành Bồ-tát đạo – ~~( ~~cánh cửa vào Kim Cang thừa ~~) ~~– ~~cần phải~~ nên nhận ~~được ~~lễ quán đảnh trí huệ siêu việt để bước ~~hết sức uy nghi để mở cánh cửa~~ vào
Maṇḍala Kim Cang
thừa này. Tuy nhiên, những ai chưa đạt được Tâm giác ngộ hoàn toàn ~~tuyệt đối~~ không nên nhập môn ~~tantric~~ Maṇḍala mật pháp này. ~~được nhận lễ quản đảnh này, không được phép
bước vào, cũng như~~ Họ không nên ngay cả nhìn Maṇḍala, hơn nữa không được phép dạy
cho những người này ~~hình dáng~~
thực hành về Maṇḍala và những
câu ~~ thần~~ mật chú”.
Bởi vậy, chưa hề đủ nếu
~~chúng ta chỉ chú trọng đến những giáo huấn~~ một
giáo pháp là giáo pháp ~~của ~~Đại
thừa, mà điều cốt yếu chúng ta phải thực sự là người thực hành Đại thừa. ~~và ngoài ra là~~ Xa hơn nữa, hoạt
động như là một hành giả Đại thừa chỉ ~~điều ~~phụ thuộc ~~duy
nhất ~~vào sự nhận thức về ~~biết
của~~Tâm giác ngộ ~~mà thôi~~.
Do đó, nếu quý vị ~~thấu~~ chỉ
có hiểu biết trí óc về ~~được ~~Tâm
giác ngộ, thì quý vị cũng chỉ có hiểu biết trí óc về ý nghĩa để ~~đồng với việc thấu hiểu như thế nào~~là
một người thực hành Đại thừa. Nếu khi Tâm giác ngộ này là ~~này~~ hoàn hảo, thì hành giả Đại thừa là chân
chính ~~ cũng có nghĩa là một các ngươi Đại Thừa xác thực~~.
Nội dung này đã được dẫn giải bởi
*Hoa Nghiêm
Kinh* ~~/ Đại Phương Quảng Phât Hoa Nghiêm Kinh~~ [12]
Ôi những người con của nòi giống đức hạnh, Tâm giác ngộ chính là mầm mống
của tất cả phẩm hạnh Phật
~~Quả~~.
~~Tất
nhiên các con ~~Vì quý vị cần phải lĩnh hội một cách đầy đủ ~~rõ rệt ~~về điều này, tôi sẽ giải
thích nó ~~một cách cụ thể như sau~~.
Khi ~~mà có đầy đủ~~ nước,
phân bón, đất và hơi ấm v.v... phối hợp với một hạt lúa, ~~tạo nên sự nảy mầm của hạt lúa, như vậy đây
chính~~ chúng sẽ tác động như là là các nguyên nhân tạo ~~sự nảy~~mầm non của ~~hạt~~ cây lúa. Nếu ~~N~~những yếu tố này phối hợp với ~~nhau ~~các hạt lúa mì, hạt đậu,
v.v..., chúng cũng tác động như là nguyên nhân tạo nên ~~sự nảy ~~mầm non của các loại hạt
này. ~~đối với hạt lúa mì, hạt
đậu..vv.~~ Như vậy, các yếu tố này là những nguyên nhân ~~thông thường~~ chung để tạo nên sự
nảy mầm. ~~X~~Song, mặc dù có
kết hợp với các điều kiện [duyên] đó lên hạt *lúa mạch* thì cũng không thể
nào khiến chúng trở thành nguyên nhân sinh ra một cây mạ non của *hạt lúa gạo*
và các cây mầm khác hơn là lúa mạch ~~đối
với cây lúa mạch thì những yếu tố thông thường (trong trường hợp hạt lúa hạt
đậu) này không thể giúp tạo nên sự nảy mầm được, mà cần phải thêm những yếu tố
đặc biệt để tạo nên sự nảy mầm của cây lúa mạch (286)~~ [268] . Cho
nên một hạt lúa mạch là nguyên nhân đặc thù {nguyên nhân chính yếu} tạo ra mầm
non của lúa mạch. Cũng như vậy, ~~một
trong những yếu tố đặc biệt nhất đấy là~~ Tâm giác ngộ vô thượng như
một hạt giống, là nguyên nhân đặc biệt cùng với những nguyên nhân chung khác để
~~đưa chúng ta đạt được~~ tạo
ra mầm Phật quả ~~( Tâm giác ngộ vô
đẳng chính là cái mầm, chồi)~~. Trí huệ nhận biết được tính Không ~~song đấy cũng chỉ là yếu tố thông thường (như
nước, phân bón đối với sự nảy mầm của hạt lúa, hạt đậu..vv) dẫn tới~~
là nguyên nhân chung của ba trạng thái giác ngộ (Thanh Văn, Duyên Giác Phật ~~/Độc giác giác Phật/~~, và Bồ-tát ~~ Quả~~). Theo như *Đại thừa Tối Cao Mật điển*, ngài Di-lặc ~~( Maitreya)~~có nói [:[13]](#_ftn13)
Khát vọng đưa ta tới Tối thượng thừa là hạt giống
Trí huệ như mẹ giúp ta sinh ra các phẩm hạnh Phật-đà
~~ Quả~~.
Như vậy Tâm giác ngộ như là hạt giống của người cha
~~bố~~, còn trí huệ ~~được xem như lòng từ bi~~ nhận biết
vô ngã như là người mẹ. Ví dụ như người ~~bố~~cha Tây Tạng không thể sinh ra được đứa con trai ~~bé~~ Ấn Độ, ..v.v, người cha chính là ~~yếu tố~~ nguyên nhân đặc biệt để tạo
ra nòi giống của đứa bé ~~. XSong từ~~,
trong khi một người mẹ Tây Tạng có thể sinh ra được nhiều con trai ~~mang chủng tộc khác nhau~~, do đó
người mẹ là ~~yếu tố thông thường~~
nguyên nhân chung để sinh ra những đứa bé của bà ta. Và Thanh Văn ~~Quả~~, Duyên Giác Phật ~~/Độc giác giác Phật/~~ ~~Quả~~cũng phụ thuộc vào trí huệ ~~. N~~, vì ~~(for) ~~như trong *Tán Dương Bát-nhã Ba-la-mật-đa,* ~~phần cho~~đức hộ pháp Long Thụ có nói [:[14]](#_ftn14)
Đạo giải thoát
~~ dứt khoát tin cậy vào~~mà đức Phật,
Duyên Giác Phật, ~~/Độc giác giác Phật,~~
Thanh Văn dứt khoát dựa vào
Chính là điều này
~~Tất cả là
vậyĐây là điều quan trọng~~, chắc chắn không còn cách nào ~~còn gì~~ khác ~~ nữa~~
Sự hoàn hảo của trí huệ đấy
~~chính ~~là ~~người ~~mẹ của cả những ~~hành giả~~ đệ tử Tiểu thừa lẫn Đại
thừa, ~~và đúng như ta đã hiểu đấy~~vì
nó [trí huệ] cũng được kể đến như là người mẹ. Do vậy, không thể phân biệt được
Tiểu thừa, Đại thừa bằng trí huệ hiểu biết tính Không ~~(mà được biết như là Tính không)~~, nhưng có thể
phân biệt chúng được bằng Tâm giác ngộ và những việc làm có ~~ tác dung~~ hiệu quả lớn của Bồ-tát.
Theo như *Bảo Hành Vương Chính Luận* ~~ / Vòng Bảo Châu (~~ Long Thụ ~~)~~ đã nói [:[15]](#_ftn15)
~~Với những hành giả bằng hành động, cũng như một
lòng~~Vì khát vọng nguyện, hành, ~~Dứt khoát mong muốn~~Và hoàn tất các
hiến dâng của Bồ-tát ~~Quả~~
Không thể
~~nương tựa vào~~
giải thích theo Thanh Văn thừa ~~Làm thế nào~~Thì làm sao
ngươi có thể thành Bồ-tát qua con đường đó?
Như vậy đức Long Thụ đã nói quý vị không
~~thể ~~phân biệt những thừa này bằng
tầm nhìn triết lý, mà bằng những hành vi ~~ động và việc làm~~. Nếu như trong ~~Thừa này ( Thanh Văn)~~ cách này,
trí huệ ~~được~~ nhận biết ~~như là~~ tính Không, không phải là ~~ nhân tố~~ lộ trình Đại thừa đặc
biệt ~~đối với hành giả Đại Thừa~~
thì nó cũng sẽ tiếp tục mà không kể rằng có các lộ trình chia sẻ khác ~~bởi thiếu mất một dụng ý chia sẻ những điều
tốt đẹp với tất cả chúng sinh hữu tình còn lại (287)~~. [287] Từ đây,
mặc dù quý vị ~~có một hiểu biết khiếm
nhường~~ rất ít thuần thục với các giáo pháp ~~về kinh điển~~, ~~x~~song sau khi đã có được một Tâm giác ngộ ~~như là~~ làm huấn thị cốt yếu ~~nhưng vẫn chưa thiền,~~ dù quý vị
chưa tu tập nó, nhưng sau khi nghĩ nhớ về nó dù chỉ qua ngôn từ trong buổi đầu,
thì quý vị đã chủ ý tạo được một nỗ lực lớn cho một phần nhỏ đơn giản của lộ
trình.
~~luyện
và sau đấy các ngươi quyết đinh dấn thân trên con đường của Đức Phật chỉ dạy
thì các ngươi cũng đã đạt được một phần đáng kể trên con đường tiến tới Phật
quả. ~~
Thường, một đứa trẻ sinh ra cần phải nhờ cả cha và
mẹ, quý vị cũng cần phải có đầy đủ cả phương tiện và trí huệ để có một lộ trình
tu tập hoàn thiện
~~đạt được con đường
giải thoát~~. Cụ thể, quý vị cần phải có: ~~cốt lõi của~~phương tiện chính yếu là Tâm giác ngộ;
và ~~cốt yếu của~~trí huệ
chính yếu là tri kiến về tính Không. Nếu quý vị chỉ thiền định chăm chỉ về một
trong hai yếu tố trên, và quý vị chỉ đơn thuần tìm sự giải thoát khỏi ~~kiếp ~~luân hồi, để đạt được cách
giải thoát này thì quý vị chỉ cần thiền định về ý nghĩa của tính Không, tức là
vô ngã ~~về lòng vị tha và~~,
thiền định không sai sót nhằm đạt tuệ giác. Tuy nhiên, nếu quý vị ~~muốn thỉnh cầu thực~~ xem mình là
hành giả Đại thừa thì còn cần phải ~~bắt
buộc~~ nuôi dưỡng Tâm giác ngộ ~~như là một yếu tố hết sức quan trọng,~~. T ~~t~~ại sao? Bởi vì quý vị cần có trí
huệ để ngăn ngừa rơi vào luân hồi cực đoan ~~vô thỷ~~ và quý vị cần có từ bi để ngăn ngừa rơi vào ~~tận cùng~~ cực đoan của an tịnh ~~bình an cực lạc ~~[niết-bàn], ~~.~~ Cho nên t ~~Như vậy~~rí huệ không ngăn ngừa được
quý vị rơi vào trạng thái cực đoan của an ~~độ~~ tịnh ~~bình
an, cực lạc~~. Theo như *Hiện
Quán Trang Nghiêm Luận* ~~ / Hiện Quán Trang Nghiêm Bát Nhã Ba La Ma Da
luận thích (~~ Ngài Di-lặc ~~)~~
đã nói [:[16]](#_ftn16)
Qua tri kiến
~~thức ~~ngươi
không ở lại luân hồi
Qua từ bi ngươi không lưu trong an lạc
~~cực lạc~~
Nếu là
~~các
~~hành giả Đại thừa, quý vị ~~luôn~~
cần phải rèn luyện Tâm giác ngộ, bởi vì ngay cả trong Tiểu thừa quý vị cũng sẽ
không rơi vào tột cùng của luân hồi và ~~song điều~~ điểm chính cản trở ~~con~~ trên đường Bồ-tát đó là rơi vào ~~trạng thái ~~cực kỳ an tịnh.
Khi những người con của đức Thế Tôn, là người giải
thích đúng đắn các chú giải về ý nghĩa chủ tâm của đấng Thế Tôn, phát khởi tinh
thần giác ngộ tôn quý này trong tâm thức của họ thì họ kinh ngạc và nghĩ rằng
một lộ trình thâm diệu như thế đã xuất hiện
~~ đã được sáng tỏa ý nghĩa những lời dạy của ngài, thì trong trí
tuệ sẽ phát sinh ra một tâm quý báu, các hành giả này bất ngờ lấy làm ngạc
nhiên và nhận ra „ Ô tã đã có một con đường thật tuyệt vời”,~~. Tuy
thế, họ không có cùng cảm xúc như thể khi họ đạt đến một phẩm chất tốt đẹp nhỏ
làm hài lòng cho các phàm phu. ~~cảm
giác này không như cảm giac nho nhỏ đầy thú vị, quý báu trao cho những con
người hết sức bình thường.~~ Như *Nhập
Bồ-đề Hành Luận* có nói [:[17]](#_ftn17)
Tâm vị tha này không sinh ra
Trong tha nhân ngay cả cho lợi ích
~~vì mục đích ~~của chính họ
Đây là viên ngọc quý của tâm
~~trí
tuệ~~
Mang lại điều
~~phi thường~~diệu
kỳ chưa từng thấy.
Và :
Đức hạnh nào sánh bằng đây?
Bằng hữu nào lại như thế?
Công đức nào xứng ngang bằng?
Và
Con xin cúi lạy
~~đảnh lễ~~
trước tất cả
Những
~~hành giả~~ ai đã
khởi tạo ~~nên viên ~~ngọc
thiêng ~~liêng ~~của tâm thức
này. ~~(~~[288] ~~)~~
Và
Đấy là thứ bơ tinh túy
Được đánh ra từ sữa của những lời dạy siêu việt
~~ cao thượng~~.
Như vậy Tâm giác ngộ chính là lời huấn thị tối thượng, là phần trích tinh túy nhất của kinh điển.
Do đó, dù rằng
~~T~~theo như ~~cách
nhìn~~ tôn giả Atiśa với quan điểm Đại thừa của ~~held the Madhyamaka”~~ và sư phụ
Ser-ling-ba (gSer-gling-pa) của ngài với quan điểm satyâkâravâdin [ thì [18]](#_ftn18)
Nếu quý vị phát triển tâm này một cách
~~tự nguyện, ~~không ~~trù ~~tính toán sau nhiều nỗ lực, ~~dần đều, đến một lúc~~quý vị sẽ ~~được thấm dần~~ nhập vào Tâm giác
ngộ ~~này ~~và như vậy quý vị
đã tạo ra được một ~~điểm~~mấu
chốt nhỏ làm đòn bẩy cho Bồ-tát hành ~~việc
thực hành Bồ Tát Đạo~~. Dù sao n ~~N~~ếu như quý vị thiếu mất Tâm giác ngộ này thì cho dù
cúng dường ~~vô số~~ ngọc ngà
châu báu ~~tới~~ chất đầy Tam
thiên đại thiên thế giới trong cõi Ta-bà này cũng không ~~thúc đẩy~~ được xem là việc thực
hành Bồ-tát Đạo. Cũng vậy, ~~như:~~
những *hành vi* ~~động~~ được xem là Ba-la-mật-đa ~~hoàn hảo bắt nguồn~~ từ trì giới ~~việc rèn luyện đạo đức thông qua~~cho
đến trí huệ, cũng như là việc thiền quán ~~định cho mỗi bản thân~~lên chính mình thông qua ~~các~~ một vị bổn tôn ~~Hóa Thần~~, ~~cũng như:~~và thiền ~~định qua~~ quán lên các đường kinh
mạch, khí lực ~~kênh, xa~~
luân xa, ~~các hạt~~v.v...
thì cũng không ~~mang lại cho các
ngươi mối quan tâm tới~~ được xem là việc thực hành Bồ-tát đạo.
Nếu như
~~hành giả không thực hiện~~tâm
thức ~~đáng~~ quý giá của ~~chính mình~~ quý vị không thực hiện
những điểm mấu chốt ~~như là một chìa
khóa ~~để tu tập thì bất kể quý vị cố gắng để nuôi dưỡng thiện đức
trong bao lâu ~~không quan trọng là
các ngươi đã trao dồi được bao nhiêu đức hạnh, quá trình giải thoát~~cũng
không thành đạt được ~~là ~~bao
nhiêu ~~,~~. Tựa ~~đây gTu~~ như là việc ~~ta~~cắt cỏ với một chiếc liềm cùn.
Nếu như quý vị dùng Tâm giác ngộ như làm chìa khóa của tu tập ~~tiến tới trên lộ trình giác ngộ~~
thì nó như là ~~đang ~~việc
cắt cỏ với chiếc liềm sắc bén – ngay cả khi không cắt cỏ, quý vị vẫn mài bén
lưỡi liềm, và khi cắt thì sẽ được một khối lượng lớn trong một thời gian ngắn.
Cũng như vậy, nếu Tâm giác ngộ này được ~~nhận biết~~tiến hành một cách triệt để thì trong mỗi
giây phút ~~ngay lập tức~~quý
vị có thể tẩy sạch các chướng ngại ~~gạt
bỏ ngay màu tối~~, tich lũy ~~niềm hỷ lạc~~công đức và ~~nhận được~~trí huệ siêu việt ~~vô biên~~. Ngay cả một đức hạnh nhỏ cũng có thể lan tỏa
rộng lớn, ~~nhưng~~và những
công đức đó nếu làm khác đi sẽ bị đánh ~~mặt khác cũng có thể~~mất sau một khoản thời gian không hạn kỳ ~~đi trong vòng tuần hoàn vô biên của thời gian~~.
Theo *Nhập Bồ-đề Hành Luận* có nói [:[19]](#_ftn19)
Sức mạnh của
~~nghiệp chướng~~tội
lỗi to tát ~~dữ dội ~~và mãnh
liệt vô cùng
Ngoài Tâm giác ngộ hoàn hảo
Liệu đức hạnh nào
~~có~~chiến
thắng nổi nó không?
Hay:
Như ngọn lửa ở
~~điểm ~~cuối
mỗi ~~của mộtmoo~i ~~kiếp
lượng ~~ngay~~Sẽ lập tức thiêu tan các ~~mọi~~ tội lỗi lớn lao. [289] ~~nghiệp chướng~~
Lại nữa:
Nếu ai nghĩ: "Tôi sẽ gột sạch
Chỉ n
~~Đây là ~~hững điều
phiền não ~~hắc búa ~~của
nhân sanh” ~~Hãy có một mục đích~~Có được chủ tâm ~~mang~~ lợi ích đó ~~Con~~Họ ~~sẽ ~~nhận được công đức vô hạn ~~niềm vui mênh mông~~
Đến khi đó
~~sẽ ~~còn
điều chi để nói ~~về một người~~
Về nỗi khát khao
~~muốn gợt~~
nhằm để xóa tan
B
~~Biển khổ ải của trần gi~~ất
hạnh vô lượng của mỗi chúng sanh
Và
~~ đã ~~để phú cho họ vô vàn thiện hạnh ~~ lại
một đức tính tốt vô biên”~~
Và
~~Tất cả những đức hạnh giống như là cây chuối ~~Đức hạnh khác, thảy tựa như thân chuối
Cho xong quả
~~Sau khi sinh ra~~,
chúng đều tàn lụi ~~Nhưng ~~Tâm giác ngộ như cây ban ~~– ban-~~ước nguyện ~~ nguyện~~
Luôn cho
~~lại hoa ~~quả,
không tàn úa, ~~luôn~~mà chỉ
sum xuê
**b) Làm thế nào để phát triển Tâm Bồ-đề**
Làm thế nào để phát triển Tâm giác ngộ được giải thích qua bốn phần sau
~~B1)~~1. Tâm giác ngộ phụ thuộc ra sao
từ các nguyên nhân phát sinh ~~B2)~~2. Những giai đoạn rèn luyện Tâm
giác ngộ (chương 2 – 4) ~~B3)~~3. Thước đo thành quả của Tâm
giác ngộ (chương 4) ~~B4)~~4. Tiếp nhận Tâm giác ngộ ra sao
qua quá trình hành lễ (chương 5-6)
~~B1)~~ **i) Tâm giác ngộ phụ thuộc như thế
nào vào các nguyên nhân xác định để phát sinh **
Tâm giác ngộ phụ thuộc ra sao vào các nguyên nhân xác định để phát sinh được giải thích qua ba phần
~~B1 a)~~1. Sự phát triển của tâm qua bốn ~~hoàn~~ duyên cảnh ~~B1 b)~~2. Sự phát triển của tâm qua bốn
nguyên nhân ~~ do~~ ~~B1 c~~3. Sự phát triển của tâm qua bốn
sức mạnh
~~B1 a)~~ **a’ Sự phát triển của tâm qua bốn hoàn duyên cảnh**
1. Quý vị phát triển Tâm giác ngộ hoặc bằng cách tự
thấy cho mình một năng lực phi thường của các đức Phật, của các vị Bồ-tát,
~~cũng có thể nghe thấy~~ hay bởi tự
nghe về chúng từ một ~~Vị Đ ~~người
đáng ~~Kính trọng,~~ tín cẩn,
và sau đó nghĩ rằng ~~ lúc đấy các ngươi chợt nghĩ ~~" ~~Ô. Đây là điều làm ta sáng tỏa~~Sự
giác ngộ này mà trong đó họ tự tại hay trong đó họ mưu cầu thì rất mạnh mẽ”. ~~ là điều đã được các Đức Phật, Bồ Tát, các Đại
Sư giữ giìn, mưu cầu, có một sức mạnh mãnh liệt” ~~
2. Dẫu cho quý vị
~~không~~ chưa thấy, nghe về năng lực như vậy, thì ~~nhận được ~~bằng con đường này, ~~song~~ quý vị có thể phát triển Tâm
giác ngộ qua cách lắng nghe ~~chú ý,
ngẫm nghĩ, thu lượm từ~~ tập hợp Kinh điển vốn dùng giác ngộ vô thượng
~~và nhận được „ ánh sáng vô biên” ~~như
là điểm xuất phát ~~khởi hành~~
và từ đấy ~~là niềm~~ khát
khao đạt được trí huệ siêu phàm của đức Phật.
3. Dẫu cho có thể
~~không~~chưa nghe thấy giáo pháp, quý vị vẫn có thể phát
triển Tâm giác ngộ bằng cách ~~nhận~~
hiểu ra rằng những lời dạy xuất chúng ~~ vô thường ~~của các vị
Bồ-tát đang dần mai một và sau đó nghĩ rằng " ~~À "~~Ta sẽ dứt khoát phát triển Tâm giác ngộ để ~~gìn~~lưu giữ những giáo huấn của các
vị Bồ-tát được dài lâu ~~cho mai sau~~,
bởi lẽ sự tồn tại của những giáo huấn này sẽ giúp vô vàn chúng sinh tẩy sạch
đau khổ ~~trong vòng luân hồi~~”
4. Dẫu cho quý vị không nhận thấy sự mai một của
những
~~ lời dạy,~~ giáo huấn
này, ~~x~~song quý vị ngẫm
nghĩ: "Quả thật là khó phát triển Tâm giác ngộ, ngay cả với các bậc Thanh văn, hay
Duyên giác ~~( Độc Giác Giác Phật)~~
trong thời đại mạt pháp ~~khủng hoảng~~
hiện nay, khi mà đầy dẫy những vô minh ~~sự ngu dốt~~, vô liêm sỉ, không biết xấu hổ, ghen tuông, bủn xỉn
v.v... ~~Đã n~~Như vậy thì
điều gì cần thiết để ~~làm sao để thúc
đẩy sự~~ đề cập đến việc phát triển của Tâm giác ngộ tối thượng? Nếu
là tôi, ~~như từ quan điểm này~~tại
một thời điểm nào đó, mà tôi phát triển Tâm giác ngộ thì chắc chắn ~~sẽ có rất nhiều ~~những chúng sinh
khác cũng sẽ làm theo ~~phát triển Tâm
giác ngộ như~~”. Như vậy quý vị phát ~~ triển~~ Tâm giác ngộ trong bối cảnh nhận ra rằng sự khó
khăn đòi hỏi để phát triển nó ~~phát
triển Tâm này rất ư là gian nan (~~[290] ~~) ~~
Sự quan tâm đến
~~ việc ~~Tâm giác
ngộ khởi sinh ~~ ra~~ như thế
nào từ bốn ~~trường hợp~~duyên
cảnh trên đã ~~co mưu tả như sau: Sau
những trường hợp trên các ngươi được ~~truyền cho quý vị cảm hứng mong
muốn thành tựu ~~nhận được một nguồn
ánh sáng~~ giác ngộ ~~, và như
vậy lòng khao khoát nhận luống ánh sáng giác ngộ được nảy sinh~~. ~~ Sau đây là những chặng đường của những bước
đi này~~ Các cách thức mà điều này xảy ra là như sau:
1. Sau khi quý vị
~~nhận được~~ nghe thấy về một năng lực ~~lượng ~~siêu phàm, quý vị chợt bừng
tỉnh và nghĩ " ~~Ồ như vậy t~~Ta
~~chắn chắn ~~sẽ đạt được ~~ ánh
sáng ~~giác ngộ như thế” và bắt đầu phát ~~triển ~~Tâm giác ngộ.
2. Qua việc lắng nghe được những phẩm hạnh
~~đức độ, ~~tốt đẹp của ~~Chư ~~một vị Phật từ một vị đạo ~~các vị Đại ~~sư, ~~, các Thầy~~ trước hết, quý vị phát
triển tín tâm ~~mang lòng thành kính~~,
kế tiếp là nảy sinh lòng khao khát ~~,
ước mong~~ đạt được những phẩm hạnh này.
3.
~~ cảm thấy~~ Không chịu nổi khi thấy
được ý tưởng về những lời giáo huấn của Đại thừa đang bị mai một ~~mòn~~, ~~từ điều này làm ~~thì quý vị nuôi dưỡng mong ~~ao~~ ước đạt được trí huệ siêu việt
của đức Phật. ~~Với tầm
nhìn~~Về điểm cuối này, quý vị nhận thấy rằng, nếu như những lời dạy của đức Phật
không bị mất đi, thì ~~có thể làm giảm
và xóa bỏ những ~~đau khổ của chúng sinh có thể kết thúc. Mặc dù mục
tiêu của quý vị ~~cũng~~quả
là nhằm xóa bỏ đau khổ ~~ những phiền
não~~, tuy nhiên điều kiện chính khiến làm ~~để thúc đẩy sự~~ xuất hiện ~~của ~~Tâm giác ngộ là do không chịu
được khi những giáo huấn của đức Phật có thể bị mất đi. Ngoài ra, sự phát triển
của Tâm giác ngộ sẽ được giải thích thêm trong phần sau về cách thức Tâm giác
ngộ nảy sinh ra sao trong việc phụ thuộc vào tâm từ bi.
4. Sau khi quý vị nhận thấy
~~Tâm giác ngộ này có tầm quan trọng và~~
được sự quý hiếm của tâm giác ngộ đầy ý nghĩa này như thế nào, ~~đã dẫn tới~~ quý vị phát triển ~~lòng quyết tâm,~~ khao khát đạt được
Phật quả vốn được kích hoạt một cách nền tảng bởi sự tỉnh thức này. ~~và nhận thấy đây là mục đích chính, duy nhất
của mình~~
Đối với
~~việc
2~~ hai thành phần của Tâm giác ngộ ~~(~~ bao gồm ước ao đạt đến giác ngộ ~~nhận được Trí huệ~~, và nhắm đến ~~ước ao giúp đỡ,~~mục đích mang lại
niềm hạnh phúc cho tất cả chúng sinh ~~)~~
thì ~~bốn giai đoạn~~sự phát
triển thứ tư này của Tâm giác ngộ được ~~ trên chỉ là~~ thiết lập trong khuôn khổ của việc ~~điều kiện để các ngươi~~ tạo ra ~~ được niềm ước ao,~~ khát khao đạt
được ~~Tâm ~~giác ngộ chứ
không ~~phải là ~~được thiết
lập trên khuôn khổ của mục đích {nêu trên}.
~~điều
kiện để đạt được mục đích ( Phật Quả)~~ ~~Như vậy
t~~Thiếu ~~mất ~~lòng khát
khao đạt tới Phật quả ~~( mà chính là ~~vốn
xuất phát từ việc nuôi dưỡng niềm tin vào những ~~đức~~ phẩm hạnh của đức Phật ~~)~~ thì quý vị không thể ~~đạt được tâm~~vượt qua được ý tưởng về sự mãn
nguyện ~~ khi coi như~~ cho
rằng an ~~(~~ tịch [Niết-bàn] ~~)của chính mình, thì chỉ~~ tự mình
nó cũng đã đủ đáp ứng được những mục đích riêng của quý vị ~~ mà thôi~~. Lòng khát khao đạt tới
Phật quả, mà ~~biểu hiện~~
được tính đến qua ~~thông qua tầm quan
trọng, lợi ích củavị~~ rèn luyện về tình yêu thương cũng như tâm từ bi
và nhận thấy được rằng việc đáp ứng mục đích của ~~ những~~ chúng sinh ~~khác nữa ~~như là điều cần thiết có năng lực ~~để xóa bỏ, ~~nhổ tận ~~ rễ~~ gốc ý tưởng ~~tâm~~ mãn nguyện ~~mà nghĩ~~cho rằng an tịch của riêng
mình ~~còn có khả năng~~đủ để
đáp ứng những mục đích của ~~những ~~chúng
sinh ~~ khác nữa~~, nhưng
không đủ khả năng ~~cản trở~~
ngăn chận ý tưởng về sự ~~ được tâm~~
mãn nguyện ~~khi ~~nghĩ rằng
an tịch ~~cũng chính là~~ đủ
cho chính mục đích của riêng mình. Bên cạnh lòng ước ao đạt được Phật quả này ~~mà ~~vốn đến từ việc vun trồng lòng ~~ kính trọng~~ tin vào những phẩm
hạnh cao ~~cả, tốt~~ đẹp của
đức Phật, thì ~~ từ đấy ~~không có bất cứ điều gì cản
trở được ý tưởng ~~tâm~~ mãn
nguyện ~~khi ~~nghĩ rằng ~~hạnh phúc,~~ chỉ riêng sự an tịch
của mình có khả năng ~~đáp ứng đầy đủ~~
hoàn tất mục đích của chính mình. ~~Tuy
nhiên~~ Thật quả quý vị cần phải vượt qua ý tưởng ~~tâm ~~mãn nguyện cho rằng sự an tịch
của mình là đầy đủ để hoàn tất lợi ích của chính quý vị, bởi lẽ: (1) Những hành
giả Tiểu thừa vốn ~~chỉ ~~đơn
thuần thoát khỏi luân hồi, thì chỉ loại trừ được một phần của các sai sót và
chỉ có được một phần của chánh tri kiến ~~khi loại bỏ những thiếu sót, khuyêt điểm thì mang tính các thiên
vị, về tri thức chỉ là một phần riêng, cục bộ ~~và do đó thiếu đi sự
đáp ứng hoàn hảo cho ~~một ~~các
mục đích của chính họ ~~ hoàn hảo~~.
(2) Những hành giả này chỉ được giải thoát khỏi những ~~„V~~vấn đề ~~”~~ của ~~vòng
~~luân hồi chứ không phải những ~~„V~~vấn đề ~~”~~
của sự an tịch. (3) Điều đáp ứng hoàn hảo cho mục đích của quý vị đó chính là:
Pháp Thân Phật. ~~(~~[291] ~~) ~~Do đó,
Như vậy
~~sau~~một
khi quý vị nuôi dưỡng ~~trao dồi~~
niềm tin vào những phẩm hạnh cao quý của đức Phật, ~~hanh giả~~ quý vị sẽ nhận ra rằng cần phải đạt được Phật
quả như là mục đích cần ~~ thiết phải~~
thực hiện của mình, ~~để như là mục
đích duy nhất~~ chưa kể đến mục đích của ~~tất cả ~~các chúng sinh khác. Nhận thức ra điều này là
hết sức quan trọng để không làm cho quý vị quay trở lại con đường Tiểu thừa.
Trong bốn sự
~~4 giai đoạn~~ phát triển Tâm giác ngộ vừa được diễn giải
trên thì hai yếu tố đầu không được cảm sinh từ tâm từ bi, hay tình thương.
Trong các Kinh ~~ Điển~~ cũng
như ~~các ~~Luận khác ~~thiết~~ cũng đã có nhiều giải thích
về ~~rõ quá trình~~ sự phát
triển Tâm giác ngộ ~~qua lòng~~như
là niềm ao ước đạt được Phật quả ~~bằng
cảm nhận~~ đem đến đơn thuần bởi những phẩm hạnh cao ~~cả tốt ~~đẹp của ~~„ ~~Pháp Thân Phật và Sắc Thân Phật ~~”~~. Sự ~~xác~~ kiên định để đưa ~~rõ lòng ao ước ~~tất cả mọi chúng sinh hữu tình ~~đều ~~đạt ~~được ~~Phật quả cũng được xem là là ~~hành động thúc đẩy ~~sự phát triển
của Tâm giác ngộ này. Như vậy quý vị cần phải ~~suy nghĩ,~~ xem xét từng điều trong hai điều này, được
tính đến một cách đơn giản như là ~~ như 2 điều sau là 1 : ~~"Sự Phát
triển Tâm giác ngộ”. Dù sao, về việc ~~cùng với lòng kính trọng~~ phát triển một Tâm giác ngộ ~~ trọn
vẹn, ~~hoàn hảo trọn vẹn ~~:~~
thì sẽ không vẹn toàn nếu chỉ có khát khao để đạt đến Phật quả dựa trên việc
thấy được sự cần thiết để thỏa mãn các mục đích của tha nhân. ~~Tuy nhiên nếu dựa vào quan điểm cần phải đáp
ứng đầy đủ mục đích của những chúng sinh khác nữa thì điều này khó có khả năng
thúc đẩy lòng ao ước đạt tới Phật Quả~~Quý vị ~~nhất định sẽ~~phải có lòng khát khao
đạt tới Phật quả vốn bởi ~~nếu ~~nhận
ra rằng điều này không thể thiếu được cho mục đích của riêng mình. ~~, và sau đấy là mục đích:~~ Xa hơn
nữa, chủ định này ~~K~~không ~~ được~~ cho phép bỏ qua ~~rơi~~ lợi ích của những chúng sinh
khác, ~~và~~ mà cũng là vì ~~mang lại ~~lợi ích của họ ~~cho tất cả các chúng sinh hữu tình~~.
Bởi lẽ trong ~~Kinh „~~ *Hiện Quán Trang Nghiêm Luận* ~~/ Hiện
Quán Trang Nghiêm Bát nhã Ba-la-mật-đa luân thích /đã~~ nói tới hai ~~2~~ chủ tâm ~~ mục đích~~ để đạt tới giác ngộ và
để mang lại phúc lợi ~~an lạc~~cho
các chúng sinh như sau [:[20]](#_ftn20)
~~„ ~~Phát triển Tâm giác ngộ
Là khát khao giác ngộ toàn hảo cho phúc lợi
~~ vì an lạc ~~của
chúng sinh ~~”~~
~~B1 b)~~ ** b’ Phát triển Tâm giác ngộ qua bốn nguyên nhân **
Quý vị phát triển Tâm giác ngộ dựa vào
1) Dòng truyền thừa
~~dõi~~ hoàn hảo
2) Được duy trì
~~liên tục ~~bởi một bậc Thầy
3) Lòng từ bi hướng tới chúng sinh
~~hữu tình~~
4) Không chán nản bởi các khó khăn
~~, iác ngộ cản trở~~ của luân hồi
~~B1 c)~~ **c’ Phát triển Tâm giác ngộ thông qua bốn sức mạnh**
Quý vị phát triển Tâm giác ngộ qua bốn sức mạnh sau đây
1) Sức mạnh của bản thân: lòng ước ao đạt tới giác ngộ hoàn hảo thông qua sức mạnh, năng lực của bản thân
2) Sức mạnh của những chúng sinh
khác: lòng ước ao đạt tới giác ngộ hoàn hảo thông qua tha lực {năng lực của
những chúng sinh khác}
~~(~~[292] ~~)~~
3) Sức mạnh của nguyên nhân
~~một khi các ngươi sống trong môt gia đình
Phật Tử~~– đó là việc phát triển tâm này qua việc trở nên quen thuộc
với Đại thừa và giờ đây chỉ bởi sự ~~luôn
được~~ ~~nghe Kinh,~~tán
thán các chư Phật, chư Bồ-tát. ~~ giúp
phát triển Tâm giác ngộ của các ngươi~~
4) Sức mạnh của sự áp dụng
~~nhân quả và chuyên tâm ~~: trong
cuộc sống này quý vị đã quen thuộc với các hành vi thiện đức trong một thời
gian dài như là việc dựa vào một chúng sinh kiệt xuất và việc quán chiếu vào
các giáo pháp mà quý vị đã nghe. ~~tạo
được vô số những nghiệp tốt, làm những việc đức độ, với niềm tin sẽ đạt được
cuộc sống tốt đẹp hơn, cộng với việc ngẫm nghĩ về những giáo huấn mà đã nghe,
nhận được~~
Hơn nữa,
~~Như từ : Bồ Tát Địa / Du-già hạnh Bồ Tát Địa luân (~~ ngài Vô
Trước ~~)~~ đã nói trong *Bồ-tát Địa* ( *Bodhisattva-bhumi*) [21] ~~hoàn~~ duyên cảnh và bốn
nguyên nhân ~~này ~~( ~~có thể là1~~một cách riêng lẻ hay
chung nhau ~~tất cả~~) ~~để ~~thì quý vị phát khởi được một ~~triển ra ~~Tâm giác ngộ vững chắc ~~. Tâm giác ngộ này sẽ ~~ nếu quý vị ~~phát triển~~ nuôi dưỡng nó từ sức mạnh của bản thân,
hoặc từ sức mạnh của ~~các~~nguyên
nhân ~~,~~. Tâm này sẽ không
vững chắc nếu quý vị phát triển từ sức mạnh của người khác, hoặc từ sức mạnh
của sự áp dụng ~~thỉnh cầu~~.
Một khi quý vị
~~cần phải~~đã hiểu rõ rằng những lời giáo pháp ~~, những lời dạy ~~nói chung, hay
những giáo pháp Đại thừa nói riêng đang bị biến mất và rằng trong thời mạt pháp ~~không còn được hiển hiện một cách tỉ mỉ nữa
trong thời đại suy thoái~~ này thì việc nhận ra rằng một ~~phát triển ~~Tâm giác ngộ được phát
triển từ sâu thẳm ~~từ trái~~của
con tim là hết sức hiếm có ~~quá giá~~.
Tin cậy vào một sư phụ ưu tú, với sự cố gắng thực hành ~~(~~ – bao gồm việc học, suy luận và
vv... về tạng Kinh ~~Điển ~~Đại
thừa ~~),~~ – và vun ~~với sự cấc ~~trồng cội rễ của sự
phát triển Tâm giác ngộ từ tận đáy lòng, chứ không phải do bắt buộc của người
khác, cũng không phải do thiếu suy xét mà theo chân người khác, ~~chứ~~ mà cũng không phải ~~nhờ cậy vào người khác, chứ không phải~~theo
phong tục tập quán, mà ~~ các ngươi
phải hết sức cố gắng~~ do từ chính sức mạnh của bản thân mình. ~~ để vun
trồng phát triển Tâm giác ngộ„ ~~Tất cả Bồ-tát hành đều phải ~~cần~~nhất thiết đặt trên nền tảng
đó. [[1]](#_ftnref1)Bồ-đề tâm (hay tâm
giác ngộ, tinh thần giác ngộ) (skt. bodhicitta) là ước nguyện từ bi để đạt đến
giác ngộ vì lợi ích của tất cả chúng sinh. Bồ-đề tâm được phân chia làm hai loại: (1) Bồ-đề tâm tương đối dẫn đến
ước nguyện từ bi để thành tựu giải thoát vì lợi ích tất cả chúng sinh và để tu
tập các phương tiện nhằm đạt mục đích này; (2) Bồ-đề tâm tối hậu là trí tuệ
trực chứng bản chất tối hậu của các hiện tượng. Riêng khái niệm Bồ-đề tâm tương
đối còn được phân làm hai nhánh: (1) Bồ-đề tâm nguyện là ước nguyện đạt giác
ngộ cho lợi ích các chúng sinh khác; và (2) Bồ-đề tâm hành bao gồm Bồ-đề tâm
nguyện cùng với việc xúc tiến sáu hạnh Ba-la-mật-đa. *Bodhichitta*. Rigpa Shedra. Truy cập:
11/09/2011.
<http://www.rigpawiki.org/index.php?title=Bodhichitta>.
[[2]](#_ftnref2)BA2 *P* *aramitâ-samâsa* 6.65-66;
D3944: Khi 234b6-7. Hai thừa
thấp hơn là Thanh Văn và Duyên Giác thừa. [[3]](#_ftnref3)BA3 Ibid.: 6.67; D3944: Khi 234b7-235al. [[4]](#_ftnref4)BA4 *Śi* *ṣ* *ya-lekha: *100-101;
D4183: Nge 52a5-6. [[5]](#_ftnref5)BA5 Ibid.: 102; D4183: Nge 52a7-bl. [[6]](#_ftnref6)BA6 PS: 6.69; D3944: Khi 235a2. [[7]](#_ftnref7)BA7 *Bodhisattva-caryâvatâra*: (BCA): 1.9a-c, 3.26cd. cũng được trích tại LRCM:
90.6; *Great Treatise *1: 134. [[8]](#_ftnref8)Nhắc lại, các thuật ngữ như “con Phật”, “con của Như Lai”, … ám chỉ các Bồ-tát (tại gia hay xuất
gia) nếu được dịch theo từ ngữ Hán-Việt thì trở thành “Phật tử”. Tuy nhiên, vì ngày nay thuật ngữ này không
còn gói gọn trong nghĩa nguyên thủy mà các kinh văn đề cập (tức là các Bồ-tát)
nên để tránh nhầm lẫn chúng ta sẽ không dùng thuật ngữ *Phật tử* trong trường hợp kinh văn đề cập. [[9]](#_ftnref9)BA8 Trích dẫn này từ *Bhavana-krama* ( *Giai Trình Thiền Phần
Hai*) (Bkl), Tucci 1958:501; D3915: Ki
24a5-6. Bản dịch trong *Ârya-maitreya-vimok* *ṣ* *a*
( *Di-Lặc Hữu Vi Giải Thoát*) có lẽ là một phần của *Buddhavata* *ṃ* *saka-sûtra*
( *Kinh Hoa Nghiêm*), D44: A 323a5-bl với chút ít sai
biệt. [[10]](#_ftnref10)BA9 *Ratnâvalî
/Râja-parikathâ-ratnâvalî* (Ra): 2.73cd-74ab; Hahn 1982: 66. [[11]](#_ftnref11)BA10 *Vajrapâ* *ṇ* *i-abhi* *ṣ* *eka-mahâ-tantra* D496: Da 148b3-4. [[12]](#_ftnref12)BA11 *Ga* *ṇḍ* *a-vyûha-sutra* ( *Phẩm Hoa Nghiêm*)
trong *Buddhavata* *ṃ* *saka-sûtra* ( *Đại Phương
Quảng Hoa Nghiêm Kinh*) D44: Ka 309b 1. Trích dẫn tìm thấy trong Bkl, Tucci
1958: 502; D3915: Ki 25al. [[13]](#_ftnref13)BA12 *Mahâyânottara-tantra-úâstra* (RGV): 1.34ab;
D4024: Phi 7a6-7. [[14]](#_ftnref14)BA13 *Prajñ* *â-pâramitâ-stotra* Pandeya 1994: verse
17; D1127: Ka 76b3-4. Tác giả có thể không rõ quan trọng là Long Thụ, Lakúâ Bhagavati (Danh Thiên), và Rahulabhadra (La-hầu-la-đa-la). [[15]](#_ftnref15)BA14 Ra: 4.90; Hahn
1982:126-127. [[16]](#_ftnref16)BA15 *Abhisamayâ-la* *ṅ* *kâra-praj* *ñ* *âpâramitopadeúa-úâstra* (AA): l.lOab;
D3786: Ka 2a5. [[17]](#_ftnref17)BA16
BCA:
1.25,1.30bcd, 1.36ab, 3.32cd. [[18]](#_ftnref18)BA17 Duy thức được chia
thành nhóm Satyâkâravâdin
(Thật tướng Duy thức) khẳng định sắc (nguyên tử) của màu xanh trong nhãn thức
lĩnh hội màu xanh là thật và nhóm còn lại là Alikâkâravâdin (Huyễn
tướng Duy thức) phủ nhận điều này. Xem thêm *Great Treatise *3, note 535.
Điều này có nghĩa là tư tưởng của Atiśa đã vượt trên sư phụ. [[19]](#_ftnref19)BA18 BCA: 1.6bcd,
1.14ab, 1.21-22,1.12. [[20]](#_ftnref20)BA19
AA:
1.18ab; D3786: Ka 2b5. [[21]](#_ftnref21)BA20 *Yogâ-caryâ-bhûmau-bodhisattva-bhûmi* (Bbh), Wogihara
1971:16-17; D4037: Wi 10a7-b2.

Set-Cookie: fn.gzip=1;expires=Mon, 18 Sep 2028 15:35:23 GMT;path=/

Cache-Control: no-cache

Vary: Accept-Encoding,Cookie