text:
Iraq
Cộng hoà Iraq (phát âm: I-rắc, tiếng Ả Rập: الجمهورية العراقية Al-Jumhuriyah Al-Iraqiyah, tiếng Kurd: عیراق Komara Iraqê) là một quốc gia ở miền Trung Đông, ở phía tây nam của châu Á. Nước này giáp với Ả Rập Xê Út, Kuwait về phía nam, Thổ Nhĩ Kỳ về phía bắc, Syria về phía tây bắc, Jordan về phía tây, và Iran về phía đông. Thủ đô Bagdad là trung tâm của đất nước này. Quốc gia này có dân số trong tổng số 36 triệu người, trong đó khoảng 97% theo đạo Hồi, chủ yếu là Shia, Sunni, và các nhóm Kurd.
Iraq có một dải bờ biển hẹp khoảng 58 km (36 mi) ở phía bắc Vịnh Ba Tư và lãnh thổ bao gồm đồng bằng Lưỡng Hà, phần tận cùng phía tây bắc của dãy núi Zagrosm, và phần phía đông của hoang mạc Syria.[5] Hai sông chính là Tigris và Euphrates, chảy về phía nam qua trung tâm của Iraq và chảy vào Shatt al-Arab gần vịnh Ba Tư. Các sông này cung cấp nhiều chất dinh dưỡng cho vùng đất này.
Khu vực giữa hai sông Tigris và Euphrates thường được gọi là lưỡng hà và được cho là nơi sinh ra chữ viết và các nền văn minh cổ nhất. Vùng đất này cũng là nơi sinh ra nhiều nền văn minh kể từ thiên niên kỷ 6 TCN. Trong các giai đoạn khác nhau của lịch sử quốc gia này, Iraq từng là trung tâm của đế quốc Akkadia, Sumeria, Assyria, và Babylon. Nó cũng là một phần của các đế quốc Media, Achaemenid, Hellenistic, Parthia, Sassanid, La Mã, Rashidun, Umayyad, Abbasid, Mông Cổ, Safavid, Afsharid, và Ottoman.[6]
Biên giới hiện đại của Iraq đã được phân định chủ yếu vào năm 1920 bởi Hội Quốc Liên khi Đế quốc Ottoman đã được phân chia theo Hiệp ước Sèvres. Iraq được đặt dưới thẩm quyền của Vương quốc Anh với tên mới là Ủy trị Lưỡng Hà thuộc Anh. Một chế độ quân chủ được thành lập vào năm 1921 và Vương quốc Iraq giành được độc lập từ Anh năm 1932. Năm 1958, chế độ quân chủ bị lật đổ và Cộng hòa Iraq đã được thành lập. Iraq được kiểm soát bởi của đảng Ba'ath từ năm 1968 cho đến năm 2003. Sau Cuộc xâm lược của Hoa Kỳ và lực lượng đa quốc gia, Saddam Hussein của đảng Ba'ath đã bị truất phế và cuộc bầu cử quốc hội diễn ra. Sự hiện diện của Mỹ ở Iraq kết thúc năm 2011,[7] nhưng các cuộc nổi dậy ở Iraq tiếp tục diễn ra và các chiến binh từ nội chiến Syria tràn sang nước này.
Iraq là một thành viên sáng lập của Liên Hiệp Quốc cũng như Liên đoàn Ả Rập, Tổ chức Hợp tác Hồi giáo, Phong trào không liên kết và Quỹ Tiền tệ Quốc tế . Iraq theo thể chế cộng hoà nghị viện liên bang, gồm có 19 tỉnh và một vùng tự trị (Kurdistan thuộc Iraq). Tôn giáo chính thức của Iraq là Hồi giáo.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Vùng đất màu mỡ Lưỡng Hà Châu nằm giữa hai con sông Euphrates và Tigris là nơi hình thành một số nền văn minh cổ đại trên thế giới như Sumer, Babylon, Assyria. Sau một thời gian dài là một bộ phận của Ba Tư, nó đã bị người Ả Rập xâm chiếm vào năm 637 và năm 762 Khalif đã được chuyển tới thành phố mới Bagdad (gần Babylon cổ). Thành phố này là trung tâm của thế giới Ả Rập cho đến khi bị sáp nhập vào Đế chế Ottoman năm 1534.
Năm 1915, quân đội Anh xâm chiếm Iraq và thiết lập chế độ thuộc địa theo sự phân chia của Hội Quốc Liên, chế độ này bị kết thúc bằng sự độc lập của Iraq năm 1932. Những người theo đường lối chủ nghĩa xã hội Ả Rập, đảng Ba'ath, đã giành quyền lãnh đạo vào năm 1968 và thiết lập một chế độ hà khắc, đặc biệt là sau khi Saddam Hussein lên nắm quyền năm 1979. Trong thập niên 1980 đã xảy ra Chiến tranh Iran-Iraq giữa Iraq và nước láng giềng Iran, được kết thúc năm 1988.
Sau khi Iraq tấn công Kuwait năm 1990 và Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991 tiến hành bởi các lực lượng quốc tế nhằm đáp trả hành động xâm lược của Iraq thì Iraq đã bị cô lập trên trường quốc tế đến mùa xuân năm 2003 khi các quân đội Mỹ, Anh, Úc và Ba Lan tấn công vào Iraq bằng không quân, hải quân và lục quân sau khi Iraq không đồng ý cho các lực lượng quốc tế vào tìm kiếm vũ khí hủy diệt hàng loạt. Đảng Ba'ath và Saddam Hussein bị lật đổ vì sức kháng cự của quân đội Iraq hết sức yếu ớt.
Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
Bài đọc chính: Chính trị Iraq
Từ năm 1979 cho đến năm 2003 Iraq là một quốc gia độc tài, toàn bộ quyền lực quốc gia tập trung trong tay đảng Ba'ath dưới sự lãnh đạo của tổng thống Saddam Hussein. Chính quyền này tự cho là dân chủ nhưng trong cuộc bầu cử tổng thống gian dối cuối cùng Saddam Hussein đã nhận được 100% số phiếu bầu với 100% số phiếu được kiểm.[cần dẫn nguồn]
Nghị viện duy nhất của Iraq là Quốc hội hay Majlis al-Watani có 325 ghế với nhiệm kỳ 4 năm. Cũng giống như bầu cử tổng thống, không có ứng viên nào không phải là đảng viên đảng Ba'ath.
Iraq hiện nay (thời điểm 2004-2005) nằm dưới sự chiếm đóng của Mỹ sau Chiến tranh Iraq-Mỹ và liên quân làm tan rã đảng Ba'ath vào tháng 4 năm 2003. Tương lai chính trị của đất nước này hiện nay không chắc chắn do hàng loạt các cuộc tấn công của du kích quân vào quân đội Mỹ và liên quân làm cho hy vọng về sự ổn định hậu chiến trở nên mong manh. Cướp bóc tràn lan, tội phạm cũng như các vấn đề về hạ tầng cơ sở vẫn tiếp tục tàn phá đất nước này. Người đứng đầu quản lý dân sự của lực lượng chiếm đóng là ông L. Paul Bremer. Chính quyền lâm thời chỉ định hội đồng bộ trưởng và các chức vụ khác.
Tháng 11 năm 2003 Mỹ thông báo có kế hoạch trao trả quyền độc lập cho chính quyền lâm thời Iraq vào giữa năm 2004. Kế hoạch do Mỹ cam kết hỗ trợ (tiến hành tổ chức họp kín để bầu ra các chức vụ lãnh đạo) đã bị giáo chủ Ali al-Sistani phản đối. Kết quả của việc phản đối này là hàng loạt các cuộc biểu tình hòa bình phản đối kế hoạch kể trên. Sistani, giáo sĩ có uy tín nhất tại Iraq nói rằng kế hoạch này dễ bị biến tướng và chỉ tạo ra một chính quyền thân Mỹ mà không đại diện cho nhân dân. Mỹ đã phải tìm kiếm sự hỗ trợ của Liên Hiệp Quốc để giải quyết những bất đồng này.
Việc chuyển giao chủ quyền diễn ra vào ngày 28 tháng 6 năm 2004. Tổng thống tạm quyền là Sheikh Ghazi Mashal Ajil al-Yawer, và thủ tướng tạm quyền là Iyad Allawi.
Theo luật về điều hành Iraq trong giai đoạn chuyển tiếp (Hiến pháp tạm thời) ký tháng 3 năm 2004 thì việc điều hành đất nước do Hội đồng tổng thổng gồm 3 thành viên đảm nhiệm. Hệ thống bầu cử sẽ đảm bảo một cách có hiệu quả để đại diện cho ba sắc tộc chính ở Iraq đều có sự hiện diện. Hiến pháp công nhận các quyền tự do cơ bản như tự do tôn giáo, tự do ngôn luận, tự do hiệp hội và trên nhiều phương diện nó cởi mở hơn so với Hiến pháp Mỹ.
Tuy nhiên có nhiều điểm gây tranh cãi như việc công nhận mọi đạo luật có hiệu lực kể từ ngày chuyển giao quyền lực không thể bãi bỏ hay sự không rõ ràng trong việc lực lượng liên quân có thể kiểm soát đất nước hay không cho dù có sự chuyển giao quyền lực. Lực lượng quân đội, cảnh sát Iraq hiện nay với trang thiết bị nghèo nàn khó có thể kiểm soát tình hình an ninh trong nước. Điều đó có nghĩa là liên quân sẽ còn ở Iraq trong nhiều năm tới.
Cuối tháng 1 năm 2005 người dân Iraq lần đầu tiên kể từ tháng 4 năm 2003 đã thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình là đi bỏ phiếu bầu cử tổng thống. Với 48% số phiếu nhận được, liên minh của người Shi’ite đã giành thắng lợi trong cuộc bầu cử lịch sử của Iraq. Liên minh của cộng đồng Kurd đứng thứ hai với 26% phiếu, theo công bố 13/2/2005 của Uỷ ban bầu cử. Sau bầu cử là cuộc chạy đua để thành lập một chính quyền mới với nhiều khó khăn, và đến tận 07/4 Tổng thống lâm thời mới của Iraq Jalal Talabani chính thức làm lễ tuyên thệ.
Các tỉnh[sửa | sửa mã nguồn]
Bài đọc chính: Các tỉnh Iraq
Iraq được chia thành 18 tỉnh (tiếng Ả Rập: muhafazat, số ít muhafazah; tiếng Kurd: پاریزگه hay Pârizgah). Lúc thì gọi nó là "chế độ thống đốc," nhất là trong những văn kiện của chính phủ Iraq.
- Al Anbar
- Al Basrah
- Al Karbala
- Al Muthanna
- Al Qadisyah
- An Najaf
- Arbil
- As Sulaymaniyah
- At Ta'mim
- Babil
- Baghdad
- Dahuk
- Dhi Qar
- Diyala
- Maysan
- Ninawa
- Salah ad Din
- Wasit
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Bài đọc chính: Địa lý Iraq
Phần lớn đất đai Iraq là sa mạc, nhưng khu vực giữa hai con sông lớn Euphrates và Tigris là đất màu mỡ do hai con sông này bồi đắp phù sa cho đồng bằng châu thổ khoảng 60 triệu mét khối hàng năm. phía bắc đất nước là khu vực miền núi rộng lớn với đỉnh cao nhất là Haji Ibrahim cao 3.600 m. phía nam Iraq có bờ biển ngắn nhìn ra vịnh Ba Tư. Gần phía bờ biển và dọc theo Shatt al-Arab là những khu đầm lầy, tuy nhiên phần lớn khu vực này đã được cải tạo tưới tiêu những năm thập niên 1990.
Khí hậu phần lớn là khí hậu miền xa mạc với mùa đông ôn đới lạnh và mùa hè khô, nóng, ít mưa. Vùng núi phía bắc có mùa đông lạnh, thỉnh thoảng có nhiều tuyết rơi có thể gây ngập lụt. Thủ đô Baghdad nằm ở phần trung tâm đất nước trên bờ sông Tigris. Các thành phố lớn khác như Basra ở phía nam, Mosul ở phía bắc. Iraq được coi là một trong số 15 quốc gia thuộc "cái nôi của nhân loại".[cần dẫn nguồn]
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Kinh tế Iraq phụ thuộc chủ yếu vào nguồn lợi thu được từ dầu mỏ, hàng năm thu được khoảng 95% cho nguồn ngoại tệ của đất nước. Việc thiếu sự phát triển trong các lĩnh vực khác làm cho tỉ lệ thất nghiệp 18%–30% và kéo tụt GDP đầu người còn 4.000 USD.[8] Việc làm trong lĩnh vực công chiếm gần 60% số lao động toàn thời gian năm 2011.[9] Ngành công nghiệp xuất khẩu dầu tạo ra rất ít việc làm.[9] Hiện nay chỉ có một tỷ lệ khiêm tốn phụ nữ (ước tính cao nhất cho năm 2011 là 22%) tham gia vào lực lượng lao động.[9] Tính đến năm 2016, GDP của Iraq đạt 156.323 USD (đứng thứ 56 thế giới, đứng thứ 20 châu Á và đứng thứ 6 Trung Đông).
Trong thập niên 1980 các chi phí khổng lồ cho Chiến tranh Iraq-Iran do Saddam Hussein phát động cũng như các tổn thất nặng nề cho ngành khai thác dầu khí đã gây ra nhiều khó khăn về tài chính cho Iraq và chính quyền Saddam phải sử dụng các biện pháp bắt buộc như thực hiện chính sách tài chính buộc chặt, vay lãi, chậm trả nợ. Thiệt hại của Iraq do cuộc chiến tranh này gây ra ước độ 100 tỷ đô la Mỹ. Sau khi kết thúc chiến tranh vào năm 1988, xuất khẩu dầu mỏ của Iraq lại tăng lên do việc xây dựng các đường ống dẫn dầu mới và phục hồi của các cơ sở khai thác dầu.
Iraq xâm lược Kuwait vào tháng 8 năm 1990 với hậu quả là trừng phạt kinh tế của cộng đồng quốc tế cũng như tổn thất của chiến tranh Vùng Vịnh do liên quân, đứng đầu là Mỹ, tiến hành tháng 1 năm 1991 đã làm suy giảm các hoạt động kinh tế của I-rắc. Chính sách sử dụng vũ lực cũng như các chi phí để duy trì an ninh của chính quyền Iraq đã làm cho nền kinh tế suy yếu.
Việc Liên Hiệp Quốc cho phép Iraq thực thi chương trình "đổi dầu lấy lương thực" vào tháng 12 năm 1996 đã góp phần cải thiện đời sống cho người dân Iraq. Trong sáu tháng giai đoạn đầu tiên của chương trình này Iraq được phép xuất khẩu một lượng giới hạn dầu mỏ để đổi lấy lương thực, thuốc men và một số nhu yếu phẩm khác.
Tháng 12 năm 1999 Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cho phép Iraq xuất khẩu dầu mỏ theo chương trình này với một lượng đủ để đảm bảo các nhu cầu dân sự. Dầu mỏ đã được xuất khẩu nhiều hơn 3/4 sản lượng của thời kỳ trước chiến tranh. Tuy nhiên 28% thu nhập của Iraq từ xuất khẩu dầu mỏ theo chương trình này đã bị chiết trừ vào quỹ đền bù và dành cho các chi phí quản lý của Liên Hiệp Quốc. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong năm 2001 đã bị giảm mạnh do kinh tế thế giới đi xuống cũng như giá dầu mỏ giảm mạnh.
Kể từ sau sự kiện xâm chiếm Iraq vào 2003 đã có những cố gắng để đưa nền kinh tế nước này thoát khỏi các hậu quả chiến tranh cũng như thế giới tội phạm tràn lan.
Dầu và năng lượng[sửa | sửa mã nguồn]
Với trữ lượng dầu 143,1 tỷ thùng (2,275×1010 m3) đã được xác định, Iraq xếp thứ 2 trên thế giới sau Ả Rập Xê Út về trữ lượng dầu.[10][11] Sản lượng dầu đạt 3,4 triểu thùng/ngày vào tháng 12 năm 2012.[12] Iraq dự định tăng sản lượng đến 5 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2014.[13] Chỉ có khoảng 2.000 giếng dầu đã được khoan ở Iraq, so với khoảng 1 triệu giếng chỉ tính riêng ở Texas.[14] Iraq là một trong những nhà sáng lập của tổ chức OPEC.[15][16]
Tính đến năm 2010, mặc dù cải thiện an ninh và hàng tỷ đô la doanh thu dầu, Iraq vẫn tạo ra khoảng một nửa lượng điện cho nhu cầu của khách hàng, dẫn đến các cuộc biểu tình trong những tháng hè nóng bức.[17]
Ngày 14 tháng 3 năm 2014, Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho biết sản lượng dầu của Iraq đã tăng nửa triệu thùng một ngày vào tháng Hai tới trung bình 3,6 triệu thùng một ngày. Đất nước này đã không được bơm nhiều dầu như thế nhiều kể từ năm 1979, khi Saddam Hussein lên nắm quyền.[18]
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Theo ước tính tháng 4 năm 2009, tổng dân số Iraq là 31.234.000,[2] dân số năm 1878 chỉ khoảng 2 triệu người.[19] Chính phủ Iraq công bố dân số đạt 35 triểu do bùng nổ dân số sau chiến tranh.[22]
Khoảng 75% dân số Iraq là người Ả Rập[8], dân tộc người thiểu số chính là người Kurd (15%) sống tại khu vực miền bắc và đông bắc nước này. Nhũng dân tộc khác có thể kể đến là người Turkoman, Assyria, Iran, Lur, Armenia.[8] Khoảng 20.000 Người Ả Rập Marsh sống ở miền nam Iraq.[23] Iraq cũng có khoảng 2.500 người Chechen.[24] Miền nam Iraq bao gồm những người Iraq gốc Phi, một di sản của chế độ nô lệ thực hành thời Caliphate Hồi giáo bắt đầu trước Zanj Rebellion của thế kỷ thứ IX, và vai trò của Basra là một cổng chính.[25]
Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Iraq là một quốc gia theo đạo Hồi; Người theo đạo hồi chiếm khoảng 97% dân số,[8] bao gồm Shia và Sunni. Các nguồn tham khảo cho thấy khoảng 65% người theo đạo Hồi ở Iraq là Shia, và khoảng 35% là Sunni.[8][27] Người theo Sunni than phiền phải đối mặt với phân biệt đối xử trong gần như tất cả các khía cạnh của cuộc sống của chính phủ. Tuy nhiên, Thủ tướng Nouri al-Maliki từ chối điều này.[28] Người Iraq theo công giáo đã định cư ở vùng đất ngày nay là Iraq cách nay 2000 năm.[29] Người theo công giáo khoảng 1,4 triệu năm 1987.[30] người Assyria bản địa, hầu hết trong số họ là tín đồ của Chaldean Catholic Church, Giáo hội Đông phương Assyria và Giáo hội Chính thống Syria chiếm hầu hết dân số Kitô giáo. Ước tính số lượng các Kitô hữu giảm từ 8-10% trong giữa thế kỷ XX đến 5% trong năm 2008. Hơn một nửa số Kitô hữu Iraq đã trốn sang các nước láng giềng kể từ đầu chiến tranh, và số nhiều đã không quay trở lại, mặc dù một số di cư trở về quê hương Assyria truyền thống trong khu vực tự trị của người Kurd.[31][32]
Ngoài ra còn có các nhóm tôn giáo nhỏ của dân tộc thiểu số như Mandaean, Shabaks, Yarsan và Yezidi. Cộng đồng người Do Thái Iraq có số lượng khoảng 150.000 vào năm 1941, đã gần như hoàn toàn rời khỏi đất nước này.[33]
Iraq có hai nơi linh thiêng nhất trên thế giới trong nhóm Hồi giáo Shia là Najaf và Karbala.[34]
Ngôn ngữ[sửa | sửa mã nguồn]
Tiếng Ả Rập là ngôn ngữ chính, Tiếng Kurd được nói trong số khoảng 10–15% dân số, tiếng Azerbaijan,[35] tiếng Neo-Aramaic của Assyria và các nhóm khác khoảng 5%.[8]
Trước cuộc xâm lược năm 2003, tiếng Ả Rập là ngôn ngữ chính thức duy nhất. Kể từ khi Hiến pháp Iraq được thông qua tháng 6 năm 2004, cả tiếng Ả Rập và Kurdish là hai ngôn ngữ chính thức,[36] trong khi Assyria Neo-Aramaic và tiếng Turkmen (được gọi theo thứ tự là "Syriac" và "Turkmen" trong Hiến pháp) được công nhận là các ngôn ngữ địa phương.[37] Ngoài ra, bất kỳ vùng hay tỉnh có thể tuyên bố ngôn ngữ chính thức khác nếu phần lớn dân cư chấp thuận trong cuộc trưng cầu dân ý.[38]
Theo Hiến pháp Iraq: "Tiếng Ả Rập và Kurd là 2 ngôn ngữ chính thức của Iraq. Để giáo dục trẻ em tiếng mẹ đẻ của chúng, như tiếng Turkmen, Syriac/Assyria, và Armenian nên được bảo đảm trong cơ sở giáo dục của chính phủ theo hướng dẫn giáo dục, hoặc trong bất kỳ ngôn ngữ khác trong các cơ sở giáo dục tư nhân".[39]
Tị nạn[sửa | sửa mã nguồn]
Sự di tản của người Iraq bản địa đến các quốc gia khác được gọi là diaspora Iraq. Cao ủy Tị nạn Liên Hiệp Quốc ước tính có khoảng 2 triệu ngưới Iraq đã rời khỏi đất nước của họ sau sự xâm lược của lực lượng đa quốc gia vào Iraq năm 2003, chủ yếu sang Syria và Jordan.[40] Trung tâm Giám sát di tản nội bộ ước tính hiện có thêm 1,9 triệu người hiện đã di tản trong đất nước này.[41]
Năm 2007, U.N. nói rằng khoảng 40% tầng lớp trung lưu Iraq được tin là đã chạy trốn và hầu hết đang chạy trốn khỏi cuộc đàn áp có hệ thống và không có mong muốn quay trở lại.[42] Người tị nạn đang bị sa lầy trong nghèo đói như họ thường bị cấm làm việc tại nước họ đến.[43][44] Trong những năm gần đây diaspora có vẻ đã trở lại với an ninh được tăng cường; chính phủ Iraq tuyên bố có 46.000 người tị nạn đã tự trở về nhà của họ vào tháng 10 năm 2007.[45]
Đến năm 2011, gần 3 triệu người Iraq đã di tản, với 1,3 triệu trong lãnh thổ Iraq và 1,6 triệu đã ra nước láng giềng, chủ yếu là Jordan và Syria.[46] Hơn phân nửa người Iraq theo công giáo đã chạy trốn khỏi quốc gia này từ năm 2003.[47][48] Theo thống kê của cơ quan Di dân và Công dân Hoa Kỳ, 58.811 người Iraq đã được cấp quyền công dân Hoa Kỳ theo cơ chế tị nạn đến ngày 25 tháng 5 năm 2011.[49]
Để thoát khỏi cuộc nội chiến, hơn 160.000 người tị nạn Syria thuộc nhiều sắc tộc khác nhau đã chạy trốn đến Iraq từ năm 2012.[50] Sự gia tăng bạo lực trong cuộc nội chiến Syria đã làm cho số người Iraq trở về quê hương của họ từ Syria ngày càng tăng.[51]
Văn hoá[sửa | sửa mã nguồn]
Bài đọc chính: Văn hoá Iraq
Những vấn đề khác[sửa | sửa mã nguồn]
- Liên lạc viễn thông
- Vận tải
- Quân đội Iraq
- Chính sách đối ngoại của Iraq
- Danh sách các nhà vua Iraq
- Danh sách các tổng thống Iraq
- Danh sách các thủ tướng Iraq
- Vi phạm nhân quyền tại Iraq
- Danh sách các địa danh ở Iraq
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Dân số các Quốc gia trên Thế giới, CIA World Factbook ước tính
- ^ a ă â b c “Iraq”. International Monetary Fund. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “imf2” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^ “2015 Human Development Report Statistical Annex” (PDF). United Nations Development Programme. 2015. tr. 9. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2015.
- ^ “World Bank GINI index”. Data.worldbank.org. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2016.
- ^ “Declaration of Principles for a Long-Term Relationship of Cooperation and Friendship Between the Republic of Iraq and the United States of America”. Ngày 26 tháng 11 năm 2007.
- ^ “Top 10 Battles for the Control of Iraq”. Livescience. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2009.
- ^ Basu, Moni (ngày 18 tháng 12 năm 2011). “Deadly Iraq war ends with exit of last U.S. troops”. CNN. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2011.
- ^ a ă â b c d “Iraq”. CIA Factbook.
- ^ a ă â “Unemployment Threatens Democracy in Iraq” (PDF). USAID Iraq. Tháng 1 năm 2011. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “usaid11” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^ “World Proved Reserves of Oil and Natural Gas, Most Recent Estimates”. Energy Information Administration. Ngày 3 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2013.
- ^ “Iraqi oil reserves estimated at 143B barrels”. CNN. Ngày 4 tháng 10 năm 2010.
- ^ “Iraq’s flood of ‘cheap oil’ could rock world markets”. The Washington Times. Ngày 3 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2013.
- ^ “Iraq Opens New Oil Terminal”. Nuqudy English. Ngày 12 tháng 2 năm 2012.
- ^ “U.S. Electricity Imports from and Electricity Exports to Canada and Mexico Data for 2008”. Web.archive.org. Ngày 26 tháng 7 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2013.
- ^ “Iraq facts and figures”. OPEC. Đã bỏ qua tham số không rõ
|angày truy cập=(trợ giúp)
- ^ “OPEC Announces it Will Absorb The Increase in Iraq’s”. Iraqidinar123. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2014.
- ^ “Iraqi Minister Resigns Over Electricity Shortages”. Ngày 22 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2010.
- ^ The Wall Street Journal(ngày 14 tháng 3 năm 2014) "Iraq's Oil Output Surges to Highest Level in Over 30 Years". The Wall Street Journal.
- ^ a ă Charles Philip Issawi (1988). The Fertile Crescent, 1800–1914: A Documentary Economic History. Oxford University Press. tr. 17. ISBN 978-0-19-504951-0.
- ^ “Population Census”. Central Organization for Statistics.
- ^ “Population Of Iraq For The Years 1977 – 2011 (000)”. Central Organization for Statistics.
- ^ “Iraqi population reaches about 35 million”. Aswat Al Iraq. Ngày 27 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2013.
- ^ Sharp, Heather (ngày 3 tháng 3 năm 2003). “BBC News – Iraq's 'devastated' Marsh Arabs”. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2008.
- ^ “Chechens in the Middle East: Between Original and Host Cultures”. Belfer Center for Science and International Affairs. Ngày 18 tháng 9 năm 2002. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2010.
- ^ Williams, Timothy (ngày 2 tháng 12 năm 2009). “In Iraq’s African Enclave, Color Is Plainly Seen”. The New York Times.
- ^ http://gulf2000.columbia.edu/images/maps/Iraq_Religions_2014_lg.png
- ^ “Mapping the Global Muslim Population” (PDF). Pew Forum on Religion & Public Life. tr. 10. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 19 tháng 3 năm 2013.
- ^ “Shias dominate Sunnis in the new Iraq”. CBC news World. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2014.
- ^ “Iraqi Christians' long history”. BBC News. Ngày 1 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2013.
- ^ “IRAQ: Christians live in fear of death squads”. IRIN Middle East. IRIN. Ngày 19 tháng 10 năm 2006. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2013.
- ^ đề=Assyria|nhà xuất bản=UNPO|ngày=2008-03-25|ngày truy cập=ngày 8 tháng 12 năm 2013
- ^ Paul Schemm (ngày 15 tháng 5 năm 2009). “In Iraq, an Exodus of Christians”. Associated Press. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 4 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2010.
- ^ Stone, Andrea (ngày 27 tháng 7 năm 2003). “Embattled Jewish community down to last survivors”. USA Today. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2011.
- ^ On Point: The United States Army In Operation Iraqi Freedom – Page 265, Gregory Fontenot – 2004
- ^ Iraqi Constitution, Article 4.
- ^ Iraqi Constitution, Article 4, 1st section.
- ^ Iraqi Constitution, Article 4, 4th section.
- ^ Iraqi Constitution, Article 4, 5th section.
- ^ Iraqi Constitution. iraqinationality.gov.iq
- ^ “Warnings of Iraq refugee crisis”. BBC News. Ngày 22 tháng 1 năm 2007. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2007.
- ^ “A displacement crisis”. Ngày 30 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2007.
- ^ Lochhead, Carolyn (ngày 16 tháng 1 năm 2007). “40% of middle class believed to have fled crumbling nation”. The San Francisco Chronicle.
- ^ Leyne, Jon (ngày 24 tháng 1 năm 2007). “Doors closing on fleeing Iraqis”. BBC News. Truy cập ngày 5 tháng 1 năm 2010.
- ^ “Plight of Iraqi refugees worsens as Syria, Jordan impose restrictions”.
- ^ Black, Ian (ngày 22 tháng 11 năm 2007). “Iraqi refugees start to head home” (PDF). The Guardian (Luân Đôn). Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2010.
- ^ “Will Iraq's 1.3 million refugees ever be able to go home?”. Luân Đôn: The Independent. Ngày 16 tháng 12 năm 2011.
- ^ “Christian areas targeted in Baghdad attacks”. BBC. Ngày 10 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2010.
- ^ Sabah, Zaid; Jervis, Rick (ngày 23 tháng 3 năm 2007). “Christians, targeted and suffering, flee Iraq”. USA Today.
- ^ “USCIS – Iraqi Refugee ProcessingFact Sheet”. Uscis.gov. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2011.
- ^ “Demographic Data of Registered Population”. UNHCR.
- ^ “Iraqi refugees flee war-torn Syria and seek safety back home”. UNHCR. Ngày 18 tháng 6 năm 2013.

markdown:
# Iraq
[Buớc tưới chuyển hướng](#mw-head) [Bước tới tìm kiếm](#p-search)
|Cộng hoà Iraq|
|
|
|
|
![]()
|
|[tiếng tiếng Ả Rập](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1))
"
[Allahu Akbar](/wiki/Takbir)" ( [transliteration](/w/index.php?title=Transliteration&action=edit&redlink=1))
"Thượng đế vĩ đại"
*"* [Mawtini](/wiki/Mawtini)
"موطني"
"Quê hương ta"
[Cộng hòa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) [nghị viện](/wiki/Th%E1%BB%83_ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BA%A1i_ngh%E1%BB%8B) [liên bang](/wiki/Li%C3%AAn_bang) [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Iraq) [Fuad Masum](/wiki/Fuad_Masum) [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Iraq) [Haider al-Abadi](/wiki/Haider_al-Abadi) [Baghdad](/wiki/Baghdad) [hạng 58](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)+3) **Độc lập từ Anh Quốc** [Vương quốc Iraq](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Iraq) [Tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp), [tiếng Kurd](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kurd) người ( [[1]](#cite_note-dano7212-1) [hạng 36](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BB%91_d%C3%A2n)) [hạng 125](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2017) ( [[2]](#cite_note-imf2-2) [hạng 34](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_(PPP)))
Bình quân đầu người: 16.551 USD
( [[2]](#cite_note-imf2-2) [hạng 71)](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_(PPP)_b%C3%ACnh_qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)(danh nghĩa) (2015) ( [[2]](#cite_note-imf2-2) [hạng 47](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_danh_ngh%C4%A9a))
Bình quân đầu người: 6.491 USD
( [[2]](#cite_note-imf2-2) [hạng 88)](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_(danh_ngh%C4%A9a)_b%C3%ACnh_qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2014) trung bình ( [[3]](#cite_note-3) [hạng 121](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Hệ số Gini](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Gini)(2012) thấp [[4]](#cite_note-4) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Dinar Iraq](/w/index.php?title=Dinar_Iraq&action=edit&redlink=1)(
)
[IQD] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.iq](/wiki/.iq) [Ey Reqib](/w/index.php?title=Ey_Reqib&action=edit&redlink=1)
² Thủ đô của Vùng tự trị Kurd là
[Arbil](/wiki/Erbil)
³
[Tôn giáo chính thức](/w/index.php?title=T%C3%B4n_gi%C3%A1o_ch%C3%ADnh_th%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1)là [đạo Hồi](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o)nhưng người dân được [tự do tín ngưỡng](/wiki/T%E1%BB%B1_do_t%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng) **Cộng hoà Iraq** (phát âm: *I-rắc*, [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp): الجمهورية العراقية *Al-Jumhuriyah Al-Iraqiyah*, [tiếng Kurd](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kurd): عیراق *Komara Iraqê*) là một [quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) ở miền [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng), ở phía tây nam của [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81). Nước này giáp với [Ả Rập Xê Út](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_X%C3%AA_%C3%9At), [Kuwait](/wiki/Kuwait) về phía nam, [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) về phía bắc, [Syria](/wiki/Syria) về phía tây bắc, [Jordan](/wiki/Jordan) về phía tây, và [Iran](/wiki/Iran) về phía đông. Thủ đô [Bagdad](/wiki/Bagdad) là trung tâm của đất nước này. Quốc gia này có dân số trong tổng số 36 triệu người, trong đó khoảng 97% theo đạo Hồi, chủ yếu là [Shia](/wiki/Shia), [Sunni](/wiki/Sunni), và các nhóm [Kurd](/wiki/Kurd).
Iraq có một dải bờ biển hẹp khoảng 58 km (36 mi) ở phía bắc
[Vịnh Ba Tư](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Ba_T%C6%B0) và lãnh thổ bao gồm đồng bằng Lưỡng Hà, phần tận cùng phía tây bắc của dãy núi Zagrosm, và phần phía đông của [hoang mạc Syria](/w/index.php?title=Hoang_m%E1%BA%A1c_Syria&action=edit&redlink=1). Hai sông chính là [5] [Tigris](/wiki/Tigris)và [Euphrates](/wiki/Euphrates), chảy về phía nam qua trung tâm của Iraq và chảy vào [Shatt al-Arab](/wiki/Shatt_al-Arab)gần [vịnh Ba Tư](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Ba_T%C6%B0). Các sông này cung cấp nhiều chất dinh dưỡng cho vùng đất này.
Khu vực giữa hai sông Tigris và Euphrates thường được gọi là
[lưỡng hà](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_h%C3%A0) và được cho là nơi sinh ra chữ viết và các nền văn minh cổ nhất. Vùng đất này cũng là nơi sinh ra nhiều nền văn minh kể từ thiên niên kỷ 6 TCN. Trong các giai đoạn khác nhau của lịch sử quốc gia này, Iraq từng là trung tâm của [đế quốc Akkadia](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Akkad), [Sumeria](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2n_Sumeria&action=edit&redlink=1), [Assyria](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2n_Assyria), và [Babylon](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2n_Babylon). Nó cũng là một phần của các [đế quốc Media](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Media), [Achaemenid](/w/index.php?title=Achaemenid_Assyria&action=edit&redlink=1), [Hellenistic](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Seleukos), [Parthia](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Arsacid), [Sassanid](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Sassanid), [La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3), [Rashidun](/wiki/Nh%C3%A0_Rashidun), [Umayyad](/w/index.php?title=Umayyad_Caliphate&action=edit&redlink=1), [Abbasid](/wiki/Nh%C3%A0_Abbas), [Mông Cổ](/wiki/H%C3%A3n_qu%E1%BB%91c_Y_Nhi), [Safavid](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Safavid), [Afsharid](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_Afsharid&action=edit&redlink=1), và [Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman). [[6]](#cite_note-6)
Biên giới hiện đại của Iraq đã được phân định chủ yếu vào năm 1920 bởi
[Hội Quốc Liên](/wiki/H%E1%BB%99i_Qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn) khi Đế quốc Ottoman đã được phân chia theo [Hiệp ước Sèvres](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_S%C3%A8vres). Iraq được đặt dưới thẩm quyền của Vương quốc Anh với tên mới là [Ủy trị Lưỡng Hà thuộc Anh](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_tr%E1%BB%8B_L%C6%B0%E1%BB%A1ng_H%C3%A0_thu%E1%BB%99c_Anh&action=edit&redlink=1). Một chế độ quân chủ được thành lập vào năm 1921 và [Vương quốc Iraq](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Iraq) giành được độc lập từ Anh năm 1932. Năm 1958, chế độ quân chủ bị lật đổ và Cộng hòa Iraq đã được thành lập. Iraq được kiểm soát bởi của [đảng Ba'ath](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_Ba%27ath) từ năm 1968 cho đến năm 2003. Sau [Cuộc xâm lược](/wiki/Cu%E1%BB%99c_x%C3%A2m_l%C6%B0%E1%BB%A3c_Iraq_2003) của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và lực lượng đa quốc gia, [Saddam Hussein](/wiki/Saddam_Hussein) của đảng Ba'ath đã bị truất phế và cuộc bầu cử quốc hội diễn ra. [Sự hiện diện của Mỹ ở Iraq](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Iraq) kết thúc năm 2011, nhưng các cuộc nổi dậy ở Iraq tiếp tục diễn ra và các chiến binh từ [7] [nội chiến Syria](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Syria)tràn sang nước này.
Iraq là một thành viên sáng lập của
[Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) cũng như [Liên đoàn Ả Rập](/wiki/Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp), [Tổ chức Hợp tác Hồi giáo](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o), [Phong trào không liên kết](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_kh%C3%B4ng_li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt) và [Quỹ Tiền tệ Quốc tế ](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Iraq theo thể chế cộng hoà nghị viện liên bang, gồm có 19 tỉnh và một vùng tự trị ( [Kurdistan thuộc Iraq](/wiki/Kurdistan_thu%E1%BB%99c_Iraq)). Tôn giáo chính thức của Iraq là Hồi giáo.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=1)]
Vùng đất màu mỡ
[Lưỡng Hà Châu](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_H%C3%A0) nằm giữa hai con sông [Euphrates](/wiki/Euphrates) và [Tigris](/wiki/Tigris) là nơi hình thành một số nền văn minh cổ đại trên thế giới như [Sumer](/wiki/Sumer), [Babylon](/wiki/Babylon), [Assyria](/wiki/Assyria). Sau một thời gian dài là một bộ phận của [Ba Tư](/wiki/Iran), nó đã bị [người Ả Rập](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp) xâm chiếm vào năm [637](/wiki/637) và năm [762](/wiki/762) [Khalif](/w/index.php?title=Khalif&action=edit&redlink=1) đã được chuyển tới thành phố mới [Bagdad](/wiki/Bagdad) (gần [Babylon](/wiki/Babylon) cổ). Thành phố này là trung tâm của thế giới Ả Rập cho đến khi bị sáp nhập vào [Đế chế Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman) năm [1534](/wiki/1534).
Năm
[1915](/wiki/1915), quân đội Anh xâm chiếm Iraq và thiết lập chế độ thuộc địa theo sự phân chia của [Hội Quốc Liên](/wiki/H%E1%BB%99i_Qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn), chế độ này bị kết thúc bằng sự độc lập của Iraq năm [1932](/wiki/1932). Những người theo đường lối [chủ nghĩa xã hội Ả Rập](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1), [đảng Ba'ath](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_Ba%27ath), đã giành quyền lãnh đạo vào năm [1968](/wiki/1968) và thiết lập một chế độ hà khắc, đặc biệt là sau khi [Saddam Hussein](/wiki/Saddam_Hussein) lên nắm quyền năm [1979](/wiki/1979). Trong [thập niên 1980](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980) đã xảy ra [Chiến tranh Iran-Iraq](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Iran-Iraq) giữa Iraq và nước láng giềng Iran, được kết thúc năm [1988](/wiki/1988).
Sau khi Iraq tấn công
[Kuwait](/wiki/Kuwait) năm [1990](/wiki/1990) và [Chiến tranh Vùng Vịnh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_V%C3%B9ng_V%E1%BB%8Bnh) năm [1991](/wiki/1991) tiến hành bởi các lực lượng quốc tế nhằm đáp trả hành động xâm lược của Iraq thì Iraq đã bị cô lập trên trường quốc tế đến mùa xuân năm [2003](/wiki/2003) khi các quân đội [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Anh](/wiki/Anh), [Úc](/wiki/%C3%9Ac) và [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) tấn công vào Iraq bằng không quân, hải quân và lục quân sau khi Iraq không đồng ý cho các lực lượng quốc tế vào tìm kiếm [vũ khí hủy diệt hàng loạt](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD_h%E1%BB%A7y_di%E1%BB%87t_h%C3%A0ng_lo%E1%BA%A1t). Đảng Ba'ath và Saddam Hussein bị lật đổ vì sức kháng cự của quân đội Iraq hết sức yếu ớt.
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=2)] *Bài đọc chính: Chính trị Iraq*
Từ năm
[1979](/wiki/1979) cho đến năm [2003](/wiki/2003) Iraq là một quốc gia độc tài, toàn bộ quyền lực quốc gia tập trung trong tay [đảng Ba'ath](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_Ba%27ath) dưới sự lãnh đạo của tổng thống [Saddam Hussein](/wiki/Saddam_Hussein). Chính quyền này tự cho là dân chủ nhưng trong cuộc bầu cử tổng thống gian dối cuối cùng Saddam Hussein đã nhận được 100% số phiếu bầu với 100% số phiếu được kiểm.
[Nghị viện](/wiki/Ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n) duy nhất của Iraq là [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i) hay *Majlis al-Watani* có 325 ghế với nhiệm kỳ 4 năm. Cũng giống như bầu cử tổng thống, không có ứng viên nào không phải là đảng viên đảng Ba'ath.
Iraq hiện nay (thời điểm
[2004](/wiki/2004)- [2005](/wiki/2005)) nằm dưới sự [chiếm đóng của Mỹ](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFm_%C4%91%C3%B3ng_c%E1%BB%A7a_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) sau [Chiến tranh Iraq-Mỹ và liên quân](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Iraq-M%E1%BB%B9_v%C3%A0_li%C3%AAn_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) làm tan rã đảng Ba'ath vào tháng 4 năm 2003. Tương lai chính trị của đất nước này hiện nay không chắc chắn do hàng loạt các cuộc tấn công của du kích quân vào quân đội Mỹ và liên quân làm cho hy vọng về sự ổn định hậu chiến trở nên mong manh. Cướp bóc tràn lan, tội phạm cũng như các vấn đề về hạ tầng cơ sở vẫn tiếp tục tàn phá đất nước này. Người đứng đầu quản lý dân sự của lực lượng chiếm đóng là ông [L. Paul Bremer](/w/index.php?title=L._Paul_Bremer&action=edit&redlink=1). Chính quyền lâm thời chỉ định hội đồng bộ trưởng và các chức vụ khác.
Tháng 11 năm 2003 Mỹ thông báo có kế hoạch trao trả quyền độc lập cho chính quyền lâm thời Iraq vào giữa năm 2004. Kế hoạch do Mỹ cam kết hỗ trợ (tiến hành tổ chức họp kín để bầu ra các chức vụ lãnh đạo) đã bị giáo chủ
[Ali al-Sistani](/w/index.php?title=Ali_al-Sistani&action=edit&redlink=1) phản đối. Kết quả của việc phản đối này là hàng loạt các cuộc biểu tình hòa bình phản đối kế hoạch kể trên. Sistani, giáo sĩ có uy tín nhất tại Iraq nói rằng kế hoạch này dễ bị biến tướng và chỉ tạo ra một chính quyền thân Mỹ mà không đại diện cho nhân dân. Mỹ đã phải tìm kiếm sự hỗ trợ của [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) để giải quyết những bất đồng này.
Việc chuyển giao chủ quyền diễn ra vào ngày
[28 tháng 6](/wiki/28_th%C3%A1ng_6) năm [2004](/wiki/2004). Tổng thống tạm quyền là [Sheikh](/w/index.php?title=Sheikh&action=edit&redlink=1) [Ghazi Mashal Ajil al-Yawer](/wiki/Ghazi_Mashal_Ajil_al-Yawer), và thủ tướng tạm quyền là [Iyad Allawi](/w/index.php?title=Iyad_Allawi&action=edit&redlink=1).
Theo luật về điều hành Iraq trong giai đoạn chuyển tiếp (Hiến pháp tạm thời) ký tháng 3 năm 2004 thì việc điều hành đất nước do Hội đồng tổng thổng gồm 3 thành viên đảm nhiệm. Hệ thống bầu cử sẽ đảm bảo một cách có hiệu quả để đại diện cho ba sắc tộc chính ở Iraq đều có sự hiện diện. Hiến pháp công nhận các quyền tự do cơ bản như
[tự do tôn giáo](/wiki/T%E1%BB%B1_do_t%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng), [tự do ngôn luận](/wiki/T%E1%BB%B1_do_ng%C3%B4n_lu%E1%BA%ADn), [tự do hiệp hội](/w/index.php?title=T%E1%BB%B1_do_hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) và trên nhiều phương diện nó cởi mở hơn so với [Hiến pháp Mỹ](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Hoa_K%E1%BB%B3).
Tuy nhiên có nhiều điểm gây tranh cãi như việc công nhận mọi đạo luật có hiệu lực kể từ ngày chuyển giao quyền lực không thể bãi bỏ hay sự không rõ ràng trong việc lực lượng liên quân có thể kiểm soát đất nước hay không cho dù có sự chuyển giao quyền lực. Lực lượng quân đội, cảnh sát Iraq hiện nay với trang thiết bị nghèo nàn khó có thể kiểm soát tình hình an ninh trong nước. Điều đó có nghĩa là liên quân sẽ còn ở Iraq trong nhiều năm tới.
Cuối
[tháng 1](/wiki/Th%C3%A1ng_m%E1%BB%99t) năm [2005](/wiki/2005) người dân Iraq lần đầu tiên kể từ [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0) năm [2003](/wiki/2003) đã thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình là đi bỏ phiếu bầu cử tổng thống. Với 48% số phiếu nhận được, [liên minh của người Shi’ite](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh_c%E1%BB%A7a_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Shi%E2%80%99ite&action=edit&redlink=1) đã giành thắng lợi trong cuộc bầu cử lịch sử của Iraq. [Liên minh của cộng đồng Kurd](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh_c%E1%BB%A7a_c%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Kurd&action=edit&redlink=1) đứng thứ hai với 26% phiếu, theo công bố 13/2/2005 của Uỷ ban bầu cử. Sau bầu cử là cuộc chạy đua để thành lập một chính quyền mới với nhiều khó khăn, và đến tận 07/4 Tổng thống lâm thời mới của Iraq Jalal Talabani chính thức làm lễ tuyên thệ.
## Các tỉnh[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=3)] *Bài đọc chính: Các tỉnh Iraq*
Iraq được chia thành 18 tỉnh (
[tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp): *muhafazat*, số ít *muhafazah*; [tiếng Kurd](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kurd): پاریزگه hay *Pârizgah*). Lúc thì gọi nó là "chế độ thống đốc," nhất là trong những văn kiện của chính phủ Iraq.
[Al Anbar](/w/index.php?title=Al_Anbar&action=edit&redlink=1) [Al Basrah](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Basra&action=edit&redlink=1) [Al Karbala](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Karbala&action=edit&redlink=1) [Al Muthanna](/w/index.php?title=Al_Muthanna&action=edit&redlink=1) [Al Qadisyah](/w/index.php?title=Al_Qadisyah&action=edit&redlink=1) [An Najaf](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Najaf&action=edit&redlink=1) [Arbil](/wiki/Erbil) [As Sulaymaniyah](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_As_Sulaymaniyah&action=edit&redlink=1) [At Ta'mim](/w/index.php?title=At_Ta%27mim&action=edit&redlink=1) [Babil](/w/index.php?title=Babil&action=edit&redlink=1) [Baghdad](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Baghdad&action=edit&redlink=1) [Dahuk](/w/index.php?title=Dahuk&action=edit&redlink=1) [Dhi Qar](/w/index.php?title=Dhi_Qar&action=edit&redlink=1) [Diyala](/w/index.php?title=Diyala&action=edit&redlink=1) [Maysan](/w/index.php?title=Maysan&action=edit&redlink=1) [Ninawa](/w/index.php?title=Ninawa&action=edit&redlink=1) [Salah ad Din](/w/index.php?title=Salah_ad_Din&action=edit&redlink=1) [Wasit](/w/index.php?title=Wasit&action=edit&redlink=1)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=4)] *Bài đọc chính: Địa lý Iraq*
Phần lớn đất đai Iraq là
[sa mạc](/wiki/Hoang_m%E1%BA%A1c), nhưng khu vực giữa hai con sông lớn [Euphrates](/wiki/Euphrates) và [Tigris](/wiki/Tigris) là đất màu mỡ do hai con sông này bồi đắp phù sa cho đồng bằng châu thổ khoảng 60 triệu mét khối hàng năm. phía bắc đất nước là khu vực miền núi rộng lớn với đỉnh cao nhất là [Haji Ibrahim](/w/index.php?title=Haji_Ibrahim&action=edit&redlink=1) cao 3.600 m. phía nam Iraq có bờ biển ngắn nhìn ra [vịnh Ba Tư](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Ba_T%C6%B0). Gần phía bờ biển và dọc theo [Shatt al-Arab](/wiki/Shatt_al-Arab) là những khu đầm lầy, tuy nhiên phần lớn khu vực này đã được cải tạo tưới tiêu những năm thập niên 1990.
[Khí hậu](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu) phần lớn là khí hậu miền xa mạc với mùa đông ôn đới lạnh và mùa hè khô, nóng, ít mưa. Vùng núi phía bắc có mùa đông lạnh, thỉnh thoảng có nhiều tuyết rơi có thể gây ngập lụt. Thủ đô [Baghdad](/wiki/Bagdad) nằm ở phần trung tâm đất nước trên bờ sông Tigris. Các thành phố lớn khác như [Basra](/wiki/Basra) ở phía nam, [Mosul](/wiki/Mosul) ở phía bắc. Iraq được coi là một trong số 15 quốc gia thuộc " [cái nôi của nhân loại](/wiki/C%C3%A1i_n%C3%B4i_c%E1%BB%A7a_nh%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i)".
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=5)]
Kinh tế Iraq phụ thuộc chủ yếu vào nguồn lợi thu được từ
[dầu mỏ](/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F), hàng năm thu được khoảng 95% cho nguồn ngoại tệ của đất nước. Việc thiếu sự phát triển trong các lĩnh vực khác làm cho tỉ lệ thất nghiệp 18%–30% và kéo tụt GDP đầu người còn 4.000 USD. Việc làm trong lĩnh vực công chiếm gần 60% số lao động toàn thời gian năm 2011. [8] Ngành công nghiệp xuất khẩu dầu tạo ra rất ít việc làm. [[9]](#cite_note-usaid11-9) Hiện nay chỉ có một tỷ lệ khiêm tốn phụ nữ (ước tính cao nhất cho năm 2011 là 22%) tham gia vào lực lượng lao động. [[9]](#cite_note-usaid11-9) Tính đến năm 2016, GDP của Iraq đạt 156.323 USD (đứng thứ 56 thế giới, đứng thứ 20 châu Á và đứng thứ 6 [[9]](#cite_note-usaid11-9) [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng)).
Trong thập niên 1980 các chi phí khổng lồ cho
[Chiến tranh Iraq-Iran](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Iran-Iraq) do [Saddam Hussein](/wiki/Saddam_Hussein) phát động cũng như các tổn thất nặng nề cho ngành khai thác dầu khí đã gây ra nhiều khó khăn về tài chính cho Iraq và chính quyền Saddam phải sử dụng các biện pháp bắt buộc như thực hiện chính sách tài chính buộc chặt, vay lãi, chậm trả nợ. Thiệt hại của Iraq do cuộc chiến tranh này gây ra ước độ 100 tỷ đô la Mỹ. Sau khi kết thúc chiến tranh vào năm [1988](/wiki/1988), xuất khẩu dầu mỏ của Iraq lại tăng lên do việc xây dựng các đường ống dẫn dầu mới và phục hồi của các cơ sở khai thác dầu.
Iraq xâm lược
[Kuwait](/wiki/Kuwait) vào tháng 8 năm [1990](/wiki/1990) với hậu quả là trừng phạt kinh tế của cộng đồng quốc tế cũng như tổn thất của [chiến tranh Vùng Vịnh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_V%C3%B9ng_V%E1%BB%8Bnh) do liên quân, đứng đầu là Mỹ, tiến hành tháng 1 năm [1991](/wiki/1991) đã làm suy giảm các hoạt động kinh tế của I-rắc. Chính sách sử dụng vũ lực cũng như các chi phí để duy trì an ninh của chính quyền Iraq đã làm cho nền kinh tế suy yếu.
Việc
[Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) cho phép Iraq thực thi chương trình " [đổi dầu lấy lương thực](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%95i_d%E1%BA%A7u_l%E1%BA%A5y_l%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1)" vào tháng 12 năm [1996](/wiki/1996) đã góp phần cải thiện đời sống cho người dân Iraq. Trong sáu tháng giai đoạn đầu tiên của chương trình này Iraq được phép xuất khẩu một lượng giới hạn dầu mỏ để đổi lấy lương thực, thuốc men và một số nhu yếu phẩm khác.
Tháng 12 năm
[1999](/wiki/1999) [Hội đồng Bảo an](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_B%E1%BA%A3o_an_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) Liên Hiệp Quốc cho phép Iraq xuất khẩu dầu mỏ theo chương trình này với một lượng đủ để đảm bảo các nhu cầu dân sự. Dầu mỏ đã được xuất khẩu nhiều hơn 3/4 sản lượng của thời kỳ trước chiến tranh. Tuy nhiên 28% thu nhập của Iraq từ xuất khẩu dầu mỏ theo chương trình này đã bị chiết trừ vào quỹ đền bù và dành cho các chi phí quản lý của Liên Hiệp Quốc. [Tổng sản phẩm quốc nội](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) (GDP) trong năm [2001](/wiki/2001) đã bị giảm mạnh do kinh tế thế giới đi xuống cũng như giá dầu mỏ giảm mạnh.
Kể từ sau sự kiện xâm chiếm Iraq vào
[2003](/wiki/2003) đã có những cố gắng để đưa nền kinh tế nước này thoát khỏi các hậu quả chiến tranh cũng như thế giới tội phạm tràn lan.
### Dầu và năng lượng[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=6)]
Với trữ lượng dầu 143,1 tỷ thùng (2,275×10
10 m 3) đã được xác định, Iraq xếp thứ 2 trên thế giới sau [Ả Rập Xê Út](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_X%C3%AA_%C3%9At) về [trữ lượng dầu](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%AF_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1). [[10]](#cite_note-10) Sản lượng dầu đạt 3,4 triểu thùng/ngày vào tháng 12 năm 2012. [11] Iraq dự định tăng sản lượng đến 5 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2014. [[12]](#cite_note-12) Chỉ có khoảng 2.000 [[13]](#cite_note-13) [giếng dầu](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%BFng_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1)đã được khoan ở Iraq, so với khoảng 1 triệu giếng chỉ tính riêng ở [Texas](/wiki/Texas). Iraq là một trong những nhà sáng lập của tổ chức [[14]](#cite_note-14) [OPEC](/wiki/OPEC). [[15]](#cite_note-15) [[16]](#cite_note-16)
Tính đến năm 2010, mặc dù cải thiện an ninh và hàng tỷ đô la doanh thu dầu, Iraq vẫn tạo ra khoảng một nửa lượng điện cho nhu cầu của khách hàng, dẫn đến các cuộc biểu tình trong những tháng hè nóng bức.
[[17]](#cite_note-17)
Ngày 14 tháng 3 năm 2014,
[Cơ quan Năng lượng Quốc tế](/wiki/C%C6%A1_quan_N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) cho biết sản lượng dầu của Iraq đã tăng nửa triệu thùng một ngày vào tháng Hai tới trung bình 3,6 triệu thùng một ngày. Đất nước này đã không được bơm nhiều dầu như thế nhiều kể từ năm 1979, khi Saddam Hussein lên nắm quyền. [[18]](#cite_note-18)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=7)]
|Lịch sử dân số tính theo triệu dân|
|Năm||Số dân||±% năm|
|1878||20||—|
|1947||48||+1.28%|
|1957||63||+2.76%|
|1977||120||+3.27%|
|1987||163||+3.11%|
|1997||220||+3.04%|
|2009||316||+3.06%|
|Nguồn: |
Theo ước tính tháng 4 năm 2009, tổng dân số Iraq là 31.234.000,
dân số năm 1878 chỉ khoảng 2 triệu người. [2] Chính phủ Iraq công bố dân số đạt 35 triểu do bùng nổ dân số sau chiến tranh. [[19]](#cite_note-Issawi1988-19) [[22]](#cite_note-22)
Khoảng 75% dân số Iraq là
[người Ả Rập](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp) , dân tộc người thiểu số chính là [8] [người Kurd](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kurd)(15%) sống tại khu vực miền bắc và đông bắc nước này. Nhũng dân tộc khác có thể kể đến là người [Turkoman](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Turkoman&action=edit&redlink=1), [Assyria](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Assyria), [Iran](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Iran&action=edit&redlink=1), [Lur](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Lur&action=edit&redlink=1), [Armenia](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Armenia). Khoảng 20.000 [[8]](#cite_note-cia-8) [Người Ả Rập Marsh](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Marsh&action=edit&redlink=1)sống ở miền nam Iraq. Iraq cũng có khoảng 2.500 [[23]](#cite_note-23) [người Chechen](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Chechen). Miền nam Iraq bao gồm những người Iraq gốc Phi, một di sản của [[24]](#cite_note-24) [chế độ nô lệ](/wiki/Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_n%C3%B4_l%E1%BB%87)thực hành thời Caliphate Hồi giáo bắt đầu trước [Zanj Rebellion](/w/index.php?title=Zanj_Rebellion&action=edit&redlink=1)của thế kỷ thứ IX, và vai trò của [Basra](/wiki/Basra)là một cổng chính. [[25]](#cite_note-zanj-25)
### Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=8)]
|Tôn giáo tại Iraq (2014)|
|Hồi giáo Shia||64.5%|
|Hồi giáo Sunni||31.5%|
|Yazidi||2.0%|
|Công giáo||1.2%|
|Khác||0.8%|
Iraq là một quốc gia theo đạo Hồi; Người theo đạo hồi chiếm khoảng 97% dân số,
bao gồm Shia và Sunni. Các nguồn tham khảo cho thấy khoảng 65% người theo đạo Hồi ở Iraq là [8] [Shia](/wiki/Shia), và khoảng 35% là [Sunni](/wiki/Sunni). [[8]](#cite_note-cia-8) Người theo [[27]](#cite_note-27) [Sunni](/wiki/Sunni)than phiền phải đối mặt với phân biệt đối xử trong gần như tất cả các khía cạnh của cuộc sống của chính phủ. Tuy nhiên, Thủ tướng Nouri al-Maliki từ chối điều này. Người Iraq theo công giáo đã định cư ở vùng đất ngày nay là Iraq cách nay 2000 năm. [[28]](#cite_note-28) Người theo công giáo khoảng 1,4 triệu năm 1987. [[29]](#cite_note-29) [[30]](#cite_note-30) [người Assyria](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Assyria)bản địa, hầu hết trong số họ là tín đồ của [Chaldean Catholic Church](/w/index.php?title=Chaldean_Catholic_Church&action=edit&redlink=1), [Giáo hội Đông phương Assyria](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Ph%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%C3%B4ng_Assyria)và [Giáo hội Chính thống Syria](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_Syria&action=edit&redlink=1)chiếm hầu hết dân số Kitô giáo. Ước tính số lượng các Kitô hữu giảm từ 8-10% trong giữa thế kỷ XX đến 5% trong năm 2008. Hơn một nửa số [Kitô hữu Iraq](/w/index.php?title=Kit%C3%B4_h%E1%BB%AFu_Iraq&action=edit&redlink=1)đã trốn sang các nước láng giềng kể từ đầu chiến tranh, và số nhiều đã không quay trở lại, mặc dù một số di cư trở về quê hương Assyria truyền thống trong khu vực tự trị của người Kurd. [[31]](#cite_note-31) [[32]](#cite_note-32)
Ngoài ra còn có các nhóm tôn giáo nhỏ của dân tộc thiểu số như
[Mandaean](/w/index.php?title=Mandaean&action=edit&redlink=1), [Shabaks](/w/index.php?title=Shabaks&action=edit&redlink=1), [Yarsan](/w/index.php?title=Yarsan&action=edit&redlink=1) và [Yezidi](/w/index.php?title=Yezidi&action=edit&redlink=1). Cộng đồng người [Do Thái Iraq](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_Iraq&action=edit&redlink=1) có số lượng khoảng 150.000 vào năm 1941, đã gần như hoàn toàn rời khỏi đất nước này. [[33]](#cite_note-33)
Iraq có hai nơi linh thiêng nhất trên thế giới trong nhóm Hồi giáo Shia là
[Najaf](/w/index.php?title=Najaf&action=edit&redlink=1) và [Karbala](/w/index.php?title=Karbala&action=edit&redlink=1). [[34]](#cite_note-34)
### Ngôn ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=9)] [Tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp) là ngôn ngữ chính, [Tiếng Kurd](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kurd) được nói trong số khoảng 10–15% dân số, [tiếng Azerbaijan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Azerbaijan), tiếng [35] [Neo-Aramaic](/w/index.php?title=Neo-Aramaic&action=edit&redlink=1)của Assyria và các nhóm khác khoảng 5%. [[8]](#cite_note-cia-8)
Trước cuộc xâm lược năm 2003,
[tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp) là ngôn ngữ chính thức duy nhất. Kể từ khi Hiến pháp Iraq được thông qua tháng 6 năm 2004, cả tiếng Ả Rập và [Kurdish](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kurd) là hai ngôn ngữ chính thức, trong khi [36] [Assyria Neo-Aramaic](/w/index.php?title=Assyria_Neo-Aramaic&action=edit&redlink=1)và [tiếng Turkmen](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Turkmen)(được gọi theo thứ tự là "Syriac" và "Turkmen" trong Hiến pháp) được công nhận là các ngôn ngữ địa phương. Ngoài ra, bất kỳ vùng hay tỉnh có thể tuyên bố ngôn ngữ chính thức khác nếu phần lớn dân cư chấp thuận trong cuộc trưng cầu dân ý. [[37]](#cite_note-FOOTNOTEIraqi_ConstitutionArticle_4,_4th_section-37) [[38]](#cite_note-FOOTNOTEIraqi_ConstitutionArticle_4,_5th_section-38)
Theo Hiến pháp Iraq: "Tiếng Ả Rập và Kurd là 2 ngôn ngữ chính thức của Iraq. Để giáo dục trẻ em tiếng mẹ đẻ của chúng, như tiếng Turkmen, Syriac/Assyria, và Armenian nên được bảo đảm trong cơ sở giáo dục của chính phủ theo hướng dẫn giáo dục, hoặc trong bất kỳ ngôn ngữ khác trong các cơ sở giáo dục tư nhân".
[[39]](#cite_note-Iraqi_Constitution-39)
### Tị nạn[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=10)]
Sự di tản của người Iraq bản địa đến các quốc gia khác được gọi là
[diaspora](/wiki/Diaspora) Iraq. Cao ủy Tị nạn Liên Hiệp Quốc ước tính có khoảng 2 triệu ngưới Iraq đã rời khỏi đất nước của họ sau sự xâm lược của lực lượng đa quốc gia vào Iraq năm 2003, chủ yếu sang [Syria](/wiki/Syria) và [Jordan](/wiki/Jordan). Trung tâm Giám sát di tản nội bộ ước tính hiện có thêm 1,9 triệu người hiện đã di tản trong đất nước này. [40] [[41]](#cite_note-41)
Năm 2007, U.N. nói rằng khoảng 40% tầng lớp trung lưu Iraq được tin là đã chạy trốn và hầu hết đang chạy trốn khỏi cuộc đàn áp có hệ thống và không có mong muốn quay trở lại.
Người tị nạn đang bị sa lầy trong nghèo đói như họ thường bị cấm làm việc tại nước họ đến. [42] [[43]](#cite_note-43) Trong những năm gần đây diaspora có vẻ đã trở lại với an ninh được tăng cường; chính phủ Iraq tuyên bố có 46.000 người tị nạn đã tự trở về nhà của họ vào tháng 10 năm 2007. [[44]](#cite_note-44) [[45]](#cite_note-45)
Đến năm 2011, gần 3 triệu người Iraq đã di tản, với 1,3 triệu trong lãnh thổ Iraq và 1,6 triệu đã ra nước láng giềng, chủ yếu là Jordan và Syria.
Hơn phân nửa người Iraq theo công giáo đã chạy trốn khỏi quốc gia này từ năm 2003. [46] [[47]](#cite_note-47) Theo thống kê của cơ quan Di dân và Công dân Hoa Kỳ, 58.811 người Iraq đã được cấp quyền công dân Hoa Kỳ theo cơ chế tị nạn đến ngày 25 tháng 5 năm 2011. [[48]](#cite_note-48) [[49]](#cite_note-49)
Để thoát khỏi cuộc nội chiến, hơn 160.000 người tị nạn Syria thuộc nhiều sắc tộc khác nhau đã chạy trốn đến Iraq từ năm 2012.
Sự gia tăng bạo lực trong cuộc [50] [nội chiến Syria](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Syria)đã làm cho số người Iraq trở về quê hương của họ từ Syria ngày càng tăng. [[51]](#cite_note-51)
## Văn hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=11)] *Bài đọc chính: Văn hoá Iraq*
## Những vấn đề khác[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=12)] [Liên lạc viễn thông](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_l%E1%BA%A1c_vi%E1%BB%85n_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) [Vận tải](/wiki/V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i) [Quân đội Iraq](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Iraq) [Chính sách đối ngoại của Iraq](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%91i_ngo%E1%BA%A1i_c%E1%BB%A7a_Iraq&action=edit&redlink=1) [Danh sách các nhà vua Iraq](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_nh%C3%A0_vua_Iraq&action=edit&redlink=1) [Danh sách các tổng thống Iraq](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_t%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Iraq&action=edit&redlink=1) [Danh sách các thủ tướng Iraq](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Iraq&action=edit&redlink=1) [Vi phạm nhân quyền tại Iraq](/w/index.php?title=Vi_ph%E1%BA%A1m_nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_t%E1%BA%A1i_Iraq&action=edit&redlink=1) [Danh sách các địa danh ở Iraq](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_%E1%BB%9F_Iraq&action=edit&redlink=1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=13)] [^](#cite_ref-dano7212_1-0) [Dân số các Quốc gia trên Thế giới](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html), CIA World Factbook ước tính
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [“Iraq”](http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=41&pr.y=12&sy=2014&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=433&s=NGDP_R%2CNGDP_RPCH%2CNGDP%2CNGDPD%2CNGDP_D%2CNGDPRPC%2CNGDPPC%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CPPPSH%2CPPPEX%2CNGSD_NGDP%2CPCPI%2CPCPIPCH%2CPCPIE%2CPCPIEPCH%2CLP%2CGGR%2CGGR_NGDP%2CGGX%2CGGX_NGDP%2CGGXCNL%2CGGXCNL_NGDP%2CGGXONLB%2CGGXONLB_NGDP%2CGGXWDG%2CGGXWDG_NGDP%2CNGDP_FY%2CBCA%2CBCA_NGDPD&grp=0&a=). International Monetary Fund. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “imf2” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-3) [“2015 Human Development Report Statistical Annex”](http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf)(PDF). United Nations Development Programme. 2015. tr. 9. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2015. [^](#cite_ref-4) [“World Bank GINI index”](http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/). Data.worldbank.org. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2016. [^](#cite_ref-5) [“Declaration of Principles for a Long-Term Relationship of Cooperation and Friendship Between the Republic of Iraq and the United States of America”](http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2007/11/20071126-11.html). Ngày 26 tháng 11 năm 2007. [^](#cite_ref-6) [“Top 10 Battles for the Control of Iraq”](http://www.livescience.com/history/top10_iraq_battles.html). Livescience. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2009. **Basu, Moni (ngày 18 tháng 12 năm 2011).** [^](#cite_ref-cnn-dec11_7-0) [“Deadly Iraq war ends with exit of last U.S. troops”](http://edition.cnn.com/2011/12/17/world/meast/iraq-troops-leave/index.html). CNN. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2011.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** [“Iraq”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html). *.* [CIA Factbook](/wiki/CIA_Factbook)
- ^
**a** **ă** **â** [“Unemployment Threatens Democracy in Iraq”](https://www.inma-iraq.com/sites/default/files/10_unemployment_threatens_democracy_2011jan00.pdf)(PDF). USAID Iraq. Tháng 1 năm 2011. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “usaid11” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-10) [“World Proved Reserves of Oil and Natural Gas, Most Recent Estimates”](http://www.eia.doe.gov/emeu/international/reserves.html). Energy Information Administration. Ngày 3 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2013. [^](#cite_ref-11) [“Iraqi oil reserves estimated at 143B barrels”](http://www.cnn.com/2010/WORLD/meast/10/04/iraq.oil.reserves/index.html). CNN. Ngày 4 tháng 10 năm 2010. [^](#cite_ref-12) [“Iraq’s flood of ‘cheap oil’ could rock world markets”](http://www.washingtontimes.com/news/2013/feb/3/iraqs-flood-of-cheap-oil-could-rock-world-markets-/?page=all). *The Washington Times*. Ngày 3 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2013. [^](#cite_ref-13) [“Iraq Opens New Oil Terminal”](http://english.nuqudy.com/Gulf/Iraq_Opens_New_Oil_-890). Nuqudy English. Ngày 12 tháng 2 năm 2012. [^](#cite_ref-14) [“U.S. Electricity Imports from and Electricity Exports to Canada and Mexico Data for 2008”](//web.archive.org/web/20101109035129/http://www.eia.doe.gov/cneaf/electricity/epa/epat6p3.html). Web.archive.org. Ngày 26 tháng 7 năm 2010. [Bản gốc](http://www.eia.doe.gov/cneaf/electricity/epa/epat6p3.html)lưu trữ ngày 9 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2013. [^](#cite_ref-15) [“Iraq facts and figures”](http://www.opec.org/opec_web/en/about_us/164.htm). OPEC. Đã bỏ qua tham số không rõ
|angày truy cập=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-16) [“OPEC Announces it Will Absorb The Increase in Iraq’s”](http://www.iraqidinar123.com/opec-announces-it-will-absorb/). Iraqidinar123. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2014. [^](#cite_ref-17) [“Iraqi Minister Resigns Over Electricity Shortages”](http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=128000162). Ngày 22 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2010. **The Wall Street Journal(ngày 14 tháng 3 năm 2014)** [^](#cite_ref-18) ["Iraq's Oil Output Surges to Highest Level in Over 30 Years"](http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304914904579438860227481506). The Wall Street Journal.
- ^
**a** [Charles Philip Issawi (1988).](#cite_ref-Issawi1988_19-1) **ă** [. Oxford University Press. tr. 17.](http://books.google.com/books?id=F2TGkO7G43oC&pg=PA17) *The Fertile Crescent, 1800–1914: A Documentary Economic History* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-19-504951-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-19-504951-0). [^](#cite_ref-20) [“Population Census”](http://cosit.gov.iq/AAS/AAS2012/section_2/test.htm). Central Organization for Statistics. [^](#cite_ref-21) [“Population Of Iraq For The Years 1977 – 2011 (000)”](http://cosit.gov.iq/AAS/AAS2012/section_2/1.htm). Central Organization for Statistics. [^](#cite_ref-22) [“Iraqi population reaches about 35 million”](http://en.aswataliraq.info/(S(s0hfzsnuvqwhq445fuqqwg55))/Default1.aspx?page=article_page&id=153148&l=1). Aswat Al Iraq. Ngày 27 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2013. **Sharp, Heather (ngày 3 tháng 3 năm 2003).** [^](#cite_ref-23) [“BBC News – Iraq's 'devastated' Marsh Arabs”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2807821.stm). Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2008. [^](#cite_ref-24) [“Chechens in the Middle East: Between Original and Host Cultures”](http://belfercenter.ksg.harvard.edu/publication/12785/chechens_in_the_middle_east.html). Belfer Center for Science and International Affairs. Ngày 18 tháng 9 năm 2002. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2010. **Williams, Timothy (ngày 2 tháng 12 năm 2009).** [^](#cite_ref-zanj_25-0) [“In Iraq’s African Enclave, Color Is Plainly Seen”](http://www.nytimes.com/2009/12/03/world/middleeast/03basra.html?_r=0). The New York Times. [^](#cite_ref-26) [http://gulf2000.columbia.edu/images/maps/Iraq_Religions_2014_lg.png](http://gulf2000.columbia.edu/images/maps/Iraq_Religions_2014_lg.png) [^](#cite_ref-27) [“Mapping the Global Muslim Population”](//web.archive.org/web/20130319120446/http://www.pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf)(PDF). Pew Forum on Religion & Public Life. tr. 10. [Bản gốc](http://www.pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf)(PDF) lưu trữ ngày 19 tháng 3 năm 2013. [^](#cite_ref-28) [“Shias dominate Sunnis in the new Iraq”](http://www.cbc.ca/news/world/shias-dominate-sunnis-in-the-new-iraq-1.1269416). CBC news World. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2014. [^](#cite_ref-29) [“Iraqi Christians' long history”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/3526386.stm). BBC News. Ngày 1 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2013. [^](#cite_ref-30) [“IRAQ: Christians live in fear of death squads”](http://www.irinnews.org/report/61897/iraq-christians-live-in-fear-of-death-squads). *IRIN Middle East*. IRIN. Ngày 19 tháng 10 năm 2006. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2013. [^](#cite_ref-31) [đề=Assyria|nhà xuất bản=UNPO|ngày=2008-03-25|ngày truy cập=ngày 8 tháng 12 năm 2013](http://www.unpo.org/members/7859%7Ctiêu) **Paul Schemm (ngày 15 tháng 5 năm 2009).** [^](#cite_ref-32) [“In Iraq, an Exodus of Christians”](//web.archive.org/web/20110429203337/http://www.cnsnews.com/news/article/48185). Associated Press. [Bản gốc](http://www.cnsnews.com/news/article/48185)lưu trữ ngày 29 tháng 4 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2010. **Stone, Andrea (ngày 27 tháng 7 năm 2003).** [^](#cite_ref-33) [“Embattled Jewish community down to last survivors”](http://www.usatoday.com/news/world/iraq/2003-07-27-iraq-jews-usat_x.htm). USA Today. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2011. **On Point: The United States Army In Operation Iraqi Freedom – Page 265, Gregory Fontenot – 2004** [^](#cite_ref-34) [^](#cite_ref-FOOTNOTEIraqi_ConstitutionArticle_4_35-0) [Iraqi Constitution](#CITEREFIraqi_Constitution), Article 4. [^](#cite_ref-FOOTNOTEIraqi_ConstitutionArticle_4,_1st_section_36-0) [Iraqi Constitution](#CITEREFIraqi_Constitution), Article 4, 1st section. [^](#cite_ref-FOOTNOTEIraqi_ConstitutionArticle_4,_4th_section_37-0) [Iraqi Constitution](#CITEREFIraqi_Constitution), Article 4, 4th section. [^](#cite_ref-FOOTNOTEIraqi_ConstitutionArticle_4,_5th_section_38-0) [Iraqi Constitution](#CITEREFIraqi_Constitution), Article 4, 5th section. [^](#cite_ref-Iraqi_Constitution_39-0) [Iraqi Constitution](http://www.iraqinationality.gov.iq/attach/iraqi_constitution.pdf). iraqinationality.gov.iq [^](#cite_ref-40) [“Warnings of Iraq refugee crisis”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6286129.stm). BBC News. Ngày 22 tháng 1 năm 2007. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2007. [^](#cite_ref-41) [“A displacement crisis”](http://www.internal-displacement.org/countries/iraq). Ngày 30 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2007. **Lochhead, Carolyn (ngày 16 tháng 1 năm 2007).** [^](#cite_ref-42) [“40% of middle class believed to have fled crumbling nation”](http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2007/01/16/MNG2MNJBIS1.DTL). *The San Francisco Chronicle*. **Leyne, Jon (ngày 24 tháng 1 năm 2007).** [^](#cite_ref-43) [“Doors closing on fleeing Iraqis”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6293807.stm). *BBC News*. Truy cập ngày 5 tháng 1 năm 2010. [^](#cite_ref-44) [“Plight of Iraqi refugees worsens as Syria, Jordan impose restrictions”](http://www.irinnews.org/Report/72768/IRAQ-Plight-of-refugees-worsens-as-Syria-Jordan-impose-restrictions). **Black, Ian (ngày 22 tháng 11 năm 2007).** [^](#cite_ref-45) [“Iraqi refugees start to head home”](http://www.guardian.co.uk/Iraq/Story/0,,2214918,00.html)(PDF). *The Guardian*(Luân Đôn). Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2010. [^](#cite_ref-46) [“Will Iraq's 1.3 million refugees ever be able to go home?”](http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/will-iraqs-13-million-refugees-ever-be-able-to-go-home-6277667.html). Luân Đôn: *. Ngày 16 tháng 12 năm 2011.* [The Independent](/wiki/The_Independent) [^](#cite_ref-47) [“Christian areas targeted in Baghdad attacks”](http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11724378). *. Ngày 10 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2010.* [BBC](/wiki/BBC) **Sabah, Zaid; Jervis, Rick (ngày 23 tháng 3 năm 2007).** [^](#cite_ref-48) [“Christians, targeted and suffering, flee Iraq”](http://usatoday30.usatoday.com/news/world/iraq/2007-03-22-christians-iraq_N.htm). USA Today. [^](#cite_ref-49) [“USCIS – Iraqi Refugee ProcessingFact Sheet”](http://www.uscis.gov/portal/site/uscis/menuitem.5af9bb95919f35e66f614176543f6d1a/?vgnextchannel=68439c7755cb9010VgnVCM10000045f3d6a1RCRD&vgnextoid=df4c47c9de5ba110VgnVCM1000004718190aRCRD). *Uscis.gov*. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2011. [^](#cite_ref-50) [“Demographic Data of Registered Population”](http://data.unhcr.org/syrianrefugees/country.php?id=103). UNHCR. [^](#cite_ref-51) [“Iraqi refugees flee war-torn Syria and seek safety back home”](http://www.unhcr.org/51c0399c9.html). UNHCR. Ngày 18 tháng 6 năm 2013.
## Liên kết bên ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Iraq&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iraq&action=edit§ion=14)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về |
|
|![]()
[Indepth Analysis of the Gulf War](http://www.indepthinfo.com/iraq/index.shtml) [Bush in Baghdad](http://www.onlineopinion.com.au/view.asp?article=1009) [Iraq News](http://www.HavenWorks.com/world/iraq) [On a Small Bridge in Iraq](http://www.cafeimpala.com/downloadbookE.html) [CIA information on Iraq](http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/iz.html) [Iraq.gov](http://www.iraq.gov/) [Wikimedia Atlas của Iraq](https://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Iraq)

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Content-language: vi

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

X-Cache: cp2023 hit/3, cp2007 miss

X-Cache-Status: hit-local

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Cuộc đột kích điểm nóng ma túy Lóng Luông, Sơn la
Cơ quan chức năng đã thu giữ 49 khẩu súng quân dụng và súng tự chế, 17 quả lựu đạn, 29 ống giảm thanh, 31 hộp tiếp đạn và hơn 7.000 viên đạn các loại.
Theo VTV
Xem Thêm >>
-
Pháp luật 06/09/2018 04:240 0
Công an TP.HCM bắt đường dây mua bán dâm gồm nhiều hoa hậu, diễn viên
-
Pháp luật 16/08/2018 12:200 0
Truy bắt cướp như phim hành động ở trung tâm Sài Gòn
-
Pháp luật 07/08/2018 12:290 0
Cảnh sát vây bắt ôtô nghi chở ma túy như phim hành động
-
Pháp luật 04/08/2018 04:330 0
Đôi nam nữ xông vào shop đâm nữ nhân viên bán hàng nhiều nhát liên tiếp
-
Pháp luật 04/08/2018 03:110 0
Bắt giữ 2 xe tải hàng không nguồn gốc trong ngôi nhà ở ngõ sâu Hà Nội
-
Pháp luật 23/07/2018 10:090 0
Náo loạn phiên tòa ở TP.HCM: Phóng viên, kiểm sát viên bị tấn công đổ máu
-
Pháp luật 05/07/2018 04:510 1
Công an thực nghiệm hiện trường vụ nhà báo Hải Đường tử vong
-
Pháp luật 26/06/2018 06:560 1
Thanh Hóa: Trưởng Công an xã nổ súng ở quán bi-a
-
Pháp luật 02/06/2018 10:300 3
Đánh vợ cũ khâu 11 mũi, vợ mới tươi tỉnh quay lại hiện trường
-
Pháp luật 22/05/2018 01:060 13
Xét xử BS Lương: Điều dưỡng bất ngờ khai ghi thêm biên bản theo chỉ đạo
-
Pháp luật 20/05/2018 10:230 84
Cướp xông vào nhà trộm đồ, kéo lê cô gái hàng trăm mét trên đường
-
Pháp luật 07/05/2018 11:030 3
Hiếp dâm bất thành, yêu râu xanh vác dao chém chết 4 người
-
Pháp luật 29/04/2018 04:490 3
Ứng phó khi bị cướp xe ôm
-
Pháp luật 28/04/2018 09:490 2
Toàn cảnh vụ nam sinh bị sát hại dã man, phi tang xác ở Hà Nội
-
Pháp luật 17/04/2018 04:480 5
Bắt nữ sinh 18 tuổi trộm 1 tỷ đồng của mẹ nuôi
-
Pháp luật 17/04/2018 10:270 9
Bắt khẩn cấp thầy giáo bị tố dâm ô nhiều học sinh
Xem Thêm >>

markdown:
# Cuộc đột kích điểm nóng ma túy Lóng Luông, Sơn la
Cơ quan chức năng đã thu giữ 49 khẩu súng quân dụng và súng tự chế, 17 quả lựu đạn, 29 ống giảm thanh, 31 hộp tiếp đạn và hơn 7.000 viên đạn các loại.
**Theo VTV**
Xem Thêm >>
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)06/09/2018 04:24 **0** **0** [Công an TP.HCM bắt đường dây mua bán dâm gồm nhiều hoa hậu, diễn viên](/cong-an-tphcm-bat-duong-day-mua-ban-dam-gom-nhieu-hoa-hau-dien-vien-a-76168.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)16/08/2018 12:20 **0** **0** [Truy bắt cướp như phim hành động ở trung tâm Sài Gòn](/truy-bat-cuop-nhu-phim-hanh-dong-o-trung-tam-sai-gon-a-75883.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)07/08/2018 12:29 **0** **0** [Cảnh sát vây bắt ôtô nghi chở ma túy như phim hành động](/canh-sat-vay-bat-oto-nghi-cho-ma-tuy-nhu-phim-hanh-dong-a-75795.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)04/08/2018 04:33 **0** **0** [Đôi nam nữ xông vào shop đâm nữ nhân viên bán hàng nhiều nhát liên tiếp](/doi-nam-nu-xong-vao-shop-dam-nu-nhan-vien-ban-hang-nhieu-nhat-lien-tiep-a-75771.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)04/08/2018 03:11 **0** **0** [Bắt giữ 2 xe tải hàng không nguồn gốc trong ngôi nhà ở ngõ sâu Hà Nội](/bat-giu-2-xe-tai-hang-khong-nguon-goc-trong-ngoi-nha-o-ngo-sau-ha-noi-a-75770.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)23/07/2018 10:09 **0** **0** [Náo loạn phiên tòa ở TP.HCM: Phóng viên, kiểm sát viên bị tấn công đổ máu](/nao-loan-phien-toa-o-tphcm-phong-vien-kiem-sat-vien-bi-tan-cong-do-mau-a-75589.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)05/07/2018 04:51 **0** **1** [Công an thực nghiệm hiện trường vụ nhà báo Hải Đường tử vong](/cong-an-thuc-nghiem-hien-truong-vu-nha-bao-hai-duong-tu-vong-a-75357.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)26/06/2018 06:56 **0** **1** [Thanh Hóa: Trưởng Công an xã nổ súng ở quán bi-a](/thanh-hoa-truong-cong-an-xa-no-sung-o-quan-bia-a-75068.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)02/06/2018 10:30 **0** **3** [Đánh vợ cũ khâu 11 mũi, vợ mới tươi tỉnh quay lại hiện trường](/danh-vo-cu-khau-11-mui-vo-moi-tuoi-tinh-quay-lai-hien-truong-a-74084.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)22/05/2018 01:06 **0** **13** [Xét xử BS Lương: Điều dưỡng bất ngờ khai ghi thêm biên bản theo chỉ đạo](/xet-xu-bs-luong-dieu-duong-bat-ngo-khai-ghi-them-bien-ban-theo-chi-dao-a-73618.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)20/05/2018 10:23 **0** **84** [Cướp xông vào nhà trộm đồ, kéo lê cô gái hàng trăm mét trên đường](/cuop-xong-vao-nha-trom-do-keo-le-co-gai-hang-tram-met-tren-duong-a-73559.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)07/05/2018 11:03 **0** **3** [Hiếp dâm bất thành, yêu râu xanh vác dao chém chết 4 người](/hiep-dam-bat-thanh-yeu-rau-xanh-vac-dao-chem-chet-4-nguoi-a-73007.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)29/04/2018 04:49 **0** **3** [Ứng phó khi bị cướp xe ôm](/ung-pho-khi-bi-cuop-xe-om-a-72683.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)28/04/2018 09:49 **0** **2** [Toàn cảnh vụ nam sinh bị sát hại dã man, phi tang xác ở Hà Nội](/toan-canh-vu-nam-sinh-bi-sat-hai-da-man-phi-tang-xac-o-ha-noi-a-72643.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)17/04/2018 04:48 **0** **5** [Bắt nữ sinh 18 tuổi trộm 1 tỷ đồng của mẹ nuôi](/bat-nu-sinh-18-tuoi-trom-1-ty-dong-cua-me-nuoi-a-72204.html)
-
[Pháp luật](/phap-luat-c-aai/)17/04/2018 10:27 **0** **9** [Bắt khẩn cấp thầy giáo bị tố dâm ô nhiều học sinh](/bat-khan-cap-thay-giao-bi-to-dam-o-nhieu-hoc-sinh-a-72184.html)
Xem Thêm >>

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: VNNJSC

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Connection: keep-alive

Vary: Accept-Encoding

X-Crawler-Content-Encoding: gzip


text:
mạng xã hội BĐS đang xuất hiện đẩy nhanh ra tăng mạnh giường tại các quận đặc biệt ngay gần chiếc rốn hành chính dân tộc, sở hữu hạ tầng ăn khớp giao thông dễ dãi buộc phải cụm Quần thể đc bạn and chủ đầu tư dự án chọn lọc khôn cùng nhiều.Nắm bắt đc lời yêu cầu nhà ở da tăng mạnh nệm chủ đầu tư C.ty CP bài bản Hồ Chí Minh – TP. hà Nội vẫn vận hành Căn hộ ngay Ở chiếc rốn Q Hà Đông mang cảm hứng đời sống blue trong lòng vùng đô thị mang đến cuộc sống đầy đủ đẳng cấp cho dân cư.
Dự án Dự án Samsora Premier 105 có vị trí Ở đường Chu Văn An quận Hà Đông Tòa tháp cấu tạo bao gồm Nhà ở cao tầng sang trọng, văn phòng công sở hạng cao cấp & hội chợ cụm Dự án được thiết kế kì quặc and cảm hứng cho không gian sống phong cách đến dân sinh……………………………………………………………………………………………..
TỔNG QUAN DỰ ÁN SAMSORA HÀ ĐÔNG
Nhà cao tầng Samsora Premier được sản xuất riêng của người trong gia đình 1 không khí blue đáng ao ước tâm hồn vùng đô thị sở hữu nhiệt huyết của người đầu tư khai trương 1 khu đô thị sinh thái gương mẫu bước đầu ở khu vực Q Hà Đông, Tòa tháp không chỉ được xem vị thế vô cùng đắc địa cơ mà Tổ hợp căn hộ còn được bài bản chăm nom tinh vi đại lý chất lượng nhà cửa bắt buộc quý khách hàng mọi thoải mái lúc sống tại Tòa chung cư.
♦ thương hiệu Tổ hợp chung cư: hòa hợp cái nôi văn hóa, TMDV văn phòng công sở và Tổ hợp căn hộ bậc nhất 105 Chu Văn An
♦ thương hiệu thương mại: Samsora Premier 105 Chu Văn An
♦ chỗ đứng: Số 105 Phố Chu Văn An, P.Yết Kiêu, Q.Hà Đông, Tp.thủ đô
♦ nhà đầu cơ: C.ty CP có kế hoạch Sài Gòn – Hà Nội Thủ Đô
♦ chủ thầu chăm sóc mẫu thiết kế: doanh nghiệp Cổ phần chăm sóc xây dựng đầy đủ công nhân Miền Bắc (NAGGECO)
♦ chăm sóc giám sát: C.ty Cổ phần TEXO chăm sóc và bài bản
♦ Nhà thầu xây dựng: doanh nghiệp Cổ phần xây dựng nới bắt đầu Long Giang
♦ khoảng rộng khu đất khai trương Khai Sơn City thành công: 5.985m2
♦ Diện tích bắt đầu: 2.600m2
♦ Mật độ bắt đầu: 43,81%
♦ tầng lầu thành công: 37 tầng
♦ Số đường hầm: tam tầng
♦ tổng quy hoạch sàn tầng hầm: 16.575m2
♦ Số tầng thương mại, hình thức dịch vụ: 7 tầng
♦ tổng quy hoạch sàn thương mại, hình thức dịch vụ: 17.069m2
♦ khái quát tầng sống: 29 tầng
♦ tổng quy hoạch sàn tầng ở: 66.207m2
♦ chiều dài và rộng Nhà cao tầng kể từ: 58,17 mét vuông mang lại 88,19 mét vuông
♦ Tổng số Tòa nhà: 696 căn
♦ giấy tờ khai trương số: 06/GPXD Bộ mở cửa thủ đô hà nội cấp cho đến ngày 20/01/2017
♦ tiến hành khởi công: ngày 09/03/2017…………………………………………………………………………………………….
ĐỊA THẾ CĂN HỘ SAMSORA PREMIER CHU VĂN AN
Cao ốc Căn hộ Samsora 105 có vị trí tại 105 Đường Chu Văn An – Yết Kiêu – HĐ Hà Đông – TP. hà Nội dự án nằm ngay trên đường béo nên rất dễ cho chuyện chuyển vận của dân sinh đến các khu vực ở bên cạnh. Tòa chung cư đc các chuyên gia về các lĩnh vực BĐS Nhà Đất kiểm tra rất cao vệ địa thế được ví như địa điểm kim cương chung cuộc của quận.
chỗ đứng Nhà ở cao tầng gần cạnh chiếm dụng 1 số ít tuyến đường mạch máu nối tiếp trong cái nôi của thủ đô hà nội như: quang quẻ Trung – Đường Nguyễn Trãi – Lê Văn Lương đề nghị rất dễ cho việc vận tải cư dân vào ở cái nôi Hà Thành và nhiều khu vực kề bên.
Bán chung cư Samsora Premier 105 nằm ở cùng bề mặt Phố Chu Văn An con phố huyết mạch yêu cầu giao thông vận tải khôn xiết thuận tiện sát đó cơ sở hạ tầng của quận đc quy hoạch mở cửa ăn nhập cụm công dụng dịch vụ chóng vánh bắt buộc rất dễ dàng cho công việc sử dụng cụm đơn hàng của cư dân.
Nhà ở cao tầng Chung cư Samsora 105 sở hữu một vị trí đẹp tuyệt tại quận HĐ Hà Đông một trong Q đều Q. gồm đẩy nhanh tăng trưởng buôn bán cao,thu hút bản chất và bài bản của ngoại đề xuất cơ sở hạ tầng đc thực hiện ăn khớp,chất khối lượng đạt đúng chuẩn 5 sao hứa hẹn mang ại cuộc sống tối đa mang lại dân sinh.
► Từ Quần thể chất lượng chuyển động đến các khu vực ở bên cạnh cũng như:
✅ chỉ có 15 phút chuyên chở vào trung tâm TP Hà Nội Hồ Gươm, Hoàn Kiếm,Tràng Tiền Plaza.
✅ Cách hội chợ Dự án Royal City chặng 3,5 km.
✅ Gần trung tâm thương mại Mê Linh Plaza Metro HĐ Hà Đông
✅ nằm ở cạnh Tòa tháp Văn Phú Hà Đông
✅ ngay gần một số ít khám đa khoa mập cũng như: bệnh viện Nhi Đồng TP Hà Nội,cơ sở y tế 103,khám đa khoa đa khoa Hà Đông.
✅ ngay sát 1 số ít nhiều khu trường học mập : trường chăm Nguyễn Huệ,trường Quốc Tế Nhật,học Viện bình an, Đại học Bưu chủ yếu Viễn Thông.
✅ ngay gần xe điện và bến xe pháo : tàu điện Hà Đông – cat Linh, Bến xe lặng Nghĩa…………………………………………………………………….
✥ Tìm hiểu kiến thức : officetel
DỊCH VỤ TIỆN LỢI CHUNG CƯ SAMSORA PREMIER 105 CHU VĂN AN
Khu đô thị Căn hộ Samsora Premier 105 Hà Đông phía bên trong bao quát chuỗi Chung cư – Tổ hợp chung cư Ở Hà Đông bao gồm KĐT Văn cửa hàng, xóm người việt sinh sống ở nước ngoài Châu Âu, Dương Nội, Văn Khê, An Hưng, Xa La, Văn Phú… and bởi vậy đc cùng tận hưởng hoàn toàn nhiều tác dụng cũng đúng tiềm năng buôn bán mà lại cụm Khu đô thị nè đến.
sở hữu 7 sàn Trung tâm thương mại hơn 17.069m2 Siêu dự án 105 Chu Văn An HĐ Hà Đông đc đồ vật đa số các có ích cơ bản cho quý dân sinh cũng như: lãnh thổ bán buôn nhà hàng siêu thị mini, bệnh viện tư vấn và quan tâm sức khỏe cho gia đình, cafe, spa chăm sóc sức khỏe và làm đẹp, sân tiếp đón khách văn minh, bộ máy bank, phòng luyện tập Gym chỉ tiêu thế giới, ngôi trường mầm non quốc tế, hệ thống cẩn trọng 24/24 cực kì bảo đảm an toàn……………………………………………………………………………………………………..
✧ Từ khóa nổi bật : samsorapremier105.com

markdown:
mạng xã hội BĐS đang xuất hiện đẩy nhanh ra tăng mạnh giường tại các quận đặc biệt ngay gần chiếc rốn hành chính dân tộc, sở hữu hạ tầng ăn khớp giao thông dễ dãi buộc phải cụm Quần thể đc bạn and chủ đầu tư dự án chọn lọc khôn cùng nhiều.Nắm bắt đc lời yêu cầu nhà ở da tăng mạnh nệm chủ đầu tư C.ty CP bài bản Hồ Chí Minh – TP. hà Nội vẫn vận hành Căn hộ ngay Ở chiếc rốn Q Hà Đông mang cảm hứng đời sống blue trong lòng vùng đô thị mang đến cuộc sống đầy đủ đẳng cấp cho dân cư.
Dự án
[ có vị trí Ở đường Chu Văn An quận Hà Đông Tòa tháp cấu tạo bao gồm Nhà ở cao tầng sang trọng, văn phòng công sở hạng cao cấp & hội chợ cụm Dự án được thiết kế kì quặc and cảm hứng cho không gian sống phong cách đến dân sinh……………………………………………………………………………………………..Dự án Samsora Premier 105](https://samsorapremier105.com/) **TỔNG QUAN DỰ ÁN SAMSORA HÀ ĐÔNG**
Nhà cao tầng
[ được sản xuất riêng của người trong gia đình 1 không khí blue đáng ao ước tâm hồn vùng đô thị sở hữu nhiệt huyết của người đầu tư khai trương 1 khu đô thị sinh thái gương mẫu bước đầu ở khu vực Q Hà Đông, Tòa tháp không chỉ được xem vị thế vô cùng đắc địa cơ mà Tổ hợp căn hộ còn được bài bản chăm nom tinh vi đại lý chất lượng nhà cửa bắt buộc quý khách hàng mọi thoải mái lúc sống tại Tòa chung cư.Samsora Premier](https://vinhomegallery.net.vn/mo-ban-chung-cu-cao-cap-samsora-105-viet-nam.html)
♦ thương hiệu Tổ hợp chung cư: hòa hợp cái nôi văn hóa, TMDV văn phòng công sở và Tổ hợp căn hộ bậc nhất 105 Chu Văn An
♦ thương hiệu thương mại:
**Samsora Premier 105 Chu Văn An**
♦ chỗ đứng: Số 105 Phố Chu Văn An, P.Yết Kiêu, Q.Hà Đông, Tp.thủ đô
♦ nhà đầu cơ: C.ty CP có kế hoạch Sài Gòn – Hà Nội Thủ Đô
♦ chủ thầu chăm sóc mẫu thiết kế: doanh nghiệp Cổ phần chăm sóc xây dựng đầy đủ công nhân Miền Bắc (NAGGECO)
♦ chăm sóc giám sát: C.ty Cổ phần TEXO chăm sóc và bài bản
♦ Nhà thầu xây dựng: doanh nghiệp Cổ phần xây dựng nới bắt đầu Long Giang
♦ khoảng rộng khu đất khai trương
[ thành công: 5.985m2 Khai Sơn City](http://thongtinchungcu.com.vn/du-an-condotel/khai-son-city-long-bien)
♦ Diện tích bắt đầu: 2.600m2
♦ Mật độ bắt đầu: 43,81%
♦ tầng lầu thành công: 37 tầng
♦ Số đường hầm: tam tầng
♦ tổng quy hoạch sàn tầng hầm: 16.575m2
♦ Số tầng thương mại, hình thức dịch vụ: 7 tầng
♦ tổng quy hoạch sàn thương mại, hình thức dịch vụ: 17.069m2
♦ khái quát tầng sống: 29 tầng
♦ tổng quy hoạch sàn tầng ở: 66.207m2
♦ chiều dài và rộng Nhà cao tầng kể từ: 58,17 mét vuông mang lại 88,19 mét vuông
♦ Tổng số Tòa nhà: 696 căn
♦ giấy tờ khai trương số: 06/GPXD Bộ mở cửa thủ đô hà nội cấp cho đến ngày 20/01/2017
♦ tiến hành khởi công: ngày 09/03/2017…………………………………………………………………………………………….
**ĐỊA THẾ CĂN HỘ SAMSORA PREMIER CHU VĂN AN**
Cao ốc Căn hộ Samsora 105 có vị trí tại 105 Đường Chu Văn An – Yết Kiêu – HĐ Hà Đông – TP. hà Nội dự án nằm ngay trên đường béo nên rất dễ cho chuyện chuyển vận của dân sinh đến các khu vực ở bên cạnh. Tòa chung cư đc các chuyên gia về các lĩnh vực BĐS Nhà Đất kiểm tra rất cao vệ địa thế được ví như địa điểm kim cương chung cuộc của quận.
chỗ đứng Nhà ở cao tầng gần cạnh chiếm dụng 1 số ít tuyến đường mạch máu nối tiếp trong cái nôi của thủ đô hà nội như: quang quẻ Trung – Đường Nguyễn Trãi – Lê Văn Lương đề nghị rất dễ cho việc vận tải cư dân vào ở cái nôi Hà Thành và nhiều khu vực kề bên.
Bán chung cư Samsora Premier 105 nằm ở cùng bề mặt Phố Chu Văn An con phố huyết mạch yêu cầu giao thông vận tải khôn xiết thuận tiện sát đó cơ sở hạ tầng của quận đc quy hoạch mở cửa ăn nhập cụm công dụng dịch vụ chóng vánh bắt buộc rất dễ dàng cho công việc sử dụng cụm đơn hàng của cư dân.
Nhà ở cao tầng Chung cư Samsora 105 sở hữu một vị trí đẹp tuyệt tại quận HĐ Hà Đông một trong Q đều Q. gồm đẩy nhanh tăng trưởng buôn bán cao,thu hút bản chất và bài bản của ngoại đề xuất cơ sở hạ tầng đc thực hiện ăn khớp,chất khối lượng đạt đúng chuẩn 5 sao hứa hẹn mang ại cuộc sống tối đa mang lại dân sinh.
► Từ Quần thể chất lượng chuyển động đến các khu vực ở bên cạnh cũng như:
✅ chỉ có 15 phút chuyên chở vào trung tâm TP Hà Nội Hồ Gươm, Hoàn Kiếm,Tràng Tiền Plaza.
✅ Cách hội chợ Dự án Royal City chặng 3,5 km.
✅ Gần trung tâm thương mại Mê Linh Plaza Metro HĐ Hà Đông
✅ nằm ở cạnh Tòa tháp Văn Phú Hà Đông
✅ ngay gần một số ít khám đa khoa mập cũng như: bệnh viện Nhi Đồng TP Hà Nội,cơ sở y tế 103,khám đa khoa đa khoa Hà Đông.
✅ ngay sát 1 số ít nhiều khu trường học mập : trường chăm Nguyễn Huệ,trường Quốc Tế Nhật,học Viện bình an, Đại học Bưu chủ yếu Viễn Thông.
✅ ngay gần xe điện và bến xe pháo : tàu điện Hà Đông – cat Linh, Bến xe lặng Nghĩa…………………………………………………………………….
✥ Tìm hiểu kiến thức :
**officetel** **DỊCH VỤ TIỆN LỢI CHUNG CƯ SAMSORA PREMIER 105 CHU VĂN AN**
Khu đô thị Căn hộ Samsora Premier 105 Hà Đông phía bên trong bao quát chuỗi Chung cư – Tổ hợp chung cư Ở Hà Đông bao gồm KĐT Văn cửa hàng, xóm người việt sinh sống ở nước ngoài Châu Âu, Dương Nội, Văn Khê, An Hưng, Xa La, Văn Phú… and bởi vậy đc cùng tận hưởng hoàn toàn nhiều tác dụng cũng đúng tiềm năng buôn bán mà lại cụm Khu đô thị nè đến.
sở hữu 7 sàn Trung tâm thương mại hơn 17.069m2 Siêu dự án 105 Chu Văn An HĐ Hà Đông đc đồ vật đa số các có ích cơ bản cho quý dân sinh cũng như: lãnh thổ bán buôn nhà hàng siêu thị mini, bệnh viện tư vấn và quan tâm sức khỏe cho gia đình, cafe, spa chăm sóc sức khỏe và làm đẹp, sân tiếp đón khách văn minh, bộ máy bank, phòng luyện tập Gym chỉ tiêu thế giới, ngôi trường mầm non quốc tế, hệ thống cẩn trọng 24/24 cực kì bảo đảm an toàn……………………………………………………………………………………………………..
✧ Từ khóa nổi bật :
**samsorapremier105.com**

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Dự đoán XSMT 9-3-2018 – Soi cầu XS Ninh Thuận – Gia Lai
Dự đoán xsmt 9-3-2018 :
Dự đoán xsmt 9-3-2018 soi cầu chốt số win2888 xin chào các bạn !
Hôm nay thứ 6 XSMT gồm hai đài sau : XS Ninh Thuận ( XSNT ) và XS Gia Lai ( XSGL )
Win2888.TV sẽ đưa ra nhưng nhậ định , các cặp lô đẹp khả năng ra cao của từng đài .
Dự đoán đầu đuôi , đặc biệt lô nên chơi ngày hôm nay cho các bạn
Với phương châm soi là chuẩn xác đánh là trúng sẽ mang đến cho các bạn những con só may mắn nhất .
Hãy cùng win2888.tv phân tích dự đoán kq xsmt hôm nay nhé .
Dự đoán xs Ninh Thuận 9-3-2018 :
Cầu lô xs Ninh Thuận hôm nay có vị trí ghép cầu như sau :
Theo cầu dự đoán xs Ninh Thuận hôm nay có lô : 87 – 78 / 79 – 97
Lô đẹp xs Ninh Thuận hôm nay gồm các số sau : 20 – 60 – 55 – 73 – 25
- Đầu đuôi , đặc biệt , giải 8 : 25 – 36 – 29
- Bao lô hai số các bạn có thể chơi : 87 – 97
- Dàn đề dự đoán sẽ chạm 2
Dự đoán xs Gia Lai 9-3-2018 :
Cầu lô xs Gia Lai hôm nay có vị trí ghép cầu như sau các bạn tham khảo :
Theo cầu dự đoán xs Gia Lai hôm nay có lô : 58 – 85 / 34 – 43
Lô đẹp hôm nay xs Gia Lai hôm nay gồm các số đẹp sau : 11 – 89 – 79- 91 – 83 – 70
- Đầu đuôi hôm nay dự đoán : 25 – 36 – 29
- Bao lô hai số : 70 – 58
- Dàn đề dự đoán chạm 2
Bình Luận Cho Bài Viết

markdown:
# Dự đoán XSMT 9-3-2018 – Soi cầu XS Ninh Thuận – Gia Lai
**016.76.76.2888** **Dự đoán xsmt 9-3-2018 : ** **Dự đoán xsmt 9-3-2018 :** **Dự đoán xsmt 9-3-2018** soi cầu chốt số [win2888](https://win2888.tv) xin chào các bạn !
Hôm nay thứ 6 XSMT gồm hai đài sau :
**XS Ninh Thuận ( XSNT ) và XS Gia Lai ( XSGL )** **Win2888.TV** sẽ đưa ra nhưng nhậ định , các cặp lô đẹp khả năng ra cao của từng đài .
Dự đoán đầu đuôi , đặc biệt lô nên chơi ngày hôm nay cho các bạn
Với phương châm soi là chuẩn xác đánh là trúng sẽ mang đến cho các bạn những con só may mắn nhất .
Hãy cùng win2888.tv phân tích dự đoán kq xsmt hôm nay nhé .
**Dự đoán xs Ninh Thuận 9-3-2018 : ** **Dự đoán xs Ninh Thuận 9-3-2018 :**
Cầu lô xs Ninh Thuận hôm nay có vị trí ghép cầu như sau :
Theo cầu dự đoán xs Ninh Thuận hôm nay có lô : 87 – 78 / 79 – 97
Lô đẹp xs Ninh Thuận hôm nay gồm các số sau : 20 – 60 – 55 – 73 – 25
- Đầu đuôi , đặc biệt , giải 8 : 25 – 36 – 29
- Bao lô hai số các bạn có thể chơi : 87 – 97
- Dàn đề dự đoán sẽ chạm 2
**Dự đoán xs Gia Lai 9-3-2018 : ** **Dự đoán xs Gia Lai 9-3-2018 :**
Cầu lô xs Gia Lai hôm nay có vị trí ghép cầu như sau các bạn tham khảo :
Theo cầu dự đoán xs Gia Lai hôm nay có lô : 58 – 85 / 34 – 43
Lô đẹp hôm nay xs Gia Lai hôm nay gồm các số đẹp sau : 11 – 89 – 79- 91 – 83 – 70
- Đầu đuôi hôm nay dự đoán : 25 – 36 – 29
- Bao lô hai số : 70 – 58
- Dàn đề dự đoán chạm 2
**Dự đoán MT chốt số 9-3-2018 : ** **Dự đoán MT chốt số 9-3-2018 :**
## Bình Luận Cho Bài Viết

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Theo dõi A3 Manga trên Facebook để cập nhật thông tin truyện tranh sớm nhất! Vui lòng xem một số thông tin cơ bản trước khi đặt câu hỏi cho nhóm. Hướng dẫn sửa lỗi không xem được truyện.
A3 Manga

Content-Type: text/html

Cache-Control: max-age=3600, public

X-Powered-By: W3 Total Cache/0.9.7

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; preload

Vary: Accept-Encoding, Cookie

Pragma: public

Accept-Ranges: bytes


markdown:
Theo dõi A3 Manga trên Facebook để cập nhật thông tin truyện tranh sớm nhất! Vui lòng xem một số thông tin cơ bản trước khi đặt câu hỏi cho nhóm. Hướng dẫn sửa lỗi không xem được truyện.
A3 Manga