markdown:
**CHẶT ĐẦU “RÙA THẦN”** ![6 Lang rua 2 ](https://thienviet.files.wordpress.com/2012/03/6-lang-rua-2.jpg?w=240&h=167)
![6 Lang rua 2 ](https://thienviet.files.wordpress.com/2012/03/6-lang-rua-2.jpg?w=240&h=167)
![6 Lang rua 2 ](https://thienviet.files.wordpress.com/2012/03/6-lang-rua-2.jpg?w=240&h=167)
**KHIẾN NHIỀU NGƯỜI **
**CHẾT ĐUỐI ?**
Người dân trong xóm phá đá, hạ độ cao của cái cổ rùa xuống để đẩy xe bò cho đỡ dốc. Ngay khi con đường hoàn thành, cứ mỗi năm có một đến vài người chết đuối ở sông Si, đoạn ngay cạnh “đầu rùa”.
**Truyền thuyết quả núi hình rùa**
Theo truyền thuyết, núi Dưỡng Chân (Chính Mỹ, Thủy Nguyên, Hải Phòng) thuộc Mỹ Cát Trang, có dân ở từ thời Hùng Vương.
Ngày đó, vợ chồng cụ Lý Huy Chân đã từ quan về đây ở ẩn, xây dựng vùng đất này thành nơi giàu có, sầm uất. 4 năm ở làng, hai vợ chồng đã liên tiếp đẻ 4 người con, gồm 3 trai, 1 gái. Những người con được ăn học đầy đủ, lớn lên con trai khỏe mạnh, dũng mãnh, con gái xinh đẹp, cổ cao 3 ngấn, mắt phượng mày ngài.
Hai cụ mắc bệnh tiêu chảy, nên chết sớm và chết cùng ngày. 4 anh em đã mai táng hai cụ tại trang này.
[Sau khi hai cụ mất, việc buôn bán, làm ăn sa sút. 4 anh em đang giàu có sung túc trở nên nghèo khổ. Không còn chốn dung thân, 4 anh em lấy gốc cây mộc hương (cây gỗ tỏa mùi thơm ngát) làm nơi trú ngụ.](https://thienviet.files.wordpress.com/2012/03/6-lang-rua-1.jpg)
Ngày đó, vùng này là những cánh rừng gỗ lim rậm rịt. Vậy nên, có thời kỳ, người ta gọi núi Dưỡng Chân là núi Lim. Mười mấy năm trước, một số người hút cát ở sông Si, con sông lượn cạnh núi Dưỡng Chân, khi hút sâu xuống lòng sông vài mét, còn vớt được những thân gỗ lim khổng lồ, không rõ đã nằm dưới lòng sông bao nhiêu trăm, ngàn năm.
Trong rừng gỗ lim ấy, có một con hổ khổng lồ, người dân gọi là hổ tướng, thường xuyên về làng bắt người, khiến dân làng hết sức kinh sợ. 4 anh em họ Lý võ nghệ cao cường, đã kéo nhau vào rừng săn tìm nhiều ngày và giết được con hổ.
Giết xong hổ tướng, 4 anh em lại trở về gốc mộc hương sinh sống. Tuy nhiên, sau hôm giết con hổ thì phong ba bão táp nổi lên, gió mưa vần vũ suốt 3 ngày liền. Khi bão táp dừng, người dân thấy cây mộc hương rụng lá xác xơ. Dân kéo lên xem, thì không thấy 4 anh em họ Lý đâu cả, chỉ thấy 4 đống mối lùm lùm dưới gốc mộc hương. Người dân thương xót 4 anh em nên dựng miếu thờ.
Thời Hùng Vương, Thục Phán An Dương Vương có ý đồ xâm chiếm nước Việt, nên kéo quân xuống vùng Quảng Ninh. Vua Hùng đã sai tướng Vương Văn Chi đem quân đi chống. Trên đường xuống Quảng Ninh, đến gốc mộc hương, ngựa của tướng Vương Văn Chi nhất định không cất bước, cứ hí vang trời.
Thấy sự lạ, ông cho dừng quân, ngủ lại Mỹ Cát Trang. Tam nam nhất nữ họ Lý đã báo mộng sẽ đi trước dẫn quân đánh trận. Quả đúng như giấc mơ, quân của Vương Văn Chi đánh thắng như chẻ tre. Quân Thục Phán bỏ chạy tán loạn. Lúc quay về, Vương Văn Chi đã tụ họp dân trại bên núi Dưỡng Chân, kể lại sự tình và quyết định đốn hạ cây mộc hương, cắt làm 4 đoạn, tạc 4 pho tượng đặt ở ngôi miếu để thờ.
Sử sách, truyền thuyết đều nói rõ như vậy, nhưng đến nay, không ai biết ngôi miếu đó ở chỗ nào. Chỉ biết rằng, ngôi miếu đó nằm trên quả núi có thế quy ẩn xà, tức là núi Rùa, được gọi là núi Dưỡng Chân vào thời Trần.
Mấy trăm năm trước, người dân dựng đình làng Mỹ Cụ, thì dựng lại 4 pho tượng anh em họ Lý, đến nay vẫn còn thợ phụng. Ngôi đình này thờ thành hoàng làng là vợ chồng cụ Lý Huy Chân.
Theo các cụ trong làng, sở dĩ cụ Vương Văn Chi lập miếu thờ 4 anh em họ Lý ở núi Rùa, vì quả núi này vô cùng linh thiêng.
**Chặt đầu rùa nên liên tiếp chết đuối ?**
Ông Dương Văn Thớ sinh ra và lớn lên ở ngay chân núi Dưỡng Chân. Ông cũng không rõ đã bao nhiêu đời tổ tiên sống ở dưới chân quả núi này. Tổ tiên xưa kia, rồi cha mẹ ông đều sống ở đây, chết thì chôn ở nghĩa địa trên đỉnh núi. Đỉnh núi từng là nghĩa địa của cả xóm.
Sống ở núi Rùa cả cuộc đời, nên ông nắm rất rõ mọi chuyện quanh quả núi này.
Theo truyền thuyết, từ thời Hùng Vương, quả núi này đã có tên là núi Rùa, với thế quy ẩn xà. Các nhà phong thủy cho rằng, quả núi mang dáng hình con rùa bị con rắn quấn quanh, trói chặt.
Cũng chính vì nó mang hình linh vật, nên rất thiêng. Đã vậy, theo các cụ kể lại, từ thời Bắc thuộc, người Tàu đã trấn yểm quả núi này bằng chiếc cối xay vàng, để điều khiển dòng nước sông Si. Trong lòng quả núi này dày đặc các ngôi mộ Hán cổ, có tuổi 2000 năm. Người phương Bắc xưa thường chọn những địa danh linh thiêng, thế đẹp để đặt mộ những mong đời sau phát nghiệp vương.
[Với những ý nghĩa như vậy, nên trong tâm niệm của người dân nơi đây, quả núi này đặc biệt linh thiêng. Khi trong làng xảy ra biến cố gì, người ta đều nhất nhất đổ cho việc đụng chạm đến quả núi này.](https://thienviet.files.wordpress.com/2012/03/6-lang-rua-4.jpg)
Ông Dương Văn Thớ dẫn tôi lên đỉnh núi Dưỡng Chân chỉ về hướng con sông Si. Đây là dòng sông không lớn lắm, có chiều ngang rộng chừng 100m, lượn ngay dưới chân quả đồi nhỏ nằm cạnh núi Dưỡng Chân.
Quả đồi nhỏ ấy dính liền với núi Dưỡng Chân. Nhìn từ trên cao xuống hoặc từ xa lại, thấy quả đồi nhỏ giống đầu rùa, còn núi Dưỡng Chân là thân rùa. Đó là hình ảnh con rùa đang cố bơi xuống sông, nhưng bị con rắn quấn chặt, giữ lại.
Ngày trước, người dân trong xóm, khi đi ra đồng, thường đi con đường vòng dưới chân đầu rùa, chạy ven sông Si. Thế nhưng, do con đường đó xa quá mà người dân trong xóm hè nhau mở con đường cắt qua núi Dưỡng Chân để đi ra đồng cho gần. Người dân trong xóm phá đá, hạ độ cao của cái cổ rùa xuống để đẩy xe bò cho đỡ dốc. Ngay khi con đường hoàn thành, không hiểu trùng khớp thế nào, mà cứ mỗi năm có một đến vài người chết đuối ở sông Si, đoạn ngay cạnh “đầu rùa”.
Tổng số đã có cả chục người chết hụt. Tất cả những người chết đuối, chết hụt đều là người trong làng Mỹ Cụ, là những hộ dân sống ngay dưới chân quả núi hình con rùa này và đã từng tham gia cuộc “chặt đầu rùa”.
Điều lạ nhất là hầu hết những người chết đuối đều bơi lội rất giỏi, có người còn đoạt giải trong các cuộc bơi thi ở huyện.
Như ông Tiêu, là lực điền, lặn ngụp dưới sông như rái cá, thế nhưng, một ngày, chả hiểu sao người dân thấy ông chết nổi trương bụng ngay bờ sông. Rồi ông Hợp đi chợ về, nhảy xuống sông tắm cho mát, cũng chết đuối đúng chỗ đầu rùa. Chị Tý mang chiếu ra chỗ đầu rùa giặt, bị Hà Bá lôi tuột xuống sông chết chìm. Bố con ông Lưu bơi thi ở sông, chả hiểu vì sao cậu con mất tích dưới lòng sông, còn ông Lưu may mắn được người dân cứu khi đang ngấp ngoái trong dòng nước…
Sau khi xảy ra hàng loạt cái chết thương tâm ở sông Si, đoạn ngay đầu núi Rùa, toàn là người sống quanh chân núi, người dân hãi quá đi xem bói, thì thầy phán do người dân chặt cổ rùa, nên mới bị “Thần Rùa” bắt đi.
Người dân trong xóm mời thầy đến trấn yểm, rồi không ai dám bén mảng đến bờ sông nữa. Bãi tắm, bến sông trở nên hoang vắng. Thậm chí, cũng chẳng còn ai dám đi ra con đường chạy ven bờ sông đó nữa, bởi mới đây, bà Điền đi chợ về, đi qua con đường ấy, đến chỗ bến tắm, đột nhiên bà gục xuống chết luôn.
Nhà bà Điền ở ngay phần đuôi con rùa. Người con trai bà là một trong số mấy hộ gia đình đào phá đuôi rùa mạnh nhất, nên ai cũng tin chắc chắn rằng “Thần Rùa” gọi bà đi.
Trước đó mấy hôm, một ông trong xóm dắt trâu ra bến sông cho trâu uống nước sau khi nó cày xong thửa ruộng. Con trâu đang uống nước cũng gục xuống chết. Sau vụ trâu gục chết, người dân lại đồn ầm rằng: “Thần Rùa” bắt cả trâu !
Sau khi làm lễ trấn yểm, cấm cửa mọi người ra bờ sông, thì tình hình chết đuối ở sông Si chấm dứt. Thế nhưng, 10 năm trở lại đây, xóm làng lại dậy sóng với những thảm họa khủng khiếp hơn, mà theo lời đồn, vì một số gia đình đã vạc đuôi rùa lấy đất đem bán, làm động long mạch, khiến “Thần Rùa” nổi giận lôi đình.
**Thạc sỹ tâm lý, giảng viên khoa tâm lý ĐHKHXH và NV phát biểu :**
Trong cuộc sống có không ít những điều xảy ra ngẫu nhiên, mà đã là sự việc ngẫu nhiên thì rất khó để giải thích một cách khoa học. Nhưng con người luôn muốn hoặc cố gắng nắm bắt, tìm hiểu mọi sự vật, hiện tượng mà họ không giải thích nổi, chính vì vậy, nó hướng suy nghĩ đến thế giới siêu nhiên.
[Nó cũng có quá trình tương tự như thần thoại học : Khi con người không thể hiểu được tại sao mặt trời lại mọc và lặn mỗi ngày, họ đã nghĩ rằng có một chiếc xe ngựa đã kéo mặt trời qua thiên đàng. Những truyền thuyết trăm trứng nở trăm con giải thích sự hình thành của loài người, Sơn Tinh – Thủy Tinh giải thích thiên tai… cũng là lẽ đó.](https://thienviet.files.wordpress.com/2012/03/6-lang-rua-6.jpg)
Đây là đồ tạo tác do khao khát của bộ não chúng ta tạo ra để tìm ra nguyên nhân cũng như hệ quả. Khả năng dự đoán tương lai chính là cái khiến con người chúng ta trở nên “nhanh trí” nhưng nó cũng mang lại hậu quả phụ như bệnh mê tín dị đoan và niềm tin vào những điều khác thường. Điều này hay xảy ra ở một cộng đồng thiếu thông tin hoặc kém phát triển.Sự việc trong làng có nhiều người chết trong một giai đoạn nhất định có ảnh hưởng lớn đến cuộc sống nên buộc người dân phải lý giải bằng cách quy gắn với một hiện tượng siêu linh nào đó, cụ thể ở đây là long mạch, thánh thần. Trong khi thực sự, có thể nó chỉ đơn giản chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên mà thôi.
*(Theo VTC News)*
**ĐI THĂM… CÕI CHẾT**
“Lên taxi một lát thì tôi chẳng biết gì nữa. Khi mở mắt ra thì thấy dây dợ đầy mặt. Tôi nghe có tiếng nói, ông sống rồi đó. Nhiều phóng viên đã có mặt và chụp hình tôi. Tôi mất hai tuần không trở được người vì lồng ngực đau ê ẩm, sau này mới biết, đó là do bị sốc tim liên tục lúc tôi chết lâm sàng”, ông Trương Văn Dục kể lại câu chuyện được bác sĩ một bệnh viện ở Đà Nẵng cứu sống sau khi chết lâm sàng 15 phút ngoài bệnh viện vì nhồi máu cơ tim.
Tháng 12/2011, từ Sài Gòn, ông Dục (sinh năm 1958) chạy xe máy về tận Đà Nẵng để lo đám hỏi cho con gái út, là nhân viên chăm sóc khách hàng tại bệnh viện. Việc nhà vừa xong, ngày chủ nhật 25/12, sau khi ăn tối tại nhà bạn, cả hai đang ngồi trước hiên nhà uống nước, ông bị một cơn đau nhói ở ngực. Bạn ông biết đôi chút về bệnh tim nên gọi cho Ngọc, con gái ông Dục đến đưa đi viện khám.
“Lên taxi ba tôi kêu ngực nóng và tức, khoảng 10 phút sau, ba nấc lên và ngưng thở, chân tay đờ ra và mắt trợn lên. Tôi cuống lên, vừa gọi điện đến bệnh viện nhờ chuẩn bị phòng cấp cứu, vừa giục taxi chạy nhanh. Hơn 15 phút sau taxi mới đến được bệnh viện vì người lái xe không biết đường tắt, mà tôi thì rối trí nên quên chỉ đường”, Ngọc kể.
Ông Dục được đưa đến bệnh viện trong tình trạng co quắp vì đã ngưng thở trên taxi hơn 15 phút. Khi được đưa vào phòng cấp cứu, trong 15 phút đầu, các bác sĩ không bắt được mạch cho bệnh nhân. Êkíp trực tiêm rất nhiều thuốc hồi dương và làm các biện pháp sốc tim, bóp tim nhưng không có dấu hiệu của sự sống, đồng tử mắt đã giãn. Sau 30 phút ông Dục nằm trong phòng cấp cứu, bác sĩ trực cấp cứu báo gia đình chuẩn bị hậu sự.
“Tôi không nhớ chi tiết, chỉ biết một chị tham gia ca cấp cứu nói với tôi, các bác sĩ đã tiêm cho ba tôi rất nhiều ống adrenalin, nhiều trên mức bình thường. Họ cũng làm sốc tim liên tục, nhưng chẳng có dấu hiệu gì. Tôi chỉ biết khóc”, Ngọc kể lại.
BS Long, giám đốc bệnh viện kể về cuộc chạy đua cứu sống ông Dục chiều ngày Noel 2011 : “Khi anh em gọi điện cho tôi, tôi ở ngoài bệnh viện vì là chủ nhật, được nghỉ. Đây là người nhà của một nhân viên bệnh viện, thêm vào đó, ông đã chết ngoài bệnh viện nên anh em gọi điện hỏi ý kiến tôi. Tôi đến bệnh viện và kiểm tra.
Dù thấy mạch không đập, đồng tử mắt đã giãn, tôi cảm nhận dường như mắt có phản ứng, nên tôi đoán có thể đồng tử giãn do tác dụng của một số thuốc hồi dương. Vì thế tôi để anh em tiếp tục làm các thao tác cấp cứu. Khoảng 45 phút sau thì nhịp tim và mạch xuất hiện trở lại”.
Sau khi tim của ông Dục đập lại, các bác sĩ chẩn đoán ông Dục bị tắc hoàn toàn động mạch liên thất trước (một động mạch chính cung cấp máu cho tim) dẫn đến nhồi máu cơ tim cấp. Sáng hôm sau, ông Dục được đưa vào phòng can thiệp mạch vành và đặt stent để tái lưu thông mạch máu.
“Thông thường, các bệnh nhân đặt stent sau 24 – 48 giờ là có thể xuất viện, nhưng ông Dục, khi đưa vào viện thì thận và gan đã bị tổn thương do tình trạng thiếu máu, vì thế phải chạy thận nhân tạo. Cũng may, ông không có tiền sử về bệnh tật nên tám ngày sau thì hồi phục gần như hoàn toàn”, BS Long cho hay.
Theo BS Long, khi thấy đau thắt ngực, nặng ngực và cảm giác mệt – thì đó là dấu hiệu của cơn đau nhồi máu cơ tim, bệnh nhân phải được đưa thẳng đến những bệnh viện có chuyên ngành, tránh đưa đến các cơ sở y tế không chuyên rồi chuyển từ nơi này đến nơi khác. Những nguyên nhân dẫn đến nhồi máu cơ tim thường là do căng thẳng, mệt mỏi, lo lắng, suy nhược, lao tâm lao lực, và những tình trạng khiến sức đề kháng giảm. Nên kiểm tra chuyên khoa tim mạch mỗi quý một lần, nhất là với người trên 50 tuổi.
BS Long cho rằng ông Dục được cứu do ba cái may : thứ nhất bản thân ông Dục không có tiền sử về bệnh tật, thể lực sung mãn. Thứ hai, ông được đưa đến bệnh viện kịp thời, trong thời gian vàng thông tim, để làm thao tác thông tim và đặt ống stent. Thứ ba, vì con ông Dục là nhân viên bệnh viện, nên người nhà bệnh nhân có sự đồng thuận trong chữa trị với các bác sĩ, dù biết mức độ thành công chỉ chiếm 1 – 2%.
“Theo tôi nghĩ, thời gian mạch ngưng đập có thể không dài đến 15 phút. Hoặc trong thực tế khi các bác sĩ làm thao tác xoa bóp, sốc tim thì máu có thể vẫn được đẩy lên não. Vì về mặt khoa học, nếu tim ngưng hoạt động 15 phút thì rất khó cứu do khi đó não đã chết rồi. Mà não chết thì không cứu được”, BS Long nhận định.
Ông Dục cho biết, đây không phải lần đầu ông chết hụt, nhưng là lần đầu tiên ông trải nghiệm cái chết một cách rõ nhất. “Nó giống như đi vào một giấc ngủ. Con người đúng là sống nay chết mai. Nhưng qua cơn thập tử nhất sinh, chết đi sống lại mới thấy có gia đình, vợ con hay người thân ở cạnh là điều vô cùng quý giá. Vợ chồng tôi ly hôn. Nhiều năm qua, tôi sống một thân một mình, lang bạt mọi nơi, cả năm mới về nhà một lần. Chẳng mấy quan tâm đến ốm đau bệnh tật. Vừa rồi, nếu không nhờ con, chắc tôi đã chết rồi. Giờ chỉ mong có cơ hội sống trong một mái gia đình, cùng với vợ con rồi sau này có cháu chắt. Tôi không mong muốn gì hơn là có người thân bên cạnh”, ông đăm chiêu.
*(theo Kim Dung)*
**GIẢI MÃ XÁC ƯỚP THÂN KHỈ ĐUÔI CÁ**
Những xác ướp thân khỉ đuôi cá từng khiến các nhà khoa học ngạc nhiên hồi đầu thế kỷ trước hóa ra là đổ giả, được làm từ đuôi cá và giấy bồi.
[Hồi đầu thế kỷ 20, các nhà khoa học tỏ ra sửng sốt khi lần đầu tiên thấy xác ướp của những sinh vật có đầu giống khỉ nhưng thân giống cá. Người ta gọi chúng là “cá khỉ” hoặc “tiên cá”](https://thienviet.files.wordpress.com/2012/03/6-ca-khi.jpg)
Giới khoa học đoán ngư dân ở Nhật Bản và các nước Đông Á tạo ra các “cá khỉ”. Thủy thủ mua chúng để làm bùa may mắn, còn những người chủ rạp xiếc mua chúng để làm tăng mức độ tò mò của khán giả trong các buổi biểu diễn.
Nhiều chuyên gia tin rằng “cá khỉ” được tạo ra bằng cách ghép đầu và thân của khỉ với đuôi của cá.
*BBC* cho biết, để giải mã bí ẩn của “cá khỉ”, các nhà khoa học của Đại học St George tại Anh dùng kỹ thuật chụp X quang để phân tích cấu tạo cơ thể chúng. Họ phát hiện ra rằng phần trên của “cá khỉ” – tức đầu và thân – được làm từ giấy bồi. Sau đó, nhờ công nghệ chụp cắt lớp, X quang, in ba chiều và cả kính hiển vi điện tử, các nhà nghiên cứu đã dựng lại toàn bộ quá trình tạo “cá khỉ” của người xưa. *(theo Duy Hồng)* **Hoàng Nguyễn** *(tổng hợp)*
Filed under:
[Phong Thủy](https://thienviet.wordpress.com/category/phong-th%e1%bb%a7y/), [Tâm linh](https://thienviet.wordpress.com/category/tam-linh/) Thẻ: | [Phong Thủy](https://thienviet.wordpress.com/tag/phong-th%e1%bb%a7y/), [Tâm linh](https://thienviet.wordpress.com/tag/tam-linh/), [Tín ngưỡng](https://thienviet.wordpress.com/tag/tin-ng%c6%b0%e1%bb%a1ng/)
## Gửi phản hồi Hủy trả lời

WARC-Truncated: length

X-ac: 1.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Server: nginx

Link: <http://wp.me/pvWmB-Z5>; rel=shortlink

Vary: Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# 249 TCN
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|[Ab urbe condita](/w/index.php?title=Ab_urbe_condita&action=edit&redlink=1) [Năm niên hiệu Anh](/w/index.php?title=Ni%C3%AAn_hi%E1%BB%87u_Anh&action=edit&redlink=1) *N/A* [Lịch Armenia](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Armenia) *N/A* [Lịch Assyria](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Assyria) [Lịch Ấn Độ giáo](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) [Vikram Samvat](/w/index.php?title=Vikram_Samvat&action=edit&redlink=1) [Shaka Samvat](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%8Bch_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) *N/A* [Kali Yuga](/w/index.php?title=Kali_Yuga&action=edit&redlink=1) [Lịch Bahá’í](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Bah%C3%A1%27%C3%AD&action=edit&redlink=1) [Lịch Bengal](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Bengal&action=edit&redlink=1) [Lịch Berber](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Berber) [Can Chi](/wiki/Can_Chi) [Tân Hợi](/wiki/T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i)(辛亥年)
2448 hoặc 2388
*— đến —* [Nhâm Tý](/wiki/Nh%C3%A2m_T%C3%BD)(壬子年)
2449 hoặc 2389
[Lịch Chủ thể](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_B%E1%BA%AFc_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1) *N/A* [Lịch Copt](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Copt&action=edit&redlink=1) [Lịch Dân Quốc](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c)
民前2160年
[Lịch Do Thái](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Do_Th%C3%A1i) [Lịch Đông La Mã](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_%C4%90%C3%B4ng_La_M%C3%A3&action=edit&redlink=1) [Lịch Ethiopia](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Ethiopia&action=edit&redlink=1) [Lịch Holocen](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1) [Lịch Hồi giáo](/wiki/L%E1%BB%8Bch_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) [Lịch Igbo](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Igbo&action=edit&redlink=1) [Lịch Iran](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Iran&action=edit&redlink=1) [Lịch Julius](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Julius) *N/A* [Lịch Myanma](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Myanma_truy%E1%BB%81n_th%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1) [Lịch Nhật Bản](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) *N/A* [Phật lịch](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_l%E1%BB%8Bch) [Dương lịch Thái](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_l%E1%BB%8Bch_Th%C3%A1i&action=edit&redlink=1) [Lịch Triều Tiên](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1) **249 TCN** là một năm trong [lịch La Mã](/wiki/L%E1%BB%8Bch_La_M%C3%A3).

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1066 miss(0), cp1055 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Accept-Ranges: bytes


markdown:
# Armillaria singula
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Armillaria singula
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Fungi](/wiki/N%E1%BA%A5m) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Basidiomycota](/wiki/Basidiomycota) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Basidiomycetes](/wiki/Basidiomycetes) [Phân lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp)( *subclass*) [Agaricomycetidae](/w/index.php?title=Agaricomycetidae&action=edit&redlink=1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Agaricales](/wiki/Agaricales) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Physalacriaceae](/wiki/Physalacriaceae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Armillaria](/wiki/Armillaria) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **A. singula** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Armillaria singula*
J.Y.Cha & Igarashi (1988)
[[1]](#cite_note-B.C3.A9rub.C3.A9_1988-1) * là một Armillaria singula* [loài](/wiki/Lo%C3%A0i) [nấm](/wiki/N%E1%BA%A5m)trong họ [Physalacriaceae](/wiki/Physalacriaceae). Loài này phân bố ở [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81). [[2]](#cite_note-2)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Armillaria_singula&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Armillaria_singula&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Armillaria_singula&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Armillaria_singula&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-B.C3.A9rub.C3.A9_1988_0) **Lỗi chú thích: Thẻ**
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
B.C3.A9rub.C3.A9_1988
**Pegler DN. (2000). “Taxonomy, nomenclature and description of** [^](#cite_ref-2) *Armillaria*”. Trong Fox RTV. Armillaria *Root Rot: Biology and Control of Honey Fungus*. Intercept. tr. 81–93. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-898298-64-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-898298-64-5).

X-Cache: cp1052 miss(0), cp1055 frontend miss(0)


markdown:
*Bài ca người lính*
|Баллада о солдате|
|
|![]()
[Grigori Chukhrai](/w/index.php?title=Grigori_Chukhrai&action=edit&redlink=1) [Grigori Chukhrai](/w/index.php?title=Grigori_Chukhrai&action=edit&redlink=1) [Vladimir Ivashov](/w/index.php?title=Vladimir_Ivashov&action=edit&redlink=1) [Zhanna Prokhorenko](/w/index.php?title=Zhanna_Prokhorenko&action=edit&redlink=1)
Era Savelyeva
[Mosfilm](/wiki/Mosfilm) [Bản mẫu:Film USSR](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Film_USSR&action=edit&redlink=1) **Bài ca người lính** ( [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): Баллада о солдате) là bộ phim điện ảnh [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) sản xuất năm 1959, do [Grigori Chukhrai](/w/index.php?title=Grigori_Chukhrai&action=edit&redlink=1) đạo diễn.
#### Nội dung[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0i_ca_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0i_ca_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%ADnh&action=edit§ion=1)]
Đầu phim, với hình ảnh một phụ nữ nông dân Nga khắc khoải chờ đợi ngày về của người con trai trên một con đường heo hút, một giọng dẫn chuyện đã cho người xem đã biết rằng, Alyosha, con trai của bà, đã hi sinh nơi chiến trường và được chôn ở đâu đó tại một mảnh đất xa lạ.
Quay ngược lại thời gian, tại
[mặt trận phía Đông](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_%C4%90%C3%B4ng), người lính mười chín tuổi Alexei Nikolaevich Skvortsov (Vladimir Ivashov) tự tay tiêu diệt hai xe tăng tấn công của Đức, do phải tự bảo vệ bản thân hơn là sự dũng cảm. Vì thành tích này, tổng chỉ huy muốn trao tặng anh một huân chương. Tuy nhiên, thay vì huân chương, Alyosha muốn được một kỳ nghỉ phép để gặp lại mẹ mình và lợp lại mái nhà đã hỏng cho mẹ. Anh được kỳ nghỉ phép sáu ngày.
Trong hành trình về nhà, anh thấy được sự tàn phá chiến tranh trên đất nước và gặp gỡ những người khác nhau. Khi chiếc xe jeep chở Alyosha bị mắc kẹt trong bùn, anh lính Seryozha Pavlov đã giúp đẩy nó ra khỏi chỗ lầy. Biết được Alyosha sẽ về qua thành phố quê mình, Pavlov đã thuyết phục Alyosha chuyển hộ một món quà cho vợ mình. Trung sĩ ở trung đội của Pavlov miễn cưỡng cấp ra hai bánh xà phòng, đó là chỉ tiêu cho toàn bộ trung đội của họ.
Tại ga tàu, Alyosha đã mang giúp hành lý cho Vasya, một người lính giải ngũ vì bị mất một chân. Vasya không muốn trở về nhà vì sợ phải làm gánh nặng cho vợ và quan hệ của họ sẽ trục trặc. Tuy nhiên, ông đã đổi ý và được chào đón trong vòng tay rộng mở của người phụ nữ mà ông yêu.
Khi cố gắng lên một toa xe của một chuyến tàu chở hàng của quân đội, Alyosha bị Gavrilkin, một anh lính gác, chặn lại. Tuy sợ viên trung úy chỉ huy của mình nhưng anh ta đồng ý cho Alyosha lên sau khi đã nhận hối lộ một lon thịt bò. Shura (
[Zhanna Prokhorenko](/w/index.php?title=Zhanna_Prokhorenko&action=edit&redlink=1)) sau đó cũng lẻn được lên trên tàu, nhưng khi cô nhìn thấy Alyosha, cô tỏ ra sợ hãi và cố gắng nhảy ra khỏi tàu đang chạy tốc độ cao. Alyosha đã ngăn cô mạo hiểm với mạng sống của mình. Cô nói với anh rằng cô đi gặp vị hôn phu của mình, một phi công đang hồi phục trong bệnh viện. Thời gian trôi qua, cô đã mất sự sợ hãi và tin tưởng vào anh. Gavrilkin phát hiện ra hành khách trốn vé này, buộc Alyosha phải hối lộ anh ta một lần nữa. Khi viên trung úy phát hiện ra các hành khách trái phép, ông cho phép họ vẫn được trên tàu và thậm chí buộc Gavrilkin phải trả lại tiền hối lộ.
Tại một điểm dừng, Alyosha xuống tàu để lấy nước, nhưng con tàu đã chạy và bỏ anh lại. Anh vội vàng đi nhờ chuyến xe tải của một phụ nữ già để tới ga tiếp theo. Anh đến ga quá muộn; tàu đã khởi hành. Tuy nhiên, Shura đã rời tàu và đang chờ anh ở đây. Cặp đôi sau đó đến gặp vợ của Pavlov. Họ phát hiện rằng cô đang sống với một người đàn ông khác nên lặng lẽ bỏ đi. Alyosha quay lại, lấy bánh xà phòng là món quà gửi cô để gửi cho người cha tàn tật của Pavlov.
## Diễn viên[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0i_ca_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0i_ca_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%ADnh&action=edit§ion=2)]
|Diễn viên||Vai diễn|
|
|[Zhanna Prokhorenko](/w/index.php?title=Zhanna_Prokhorenko&action=edit&redlink=1) [Antonina Maksimova](/w/index.php?title=Antonina_Maksimova&action=edit&redlink=1) [Nikolai Kryuchkov](/w/index.php?title=Nikolai_Kryuchkov&action=edit&redlink=1) [Yevgeni Urbansky](/w/index.php?title=Yevgeni_Urbansky&action=edit&redlink=1) [Elza Lezhdey](/w/index.php?title=Elza_Lezhdey&action=edit&redlink=1) [Yevgeni Teterin](/w/index.php?title=Yevgeni_Teterin&action=edit&redlink=1) [Gennadi Yukhtin](/w/index.php?title=Gennadi_Yukhtin&action=edit&redlink=1) [Georgi Yumatov](/w/index.php?title=Georgi_Yumatov&action=edit&redlink=1) [Valentina Telegina](/w/index.php?title=Valentina_Telegina&action=edit&redlink=1) [Lev Borisov](/w/index.php?title=Lev_Borisov&action=edit&redlink=1)
# Ê-kíp[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0i_ca_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0i_ca_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%ADnh&action=edit§ion=3)]
## Vinh danh[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0i_ca_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0i_ca_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%ADnh&action=edit§ion=4)]
- Giải đặc biệt của ban giám khảo, đề cử
[Cành cọ vàng](/wiki/C%C3%A0nh_c%E1%BB%8D_v%C3%A0ng)- [Liên hoan phim Cannes](/wiki/Li%C3%AAn_hoan_phim_Cannes)(1960)

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1055 frontend miss(0)


markdown:
# Birka
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Birka|
|
|![]()
|
|![]()
[Quốc gia](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_theo_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) ![ Flag of Sweden.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Flag_of_Sweden.svg/22px-Flag_of_Sweden.svg.png)
![ Flag of Sweden.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Flag_of_Sweden.svg/22px-Flag_of_Sweden.svg.png)
[Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) [555](http://whc.unesco.org/en/list/555) [Vùng UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region)
Vườn cảnh
**Birka** nằm trên đảo [Bjorke](/w/index.php?title=Bjorke&action=edit&redlink=1), hồ [Malan](/w/index.php?title=Malan&action=edit&redlink=1) đã hình thành từ thế kỷ thứ 9 - 10. Birka là nơi đầu tiên tập hợp của đạo [Cơ đốc giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) sáng lập năm 831 bởi [Saint Ansgar](/w/index.php?title=Saint_Ansgar&action=edit&redlink=1) và là ví dụ điển hình nhất về một nơi định cư, buôn bán của người [Viking](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Viking). Cùng với vườn [Hovgården](/wiki/Hovg%C3%A5rden), Birka đã được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới vào năm [1993](/wiki/1993).
|
|

X-Cache: cp1067 miss(0), cp1055 frontend miss(0)


markdown:
# Đô la Mỹ
[Mỹ kim](/w/index.php?title=M%E1%BB%B9_kim&redirect=no)) [USD (định hướng)](/w/index.php?title=USD_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)&action=edit&redlink=1).
|
|Đô la Mỹ United States dollar (tiếng Anh)
dólar americano
(tiếng Bồ Đào Nha)
dólar estadounidense
(tiếng Tây Ban Nha)
dólar amerikanu
(tiếng Tetum)
|
|
![]()
|Giấy bạc từ $1 tới $100||Các đồng tiền kim loại|
|
|`USD` [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), *,* [Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_D%C6%B0%C6%A1ng_thu%E1%BB%99c_Anh) [[1]](#cite_note-1) *,* [Quần đảo Virgin thuộc Anh](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Virgin_thu%E1%BB%99c_Anh) [Đông Timor](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Timor), [Ecuador](/wiki/Ecuador), [El Salvador](/wiki/El_Salvador), [Quần đảo Marshall](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Marshall), [Micronesia](/wiki/Li%C3%AAn_bang_Micronesia), [Palau](/wiki/Palau), [Panama](/wiki/Panama), *, và* [Quần đảo Turks và Caicos](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Turks_v%C3%A0_Caicos) [Vùng quốc hải Hoa Kỳ](/wiki/V%C3%B9ng_qu%E1%BB%91c_h%E1%BA%A3i_Hoa_K%E1%BB%B3) [Lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t) *, 2006 est.* [The World Factbook](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2092.html) [Được neo vào](/wiki/Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_t%E1%BB%B7_gi%C3%A1_h%E1%BB%91i_%C4%91o%C3%A1i#C.E1.BB.91_.C4.91.E1.BB.8Bnh) [AWG](/w/index.php?title=Aruban_florin&action=edit&redlink=1), [BSD](/wiki/Bahamian_dollar), [BHD](/w/index.php?title=Bahraini_dinar&action=edit&redlink=1), [BBD](/wiki/Barbadian_dollar), [BZD](/wiki/Belize_dollar), [BMD](/w/index.php?title=Bermuda_dollar&action=edit&redlink=1), [KYD](/wiki/Cayman_Islands_dollar), [CUC](/w/index.php?title=Cuban_convertible_peso&action=edit&redlink=1), [DJF](/w/index.php?title=Djiboutian_franc&action=edit&redlink=1), [XCD](/w/index.php?title=East_Caribbean_dollar&action=edit&redlink=1), [ERN](/w/index.php?title=Eritrean_nakfa&action=edit&redlink=1), [JOD](/w/index.php?title=Jordanian_dinar&action=edit&redlink=1), [LBP](/w/index.php?title=Lebanese_pound&action=edit&redlink=1), [MVR](/w/index.php?title=Maldivian_rufiyaa&action=edit&redlink=1), [ANG](/w/index.php?title=Netherlands_Antillean_gulden&action=edit&redlink=1), [OMR](/w/index.php?title=Omani_rial&action=edit&redlink=1), [QAR](/w/index.php?title=Qatari_riyal&action=edit&redlink=1), [SAR](/w/index.php?title=Saudi_riyal&action=edit&redlink=1), [AED](/w/index.php?title=United_Arab_Emirates_dirham&action=edit&redlink=1) [dime (mười xu)](/w/index.php?title=Dime_(ti%E1%BB%81n_kim_lo%E1%BA%A1i_Hoa_K%E1%BB%B3)&action=edit&redlink=1) [cent (một xu)](/w/index.php?title=Cent_(ti%E1%BB%81n)&action=edit&redlink=1) [Mill](/w/index.php?title=Mill_(ti%E1%BB%81n)&action=edit&redlink=1) [Ký hiệu](/wiki/K%C3%BD_hi%E1%BB%87u_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [$](/w/index.php?title=Dollar_sign&action=edit&redlink=1) [cent (một xu)](/w/index.php?title=Cent_(ti%E1%BB%81n)&action=edit&redlink=1) [Mill](/w/index.php?title=Mill_(ti%E1%BB%81n)&action=edit&redlink=1) [Buck](/w/index.php?title=Buck&action=edit&redlink=1), Clam, Dead President, Dough, Bone, Coin, Cheddar, Frog, Ducket, Cabbage, Skrilla, Cash Money, Green, Potato, Cash, and [Greenback](/w/index.php?title=Greenback&action=edit&redlink=1). Also, Washingtons, Jeffersons, Lincolns, Benjamins, and Hamiltons are used based on denomination , also [[2]](#cite_note-2) [Peso](/wiki/Peso)in [Puerto Rico](/wiki/Puerto_Rico). [Tiền kim loại](/w/index.php?title=Coins_of_the_United_States_dollar&action=edit&redlink=1) [1¢](/w/index.php?title=Cent_(United_States_coin)&action=edit&redlink=1), [5¢](/w/index.php?title=Nickel_(United_States_coin)&action=edit&redlink=1), [1 dime](/w/index.php?title=Dime_(United_States_coin)&action=edit&redlink=1), [$¼](/w/index.php?title=Quarter_(United_States_coin)&action=edit&redlink=1) [$½](/w/index.php?title=Half_dollar_(United_States_coin)&action=edit&redlink=1), [$1](/w/index.php?title=Dollar_(United_States_coin)&action=edit&redlink=1) [Tiền giấy](/w/index.php?title=Federal_Reserve_Note&action=edit&redlink=1) [$1](/w/index.php?title=United_States_one-dollar_bill&action=edit&redlink=1), [$5](/w/index.php?title=United_States_five-dollar_bill&action=edit&redlink=1), [$10](/w/index.php?title=United_States_ten-dollar_bill&action=edit&redlink=1), [$20](/w/index.php?title=United_States_twenty-dollar_bill&action=edit&redlink=1), [$50](/w/index.php?title=United_States_fifty-dollar_bill&action=edit&redlink=1), [$100](/w/index.php?title=United_States_one_hundred-dollar_bill&action=edit&redlink=1) [$2](/w/index.php?title=United_States_two-dollar_bill&action=edit&redlink=1)
Không còn lưu hành:
[$500](/w/index.php?title=United_States_five_hundred_dollar_bill&action=edit&redlink=1), [$1,000](/w/index.php?title=Large_denominations_of_United_States_currency&action=edit&redlink=1), [$5,000](/w/index.php?title=United_States_five_thousand_dollar_bill&action=edit&redlink=1), [$10,000](/w/index.php?title=$10,000_bill&action=edit&redlink=1), [$100,000](/w/index.php?title=United_States_one_hundred_thousand-dollar_bill&action=edit&redlink=1) [Ngân hàng trung ương](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_trung_%C6%B0%C6%A1ng) [Federal Reserve Bank](/w/index.php?title=Federal_Reserve_Bank&action=edit&redlink=1) [www.federalreserve.gov](http://www.federalreserve.gov) [Nơi in tiền](/w/index.php?title=N%C6%A1i_in_ti%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) [Bureau of Engraving and Printing](/w/index.php?title=Bureau_of_Engraving_and_Printing&action=edit&redlink=1) [www.moneyfactory.gov](http://www.moneyfactory.gov) [Nơi đúc tiền](/w/index.php?title=%C4%90%C3%BAc_ti%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) [United States Mint](/w/index.php?title=United_States_Mint&action=edit&redlink=1) [www.usmint.gov](http://www.usmint.gov)
Đồng
**đô la Mỹ** hay **Mỹ kim**, **USD** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *United States dollar*), còn được gọi ngắn là "đô la" hay "đô", là [đơn vị tiền tệ](/wiki/%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) chính thức của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Nó cũng được dùng để dự trữ ngoài Hoa Kỳ. Hiện nay, việc phát hành tiền được quản lý bởi các hệ thống ngân hàng của [Cục Dự trữ Liên bang](/wiki/C%E1%BB%A5c_D%E1%BB%B1_tr%E1%BB%AF_Li%C3%AAn_bang) ( *Federal Reserve*). Ký hiệu phổ biến nhất cho đơn vị này là dấu **. Mã $** [ISO 4217](/wiki/ISO_4217)cho đô la Mỹ là **USD**; [Quỹ tiền tệ quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)(IMF) dùng **US$**. Trong năm 1995, trên 380 tỷ đô la đã được lưu hành, trong đó hai phần ba ở ngoài nước. Đến tháng 4 năm [2004](/wiki/2004), gần 700 tỷ đô la tiền giấy đã được lưu hành [[1]](http://www.federalreserve.gov/boarddocs/speeches/2004/20040426/default.htm), trong đó hai phần ba vẫn còn ở nước ngoài [[2]](http://www.federalreserve.gov/paymentsystems/coin/default.htm).
Nước Mỹ là một trong một số quốc gia dùng đơn vị tiền tệ gọi là
*đô la*. Một vài quốc gia dùng đô la Mỹ làm đơn vị tiền tệ chính thức, và nhiều quốc gia khác cho phép dùng nó trong thực tế (nhưng không chính thức). Xin xem [đô la](/wiki/%C4%90%C3%B4_la).
## Mục lục
## Sơ lược[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=1)]
Đồng đô la Mỹ thông thường được chia ra thành 100
*cent*, (ký hiệu ¢). Trong một cách chia khác, có 1.000 min ( *mill*) trong mỗi đô la; thêm vào đó, 10 đô la còn được gọi là *Eagle* (đại bàng). Tuy nhiên, chỉ có đơn vị xu mới được dùng rộng rãi; dân chúng Mỹ ít nghe đến "eagle" hay "mill", tuy mill có khi được dùng trong việc thu thuế. Trong tiền được lưu hành, các đơn vị ít hơn hoặc bằng 1 đô la được phát hành với dạng [tiền kim loại](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_kim_lo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) trong khi các đơn vị nhiều hơn hoặc bằng 1 đô la được phát hành với dạng [tiền giấy](/wiki/Ti%E1%BB%81n_gi%E1%BA%A5y) (đơn vị 1 đô la có thể theo dạng tiền giấy hay tiền kim loại, nhưng tiền giấy được lưu hành hơn nhiều). Trước đây, tiền giấy đôi khi được phát hành cho các đơn vị ít hơn 1 đô la, và tiền đúc bằng vàng đã được phát hành cho các đơn vị tới 20 đô la.
Tiền kim loại được đúc bởi
[Sở đúc tiền Hoa Kỳ](/w/index.php?title=S%E1%BB%9F_%C4%91%C3%BAc_ti%E1%BB%81n_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) ( *United States Mint*). Tiền giấy được in bởi [Cục Khắc và In](/w/index.php?title=C%E1%BB%A5c_Kh%E1%BA%AFc_v%C3%A0_In&action=edit&redlink=1) ( *Bureau of Engraving and Printing*) cho Cục Dự trữ Liên bang từ năm [1914](/wiki/1914). Chúng được bắt đầu in [giấy bạc](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A5y_b%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1) cỡ lớn, nhưng từ năm [1928](/wiki/1928) đã đổi thành cỡ nhỏ, không biết vì lý do gì.
Tiền giấy trên 100 đô la không còn được in nữa sau
[1946](/wiki/1946) và đã chính thức ngưng lưu hành trong năm [1969](/wiki/1969). Những tờ tiền giấy này thường được dùng bởi các ngân hàng để trao đổi với nhau hay bởi các thành phần tội phạm có tổ chức (vì lẽ này mà tổng thống [Richard Nixon](/wiki/Richard_Nixon) đã đưa ra lệnh ngừng lưu hành). Sau khi việc trao đổi tiền điện tử được ra đời, chúng trở thành dư thừa. Các đơn vị tiền lớn đã được phát hành gồm có $500, $1.000, $5.000, $10.000 và $100.000.
Các loại tiền giấy đôla Mỹ có chung dạng trang trí, chung màu sắc (đen bóng mặt trước và xanh lá cây mặt sau) có cùng kích thước (156 x 66
[mm](/wiki/Milim%C3%A9t)) cho dù chúng có giá trị khác nhau, từ 1 USD trở lên. Mỗi loại tiền giấy, ứng với một mệnh giá, mang hình một tổng thống Mỹ theo đúng quy định.
## Tiền kim loại[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=2)]
Đang được lưu hành có tiền kim loại 1¢ (penny), 5¢ (nickel), 10¢ (dime), 25¢ (quarter), 50¢ (nửa đô la, không thịnh hành) và $1 (không thịnh hành).
Tiền kim loại 1 đô la chưa bao giờ là phổ biến tại Hoa Kỳ. Đồng
[bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c) được đúc giữa [1794](/wiki/1794) đến [1935](/wiki/1935) với một vài thời gian bị gián đoạn; tiền đúc bằng [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_(nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91)) và [niken](/wiki/Niken) cùng cỡ được đúc từ [1971](/wiki/1971) đến [1978](/wiki/1978). Đồng [Susan B. Anthony](/w/index.php?title=Susan_B._Anthony&action=edit&redlink=1) được ra mắt trong năm [1979](/wiki/1979); chúng không được ưa chuộng vì dễ bị nhầm lẫn với đồng quarter (25¢) có cỡ gần bằng, có viền răng cưa và màu sắc tương tự. Những đồng này bị ngừng đúc ngay sau đó, nhưng vẫn là có thể dùng làm tiền hợp pháp. Trong năm [2000](/wiki/2000), một đồng $1 mới có hình [Sacagawea](/w/index.php?title=Sacagawea&action=edit&redlink=1) được ra mắt, chúng có viền phẳng và có màu [vàng kim loại](/wiki/V%C3%A0ng_kim_lo%E1%BA%A1i_(m%C3%A0u)). Dù vậy, chúng không được ưa chuộng bằng đồng tiền giấy $1 và ít được dùng trong công việc hằng ngày. Sự thất bại của tiền kim loại đã bị đổ lỗi vào sự thất bại trong việc đồng thời thu hồi tiền giấy và cố gắng yếu kém trong việc phổ biến tiền kim loại. Hầu hết các máy bán hàng tự động không thối tiền bằng giấy được, cho nên chúng thường được thiết kế để thối bằng đồng đô la hay nửa đô la kim loại.
Trong quá khứ, Hoa Kỳ đã đúc tiền kim loại với giá trị: nửa xu, hai xu, ba xu, hai mươi xu, $2,50, $3,00, $4,00, $5,00, $10,00 và $20,00. Chúng vẫn là tiền tệ chính thức theo giá trị trên mặt, nhưng cao giá hơn đối với những
[nhà sưu tầm](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_s%C6%B0u_t%E1%BA%A7m&action=edit&redlink=1) [tiền cổ](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1).
Sở Đúc tiền Hoa Kỳ cũng sản xuất tiền thoi
[vàng](/wiki/V%C3%A0ng) và [bạch kim](/wiki/B%E1%BA%A1ch_kim), được gọi là "American Eagles" (Đại bàng Mỹ), đều là tiền tệ chính thức tuy chúng rất hiếm khi được dùng. Lý do là chúng không được sản xuất để trao đổi, do đó giá trị mặt của chúng thấp hơn giá kim loại quý được dùng để tạo chúng. Đồng thoi American Silver Eagle (Đại bàng bạc Mỹ) được lưu hành với giá trị $1 (1 ounce troy). Đồng thoi American Gold Eagle (Đại bàng vàng Mỹ) có giá trị $5 (1/10 ounce troy), $10 (1/4 ounce troy), $25 (1/2 ounce troy) và $50 (1 ounce troy). Đồng thoi American Platinum Eagle (Đại bàng bạch kim Mỹ) có giá trị $10 (1/10 ounce troy), $25 (1/4 ounce troy), $50 (1/2 ounce troy) và $100 (1 ounce troy). Đồng bạc có 99,9% bạc, đồng vàng có 91,67% vàng (22 [karat](/w/index.php?title=Karat&action=edit&redlink=1)) và đồng bạch kim có 99,95% bạch kim. Các đồng tiền này không có bán lẻ cho cá nhân, mà phải mua từ các cơ quan có phép.
Sở Đúc tiền còn sản xuất tiền kim loại dành cho các nhà sưu tầm, có cùng giá mặt và thể tích vàng thoi, để bán lẻ. Hiện giờ đơn vị lớn nhất được lưu hành là tờ $100 và đồng $100 ounce troy Platinum Eagle.
## Chỉ trích[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=3)]
### Tiền kim loại[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=4)]
Hiếm có cho một đơn vị tiền tệ quan trọng, giá trị của tiền kim loại Mỹ không được viết bằng số. Thay vào đó, giá trị của chúng được viết bằng chữ
[tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), có thể tạo ra sự khó khăn cho những du khách không biết tiếng này. Hơn nữa, các chữ được viết không theo khuôn mẫu: "One Cent" (1 cent), "Five Cents" (5 cent), "One Dime" (cho dime, giá trị 10 cent), "Quarter Dollar" (cho quarter, có giá trị 25 cent) và "Half Dollar" (nửa đô la, giá trị 50 cent). Để hiểu các thuật ngữ này, người đọc phải hiểu các từ "penny", "nickel", "dime", "quarter" và "half dollar".
Vì lý do lịch sử, cỡ tiền không lớn lên theo giá trị mặt. Tiền 1 cent (penny) và 5 cent (nickel) đều lớn hơn đồng 10 cent (dime), và đồng 50 cent lại lớn hơn đồng $1 có hình
[Sacagawea](/w/index.php?title=Sacagawea&action=edit&redlink=1) hay [Susan B. Anthony](/w/index.php?title=Susan_B._Anthony&action=edit&redlink=1). Cỡ của đồng dime, quarter và nửa đô la đã có từ trước [1964](/wiki/1964), khi chúng được đúc từ 90% bạc; cỡ của chúng tuỳ thuộc vào giá trị của chúng bằng bạc, và điều đó giải thích tại sao đồng dime có cỡ nhỏ nhất. Đường kính hiện nay của đồng đô la được ra mắt năm [1979](/wiki/1979) với đồng Susan B. Anthony, vì thế cỡ của chúng không tuỳ thuộc vào số lượng bạc, và được chọn tuỳ ý, không có liên quan đến đồng đô la Eisenhower cùng cỡ với đồng Peace và Morgan bằng bạc được dùng trong đầu [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20).
### Tiền giấy[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=5)]
|Đơn vị ($)||Hình trong mặt trước||Hình trong mặt sau|
|
|Tiền kim loại
|
|0,01 |
|[Tượng đài Lincoln](/w/index.php?title=T%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%91%C3%A0i_Lincoln&action=edit&redlink=1) **0,05** [Thomas Jefferson](/wiki/Thomas_Jefferson) **0,10** [Franklin D. Roosevelt](/wiki/Franklin_D._Roosevelt) [sồi](/wiki/S%E1%BB%93i), [cành ôliu](/w/index.php?title=C%C3%A0nh_%C3%B4liu&action=edit&redlink=1) **0,25** [George Washington](/wiki/George_Washington) [Biểu tượng các tiểu bang](/wiki/Quarter_k%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_ti%E1%BB%83u_bang) **0,50** [John F. Kennedy](/wiki/John_F._Kennedy) [Tổng thống Hoa Kỳ](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Hoa_K%E1%BB%B3) **0,50** [Benjamin Franklin](/wiki/Benjamin_Franklin) [Chuông Độc lập](/w/index.php?title=Chu%C3%B4ng_%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1) **1** [Sacagawea](/w/index.php?title=Sacagawea&action=edit&redlink=1) [Đại bàng trắng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_b%C3%A0ng_tr%E1%BA%AFng&action=edit&redlink=1)đang bay **1** [Dwight Eisenhower](/wiki/Dwight_Eisenhower) [Mặt Trăng](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%C4%83ng) **1** [Susan B. Anthony](/w/index.php?title=Susan_B._Anthony&action=edit&redlink=1) *Tiền giấy* **1** [George Washington](/wiki/George_Washington) **2** [Thomas Jefferson](/wiki/Thomas_Jefferson) [Tuyên ngôn độc lập](/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_Hoa_K%E1%BB%B3) **5** [Abraham Lincoln](/wiki/Abraham_Lincoln) [Tượng đài Lincoln](/w/index.php?title=T%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%91%C3%A0i_Lincoln&action=edit&redlink=1) **10** [Alexander Hamilton](/wiki/Alexander_Hamilton) **20** [Andrew Jackson](/wiki/Andrew_Jackson) [Nhà Trắng](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%AFng) **50** [Ulysses S. Grant](/wiki/Ulysses_S._Grant) [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3) **100** [Benjamin Franklin](/wiki/Benjamin_Franklin) [Toà Độc lập](/w/index.php?title=To%C3%A0_%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) *Đơn vị lớn hơn*(không dùng nữa)
Tuy các biện pháp nhằm chống tiền giả như thêm màu và hình mờ đã được đưa vào tiền
[giấy](/wiki/Gi%E1%BA%A5y), các người chỉ trích cho rằng việc làm tiền giả còn quá dễ dàng. Họ cho rằng việc in hình màu là việc dễ dàng đối với các máy in hiện đại rẻ tiền. Họ đề nghị Cục dự trữ Liên bang nên đưa vào các chức năng [ảnh toàn ký](/wiki/%E1%BA%A2nh_to%C3%A0n_k%C3%BD) ( *holography*) như đã có trong các đơn vị tiền lớn khác như [Đô la Canada](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_Canada), [franc Thụy Sĩ](/wiki/Franc_Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) và đồng [euro](/wiki/Euro), khó giả mạo hơn. Một kỹ thuật khác được phát triển tại [Úc](/wiki/%C3%9Ac), được một vài nước sử dụng (kể cả [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)), chế tạo ra tiền giấy bằng [polymer](/wiki/Polymer).
Tuy nhiên, có lẽ tiền Mỹ cũng không dễ giả mạo như các nhà chỉ trích đã nói. Hai chức năng chống tiền giả quan trọng nhất trong tiền Mỹ là giấy và mực. Các thành phần của giấy và các chế biến mực còn được giữ bí mật. Sự kết hợp của giấy và mực tạo ra một lớp da đặc biệt, càng được nổi rệt ra khi tiền được qua nhiều tay. Các đặc điểm này khó tái tạo được nếu không có đủ thiết bị và vật dụng. Tuy nhiên, tiền giấy Mỹ vẫn còn dễ giả mạo hơn hầu hết các tiền khác, và trong khi một
[ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng) có thể phát hiện tiền giả, chúng ít được xem xét kỹ lưỡng khi được sử dụng.
Các nhà chỉ trích đồng thời còn cho rằng tiền giấy Mỹ rất khó phân biệt: chúng có hoa văn rất giống nhau, và được in bằng cùng màu, và có cỡ bằng nhau. Các tổ chức hỗ trợ người mù muốn chúng được in bằng cỡ khác nhau tuỳ theo mệnh giá và có
[chữ Braille](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Braille) cho những người khiếm thị có thể sử dụng chúng mà không cần phải đọc chữ. Tuy một số người khiếm thị đã có thể dùng cảm giác để phân biệt tiền giấy, nhiều người khác phải dùng máy đọc tiền; trong khi một số người khác gấp tiền khác nhau theo mệnh giá để dễ phân biệt chúng. Giải pháp này vẫn cần sự giúp đỡ của một người thấy rõ, cho nên không phải là một giải pháp hoàn thiện.
Trong khi đó, các đơn vị tiền quan trọng khác như đồng euro có tiền với cỡ khác nnhau: mệnh giá càng cao thì cỡ tiền càng lớn, và chúng còn được in bằng nhiều màu khác nhau. Chẳng những chúng giúp người khiếm thị, chúng còn giúp người thường không lẫn lộn một tờ giấy có giá trị cao trong một xấp tiền có giá trị thấp, một vấn đề thường gặp ở Mỹ. Các du khách cũng thường không phân biệt được tiền Mỹ vì họ không rành lắm với những hoa văn trên mặt giấy.
Đã có dự án để đổi tiền giấy thành nhiều cỡ, nhưng những nhà sản xuất máy bán hàng tự động và máy đổi tiền cho rằng làm vậy sẽ làm các máy đó phức tạp hơn và tốn tiền hơn. Tại
[châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) họ cũng dùng lý luận này trước khi có nhiều cỡ tiền, nhưng đã bị thất bại.
Ngoài việc in tiền nhiều màu và nhiều cỡ khác nhau, nhiều nước khác cũng có các chức năng cảm giác trong tiền không tìm thấy được trong tiền Mỹ để hỗ trợ người khiếm thị.
[Tiền Canada](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_Canada) có một số nút có thể cảm nhận được trong góc trên phải để cho biết mệnh giá tiền.
Ngoài chức năng giúp người dùng phân biệt tiền, việc in tiền nhiều cỡ có một chức năng chống một cách làm tiền giả mà tiền Mỹ đã bị nhiều lần: các người làm tiền giả tẩy trắng mực từ một tờ tiền với mệnh giá thấp (như là 1 đô la) và in lại với mệnh giá cao hơn (như là 100 đô la). Hiện đang có đề nghị được đưa ra để làm tờ 1 đô la và 5 đô la một
[inch](/wiki/Inch) ngắn hơn và nửa inch thấp hơn; tuy nhiên, giải pháp này không hoàn thiện vì có 7 đơn vị tiền mà chỉ có 2 cỡ tiền giấy.
## Sử dụng quốc tế[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=6)]
|Year||Cao nhất ↑||Thấp nhất ↓|
|Ngày||Tỷ giá||Ngày||Tỷ giá|
|1999||03/12||€0.9985||05/01||€0.8482|
|2000||26/10||€1.2118||06/01||€0.9626|
|2001||06/07||€1.1927||05/01||€1.0477|
|2002||28/01||€1.1658||31/12||€0.9536|
|2003||08/01||€0.9637||31/12||€0.7918|
|2004||14/05||€0.8473||28/12||€0.7335|
|2005||15/11||€0.8571||03/01||€0.7404|
|2006||02/01||€0.8456||05/12||€0.7501|
|2007||12/01||€0.7756||27/11||€0.6723|
|2008||27/10||€0.8026||15/07||€0.6254|
|2009||04/03||€0.7965||03/12||€0.6614|
|2010||08/06||€0.8374||13/01||€0.6867|
|2011||29/12||€0.7759||04/05||€0.6720|
|2012||24/07||€0.8272||28/02||€0.7433|
|2013||27/04||€0.7832||01/02||€0.7329||Nguồn:
|
Một số quốc gia ngoài Hoa Kỳ sử dụng đồng đô la Mỹ làm đơn vị tiền tệ chính thức.
[Ecuador](/wiki/Ecuador), [El Salvador](/wiki/El_Salvador) và [Đông Timor](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Timor) dùng đô la Mỹ. Các cựu thành viên trong nhóm [Lãnh thổ Tín nhiệm Các đảo Thái Bình Dương](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_T%C3%ADn_nhi%E1%BB%87m_C%C3%A1c_%C4%91%E1%BA%A3o_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) ( *Trust Territory of the Pacifi Islands*) dưới sự quản lý của Hoa Kỳ, kể cả [Palau](/wiki/Palau), [Micronesia](/wiki/Micronesia) và [Quần đảo Marshall](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Marshall), đã không phát hành tiền riêng sau khi họ độc lập.
Thêm vào đó, đơn vị tiền địa phương của
[Bermuda](/wiki/Bermuda), [Bahamas](/wiki/Bahamas), [Panama](/wiki/Panama) và một số quốc gia khác có thể hoán đổi với đồng USD với tỷ giá 1:1. Đơn vị tiền tệ của [Barbados](/wiki/Barbados) được hoán đổi với tỷ giá 2:1. [Argentina](/wiki/Argentina) đã dùng tỷ giá hoán đổi 1:1 giữa đồng [peso Argentina](/w/index.php?title=Peso_Argentina&action=edit&redlink=1) và đô la Mỹ từ [1991](/wiki/1991) đến [2002](/wiki/2002). Tại [Liban](/wiki/Liban), 1 đô la được đổi thành 1500 lira Liban, và cũng có thể được sử dụng để mua bán như đồng lira. Tại [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng), đồng đô la Mỹ và [đô la Hồng Kông](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) đã được ràng buộc với giá HK$7,8/USD từ năm [1983](/wiki/1983). Đồng [Pataca](/w/index.php?title=Pataca&action=edit&redlink=1) của [Macao](/wiki/Macao), được ràng buộc với đô la Hồng Kông với giá MOP1,03/HKD, được gián tiếp hoán đổi với đô la Mỹ với tỷ giá khoảng MOP8/USD. Đồng [Nhân dân tệ](/wiki/Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_t%E1%BB%87) của [CHND Trung Hoa](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) đã được ổn định giá với đô la Mỹ từ giữa thập niên 1990 với giá Y8,28/USD cho đến ngày [21 tháng 7](/wiki/21_th%C3%A1ng_7), 2005. [Malaysia](/wiki/Malaysia) cũng đã ổn định giá của đồng [ringgitt](/w/index.php?title=Ringgitt&action=edit&redlink=1) với giá MR3,8/USD từ [1997](/wiki/1997). Ngày [21 tháng 7](/wiki/21_th%C3%A1ng_7), 2005, cả hai quốc gia đã thả giá tiền họ để theo giá thị trường.
Đồng đô la còn được dùng làm đơn vị tiêu chuẩn trong các thị trường quốc tế cho các mặt hàng như
[vàng](/wiki/V%C3%A0ng) và [dầu hỏa](/wiki/D%E1%BA%A7u_h%E1%BB%8Fa). Ngay cả các công ty ngoại quốc ít buôn bán tại Hoa Kỳ, như [Airbus](/wiki/Airbus), liệt kê và bán sản phẩm của họ bằng đô la (tuy trong trường hợp này một số người cho rằng lý do là vì các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang thống trị ngành hàng không).
Vào thời điểm này, đồng đô la Mỹ vẫn là đơn vị tiền dự trữ hàng đầu, hầu hết trong đơn vị $100. Phần đông tiền giấy Hoa Kỳ đang ở ngoài Hoa Kỳ. Theo kinh tế gia
[Paul Samuelson](/wiki/Paul_Samuelson), nhu cầu cho tiền đô la cho phép Hoa Kỳ giữ sự thiếu hụt trong xuất-nhập khẩu mà không dẫn đến sự suy sụp của đồng tiền.
Không lâu sau khi đồng
[euro](/wiki/Euro) (€; mã ISO 4217 EUR) được ra mắt như tiền mặt trong năm [2002](/wiki/2002), đồng đô la đã bị từ từ giảm giá trên thị trường quốc tế. Sau khi đồng euro lên giá trong tháng 3 năm 2002, việc thiếu hụt trong chi tiêu và thương mại của Hoa Kỳ ngày càng gia tăng. Đến [Giáng Sinh](/wiki/Gi%C3%A1ng_Sinh) năm [2004](/wiki/2004) đồng đô la đã tụt giá thấp nhất đối với các đơn vị tiền quan trọng khác, đặc biệt là đồng euro. Đồng euro lên giá cao hơn $1,36/€ (dưới 0,74€/$) lần đầu tiên cuối năm 2004, khác hẳn với đầu năm [2003](/wiki/2003) ($0,87/€). Bắt đầu từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 6 năm 2005 đồng đô la lại lên giá nhanh chóng so với đồng euro sau khi nền kinh tế các nước châu Âu đang ứ đọng và [Hiến pháp Liên minh châu Âu](/w/index.php?title=Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) không được phê chuẩn trong cuộc trưng cầu dân ý ở hai nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) và [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan). Trong khi tỷ lệ thất nghiệp tại các nước sử dụng euro và sự phát triển kinh tế bị chậm lại tại các nước thuộc Liên Minh, đồng euro có thể bị xuống giá so với đồng đô la, tuy đồng euro vẫn giữ sức mạnh.
## Nguồn gốc của tên "dollar"[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=7)]
Đồng đô la Mỹ lấy tên từ đồng 8 real của
[Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha), có khối lượng bạc ít hơn 1 ounce. Trong thời kỳ thuộc địa, tiền này khá phổ biến đối với người Mỹ - họ gọi nó là đồng đô la Tây Ban Nha, từ tên của đồng tiền của [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) có cỡ và cấu tạo tương đương được gọi là [thaler](/w/index.php?title=Thaler&action=edit&redlink=1)). Các đồng đô la đầu tiên được chính phủ Hoa Kỳ đúc có cùng cỡ và cấu tạo với đồng đô la Tây Ban Nha và ngay sau [chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Hoa_K%E1%BB%B3) đồng đô la Tây Ban Nha và Hoa Kỳ vẫn được lưu hành tương đương nhau.
Xin xem thêm bài
[đô la](/wiki/%C4%90%C3%B4_la) để tìm hiểu về lịch sử tên này.
## Tiền mệnh giá lớn[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=8)]
Ngày nay tiền của Hoa Kỳ là đồng đô la và được in thành các mệnh giá $1, $2, $5, $10, $20, $50, và $100. Tuy nhiên cũng có thời gian tiền Hoa Kỳ gồm có năm loại có mệnh giá lớn hơn. Tiền mệnh giá cao thịnh hành vào thời điểm chúng được
[Chính phủ Hoa Kỳ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Hoa_K%E1%BB%B3) phát hành lần đầu tiên vào năm 1861. Các tờ $500, $1.000, và $5.000 có giá trị sinh lời được phát hành vào năm 1861, và tờ chứng nhận $10.000 vàng ra đời năm 1865. Có nhiều kiểu mẫu các tờ mệnh giá cao.
## Dấu hiệu đô la[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=9)]
Có nhiều huyền thoại về nguồn gốc của dấu "$" để chỉ đồng đô la. Vì đô la thoạt tiên là đồng 8 real của Tây Ban Nha, có người cho rằng hình chữ 'S' có nguồn từ số '8' được viết trên đồng tiền này. Giải thích được nhiều người chấp nhận nhất là dấu "$" được bắt nguồn từ chữ "PS" (cho '
[peso](/wiki/Peso)' hay ' [piastre](/wiki/Piastre)') được viết trên nhau trong tiếng Tây Ban Nha. Về sau, chữ 'P' biến thành một dấu gạch thẳng đứng - | - vì vòng cong đã biến vào trong vòng cong của chữ 'S'. Giải thích này được ủng hộ khi khám xét vào tài liệu cũ. Dấu "$" đã được sử dụng trước khi tiền đô la Tây Ban Nha đã được dùng làm tiền tệ chính thức trong năm 1785.
Ký hiệu đô la đôi khi còn được viết với hai dấu gạch thẳng đứng. Có lẽ đây chỉ là thói quen viết ba nét để viết dấu hiệu cũ: một nét cho chữ 'S', một nét cho đường gạch đứng, và nét cuối cho đường cong trong chữ 'P'. Những người viết nhanh không chú ý đến việc viết một chữ 'P' cho đúng cho nên tiện tay viết một dấu gạch nữa.
Có một số giải thích khác cho dấu gạch thứ hai - có người cho rằng dấu "$" xuất thân từ hai chữ 'U' và 'S' viết chồng trên nhau (vòng cong của chữ 'U' cùng nét với vòng cong ở dưới chữ 'S'), cũng có người cho rằng hai đường gạch tượng trưng cho hai cây cột trụ trong Đền thờ Solomon tại
[Jerusalem](/wiki/Jerusalem). Hai giải thích này không có chứng cớ vì cách viết này đã có trước khi nước Hoa Kỳ (US) được thành lập, hay vì không có bằng chứng trong lịch sử đồng Tây Ban Nha.
-
Mặt phải của 1 đô la Mỹ (
[1999](/wiki/1999))
-
Mặt trái của 1 đô la Mỹ (
[1995](/wiki/1995))
-
Mặt trái của tờ 100 đô la (1996), có hình
[Hội trường Tự do](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%E1%BB%B1_do&action=edit&redlink=1)
-
Đồng 1 đô la Mỹ (
[1862](/wiki/1862))
-
Đồng 1 đô la Mỹ (
[1917](/wiki/1917))
-
To-100-USD-moi-T,jpg
$100
[Benjamin Franklin](/wiki/Benjamin_Franklin)
-
$50
[Ulysses S. Grant](/wiki/Ulysses_S._Grant)
-
$20
[Andrew Jackson](/wiki/Andrew_Jackson)
-
-
-
-
-
## Tỷ giá hoán đổi[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=10)]
### Lịch sử tỷ giá[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=11)]
|1970*||1980*||1985*||1990*||1993||1999||2000||2001||2002||2003||2004||2005||2006||2007||2008||2009||2010||2011||2012|
|
|[Yên Nhật](/wiki/Y%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADt) [Bảng Anh](/wiki/B%E1%BA%A3ng_Anh) [s](/w/index.php?title=Shilling_(British_coin)&action=edit&redlink=1)4 [d](/w/index.php?title=Penny_(British_pre-decimal_coin)&action=edit&redlink=1)
=0.4167
[[4]](#cite_note-austats-4) [[4]](#cite_note-austats-4) [Đô la Canada](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_Canada) [Peso Mexico](/wiki/Peso_Mexico) 1 1 1 [Nhân dân tệ](/wiki/Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_t%E1%BB%87) [Rupee Ấn Độ](/wiki/Rupee_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Đô la Singapore](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_Singapore) [Rand Nam Phi](/w/index.php?title=Rand_Nam_Phi&action=edit&redlink=1) [[5]](#cite_note-SAmeasuringW-5) Source: [Last 4 years](http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/current/) [2005-2002](http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/20060103/) [2003–2000](http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/20040102/) [1996–1999](http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/20000103/) [1993–1996](http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/19970107/) [1990](http://www.x-rates.com/cgi-bin/hlookup.cgi) [1970–1992](http://www.rba.gov.au/Statistics/HistoricalExchangeRates/index.html) [1970–1985 Canada, China, Mexico](http://intl.econ.cuhk.edu.hk/exchange_rate_regime/index.php?cid=8) 1. Trị giá đồng peso Mexico trước cuộc đổi giá năm 1993.
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=12)] **chấp nhận cùng với** [^](#cite_ref-1) [Bảng Anh](/wiki/B%E1%BA%A3ng_Anh); Xem *hay* [The World Factbook](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/io.html#Econ) [Foreign and Commonwealth Office](http://web.archive.org/web/20030731063146/http://www.fco.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1007029394365&a=KCountryProfile&aid=1018952687077). [^](#cite_ref-2) [RATE-EXCHANGE.org - US Currency / US Dollar](http://rate-exchange.org/currency/us-dollar.cfm#us_dollar) [^](#cite_ref-3) [“FRB: G.5A Release- Foreign Exchange Rates, Release Dates”](http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/). Federalreserve.gov. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2010.
- ^
**a** **ă** [1970–1992](http://www.rba.gov.au/Statistics/HistoricalExchangeRates/index.html). 1980 derived from AUD-USD=1.1055 and AUD-GBP=0.4957 at end of Dec 1979: 0.4957/1.1055=0.448394392; 1985 derived from AUD-USD=0.8278 and AUD-GBP=0.7130 at end of Dec 1984: 0.7130/0.8278=0.861319159 **Lỗi chú thích: Thẻ**
<ref>không hợp lệ: tên “austats” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-SAmeasuringW_5-0) [“Exchange Rates Between the United States Dollar and the South African Rand”](http://www.measuringworth.com/datasets/exchangeglobal/result.php). Measuring Worth. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2011.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=13)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[US Bureau of Engraving and Printing](http://www.moneyfactory.com/) [The U.S. Treasury's Coins & Currency portal](http://www.treas.gov/topics/currency/index.html) [American Currency Exhibit at the San Francisco Federal Reserve Bank](http://www.frbsf.org/currency/) [U.S. Treasury page with images of all current banknotes](http://www.moneyfactory.com/section.cfm/4) [U.S. paper money](http://www.friesian.com/notes.htm) [Presidential currency](http://web.archive.org/20031123174957/misyte3.tripod.com/clipart/id47.html) [The](http://www.wheresgeorge.com/) *Where's George?*Currency Tracking Project [Cool Numbers](http://www.coolnumbers.com)analyzes patterns of dollar-bill serial numbers and other types of numbers. [Cách phân biệt USD](http://www.laocai.gov.vn/home/view.asp?id=61&id_tin=8909&kieu=in)
|
|
· · Đô la Mỹ

X-Cache: cp1055 miss(0), cp1055 frontend miss(0)


markdown:
*Psarocolius bifasciatus*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Psarocolius bifasciatus
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Icteridae](/wiki/Icteridae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Psarocolius](/wiki/Psarocolius) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. bifasciatus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Psarocolius bifasciatus* * là một loài Psarocolius bifasciatus* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Icteridae](/wiki/Icteridae). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Psarocolius_bifasciatus&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Psarocolius_bifasciatus&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss(0), cp1055 frontend miss(0)


markdown:
*Ranunculus fluitans*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Ranunculus fluitans
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Ranunculales](/wiki/B%E1%BB%99_Mao_l%C6%B0%C6%A1ng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Ranunculaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Mao_l%C6%B0%C6%A1ng) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Ranunculus](/w/index.php?title=Ranunculus&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **R. fluitans** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Ranunculus fluitans* [L.](/wiki/Carolus_Linnaeus) * là một loài Ranunculus fluitans* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Mao lương](/wiki/H%E1%BB%8D_Mao_l%C6%B0%C6%A1ng). Loài này được Lam. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1779. [[1]](#cite_note-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Ranunculus_fluitans&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ranunculus_fluitans&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ranunculus_fluitans&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ranunculus_fluitans&action=edit§ion=2)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2523387). Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013. *Ranunculus fluitans*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ranunculus_fluitans&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ranunculus_fluitans&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Ranunculus fluitans](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ranunculus_fluitans)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Ranunculus fluitans](//species.wikimedia.org/wiki/Ranunculus_fluitans)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Ranunculus fluitans”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=712741-1). *. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)


markdown:
# Thể loại:Mất 1529
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|[1520](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1520)– [1521](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1521)– [1522](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1522)– [1523](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1523)– [1524](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1524) [1525](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1525)– [1526](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1526)– [1527](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1527)– [1528](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1528)– **1529**
Thể loại này liệt kê những
**người qua đời năm 1529**. Xem thêm [những người sinh năm 1529](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1529). **Về đầu trang** [A](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=A) [B](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=B) [C](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=C) [D](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=D) [E](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=E) [F](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=F) [G](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=G) [H](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=H) [I](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=I) [J](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=J) [K](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=K) [L](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=L) [M](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=M) [N](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=N) [O](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=O) [P](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=P) [Q](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=Q) [R](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=R) [S](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=S) [T](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=T) [U](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=U) [V](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=V) [W](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=W) [X](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=X) [Y](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=Y) [Z](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1529&from=Z)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Mất 1529”
3 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 3 trang.


markdown:
# Thị trấn của Liên minh Hanseatic tại Visby
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Thị trấn của Liên minh Hanseatic tại Visby|
|
|![]()
|
|[Quốc gia](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_theo_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) ![ Flag of Sweden.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Flag_of_Sweden.svg/22px-Flag_of_Sweden.svg.png)
![ Flag of Sweden.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Flag_of_Sweden.svg/22px-Flag_of_Sweden.svg.png)
[Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) [731](http://whc.unesco.org/en/list/731) [Vùng UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region) [châu Âu-Bắc Mỹ](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Thị trấn của Liên minh Hanseatic tại Visby** là một [thị trấn](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)nhỏ của [liên minh Hanseatic](/wiki/Hanse)nằm ở [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) [Visby](/wiki/Visby), [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n). **Thị trấn của Liên minh Hanseatic**này có nhiều công trình theo [kiến trúc](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc)của thời kì [Liên minh Hanseatic](/wiki/Hanse). Năm [1995](/wiki/1995), tại khóa họp thứ 19, [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c)đã công nhận **Thị trấn của Liên binh Hanseatic**là [di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi).
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1065 hit(1), cp1055 frontend miss(0)


markdown:
# Venette
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [49°24′59″B 2°48′02″Đ / 49,4163888889°B 2,80055555556°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Venette¶ms=49.4163888889_N_2.80055555556_E_region:FR-60_type:city(2674))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Picardy](/wiki/Picardy) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Oise](/wiki/Oise) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Quận Compiègne](/wiki/Compi%C3%A8gne_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Tổng Compiègne-Sud-Ouest](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Compi%C3%A8gne-Sud-Ouest&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001–2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 34 m/112 ft)
1 2(3,26 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(820 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [60665](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=60665-COM)/ [60280](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Venette** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Oise](/wiki/Oise) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Picardie](/wiki/Picardie) phía bắc nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 34 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).


markdown:
# Cách down clip trên youtube (đã có tài khoản)?
Theo dõi
4 câu trả lời 4
Bạn có chắc muốn xóa câu trả lời này không?
Nếu bạn cho rằng quyền sở hữu trí tuệ của bạn đã bị vi phạm và muốn khiếu nại, vui lòng xem
[Chính sách Bản quyền/Quyền sở hữu Trí tuệ](http://info.yahoo.com/legal/vne/yahoo/iprp/) của chúng tôi
Nếu bạn cho rằng quyền sở hữu trí tuệ của bạn đã bị vi phạm và muốn khiếu nại, vui lòng xem
[Chính sách Bản quyền/Quyền sở hữu Trí tuệ](http://info.yahoo.com/legal/vne/yahoo/iprp/) của chúng tôi
Nếu bạn cho rằng quyền sở hữu trí tuệ của bạn đã bị vi phạm và muốn khiếu nại, vui lòng xem
[Chính sách Bản quyền/Quyền sở hữu Trí tuệ](http://info.yahoo.com/legal/vne/yahoo/iprp/) của chúng tôi

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: ATS

X-Content-Type-Options: NOSNIFF

Cache-Control: private

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding

P3P: policyref="http://info.yahoo.com/w3c/p3p.xml", CP="CAO DSP COR CUR ADM DEV TAI PSA PSD IVAi IVDi CONi TELo OTPi OUR DELi SAMi OTRi UNRi PUBi IND PHY ONL UNI PUR FIN COM NAV INT DEM CNT STA POL HEA PRE LOC GOV"

Via: https/1.1 r07.ycpi.dcb.yahoo.net (ApacheTrafficServer [cMsSf ])