text:
Lịch sử phát triển nghề trồng lúa ở Việt Nam
Tổng quan
Nguồn gốc cây lúa trồng Châu Á (Oryza sativa) và ở Việt
Nam
Trên thế giới có hai loài lúa trồng được xác định từ thời cổ đại cho đến ngày nay. Đó là loài lúa trồng Châu Á (Oryza sativa) và loài lúa trồng Châu Phi (Oryza glaberrima).
Loài lúa trồng Châu Phi đã được xác định nguồn gốc ở vùng thung lũng thượng nguồn sông
Niger (ngày nay thuộc ). Mali
Loài lúa trồng Châu Á có nguồn gốc phát xuất đầu tiên ở đâu vẫn là đề tài tranh luận của các nhà khoa học thế giới và ngày càng sáng tỏ với những khai quật khảo cổ học có tính đột phá và những phương pháp phân tích hiện đại dựa trên cơ sở phân tích phóng xạ và AND.
Trước đây có 4 giả thuyết về nơi phát xuất đầu tiên của cây lúa trồng Châu Á, đó là: nguồn gốc Trung quốc, nguồn gốc Ấn Độ, nguồn gốc Đông Nam Á và giả thuyết Đa trung tâm phát sinh.
1-Giả thuyết cây lúa trồng Châu Á có nguồn gốc từ Trung Quốc
Theo Giả thuyết này thì Trung Quốc là nước có bằng chứng liên quan đến cây lúa trồng sớm nhất trên thế giới được công nhận.
Để khẳng định lại điều này, trong năm 2011, một nỗ lực kết hợp của Đại học Stanford (Mỹ), Đại học New York (Mỹ), Đại học Washington (Mỹ) và Đại học Purdue (Mỹ) đã cung cấp bằng chứng để kết luận rằng lúa thuần ở Châu Á có nguồn gốc duy nhất ở thung lũng sông Dương Tử của Trung Quốc. Nhưng tùy thuộc vào đồng hồ phân tử được sử dụng bởi các nhà khoa học, thời gian xuất hiện cây lúa trồng đầu tiên ở Trung Quốc cách nay từ 8.200 đến 13.500 năm. Điều này phù hợp với các dữ liệu khảo cổ học nổi tiếng về đề tài này.
Tuy nhiên, trong năm 2003, ở Hàn Quốc khám phá nhiều hạt gạo cháy ở tỉnh Chungbuk có niên đại phóng xạ khoảng 15.000 năm (IRC, 2003); nhưng nước này không thể là trung tâm nguồn gốc của cây lúa trồng Châu Á và Hàn Quốc không chứng minh được các hạt gạo khai quật đó là lúa hoang hay lúa trồng. Do đó cho đến hiện nay Trung Quốc vẫn là nước có bằng chứng cây lúa trồng sớm nhất thế giới.
2-Giả thuyết nguồn gốc cây lúa trồng từ Ấn Độ
Giả thuyết này được chứng minh dựa trên di vật cổ nhất là hạt lúa và vỏ trấu được tìm thấy trên đồ gốm và trầm tích phân bò ở Koldihwa- Uttar Pradhesh, có niên đại phóng xạ 6.570 và 4.530 B.C. (Vishnu-Mittre 1976; Sharma et al. 1980).
Với niên đại đó vẩn muộn hơn nhiều so với các di vật cây lúa tìm thấy ở Trung Quốc.Do đó giả thuyết này không được nhiều người chấp nhận.
3-Giả thuyết nguồn gốc cây lúa trồng ở vùng núi Đông
Á Nam
Trong vùng Đông Nam Á (ĐNA) gồm cả Việt Nam, có rất ít công cuộc khai quật trên diện tích rộng lớn để nghiên cứu so với các hoạt động khảo cổ qui mô tại hai quốc gia lớn: Trung Quốc và Ấn Độ. Vì vậy các giả thuyết về cây lúa trồng có nguồn gốc từ vùng ĐNA và các cuộc khảo cổ học quy mô của vùng này chưa có tiếng vang để tạo sức thuyết phục đối với các nhà khảo cổ học khác trên thế giới.
Giả thuyết cây lúa trồng có nguồn gốc ở Châu Á được chứng minh thuyết phục nhất bởi Higham (1989) báo cáo vỏ trấu và liềm gặt lúa bằng vỏ sò được tìm thấy ở Khok Phanom Di gần vùng vịnh Thái Lan, có niên đại phóng xạ 6.000-4.000 năm TCN. Di chỉ này có tương quan đến di chỉ văn hóa Hòa Bình ở Việt
.
Nhưng niên đại vẩn thấp hơn các di vật cây lúa trồng ở Trung Quốc. Do đó giả thuyết này cũng không được chấp nhận. Nam
4-Giả thuyết đa trung tâm phát sinh cây lúa trồng Châu Á.
Giả thuyết này được chứng minh thuyết phục bởi Chang (1985), chuyên gia di truyền cây lúa của IRRI, ông xem xét lại tất cả tin liệu và các dữ kiện khoa học, khảo cổ, sinh học tiến hóa, hệ thống sinh học và lịch sử nông nghiệp để đưa ra kết luận rằng lúa trồng ở châu Á có thể bắt nguồn từ nhiều địa điểm một cách độc lập và đồng bộ, vì những nơi này hiện có nhiều loài lúa hoang và lúa trồng cùng sống trong một môi trường. Những địa điểm này khởi đầu từ đồng bằng sông Ganges đến miền bắc Myanmar, miền đông bắc Thái Lan, bắc Lào, bắc Việt Nam, miền nam và tây nam Trung Quốc, và những vùng lân cận khác.
Điều này có thể suy diễn cho nền nông nghiệp sơ khai xuất hiện độc lập, vì sự di chuyển xuyên quốc gia hoặc lục địa còn rất giới hạn trong thời kỳ cách nay 10-8 thiên niên kỷ.
Giả thuyết này hợp lý hơn cả vì trước khi trồng lúa con người đã thu hoạch lúa hoang để làm lương thực. Khi lúa trồng phát triển vẩn đan xen với lúa hoang và lúa hoang mất dần và nhiều loài đã tiệt chủng.
Với giả thuyết này Việt
có
thể là một trong những nơi phát sinh cây lúa trồng ở Châu Á. Nam
Giả thuyết của Chang rất được nhiều nhà khoa học hiện đại ủng hộ.
Giả thuyết của Chang rất được nhiều nhà khoa học hiện đại ủng hộ.
Nền văn minh lúa nước ở Việt Nam
Văn minh lúa nước là những nền văn minh cổ đại xuất hiện từ cách đây khoảng 10.000 năm tại vùng Đông Nam Á và Nam Trung Hoa. Nền văn minh này đã đạt đến trình độ đủ cao về các kỹ thuật canh tác lúa nước, thuỷ lợi, phát triển các công cụ và vật nuôi chuyên dụng. Chính sự phát triển của nền văn minh lúa nước đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự ra đời của những nền văn hoá đương thời như Văn hóa Hemudu, Văn hóa Đông Sơn, Văn hóa Hòa Bình .v.v. Cũng có những ý kiến cho rằng, chính nền văn minh lúa nước là chiếc nôi để hình thành cộng đồng dân cư có lối sống định cư định canh và các giá trị văn hoá phi vật thể kèm theo, đó chính là văn hóa làng xã.
Cây lúa nước chỉ có thể phát triển tốt khi sống ở những khu vực khí hậu phù hợp như các vùng nhiệt đới, và có điều kiện canh tác tốt, năng suất cao khi hàng năm các con sông lớn như sông Mê kông, sông Hồng, sông Mã... mang theo một lượng phù sa mới, bồi đắp hàng năm vào các mùa nước lũ.
Một số nhà khoa học khác không công nhận Đông Nam Á là trung tâm phát sinh nông nghiệp mà chỉ xếp hạng nó vào trung tâm thứ yếu. Họ cho rằng về địa thế và khí hậu, cũng như chủng tộc, miền châu thổ sông Hồng cùng nguồn gốc trong tiền sử với Nam Trung Hoa. Nên vùng Đông Nam Á là nơi phát sinh thứ yếu của cây lúa trồng từ miền nam Trung Hoa.
Một số khá đông các nhà nghiên cứu khác cho rằng Nam Trung Hoa là trung tâm chính yếu phát sinh trồng trọt song song với các trung tâm khác ở Trung Đông và Ấn Độ.
Đến nay, vẫn còn có nhiều sự bất đồng trong giới khoa học về các trung tâm sơ khởi nông nghiệp. Burkill và Sauer đưa ra nhiều chứng cứ cho rằng Á Đông chính là nguồn gốc của các thứ khoai, củ. Sau đó theo đường hàng hải, khoai Á Đông được phân tán đi các đảo ngoài Thái Bình Dương, Châu Phi và Châu Mỹ.
Một số khá đông các nhà nghiên cứu khác cho rằng Nam Trung Hoa là trung tâm chính yếu phát sinh trồng trọt song song với các trung tâm khác ở Trung Đông và Ấn Độ.
Đến nay, vẫn còn có nhiều sự bất đồng trong giới khoa học về các trung tâm sơ khởi nông nghiệp. Burkill và Sauer đưa ra nhiều chứng cứ cho rằng Á Đông chính là nguồn gốc của các thứ khoai, củ. Sau đó theo đường hàng hải, khoai Á Đông được phân tán đi các đảo ngoài Thái Bình Dương, Châu Phi và Châu Mỹ.
Nguồn: Bách khoa toàn thư mở Wikipedia http://vi.wikipedia.org/wiki/Van_minh_lua_nuoc
Vai trò của cây lúa đối với con người ở Việt Nam
Từ nhiều ngàn năm qua, cây lúa đã gắn bó với con người, làng quê Việt Nam, đồng thời cũng trở thành tên gọi cho một nền văn minh - nền văn minh lúa nước Sông Hồng.
Cây lúa không chỉ mang lại sự no đủ mà còn trở thành một nét đẹp trong đời sống văn hoá tinh thần của người Việt. Hạt lúa và người nông dân cần cù, mộc mạc là hình ảnh không thể thiếu trong bức tranh của làng quê Việt
trong quá khứ, hiện tại mãi mãi sau này. Nam
Là cây trồng quan trọng nhất thuộc nhóm ngũ cốc, lúa cũng là cây lương thực chính của người dân Việt
nói riêng và người dân Châu Á
nói chung. Cây lúa, hạt gạo đã trở nên thân thuộc gần gũi đến mức từ bao đời
nay người dân Việt Nam
coi đó là một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Từ những bữa cơm đơn giản
đến các bữa tiệc sang trọng, không thể thiếu sự góp mặt của hạt gạo được chế biến ở dạng này hay dạng khác. Nam
Cây lúa Việt Nam không chỉ giữ vai trò to lớn trong đời sống kinh tế, xã hội mà còn có giá trị lịch sử, bởi lịch sử phát triển của cây lúa gắn liền với lịch sử phát triển của cả dân tộc Việt Nam, in dấu ấn trong từng thời kỳ thăng trầm của đất nước.
Trước đây, cây lúa, hạt gạo chỉ có thể đem lại sự no đủ cho con người thì ngày nay nó còn có thể làm giàu cho người nông dân và cho cả đất nước nếu chúng ta biết biến nó thành một thứ hàng hoá có giá trị.
Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, cây lúa cũng đang có những biến đổi để thích ứng với nhu cầu thực tế. Chính vì vậy, cần phải bảo tồn và phát triển, làm phong phú thêm nguồn gen thực vật quý giá này.
Lịch sử phát triển nghề trồng lúa ở Việt Nam
Cây
lúa Việt
trong thời kỳ tiền sử (trước Công nguyên) Nam
Trong thời kỳ tiền sử ở Việt
đã trải qua
các nền văn hóa sau đây: Nam
Nguồn: Văn hóa Đông Sơn-http://vi.wikipedia.org/wiki/
Bối cảnh xuất hiện cây lúa trồng ở Việt
trong thời kỳ tiền sử Nam
Văn hóa Phùng Nguyên là một nền văn hóa tiền sử thuộc cuối thời đại đồ đá mới và sơ kỳ thời đại đồ đồng, khoảng 3.500 -2.500 năm TCN. Phùng Nguyên là tên một làng ở xã Kinh Kệ, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, nơi đầu tiên tìm ra các di chỉ của nền văn hóa này. Trong nền văn hóa Phùng nguyên đã xuất hiện công cụ trồng lúa.
Trong thời đại đồ đồng nền văn minh lúa nước ở Việt Nam đã phát triển rực rở ở đồng bằng sông Hồng. Các di chỉ đồ đồng của người Việt rất phong phú với các di vật bằng đồng, trong đó nổi tiếng nhất là Trống đồng Ngọc Lũ.
Văn hoá Đồng Đậu là nền văn hóa thuộc thời kỳ đồ đồng ở Việt
cách ngày nay khoảng 3.000 năm, sau văn hóa Phùng Nguyên, trước văn hóa Gò Mun.
Tên của nền văn hóa này đặt theo tên khu di chỉ Đồng Đậu ở thị trấn Yên Lạc, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc. Nam
Đến khoảng năm 1200 TCN-1000 năm SCN, sự phát triển của kỹ thuật trồng lúa nước và đúc đồ đồng trong khu vực sông Mã và đồng bằng sông Hồng đã dẫn đến sự phát triển của nền văn hóa Đông Sơn, nổi bật với các trống đồng Ngọc Lũ. Các vũ khí, dụng cụ và trống đồng được khai quật của văn hóa Đông Sơn minh chứng cho kỹ thuật đúc đồ đồng bắt nguồn từ đây, nhiều mỏ đồng nhỏ xưa đã được khai quật ở miền Bắc Việt Nam. Ở đây các nhà khảo cổ đã tìm thấy quan tài và lọ chôn hình thuyền, nhà sàn, và bằng chứng về phong tục ăn trầu và nhuộm răng đen.
Trong thời kỳ tiền sử này kể từ hậu kỳ đồ đá mới trải qua thời kỳ đồ đồng, đồ sắt, nền văn Minh lúa nước của Văn Lang, Âu Lạc phát triển rực rở. Nền văn hóa xóm làng phát triển mạnh mẽ. Từ đó làm cho người Việt sau này có ý thức bảo vệ được nền văn hóa đặc sắc riêng của mình, không bị đồng hóa suốt 1000 năm Bắc thuộc.
Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) - một nền văn minh lúa nước đã hình thành từ hàng nghìn năm, với diện tích tự nhiên khoảng 15.000 km2 được bồi tụ bởi phù sa của hai con sông lớn là sông Hồng và sông Thái Bình. Ðây là địa bàn cư trú của người Việt cổ, cũng là nơi hình thành nền văn minh lúa nước Việt nam.
Qua nghiên cứu khảo sát các nền văn hóa trên, sự tiến bộ của nông cụ có liên quan đến nghề trồng lúa từ hậu kỳ đồ đá mới, đến đồ đồng, đồ sắt. Thời kỳ này trùng khớp với triều đại Hồng Bàng trong dã sử Việt
. Nam
Cây
lúa Việt
trong thời kỳ Bắc thuộc (179 TCN-938) Nam
Bối cảnh lịch sử: Trong thời kỳ Bắc thuộc,Việt
đã chịu sự thống trị của các
triều đại phong kiến Trung Hoa như sau đây: Nam
Tình hình phát triển cây lúa ở Việt
trong thời kỳ Bắc thuộc Nam
Về giống lúa, trải qua hàng ngàn năm, người nông dân Việt Nam đã chọn lọc những biến dị trong tự nhiên những giống lúa đáp ứng nhu cầu lương thực ngày càng cao. Cây lúa trở thành cây trồng chính ở đồng bằng sông Hồng suốt thời kỳ Bắc thuộc.
Mặc dù sử sách có ghi lại công lao của Thái thú Sĩ Nhiếp (137-226) thuộc cuối đời Đông Hán và đầu đời Tam Quốc đã có công truyền bá Nho giáo và dạy người Giao Chỉ (tên nước ta là một quận của Trung Hoa vào thời kỳ Bắc thuộc) về nghề trồng lúa nhưng về cơ bản cây lúa trồng ở nước ta phát triển từ nội sinh là chính.
Không những cây lúa cung cấp lương thực nuôi sống con người Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này, mà nền văn minh lúa nước là nền tản tinh thần để phát triển xóm làng, phong tục và nền văn hóa đặc sắc của người Việt Nam.
Nhờ ý thức văn hóa dân tộc khởi nguồn từ nền văn minh lúa nước mà người Việt
không bị đồng hóa bởi người Tàu trong suốt 1000 năm Bắc thuộc. Nam
Nhiều kinh nghiệm quý báo của thời kỳ này về nghề trồng lúa vẩn còn truyền tụng trong dân gian qua ca dao, tục ngữ vẩn còn tồn tại cho đến hiện nay.
Cây
lúa Việt
trong thời kỳ phong kiến độc lập ( 938-1858) Nam
Bối cảnh lịch sử: Trong thời kỳ Phong kiến độc lập, Việt
đã
trải qua các triều đại sau đây: Nam
Tình hình phát triển cây lúa Việt
trong thời kỳ Phong kiến độc lập. Nam
Khoảng 500 năm đầu của thời kỳ này cây lúa Việt
tiếp tục ổn định và phát triển chậm chạp, không có nhiều biến đổi so với thời kỳ
Bắc thuộc. Nam
Tuy nhiên quá trình mở rộng bờ cổi về phương
đã từng bước mở rộng diện tích trồng lúa. Từ đồng bằng sông Hồng, nghề trồng
lúa phát triển đến đồng bằng Thanh Nghệ Tỉnh rồi sau này đến đồng bằng Nam Bộ. Nền văn minh lúa nước Việt Nam bắt đầu từ đồng bằng sông Hồng, theo dấu chân của người Việt lan rộng trong cả nước, tạo nên nền văn minh lúa nước ở Việt Nam lưu truyền cho đến ngày nay. Nam
Bước nhảy vọt của thời kỳ này vào triều các Chúa Nguyễn và sau đó được phát triển ở đỉnh cao trước khi nước ta bị thực dân Pháp xâm lược.
Cây
lúa Việt
trong thời kỳ thuộc Pháp (9/1858-3/1945) Nam
Bối cảnh lịch sử: Trong thời kỳ thuộc Pháp (9/1858-3/1945) có những sự kiện đáng ghi nhận như sau:
-Ngày 1/9/1858 hạm đội Pháp - Tây Ban Nha chiếm bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng).
-Ngày 17/2/1859 Pháp đánh chiếm thành Gia Định.
-Ngày 5/6/1862 Triều đình Huế ký Hiệp ước Nhâm Tuất cắt 3 tỉnh miền Đông lục tỉnh là Gia Định, Định Tường và Biên Hòa cho Pháp.
-Năm1867 ÷ 1874 Pháp tiếp tục chiếm 3 tỉnh miền Tây, tới chiếm toàn bộ
kỳ. Nam
-Ngày 20/6/1867 Pháp đơn phương ra tuyên bố 6 tỉnh Nam kỳ là lãnh địa của Pháp.
-Năm 1873 ÷ 1874 Pháp đánh Bắc kỳ lần thứ nhất.
-Ngày 15/3/1874 Triều đình Huế ký Hiệp ước với Pháp, chấp nhận chủ quyền của Pháp đối với tỉnh Bình Thuận trở vào (toàn bộ Nam kỳ) để Pháp rút khỏi Bắc kỳ.
-Năm 1882 ÷ 1883 Pháp đánh Bắc kỳ lần thứ hai, hoàn thành xâm lược Bắc kỳ.
-Ngày 20/8/1883 Pháp đánh chiếm Thuận An, uy hiếp triều đình Huế.
-Ngày 25/8/1883 Triều đình ký Hiệp ước với Pháp tại Huế thừa nhận Bắc kỳ là thuộc địa của Pháp và chấp nhận nền bảo hộ của Pháp ở Trung kỳ.
-Ngày 6/6/1884 Triều đình ký hiệp ước với Pháp tại Huế chấp nhận nền bảo hộ của Pháp và sẽ thay mặt nước An Nam trong mọi quan hệ đối ngoại.
-Năm1887 Pháp thành lập Liên bang Đông Dương, chế độ toàn quyền Đông Dương.
-Năm1911 Nguyễn Tất Thành ra nước ngoài tìm đường cứu nước.
-Năm1914 Chiến tranh thế giới lần thứ nhất bùng nổ.
-Ngày 3/2/1930 thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
-Ngày 1/9/1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.
-Ngày 22/9/1940 Phát xít Nhật đưa quân vào Đông Dương.
-Ngày 8/2/1941 Nguyễn Ái Quốc về nước (tới Cao Bằng) trực tiếp chỉ đạo cách mạng.
-Ngày 19/5/1941Thành lập Mặt trận Việt Minh.
-Ngày 22/12/1944 Thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam.
-Ngày 9-3-1945 : Nhật nổ súng lật đổ Pháp trên toàn Đông Dương. Thời kì Pháp thuộc kết thúc.
-Năm 1945: Nạn đói gây ra cái chết của 2 triệu người (trong dân số 25 triệu người Việt Nam).
Tình hình phát triển cây lúa Việt
trong thời kỳ Pháp thuộc. Nam
Trong thời kỳ Pháp thuộc cây lúa Việt
đã phát
triển thêm một bước nhảy vọt. Không phải vì sự đầu tư của thực dân Pháp mà là
do sự khai thác chín mùi tiềm năng nông nghiệp của người Việt Nam ở ĐBSCL. Nam
Trước khi thực dân Pháp xâm lược, ở ĐBSCL đã có hàng ngàn giống lúa mùa địa phương thuộc loài indica phát triển. Cây lúa được trồng chủ yếu 1 vụ trong năm. Có một số giống indica chín sớm đã được trồng hai vụ trong năm ở những vùng không bị ngập lũ như giống Samo tiêu, Nàng Quớt, Nanh Chồn..
Cây lúa chịu nước được trồng trên vùng ngập cạn ĐTM, cây lúa nổi được nhập vào Việt Nam năm 1904 (theo nhà văn Sơn Nam) và cho đến thập kỷ 1980 vẩn còn hàng trăm giống lúa chịu ngập và giống lúa nổi ở ĐBSCL.
Rất tiếc hiện nay gần như các giống lúa đặc biệt này đã bị tiệt chủng vì chúng không kịp gởi vào ngân hàng gen của IRRI để bảo quản.
Trong đầu thế kỷ 20 người Pháp cũng quan tâm khai thác cây lúa ở ĐBSCL. Nhiều địa chủ Pháp và người Việt thân Pháp đã sở hữu hàng ngàn đến hàng chục ngàn ha đất ở vùng ĐTM nhưng chúng chẳng thu được lợi nhuận nào.
Người Pháp đã đầu tư đào một số kênh quan trọng ở Vùng ĐTM và tứ giác Long Xuyên nhằm khai thác vùng đất phèn ngập lũ nhưng họ đã thất bại vì thời đó chưa có giống lúa cải tiến, các giống lúa mùa năng suất cao thì không chịu ngập và kinh doanh lúa nổi thì không hiệu quả, nên họ phải rút lui.
Việc người Pháp đào kênh trên vùng ĐTM và tứ giác Long Xuyên tạo điều kiện cho người Việt vùng này bám trụ để sản xuất cây lúa vượt nước.
Trong những năm 1936-1939 ở Miền
lúa gạo dư ăn, đời sống người
nông dân đầy đủ và khá giả. Sản xuất lúa hàng hóa đã phát triển, hệ thống nhà
máy xay lúa bằng máy hơi nước được thiết lập ở vùng Cái Bè, Cai Lậy, Chợ Gạo
thuộc tỉnh Mỹ Tho để kinh doanh lúa gạo. Vài thời kỳ này người Pháp đã xuất
khẩu hàng năm từ 100.000-300.000 tấn gạo từ Nam Kỳ lục tỉnh. Nam
Trước năm 1945, diện tích trồng lúa ở 2 đồng bằng Bắc bộ và Nam Bộ là 1,8 triệu và 2,7 triệu ha với năng suất bình quân 13 tạ / ha và sản lượng thóc tương ứng 2,4 - 3,0 triệu tấn. Trong thời gian này chủ yếu là các giống lúa cũ, ở miền Bắc sử dụng các giống lúa cao cây, ít chịu thâm canh, dễ đổ, năng suất thấp.
Trong Chiến tranh thế giới II, khi người Nhật chiếm đóng Việt Nam và khai thác đồng bằng giàu có bằng cách xuất khẩu gạo cho đất nước của họ, để đói cho gần vài triệu người Việt Nam. Trong khi Việt Nam bị chiếm đóng bởi Nhật Bản, các nước Đồng minh, đặc biệt là Pháp và Hoa Kỳ , thường đánh bom đường giao thông, làm cho việc vận chuyển gạo từ miền Nam ra miền Bắc vô cùng khó khăn.
Cả Pháp và Nhật Bản buộc phải tích trữ thực phẩm từ nông dân để nuôi quân đội của họ, trong khi chính quyền Pháp không thể cung cấp và phân phối thực phẩm. Việc cung cấp thực phẩm không đầy đủ gây ra nạn đói tại Việt Nam, bắt đầu từ năm 1943, đạt đỉnh điểm tháng ba, tháng năm 1945 và tiếp tục cho đến khi kết thúc chiến tranh Thái Bình Dương là nạn đói chưa từng có. Hai triệu người Việt
bị phát hiện đã chết vì đói là do các quy định của Nhật Bản và thêm phức tạp
bởi lũ lụt chưa từng có. Nam
Cây
lúa Việt
trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945-1954) Nam
Bối cảnh lịch sử: Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945-1954) có những sự kiện đáng ghi nhận như sau:
-Ngày 19-8-1945: Cách mạng tháng Tám thành công.
-Ngày 2-9-1945: Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại Hà Nội. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời.
-Ngày 23-9-1945: Quân Pháp quay trở lại miền
.
Ngày Nam Bộ Kháng chiến. Nam
-Ngày 6/1/1946 Tổng tuyển cử trong cả nước bầu Quốc hội.
-Ngày 6/3/1946 Hiệp định sơ bộ về Việt
được kí kết tại Hà Nội. Nam
-Ngày 14/9/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh kí với Pháp tạm ước tại Pari.
-Ngày 19-12-1946: Hồ Chủ tịch phát động Toàn quốc kháng chiến. Kháng chiến chống Pháp bắt đầu.
-Ngày 3/3 -7/5/1954 Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử 1954
-Ngày 8-5-1954: Hiệp định Geneva chia Việt
thành 2 khu vực quân sự tại vĩ tuyến 17. Nam
-Ngày 10/10/1954 Việt Minh tiếp quản thủ đô Hà Nội.
-Ngày 1/1/1955 Toán lính Pháp cuối cùng rút khỏi Cát Bà ( Hải Phòng).
Tình hình sản xuất cây lúa thời kỳ kháng chiến chống Pháp
Đây là thời kỳ đen tối nhất trong nghề trồng lúa ở Việt
. Giặc Pháp
khống chế tối đa giao thương lúa gạo. Trong vùng chúng kiểm soát đặt ra nhiều
loại tô tức và thuế dựa trên người nông dân sản xuất lúa. Nam
Ở vùng kháng chiến, chính quyền Việt minh vận động nông dân trồng lúa để tự túc lương thực. Nhìn chung trong chiến tranh phần lớn diện tích ruộng lúa bị bỏ hóa do lực lượng lao động chính ở nông thôn tham gia kháng chiến hoặc bị giặc bắt lính.
Cây
lúa Việt
trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (1954-1975) Nam
Bối cảnh lịch sử: Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (1954-1975) có những sự kiện đáng ghi nhận như sau:
+Ở Miền Bắc
-Ngày 2-8 và 4-8-1964: Sự kiện Vịnh Bắc Bộ.
-Ngày 5-8-1964: Mỹ thực hiện Chiến dịch Mũi Tên Xuyên, bắt đầu ném bom miền Bắc.
-Từ ngày 18-30/12/1972: Trận Điện Biên Phủ trên không.
-Ngày 2-9-1969: Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời.
-Ngày 5-8-1964: Mỹ thực hiện Chiến dịch Mũi Tên Xuyên, bắt đầu ném bom miền Bắc.
-Từ ngày 18-30/12/1972: Trận Điện Biên Phủ trên không.
-Ngày 2-9-1969: Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời.
Tình hình cây lúa ở Miền Bắc
Tình hình phát triển cây lúa ở Miền Bắc từ năm 1954-1975 có một bước phát triển vượt bậc so với các thời kỳ trước đó.
Trong cuối thập kỷ 1960s giống lúa IR8 được nhập vào Miền Bắc được đặt tên là Nông Nghiệp 8 để thay thế các giống lúa địa phương.
Phong trào thâm canh lúa được phát động rộng rãi đi cùng với phong trào dùng phân chuồng, phân xanh, bèo hoa dâu trong thập kỷ 1970.
Thái Bình là tỉnh đạt danh hiệu 5 tấn lúa/năm, là tỉnh có năng suất lúa cao nhất thời bấy giờ. Trong thời kỳ này Bác sỹ Nông học Lương Định Của và sau này là Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam đã chọn tạo ra các giống lúa mới quan trọng cho Miền Bắc:
1-Chọn giống từ IR8 ra dòng NN8-388 (là giống lúa cải tiến đầu tiên được tạo ra ở Miền Bắc).
1-Chọn giống từ IR8 ra dòng NN8-388 (là giống lúa cải tiến đầu tiên được tạo ra ở Miền Bắc).
2-Tạo ra giống Nông nghiệp 1 (lai giữa Ba Thắc, Nam Bộ x Kunko, Nhật).
3-Tạo ra giống NN75-1 (lai giữa giống 813 với NN1).
4-Tạo ra giống lúa mùa muộn Saibuibao, giống lúa chiêm 314 (lai giữa dòng Đoàn Kết và Thắng Lợi).
5-Tạo ra nhiều giống cây trồng khác như: khoai lang, đu đủ, dưa lê, xương rồng, rau muống tam bội, dưa hấu không hạt…
+Ở Miền
Nam
-Phía lực lượng kháng chiến
-Năm 1959 -1960 Phong trào Đồng Khởi.
-Ngày 20-12-1960: Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam được thành lập.
-Tháng 1/1961 Trung ương cục miền
thành lập. Nam
-Ngày 15/2/1961 Các lực lượng vũ trang cách mạng thống nhất thành Quân giải phóng miền Nam Việt
. Nam
-Ngày 30-1-1968: Cuộc Tổng tấn công Tết Mậu Thân mở màn.
-Ngày 27-1-1973: Hiệp định Paris được kí kết. Quân đội Mỹ rút hoàn toàn khỏi Việt Nam.
-Ngày 10-3-1975: Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tấn công Buôn Mê Thuột, bắt đầu cuộc Tổng tấn công mùa xuân 1975.
-Ngày 30-4-1975: Quân giải phóng tiến vào Sài Gòn. Chiến tranh kết thúc. Việt Nam thống nhất.
-Phía chính quyền Sài Gòn
-Ngày 26-10-1955: Việt Nam Cộng hòa thành lập. Ngô Đình Diệm làm tổng thống.
-Ngày 1-11-1963: Đảo chính lật đổ Tổng thống Ngô Đình Diệm.
-Ngày 8-3-1965: Mỹ bắt đầu đưa quân vào tham chiến tại miền Nam Việt Nam với 3.500 lính thuỷ quân lục chiến, đến tháng 12, tổng số quân Mỹ tại Việt Nam đã lên tới gần 200.000.
-Ngày 3-9-1967: Nền Đệ nhị cộng hòa tại Miền Nam Việt
. Nguyễn
Văn Thiệu nhậm chức
Tổng thống. Nam
-Ngày 17 đến 19-1-1974: Hải chiến Hoàng Sa. Trung Quốc chiếm quần đảo Hoàng Sa.
Tình hình sản xuất cây lúa ở Miền Nam
Các giống lúa trồng trước đây ở Miền Nam Việt
là các giống lúa cổ truyền với năng suất tiềm năng chỉ đạt 3-3,5 tấn/ha, phản ứng kém khi được bón phân, nhất là phân đạm, có quang cảm và dễ ngã. Nam
Trong năm 1966 IRRI cho ra giống IR8, còn được gọi là “miracle rice” và Trung Tâm Thí Nghiệm Lúa ở Long Định nhập một lượng nhỏ số hạt của giống này và trồng thí nghiệm trên 2.000 mét vuông. Đến khi gặt, giống IR8 cho ra năng suất 4 tấn/ha trong khi đó giống lúa cổ truyền cho ra năng suất 2 tấn/ha (Trần Văn Đạt, 2002).
Trong tháng 11 năm 1967 giống IR8 có tên là Thần Nông 8 ở miền Nam Việt Nam (Tôn Thất Trình). Giống IR8 và các giống lúa cao năng suất được tạo ra sau IR8 có những đặc tính sau: Năng suất cao (có thể lên đến 8 tấn/ha); thân thấp/lùn (90-100 cm); không ngã khi được bón phân; lá ngắn, đứng thẳng và có chiều rộng trung bình; tỷ số hạt/rơm = 1; và không có quang cảm.
Từ 1967 đến 1975, miền Nam Việt Nam nhập các giống IR8, IR5, IR20, IR22, RD1 và IR26 để trồng.
Theo báo cáo của Viện Thống Kê Quốc Gia (chế độ Sài Gòn), vào niên vụ 1969/70, lúa cải tiến được trồng trên 204.000 ha ( khoảng 30% diện tích có tưới tiêu), 452.100 ha vào niên vụ 1970/71, 674.740 ha vào niên vụ 1971/72, và 835.000 ha vào niên vụ 1972/73. Đến niên vụ 1973-74, diện tích các giống lúa cải tiến hay cải thiện (IR8, IR5, IR20, IR22, TN 73-1 và TN 73-2) chiếm độ 32% hay 890.000 ha với năng suất bình quân 4 t/ha và sản lượng của lúa Thần Nông chiếm 53% tổng sản lượng lúa Miền Nam. Vào niên vụ 1974/75, tổng sản lượng lúa ở miền Nam uớc độ trên 7 triệu tấn lúa (chiếm 70% sản lượng lúa cả nước). Diện tích lúa cải tiến cao sản ở miền Nam Việt
lên đến 900,000 ha trong năm 1975. (Trần Văn Đạt). Nam
Tổng hợp chung trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ tình hình sản xuất trên cả nước được được biểu thị theo bảng sau đây:
Nguồn: FAOSTAT-2012
Cây
lúa Việt
trong thời kỳ thống nhất đất nước (1975-đến nay) Nam
Bối cảnh lịch sử: Trong thời kỳ đất nước thống nhất, nước Việt Nam hiện đại có những sự kiện đáng ghi nhận như sau:
Tình hình sản xuất cây lúa ở Việt
trong thời kỳ bao cấp (1975-1986) Nam
Sau khi Miền
Nam
hoàn toàn giải phóng (30/4/1975) đi đến thống nhất Tổ quốc (2/7/1976) nền kinh
tế Việt
nói chung và ngành sản suất cây lúa nói riêng gặp vô cùng khó khăn vì những lý
do sau đây: Nam
-Cả nước tập trung khắc phục hậu quả chiến tranh cả về sức người và của.
-Nền kinh tế bị bao vây cấm vận bởi các nước thù địch có liên quan trực tiếp trong quá khứ chiến tranh.
-Tình trạng vật tư phục vụ nông nghiệp như máy móc, xăng dầu, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật thiếu thốn.
-Chiến tranh biên giới Tây
và biên giới phía bắc gây mất
ổn định trong sản xuất vùng biên giới. Nam
-Tình trạng dịch rầy nâu và bệnh lùn xoắn lá lúa phát triển diện rộng liên tục trong các năm 1976-1979.
-Thiên tai xảy ra nghiêm trọng như rét ở Miền Bắc làm mất giống vào vụ xuân năm 1977 và trận lũ lớn ở ĐBSCL vào năm 1978.
-Cơ chế quản lý bao cấp không phát huy hiệu quả trong sản xuất, làm cho nông dân mất tính chủ động, sáng tạo và không phát huy được thế mạnh vốn có của nền kinh tế thị trường vốn đã tồn tại do khách quan.
Trong năm 1975, Việt
được xếp vào các nước nghèo và
kém phát triển nhất trên thế giới. Trong năm này diện tích đất nông nghiệp chỉ
có khoảng 7,3 triệu ha, trong đó đất lúa khoảng 5 triệu ha, chiếm gần 70%. Diện tích trồng lúa cả nước trong năm
1975 thu hoạch được 4,85 triệu ha với năng suất bình quân 2,17 triệu tấn và
tổng sản lượng đạt 10,29 triệu tấn. Trong năm 1975 dân số Việt Nam khoảng 48
triệu người, bình quân sản lượng lúa/đầu người chỉ có 214, 5 kg lúa, quy ra
khoảng 150 kg gạo. Trong khi gạo là lương thực duy nhất nên ngay trong năm 1975
người dân Việt Nam
đã thiếu ăn. Chính phủ phải nhập 538.462 tấn gạo trong năm 1975 để cung cấp
lương thực cho dân chúng. Nam
Từ 1975 đến 1980, ngành sản xuất lúa gạo ở trong thời kỳ này với các chương trình có mục tiêu để tạo điều kiện căn bản cho sản xuất lúa như khai hoang, phục hóa, mở rộng diện tích trồng lúa và phát triển các giống lúa cải tiến ngắn ngày ở cả hai miền để thay thế dần cho các giống lúa mùa địa phương chỉ trồng được một vụ trong năm và cho năng suất thấp.
Theo kinh nghiệm, nông dân từ Quảng Trị vào Nam, chuyển mùa từ lúa Mùa qua lúa Hè Thu để tránh lụt trong các tháng 10 và 11. Nông dân cũng tăng diện tích lúa Đông Xuân, mùa có nhiều ánh sáng nên năng suất lúa thường cao hơn (Nguyễn Văn Ngưu và De Datta, 1979).
Sau năm 1975 đất đai ở ĐBSCL được phát triển và cải thiện cho công việc trồng lúa. Diện tích lúa được thu hoạch do đó tăng nhanh, từ 4,85 triệu ha trong năm 1975 lên đến 5,60 triệu ha trong năm 1980.
Diện tích đất nông nghiệp có tưới tiêu trong năm 1980 chỉ có 1,7 triệu ha (FAOSTAT). Phần lớn ruộng lúa còn lệ thuộc nhiều vào thiên nhiên và dể bị rũi ro như khô hạn và lũ lụt. Vì thiếu tưới tiêu chủ động nên nông dân không bón nhiều phân cho lúa. Tổng số lượng phân bón dùng trong nước chỉ có 155.176 tấn trong năm 1980. Năng suất lúa bình quân giữa 1975 và 1980 có chiếu hướng giảm - 2.120 kg/ha trong năm 1975 còn 2.020 kg/ha trong năm 1980 – do phần lớn diện tích đất mới khai hoang chưa ổn định cho dù nông dân đã trồng các giống lúa cải tiến có tiềm năng năng suất cao.Tổng sản lượng lúa, do đó, chỉ tăng tăng thêm hơn 1 triệu tấn (từ 10,29 triệu tấn năm 1975 lên 11,67 triệu tấn năm 1980). Bình quân tổng sản lượng lúa chỉ tăng chừng 5 kg/người/năm giữa 1975 đến 1980. Dân không đủ gạo để ăn no và Chính phủ phải nhập gạo để bảo đảm an ninh lương thực cho cả nước.
Giống IR8 cũng được trồng đại trà ở ĐB Sông Hồng và có tên là Nông Nghiệp 8. Trong năm 1978, Việt Nam nhập 250 tấn hạt giống lúa IR36 và trong năm 1981 giống IR42 được nhập vào để trồng trên các vùng đất nhiểm mặn. Từ 1978 đến 1983, Việt Nam nhập 11 giống lúa từ IRRI để trồng (Darymple, 1986 và Khush et al., 1995).
Kinh nghiệm trong thời kỳ (1975-1980) cho thấy các giống lúa cải tiến cao sản và diện tích đất trồng lúa nhiều hơn cũng không tăng tổng sản lượng lúa nhanh để cung cấp đủ gạo ăn trong nước. Các chương trình có mục tiêu phát triển diện tích đất trồng lúa có tưới tiêu do đó được đẩy mạnh. Diện tích đất nông nghiệp có tưới tiêu trong năm 1985 lên đến 2,5 triệu ha (FAOSTAT). Nhờ có tưới tiêu nông dân dùng nhiều phân. Lượng phân bón dùng trong nước tăng lên đến 385.600 tấn trong năm 1985 (FAOSTAT). Dân chúng vẫn chưa có điều kiện để thâm canh nên diện tích gặt lúa trong năm 1985 chỉ có 5,70 triệu ha. Nhờ có tưới tiêu và phân bón năng suất tăng lên nhanh, đến 2785 kg/ha trong năm 1985. Tổng sản lượng lúa do đó tăng lên đến 15,87 triệu tấn với bình quân là 268,6 kg/người trong năm 1985, cho dù dân số có tăng.
Nguồn: FAOSTAT-2012
Thành công khích lệ trong các năm 1980 – 1985, chứng minh vai trò quan trọng của tưới tiêu và phân bón trên sản xuất cây lúa.
Bảng sau đây cho biết quá trình phát triển diện tích, năng suất và sản lượng lúa ở Việt
trong giai đoạn 1975-1986: Nam
Nguồn: FAOSTAT-2012
Tình hình sản xuất cây lúa ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới (1986-2012)
Từ Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VI, năm 1986 bắt đầu chuyển sang thời kỳ đổi mới.
Rút kinh nghiệm trong vòng 1 thập niên đất nước hòa bình, thống nhất nhưng vẫn còn đói, nghèo. Quyết tâm của Chính phủ và người dân là tập trung tăng tốc sản xuất lúa để bảo đảm an ninh lương thực.
Rút kinh nghiệm trong vòng 1 thập niên đất nước hòa bình, thống nhất nhưng vẫn còn đói, nghèo. Quyết tâm của Chính phủ và người dân là tập trung tăng tốc sản xuất lúa để bảo đảm an ninh lương thực.
Ngành sản xuất lúa gạo ở Việt
trong thời kỳ đổi mới có thể chia ra làm 3 giai đoạn: Nam
-Giai đoạn khởi đầu (1986-1990).
-Giai đoạn tăng tốc (1991-2000).
-Giai đoạn ổn định (2001-2012).
Giai đoạn khởi đầu (1986-1990)
Tập trung quyết liệt vào mở rộng diện tích ở ĐBSCL, trong đó khai hoang vùng ĐTM và vùng Tứ Giác Long Xuyên trước kia chủ yếu là hoang hóa và một phần diện tích được trồng lúa nổi với năng suất chỉ 1-2 tấn/ha được chuyển thành đất 2 vụ lúa cải tiến cao sản có tưới trong mùa khô.
Nông dân bắt đầu tăng gia thâm canh, trồng 2-3 vụ lúa trong năm. Hệ số canh tác lúa trong năm 1985 đã đạt được 1,33 và tăng lên đến 1,47 trong năm 1990 (Thống Kê Nông Nghiệp, 1996).
Diện tích đất nông nghiệp có tưới tiêu tiếp tục được tăng lên đến 2,9 triệu ha trong năm 1990 (FAOSTAT). Diện tích của lúa Mùa giảm từ 3,08 triệu ha trong năm 1985 xuống còn 2,73 triệu ha trong năm 1990; trong khi đó diện tích lúa Hè Thu (0,85 triệu ha lên đến 1,21 triệu ha) và của lúa Đông-Xuân (1,76 triệu ha lên đến 2,07 triệu ha) tăng nhanh (Nguyễn Sinh Cúc, 1996 và Thống Kê Nông Nghiệp, 1999).
Bằng kinh nghiệm mở mạng lưới kênh đào, áp dụng biện pháp canh tác ém phèn né lũ, biến vùng ngập lũ hoang hóa ở ĐBSCL trở thành vựa lúa của những năm sau này.
Các giống lúa cải tiến nhập từ IRRI đã phát huy tác dụng, bên cạnh đó các Viện nghiên cứu và các Trường Đại học Nông nghiệp trong nước đã tự lai tạo thành công nhiều giống lúa cải tiến trong nước để phục vụ sản xuất. Các tỉnh Miền Bắc cũng bắt đầu nhập giống lúa ưu thế lai F1 từ Trung Quốc để cải thiện năng suất ở vùng núi phía Bắc và đồng bằng sông Hồng.
Thực ra Việt
đã xuất khẩu 2,09 triệu tấn gạo
đặc sản và chỉ nhập khẩu khoảng 81.000 tấn gạo thông dụng trong năm 1989
(FAOSTAT). Nam
Trong năm 1990 diện tích lúa thu hoạch cả nước đạt được 6,02 triệu ha, năng suất lúa tăng lên đến 3.181 kg/ha, và tổng sản lượng lúa lên đến 19,25 triệu tấn. Sản xuất lúa đã không những cung cấp đủ lúa tiêu dùng trong nước mà còn dư thừa để xuất khẩu.
Ngành sản xuất lúa trong thời kỳ khởi đầu này đã chuyển Việt
từ một nước thiếu ăn phải nhập khẩu gạo trở thành một nước đủ ăn và bắt đầu có dư gạo để xuất
khẩu. Nam
Trong giai đoạn khởi đầu của cây lúa Việt
trong thời kỳ đổi mới với kết quả sản xuất như bảng sau: Nam
Nguồn: FAOSTAT-2012
Giai đoạn tăng tốc (1991-2000)
Các chương trình có mục tiêu phát triển diện tích đất trồng lúa có tưới tiêu được tiếp tục đẩy mạnh. Trong các năm 1995 - 1997, diện tích gặt lúa cả nước gồm có: 3,18 triệu ha lúa nước có tưới tiêu, 1,21 triệu ha lúa nước không có tưới tiêu, 410.000 ha lúa nước ngập sâu và 420.000 ha ruộng lúa rẫy (Huke và ctv -1997).
Trong năm 1991 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn mua một số hạt giống lúa lai F1 từ Trung Quốc và trồng thí nghiệm trên 100 ha ở miền Bắc.
Khi thu hoạch các giống lúa lai này cho năng suất cao hơn các giống lúa có năng suất cao nhất khoảng 20%, tương đương 1 tấn/ha (Nguyễn Công Tạn, 1994). Với giúp đỡ kỹ thuật của FAO trong năm 1992, diện tích lúa lai ở Việt Nam tăng từ 11.300 ha trong năm 1992 lên đến 102.800 ha trong năm 1996 (Quách Ngọc Ân, 1998). Do đó, năng suất tăng lên đến 4.243 kg/ha trong năm 2000.
Cơ giới hóa trong nghề trồng lúa trong giai đoạn này tăng lên nhanh chóng. Số máy cày cả nước trong năm 1999 là 145.850 chiếc. Trong năm 2001 diện tích đất lúa được làm đất bằng máy cày đã lên đến 2.526.000 ha ,gần 63,5% tổng số diện tích đất lúa trong năm này (Thống Kê Nông Nghiệp, 2002). Nhờ có sức máy công việc làm đất để trồng lúa ít mất công sức và thời gian hơn.
Các giống lúa ngắn ngày (90 - 100 ngày), năng suất cao và không có quang cảm được lai tạo trong nước trong thập niên 1990s được dân trồng phổ biến (Bùi Bá Bổng, 2000). Nhờ các yếu tố này nông dân đã tăng gia thâm canh và hệ số thâm canh lúa tăng nhanh lên đến 1,80 trong năm 2000. Diện tích lúa cả nước trong năm 2000 đạt được 7,66 triệu ha.
Các giống lúa ngắn ngày (90 - 100 ngày), năng suất cao và không có quang cảm được lai tạo trong nước trong thập niên 1990s được dân trồng phổ biến (Bùi Bá Bổng, 2000). Nhờ các yếu tố này nông dân đã tăng gia thâm canh và hệ số thâm canh lúa tăng nhanh lên đến 1,80 trong năm 2000. Diện tích lúa cả nước trong năm 2000 đạt được 7,66 triệu ha.
Lượng gạo xuất khẩu trong những năm cuối thập niên 1990s đã lên đến gần 4 triệu tấn/năm. Số ngoại tệ thu được do xuất khẩu gạo trung bình khoảng 500 triệu USD/ năm.
Trong năm 2000 tổng sản lượng lúa đã đạt 32,52 triệu tấn, bình quân sản lượng lúa lên đến 416,3 kg/ người.
Bình quân sản lượng lúa trên đầu người trong giai đoạn đầu của thời kỳ đổi mới cho đến năm 2000 được ghi nhận như sau:
Nguồn: FAOSTAT -2012
Như vậy cho đến năm 1990 gạo Việt Nam tương đối đủ ăn, an ninh lương lương thực bảo đảm, trong giai đoạn 1991-2000 Việt Nam đã có dư gạo để xuất khẩu và bắt đầu xâm nhập vào thị trường xuất khẩu gạo thế giới.
Tình hình sản xuất lúa ở Việt
trong giai đoạn tăng tốc 1990-2000 được liệt kê qua bảng sau đây: Nam
Nguồn: FAOSTAT-2012
Tình hình sản xuất cây lúa Việt
trong thế kỷ 21 (2001- đến nay) Nam
Trong thời kỳ này sản xuất cây lúa được tập trung vào chiều sâu. Diện tích đất trồng lúa đã đạt ngưỡng giới hạn và có xu thế giảm do quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa. Sản lượng lúa tăng nhanh chủ yếu dựa vào thâm canh tăng năng suất là chính.
Diện tích lúa có tưới tiêu ngày nay đã hơn 80% tổng số diện tích trồng lúa trong cả nước (Bùi Bá Bổng, 2004).
Diện tích lúa lai tiếp tục tăng trong thời kỳ này. Trong năm 2004 diện tích lúa lai ở Việt
đã có 600.000 ha với năng suất
lúa lai cao hơn năng suất của lúa cải tiến cao sản khoảng 20-25% (tăng khoảng1,5
tấn/ha) (Lê Hồng Nhu, 2006). Nam
Nhờ khai thác tiềm năng của các giống lúa cải tiến cao sản và các giống lúa lai nên năng suất lúa bình quân cả nước tăng từ 4.243 kg/ha trong năm 2000 lên đến 4.885 kg/ha trong năm 2005 và 5.322 kg/ha trong năm 2010.
Tuy nhiên, diện tích trồng lúa toàn quốc đã giảm xuống từ 7,66 triệu ha trong năm 2000 xuống đến 7,32 triệu ha trong năm 2005. Diện tích trồng lúa còn tiếp tục giảm cho đến năm 2010 chủ yếu do xây dựng những khu công nghiệp và phát triển đô thị trên đất lúa. Từ đó Chính phủ có chủ trương bảo vệ cho bằng được diện tích đất trồng lúa hiện có sau năm 2010.
Từ năm 2010 trở đi cây lúa Việt Nam đi vào ổn định và còn tiếp tục phát triển theo theo nội dung chiều sâu vừa bảo đảm giữ vững và tăng năng suất, vừa cải thiện chất lượng hạt gạo để mở rộng thị trường tiêu thụ gạo Việt Nam trên thế giới.
Trong năm 2011 Việt Nam phá kỷ lục xuất khẩu gạo từ trước đến nay, đạt 7 triệu tấn gạo xuất khẩu, đứng thứ I trên thế giới trong khi Thái Lan là nước xuất khẩu gạo số I thế giới trong 4 thập kỷ qua lại bị lũ lụt nặng trong năm 2011 và đầu năm 2012. Ngôi vị xuất khẩu gạo số I trên thế giới trong năm 2011, 2012 của Thái Lan đã nhường ngôi lại cho Việt nam!
Bảng sau đây liệt kê diện tích, năng suất và sản lượng lúa sản xuất ở Việt
trong thời kỳ 1961-2010: Nam
Nguồn: FAOSTAT | © FAO Statistics Division 2012 | 04 May 2012
Tài liệu tham khảo
4-Văn hóa Đông Sơn-http://vi.wikipedia.org/wiki/
5-Tiến sĩ Trần Văn Đạt, 2005. Sản xuất lúa gạo trên thế giới: Hiện trạng và khuynh hướng phát triển trong thế kỷ 21. NXB Nông Nghiệp, Hà Nội, 502 tr.
6- T.S. Nguyễn Văn Ngưu: Thư Ký Điều Hành, Ủy Ban Lúa Gạo Quốc tế,FAO, Rome, Italy, Sản Xuất Lúa Gạo Trong Thế Kỷ 21: Thử Thách, Cơ Hội Kỹ Thuật và Chính Sách Nguu.nguyen@fao.org
Kỹ sư Hồ Đình Hải
Kỹ sư Hồ Đình Hải

markdown:
##
**Lịch sử phát triển nghề trồng lúa ở Việt Nam**
###
**Tổng
quan**
####
**Nguồn gốc cây lúa trồng Châu Á (** *Oryza sativa*) và ở Việt Nam *Oryza sativa*) và ở Việt
Trên thế giới có hai loài lúa trồng được xác định từ thời cổ đại cho đến ngày nay. Đó là loài lúa trồng Châu Á (
*Oryza sativa)*và loài lúa trồng Châu Phi ( *Oryza glaberrima*).
Loài lúa trồng Châu Phi đã được xác định nguồn gốc ở vùng thung lũng thượng nguồn sông
Niger (ngày nay thuộc ). Mali
Loài lúa trồng Châu Á có nguồn gốc phát xuất đầu tiên ở đâu vẫn là đề tài tranh luận của các nhà khoa học thế giới và ngày càng sáng tỏ với những khai quật khảo cổ học có tính đột phá và những phương pháp phân tích hiện đại dựa trên cơ sở phân tích phóng xạ và AND.
Trước đây có 4 giả thuyết về nơi phát xuất đầu tiên của cây lúa trồng Châu Á, đó là: nguồn gốc Trung quốc, nguồn gốc Ấn Độ, nguồn gốc Đông Nam Á và giả thuyết Đa trung tâm phát sinh.
**1-Giả thuyết cây lúa trồng Châu Á có nguồn gốc từ Trung Quốc**
Theo Giả thuyết này thì Trung Quốc là nước có bằng chứng liên quan đến cây lúa trồng sớm nhất trên thế giới được công nhận.
Để khẳng định lại điều này, trong năm 2011, một nỗ lực kết hợp của Đại học Stanford (Mỹ), Đại học New York (Mỹ), Đại học Washington (Mỹ) và Đại học Purdue (Mỹ) đã cung cấp bằng chứng để kết luận rằng lúa thuần ở Châu Á có nguồn gốc duy nhất ở thung lũng sông Dương Tử của Trung Quốc. Nhưng tùy thuộc vào đồng hồ phân tử được sử dụng bởi các nhà khoa học, thời gian xuất hiện cây lúa trồng đầu tiên ở Trung Quốc cách nay từ 8.200 đến 13.500 năm. Điều này phù hợp với các dữ liệu khảo cổ học nổi tiếng về đề tài này.
Tuy nhiên, trong năm 2003, ở Hàn Quốc khám phá nhiều hạt gạo cháy ở tỉnh Chungbuk có niên đại phóng xạ khoảng 15.000 năm (IRC, 2003); nhưng nước này không thể là trung tâm nguồn gốc của cây lúa trồng Châu Á và Hàn Quốc không chứng minh được các hạt gạo khai quật đó là lúa hoang hay lúa trồng. Do đó cho đến hiện nay Trung Quốc vẫn là nước có bằng chứng cây lúa trồng sớm nhất thế giới.
**2-Giả thuyết nguồn gốc cây lúa trồng từ Ấn Độ**
Giả thuyết này được chứng minh dựa trên di vật cổ nhất là hạt lúa và vỏ trấu được tìm thấy trên đồ gốm và trầm tích phân bò ở Koldihwa- Uttar Pradhesh, có niên đại phóng xạ 6.570 và 4.530 B.C. (Vishnu-Mittre 1976; Sharma
*et al*. 1980).
Với niên đại đó vẩn muộn hơn nhiều so với các di vật cây lúa tìm thấy ở Trung Quốc.Do đó giả thuyết này không được nhiều người chấp nhận.
**3-Giả thuyết nguồn gốc cây lúa trồng ở vùng núi Đông** Á Nam
Trong vùng Đông Nam Á (ĐNA) gồm cả Việt Nam, có rất ít công cuộc khai quật trên diện tích rộng lớn để nghiên cứu so với các hoạt động khảo cổ qui mô tại hai quốc gia lớn: Trung Quốc và Ấn Độ. Vì vậy các giả thuyết về cây lúa trồng có nguồn gốc từ vùng ĐNA và các cuộc khảo cổ học quy mô của vùng này chưa có tiếng vang để tạo sức thuyết phục đối với các nhà khảo cổ học khác trên thế giới.
Giả thuyết cây lúa trồng có nguồn gốc ở Châu Á được chứng minh thuyết phục nhất bởi Higham (1989) báo cáo vỏ trấu và liềm gặt lúa bằng vỏ sò được tìm thấy ở Khok Phanom Di gần vùng vịnh Thái Lan, có niên đại phóng xạ 6.000-4.000 năm TCN. Di chỉ này có tương quan đến di chỉ văn hóa Hòa Bình ở Việt
.
Nhưng niên đại vẩn thấp hơn các di vật cây lúa trồng ở Trung Quốc. Do đó giả thuyết này cũng không được chấp nhận. Nam **4-Giả thuyết đa trung tâm phát sinh cây lúa trồng Châu Á.**
Giả thuyết này được chứng minh thuyết phục bởi Chang (1985), chuyên gia di truyền cây lúa của IRRI, ông xem xét lại tất cả tin liệu và các dữ kiện khoa học, khảo cổ, sinh học tiến hóa, hệ thống sinh học và lịch sử nông nghiệp để đưa ra kết luận rằng
**lúa trồng ở châu Á có thể bắt nguồn từ nhiều địa điểm một cách độc lập và đồng bộ**, vì những nơi này hiện có nhiều loài lúa hoang và lúa trồng cùng sống trong một môi trường. Những địa điểm này khởi đầu **từ đồng bằng sông Ganges đến miền bắc Myanmar, miền đông bắc Thái Lan, bắc Lào, bắc Việt Nam, miền nam và tây nam Trung Quốc**, và những vùng lân cận khác.
Điều này có thể suy diễn cho
**nền**, vì sự di chuyển xuyên quốc gia hoặc lục địa còn rất giới hạn trong thời kỳ cách nay 10-8 thiên niên kỷ. *nông nghiệp sơ khai*xuất hiện độc lập
Giả thuyết này hợp lý hơn cả vì trước khi trồng lúa con người đã thu hoạch lúa hoang để làm lương thực. Khi lúa trồng phát triển vẩn đan xen với lúa hoang và lúa hoang mất dần và nhiều loài đã tiệt chủng.
Với giả thuyết này Việt
có
thể là một trong những nơi phát sinh cây lúa trồng ở Châu Á. Nam
Giả thuyết của Chang rất được nhiều nhà khoa học hiện đại ủng hộ.
Giả thuyết của Chang rất được nhiều nhà khoa học hiện đại ủng hộ.
####
**Nền văn minh lúa nước ở Việt
Nam** **Văn minh lúa nước**là những nền văn minh cổ đại xuất hiện từ cách đây khoảng 10.000 năm tại vùng Đông Nam Á và Nam Trung Hoa. Nền văn minh này đã đạt đến trình độ đủ cao về các kỹ thuật canh tác lúa nước, thuỷ lợi, phát triển các công cụ và vật nuôi chuyên dụng. Chính sự phát triển của nền văn minh lúa nước đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự ra đời của những nền văn hoá đương thời như Văn hóa Hemudu, Văn hóa Đông Sơn, Văn hóa Hòa Bình .v.v. Cũng có những ý kiến cho rằng, chính nền văn minh lúa nước là chiếc nôi để hình thành cộng đồng dân cư có lối sống định cư định canh và các giá trị văn hoá phi vật thể kèm theo, đó chính là văn hóa làng xã.
Cây lúa nước chỉ có thể phát triển tốt khi sống ở những khu vực khí hậu phù hợp như các vùng nhiệt đới, và có điều kiện canh tác tốt, năng suất cao khi hàng năm các con sông lớn như sông Mê kông, sông Hồng, sông Mã... mang theo một lượng phù sa mới, bồi đắp hàng năm vào các mùa nước lũ.
Một số nhà khoa học khác không công nhận Đông Nam Á là trung tâm phát sinh nông nghiệp mà chỉ xếp hạng nó vào trung tâm thứ yếu. Họ cho rằng về địa thế và khí hậu, cũng như chủng tộc, miền châu thổ sông Hồng cùng nguồn gốc trong tiền sử với Nam Trung Hoa. Nên vùng Đông Nam Á là nơi phát sinh thứ yếu của cây lúa trồng từ miền nam Trung Hoa.
Một số khá đông các nhà nghiên cứu khác cho rằng Nam Trung Hoa là trung tâm chính yếu phát sinh trồng trọt song song với các trung tâm khác ở Trung Đông và Ấn Độ.
Đến nay, vẫn còn có nhiều sự bất đồng trong giới khoa học về các trung tâm sơ khởi nông nghiệp. Burkill và Sauer đưa ra nhiều chứng cứ cho rằng Á Đông chính là nguồn gốc của các thứ khoai, củ. Sau đó theo đường hàng hải, khoai Á Đông được phân tán đi các đảo ngoài Thái Bình Dương, Châu Phi và Châu Mỹ.
Một số khá đông các nhà nghiên cứu khác cho rằng Nam Trung Hoa là trung tâm chính yếu phát sinh trồng trọt song song với các trung tâm khác ở Trung Đông và Ấn Độ.
Đến nay, vẫn còn có nhiều sự bất đồng trong giới khoa học về các trung tâm sơ khởi nông nghiệp. Burkill và Sauer đưa ra nhiều chứng cứ cho rằng Á Đông chính là nguồn gốc của các thứ khoai, củ. Sau đó theo đường hàng hải, khoai Á Đông được phân tán đi các đảo ngoài Thái Bình Dương, Châu Phi và Châu Mỹ.
**Nguồn:**Bách khoa toàn thư mở Wikipedia [http://vi.wikipedia.org/wiki/Van_minh_lua_nuoc](http://vi.wikipedia.org/wiki/Van_minh_lua_nuoc)
####
**Vai trò
của cây lúa đối với con người ở Việt Nam** **Từ nhiều ngàn năm qua, cây lúa đã gắn bó với con người, làng quê Việt Nam, đồng thời cũng trở thành tên gọi cho một nền văn minh - nền văn minh lúa nước Sông Hồng.** ****
Cây lúa không chỉ mang lại sự no đủ mà còn trở thành một nét đẹp trong đời sống văn hoá tinh thần của người Việt. Hạt lúa và người nông dân cần cù, mộc mạc là hình ảnh không thể thiếu trong bức tranh của làng quê Việt
trong quá khứ, hiện tại mãi mãi sau này. Nam
Là cây trồng quan trọng nhất thuộc nhóm ngũ cốc, lúa cũng là cây lương thực chính của người dân Việt
nói riêng và người dân Châu Á
nói chung. Cây lúa, hạt gạo đã trở nên thân thuộc gần gũi đến mức từ bao đời
nay người dân Việt Nam
coi đó là một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Từ những bữa cơm đơn giản
đến các bữa tiệc sang trọng, không thể thiếu sự góp mặt của hạt gạo được chế biến ở dạng này hay dạng khác. Nam
Cây lúa Việt Nam không chỉ giữ vai trò to lớn trong đời sống kinh tế, xã hội mà còn có giá trị lịch sử, bởi lịch sử phát triển của cây lúa gắn liền với lịch sử phát triển của cả dân tộc Việt Nam, in dấu ấn trong từng thời kỳ thăng trầm của đất nước.
Trước đây, cây lúa, hạt gạo chỉ có thể đem lại sự no đủ cho con người thì ngày nay nó còn có thể làm giàu cho người nông dân và cho cả đất nước nếu chúng ta biết biến nó thành một thứ hàng hoá có giá trị.
Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, cây lúa cũng đang có những biến đổi để thích ứng với nhu cầu thực tế. Chính vì vậy, cần phải bảo tồn và phát triển, làm phong phú thêm nguồn gen thực vật quý giá này.
###
**Lịch sử phát triển nghề trồng
lúa ở Việt Nam**
####
**Cây
lúa Việt **
trong thời kỳ tiền sử (trước Công nguyên) Nam
Trong thời kỳ tiền sử ở Việt
đã trải qua
các nền văn hóa sau đây: Nam
|
|Hậu kỳ
|
|Thời đại đồ
đá mới
-
-
-Văn hóa Quỳnh Văn (8.000 - 6.000 TCN)
-Văn hóa Cái Bèo (7.000 - 5.000 TCN)
-
|
|Thời đại hậu kỳ đồ đá mới và sơ kỳ đồ đồng
-Văn hóa Hạ Long (3.000 - 1.500 TCN)
-Văn hóa Phùng Nguyên (2500-1500 TCN)
-Văn hóa Cồn Chân Tiên, Hoa Lộc
-Văn hóa Tiền Sa Huỳnh (2.000 - 1.000 TCN)
|
|Trung kỳ thời đại đồ đồng
-
|
|Hậu kỳ thời đại đồ đồng
-
|
|Văn hóa Đông Sơn (700
TCN - 100)
Văn hóa Đồng Nai (1.000 TCN - 0)
**Nguồn:**Văn hóa Đông Sơn- [http://vi.wikipedia.org/wiki/](http://vi.wikipedia.org/wiki/) **Bối cảnh xuất hiện cây lúa trồng ở Việt**
trong thời kỳ tiền sử Nam
Văn hóa Phùng Nguyên là một nền văn hóa tiền sử thuộc cuối thời đại đồ đá mới và sơ kỳ thời đại đồ đồng, khoảng 3.500 -2.500 năm TCN. Phùng Nguyên là tên một làng ở xã Kinh Kệ, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, nơi đầu tiên tìm ra các di chỉ của nền văn hóa này. Trong nền văn hóa Phùng nguyên đã xuất hiện công cụ trồng lúa.
Trong thời đại đồ đồng nền văn minh lúa nước ở Việt Nam đã phát triển rực rở ở đồng bằng sông Hồng. Các di chỉ đồ đồng của người Việt rất phong phú với các di vật bằng đồng, trong đó nổi tiếng nhất là Trống đồng Ngọc Lũ.
Văn hoá Đồng Đậu là nền văn hóa thuộc thời kỳ đồ đồng ở Việt
cách ngày nay khoảng 3.000 năm, sau văn hóa Phùng Nguyên, trước văn hóa Gò Mun.
Tên của nền văn hóa này đặt theo tên khu di chỉ Đồng Đậu ở thị trấn Yên Lạc, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc. Nam
Đến khoảng năm 1200 TCN-1000 năm SCN, sự phát triển của kỹ thuật trồng lúa nước và đúc đồ đồng trong khu vực sông Mã và đồng bằng sông Hồng đã dẫn đến sự phát triển của nền văn hóa Đông Sơn, nổi bật với các trống đồng Ngọc Lũ. Các vũ khí, dụng cụ và trống đồng được khai quật của văn hóa Đông Sơn minh chứng cho kỹ thuật đúc đồ đồng bắt nguồn từ đây, nhiều mỏ đồng nhỏ xưa đã được khai quật ở miền Bắc Việt Nam. Ở đây các nhà khảo cổ đã tìm thấy quan tài và lọ chôn hình thuyền, nhà sàn, và bằng chứng về phong tục ăn trầu và nhuộm răng đen.
Trong thời kỳ tiền sử này kể từ hậu kỳ đồ đá mới trải qua thời kỳ đồ đồng, đồ sắt, nền văn Minh lúa nước của Văn Lang, Âu Lạc phát triển rực rở. Nền văn hóa xóm làng phát triển mạnh mẽ. Từ đó làm cho người Việt sau này có ý thức bảo vệ được nền văn hóa đặc sắc riêng của mình, không bị đồng hóa suốt 1000 năm Bắc thuộc.
Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) - một nền văn minh lúa nước đã hình thành từ hàng nghìn năm, với diện tích tự nhiên khoảng 15.000 km
2được bồi tụ bởi phù sa của hai con sông lớn là sông Hồng và sông Thái Bình. Ðây là địa bàn cư trú của người Việt cổ, cũng là nơi hình thành nền văn minh lúa nước Việt nam.
Qua nghiên cứu khảo sát các nền văn hóa trên, sự tiến bộ của nông cụ có liên quan đến nghề trồng lúa từ hậu kỳ đồ đá mới, đến đồ đồng, đồ sắt. Thời kỳ này trùng khớp với triều đại Hồng Bàng trong dã sử Việt
. Nam
####
**Cây
lúa Việt **
trong thời kỳ Bắc thuộc (179 TCN-938) Nam **Bối cảnh lịch sử:**Trong thời kỳ Bắc thuộc,Việt
|
|Sự
kiện |
|Thời
gian
|
|
Thuộc Nhà Triệu (
|
|
179 TCN - 111 TCN
|
|
Thuộc Tây Hán
|
|
111 TCN - 25
|
|
Thuộc Đông Hán
Khởi nghĩa
Hai Bà Trưng |
|
25 - 226
40 - 43
|
|
Thuộc Đông Ngô (thời Tam Quốc)
Khởi nghĩa Bà Triệu |
|
226 - 280
248
|
|
Thuộc Tấn
|
|
280 - 420
|
|
Thuộc Lưu Tống (Nam Bắc triều Trung Hoa)
|
|
420 - 479
|
|
Thuộc
|
|
479 - 502
|
|
Thuộc Lương (Nam Bắc triều Trung Hoa)
|
|
502 - 541
|
|Nhà Tiền Lý, quốc hiệu Vạn Xuân |
|542 - 603
|
|
Thuộc Tùy
|
|
603 - 617
|
|
Thuộc Đường
Khởi nghĩa Mai Thúc Loan Khởi nghĩa Phùng Hưng |
|
618 - 906
722 766 - 791
|
|Họ Khúc giành
quyền tự chủ |
|905 - 930
|
|Dương Đình Nghệ tiếp tục sự nghiệp của ba đời họ
Khúc |
|931 - 937
|
|Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng lần thứ nhất (chống quân Nam Hán) |
|938 **Tình hình phát triển cây lúa ở Việt**
trong thời kỳ Bắc thuộc Nam
Về giống lúa, trải qua hàng ngàn năm, người nông dân Việt Nam đã chọn lọc những biến dị trong tự nhiên những giống lúa đáp ứng nhu cầu lương thực ngày càng cao. Cây lúa trở thành cây trồng chính ở đồng bằng sông Hồng suốt thời kỳ Bắc thuộc.
Mặc dù sử sách có ghi lại công lao của Thái thú Sĩ Nhiếp (137-226) thuộc cuối đời Đông Hán và đầu đời Tam Quốc đã có công truyền bá Nho giáo và dạy người Giao Chỉ (tên nước ta là một quận của Trung Hoa vào thời kỳ Bắc thuộc) về nghề trồng lúa nhưng về cơ bản cây lúa trồng ở nước ta phát triển từ nội sinh là chính.
Không những cây lúa cung cấp lương thực nuôi sống con người Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này, mà nền văn minh lúa nước là nền tản tinh thần để phát triển xóm làng, phong tục và nền văn hóa đặc sắc của người Việt Nam.
Nhờ ý thức văn hóa dân tộc khởi nguồn từ nền văn minh lúa nước mà người Việt
không bị đồng hóa bởi người Tàu trong suốt 1000 năm Bắc thuộc. Nam
Nhiều kinh nghiệm quý báo của thời kỳ này về nghề trồng lúa vẩn còn truyền tụng trong dân gian qua ca dao, tục ngữ vẩn còn tồn tại cho đến hiện nay.
####
**Cây
lúa Việt **
trong thời kỳ phong kiến độc lập ( 938-1858) Nam **Bối cảnh lịch sử:**Trong thời kỳ Phong kiến độc lập, Việt
|
|Triều
đại |
|Thời
gian
|
|
939 - 967
|
||
|
968 - 980
|
||
|
1010 - 1225
|
||
|
1226 - 1400
|
|
Kháng chiến chống quân
|
|
1400 - 1407
1406 - 1407
|
|
Thuộc
|
|
1407 - 1427
1418 - 1427
|
||
|
1428 - 1527
|
||
|
1527 - 1595
|
||
|
1533 - 1592
|
|
1570 - 1786
1627 - 1675
|
||
|
1786 - 1802
|
||
|
1802 - 1945
**Tình hình phát triển cây lúa Việt** trong thời kỳ Phong kiến độc lập. Nam
Khoảng 500 năm đầu của thời kỳ này cây lúa Việt
tiếp tục ổn định và phát triển chậm chạp, không có nhiều biến đổi so với thời kỳ
Bắc thuộc. Nam
Tuy nhiên quá trình mở rộng bờ cổi về phương
đã từng bước mở rộng diện tích trồng lúa. Từ đồng bằng sông Hồng, nghề trồng
lúa phát triển đến đồng bằng Thanh Nghệ Tỉnh rồi sau này đến đồng bằng Nam Bộ. Nền văn minh lúa nước Việt Nam bắt đầu từ đồng bằng sông Hồng, theo dấu chân của người Việt lan rộng trong cả nước, tạo nên nền văn minh lúa nước ở Việt Nam lưu truyền cho đến ngày nay. Nam
Bước nhảy vọt của thời kỳ này vào triều các Chúa Nguyễn và sau đó được phát triển ở đỉnh cao trước khi nước ta bị thực dân Pháp xâm lược.
####
**Cây
lúa Việt **
trong thời kỳ thuộc Pháp (9/1858-3/1945) Nam **Bối cảnh lịch sử:**Trong thời kỳ thuộc Pháp (9/1858-3/1945) có những sự kiện đáng ghi nhận như sau:
-Ngày 1/9/1858 hạm đội Pháp - Tây Ban Nha chiếm bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng).
-Ngày 17/2/1859 Pháp đánh chiếm thành Gia Định.
-Ngày 5/6/1862 Triều đình Huế ký Hiệp ước Nhâm Tuất cắt 3 tỉnh miền Đông lục tỉnh là Gia Định, Định Tường và Biên Hòa cho Pháp.
-Năm1867 ÷ 1874 Pháp tiếp tục chiếm 3 tỉnh miền Tây, tới chiếm toàn bộ
kỳ. Nam
-Ngày 20/6/1867 Pháp đơn phương ra tuyên bố 6 tỉnh Nam kỳ là lãnh địa của Pháp.
-Năm 1873 ÷ 1874 Pháp đánh Bắc kỳ lần thứ nhất.
-Ngày 15/3/1874 Triều đình Huế ký Hiệp ước với Pháp, chấp nhận chủ quyền của Pháp đối với tỉnh Bình Thuận trở vào (toàn bộ Nam kỳ) để Pháp rút khỏi Bắc kỳ.
-Năm 1882 ÷ 1883 Pháp đánh Bắc kỳ lần thứ hai, hoàn thành xâm lược Bắc kỳ.
-Ngày 20/8/1883 Pháp đánh chiếm Thuận An, uy hiếp triều đình
[Huế](http://vi.wikipedia.org/wiki/Hu%E1%BA%BF).
-Ngày 25/8/1883 Triều đình ký Hiệp ước với Pháp tại Huế thừa nhận Bắc kỳ là thuộc địa của Pháp và chấp nhận nền bảo hộ của Pháp ở Trung kỳ.
-Ngày 6/6/1884 Triều đình ký hiệp ước với Pháp tại Huế chấp nhận nền bảo hộ của Pháp và sẽ thay mặt nước An Nam trong mọi quan hệ đối ngoại.
-Năm1887 Pháp thành lập Liên bang Đông Dương, chế độ toàn quyền Đông Dương.
-Năm1911 Nguyễn Tất Thành ra nước ngoài tìm đường cứu nước.
-Năm1914 Chiến tranh thế giới lần thứ nhất bùng nổ.
-Ngày 3/2/1930 thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
-Ngày 1/9/1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.
-Ngày 22/9/1940 Phát xít Nhật đưa quân vào Đông Dương.
-Ngày 8/2/1941 Nguyễn Ái Quốc về nước (tới Cao Bằng) trực tiếp chỉ đạo cách mạng.
-Ngày 19/5/1941Thành lập Mặt trận Việt Minh.
-Ngày 22/12/1944 Thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam.
-Ngày 9-3-1945 : Nhật nổ súng lật đổ Pháp trên toàn Đông Dương. Thời kì Pháp thuộc kết thúc.
-Năm 1945: Nạn đói gây ra cái chết của 2 triệu người (trong dân số 25 triệu người Việt Nam).
**Tình hình phát triển cây lúa Việt**
trong thời kỳ Pháp thuộc. Nam
Trong thời kỳ Pháp thuộc cây lúa Việt
đã phát
triển thêm một bước nhảy vọt. Không phải vì sự đầu tư của thực dân Pháp mà là
do sự khai thác chín mùi tiềm năng nông nghiệp của người Việt Nam ở ĐBSCL. Nam
Trước khi thực dân Pháp xâm lược, ở ĐBSCL đã có hàng ngàn giống lúa mùa địa phương thuộc loài
*indica*phát triển. Cây lúa được trồng chủ yếu 1 vụ trong năm. Có một số giống *indica*chín sớm đã được trồng hai vụ trong năm ở những vùng không bị ngập lũ như giống Samo tiêu, Nàng Quớt, Nanh Chồn..
Cây lúa chịu nước được trồng trên vùng ngập cạn ĐTM, cây lúa nổi được nhập vào Việt Nam năm 1904 (theo nhà văn Sơn Nam) và cho đến thập kỷ 1980 vẩn còn hàng trăm giống lúa chịu ngập và giống lúa nổi ở ĐBSCL.
Rất tiếc hiện nay gần như các giống lúa đặc biệt này đã bị tiệt chủng vì chúng không kịp gởi vào ngân hàng gen của IRRI để bảo quản.
Trong đầu thế kỷ 20 người Pháp cũng quan tâm khai thác cây lúa ở ĐBSCL. Nhiều địa chủ Pháp và người Việt thân Pháp đã sở hữu hàng ngàn đến hàng chục ngàn ha đất ở vùng ĐTM nhưng chúng chẳng thu được lợi nhuận nào.
Người Pháp đã đầu tư đào một số kênh quan trọng ở Vùng ĐTM và tứ giác Long Xuyên nhằm khai thác vùng đất phèn ngập lũ nhưng họ đã thất bại vì thời đó chưa có giống lúa cải tiến, các giống lúa mùa năng suất cao thì không chịu ngập và kinh doanh lúa nổi thì không hiệu quả, nên họ phải rút lui.
Việc người Pháp đào kênh trên vùng ĐTM và tứ giác Long Xuyên tạo điều kiện cho người Việt vùng này bám trụ để sản xuất cây lúa vượt nước.
Trong những năm 1936-1939 ở Miền
lúa gạo dư ăn, đời sống người
nông dân đầy đủ và khá giả. Sản xuất lúa hàng hóa đã phát triển, hệ thống nhà
máy xay lúa bằng máy hơi nước được thiết lập ở vùng Cái Bè, Cai Lậy, Chợ Gạo
thuộc tỉnh Mỹ Tho để kinh doanh lúa gạo. Vài thời kỳ này người Pháp đã xuất
khẩu hàng năm từ 100.000-300.000 tấn gạo từ Nam Kỳ lục tỉnh. Nam
Trước năm 1945, diện tích trồng lúa ở 2 đồng bằng Bắc bộ và Nam Bộ là 1,8 triệu và 2,7 triệu ha với năng suất bình quân 13 tạ / ha và sản lượng thóc tương ứng 2,4 - 3,0 triệu tấn. Trong thời gian này chủ yếu là các giống lúa cũ, ở miền Bắc sử dụng các giống lúa cao cây, ít chịu thâm canh, dễ đổ, năng suất thấp.
Trong Chiến tranh thế giới II, khi người Nhật chiếm đóng Việt Nam và khai thác đồng bằng giàu có bằng cách xuất khẩu gạo cho đất nước của họ, để đói cho gần vài triệu người Việt Nam. Trong khi Việt Nam bị chiếm đóng bởi Nhật Bản, các nước Đồng minh, đặc biệt là Pháp và Hoa Kỳ , thường đánh bom đường giao thông, làm cho việc vận chuyển gạo từ miền Nam ra miền Bắc vô cùng khó khăn.
Cả Pháp và Nhật Bản buộc phải tích trữ thực phẩm từ nông dân để nuôi quân đội của họ, trong khi chính quyền Pháp không thể cung cấp và phân phối thực phẩm. Việc cung cấp thực phẩm không đầy đủ gây ra nạn đói tại Việt Nam, bắt đầu từ năm 1943, đạt đỉnh điểm tháng ba, tháng năm 1945 và tiếp tục cho đến khi kết thúc chiến tranh Thái Bình Dương là nạn đói chưa từng có. Hai triệu người Việt
bị phát hiện đã chết vì đói là do các quy định của Nhật Bản và thêm phức tạp
bởi lũ lụt chưa từng có. Nam
####
**Cây
lúa Việt **
trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945-1954) Nam **Bối cảnh lịch sử:**Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945-1954) có những sự kiện đáng ghi nhận như sau:
-Ngày 19-8-1945: Cách mạng tháng Tám thành công.
-Ngày 2-9-1945: Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại Hà Nội. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời.
-Ngày 23-9-1945: Quân Pháp quay trở lại miền
.
Ngày Nam Bộ Kháng chiến. Nam
-Ngày 6/1/1946 Tổng tuyển cử trong cả nước bầu Quốc hội.
-Ngày 6/3/1946 Hiệp định sơ bộ về Việt
được kí kết tại Hà Nội. Nam
-Ngày 14/9/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh kí với Pháp tạm ước tại Pari.
-Ngày 19-12-1946: Hồ Chủ tịch phát động Toàn quốc kháng chiến. Kháng chiến chống Pháp bắt đầu.
-Ngày 3/3 -7/5/1954 Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử 1954
-Ngày 8-5-1954: Hiệp định Geneva chia Việt
thành 2 khu vực quân sự tại vĩ tuyến 17. Nam
-Ngày 10/10/1954 Việt Minh tiếp quản thủ đô
[Hà Nội](http://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i).
-Ngày 1/1/1955 Toán lính Pháp cuối cùng rút khỏi Cát Bà ( Hải Phòng).
**Tình hình sản xuất cây lúa thời kỳ kháng chiến chống Pháp**
Đây là thời kỳ đen tối nhất trong nghề trồng lúa ở Việt
. Giặc Pháp
khống chế tối đa giao thương lúa gạo. Trong vùng chúng kiểm soát đặt ra nhiều
loại tô tức và thuế dựa trên người nông dân sản xuất lúa. Nam
Ở vùng kháng chiến, chính quyền Việt minh vận động nông dân trồng lúa để tự túc lương thực. Nhìn chung trong chiến tranh phần lớn diện tích ruộng lúa bị bỏ hóa do lực lượng lao động chính ở nông thôn tham gia kháng chiến hoặc bị giặc bắt lính.
####
**Cây
lúa Việt **
trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (1954-1975) Nam **Bối cảnh lịch sử:**Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (1954-1975) có những sự kiện đáng ghi nhận như sau: **+Ở Miền Bắc**
-Ngày 2-8 và 4-8-1964: Sự kiện Vịnh Bắc Bộ.
-Ngày 5-8-1964: Mỹ thực hiện Chiến dịch Mũi Tên Xuyên, bắt đầu ném bom miền Bắc.
-Từ ngày 18-30/12/1972: Trận Điện Biên Phủ trên không.
-Ngày 2-9-1969: Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời.
-Ngày 5-8-1964: Mỹ thực hiện Chiến dịch Mũi Tên Xuyên, bắt đầu ném bom miền Bắc.
-Từ ngày 18-30/12/1972: Trận Điện Biên Phủ trên không.
-Ngày 2-9-1969: Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời.
**Tình hình cây lúa ở Miền Bắc**
Tình hình phát triển cây lúa ở Miền Bắc từ năm 1954-1975 có một bước phát triển vượt bậc so với các thời kỳ trước đó.
Trong cuối thập kỷ 1960s giống lúa IR8 được nhập vào Miền Bắc được đặt tên là Nông Nghiệp 8 để thay thế các giống lúa địa phương.
Phong trào thâm canh lúa được phát động rộng rãi đi cùng với phong trào dùng phân chuồng, phân xanh, bèo hoa dâu trong thập kỷ 1970.
Thái Bình là tỉnh đạt danh hiệu 5 tấn lúa/năm, là tỉnh có năng suất lúa cao nhất thời bấy giờ. Trong thời kỳ này Bác sỹ Nông học Lương Định Của và sau này là Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam đã chọn tạo ra các giống lúa mới quan trọng cho Miền Bắc:
1-Chọn giống từ IR8 ra dòng NN8-388 (là giống lúa cải tiến đầu tiên được tạo ra ở Miền Bắc).
1-Chọn giống từ IR8 ra dòng NN8-388 (là giống lúa cải tiến đầu tiên được tạo ra ở Miền Bắc).
2-Tạo ra giống Nông nghiệp 1 (lai giữa Ba Thắc, Nam Bộ x Kunko, Nhật).
3-Tạo ra giống NN75-1 (lai giữa giống 813 với NN1).
4-Tạo ra giống lúa mùa muộn Saibuibao, giống lúa chiêm 314 (lai giữa dòng Đoàn Kết và Thắng Lợi).
5-Tạo ra nhiều giống cây trồng khác như: khoai lang, đu đủ, dưa lê, xương rồng, rau muống tam bội, dưa hấu không hạt…
**+Ở Miền** Nam **-Phía lực lượng kháng chiến**
-Năm 1959 -1960 Phong trào Đồng Khởi.
-Ngày 20-12-1960: Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam được thành lập.
-Tháng 1/1961 Trung ương cục miền
thành lập. Nam
-Ngày 15/2/1961 Các lực lượng vũ trang cách mạng thống nhất thành Quân giải phóng miền Nam Việt
. Nam
-Ngày 30-1-1968: Cuộc Tổng tấn công Tết Mậu Thân mở màn.
-Ngày 27-1-1973: Hiệp định Paris được kí kết. Quân đội Mỹ rút hoàn toàn khỏi Việt Nam.
-Ngày 10-3-1975: Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tấn công
[Buôn Mê Thuột](http://vi.wikipedia.org/wiki/Bu%C3%B4n_M%C3%AA_Thu%E1%BB%99t), bắt đầu cuộc Tổng tấn công mùa xuân 1975.
-Ngày 30-4-1975: Quân giải phóng tiến vào Sài Gòn. Chiến tranh kết thúc. Việt Nam thống nhất.
**-Phía chính quyền Sài Gòn**
-Ngày 26-10-1955: Việt Nam Cộng hòa thành lập. Ngô Đình Diệm làm tổng thống.
-Ngày 1-11-1963: Đảo chính lật đổ Tổng thống Ngô Đình Diệm.
-Ngày 8-3-1965: Mỹ bắt đầu đưa quân vào tham chiến tại miền Nam Việt Nam với 3.500 lính thuỷ quân lục chiến, đến tháng 12, tổng số quân Mỹ tại Việt Nam đã lên tới gần 200.000.
-Ngày 3-9-1967: Nền Đệ nhị cộng hòa tại Miền Nam Việt
. Nguyễn
Văn Thiệu nhậm chức
Tổng thống. Nam
-Ngày 17 đến 19-1-1974: Hải chiến Hoàng Sa. Trung Quốc chiếm quần đảo Hoàng Sa.
**Tình hình sản xuất cây lúa ở Miền Nam**
Các giống lúa trồng trước đây ở Miền Nam Việt
là các giống lúa cổ truyền với năng suất tiềm năng chỉ đạt 3-3,5 tấn/ha, phản ứng kém khi được bón phân, nhất là phân đạm, có quang cảm và dễ ngã. Nam
Trong năm 1966 IRRI cho ra giống IR8, còn được gọi là “miracle rice” và Trung Tâm Thí Nghiệm Lúa ở Long Định nhập một lượng nhỏ số hạt của giống này và trồng thí nghiệm trên 2.000 mét vuông. Đến khi gặt, giống IR8 cho ra năng suất 4 tấn/ha trong khi đó giống lúa cổ truyền cho ra năng suất 2 tấn/ha (Trần Văn Đạt, 2002).
Trong tháng 11 năm 1967 giống IR8 có tên là Thần Nông 8 ở miền Nam Việt Nam (Tôn Thất Trình). Giống IR8 và các giống lúa cao năng suất được tạo ra sau IR8 có những đặc tính sau: Năng suất cao (có thể lên đến 8 tấn/ha); thân thấp/lùn (90-100 cm); không ngã khi được bón phân; lá ngắn, đứng thẳng và có chiều rộng trung bình; tỷ số hạt/rơm = 1; và không có quang cảm.
Từ 1967 đến 1975, miền Nam Việt Nam nhập các giống IR8, IR5, IR20, IR22, RD1 và IR26 để trồng.
Theo báo cáo của Viện Thống Kê Quốc Gia (chế độ Sài Gòn), vào niên vụ 1969/70, lúa cải tiến được trồng trên 204.000 ha ( khoảng 30% diện tích có tưới tiêu), 452.100 ha vào niên vụ 1970/71, 674.740 ha vào niên vụ 1971/72, và 835.000 ha vào niên vụ 1972/73. Đến niên vụ 1973-74, diện tích các giống lúa cải tiến hay cải thiện (IR8, IR5, IR20, IR22, TN 73-1 và TN 73-2) chiếm độ 32% hay 890.000 ha với năng suất bình quân 4 t/ha và sản lượng của lúa Thần Nông chiếm 53% tổng sản lượng lúa Miền Nam. Vào niên vụ 1974/75, tổng sản lượng lúa ở miền Nam uớc độ trên 7 triệu tấn lúa (chiếm 70% sản lượng lúa cả nước). Diện tích lúa cải tiến cao sản ở miền Nam Việt
lên đến 900,000 ha trong năm 1975. (Trần Văn Đạt). Nam
Tổng hợp chung trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ tình hình sản xuất trên cả nước được được biểu thị theo bảng sau đây:
|
|Năm |
|Diện
tích (ha) |
|Năng
suất (kg/ha) |
|Sản
lượng lúa (tấn)
|
|1961 |
|
4.744.000
|
|
1.896,6
|
|
8.997.400
|
|1962 |
|
4.888.860
|
|
1.993,7
|
|
9.747.040
|
|1963 |
|
4.496.520
|
|
2.140,0
|
|
9.622.670
|
|1964 |
|
4.987.800
|
|
1.944,2
|
|
9.697.030
|
|1965 |
|
4.826.300
|
|
1.941,4
|
|
9.369.700
|
|1966 |
|
4.681.300
|
|
1.807,9
|
|
8.463.500
|
|1967 |
|
4.795.800
|
|
1.915,9
|
|
9.188.400
|
|1968 |
|
4.893.800
|
|
1.709,5
|
|
8.366.150
|
|1969 |
|
4.930.000
|
|
1.788,0
|
|
8.815.000
|
|1970 |
|
4.724.400
|
|
2.153,4
|
|
10.173.300
|
|1971 |
|
4.692.100
|
|
2.226,5
|
|
10.447.000
|
|1972 |
|
4.900.000
|
|
2.193,5
|
|
10.748.200
|
|1973 |
|
5.030.000
|
|
2.211,7
|
|
11.125.000
|
|1974 |
|
5.111.920
|
|
2.156,4
|
|
11.023.300
|
|1975 |
|
4.855.900
|
|
2.119,8
|
|
10.293.600
Nguồn: FAOSTAT-2012
####
**Cây
lúa Việt **
trong thời kỳ thống nhất đất nước (1975-đến nay) Nam **Bối cảnh lịch sử:**Trong thời kỳ đất nước thống nhất, nước Việt Nam hiện đại có những sự kiện đáng ghi nhận như sau:
|
|Sự
kiện |
|Thời
gian
|
|
Thành lập nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt
|
|
ngày 2-7-1976
|
|
Việt
|
|
ngày 20-9-1977
|
|
Chiến tranh biên giới Tây
|
|
1975 ÷ 1979
|
|
Chiến tranh biên giới phía Bắc với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
|
|
1979
|
|
Thực thi nền kinh tế tập trung bao cấp (thời bao cấp)
|
|
1975 ÷ 1986
|
|
Bắt đầu thực hiện chính sách Đổi mới, mở cửa nền kinh tế
|
|
1986
|
|
Xung đột quần đảo Trường Sa Việt
|
|
1988
|
|
Việt
|
|
1995
|
|
Việt
|
|
1998
|
|
Việt
|
|
2007
**Tình hình sản xuất cây lúa ở Việt**
trong thời kỳ bao cấp (1975-1986) Nam
Sau khi Miền
Nam
hoàn toàn giải phóng (30/4/1975) đi đến thống nhất Tổ quốc (2/7/1976) nền kinh
tế Việt
nói chung và ngành sản suất cây lúa nói riêng gặp vô cùng khó khăn vì những lý
do sau đây: Nam
-Cả nước tập trung khắc phục hậu quả chiến tranh cả về sức người và của.
-Nền kinh tế bị bao vây cấm vận bởi các nước thù địch có liên quan trực tiếp trong quá khứ chiến tranh.
-Tình trạng vật tư phục vụ nông nghiệp như máy móc, xăng dầu, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật thiếu thốn.
-Chiến tranh biên giới Tây
và biên giới phía bắc gây mất
ổn định trong sản xuất vùng biên giới. Nam
-Tình trạng dịch rầy nâu và bệnh lùn xoắn lá lúa phát triển diện rộng liên tục trong các năm 1976-1979.
-Thiên tai xảy ra nghiêm trọng như rét ở Miền Bắc làm mất giống vào vụ xuân năm 1977 và trận lũ lớn ở ĐBSCL vào năm 1978.
-Cơ chế quản lý bao cấp không phát huy hiệu quả trong sản xuất, làm cho nông dân mất tính chủ động, sáng tạo và không phát huy được thế mạnh vốn có của nền kinh tế thị trường vốn đã tồn tại do khách quan.
Trong năm 1975, Việt
được xếp vào các nước nghèo và
kém phát triển nhất trên thế giới. Trong năm này diện tích đất nông nghiệp chỉ
có khoảng 7,3 triệu ha, trong đó đất lúa khoảng 5 triệu ha, chiếm gần 70%. Diện tích trồng lúa cả nước trong năm
1975 thu hoạch được 4,85 triệu ha với năng suất bình quân 2,17 triệu tấn và
tổng sản lượng đạt 10,29 triệu tấn. Trong năm 1975 dân số Việt Nam khoảng 48
triệu người, bình quân sản lượng lúa/đầu người chỉ có 214, 5 kg lúa, quy ra
khoảng 150 kg gạo. Trong khi gạo là lương thực duy nhất nên ngay trong năm 1975
người dân Việt Nam
đã thiếu ăn. Chính phủ phải nhập 538.462 tấn gạo trong năm 1975 để cung cấp
lương thực cho dân chúng. Nam
Từ 1975 đến 1980, ngành sản xuất lúa gạo ở trong thời kỳ này với các chương trình có mục tiêu để tạo điều kiện căn bản cho sản xuất lúa như khai hoang, phục hóa, mở rộng diện tích trồng lúa và phát triển các giống lúa cải tiến ngắn ngày ở cả hai miền để thay thế dần cho các giống lúa mùa địa phương chỉ trồng được một vụ trong năm và cho năng suất thấp.
Theo kinh nghiệm, nông dân từ Quảng Trị vào Nam, chuyển mùa từ lúa Mùa qua lúa Hè Thu để tránh lụt trong các tháng 10 và 11. Nông dân cũng tăng diện tích lúa Đông Xuân, mùa có nhiều ánh sáng nên năng suất lúa thường cao hơn (Nguyễn Văn Ngưu và De Datta, 1979).
Sau năm 1975 đất đai ở ĐBSCL được phát triển và cải thiện cho công việc trồng lúa. Diện tích lúa được thu hoạch do đó tăng nhanh, từ 4,85 triệu ha trong năm 1975 lên đến 5,60 triệu ha trong năm 1980.
Diện tích đất nông nghiệp có tưới tiêu trong năm 1980 chỉ có 1,7 triệu ha (FAOSTAT). Phần lớn ruộng lúa còn lệ thuộc nhiều vào thiên nhiên và dể bị rũi ro như khô hạn và lũ lụt. Vì thiếu tưới tiêu chủ động nên nông dân không bón nhiều phân cho lúa. Tổng số lượng phân bón dùng trong nước chỉ có 155.176 tấn trong năm 1980. Năng suất lúa bình quân giữa 1975 và 1980 có chiếu hướng giảm - 2.120 kg/ha trong năm 1975 còn 2.020 kg/ha trong năm 1980 – do phần lớn diện tích đất mới khai hoang chưa ổn định cho dù nông dân đã trồng các giống lúa cải tiến có tiềm năng năng suất cao.Tổng sản lượng lúa, do đó, chỉ tăng tăng thêm hơn 1 triệu tấn (từ 10,29 triệu tấn năm 1975 lên 11,67 triệu tấn năm 1980). Bình quân tổng sản lượng lúa chỉ tăng chừng 5 kg/người/năm giữa 1975 đến 1980. Dân không đủ gạo để ăn no và Chính phủ phải nhập gạo để bảo đảm an ninh lương thực cho cả nước.
Giống IR8 cũng được trồng đại trà ở ĐB Sông Hồng và có tên là Nông Nghiệp 8. Trong năm 1978, Việt Nam nhập 250 tấn hạt giống lúa IR36 và trong năm 1981 giống IR42 được nhập vào để trồng trên các vùng đất nhiểm mặn. Từ 1978 đến 1983, Việt Nam nhập 11 giống lúa từ IRRI để trồng (Darymple, 1986 và Khush
*et al.*, 1995).
Kinh nghiệm trong thời kỳ (1975-1980) cho thấy các giống lúa cải tiến cao sản và diện tích đất trồng lúa nhiều hơn cũng không tăng tổng sản lượng lúa nhanh để cung cấp đủ gạo ăn trong nước. Các chương trình có mục tiêu phát triển diện tích đất trồng lúa có tưới tiêu do đó được đẩy mạnh. Diện tích đất nông nghiệp có tưới tiêu trong năm 1985 lên đến 2,5 triệu ha (FAOSTAT). Nhờ có tưới tiêu nông dân dùng nhiều phân. Lượng phân bón dùng trong nước tăng lên đến 385.600 tấn trong năm 1985 (FAOSTAT). Dân chúng vẫn chưa có điều kiện để thâm canh nên diện tích gặt lúa trong năm 1985 chỉ có 5,70 triệu ha. Nhờ có tưới tiêu và phân bón năng suất tăng lên nhanh, đến 2785 kg/ha trong năm 1985. Tổng sản lượng lúa do đó tăng lên đến 15,87 triệu tấn với bình quân là 268,6 kg/người trong năm 1985, cho dù dân số có tăng.
|
|Năm |
|Diện tích |
|Năng suất |
|Sản lượng lúa |
|Dân số |
|Bình quân
|
|(triệu ha) |
|(kg/ha) |
|(tấn) |
|(triệu gười) |
|(kg lúa/người)
|
|
1975
|
|
4,85
|
|
2120
|
|
10.29
|
|
47.92
|
|
214,7
|
|
1980
|
|
5,60
|
|
2020
|
|
11.67
|
|
53.11
|
|
219,7
|
|
1985
|
|
5,70
|
|
2783
|
|
15.87
|
|
59.08
|
|
268,6
Nguồn: FAOSTAT-2012
Thành công khích lệ trong các năm 1980 – 1985, chứng minh vai trò quan trọng của tưới tiêu và phân bón trên sản xuất cây lúa.
Bảng sau đây cho biết quá trình phát triển diện tích, năng suất và sản lượng lúa ở Việt
trong giai đoạn 1975-1986: Nam
|
|Năm |
|Diện
tích (ha) |
|Năng
suất (kg/ha) |
|Sản
lượng lúa (tấn)
|
|1975 |
|
4.855.900
|
|
2.119,8
|
|
10.293.600
|
|1976 |
|
5.297.300
|
|
2.232,7
|
|
11.827.200
|
|1977 |
|
5.468.700
|
|
1.937,8
|
|
10.597.100
|
|1978 |
|
5.462.500
|
|
1.792,2
|
|
9.789.900
|
|1979 |
|
5.485.200
|
|
2.071,6
|
|
11.362.900
|
|1980 |
|
5.600.200
|
|
2.079,8
|
|
11.647.400
|
|1981 |
|
5.651.900
|
|
2.196,6
|
|
12.415.200
|
|1982 |
|
5.711.700
|
|
2.519,4
|
|
14.390.200
|
|1983 |
|
5.611.700
|
|
2.627,2
|
|
14.743.300
|
|1984 |
|
5.675.000
|
|
2.732,3
|
|
15.505.600
|
|1985 |
|
5.718.300
|
|
2.776,1
|
|
15.874.800
|
|1986 |
|
5.703.100
|
|
2.806,0
|
|
16.002.900
Nguồn: FAOSTAT-2012
**Tình hình sản xuất cây lúa ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới (1986-2012)**
Từ Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VI, năm 1986 bắt đầu chuyển sang thời kỳ đổi mới.
Rút kinh nghiệm trong vòng 1 thập niên đất nước hòa bình, thống nhất nhưng vẫn còn đói, nghèo. Quyết tâm của Chính phủ và người dân là tập trung tăng tốc sản xuất lúa để bảo đảm an ninh lương thực.
Rút kinh nghiệm trong vòng 1 thập niên đất nước hòa bình, thống nhất nhưng vẫn còn đói, nghèo. Quyết tâm của Chính phủ và người dân là tập trung tăng tốc sản xuất lúa để bảo đảm an ninh lương thực.
Ngành sản xuất lúa gạo ở Việt
trong thời kỳ đổi mới có thể chia ra làm 3 giai đoạn: Nam
-Giai đoạn khởi đầu (1986-1990).
-Giai đoạn tăng tốc (1991-2000).
-Giai đoạn ổn định (2001-2012).
**Giai đoạn khởi đầu (1986-1990)**
Tập trung quyết liệt vào mở rộng diện tích ở ĐBSCL, trong đó khai hoang vùng ĐTM và vùng Tứ Giác Long Xuyên trước kia chủ yếu là hoang hóa và một phần diện tích được trồng lúa nổi với năng suất chỉ 1-2 tấn/ha được chuyển thành đất 2 vụ lúa cải tiến cao sản có tưới trong mùa khô.
Nông dân bắt đầu tăng gia thâm canh, trồng 2-3 vụ lúa trong năm. Hệ số canh tác lúa trong năm 1985 đã đạt được 1,33 và tăng lên đến 1,47 trong năm 1990 (Thống Kê Nông Nghiệp, 1996).
Diện tích đất nông nghiệp có tưới tiêu tiếp tục được tăng lên đến 2,9 triệu ha trong năm 1990 (FAOSTAT). Diện tích của lúa Mùa giảm từ 3,08 triệu ha trong năm 1985 xuống còn 2,73 triệu ha trong năm 1990; trong khi đó diện tích lúa Hè Thu (0,85 triệu ha lên đến 1,21 triệu ha) và của lúa Đông-Xuân (1,76 triệu ha lên đến 2,07 triệu ha) tăng nhanh (Nguyễn Sinh Cúc, 1996 và Thống Kê Nông Nghiệp, 1999).
Bằng kinh nghiệm mở mạng lưới kênh đào, áp dụng biện pháp canh tác ém phèn né lũ, biến vùng ngập lũ hoang hóa ở ĐBSCL trở thành vựa lúa của những năm sau này.
Các giống lúa cải tiến nhập từ IRRI đã phát huy tác dụng, bên cạnh đó các Viện nghiên cứu và các Trường Đại học Nông nghiệp trong nước đã tự lai tạo thành công nhiều giống lúa cải tiến trong nước để phục vụ sản xuất. Các tỉnh Miền Bắc cũng bắt đầu nhập giống lúa ưu thế lai F1 từ Trung Quốc để cải thiện năng suất ở vùng núi phía Bắc và đồng bằng sông Hồng.
Thực ra Việt
đã xuất khẩu 2,09 triệu tấn gạo
đặc sản và chỉ nhập khẩu khoảng 81.000 tấn gạo thông dụng trong năm 1989
(FAOSTAT). Nam
Trong năm 1990 diện tích lúa thu hoạch cả nước đạt được 6,02 triệu ha, năng suất lúa tăng lên đến 3.181 kg/ha, và tổng sản lượng lúa lên đến 19,25 triệu tấn. Sản xuất lúa đã không những cung cấp đủ lúa tiêu dùng trong nước mà còn dư thừa để xuất khẩu.
Ngành sản xuất lúa trong thời kỳ khởi đầu này đã chuyển Việt
từ một nước thiếu ăn phải nhập khẩu gạo trở thành một nước đủ ăn và bắt đầu có dư gạo để xuất
khẩu. Nam
Trong giai đoạn khởi đầu của cây lúa Việt
trong thời kỳ đổi mới với kết quả sản xuất như bảng sau: Nam
|
|Năm |
|Diện
tích
(ha)
|
|Năng
suất
(kg/ha)
|
|Sản
lượng lúa
(tấn)
|
|1986 |
|
5.703.100
|
|
2.806,0
|
|
16.002.900
|
|1987 |
|
5.603.100
|
|
2.695,4
|
|
15.102.600
|
|1988 |
|
5.740.800
|
|
2.961,3
|
|
17.000.000
|
|1989 |
|
5.911.200
|
|
3.213,6
|
|
18.996.300
|
|1990 |
|
6.042.800
|
|
3.181,5
|
|
19.225.100
**Nguồn:**FAOSTAT-2012 **Giai đoạn tăng tốc (1991-2000)**
Các chương trình có mục tiêu phát triển diện tích đất trồng lúa có tưới tiêu được tiếp tục đẩy mạnh. Trong các năm 1995 - 1997, diện tích gặt lúa cả nước gồm có: 3,18 triệu ha lúa nước có tưới tiêu, 1,21 triệu ha lúa nước không có tưới tiêu, 410.000 ha lúa nước ngập sâu và 420.000 ha ruộng lúa rẫy (Huke và ctv -1997).
Trong năm 1991 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn mua một số hạt giống lúa lai F1 từ Trung Quốc và trồng thí nghiệm trên 100 ha ở miền Bắc.
Khi thu hoạch các giống lúa lai này cho năng suất cao hơn các giống lúa có năng suất cao nhất khoảng 20%, tương đương 1 tấn/ha (Nguyễn Công Tạn, 1994). Với giúp đỡ kỹ thuật của FAO trong năm 1992, diện tích lúa lai ở Việt Nam tăng từ 11.300 ha trong năm 1992 lên đến 102.800 ha trong năm 1996 (Quách Ngọc Ân, 1998). Do đó, năng suất tăng lên đến 4.243 kg/ha trong năm 2000.
Cơ giới hóa trong nghề trồng lúa trong giai đoạn này tăng lên nhanh chóng. Số máy cày cả nước trong năm 1999 là 145.850 chiếc. Trong năm 2001 diện tích đất lúa được làm đất bằng máy cày đã lên đến 2.526.000 ha ,gần 63,5% tổng số diện tích đất lúa trong năm này (Thống Kê Nông Nghiệp, 2002). Nhờ có sức máy công việc làm đất để trồng lúa ít mất công sức và thời gian hơn.
Các giống lúa ngắn ngày (90 - 100 ngày), năng suất cao và không có quang cảm được lai tạo trong nước trong thập niên 1990s được dân trồng phổ biến (Bùi Bá Bổng, 2000). Nhờ các yếu tố này nông dân đã tăng gia thâm canh và hệ số thâm canh lúa tăng nhanh lên đến 1,80 trong năm 2000. Diện tích lúa cả nước trong năm 2000 đạt được 7,66 triệu ha.
Các giống lúa ngắn ngày (90 - 100 ngày), năng suất cao và không có quang cảm được lai tạo trong nước trong thập niên 1990s được dân trồng phổ biến (Bùi Bá Bổng, 2000). Nhờ các yếu tố này nông dân đã tăng gia thâm canh và hệ số thâm canh lúa tăng nhanh lên đến 1,80 trong năm 2000. Diện tích lúa cả nước trong năm 2000 đạt được 7,66 triệu ha.
Lượng gạo xuất khẩu trong những năm cuối thập niên 1990s đã lên đến gần 4 triệu tấn/năm. Số ngoại tệ thu được do xuất khẩu gạo trung bình khoảng 500 triệu USD/ năm.
Trong năm 2000 tổng sản lượng lúa đã đạt 32,52 triệu tấn, bình quân sản lượng lúa lên đến 416,3 kg/ người.
Bình quân sản lượng lúa trên đầu người trong giai đoạn đầu của thời kỳ đổi mới cho đến năm 2000 được ghi nhận như sau:
|
|Năm |
|Diện tích |
|Năng suất |
|Sản lượng |
|Dân số |
|Bình quân đầu người
|
|
(Triệu ha)
|
|
(kg/ha)
|
|
(Triệu tấn)
|
|
(Triệu người)
|
|
(kg lúa/người)
|
|
1985
|
|
5,7
|
|
2.783
|
|
15,87
|
|
59,08
|
|
268,6
|
|
1990
|
|
6,02
|
|
3.181
|
|
19,25
|
|
66,07
|
|
290,9
|
|
1995
|
|
6,76
|
|
3.689
|
|
24,96
|
|
72,84
|
|
342,7
|
|
2000
|
|
7,66
|
|
4.243
|
|
32,52
|
|
78,13
|
|
416,3
Nguồn: FAOSTAT -2012
Như vậy cho đến năm 1990 gạo Việt Nam tương đối đủ ăn, an ninh lương lương thực bảo đảm, trong giai đoạn 1991-2000 Việt Nam đã có dư gạo để xuất khẩu và bắt đầu xâm nhập vào thị trường xuất khẩu gạo thế giới.
Tình hình sản xuất lúa ở Việt
trong giai đoạn tăng tốc 1990-2000 được liệt kê qua bảng sau đây: Nam
|
|Năm |
|Diện
tích
(ha)
|
|Năng
suất
(kg/ha)
|
|Sản
lượng lúa
(tấn)
|
|1991 |
|
6.302.700
|
|
3.113,3
|
|
19.621.900
|
|1992 |
|
6.475.400
|
|
3.334,2
|
|
21.590.300
|
|1993 |
|
6.559.400
|
|
3.481,5
|
|
22.836.600
|
|1994 |
|
6.598.600
|
|
3.565,7
|
|
23.528.300
|
|1995 |
|
6.765.600
|
|
3.689,8
|
|
24.963.700
|
|1996 |
|
7.003.800
|
|
3.768,9
|
|
26.396.700
|
|1997 |
|
7.099.700
|
|
3.876,8
|
|
27.523.900
|
|1998 |
|
7.362.700
|
|
3.958,5
|
|
29.145.500
|
|1999 |
|
7.653.600
|
|
4.101,8
|
|
31.393.800
|
|2000 |
|
7.666.300
|
|
4.243,2
|
|
32.529.500
**Nguồn:**FAOSTAT-2012 **Tình hình sản xuất cây lúa Việt** trong thế kỷ 21 (2001- đến nay) Nam
Trong thời kỳ này sản xuất cây lúa được tập trung vào chiều sâu. Diện tích đất trồng lúa đã đạt ngưỡng giới hạn và có xu thế giảm do quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa. Sản lượng lúa tăng nhanh chủ yếu dựa vào thâm canh tăng năng suất là chính.
Diện tích lúa có tưới tiêu ngày nay đã hơn 80% tổng số diện tích trồng lúa trong cả nước (Bùi Bá Bổng, 2004).
Diện tích lúa lai tiếp tục tăng trong thời kỳ này. Trong năm 2004 diện tích lúa lai ở Việt
đã có 600.000 ha với năng suất
lúa lai cao hơn năng suất của lúa cải tiến cao sản khoảng 20-25% (tăng khoảng1,5
tấn/ha) (Lê Hồng Nhu, 2006). Nam
Nhờ khai thác tiềm năng của các giống lúa cải tiến cao sản và các giống lúa lai nên năng suất lúa bình quân cả nước tăng từ 4.243 kg/ha trong năm 2000 lên đến 4.885 kg/ha trong năm 2005 và 5.322 kg/ha trong năm 2010.
Tuy nhiên, diện tích trồng lúa toàn quốc đã giảm xuống từ 7,66 triệu ha trong năm 2000 xuống đến 7,32 triệu ha trong năm 2005. Diện tích trồng lúa còn tiếp tục giảm cho đến năm 2010 chủ yếu do xây dựng những khu công nghiệp và phát triển đô thị trên đất lúa. Từ đó Chính phủ có chủ trương bảo vệ cho bằng được diện tích đất trồng lúa hiện có sau năm 2010.
Từ năm 2010 trở đi cây lúa Việt Nam đi vào ổn định và còn tiếp tục phát triển theo theo nội dung chiều sâu vừa bảo đảm giữ vững và tăng năng suất, vừa cải thiện chất lượng hạt gạo để mở rộng thị trường tiêu thụ gạo Việt Nam trên thế giới.
Trong năm 2011 Việt Nam phá kỷ lục xuất khẩu gạo từ trước đến nay, đạt 7 triệu tấn gạo xuất khẩu, đứng thứ I trên thế giới trong khi Thái Lan là nước xuất khẩu gạo số I thế giới trong 4 thập kỷ qua lại bị lũ lụt nặng trong năm 2011 và đầu năm 2012. Ngôi vị xuất khẩu gạo số I trên thế giới trong năm 2011, 2012 của Thái Lan đã nhường ngôi lại cho Việt nam!
Bảng sau đây liệt kê diện tích, năng suất và sản lượng lúa sản xuất ở Việt
trong thời kỳ 1961-2010: Nam
|
|Năm |
|Diện
tích
(ha)
|
|Năng
suất
(kg/ha)
|
|Sản
lượng
(tấn)
|
|1961 |
|
4.744.000
|
|
1.896,6
|
|
8.997.400
|
|1965. |
|
4.826.300
|
|
1.941,4
|
|
9.369.700
|
|1970 |
|
4.724.400
|
|
2.153,4
|
|
10.173.300
|
|1975 |
|
4.855.900
|
|
2.119,8
|
|
10.293.600
|
|1980 |
|
5.600.200
|
|
2.079,8
|
|
11.647.400
|
|1985 |
|
5.718.300
|
|
2.776,1
|
|
15.874.800
|
|1990 |
|
6.042.800
|
|
3.181,5
|
|
19.225.100
|
|1995 |
|
6.765.600
|
|
3.689,8
|
|
24.963.700
|
|2000 |
|
7.666.300
|
|
4.243,2
|
|
32.529.500
|
|2005 |
|
7.329.200
|
|
4.889,1
|
|
35.832.900
|
|2010 |
|
7.513.700
|
|
5.322,1
|
|
39.988.900
Nguồn: FAOSTAT | © FAO Statistics Division 2012 | 04 May 2012
**Tài liệu tham khảo**
4-Văn hóa Đông Sơn-
[http://vi.wikipedia.org/wiki/](http://vi.wikipedia.org/wiki/)
5-Tiến sĩ Trần Văn Đạt, 2005.
*Sản xuất lúa gạo trên thế giới: Hiện trạng và khuynh hướng phát triển trong thế kỷ 21*. NXB Nông Nghiệp, Hà Nội, 502 tr.
6- T.S. Nguyễn Văn Ngưu:
*Thư Ký Điều Hành, Ủy Ban Lúa Gạo Quốc tế,FAO, Rome, Italy,*Sản Xuất Lúa Gạo Trong Thế Kỷ 21: Thử Thách, Cơ Hội Kỹ Thuật và Chính Sách [Nguu.nguyen@fao.org](mailto:Nguu.nguyen@fao.org) ** **Kỹ sư Hồ Đình Hải**

Cache-Control: private, max-age=0

X-Robots-Tag: all

Server: GSE


text:
v_line2082
Đăng nhập
hoặc
Đăng Ký
Đi:
Calendar
Đảm Bảo Giá Tốt Nhất
Wallstrasse 23-24
13 Spittelmarkt
Mohrenstrasse 30
Kaiser-Friedrich Street 54a
Eislebener Street 14.
Vì sao chọn Agoda?
Hơn 390.000 khách sạn trên khắp thế giới
4.000.000+ nhận xét về khách sạn
Có mặt hơn 37.000 thành phố trên toàn thế giới
Bảo đảm giá tốt nhất! Giá phòng khách sạn thay đổi mỗi ngày!
Được hơn 7.000.000 khách hàng tin dùng
Ưu đãi đặc biệt của Agoda
Bao gồm các ưu đãi giờ chót(có thể trong cùng ngày!)Miễn phí một đêm nghỉNâng cấp hạng phòng miễn phí!
Customer Support
0.02 Km.
0.06 Km.
0.07 Km.
0.17 Km.
0.22 Km.
0.28 Km.
0.33 Km.
0.35 Km.
0.4 Km.
0.42 Km.
0.46 Km.
0.52 Km.
0.56 Km.
Về đầu trang
Bản quyền © 2005 – 2014 Agoda Company Pte. Ltd. Giữ toàn quyền.
AGODA ® là thương hiệu được đăng ký của AGIP LLC, sử dụng theo giấy phép của Agoda Company Pte. Ltd. Agoda là một phần của
(NASDAQ:PCLN)
AS-AGWEB-3A01

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: private, no-cache, no-store, must-revalidate, proxy-revalidate

Pragma: no-cache

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: Keep-Alive

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip


text:
Để nghe được các bài hát ở DjHoangGia.Com, các bạn cần có Adobe Flash Player phiên bản 9 trở lên.
Click vào đây để tải phiên bản mới nhất.
Đăng nhập | Đăng ký | Quên mật khẩu?

Content-Type: text/html

Connection: close

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


text:
Cụ ông bị tố “làm tình điên cuồng” với vợ trẻ hơn 50 tuổi
(ĐSPL) – Một cụ ông 75 tuổi đã nghỉ hưu ở Ý bị cáo buộc là có “quan hệ tình dục điên cuồng" bởi người vợ trẻ hơn ông 50 tuổi.
(ĐSPL) – Một cụ ông 75 tuổi đã nghỉ hưu ở Ý bị cáo buộc là có “quan hệ tình dục điên cuồng" bởi người vợ trẻ hơn ông 50 tuổi.
(ĐSPL) – Chúng tôi đã kết hôn được 2 năm. Trước đây, chúng tôi luôn cùng chia sẻ mọi thứ và quan hệ tình dục gần như mỗi ngày nhưng giờ đây, tôi không còn hứng thú nữa.
Tuy mới 15 tuổi nhưng T. đã có dáng dấp một...thiếu phụ! Khuôn mặt của T. khá già dặn khi phủ một lớp phấn dày, cặp lông mày được kẻ đậm cùng đôi môi được tô son đỏ chót.
(ĐSPL) – Những câu chuyện bê bối tình ái của nhiều đời Tổng thống Mỹ đã tốn không ít giấy mực của báo giới.
(ĐSPL) - Sau nhiều lần gạ gẫm nữ sinh 18 tuổi quan hệ tình dục không thành, tên "yêu râu xanh" đã đe dọa tung ảnh nóng lên mạng.
(ĐSPL) – Một mại dâm nam 27 tuổi đã kể về hành trình cuộc đời và lý do mà anh cho rằng mình không hề phạm tội khi đáp ứng nhu cầu tình dục của những khách hàng nữ.
(ĐSPL) - Sau khi Y Di ốt khai "vợ mày thương tao, tao thương vợ mày", Y Năng đã dùng súng bắn chết tình địch rồi vứt xác xuống suối phi tang.
Vụ án xác người trong bao tải xảy ra từ năm 2007, nhưng vẫn là nỗi ám ảnh của người dân, và là vụ án đặc biệt trong hồ sơ của những người phá án.
3 nạn nhân thác loạn rồi chết lõa thể trong nhà nghỉ ở Hải Dương khiến người thân, vợ, chồng họ bất ngờ, đau đớn, suy sụy.
(ĐSPL) - Thấy nữ sinh L. phổng phao, xinh xắn nên Thắng đã dụ dỗ, ép buộc cô học trò quan hệ tình dục.
(ĐSPL) – Có nhiều lý do khiến bạn bị mất hứng thú với chuyện giường chiếu và biết được nguyên nhân gây ra thì bạn mới có thể điều chỉnh sao cho phù hợp.
(ĐSPL) - Một quản lý nhà nghỉ ở thị xã Chí Linh (Hải Dương) hôm 26/3 đã phát hiện 3 nạn nhân gồm 2 nữ, 1 nam đã chết trong tư thế lõa thể tại một căn phòng ở tầng trệt.
(ĐSPL) – Trong các cuộc ân ái, nhiều phụ nữ vẫn thường giả vờ đạt cực khoái vì muốn làm hài lòng đối tác...

markdown:
[Cụ ông bị tố “làm tình điên cuồng” với vợ trẻ hơn 50 tuổi](http://www.doisongphapluat.com/doi-song/cu-ong-bi-to-lam-tinh-dien-cuong-voi-vo-tre-hon-50-tuoi-a29958.html)
(ĐSPL) – Một cụ ông 75 tuổi đã nghỉ hưu ở Ý bị cáo buộc là có “quan hệ tình dục điên cuồng" bởi người vợ trẻ hơn ông 50 tuổi.
(ĐSPL) – Một cụ ông 75 tuổi đã nghỉ hưu ở Ý bị cáo buộc là có “quan hệ tình dục điên cuồng" bởi người vợ trẻ hơn ông 50 tuổi.
(ĐSPL) – Chúng tôi đã kết hôn được 2 năm. Trước đây, chúng tôi luôn cùng chia sẻ mọi thứ và quan hệ tình dục gần như mỗi ngày nhưng giờ đây, tôi không còn hứng thú nữa.
Tuy mới 15 tuổi nhưng T. đã có dáng dấp một...thiếu phụ! Khuôn mặt của T. khá già dặn khi phủ một lớp phấn dày, cặp lông mày được kẻ đậm cùng đôi môi được tô son đỏ chót.
(ĐSPL) – Những câu chuyện bê bối tình ái của nhiều đời Tổng thống Mỹ đã tốn không ít giấy mực của báo giới.
(ĐSPL) - Sau nhiều lần gạ gẫm nữ sinh 18 tuổi quan hệ tình dục không thành, tên "yêu râu xanh" đã đe dọa tung ảnh nóng lên mạng.
(ĐSPL) – Một mại dâm nam 27 tuổi đã kể về hành trình cuộc đời và lý do mà anh cho rằng mình không hề phạm tội khi đáp ứng nhu cầu tình dục của những khách hàng nữ.
(ĐSPL) - Sau khi Y Di ốt khai "vợ mày thương tao, tao thương vợ mày", Y Năng đã dùng súng bắn chết tình địch rồi vứt xác xuống suối phi tang.
Vụ án xác người trong bao tải xảy ra từ năm 2007, nhưng vẫn là nỗi ám ảnh của người dân, và là vụ án đặc biệt trong hồ sơ của những người phá án.
3 nạn nhân thác loạn rồi chết lõa thể trong nhà nghỉ ở Hải Dương khiến người thân, vợ, chồng họ bất ngờ, đau đớn, suy sụy.
(ĐSPL) - Thấy nữ sinh L. phổng phao, xinh xắn nên Thắng đã dụ dỗ, ép buộc cô học trò quan hệ tình dục.
(ĐSPL) – Có nhiều lý do khiến bạn bị mất hứng thú với chuyện giường chiếu và biết được nguyên nhân gây ra thì bạn mới có thể điều chỉnh sao cho phù hợp.
(ĐSPL) - Một quản lý nhà nghỉ ở thị xã Chí Linh (Hải Dương) hôm 26/3 đã phát hiện 3 nạn nhân gồm 2 nữ, 1 nam đã chết trong tư thế lõa thể tại một căn phòng ở tầng trệt.
(ĐSPL) – Trong các cuộc ân ái, nhiều phụ nữ vẫn thường giả vờ đạt cực khoái vì muốn làm hài lòng đối tác...

WARC-Truncated: length


text:
Giao hàng HCM trong 2-3 ngày
Trả hàng trong 3 ngày
Thanh toán khi giao hàng
Hướng dẫn mua hàng
Chuyên mục sản phẩm
Thời Trang Nam
Quần Áo Nam
Áo Khoác Nam
Giày Dép Nam
Ví - Balô - Túi Xách Nam
Phụ Kiện Nam
Gia Dụng
Công Nghệ
Mỹ Phẩm
Thời Trang Nữ
Áo Thun - Áo Sơ Mi Nữ
Trang Sức - Phụ Kiện Nữ
Ví - Balô - Túi Xách
Váy - Đầm
Áo Khoác - Vest Nữ
Quần Nữ
Chương trình khuyến mãi
Đầm
50-90% off
Man
100k
Áo Khoác
Vest
Couple
Đầm
50-90% off
Man
100k
Áo Khoác
Vest
Couple
0 món - 0 k
Xem giỏ hàng
Đặt hàng
Thông tin bổ ích
Bản tin GiaReSaiGon
Hướng dẫn mua hàng
Hướng dẫn mua hàng ở tỉnh
Chính sách giao hàng
Chính sách trả hàng
Về chúng tôi
Liên hệ
Hợp tác
Facebook chúng tôi
Hotline
HCM: 08 62529944
Nha Trang: 0583 513 135
Chat với chúng tôi
Hồ Chí Minh
Tỉnh
Nha Trang
Hồ Chí Minh
Hẽm 42 số nhà 44/1 Nguyễn Minh Hoàng, F12, Q.Tân Bình
T2-T7: 8h-21h30
CN: 13h30-21h30
Nha Trang
43 Tô Hiến Thành, Thành Phố Nha Trang
T2-CN: 8h - 21h30
Trang này không tồn tại. Vui lòng trở về trang chủ

Set-Cookie: sessionid=nuiwgs0u99l39rp3bz3baskbyug3s9vv; expires=Mon, 05-May-2014 12:09:31 GMT; httponly; Max-Age=1209600; Path=/

Server: Google Frontend

Cache-Control: private


text:
HLV người Scotland khẳng định sự tự tin trước trận đấu tại vòng 16 Champions League, đồng thời tuyên bố rằng đội bóng của ông hoàn toàn có thể giành ngôi vô địch Champions League.Sir Alex trả lời phóng viên: "Trận đấu sắp tới sẽ không kết thúc với tỉ số 0-0. Chúng tôi phải giữ được sự chủ động trong suốt 90 phút của trận đấu. Mục đích của chúng tôi luôn là ghi bàn, chiến thắng và khuấy đảo mọi trận đấu mà chúng tôi góp mặt."
"Có thể sẽ có những diễn biến bất ngờ vào cuối trận nhưng chúng tôi phải giữ được sự cân bằng và không để những điều bất lợi xảy ra."
Vị HLV 71 tuổi cũng nhìn lại hai chức vô địch Champions League cùng Manchester United và tin rằng đội bóng hiện tại của ông hoàn toàn đủ khả năng bước lên đỉnh châu Âu một lần nữa. Khi được hỏi về khả năng vô địch Champions League của Manchester United năm nay, Sir Alex phát biểu:
"Đội bóng của chúng tôi ư? Tôi nghĩ họ hoàn toàn có thể. Các cầu thủ đang có tinh thần rất tốt."
Sir Alex cũng dành những lời khen ngợi cho Jose Mourinho và dự đoán rằng vị HLV người Bồ Đào Nha đủ khả năng để bắt kịp thành tích của mình:
"Ông ấy mới 50 tuổi. Ông ấy còn 20 mươi năm nữa để bắt kịp thành tích của tôi nên tôi nghĩ ông ấy hoàn toàn có thể làm điều đó."

Server: Apache

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Content-Language: vi

X-Ua-Compatible: IE=edge


text:
Cổng thông tin điện tử Huyện Đảo Lý Sơn - Quảng Ngãi
Trang chủ
Tin tức
Chính trị - Xã hội
Kinh tế
Y tế - Giáo dục -Thể thao
Văn hóa - Nghệ thuật
An ninh - Quốc phòng
Dành cho Công Dân
Thủ tục hành chính
Văn bản Quy phạm pháp luật
Lịch công tác
Dành cho Nhà đầu tư
Định hướng KT-XH
Quy hoạch làng nghề
Dự án trọng điểm
Dành cho Du khách
Địa danh - Di tích - Thắng cảnh
Lễ hội truyền thống
Văn hóa ẩm thực
Dành cho CB-CNVC
Văn bản chỉ đạo điều hành
Giấy mời họp
Non-Resident
Lý Sơn Giới thiệu
Lịch sử hình thành
Điều kiện tự nhiên
Điều kiện xã hội
Điều kiện kinh tế
Du lịch Lý Sơn
Cây tỏi Lý Sơn
Tổ chức hành chính
Huyện ủy Lý Sơn
HĐND Huyện Lý Sơn
UBND Huyện Lý Sơn
UBMTTQVN H.Lý Sơn
Các phòng ban
Các xã
Đơn vị tài trợ
Liên kết website
--- Chọn liên kết ---
Cổng thông tin Đảng Cộng Sản VN
Quốc hội nước CHXHCNVN
Cổng thông tin Chính phủ VN
Báo Nhân Dân
Trang tin điện tử UBND tỉnh Quảng Ngãi
Báo Quảng Ngãi
Phát thanh - Truyền hình Quảng Ngãi
Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Ngãi
Sở Nông nghiệp và PTNT Quảng Ngãi
BBT thông báo
Tiếp nhận ý kiến, đóng góp về bài viết, tư liệu
Đăng nhập
Tên đăng nhập
Mật khẩu
Lưu mật khẩu!
Bạn quên Mật khẩu?
Bạn quên Tên đăng nhập?
Đăng ký
Thường trực tỉnh ủy Quảng Ngãi – làm việc tại huyện Lý Sơn
Chiều ngày 6/1, Đoàn công tác của Thường trực tỉnh ủy do Phó Bí Thư tỉnh ủy Quảng Ngãi Nguyễn Minh dẫn đầu đã có buổi làm việc với huyện Lý Sơn để nắm bắt tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2014, kết quả giải quyết các phản ánh, kiến nghị của người dân thông ...
Đọc thêm...
Khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người cao tuổi Lý Sơn
Chiều 05-3 Đoàn y, bác sĩ của Bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi đã ra huyện đảo Lý Sơn thăm, tặng quà và cấp phát thuốc miễn phí cho người nghèo, người cao tuổi trên đảo. Khám bệnh cho người cao tuổi trên đảo Trong đợt này, Đoa�...
Đọc thêm...
Quán triệt, nghiên cứu học tập các Nghị quyết Trung ương 8
Sáng ngày 25.2 Huyện ủy Lý Sơn đã tổ chức Hội nghị học tập, quán triệt Nghị quyết, Kết luận Hội nghị lần thứ 8 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa (XI) cho cán bộ chủ chốt cấp huyện và Bí thư, phó Bí thư các Chi đa�...
Đọc thêm...
Tưng bừng ngày hội tòng quân
Thực hiện Luật Nghĩa vụ quân sự, hàng năm tỉnh Quảng Ngãi nói chung và huyện đảo Lý Sơn nói riêng, đã tổ chức xét tuyển và đưa các nam thanh niên trong độ tuổi đủ điều kiện lên đường làm tròn nghĩa vụ của mình với quê hương, tổ quốc. Bởi ...
Đọc thêm...
Trồng rừng phi lao chắn gió biển trên đảo Lý Sơn
Sáng ngày 16.2 Huyện đoàn Lý Sơn (Quảng Ngãi) đã huy động 1000 đoàn viên thanh niên từ các cơ sở đoàn trong huyện đồng loạt ra quân trồng rừng phi lao chắn gió biển tại thôn Đồng Hộ xã An Hải, huyện đảo Lý Sơn. Buổi ra quân các đoàn viên đã ...
Đọc thêm...
Tiêu điểm
1/5
Chính trị - Xã hội
Thường trực tỉnh ủy Quảng Ngãi – làm việc tại huyện Lý Sơn
Chiều ngày 6/1, Đoàn công tác của Thường trực tỉnh ủy do Phó Bí Thư tỉnh ủy Quảng Ngãi Nguyễn Minh dẫn đầu đã có buổi làm việc với huyện Lý Sơn để nắm bắt tình hình triển khai nhiệm v�...
More:
Quán triệt, nghiên cứu học tập các Nghị quyết Trung ương 8
Trồng rừng phi lao chắn gió biển trên đảo Lý Sơn
Bộ Tư lệnh Quân khu V thăm và chúc Tết tại huyện đảo Lý Sơn
Kinh tế
Nông dân Lý Sơn bội thu mùa tỏi
Vài chục năm nay, Tỏi là cây trồng chính mang lại nguồn thu nhập chủ yếu cho người nông dân huyện đảo Lý Sơn. Vì vậy, được mùa tỏi đã giúp nhiều gia đình nông dân nơi đây thoát nghèo. Sau n...
More:
Phát huy thế mạnh kinh tế biển và du lịch
Ngư dân giàu lên nhờ nghề khai thác hải sản
"Tường lửa bê tông" cho đồng tỏi nơi đất đảo
Y tế - Giáo dục - Thể thao
Khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người cao tuổi Lý Sơn
Chiều 05-3 Đoàn y, bác sĩ của Bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi đã ra huyện đảo Lý Sơn thăm, tặng quà và cấp phát thuốc miễn phí cho người nghèo, người cao tuổi trên đảo. Kha�...
More:
Danh sách được xét tuyển dụng giáo viên năm học 2013 - 2014
Khai mạc Đại hội TDTT huyện Lý Sơn lần thứ 3/2013
Thông báo thi tuyển viên chức sự nghiệp giáo dục năm học 2012-2013
Văn hóa - Nghệ thuật
Nơi dừng và nghỉ chân của du khách khi đến với đảo Lý Sơn
Nhà nghỉ - Nhà hàng THÀNH PHÁT Địa chỉ: Cách cảng neo trú tàu thuyền huyện Lý Sơn 50m Điện thoại: 055.3862628 Di động: 0988 628 416, 0167 981 8418 Quy mô nhà nghỉ có 5 phòng, vị t...
More:
Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên đảo Lý Sơn
Người đàn bà hát ru Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn
Tiếng ốc u trầm hùng . . .
An ninh - Quốc phòng
Tưng bừng ngày hội tòng quân
Thực hiện Luật Nghĩa vụ quân sự, hàng năm tỉnh Quảng Ngãi nói chung và huyện đảo Lý Sơn nói riêng, đã tổ chức xét tuyển và đưa các nam thanh niên trong độ tuổi đủ đi�...
More:
Khánh thành Cột cờ Tổ quốc trên đảo Lý Sơn
Lý Sơn Hội nghị Sơ kết 8 năm thực hiện Quyết định 521/QĐ-TTg về Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc
Lực lượng vũ trang huyện Lý Sơn Phát huy tinh thần “ Quân với dân như cá với nước”
Video
Hình ảnh
Nhạc
Nghe ở cửa sổ mới
Tuyên truyền
Thăm dò ý kiến
Ý kiến của bạn về website?
Giao diện đẹp, phù hợp
Cấu trúc website hợp lý
Giao diện chưa phù hợp
Cấu trúc web chưa hợp lý
Lượt truy cập thứ:
127836
Hiện có 2 khách Trực tuyến
Copyright © 2014 Bản quyền thuộc về Cổng thông tin điện tử Huyện Đảo Lý Sơn - Quảng Ngãi.
Thiết kế
- phát triển và SEO bởi
Ly Son Media
.
Email: bbt@lyson.gov.vn; Ghi rõ nguồn www.lyson.gov.vn khi sử dụng thông tin trên website này.
Website này chạy tốt nhất với trình duyệt
Firefox
.

Server: Apache/2.2.17 (Unix) mod_ssl/2.2.17 OpenSSL/0.9.8e-fips-rhel5 DAV/2 PHP/5.2.17

Set-Cookie: JAHL-AUTOROLL=1; path=/

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Phan Khôi sinh ngày 6 tháng 10 năm 1887 tại làng Bảo An, huyện Ðiện Bàn, tỉnh Quảng Nam, là con của Phó Bảng Phan Trân (tri phủ Ðiện Khánh) và bà Hoàng Thị Lệ (con gái Tổng Ðốc Hà Nội Hoàng Diệu). Ông đỗ tú tài chữ Hán năm 19 tuổi.
Nhà thơ Phan Khôi
Ðánh giá những đóng góp của Phan Khôi với phong trào thơ mới, Vũ Ngọc Phan trong cuốn Nhà Văn Hiện Ðại, đã hết lời khen ngợi: “Về phép làm thơ, Phan Khôi nói rất phân minh, nào tự pháp, nào cú pháp, nào chương pháp, rồi nào thiên pháp... Phan Khôi không phải là một tay thợ thơ, chỉ có lúc có hứng ông mới làm, nên thơ ông không nhiều, nhưng làm bài nào tư tưởng đều thành thực, ý tứ dồi dào, dễ cảm người ta.” Và Vũ Ngọc Phan khẳng định: “Về thơ mới lại chính ông là người khởi xướng trước nhất.”
Hoài Thanh-Hoài Chân trong “Thi Nhân Việt Nam” viết: “Ðã lâu, người mình làm thơ hầu hết chỉ làm những bài tám câu, mỗi câu bảy chữ. Theo ông Phan Khôi lối ấy phải quy cho khoa cư... Thời oanh liệt của thất ngôn luật đã đến lúc tàn. Năm 1928, nó bị ông Phan Khôi công kích trên Ðông Pháp thời báo... Hồi bấy giờ Phụ Nữ Tân Văn đương thời cực thịnh. Những lời nói của ông Phan được truyền bá khắp nơi. Cái bài thơ mới “Tình Già” ông dẫn ra làm thí dụ, không rõ có được ai thích không, nhưng một số đông thanh niên trong nước bỗng thấy mở ra một góc trời vì cái táo bạo giấu giếm của mình đã được một bực đàn anh trong văn giới công nhiên thừa nhận.” Và khẳng định: “Ông Phan Khôi, người đã khởi xướng ra thơ mới.”
Tình Già
Phan Khôi
Hai mươi bốn năm xưa, một đêm vừa gió lại vừa mưa.
Dưới ngọn đèn mờ, trong gian nhà nhỏ,
Hai cái đầu xanh kề nhau than thở:
- Ôi đôi ta, tình thương nhau thì vẫn nặng,
Mà lấy nhau hẳn là không đặng,
Ðể đến nỗi, tình trước phụ sau,
Chi cho bằng sớm liệu mà buông nhau.
- Hay! mới bạc làm sao chớ?
Buông nhau làm sao cho nỡ!
Thương được chừng nào hay chừng nấy,
Chẳng qua ông Trời bắt đôi ta phải vậy!
Ta là nhân ngãi, đâu phải vợ chồng.
Mà tính việc thủy chung?
Hai mươi bốn năm sau. Tình cờ đất khách gặp nhau.
Ðôi cái đầu đều bạc.
Nếu chẳng quen lung đố nhìn ra được.
Ôn chuyện cũ mà thôi. Liếc đưa nhau đi rồi,
Con mắt còn có đuôi.
(Phong Hóa, 24 janvier 1933)
« Trở về trang trước
NGƯỜI VIỆT TV »

markdown:
|
|
CÁC TIN KHÁC »
ĐỌC NHIỀU NHẤT»
|
| Tình Già
Tuesday, January 15, 2013 2:33:36 PM
Ðánh giá những đóng góp của Phan Khôi với phong trào thơ mới, Vũ Ngọc Phan trong cuốn Nhà Văn Hiện Ðại, đã hết lời khen ngợi: “Về phép làm thơ, Phan Khôi nói rất phân minh, nào tự pháp, nào cú pháp, nào chương pháp, rồi nào thiên pháp... Phan Khôi không phải là một tay thợ thơ, chỉ có lúc có hứng ông mới làm, nên thơ ông không nhiều, nhưng làm bài nào tư tưởng đều thành thực, ý tứ dồi dào, dễ cảm người ta.” Và Vũ Ngọc Phan khẳng định: “Về thơ mới lại chính ông là người khởi xướng trước nhất.”
Hoài Thanh-Hoài Chân trong “Thi Nhân Việt Nam” viết: “Ðã lâu, người mình làm thơ hầu hết chỉ làm những bài tám câu, mỗi câu bảy chữ. Theo ông Phan Khôi lối ấy phải quy cho khoa cư... Thời oanh liệt của thất ngôn luật đã đến lúc tàn. Năm 1928, nó bị ông Phan Khôi công kích trên Ðông Pháp thời báo... Hồi bấy giờ Phụ Nữ Tân Văn đương thời cực thịnh. Những lời nói của ông Phan được truyền bá khắp nơi. Cái bài thơ mới “Tình Già” ông dẫn ra làm thí dụ, không rõ có được ai thích không, nhưng một số đông thanh niên trong nước bỗng thấy mở ra một góc trời vì cái táo bạo giấu giếm của mình đã được một bực đàn anh trong văn giới công nhiên thừa nhận.” Và khẳng định: “Ông Phan Khôi, người đã khởi xướng ra thơ mới.”
Hai mươi bốn năm xưa, một đêm vừa gió lại vừa mưa.
Dưới ngọn đèn mờ, trong gian nhà nhỏ,
Hai cái đầu xanh kề nhau than thở:
- Ôi đôi ta, tình thương nhau thì vẫn nặng,
Mà lấy nhau hẳn là không đặng,
Ðể đến nỗi, tình trước phụ sau,
Chi cho bằng sớm liệu mà buông nhau.
- Hay! mới bạc làm sao chớ?
Buông nhau làm sao cho nỡ!
Thương được chừng nào hay chừng nấy,
Chẳng qua ông Trời bắt đôi ta phải vậy!
Ta là nhân ngãi, đâu phải vợ chồng.
Mà tính việc thủy chung?
Hai mươi bốn năm sau. Tình cờ đất khách gặp nhau.
Ðôi cái đầu đều bạc.
Nếu chẳng quen lung đố nhìn ra được.
Ôn chuyện cũ mà thôi. Liếc đưa nhau đi rồi,
Con mắt còn có đuôi.
|
|

Set-Cookie: visid_incap_22813=2aVgy9Y1Se+GHVFgQGxqHfYNVVMAAAAAQUIPAAAAAABL1Hg6N3yluqnFfEszhukP; expires=Wed, 20 Apr 2016 01:03:23 GMT; path=/; Domain=.nguoi-viet.com

X-CDN: Incapsula