markdown:
# Diện áo khoác dạ đơn giản mà men-lì như Kim Tan
**Áo khoác dạ là một item không thể thiếu để làm nên phong cách Kim Tan. Hãy xem cậu ấm của tập đoàn Jeguk mix nó như thế nào nhé.**
Sở hữu phong cách
[thời trang](http://www.vietgiaitri.com/dep-xinh/thoi-trang/) tối giản (minimalism), những chiếc áo khoác dạ [đơn sắc](http://www.vietgiaitri.com/tag/don-sac/), [tối màu](http://www.vietgiaitri.com/tag/toi-mau/) hẳn là một item không thể thiếu trong tủ quần áo của Kim Tan. Chiếc áo dạ dáng dài màu đen của Kenzo giúp anh chàng thêm mạnh mẽ.
Khi đến trường, cậu con trai thứ hai của tập đoàn Jeguk cũng thường chọn những chiếc áo
[tối màu](http://www.vietgiaitri.com/tag/toi-mau/) để kết hợp cùng sơ mi trắng.
Với chiếc áo đến từ thương hiệu Em Polham này, bạn cũng có thể kết hợp cùng áo len, sơ mi để tạo nên tổng thể thật lịch lãm đấy nhé.
Những chiếc áo dạ tối màu vừa ấm áp lại vừa tiện dụng rất được lòng Kim Tan. Anh chàng khoe vẻ men-lì trong bộ cánh
[tông xuyệt tông](http://www.vietgiaitri.com/tag/tong-xuyet-tong/) màu đen từ đầu đến chân.
Đây là một sản phẩm của thương hiệu Sandro Manteau.
Để set đồ trở nên nổi bật hơn, Kim Tan khéo mix áo khoác dạ cùng áo len kẻ sọc dáng dài phía trong, vừa ấm áp lại vừa có thêm điểm nhấn thú vị đúng không nào.
Đây là chiếc áo nằm trong bộ sưu tập thu đông 2013 của nhà mốt Givenchy.
Là cậu ấm của một tập đoàn lớn, hẳn nhiên anh chàng cũng bắt kịp những kiểu mốt mới nhất.
Chiếc áo dạ này được phối hai màu rêu – đỏ, phần cổ có thể bẻ lên để tạo dáng áo hoàn toàn mới. Xu hướng Contrast Collar (cổ áo tương phản) cũng được nhiều hãng
[thời trang](http://www.vietgiaitri.com/dep-xinh/thoi-trang/) nam giới lăng xê mùa đông năm nay đấy.
Trong cảnh quay trước tiệm làm thêm của Eun Sang, Kim Tan kết hợp áo khoác dạ cổ đứng màu rêu nằm trong bộ sưu tập thu đông 2013-2014 của Solid Homme với áo len tím than và giày thể thao khỏe khoắn.
Bộ cánh khoác
[jeans](http://www.vietgiaitri.com/tag/jeans/) – áo len tuy đẹp nhưng lại chưa hẳn phù hợp với thời tiết rét đậm. Giải pháp của anh chàng là khoác thêm chiếc áo dạ theo mốt kẻ ca rô của thương hiệu Christopher Raeburn.
Theo VNE
### Thảo luận tin Diện áo khoác dạ đơn giản mà men-lì như Kim Tan
**Từ khóa:** [tông xuyệt tông](http://www.vietgiaitri.com/tag/tong-xuyet-tong/), [jeans](http://www.vietgiaitri.com/tag/jeans/), [đơn sắc](http://www.vietgiaitri.com/tag/don-sac/), [tối màu](http://www.vietgiaitri.com/tag/toi-mau/), [Jeguk mix](http://www.vietgiaitri.com/tag/jeguk-mix/)
### Bài cùng chuyên mục
### Chuyên mục
có gì hay? **âm nhạc** **âm nhạc**

Vary: Accept-Encoding, Cookie


markdown:
# 18 tuổi mới bắt đầu nghĩ đến chuyện nghề nghiệp là quá trễ
**Để hiểu rõ thực chất việc học sinh tốt nghiệp THCS học lên trung cấp nghề, Báo Người Lao động đã trao đổi với ThS Trần Phương, Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Việt Giao** ![ pv thay phuong Copy](/images/2016/tin_tuc_su_kien/30_5_PV_thay_phuong_nld/pv_thay_phuong_Copy.jpg)
*
*Phóng viên: Ông giải thích thế nào về việc thời gian gần đây, học sinh lớp 9 quan tâm đến học nghề sau tốt nghiệp có dấu hiệu tăng mạnh?*
-
**ThS Trần Phương**: Tôi cho rằng cái gì đông và hiệu quả thì sẽ tạo thành trào lưu. Việc học sinh lớp 9 lựa chọn học nghề cũng tương tự. Số lượng người học nghề trong những năm gần đây tăng vọt, nhà nước ra sức khuyến khích [đi học nghề](http://nld.com.vn/di-hoc-nghe.html), các ông chủ thành đạt từ trường nghề xuất hiện khắp nơi trên báo chí, ngoài đời thực. Học sinh giờ thông minh lắm, các em biết nắm bắt, chọn lọc và xử lý thông tin, từ đó nhìn ra được những lợi ích từ việc học nghề. Cho nên việc các em bị tác động bởi trào lưu này không có gì là khó hiểu. ![ Lựa chọn hướng đi và ngành học phù hợp sau khi tốt nghiệp THCS giúp các bạn vừa thỏa mãn đam mê nghề nghiệp vừa mang lại mức thu nhập hấp dẫn. Ảnh: Uyên Kim](http://nld.vcmedia.vn/k:thumb_w/540/2016/vgiao-1464532330972/18-tuoi-moi-bat-dau-nghi-den-chuyen-nghe-nghiep-la-qua-tre.jpg)
*Lựa chọn hướng đi và ngành học phù hợp sau khi tốt nghiệp THCS giúp các bạn vừa thỏa mãn đam mê nghề nghiệp vừa mang lại mức thu nhập hấp dẫn. Ảnh: Uyên Kim* *Theo ông, học hết lớp 9 đi học nghề có phù hợp với lứa tuổi?*
- Hoàn toàn phù hợp. Đợi hết THPT, tức là 18 tuổi mới bắt đầu nghĩ đến chuyện nghề nghiệp là quá trễ. Thay vì phải học THPT 3 năm cộng thêm 2 năm học trung cấp nghề (TCN) mới lấy được bằng thì học sinh mới tốt nghiệp THCS chỉ cần học từ 2 đến 3 năm để hoàn tất chương trình TCN. Như tại
[Trường Trung cấp](http://nld.com.vn/truong-trung-cap.html) nghề Việt Giao, học sinh sẽ được đào tạo song song hệ hoàn chỉnh văn hóa THPT và hệ TCN trong khoảng 3 năm. Như vậy, sau 3 năm, cũng là 18 tuổi, các em vừa trang bị được kiến thức văn hóa vừa hình thành được tay nghề vững chắc, sẽ nhận 2 văn bằng (văn bằng tốt nghiệp TCN chính quy và giấy chứng nhận hoàn chỉnh văn hóa bậc THPT). So với học sinh THPT thì lợi thế hơn nhiều.
Vì vậy, với những học sinh xác định được nghề nghiệp mình yêu thích và mong muốn rút ngắn thời gian học tập một cách hợp lý nhất thì nên chuyển hướng học TCN ngay từ khi mới tốt nghiệp THCS để giải quyết hiệu quả bài toán kinh tế và thời gian.
*Sau 3 năm học, các em thực sự đủ khả năng để lập nghiệp, có thể nuôi sống bản thân và hỗ trợ gia đình không, thưa ông?*
- Tại sao không? Cần nhìn nhận lại, tại sao nước ta hiện có hơn 192.500 cử nhân thất nghiệp thì những người tốt nghiệp TCN vẫn đạt thu nhập trên 10 triệu đồng/tháng và các chủ doanh nghiệp vẫn không ngừng ưu tiên tuyển dụng sinh viên trường nghề? Chứng tỏ, sinh viên trường nghề có những thứ mà doanh nghiệp cần!
Đặc thù của trường nghề là chương trình học được thiết kế đề cao tính ứng dụng với 70% thực hành và chỉ có 30% lý thuyết được giảng dạy bằng phương pháp “thực học, thực nghiệm”. So sánh một cách dễ hiểu, khi một học sinh 16, 17 tuổi tại trường THPT đang học lý, hóa trên mô hình thì tại trường nghề các em đã tạo ra được sản phẩm máy móc, linh kiện. Khi học sinh 16, 17 tuổi tại trường THPT đang học cách đọc bản đồ địa lý thì riêng tại Trường TCN Việt Giao, các em năm nhất cũng đã nắm được quy trình phục vụ tại khách sạn 5 sao, đã có thể thuyết minh trong một tour du lịch thực tế rồi. Các em trường nghề sớm trưởng thành hơn, năng động hơn, hình thành
[kỹ năng sống](http://nld.com.vn/ky-nang-song.html) tốt hơn, vì vậy hoàn toàn có thể tự tin và thích ứng với môi trường làm việc ngay sau khi tốt nghiệp. Bằng chứng là các doanh nghiệp lớn đã tìm tới trường chúng tôi đặt hàng sinh viên ngay từ khi các em còn học tập, việc bảo đảm đầu ra cho hơn 95% sinh viên khi ra trường là một minh chứng rõ nét cho [cơ hội nghề nghiệp](http://nld.com.vn/co-hoi-nghe-nghiep.html) của các em. *Ông có nghĩ rằng trong bối cảnh xã hội vẫn đề cao “bằng cấp” như hiện nay, liệu các bậc phụ huynh có ủng hộ quyết định đi học nghề sau tốt nghiệp THCS của con em mình?*
- Ở trường chúng tôi, tỉ lệ
[học sinh học](http://nld.com.vn/hoc-sinh-hoc.html) hết lớp 9 đi học nghề tương đối cao, tất cả các em đều được phụ huynh đưa đến tìm hiểu và lựa chọn ngành học. Bạn cũng đã nhìn ra vấn đề, chính bản thân trường nghề có những lợi ích không thể phủ nhận nên việc ủng hộ hay không ủng hộ nó xuất phát từ tâm lý “bằng cấp” của người lớn mà thôi. Và khi người lớn nhận ra bằng cấp cao không đồng nghĩa với [việc làm ổn định](http://nld.com.vn/viec-lam-on-dinh.html), tự khắc họ sẽ chọn con đường khác hiệu quả hơn.
Sau một thời gian dài như mê ngủ trong cuộc đua thành tích, tôi thấy xã hội chúng ta đã bắt đầu thức tỉnh. Nhà nước thực hiện mọi chính sách miễn giảm 50% học phí để khuyến khích các em đi học nghề, các trường đẩy mạnh công tác phân luồng để nâng tỉ lệ học nghề lên 20%-40%. Bản thân tôi cho rằng đây là tín hiệu đáng mừng nhưng đến hơi muộn. Lẽ ra chúng ta phải quan tâm đến học nghề từ lâu rồi chứ không phải đợi tới bây giờ. Một nền kinh tế muốn phát triển bền vững thì phải có một đội ngũ lao động giỏi và lành nghề, tiếc rằng tư duy “bằng cấp” và “thích làm thầy hơn làm thợ” đã bám rễ quá sâu nên chúng ta mới chậm trễ trong học nghề đến vậy. Tuy nhiên, thà chậm còn hơn không!
Xin cảm ơn ông!
|
|Để đăng ký học trung cấp nghề hệ chính quy cho năm học này khi học sinh đã định hướng chọn ngành học cho mình, hãy liên hệ ngay với ban tư vấn hướng nghiệp tại địa chỉ: 193 Vĩnh Viễn, P.4, Q.10, TP HCM. ĐT: (08) 3834.9893, 3834.8832, 6686.1357, 0925.357.357, 0979.66.88.68, website: www.vietgiao.edu.vn. **Uyên Kim, thực hiện**

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
** đỗ đầu ba kỳ thi Hương, thi Hội, thi Đình, không phải là một tài liệu sử học, không thể dựa vào đó để tìm tiểu sử Hồ Xuân Hương (1772-1822) có mất năm Tự Đức thứ 22 (1869)? Hay xem Xuân Đường Đàm Thoại như tác phẩm văn học dân gian (văn chương bình dân, văn học khuyết danh) trong «một tiến trình huyền thoại dân gian hóa tiểu sử và thơ ca Hồ Xuân Hương» ? xem Hồ Xuân Hương có phải là một kỹ nữ ‘ Nam Quốc Thúy Kiều ‘. (theo Đào Thái Tôn, Hồ Xuân Hương, HNVxb Hà Nội 1999) Ông Đào Thái Tôn đã cất dấu Lưu Hương Ký suốt hơn 40 năm để làm cái chuyện người xưa gọi là đi tìm « lông rùa, sừng thỏ ». Mục đích của Tam Nguyên Vị Xuyên Trần Bích San khi viết Xuân Đường Đàm thoại năm 1869, là hư cấu cho thi hào Nguyễn Du (1766-1820) «sống lại 49 năm sau » cùng Tiến Sĩ Phạm Quý Thích (1760-1825) mỗi người làm một bài phúng điếu Hồ Xuân Hương và luận bàn về chữ tình, tài, mệnh, giai nhân. Dĩ nhiên cả hai bài phú đều do Trần Bích San viết và cái tài tình, uyên bác của tác giả là bắt chước phong cách văn chương của hai nhân vật khác nhau danh tiếng đã khuất. Các nhân vật khác trong truyện đều có tính cách tượng trưng như Hứa Ngô Ban tượng trưng cho người khách chơi giàu có, giàu lòng từ tâm, như người khách viễn phương đã chôn cất Đạm Tiên, các địa danh Từ Sơn, sông Đức Giang tượng trung cho núi từ, sông đức của người giàu lòng thương, núi Nguyệt Hằng hay Hằng Sơn là một cách chơi chữ khác đi của chữ Cổ Nguyệt, Trăng xưa, ghép lại thành chữ Hồ.Xuân Đường Đàm Thoại là một bài văn Đàm thoại (nghị luận) hư cấu, uyên bác của một vị khoa bảng**
Loại văn này trước đó Đoàn Thị Điểm trong Tục Truyền Kỳ Tân Phả có viết Tùng Bách thuyết thoại, (cuộc trò chuyện dưới rặng thông, trắc), lấy cốt truyện Lưu Bình Dương Lễ, tạo ra hai nhân vật mới : chàng Hà, một thư sinh thi hoài không đỗ, nhờ lấy vợ giàu, có ruộng nên chăm chỉ cày ruộng trở nên giàu có và thư sinh họ Nguyễn, hai người gặp nhau dưới rặng tùng bách cùng biện luận với nhau về Sĩ và Nông. Hà được vợ và Nguyễn thuyết phục trở về trường học, sau đỗ đạt làm quan to, Nguyễn thi hỏng đến thăm, Hà hất hủi nhưng sai vợ thiếp nuôi dưỡng, Nguyễn lại thi đỗ. Hai nhà gặp lại thân thiết với nhau.(Xem bản dịch Bùi Hạnh Cẩn, Thăng Long thi văn tuyển. Văn Học Hà Nội 2010.tr 308-322) Cốt truyện Lưu Bình Dương Lễ chỉ là cái cớ, và cái hay là những đoạn văn biện luận về nông và sĩ. Trong Xuân Đường Đàm Thoại cái tinh túy là hai bài phúng điếu Hồ Xuân Hương và những đoạn văn biện luận về chữ tài, chữ tình, chữ mệnh.
Trần Bích San (1838-1877) hiệu Mai Nham, tự là Vọng Nghi, được vua Tự Đức tặng tên Hy Tăng ví với Vương Tăng đời nhà Tống. Ông là con cụ Phó Bảng Trần Đình Khanh tức Trần Doãn Đạt. Quê làng Vị Xuyên, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định (Cùng quê với Tú Xương). Năm 1864 ông đỗ Giải Nguyên(đỗ đầu) trường Thi Hương Nam Định, năm 1865 đỗ Hoàng Giáp, đỗ đầu đầu kỳ thi Hội và đỗ đầu kỳ thi Đình tại Kinh đô Phú Xuân, nên được xưng tụng là Tam Nguyên Vị Xuyên. Trong lịch sử khoa cử Việt Nam hiếm người đạt danh hiệu này trước ông có Lê Quý Đôn 1743 đỗ Giải Nguyên, năm 1752 đỗ nhất giáp nhị danh tiến sĩ (Bảng Nhãn). Triều Nguyễn từ 1806 khoa thi đầu tiên đến 1918 khoa thi cuối cùng, chỉ có ba Tam Nguyên là Trần Bích San, Nguyễn Khuyến(1835-1909) đỗ Giải Nguyên năm 1864 nhưng đỗ Hoàng Giáp và Đình nguyên năm 1871 và Vũ Phạm Hàm(1864-1906) đỗ Giải Nguyên năm 1884, đỗ Hoàng Giáp năm 1892.
Trần Bích San giữ các chức vụ: Tu soạn Viện Hàn Lâm 1865-1867. Tri phủ Điện Bàn, Án Sát Bình Định, Tri phủ An Nhơn 1867-1869. Biện Lý Bộ Hộ, Tham Biện Nội Các 1867-1870. Năm 1870 ông được cử làm Lễ Bộ Sự Vụ, sung vào sứ bộ sang Trung Quốc, sau một thời gian về cư tang cha, ông được thăng Tả Thị Lang Bộ Lại, lĩnh chức Tuần Phủ Trị Bình, rồi Tuần Phủ Hà Nội 1874-1877. Mùa thu năm 1877 ông được triệu về kinh thăng Tả Tham Tri Bộ Lễ, dẫn đầu phái bộ ngoại giao sang Pháp, chưa kịp đi thì mất, hưởng dương 39 tuổi được thăng hàm Tham Tri.
Tác phẩm chính của ông có :
Nhân sự kim giám. Mai Nham thi thảo do cháu đich tôn là Trần Đình Sóc sưu tập năm 1938 gồm 161 bài thơ, 1 bài phú và 4 bài văn.(Ngoài ra có hai tác phẩm Thanh Tâm tài nhân quốc âm thi và Gia Huấn Ca trước người ta cho là của ông, nay đã xác định là không phải). Nhân Sự Kim Giám là bộ sách chữ Hán, do ông soạn khi làm tu soạn ở Viện Hàn Lâm. Bộ sách gồm 13 tập đã được khắc in. Sách ghi nhiều chuyện nhân vật, nhiều danh ngôn trích trong kinh sử Trung Quốc. Bộ sách đồ sộ, ông chọn lọc những tinh hoa sách sử Trung Quốc, nhưng khó có thể tìm được những tư tưởng, quan điểm riêng của soạn giả. Mai Am thi thảo trái lại phản ảnh được tình cảnh khổ sở của dân chúng triều Tự Đức và thể hiện rõ thái độ của ông trước nguy cơ nước mất nhà tan, vạch trần tệ quan lại tham nhũng. Trần Bích San là một người nghĩa khí, được người đời kính trọng và thương tiếc.(Xem Nguyễn Văn Huyền. Trần Bích San nhà thơ yêu nước. Tạp chí Văn Học số 6-1979 tr 73-83)
Bài văn Xuân Đường Đàm Thoại, Trần Bích San viết năm 1869, năm ông 31 tuổi.
Bài văn này được chép tay trong Danh thi tạp lục, do cháu nội đích tôn tác giả là ông Trần Đình Sóc giữ, ông Trần Tường phát hiện và công bố trên Tạp Chí Văn Học số 3 năm 1974, tr 130-137. Ông Trần Quát phiên âm và dịch với sự đóng góp của cụ Trần Xuân Hảo. Bài văn được dịch như sau :
«Năm Kỷ tỵ, Tự Đức thứ 22 (1869), cuối mùa đông đã lập xuân rồi. Liễu sắp phơi xanh, đào toan trổ đỏ, xúc cảnh sinh tình, ngổn ngang tâm sự. Bạn tao nhân cùng nhau họp mặt nói rằng : -trời trong, trăng sáng, đáng yêu, bọn ta nỡ phụ thời khắc tốt đẹp này sao? Vì thế anh em chèo kéo, chén đầy, chén vơi, mâm bát bộn bề. Chuyện vui chưa dứt, chợt thấy một người đi đến, vẻ mặt buồn rầu, thần sắc như sợ hãi, như mừng, như giận, vừa đến nơi chưa kịp nói rõ điều được điều mất ra sao.
Tăng (Trần Bích San) này chợt nhận ra là người cùng hội, họ Hứa tiểu hiệu Ngô Ban. Nhân thế nói rằng :
-Bác từ đâu lại ? Có gì mới lạ cho nghe không ? Có làm được việc gì không ? Sau đến gặp nhau muộn thế ? Nên phạt vài chén rượu.
Ngô Ban nghiêng chén đứng uống ngay, cười khà khà nói :
-Tôi từ Bắc Giang đến, có làm được một việc đáng cười mà cũng đáng than !
-Việc gì ? Có cho nghe được không ?
Nghe hỏi ông băn khoăn chau trán mà nói rằng :
-Người tài nữ tỉnh Nghệ An, hiệu Cổ Nguyệt Đường, tự Xuân Hương chết rồi. Tôi cùng một vài người nhà đã chôn cất ở cạnh núi Nguyệt Hằng.
Ông bèn ngâm rằng :
Đời người đâu chẳng hội tương phùng,
Tài tử giai nhân có thủy chung.
Trong cuộc hội có hai người, một người nghe nói thì mừng, một người nghe nói thì thương. Người mừng là ai? – Là Hùng Lĩnh Xuân Mai. Người thương là ai ? –Là Hoa Đường Ngọc Như.
Người mừng dương mày trên chiếu, phất vạt áo trên tiệc, hớn hở đọc ngay một câu rằng :
Giấc mộng đoạn trường duyên đã dứt,
Cung đàn bạc mệnh oán còn vương.
Người thương nhìn núi rừng như mất mát, cỏ cây như tang tóc, trầm ngâm mà ngâm rằng :
Nhi nữ có duyên thương phận bạc,
Anh hùng không lệ cũng lòng đau.
Người trong tiệc đồng thanh cất tiếng:
-Người thượng trí vong tình, kẻ hạ ngu bất cập tình, mối tình chung đúc chính ở bọn ta đây. Nay một nữ lưu chết, mà hai bác thương, mừng trái ngược nhau. Vong tình chăng ? Bất cập tình chăng ? Hay là tình đã chung đúc nên chăng?. Người mừng nói :
-Xuân Hương là một nữ lưu phù hoa, vẻ mặt như hoa đào, nhan sắc như nước thu. Tôi lúc trẻ đã có một lần giao du. Nào đàn, nào cờ, nào rượu nào thơ, có thể viết nên thiên “Phong tình tân lục”. Có người nói rằng :
-Của vưu vật khách giai nhân chính là các tài nữ này. Người trong dòng tài danh được gặp thì bảo:
-An ủi ba sinh là của ấy. Lại thêm :
-Ngàn vàng sao xứng nụ cười duyên.
Thường thường nhiều người vì các nàng ấy mà đau buồn. Nàng mà không chết, ai mà không mắc lụy ? Nàng mà còn sống, ai mà vô tình được ? Nay trời bắt nàng chết mà không buộc nàng vật vã trong cuộc sống, đạt nàng vào cảnh nghỉ ngơi mà không buộc nàng vào kiếp trôi nổi, đó không phải là cái may của nàng sao ? Lại không phải là cái may lớn của bọn tài tử sao. Đấy là cái mừng của ta có nguyên nhân mà ta mừng. Lại nhân đấy mà ca rằng :
“Mặt trời, mặt trăng chừ sớm, tối,
Bầu trời mặt đất chừ âm dương.
Muôn vật là quán trọ chừ ai ra ngoài sống chết ?
Ôi tài, ôi mệnh, ôi tình, ôi duyên chừ kiếp sống con người vì bốn chữ ấy mà lận đận đau thương.
Xuân Hương, chừ Xuân Hương !
Nửa kiếp yên hoa nợ thôi vương,
Tiếng đàn của nàng chừ nghe hận sầu đau xót,
Nay bặt tiếng tơ chừ ai biết đâu là oán hận cung thương.
Vần thơ của nàng chừ người ta chê là trêu chọc,
Nay bặc tiếng ngâm, chừ ai biết đâu là trêu chọc, là văn chương ?
Ý mọn người ôi xin chuốt vận,
Tơ tình dời chuyển chẳng thay xoang,
Mây xanh xanh chừ trăng mơ màng,
Từ Sơn cao chừ Đức Giang trường !
Giờ đây chừ ở cạnh núi Hằng Sơn,
Giờ đây chừ bay về đỉnh Vu Sơn !
Quẩn quanh chừ dưới gốc tùng xanh ngắt,
Dong chơi chừ mây trắng bạt ngàn,
Mây trắng bạt ngàn chừ hạc lững lờ quên lối,
Dưới gốc tùng xanh chừ hạc xao xác tà dương.
Phản phất chừ dương xanh liễu biếc,
Dong chơi chừ múa khúc Nghê Thường,
Tiên trần hai cảnh không ràng buộc,
Mây bụi đôi đường chẳng vấn vương,
Ta vì nàng mà mừng. Ai vì nàng mà thương?»
Người thương nói :
-Xuân Hương là một nữ lưu tài hoa, tiếng đàn trong vắt, vần thơ cao đẹp, tao nhân mặc khách nấc nỏm khen kỳ tài. Dẫu lối vìết Ban Chiêu, cung đàn Sái Cơ, vần thơ Tô Muội, khúc ngâm Tạ Uẩn cũng không thể vượt hơn. Chứa trong nhà vàng cũng không phải là quá vậy. Ai bảo con người mang cái tài tình như thế mà bỗng đúc kết cái tinh anh như thế !
Trời mà vô tình sao nàng lại sinh ? Trời mà có tình sao nàng lại chết ? Giờ đây trời phú cho nàng tài văn chương, lại làm giảm cho nàng phần tuổi thọ. Hồng quân ghen ghét hồng nhan , sao mà lắm thế ! Đây ta thương có nguyên nhân mà ta thương. Lại nhân đây mà hát viếng rằng :
«Hỡi ôi ! ghen tài là trời đất !
Ghét giỏi là âm dương !
Nữ lưu tài giỏi trên đời không ai bằng Cổ Nguyệt Đường !
Nữ lưu bạc mệnh trên đời không ai bằng Cổ Nguyệt Đường !
Cổ Nguyệt Đường ! Cổ Nguyệt Đường !
Chủ nhân Cổ Nguyệt Đường chừ tiểu hiệu Xuân Hương !
Chuyến đi này của Xuân Hương chừ Nguyệt Đường xót thương !
Dáng nàng chừ hoa khoe đẹp cúc khoe thơm !
Duyên nàng chừ lửa trong đá, sáng trong chớp,
Mệnh nàng chừ tùy thế cuộc mà tang thương !
Xua nàng vui vầy chừ gương ngọc hoà loan hoàng, trướng gấm múa uyên ương.
Nay nàng hóa hạc ra đi chừ ai người tình lang ?
Xưa nàng thưởng tâm chừ gác đón gió, phòng đùa trang.
Nay nàng cởi mây xa chơi chừ đâu là quê hương ?
Xưa nàng đối khách chừ bỏ đai ngọc, nâng chén vàng,
Nay nàng cỡi gió mà về chừ ai người rót rượu viếng linh sàng ?
Hỡi ôi ! Hỡi ôi !
Hồng nhan bạc mệnh lẽ bình thường,
Gió tuyết trăng hoa hận một phương,
Đền đáp nụ cười ngâm dỡn khúc,
Mười ba ba chữ nặng đau thương.
Tiếng ca thanh khiết,
Câu viếng thảm thiết,
Lời động lòng người,
Phát từ tâm huyết.”
Người trong hội nhìn nhau mà nói rằng:
-Hiên ấm náo nức, trời xuân cảnh vui. Tại sao hai bác lại thương, mừng như vậy ? Người mừng viết một thiên thật mừng. Người thương viết một thiên thật thương. Hay là trời làm giảm bớt tuổi xanh mà để danh nàng dài lâu mãi mãi? Cho nên mượn hai bác biện luận cái sở trường của nàng, mà nói hết được cái huyền diệu của nàng chăng ? Chẳng thế thì bạn bè đang họp mặt vui vẻ như thế này, sao bỗng được nghe câu chuyện mà động đến câu ca lời viếng thế sao !
Ôi! người ta ai mà không chết ? Chết mà xúc động lòng người, để thương để mừng cũng ít có vậy. Cái chết của Xuân Hương đối với người vong tình, bất cập tình, cố nhiên thương mừng, không phải là chuyện họ đáng nói. Còn cái thương, cái mừng của người chung tình tưởng chẳng một mình Xuân Mai, Ngọc Như thôi.
Vậy mượn bút ghi đây để đợi người quân tử sau này. »
Chú thích :
Nhi nữ hữu duyên lân phận bạc, Anh hùng vô lệ diệc tâm bi (Nhi nữ có duyên thương phận bạc, Anh hùng không lệ cũng lòng đau) thơ Vịnh Kiều của Phạm Quý Thích.
Đoạn trường ký mộng căn duyên liễu. Bạc mệnh cầm chung oán hận trường (Giấc mộng đoạn trường duyên đã dứt, Cung đàn bạc mệnh oán còn vương) Nằm trong bài thơ Đề Vịnh Truyện Kiều của Phạm Quý Thích.
Vưu vật : vật hiếm và quý ; Cung Oán ngâm khúc có câu : Vẻ vưu vật trăm chiều chải chuốt. Ông Đào Thái Tôn đã hiểu lầm là vật dâm tục.
Người thượng trí vong tình, kẻ hạ ngu bất cập tình : Các bậc thượng trí, vì cứu độ chúng sanh, hay vì nước, quên tình nhà, không thiết đến tình yêu vợ con. Kẻ hạ ngu chỉ biết khoái lạc, dâm dục không biết đến tình. Chỉ có người bình thường là biết yêu đương, tình nghĩa gắn bó.
Vu Sơn: Tống Ngọc viết bài phú Cao Đường, viết về chuyến đi chơi đầm Vân Mộng của Sở Tương Vương, gặp Thần Nữ núi Vu Sơn và giao hoan cùng nàng,lúc từ biệt nàng nói : « Thiếp xin sớm làm mây, tối làm mưa sớm tối dưới Dương Đài »
Nghê Thường: Vua Đường Minh Hoàng nằm mơ thấy lên cung trăng gặp tiên nữ mặc áo ngũ sắc như móng trời, múa hát rất hay, tỉnh dậy nhớ lại đặt ra khúc Nghê Thường dạy cung nữ múa hát.
Ban Chiêu: tự Huệ Cơ, con gái Ban Bưu, em Ban Cố, người đất An Lăng đời Đông Hán, vợ Tào Thế Thúc. Được vua Hòa Đế triệu vào Đông Quan Tàng Thư soạn tiếp bộ Hán Thư của cha và anh, có trước tác Nữ Giới, 7 thiên.
Tô Muội: Đời Tống, cha là Tô Lão Toàn, anh là Tô Thức (Tô Đông Pha), Tô Triệt cả nhà đều có tài văn học, nổi tiếng trên đời.
Tạ Uẩn: Người con gái đời Tấn, có tiếng thơ hay thiên hạ đều khen. Kiều : « Nàng Ban ả Tạ cũng đâu thế này ».
Xuân Hương mất khoảng năm 1822 , sau Nguyễn Du hai năm (1820) và trước Phạm Quý Thích ba năm (1825) cái chết trong âm thầm lặng lẽ, cái chết của vợ một người bị tội tử hình, không một bài thơ, không một bài phú viếng nàng.
Hùng Lĩnh Xuân Mai tượng trưng cho Nguyễn Du quê ở Hồng Lĩnh, làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh. Qua Xuân Đường Đàm Thoại, Trần Bích San tiết lộ : « Xuân Hương là một nữ lưu phù hoa, vẻ mặt như hoa đào, nhan sắc như nước thu. Tôi lúc trẻ đã có giao du. Nào đàn, nào cờ, nào rượu, nào thơ, có thể viết nên thiên ‘Phong tình tân lục’ ». Sự kiện này ngày nay chúng ta đã chứng minh được bằng những bài thơ đối đáp trao đổi giữa Hồ Xuân Hương và Nguyễn Du. Từ mối tình ba năm(1790-1793) : Chữ tình chốc đã ba năm vẹn, trong bài thơ Cảm Cựu Kiêm Trình Cần Chánh học sĩ Nguyễn Hầu, Hầu Nghi Xuân Tiên Điền nhân trong Lưu Hương Ký, và hai bài thơ Mừng gặp bạn trên sông Hoàng Giang, Hoài cựu là những bài thơ cuối cùng cho cuộc tình này năm 1813. ( xem cùng tác giả : Phạm Trọng Chánh. Hồ Xuân Hương, nàng là ai ? Khuê Văn Paris 2000. Nguyễn Du mười năm gió bụi và mối tình Hồ Xuân Hương. Khuê Văn Paris 2011, hay bài viết Đi tìm Cổ Nguyệt Đường và mối tình Hồ Xuân Hương – Nguyễn Du, trên site vanhoanghean,khoahocnet, chimvietcanhnam, dongtac, langhue..)
Hoa Đường Ngọc Như là nhân vật thay cho Phạm Quý Thích (1760-1825) tự là Dữ Đạo, hiệu Lập Trai, biệt hiệu Thảo Đường cư sĩ, sinh ngày 19-10 năm Canh Thìn âm lịch (25-12-1760) quê xã Hoa Đường, huyện Đường An, phủ Thượng Hồng. Hải Dương sau ngụ ở phường Báo Thiên, huyện Thọ Xương, thành Thăng Long. Môn sinh quan Thám Hoa Nguyễn Huy Oánh, (cha Nguyễn Huy Tự tác giả Hoa Tiên), Nguyễn Huy Oánh, quê quán làng Trường Lưu, Hà Tĩnh, một danh nho, Theo Phạm Đình Hổ là một trong ba nhà thơ lớn đương thời, cùng Nguyễn Tông Khuê, Hồ Sĩ Đống. Trường Lưu học hiệu đã đào tạo 30 môn sinh đỗ Tiến Sĩ, một kỷ lục chưa từng thấy trong lịch sử, ông để lại 60 tác phẩm, và Phúc Giang Thư Viện chứa hàng vạn quyển sách, là thư viện duy nhất được triều đình sắc phong.
Năm 1779 Phạm Quý Thích đỗ Tiến Sĩ làm Thiêm Sai tri công phiên. Khi Tây Sơn ra Bắc, ông trốn lánh. Đầu đời Gia Long (1802) ông giữ chức Thị trung học sĩ, tước Thích An Hầu trông coi việc chép sử. Ít lâu sau ông cáo về Thăng Long dạy học. Đầu đời Minh Mạng (1821) lại vời ông ra, ông đang bệnh lấy cớ từ chối. Ông chăm lo việc dạy học đào tạo được nhiều trí thức danh tiếng như: Nguyễn Văn Lữ, Nguyễn Văn Siêu(1799-1872), Châu Doãn Trí. Ông mất ngày 29-3 Ất Dậu (16-5-1825) thọ 65 tuổi. Tác phẩm chính của ông gồm có : Thảo Đường thi nguyên tập. Lập Trai văn tập. Thiên Nam Long thư liệt truyện. Chu Dịch vấn đáp toát yếu. Ông là bạn thân thi hào Nguyễn Du, chính ông là người đầu tiên đem truyện Kiều ra bình phẩm với học trò và làm các bài thơ Tổng Vịnh Truyện Kiều, rồi lo việc ấn hành.
Bài thơ Đề Vịnh Truyện Kiều của Phạm Quý Thích, được xem là tuyệt tác ngày xưa ai cũng thuộc lòng.
Giai nhân bất thị đáo Tiền Đường,
Bán thế yên hoa trái vị thường.
Ngọc diện khởi ưng mai thủy quốc,
Băng tâm tự khả đối Kim Lang.
Đoạn trường mộng ký căn nguyên liễu,
Bạc mệnh cầm chung oán hận trường.
Nhất phiến tài tình thiên cổ lụy,
Tân thanh đáo để vị thùy thương.
Bản dịch cổ (không biết của ai, dịch rất phóng túng như sáng tác, có lẽ của tác giả)
Giọt nước Tiền Đường chẳng rửa oan,
Phong ba chưa trắng nợ hồng nhan.
Lòng tơ còn vướng chàng Kim Trọng,
Gót ngọc khôn đành giấc thủy quan.
Nửa gối đoạn trường tan giấc điệp,
Một dây bạc mệnh dứt cầm loan.
Cho hay những kẻ tài tình lắm,
Trời bắt làm gương để thế gian.
Trong Xuân Đường đàm thoại, Trần Bích San đã cho nhân vật Hùng Lĩnh Xuân Mai thay cho Nguyễn Du nói quan điểm người mừng:
“Thường thường nhiều người vì các nàng ấy mà đau buồn. Nàng mà không chết ai mà không mắc lụy ? Nàng mà còn sống, ai mà vô tình được? Nay trời bắt nàng chết mà không buộc nàng vật vã trong cuộc sống, đặt nàng vào cảnh nghĩ ngơi mà không buộc nàng vào kiếp trôi nổi, đó không phải là cái may của nàng sao? Lại không phải là cái may lớn của bọn tài tử sao? Đấy là cái mừng của ta có nguyên nhân mà ta mừng.“
Quả thật cuộc đời Hồ Xuân Hương chỉ có hơn hai năm hạnh phúc ngắn ngủi với Trần Phúc Hiển (1816-1818). Từ lúc biết yêu lần đầu với Nguyễn Du. Chữ tình chốc đã ba năm vẹn (1790-1793) rồi Nguyễn Du phải về xây dựng lại làng Tiên Điền, rồi toan vượt biên theo chúa Nguyễn Ánh, bị bắt tù, mẹ gả Xuân Hương cho anh Lang xóm Tây làng Nghi Tàm, Xuân Hương không bằng lòng, nàng vẫn thương nhớ Nguyễn Du, rồi anh Lang mất sớm (1796). Rồi mối tình với Mai Sơn Phủ (1800-1801) chàng về quê cậy cha mẹ hỏi cưới thì biệt tích trong chiến tranh. Xuân Hương lánh nạn lên Vĩnh Yên gặp Tổng Cóc Nguyễn Công Hòa(1802-1804), bắt đầu cuộc đời mười năm lận đận, vợ cả ghen tuông, thân phận như nàng Tiểu Thanh, “Cầm bằng làm mướn mướn không công”, tình cảm nàng cũng bi đát, Tổng Cóc hùng hổ như chó ngao, nhưng làm tình như chuột vọc.: “Tiếc dĩa hồng ngâm cho chuột vọc, Thừa mâm bánh ngọt để ngao vầy”. Dứt tình với Tổng Cóc trở về Tây Hồ thì Nguyễn Du đã đi xa (1804). Xuân Hương mở hiệu sách ở phố Nam, buôn bán lỗ lã, con mất. Tốn Phong đến tán tỉnh nhưng chàng chỉ là anh đồ nghèo chạy vạy dạy học khắp nơi (1806). Xuân Hương “mẹ già, nhà túng” đi buôn khắp nơi, gặp Hiệp Trấn Sơn Nam Hạ Trần Quang Tĩnh, ngỏ lời cầu hôn, nàng chờ đợi thì Quang Tĩnh không thấy đến.(1809), rồi loạn lạc với giặc Đặng Trần Siêu, Vũ Đình Lục(1810-1822) tình hình Sơn Nam Thượng bất an, người bạn thân Tử Minh mất để lại lớp học làng Nghi Tàm, Xuân Hương trở lại nghề dạy trẻ. Quan Tham Hiệp Yên Quảng Trần Phúc Hiển cầu hôn, đám hỏi chẳng bao lâu thì mẹ mất, phải cư tang mẹ, đến đầu năm 1816 Hồ Xuân Hương mới về Yên Quảng được hai năm thì chồng bị bắt và kết án tử hình. Xuân Hương đi tu rồi trở về làng Nghi Tàm chết trong cô đơn, không một bài thơ phúng điếu. Cuộc đời Xuân Hương cũng như cuộc đời Vương Thúy Kiều thời gian hạnh phúc ngắn ngủi, “ở không yên ổn, ngồi không vững vàng” vì bao “tinh hoa đã phát tiết ra ngoài” một phụ nữ tài sắc vẹn toàn.. Qua nhân vật Hùng Lĩnh Xuân Mai, Trần Bích San đã thay cho Nguyễn Du mừng cho nàng được vào cảnh nghĩ ngơi, không còn cuộc đời trôi nổi.
Người thương Hoa Đường Ngọc Như, thay mặt cho Phạm Quý Thích:
“Xuân Hương là một nữ lưu tài hoa, tiếng đàn trong vắt, vần thơ cao đẹp, tao nhân mặc khách nấc nõm khen kỳ tài. Dẫu lối viết Ban Chiêu, cung đàn Sái Cơ, vần thơ Tô Muội, khúc ngâm Tạ Uẩn cũng không thể vượt hơn. Chứa trong nhà vàng cũng không phải là quá vậy. Ai bảo con người mang cái tài tình như thế mà bỗng đúc kết cái tinh anh như thế !
Trời mà vô tình sao nàng lại sinh ? Trời mà có tình sao nàng lại chết ? Giờ đây trời phú cho nàng tài văn chương, lại làm giảm của nàng phần tuổi thọ. Hồng quân ghen ghét hồng quần, sao mà lắm thế “.
Tiếc là tôi chưa đọc được Thào Đường nguyên thi và Lập Trai Văn thi tập của Tiến Sĩ Phạm Quý Thích để tìm ra mối liên hệ với Hồ Xuân Hương và Nguyễn Du. Nhưng qua những hành động đối với Truyện Kiều, Phạm Quý Thích xử sự như một người anh cả, nâng đỡ khuyến khích Nguyễn Du sáng tác truyện Kiều, đem Truyện Kiều bình giảng cho các học trò nghe, và lo cả chuyện in ấn tác phẩm. Việc Hồ Xuân Hương mở hiệu bán sách báo, bút mực kế bên trường học của ông ở phố Nam thành Thăng Long năm 1805-1807 có lẽ cũng có sự giúp đỡ nhiệt thành của Phạm Quý Thích.
Phạm Quý Thích là bạn thân, bạn tri âm của Nguyễn Du, tất nhiên là biết mối tình ba năm vẹn của hai người. Phạm Quý Thích kính trọng Xuân Hương như những tài nữ danh tiếng Trung Quốc: Ban Chiêu, Sái Cơ, Tiểu Muội, Tạ Uẩn.” Giá này dẫu đúc nhà vàng cũng nên”, Phạm Quý Thích đồng ý với Nguyễn Du đối với nàng Kiều trong thơ, và có lẽ ông cũng tiếc rẽ Nguyễn Du không có nhà vàng sớm hơn để cho Xuân Hương Hồ Phi Mai. Khi yêu nhau ba năm, thì Nguyễn Du lênh đênh không nhà không công danh sự nghiệp, lại tù tội.. Khi vợ mất, Nguyễn Du tìm về Tây Hồ mong nối lại duyên xưa năm 1804, thì Xuân Hương gian nan như nàng Tiểu Thanh trong mối tình với Tổng Cóc Nguyễn Công Hoà. Khi gặp lại trên Thạch Đình bến sông Vị Hoàng năm 1813 thì chàng là quan Chánh Sứ, bao công việc bề bộn nghi lễ đón đưa, chỉ nhìn được chàng từ xa xa. Cuộc đời hai ngã rẻ tâm tình. Nguyễn Du chỉ gặp lại người gảy đàn đất Long Thành, xưa là một cung nữ tài hoa trong cung điện, một ca nhi quan tướng Tây Sơn vung tiền như rác khen thưởng, nay là một người đàn bà tiều tụy rách rưới gảy đàn nơi góc chiếu. Nguyễn Du khóc cho cô Cầm và cũng khóc cho người yêu mà chuyện tình có thể viết nên một thiên “phong tình tân lục”.
Trần Bích San đã cho Hùng Lĩnh Xuân Mai (Nguyễn Du) khóc Xuân Hương:
“Ôi tài, ôi mệnh, ôi tình, ôi duyên chừ kiếp sống con người vì bốn chữ ấy mà lận đận đau thương.
Xuân Hương chừ Xuân Hương !
Nửa kiếp yên hoa nợ thôi vương,
Tiếng đàn nàng chừ nghe hận sầu đau xót,
Nay bặt tiếng tơ chừ ai biết đâu là oán hận cung thương.
Vần thơ nàng chừ người ta chê là trêu chọc.
Nay bặt tiếng ngâm, chừ ai biết đâu là trêu chọc, là văn chương.”
Không biết Xuân Hương Hồ Phi Mai, có phổ trên phím đàn nguyệt cầm một “ thiên bạc mệnh” như nàng Kiều chăng? Nguyễn Du dạy nàng đàn, đến khúc Phượng Cầu Kỳ Hoàng, nàng chờ lời tỏ tình hỏi cưới, nàng chờ dạy,(Khúc Hoàng tay Nguyệt còn chờ dạy) thì Nguyễn Du đã ra đi. Nguyễn Du từ lúc say mê diễn nôm Kim Vân Kiều, với ai chàng cũng rao giảng chuyện Hồng nhan đa truân. Phạm Đình Hổ đã trêu nàng Phi Mai, cô gái mới lớn, mới biết yêu Nguyễn Du, đứng trước gương thường uốn éo như đứt ruột. Nào ngờ đâu cuộc đời nàng, “ma dẫn lối, quỷ đưa đường, cứ tìm những chốn đoạn trường mà đi”. Xuân Hương không có cái may mắn của Cô Đào với quan Binh Bộ Thượng Thư Nguyễn Công Trứ, trên chiếu, Cô Đào về già nhắc lại: “Giang sơn một gánh giữa đồng, Thuyền quyên ứ hự anh hùng nhớ chăng ?”. Nguyễn Công Trứ nhớ lại thuở hàn vi, một thời theo đuổi nàng, đã phải làm anh nhạc công vác đàn theo nàng, rồi thừa cơ một hôm đi hát đến giữa đồng, bảo quên đàn, buộc tiểu đồng về lấy, chỉ còn một mình với nàng giữa đồng. Nguyễn Công Trứ đã cảm động cưới lại người yêu xưa làm thiếp và chu cấp cho nàng.
Xuân Hương vui tánh, thích làm thơ trêu chọc, nàng mất rồi, mà hai trăm năm sau, người đời sau vẫn còn bàn tán, xôn xao vì tiếng cười của nàng. Trần Bich San cho Hoa Đường Ngọc Như ca tụng nàng: “Nữ Lưu tài giỏi trên đời không ai bằng Cổ Nguyệt Đường. Nữ lưu bạc mệnh trên đời không ai bằng Cổ Nguyệt Đường !” Thật vậy có những nhà thơ lúc còn sống trên đời người ta tôn là thơ thần, thơ thánh, thơ vương, thơ tướng.. nhưng khi chết rồi chẳng ai nhớ đến một câu thơ. Riêng thơ Hồ Xuân Hương thì đầy ắp trong lòng người, và nhân gian tiếp tục sáng tác một trường phái thơ Hồ Xuân Hương, không còn biết đâu thơ thật và thơ đời sau.
Trần Bích San trong bài tựa tập thơ mình đã viết về thơ:
“Cái khó của việc học làm thơ là trong bụng phải làu thông mấy trăm vạn kinh sách. Dưới mắt phải nhìn ngắm mấy trăm vạn núi non tươi đẹp, trên đời phải lịch duyệt mấy trăm vạn nhân vật cổ kim, trong cõi đời phải từng trải mấy trăm vạn sự biến rồi sau mới hiểu thấu, lường mới xa, chí mới cao, khí mới mạnh và lời thơ từ đó toát ra mới tuyệt diệu.” (Mai Nham thi thảo).
Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương đã đạt đến cái khó, cái lịch duyệt thi ca như Trần Bích San quan niệm. Nguyễn Du đã đọc thư viện họ Nguyễn Tiên Điền không kém gì thư viện Trường Lưu. Sau trận chiến Nguyễn Quýnh, mười phần sách cháy còn một hai, vẫn chất đầy bốn vách trong ngôi nhà trên bến Giang Đình.Theo gương Lý Bạch tuổi trẻ đi chu du khắp Trung Quốc, ba năm Nguyễn Du đã đi giang hồ: “Giang Bắc, Giang Nam cái túi không”; thành nhà sư Chí Hiên, đội mũ vàng, lưng đeo trường kiếm như các nhà sư Thiếu Lâm, trong túi vải nâu một quyển Kinh Kim Cương chú giải của Lê Quý Đôn. Tụng kinh làm công quả kiếm ăn bữa rau đậu, cư ngụ từ chùa này sang chùa khác, ngày viếng danh lam thắng cảnh, đêm tụng kinh Kim Cương trong suốt ba năm(1787-1790) từ Vân Nam, lên Trường An, lại xuống Hàng Châu, lên Bắc Kinh rồi lại về Thăng Long. Bước đường hoạn lộ, của Nguyễn Du đã làm nhiều người ngạc nhiên, mới ra làm quan mấy tháng đã được cất cử tiếp sứ nhà Thanh sang phong vương vua Gia Long, chỉ đỗ Tam Trường (Tú Tài) mà được làm Chánh Sứ, chức vụ xưa nay chỉ dành cho bậc Tiến Sĩ. Ba năm giang hồ khắp Trung Quốc của Nguyễn Du đã cắt nghĩa được, đi một ngày đàng học một sàng khôn, từ tiếng nói Trung Quốc, đến phong tục tập quán, mắt nhìn trăm vạn núi non tươi đẹp, lịch duyệt mấy trăm vạn nhân vật cổ kim, tượng đồng bia đá trên đường đi rồi nhồi luyện trong tâm hồn Nguyễn Du bao gian nan nguy khó, khi tù tội, khi phải đi khuất thực đói rách người thương tâm, nó đúc kết tâm hồn Nguyễn Du thành những vần thơ tuyệt diệu, đối đáp thi ca tài tình để đi sứ mà không hổ thẹn với nước nhà. Không bị quan lại Trung Quốc khinh miệt là Nam di, giống dân mọi rợ phương Nam. Qua Bắc Hành Tập Lục những bài thơ Nguyễn Du đã không chỉ phê phán những anh hùng hào kiệt, những gian thần Trung Quốc, mà còn phê phán những nghèo nàn, lạc hậu, đói khổ trong xã hội Trung Quốc.
Hồ Xuân Hương với tủ sách họ Hồ của cha để lại nơi Cổ Nguyệt Đường, hết đọc sách đến nhai trầu. Mười năm lận đận Xuân Hương đã đi buôn bán khắp nơi, lưu gót chân từ Tuyên Quang,Hưng Yên, Ninh Bình, Nam Định đến Thanh Hóa., Quảng Ninh.. Nhà thơ Xuân Diệu đã ngạc nhiên một phụ nữ ngày xưa mà đã đi du lịch nhiều thế đi đâu cũng dăm ba tiểu đồng ? Nhưng thật ra Xuân Hương làm gì có tiền nhiều mà đi du lịch mà vì “mẹ già nhà túng” nên phải đi buôn khắp nơi.
Hoa Đường Ngọc Như đã ca tụng và khóc cho cuộc đời cô đơn của nàng:
Xuân Hương chừ Xuân Hương !
Dáng nàng chừ hoa khoe đẹp cúc khoe thơm !
Duyên nàng chừ lửa trong đá, sáng trong chớp !
Mệnh nàng chừ tùy thế cuộc mà tang thương..
Nay nàng hóa hạc ra đi chừ ai người tình lang ?
Nay nàng cởi gió mà về ai người rót rượu viếng linh sàng ?
Cô đơn trong những ngày cuối cùng :” Ngâm khách thế thần đâu sắc tướng, Tình ma không sức đuổi sầu binh” (Bài Bán chẩm thư hoài- Nỗi niềm gối lẻ). Những người bạn ngâm thơ , xướng họa có thần thế nay trốn mất biệt hết, tình nàng như tình với ma không đủ sức đuổi nỗi sầu đến đông như lũ âm binh. “Sắc tức thị không, không tức thị sắc” Câu kinh nhà Phật. Trong đau thương Hồ Xuân Hương vẫn viết ra những câu thơ tuyệt vời. Đem chữ “sắc tướng” nhà Phật đối với “ sầu binh” thật tài tình.
Dương Quảng Hàm trong Văn Học Việt Nam. SG.BQGGD 1961 về Hồ Xuân Hương ông viết : « Có một lần hình như bà cũng muốn đi tu, nhưng một người tài tình như bà không thể giam mình trong chốn am thanh vắng nên bà lại thôi. »
Lê Dư trong sách Nữ Lưu viết hồi ông biên tập Quốc Học Tùng San chép rằng : « Hồ Xuân Hương góa chồng lần cuối năm 1819 rồi vài năm sau thì mất”. Dương Quảng Hàm và Lê Dư cũng như các tác giả ngày xưa, ít cho biết xuất xứ điều mình mách, không biết các ông ấy lấy những sự kiện ấy từ đâu, nhưng hai ông đều là nhà biên khảo có kiến thức rộng, đúng đắn ta có thể tin điều đó.
Sự kiện Hồ Xuân Hương muốn đi tu và có ở một thời gian trong một cảnh chùa ở núi Yên Tử, là một sự kiện hợp lý sau khi Tham Hiệp Trần Phúc Hiển bị tội, tử hình, gia sản bị tịch thu. Sau đó bà lại trở về lại làng Nghi Tàm nơi có những người bạn thân thiết, là em gái, là vợ Tử Minh, là hai con trai Tử Minh, là các học trò của bà trong đó có cô Nguyễn Thị Hinh (tức bà Huyện Thanh Quan).
Những bài thơ Thả thuyền chơi trăng, Chiếc Bách; Trăng Thu, Tự tình I, I I. mang tâm sự những ngày cuối đời Hồ Xuân Hương.
Bài THẢ THUYỀN CHƠI TRĂNG
Hà Đông một giải nước trong veo,
Lãng đãng thuyền tình chở nặng chèo.
Gợn sóng nhấp nhô tăm cá lội,
In dòng giấp giới mảnh trăng treo.
Muốn trôi thư lá mà than thở,
Phải mượn tin băng để dập dìu.
Cây cỏ buồn lòng cho Thúy Ái,
Ái ân lênh láng biết bao nhiêu.
Bài thơ này trong Hồ Xuân Hương thi tập văn bản Antony Landes do Lê Quý chép bằng chữ Nôm năm 1892. Lê Quý có biên lời dẫn như sau: “ Hà Đông tức Nhĩ Hà, xưa Xuân Hương đem theo năm sáu gái hầu, dòng thuyền chơi trên sông Nhị. Xuân Hương ngồi giữa, gái hầu ngồi hai bên mà bơi. Bấy giờ trong tháng 9, cuối mùa thu. Nước lũ đã hết, mà sông quạnh nước trong, trăng sáng gió thanh đầy thuyền. Cảnh thật đẹp Xuân Hương thấy hai bên bờ sông có lâu đài đám hát, tiếng be bé đưa lại. Mà nước sông thì trong, trên trời có trăng sáng sao thưa. Gió thanh nhẹ thổi, mà thuyền thì càng đi càng nhanh. Xuân Hương thấy cá nhảy cảnh xinh xinh, cho nên làm bài thơ này ghi chuyện bấy giờ”.
Bài viết Lê Quý tán cho đầy trang giấy để được thêm tiền, có vẻ như Lê Quý chép lại bài thơ và nghe lời thuật của gia đình Tử Minh. Nhưng cốt tủy cho ta thấy sự kiện. Sau khi trở về làng Nghi Tàm, Hồ Xuân Hương luôn luôn buồn bã, để giải khuây các cô học trò, và bạn gái đưa Xuân Hương đi chơi trăng cho quên nỗi buồn phiền. Trong bài thơ, Hồ Xuân Hương có nhắc đến sông Thúy Ái, chuyện bà Phan Thị Thuấn trầm mình chết theo chồng Ngô Cảnh Hoàn( ? -1786) khi được tin ông và hai con thua trận Tây Sơn chết trên sông này. Hồ Xuân Hương có lúc cũng có ý nghĩ đen tối chết theo chồng chăng ?
Bài Chiếc Bách cũng mang cùng tâm sự Chiếc Bách là thuyền bằng gỗ bách (cây trắc bá diệp), một giống thông, tùng bách, do tích Cung Bá, Thái Tử nước Vệ chết sớm, vợ thủ tiết có làm bài thơ “thuyền bách”, tỏ ý không tái giá , nên thường dùng để ví người đàn bà ở góa. Viết bài thơ Chiếc Bách, Xuân Hương muốn ví mình như vợ Cung Bá thủ tiết theo chồng Trần Phúc Hiển. Bài này có trong văn bản thơ Hồ Xuân Hương năm 1909.
CHIẾC BÁCH
Chiếc bách buồn về phận nổi nênh,
Giữa dòng ngao ngán nổi lênh đênh.
Lưng khoan tình nghĩa mong đầy đặn,
Nửa mạn phong ba luống bập bềnh.
Chèo lái mặc ai lăm đỗ bến,
Buồm lèo thây kẻ rắp xuôi duềnh.
Ấy ai tham ván cam lòng vậy,
Ngán nổi ôm đàn những tấp tênh.
Chú thích:
Tham ván: do câu tham ván bán thuyền.
Ôm đàn: ôm đàn sang gảy thuyền khác, ý nói lấy chồng khác.
Bài Chiếc Bách, mang tâm sự buồn thảm của Hồ Xuân Hương sau khi chồng bị tử hình. Buồn phận mình nổi nênh, lênh đênh. Chỉ mong tình nghĩa được trọn vẹn đầy đặn, nào ngờ nửa chừng sóng gió bão tố lại nổi lên. Cuộc đời đành phó mặc cho ai đổi bến, lèo lái xuôi dòng nước. Vì ai tham ván bán thuyền, thôi cũng đành cam chịu vậy. Ngán nỗi mình từ nay ôm đàn bơ vơ biết gảy cùng ai khúc tri âm.
Bài TRĂNG THU
Một trái trăng thu chín mõm mòm,
Nẩy vừng nguyệt quế đỏ lòm lom.
Giữa in chiếc bích khuôn còn méo,
Ngoài khép đôi cung cánh vẫn khòm.
Ghét mặt kẻ trần đua cói móc,
Ngứa gan thằng cuội đứng lom khom.
Hỡi người bẻ quế là ai đó ?
Đã có Hằng Nga ghé mắt dòm.
Chú thích:
Chiếc bích: chiếc ngọc bích hình tròn dẹt giữa có lỗ, người ta hay gọi mặt trăng là bích nguyệt, trăng như ngọc bích.
Bẻ quế trong cung thềm: chỉ người đỗ đạt đại khoa, trong tâm sự Hồ Xuân Hương có thể hiểu là Trần Phúc Hiển hay Trần Ngọc Quán..
Tâm sự Hồ Xuân Hương qua bài Trăng Thu, sau khi chồng bị tử hình: nhìn trăng qua ngày 17, 18 đã bắt đầu khuyết, trăng chín mõm mòn. Xuân Hương thấy trăng màu đỏ như máu. Dù có khuôn phép như ngọc bích, khuôn phép ấy vẫn còn méo, dù ở ngoài cung vẫn có những kẻ khòm lưng xu nịnh. Xuân Hương ghét mặt kẻ trần đua xói móc. Xuân Hương ghét Án Thủ Dung, ghét Tổng Trấn Lê Chất, ghét những kẻ tiểu nhân đem nàng ra phỉ báng làm ngứa gan thằng cuội. Những kẻ làm hại người anh tài tuấn kiệt đó có chị Hằng Nga chứng kiến soi xét.
Hai bài Tự Tình cũng cùng một tâm sự này:
TỰ TÌNH I
Canh khuya văng vẳng tiếng canh dồn,
Trơ cái hồng nhan với nước non.
Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,
Vầng trăng bóng xế, khuyết chưa tròn.
Xuyên ngang mặt đất rêu từng đám,
Đâm toạt chân mây đá mấy hòn.
Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,
Mảnh tình san sẻ tí con con.
TỰ TÌNH II
Tiếng gà văng vẳng gáy trên bom,
Oán hận trông ra khắp mọi chòm.
Mõ thảm không khua mà cũng cốc,
Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om ?
Trước nghe những tiếng thêm rầu rĩ,
Sau giận vì duyên để mõm mòm.
Tài tử, văn nhân ai đó tá ?
Thân này đâu đã chịu già tom.
Chú thích:
Bom: là chòi canh, có bản chép trên vòm, vòm trời.
Mõm mòm: chín quá, chín nhũn, chín mõm.
Tài Tử: người có tài thơ văn.
Già tom: Già tóp người lại.
Canh khuya văng vẳng tiếng trống canh, chồng mất bị tử hình, chỉ còn lại trơ phận mình với non nước. Uống chén rượu khuây sầu, say rồi lại tỉnh. Nửa vầng trăng khuyết ngả bóng, trăng vẫn chưa tròn. Buồn bã không bước ra khỏi nhà, rêu trước sân không người đi mọc từng đám, chân mây chơ vơ, núi non như mấy hòn đá lạnh lùng đâm toạt chân trời. Ngán nỗi mắy mùa xuân đi rồi về, biết cùng ai san sẻ mối tình nhỏ bé của mình.
Canh khuya thao thức, tiếng gà văng vẳng gáy sáng trên chòi canh. Nhìn ra khắp nơi chỉ thấy lòng oán hận. Oán hận Án Thủ Dung xui dân Châu Vạn Ninh thưa kiện. Oán hận Tổng Trấn Bắc Thành Lê Chất tìm diệt vây cánh Nguyễn Văn Thành, xử tử Phúc Hiển, oán hận người bạn tình cũ Trần Quang Tỉnh lánh mặt. Trong lòng nàng nghe như có tiếng mõ, không khua mà cũng cốc nghe buồn thảm. Dường như có tiếng chuông sầu đánh trong lòng vang vọng những âm thanh om xòm. Nghe những tiếng lòng thêm rầu rĩ, càng giận duyên số vì đâu mà ra thế này ? Bao nhiêu văn nhân tài tử ngày xưa tới Cổ Nguyệt Đường xướng họa ngâm thơ , nay sợ vợ một kẻ bị tội tử hình đã lãng tránh xa. Nghĩ ciũng giận, thân này đâu đã chịu cảnh già tom như thế này.
Hồ Xuân Hương sống những ngày cuối cùng trong cô đơn, buồn bã và từ trần khoảng năm 1822 tại Cổ Nguyệt Đường bên Hồ Tây, mộ phần trong khu nghĩa địa Đồng Táo trước chùa Kim Liên, bên cạnh hồ sen. Ngày nay toàn khu nghĩa địa đã chìm trong lòng nước Hồ Tây, do việc đấp đường Cổ Ngư đầu thế kỷ 20, chia hai Hồ Tây và Hồ Trúc Bạch, mực nước lên một thước. Đám tang có lẽ trong cô đơn buồn bã, bên cạnh Hồ Xuân Hương chỉ có gia đình Tử Minh, vợ, cô em gái và hai cháu trai và các học trò láng giềng. Cái chết cô đơn lặng lẽ không một bài thơ, một bài điếu văn. Đó là lý do 47 năm sau Tam Nguyên Trần Bích San, đã cho Thi hào Nguyễn Du và Tiến Sĩ Phạm Quý Thích sống lại mỗi người làm một bài điếu văn thương tiếc Xuân Hương Hồ Phi Mai.
Paris 1-10-2012
**Ts Phạm Trọng Chánh**
## 2 Comments
## Nguyễn Ngọc Bích
… Anh Phạm Trọng Chánh có khả-năng viết thật nhanh song vì nhanh quá nên cũng để lọt khá nhiều lỗi. Tôi xin miễn bàn vào nội-dung bài mới của Anh Chánh, chỉ xin nêu ra vài chỗ chắc chắn không thể đúng được.
Như Anh Phạm Trọng Chánh cho:
– Trần Bích San sống 139 năm (1738-1877), và
– Nguyễn Khuyến lại còn sống dai hơn (1735-1909), nghĩa là tới 174 năm lận.
Thành thử dễ làm cho người đọc nghi ngờ học-thuật của vị Tiến-sĩ này!
## Phạm Trọng Chánh
Cám ơn anh Nguyễn Ngọc Bích.
Ngồi trước máy lâu, nhiều khi mắt lòa, mới giải phẩu tim nên không khỏe, không thấy lỗi đánh máy trật.
Trần Bích San chỉ sống có 39 tuổi nên sinh năm 1838 chứ không phải 1738.
Nguyễn Khuyến sinh năm 1835 chứ không phải 1735.
Mục đích bài viết này xác định Xuân Đường Đàm Thoại chỉ là một bài văn hư cấu của Tam Nguyên Vị Xuyên Trần Bích San, bác bỏ khuynh hướng của ông Đào Thái Tôn xem đây là một tài liệu sử học để tìm một Hồ Xuân Hương mất năm 1865 hay xem đây là một tiến trình dân gian hóa. Nhân vật Hùng Lĩnh Xuân Mai tượng trưng cho Nguyễn Du, và Hoa Đường Ngọc Như là Phạm Quý Thích.
Có nhiều bài viết khác trên khoahocnet, chimvietcanhnam, vanhoanghean, dongtac, langhue..
Bao giờ sang anh Paris, mình gặp nhau chắc có nhiều chuyện thú vị để trao đổi.Tháng 7, 8-2013. Tôi sẽ sang LA, SD, SF và Portland, anh có dịp nào sang đây không ? Tôi vẫn thường gặp anh NTA và ĐTH được biết các anh là bạn học cùng lớp thời CL.
Thăm anh
phamtrongchanh@free.fr

Server: Apache/2.4.18 (Unix) OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4 mod_fcgid/2.3.9

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
*The Concept of Law*, **Herbert Lionel Aldolphus Hart, ** **Oxford University Press 2012** **Vấn đề**
Công dụng thực tiển của luật pháp là trừng phạt các vi phạm của người dân và chính quyền, nhưng giá trị cao cả nhất là đem lại công bình, đạo đức và trật tự cho xã hội. Do đó, mức độ cuỡng chế phạm nhân và nội dung đạo đức xã hội là một khái niệm chuẩn mực cho luật pháp cần được đặt ra.
Nội dung của luật pháp là những quy định nhằm giải quyết các tranh chấp, đề ra các hoạt động hợp pháp, hợp pháp hoá về hình thức và nội dung các quyết định của nhà nước, tạo những kế hoạch và quan trọng nhất là trừng phạt những vi phạm. Đó là một khái niệm chung và cũng là một lý tưởng mà mọi người mơ ước.
Nhưng mối quan hệ giữa luật pháp và đạo đức từ lâu đã là một đề tài tranh luận sôi nổi của học giới tại các nước phương Tây, đặc biệt xoay quanh tác phẩm
*The Concept of Law* của Herbert Lionel Aldolphus Hart mà tiểu luận sau đây sẽ giới thiệu. **Tác giả**
Herbert Lionel Aldolphus Hart (1907-1992) học Luật tại trường New College Oxford (Anh) và hành nghề luật sư cho đến năm 1940. Trong thế chiến thứ hai, ông làm việc cho cơ quan tình báo Anh. Khi hoà bình trở lại ông tiếp tục làm luật sư cho đến 1952. Ông dạy môn Triết học luật pháp tại Đại học Oxford từ năm 1952-1968. Với nhiều tác phẩm quan trọng ông trở thành một trong những nhà lý luận luật pháp nổi danh nhất của thế kỷ XX, mà đưọc nhắc tới nhiều nhất là
*The Concept of Law*. **Tác phẩm** *The Concept of Law* là một giáo trình nhập môn dành cho sinh viên khoa luật, xuất bản lần đầu tiên vào năm 1961, nhưng đã trở thành một chủ đề tranh luận trong nhiều giới đạo đức, chính trị và xã hội học không những tại Anh mà còn cả châu Âu và Bắc Mỹ hơn nửa thế kỷ qua. Hiện nay sách này là một tác phẩm kinh điển bậc nhất của khoa luật Anh ngữ. Sách gồm có phần dẩn nhập và 10 chương, mà các đề tài chủ yếu là mối quan hệ giửa luật pháp và đaọ đức, phương pháp triết lý về luật pháp, lý thuyết tổng quát về hình luật và chính sách hình sự. Trước những phản biện của học giới, ông đã soạn một chương riêng biệt làm hậu từ ( *Postscript*) để trả lời và được in ra sau ngày ông từ trần. **Nội dung**
Để lý giải luật pháp và phân biệt với đạo đức ông so chiếu ba khiá cạnh quyền lực, đạo đức và luật pháp và từ đó đề xuất một giá trị tự tại của luật pháp trong lý thuyết mà không nhất thiết phải có hiệu lực cưỡng chế về mặt thực tế.
Dù với các đề tài khác nhau trong suốt 10 chương sách ông tập trung giới thiệu hai luận đề chính là: Hệ thống luật pháp khác với chế độ bạo lực và cưỡng chế như thế nào? Trong chừng mực nào thì khái niệm luật pháp ảnh huởng đến hệ thống luật pháp?
Để trả lời vấn đề này ông phê bình các luận thuyết cổ điển về truyền thống luật pháp thực dụng của Anh, Hoa Kỳ và Bắc Âu từ chương II đến IV. Từ chương V đến X ông khởi thảo một khái niệm mới về luật pháp để thảo luận.
**Luật pháp không phải chỉ có giá trị cưởng chế**
Luật pháp quy định các mối quan hệ của con người và nhà nước và giải quyết các tranh chấp để đem lại trật tự xã hội. Dù là một hiện tượng đa dạng trong xã hội, nhưng luật pháp có giá trị chung như là một loại vũ khí để cuỡng chế, nếu không, thì sẽ không có giá trị, điển hình là các quy định về mẩu mực các phương cách ứng xử trong hình luật mà nhà nước áp dụng khi có vi phạm luật pháp. Đó là đặc điểm nổi bật của luật pháp mà mọi người đều chấp nhận.
Hart phản biện rằng tính cuỡng chế chưa đủ để tạo thành giá trị luật pháp và đưa ra ba thí dụ như sau. Một là khía cạnh nội dung. Có nhiều điều khoản luật pháp, dù không có tính cưỡng chế nhưng vẫn có giá trị, thí dụ các quy định về thẩm quyền xét xử của toá án trong luật tố tụng dân sự hay hợp đồng. Khi thỉnh cầu xét xử nơi một toà án không đúng thẩm quyền, hậu quả là vấn đề không được giải quyết. Ký kết một hợp đồng không theo hình thức luật định, thì sẽ không hiệu lực. Thiệt hại này không mang tính cưỡng chế nào phiá toà án hay chính quyền.
Hai là có nhiều phạm vi áp dụng không có tính trừng phạt. Cưỡng chế chỉ nhắm trừng phạt cá nhân khi vi phạm, trong khi hệ thống pháp luật chỉ đề ra những nguyên tắc chung có tính cẩm nang, mà luật Hiến pháp là một thí dụ. Hiến pháp quy định những nền tảng cho sinh hoạt nhà nước và xã hội như là những lời hứa hẹn chung, thí dụ như tôn trọng dân chủ, bảo vệ dân quyền và nhân quyền, thực hiện phát triển kinh tế và công bằng xã hội. Nhà lập pháp coi ý chí của nhà lập hiến như là mục tiêu cao cả cần theo đuổi và tùy theo tình hình thực tế sẽ có những chính sách lập pháp khác nhau. Nhà lập hiến không đề ra những biện pháp cưỡng hành để ràng buộc nhà lập pháp phải tuân theo.
Ba là nguồn gốc của nghiã vụ pháp luật. Lấy truyền thống của Anh làm bối cảnh thí dụ, ông cho rằng sự thành hình luật pháp do văn hoá phong tục tạo ra, không nhất thiết đến từ ý chí cuỡng hành của nhà lập pháp. Nghĩa vụ pháp lý đòi hỏi cả một quá trình lâu dài mà công nhận và áp dụng liên tục là chính. Ông đem quyền tối thượng trong chương IV làm thí dụ. Vai trò tối thượng của nhà lập pháp không còn quan trọng khi chế độ chính trị hay Hiến pháp thay đổi, nhưng giá trị tự taị của hệ thống pháp luật làm cho toà án vẫn tiếp tục áp dụng các luật lệ, vấn đề giá trị không lệ thuộc vào quyền tối thượng hay tính cưỡng chế.
**Khái niệm luật pháp**
Theo Hart, luật pháp quy định mối quan hệ thực tế trong xã hội để giải quyết các loại tranh chấp và không dựa vào quy luật tự nhiên để lý giải. Ảnh hưởng của luật pháp chỉ có khi hệ lụy xãy ra trong thực tế mà người ta bị ràng buộc. Nhưng lý thuyết cho rằng luật pháp là một vần đề chuyên môn nhằm tiên đoán thái độ con người trong xã hội mà toà án có thể rà soát được để xem là hành vi có hợp pháp hay không. Nếu chỉ giới hạn hiệu lực tính cưỡng chế của pháp luật về những vi phạm trong quá khứ có nghiã là không đặt giá trị để ràng buộc con người trong tương lai. Theo ông, thực ra, giá trị cao cả pháp luật là hướng về tương lai sống chung trong một xã hội hài hoà.
Trước khi bàn về quy phạm luật pháp ông phân biệt quy luật xã hội với phong tục tập quán. Nếu mọi người đều đồng thuận theo quy luật chung của xã hội thì sẽ không có vấn đề gì xãy ra. Nhưng thực tế cho thấy trong bất cứ xã hội nào cũng có thái độ xé rào hoặc là chống đối hoặc phê phán. Khi đó sẽ có thái độ đi ngược lại với quy luật xã hội.
Ông nêu lên khía cạnh nội tại trong mối quan hệ với luật pháp. Dân chúng bị ràng buộc bởi luật pháp là chuyện đương nhiên. Thông thường thì không ai cần xác định mình phải tuân thủ pháp luật như thế nào, khi có vấn đề thì họ có thể lập luận là luật pháp không giá trị để chống chế. Trong bất cứ hệ thống pháp luật nào, kể cả thiểu số chống đối cũng công nhận tinh thần thưọng tôn luật pháp là nghiã vụ pháp lý. Luật pháp không chỉ mô tả hành vi phạm pháp trong xã hội như là tình trạng thông thường mà chính là những hệ lụy do nghiã vụ pháp lý mang lại. Mô tả quy phạm luật pháp là đặc điểm phổ biến trong hệ thống luật cuả Hoa Kỳ và Bắc Âu.
Cụ thể hơn, ông thí dụ khiá cạnh nội taị nơi các viên chức chấp pháp và chánh án, vì họ là những người áp dụng luật pháp và phải công nhận tinh thần thượng tôn luật pháp là nghiã vụ pháp lý. Chánh án không chỉ có hiểu luật mà phải dùng kiến thức để biện luận khi xét xử; đó là nghiã vụ ràng buộc và đây là vấn đề nội tại chủ yếu.
Từ quy luật xã hội ông luận giải về khái niệm luật pháp trong chương V. Ông phân biệt xã hội và luật pháp là hai phạm vi khác nhau và xã hội là hình thức tiên khởi để tạo nên pháp luật. Xã hội quy định các phạm vi hành động cho mọi người mà Hart gọi là quy luật nguyên thủy (primary rule). Nhưng quy luật nguyên thủy không thể xác định được nội dung của vấn đề xã hội đang càng ngày bị chuyên môn hoá cao độ và biến đổi qua thời gian và nhất là áp lực của xã hội lại mơ hồ và không cưỡng chế trong thực tế. Để giải quyết vấn đề, luật pháp là phương tiện tạo nên giá trị áp dụng. Luật pháp là quy luật thứ yếu (secondary rule) để thực hiện bằng cách công nhận, thay đổi và thực hành quy luật nguyên thủy. Khái niệm luật pháp là kết quả tổng hợp hai quy luật nguyên thuỷ và thứ yếu, từ đó hệ thống luật pháp thành hình.
Quy luật thứ yếu này bao gồm luật công nhận (
*rule of recognition*), một phạm vi thuộc kiến thức, ý thức về giá trị luật pháp và không nhất thiết phải là luật thành văn, nhưng được thể hiện trong thực tế. Hart không cho thí dụ để lý giải sự tự thể hiện này làm sáng tỏ hơn vấn đề.
Hart nêu ra hai điều kiện để hệ thống luật pháp được thành hình. Một là quy luật nguyên thủy sau khi được công nhận sẽ được mọi người tuân thủ. Hai là các viên chức chấp pháp và các chánh án có nghiã vụ pháp lý thi hành luật. Nghiã vụ này bắt nguồn từ khiá cạnh nội tại khi mọi ngưởi nhận chân ra nhu cầu chấp pháp. Luật pháp không chỉ do ý chí của nhà lập pháp hay đồng thuận của dân chúng, mà là sự kết hợp cả hai. Quy luật công nhận là một phương tiện áp dụng cho quy luật xã hội thành quy phạm luật pháp tuỳ theo từng điều kiện cụ thể. Chính vì thế mà nó được xem là một thành tố trong hệ thống luật pháp.
**Phương pháp luận**
Hart phê bình các lý thuyết pháp luật của Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ XIX mà đặc điểm chính là không dựa trên thuần lý, do kinh nghiệm chi phối và bị lệ thuộc vào các án lệ, mà ý kiến của Oliver Holmes là thí dụ: “
*The life of law has not been logic but experience*“ (sinh hoạt luật pháp không thuần lý mà dựa vảo kinh nghiệm). Quen thuộc nhất là ý kiến cuả Hughes, Thẩm phán Tối cao Pháp viện: “ *We are under a constitution, but the constitution is what the Supreme Court says it is*“, (Chúng ta đặt mình trong khuôn khổ của Hiến pháp, nhưng Hiến pháp là những gì mà Tối cao Pháp viện ban phát). Theo lập luận này luật pháp không có tính quy phạm tự tại, luật thành văn không thể gây ảnh hưởng đến thái độ của chánh án, các viên chức chấp pháp và cá nhân. Tình trạng này gây bi quan cho các nhà lý luận.
Hart đồng ý là vì luật pháp quy định không rỏ ràng nên lỏng lẻo khi áp dụng, không giúp cho toà án có một cơ sở phù hợp để xét xử. Do đó, toà án phải chủ động tìm ra các lý giải và suy đoán liên quan để quyết định. Nếu không có quy luật công nhận thì toà án sẽ không có thể đãm nhận được nghĩa vụ này. Không phải quyền lực của chánh án là chính, mà là giá trị nội tại của luật pháp đến từ quy luật công nhận, nó sẽ giúp chánh án tìm ra các cơ sở lý luận liên quan để quyết định. Theo ông, luật giới bi quan về luật pháp là vì tự họ đặt hy vọng quá nhiều về hiệu năng luật pháp và ai cũng tìm mọi cách biện luận về hành vi của mình là hợp pháp, nhưng không quan tâm đến giá trị của quy luật công nhận.
**Luật pháp và đạo đức**
Luật pháp có mang nội dung đạo đức không? Hart thảo luận mối quan hệ này trong chưong VIII- IX. Ông đưa ra chuẩn mực đạo đức để so sánh với những đặc điểm của hệ thống luật pháp và kết luận rằng không có một quan hệ này. Luật pháp không nhất thiết bắt buộc phải có nội dung đạo đức, dù rằng điều này có thể xãy ra trong thực tế. Bản thân Hart là một mẩu người quan tâm đến chính trị vả đạo đức và không ngờ vực về giá trị đạo đức, nhưng ông cho là không hề có sự thật tuyệt đối giửa mối quan hệ giữa đạo đức và luật pháp.
Ông đề ra hai lý giải cho mối quan hệ này. Một là về nhận thức, mô tả không chính xác hai phạm vi đạo đức và luật pháp nên tạo ra hậu quả là không thể nhận chân đầy đủ để phân biệt. Nhận thức thiếu xót này gây ảnh hưởng không những trong lối sinh hoạt hàng ngày mà còn liên quan đến các yêu sách thuộc luật pháp. Hai là về mặt nhận thức, mối quan hệ này vẫn còn tranh luận, nhưng phải hiểu luật pháp như thế nào khi tìm mối quan hệ chung để lý giải. Nhưng dùng lập luận đạo đức để phê bình luật pháp sẽ dể tạo thành một khuôn mẩu ý thức hệ, đây là một lối suy luận nguy hiểm và không thuyết phục.
**Luật quốc tế**
Trong chương X Hart đưa lý thuyết của ông đề áp dụng trong lĩnh vực luật quốc tế. So sánh chức năng và nội dung thì luật quốc gia và luật quốc tế không khác nhau, nhưng có sự khác biệt là khi so với những nguyên tắc tổng quát về đạo đức. Hart không xem các đặc điểm về luật quốc tế là phù hợp theo lý giải của ông. Ông dẫn chứng đề phản biện các học thuyết về nguồn gốc của luật quốc tế trong chưong IV. Nghĩa vụ theo luật quốc tế chỉ có thể thành hình khi các quốc gia kết ước đồng chuẩn nhận cam kết. Sự chuẩn nhận này cần một loại luật độc lập, vì mổi quốc gia có hình thức phê chuẩn các hiệp uớc theo loại luật quốc nội khác nhau, chính vì sự không đồng nhất này làm cho quy luật công nhận Hart đề ra không thể là một chuẩn mực chung chấp nhận được.
**Các phản biện chủ yếu**
Dù chỉ là một giáo trình soạn riêng cho sinh viên, nhưng gây ảnh hưởng sâu rộng trong học giới, đem lại bao tranh luận trong nửa thế kỷ qua mà các phản biện quan trọng nhất được tóm lược sau đây:
**Phương cách lý giải**
Scott Shapiro trong tác phẩm
*Legality* và Gerald Postema trong tiểu luận “Coordination and Convention at the Foundation of Law“ phê bình là Hart không giải thích đầy đủ về sự thành hình và đề ra nội dung chính xác của luật pháp. Hart cho là quy luật xã hội chuyển biến thành quy luật luật pháp và với sự công nhận sẽ đạt được tính quy phạm. Thực ra, luật pháp được thành hình không do sự chuyển tiếp từ phạm vi xã hội sang luật pháp, mà là một phản ứng của xã hội trước một số vấn đề cần phải phối hợp, hay đúng hơn là một hình thái về một kế hoạch chung trong một xã hội đa dạng. Tính chuyển tiếp không diển đạt trọn vẹn ý nghiã cuả khái niệm luật pháp. Luật pháp đảm nhận nhiều chức năng khác nhau, khái niệm theo Hart lại quá hạn hẹp nên không thể thuyết phục. Theo đa số hiện nay luật pháp chỉ là vấn đề thể chế trong hệ thống, sự thu hẹp này cũng là một sai lầm.
Khi Hart đề xuất khái niệm luật pháp thì ý định chủ yếu của ông là gì và ai có thể đồng ý với ông và sử dụng nó trong lĩnh vực nào? Nhà nghiên cứu chấp pháp, nhà xã hội học luật pháp hay các nhà sử học về luật? Một câu hỏi không thể trả lời. Nếu không căn cứ vào tính cưỡng chế làm cơ sờ nghiên cứu thì đâu là phưong cách tiếp cận vấn đề, dù phải đồng ý với Hart là trong thực tế có nhiều điều luật không đề ra tính cưỡng chế. Trong khi giải thích về quy luật xã hội ông đề cao tính cưỡng chế để giải quyết tranh chấp, nhưng khi bàn đến tính quy phạm pháp luật, ông lại phản bác tính cưỡng chế, rõ ràng là ông có mâu thuẩn trong cách đặt tầm quan trọng của vấn đề.
**Khiá cạnh nội tại**
Joseph Raz trong tác phẩm
*Practical Reason and Norm* cho là khía cạnh nội tại trong luận điểm của Hart không thuyết phục. Khi kết hợp quy luật xã hội và quy luật công nhận để làm thành khái niệm pháp luật Raz không cho rằng nhờ thế mà tính mô tả sẽ trở thành tính quy phạm và hệ thống luật pháp sẽ có giá trị hơn.
Raz lập luận là có sự dị biệt giửa quy luật được áp dụng và được công nhận; một quy luật không nhất thiết phải được áp dụng mới trở thành quy luật. Một quy luật đạo đức xã hội, dù không ai tuân thủ, nhưng không vì thế mà kết luận là quy luật này không giá trị, trong hệ thống luật pháp cũng tương tự như vậy. Khi đề ra một khái niệm luật pháp, không nhất thiết phải tìm phương cách thực thi cho hoàn toàn phù hợp. Sinh hoạt trong thực tế xã hội cũng có thể bắt ngưồn từ một quy luật tự nhiên thí dụ như một trẻ sơ sinh cần phải được bú sữa. Do quy luật tự nhiên này Hart không cần phải đặt vấn đề là có quy luật này trong xã hội hay do pháp luật. Qua thí dụ này thì Raz kết luận là mọi sự kết hợp hai lĩnh vực xã hội và pháp luật không luôn luôn là cần thiết.
Raz giải thích tính quy phạm luật pháp khác với Hart. Trong chừng mực nào thì khiá cạnh nội tại trở thành tính quy phạm luật pháp và tạo nên giá trị, phải chăng đây là một sự đồng thuận về mặt đạo đức? Đề xuất của Hart mơ hồ và Hart cũng không thể làm sáng tỏ hơn. Theo Raz, những biện luận cho hành vi vi phạm luật pháp là chính, thay vì đề cao khiá cạnh nội tại như Hart suy luận. Khía cạnh này không đo lường được để kiểm chứng, nên không thể áp dụng trong luật pháp. Hart không phân biệt tinh thần thượng tôn luật pháp của người dân, viên chức chấp pháp và chánh án, mà trong thực tế đều có các mức độ khác nhau nhất định. Do đó, chuẩn mực cần thiết cho khía cạnh nội tại này là vấn đề. Raz cho là khái niệm của Hart chỉ là một sự quan sát và mô tả tổng quát.
Raz thí dụ là có một luật sư tài danh nhận biện hộ cho Mafia, dùng tài năng hiểu luật để bảo vệ một băng đảng là một phạm vi không đạo đức, thì Hart không thể đem khiá cạnh nội tại để lập luận là luật sư này đã hoàn thành nghiã vụ pháp lý, vì trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp không thể chỉ nằm trong phạm vi mô tả hay ý thức nội tại. Ngược lại, lương tâm trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp đem lại nội dung mang tính quy phạm luật pháp. Đây chính là điều mà Hart không giải thích đưọc.
Khi giải thích hành vi xã hội trở thành ràng buộc về mặt luật pháp là một khái niệm mang tính chuyển tiếp, Hart thành công khi phân biệt tính mô tả và tính quy phạm luật pháp. Khi hệ lụy của hành vi này là nghiã vụ, đó chính là quy phạm pháp luật. Hart đào sâu về mô tả luật pháp như một hiện tượng xã hội hơn là lý giải về khía cạnh hiệu năng của luật pháp. Dù phải đồng ý với Hart là luật pháp có giá trị chung sống trong một xã hội hài hoà nhưng luật pháp sẽ giá trị hơn khi có hiệu lực cưỡng chế. Quan trọng nhất là ông không đề xuất một lý thuyết để giải thích tính quy phạm pháp luật.
**Luật pháp và đạo đức**
Đây là một đề tài tranh luận hào hứng nhất được nhiều nhà đạo đức học cùng tham gia để phê phán về suy luận của Hart, nổi bật nhất là sự đóng góp của hai triết gia nổi danh là Lon L. Fuller và Ronald Dworkin.
Lon L. Fuller trong tác phẩm
*The Morality of Law* cho là luật pháp phải mang nội dung đạo đức. Để phê bình Hart ông đề ra hai lập luận chủ yếu. Một là về mặt hình thức của nhà nước pháp quyền, các luật lệ phảỉ được công bố để áp dụng, không tạo mâu thuẩn, có tính quy phạm và được áp dụng tổng quát. Khi những điều này đạt được, dù là hình thức và không trực tiếp quy định về nội dung đạo đức, nhưng đã hàm chứa được tính quy phạm đạo đức của nhà nước. Hình thức đạo đức này Hart lại không nhận ra trong suy luận. Fuller xem hình thức đạo đức này là điểm mà nhà nước phài thực hiện. Dù là đạo đức hình thức nhưng khi áp dụng đúng đắn sẽ nâng cao hiệu năng về tính quy phạm pháp luật.
Hai là phương pháp luận trong luật học. Tất cả mọi loại luật pháp đều theo đuổi một mục tiêu nhất định, mà không thể tách rời mục tiêu này ra khỏi nội dung đạo đức. Chính Hart cũng thấy được điều này nhưng lập luận ngược lại là tại sao luật pháp lại phải chứa đựng nội dung đạo đức. Luật pháp có mục tiêu luật định, có thể có nhưng không nhất thiết phải có nội dung đạo đức, vì Hart phủ nhận mối quan hệ này. Khuynh hướng này thể hiện rỏ trong hệ thống luật pháp Hoa kỳ. Hart cho là không nên phủ nhận luật pháp Hoa kỳ như một ác mộng hay đề cao như một lý tưỏng tuyệt vời. Luận điểm của Hart nêu lên tính thực tiển của luật pháp nên thuyết phục được học giới nhiều hơn.
Vang động nhất và phức tạp nhất là tranh luận của Ronald Dworkin trong tác phẩm
*Justice for Hedgehogs* với Hart. Lập luận chủ yếu của Dworkin xoay quanh các quyết định của toà án, đây là yếu điểm của Hart. Dworkin cho là án lệ toà án thường không áp dụng những điều luật cụ thể mà phần lớn dựa vào những nguyên tắc chung trong hệ thống luật pháp để xét xử. Nguyên tắc này không phải là những quy luật xã hội được công nhận như Hart mô tả, mà chính là những sự kiện đạo đức xã hội. Nhờ vào các sự kiện khách quan này mà toà án tìm giải pháp cho vấn đề. Không thể giải thích là luật pháp bắt nguồn từ sự kiện xã hội khi được công nhận mà sẽ thành luật. Dworkin đề cao đạo đức thực tiển trong xã hội, đặc biệt là hệ lụy đạo đức trong mọi hành vi mà người ta phải chấp nhận và nó trở thành một giải pháp đúng đắn về mặt luật pháp. Theo Dworkin, trong bản chất vấn đề tranh tụng luật pháp người ta luôn cố tìm ra nguyên tắc đạo đức của luật pháp nhiều hơn, trong khi Hart lại nhìn vấn đề này trong phạm vi quy luật công nhận mà không là phạm vi đạo đức. Lập luận của Dworkin có tính thuyết phục cao nên tranh luận này được học giới bình luận và tán đồng Dworkin nhiều nhất. **Hậu từ của Hart**
Trước những phản biện khác nhau của nhiều giới Hart đã phản ứng lại bằng một hậu từ. Ông không phản biện từng học giả với tất cả chi tiết mà chỉ tập trung vào lập luận của Dworkin và trình bày lại khái niệm của ông trong chừng mục tương đối hơn trước, một hình thức để phản luận chung. Hậu từ này lại trở thành một đề tài khác được tiếp tục tranh luận dù ông đã qua đời.
Trước hết Hart thú nhận nhiều điểm không trung thực đúng như Dworkin đề cập. Ông đính chính những sai lầm này bằng cách đề xuất một loại lý thuyết mềm dẻo hơn: Trong quy luật công nhận người ta cũng có thể đề ra một tiêu chuẩn đạo đức để chấp nhận và tiêu chuẩn này phải phù hợp và có thể được áp dụng trong thực tế. Nhưng trong chừng mực nào người ta có thể chấp nhận nội dung đạo đức trong luật công nhận lại là vấn đề khác và đang được tiếp tục tranh luận. Theo ông, chủ yếu là luật pháp phải có một nguồn gốc và mục tiêu nhất định, từ đó người ta mới hiểu được luật pháp là gì. Luật pháp có thể mang một nội dung đạo đức nào đó trong chừng mực nhất định, nhưng không thể là một nền tảng chung cho một hệ thống pháp luật. Để phản biện Dworkin, Hart đề ra vấn đề tương phản trong tính mô tả và tinh quy phạm trong luật pháp để thảo luận và kết luận rằng hiện tượng xã hội phải được mô tả trước sau đó sẽ đem lại tính quy phạm, trình tự chuyển tiếp này không thể thay đổi.
**Kết luận**
Các tranh luận xoay quanh tác phẩm
*The Concept of Law* của Hart không mang đến kết luận được thắng bại, nhưng đã soi sáng nhiều vấn đề. Luận điểm của Hart thuyết phục được khi tách biệt hai phạm vi luật pháp và đạo đức. Luận điểm hình thức đạo đức của Dworkin lại tạo được ủng hộ tại các nước dân chủ phương Tây, nơi mà thể chế luật pháp thành hình và nguyên tắc nhà nước pháp quyền đưọc tôn trọng, nên vấn đề đạo đức có điều kiện áp dụng. Khuynh hướng chung của các Toà Bảo Hiến hiện nay bắt đầu chú trọng về khiá cạnh đạo đức trong việc xét xử nhiều hơn so với trước đây.
Trào lưu toàn cầu hoá làm cho luật pháp được thành hình từ nhiều nguồn gốc khác nhau, từ quốc nội lẩn quốc tế, đa dạng và phức tạp hơn, vì do nhiều tác nhân mang lại. Lập luận của Hart không còn thuyết phục, vì Hart chỉ đặt vấn đề trong bối cảnh luật quốc gia để lý giải trong khi trào lưu đương đại lại vượt khỏi tầm quan sát của Hart. Thí dụ điển hình là luật châu Âu đang thắng thế tại các nước thành viên, luật châu Âu thành hình do Liên Âu gây áp lực và không đến từ nhu cầu của từng nước thành viên, trên 30 % luật của các nước thành viên là do Liên Âu đề xuất. Luật về nhân quyền, bảo vệ môi sinh hay luật kinh tế quốc tế đến từ áp lực của các tổ chức, các mạng lưới quốc tế hay các hoạt động của các xã hội dân sự, nên khía cạnh chuyển tiếp như Hart mô tả không còn thích hợp.
Hart phản bác tính cưõng chế và đề cao giá trị tự tại của luật quốc gia, nhưng trong lĩnh vực luật quốc tế thì thoả hiệp của các tổ chức quốc tế và các quốc gia thành viên để tìm ta một giải pháp chính trị cho các tranh chấp thông qua thương thuyết và hoà giải ngày càng được phổ biến nhiều hơn. Trong chiều hướng này luận điểm của Hart cần được thảo luận trong một khuôn khô quy mô để có thể trở thành một khái niệm thích hợp hơn, thí dụ như công nhận và tôn trọng nhân quyền và nhân quyền vì vừa có tính đạo đức phố quát vừa có giá trị cuỡng chế.
Ngược lại, mối quan hệ đạo đức và luật pháp tại Việt Nam không thể đặt trong cơ sở thuần lý như tại phương Tây vì văn hoá, tôn giáo, truyền thống phương Đông và luân thường Khổng Mạnh là một loại đạo lý ở đời và văn hoá bổn phận tổng hợp. Trong việc phát triển nghiã vụ đối với pháp luật thì người Việt coi trách nhiệm và hy sinh của cá nhân trước gia đình và lợi ích tập thể trở thành truyền thống. Khi đặt vấn đề tinh thần thượng tôn luật pháp trong phạm vi đạo đức cá nhân và lương tâm xã hội thì được người Việt dể dàng chấp nhận hơn người phương Tây cho dù hiện nay đạo đức suy đồi, luật pháp vô hiệu và vô cảm lan rộng. Do đó, tác phẩm
*The Concept of Law* của Hart chỉ có giá trị tham khảo học thuật và để theo dỏị trào lưu hơn là đem lại một giá trị áp dụng cho Việt Nam. **Đ** **ỗ** ** Kim Thêm **

Link: <http://www.vietthuc.org/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://www.vietthuc.org/?p=49123>; rel=shortlink


markdown:
|
|![]()
|
|
|
|
|
|
![]()
![]()
|
|![]()
|Information||
|![]()
|
|
![]()
|
|
![]()
|
|
![]()
|
|
![]()
![]()
|
|![]()
|Languages||
|![]()
|
|
![]()
|
|![]()
|Currencies||
|![]()
|
|
|Friday 18 August, 2017||179809944 requests since Sunday 21 November, 2004|
|
|![]()
All items are authentic, original products from the original manufacturers
Shopping with us is 100% secured and safe. VnnMall uses the highest SSL encryption available.
Free Shipping for orders over $30. International orders can be made by using a check, money order...
Copyright © 2017

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: cloudflare-nginx

Set-Cookie: cookie_test=please_accept_for_session; expires=Sun, 17 Sep 2017 18:12:10 GMT; path=/; domain=vnnmall.com

Content-Type: text/html


markdown:
# Great Loft in SOMA - San Francisco
![ Default](http://c50039.r39.cf3.rackcdn.com/uploads/photo/file/42054522/default.jpg)
-
Accommodates4
-
Bedrooms2
-
Bathrooms1
-
Size1600 ft²
-
Floor No.1
- Kitchen
- TV
- Internet/WiFi
- Towels
- Family/child friendly
- Parking available
- Dishwasher
## Accommodation summary
## Description
Translated by Google Translate Show original version. Spacious loft located near all public transportation in the city center this 1 bedroom, 1 mezzanine loft sleeps up to 4 – 6 people on 1 queen bed and 1 full bed and 1 futon.
The Space
Located near all public transportation in the city center this 2 bedrooms loft sleeps up to 4 - 6 people on 1 queen bed and 1 full bed and 1 futon.
This unit is a 2 bedrooms with an ultra comfy queen memory foam bed with high-quality high-thread count linens. Also includes a comfy sofa couch that easily sleeps 2. The loft is 1600sq foot.
This loft is located in the SOMA /Civic Center area. There is a colorful area with several restaurants, bars, wine bars, clubs, museums, jazz, opera, and ballet.
The loft is 3 blocks away from Moscone convention Center.
Close to Caltrain and the Financial District. Yerba Buena Gardens, Union Square, and BART are all only a few blocks away. We are 2 blocks from the Civic Center Bart Station. Museums, Union Square, Moscone Center, are all within walking distance. Right around the corner on Folsom street you have your pick of restaurants, bars, and coffee shops.
To eat
This area is surround several restaurants as Thai, Japanese, American California fusion, and Street food trucks are all within walking distance. Harvest Urban Market is the best corner store/organic grocer in the city and is right on the corner to the apartment.
To shop
Union Square and the new Westfield center are a 10 minute walk or 5 minutes by public transportation. Don't forget Hayes Valley with the amazing boutique stores just a 15 minute walk away and Valencia street 10min by cab or 5min by BART.
To ride
You can get almost anywhere in San Francisco on public transportation. 10 minutes to Union Square. 25 minutes to Fisherman's Wharf. 20 minutes to Golden Gate park and Museums. 10 minutes to Valencia street.
Extremely central! BART is less than 5 min walk (Civic Center station).
Coming from SFO Airport takes 30 min by BART.
Major MUNI lines come through here and taxi's are good.
Parking is available upon request.
42" LCD TV with Netflix included.
The Neighborhood
This loft is located in the heart of SOMA area which has experienced rapid gentrification with bars,restaurants and one of the best coffee shops in town. With several larger start-ups (zynga and twitter) moving in in recent years the area is booming. There is a small harmless homeless population in the area but that's one of San Francisco's less productive areas.
Around
Only steps to public transportation, the loft allows for quick, easy access to the some of the city’s best attractions:
- SFMoma Museum & Asian Art Museum,
- Shop at Union Square or fine boutiques in Hayes Valley.
- See our Historic City Hall & Civic Center.
- Take a Cable Car to Fisherman’s Wharf
The Space
Located near all public transportation in the city center this 2 bedrooms loft sleeps up to 4 - 6 people on 1 queen bed and 1 full bed and 1 futon.
This unit is a 2 bedrooms with an ultra comfy queen memory foam bed with high-quality high-thread count linens. Also includes a comfy sofa couch that easily sleeps 2. The loft is 1600sq foot.
This loft is located in the SOMA /Civic Center area. There is a colorful area with several restaurants, bars, wine bars, clubs, museums, jazz, opera, and ballet.
The loft is 3 blocks away from Moscone convention Center.
Close to Caltrain and the Financial District. Yerba Buena Gardens, Union Square, and BART are all only a few blocks away. We are 2 blocks from the Civic Center Bart Station. Museums, Union Square, Moscone Center, are all within walking distance. Right around the corner on Folsom street you have your pick of restaurants, bars, and coffee shops.
To eat
This area is surround several restaurants as Thai, Japanese, American California fusion, and Street food trucks are all within walking distance. Harvest Urban Market is the best corner store/organic grocer in the city and is right on the corner to the apartment.
To shop
Union Square and the new Westfield center are a 10 minute walk or 5 minutes by public transportation. Don't forget Hayes Valley with the amazing boutique stores just a 15 minute walk away and Valencia street 10min by cab or 5min by BART.
To ride
You can get almost anywhere in San Francisco on public transportation. 10 minutes to Union Square. 25 minutes to Fisherman's Wharf. 20 minutes to Golden Gate park and Museums. 10 minutes to Valencia street.
Extremely central! BART is less than 5 min walk (Civic Center station).
Coming from SFO Airport takes 30 min by BART.
Major MUNI lines come through here and taxi's are good.
Parking is available upon request.
42" LCD TV with Netflix included.
The Neighborhood
This loft is located in the heart of SOMA area which has experienced rapid gentrification with bars,restaurants and one of the best coffee shops in town. With several larger start-ups (zynga and twitter) moving in in recent years the area is booming. There is a small harmless homeless population in the area but that's one of San Francisco's less productive areas.
Around
Only steps to public transportation, the loft allows for quick, easy access to the some of the city’s best attractions:
- SFMoma Museum & Asian Art Museum,
- Shop at Union Square or fine boutiques in Hayes Valley.
- See our Historic City Hall & Civic Center.
- Take a Cable Car to Fisherman’s Wharf
## House rulesNon - Smoking
## Map
## Conditions
|
|
## Details
|Check-in after||On arrangement|
|Check-in before||On arrangement|
|Check-out before||On arrangement|
|Cancellation Policy||
|
The Wimdu Promise
We ensure the best quality of properties & services
- Quality assured accommodation
- Every host is verified by telephone
- Secure payment via SSL encryption

Server: nginx

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Content-Security-Policy: frame-ancestors 'self';

X-Content-Security-Policy: frame-ancestors 'self';

X-XSS-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Backend: unicorn

X-Cache: Miss from cloudfront


markdown:
只需一步，快速开始
扫描二维码登录本站
该用户从未签到
10
33
141
注册会员
使用道具
举报
本版积分规则
发表回复
回帖并转播
回帖后跳转到最后一页
通过推广获得的徽章，为本站做出了突出贡献
在世穆网活跃且尽责职守的版主
扫描二维码手机浏览本页面
网站地图|本站广告|意见|地下室|手机版|珠海世穆信息技术有限公司
( 备案证号：青ICP备15000332号 ) 天
声明:本站严禁任何人以任何形式在本站发表与中华人民共和国法律相抵触的言论！
“中华民族一家亲，同心共筑中华梦”
“中华民族一家亲，同心共筑中华梦”

Set-Cookie: sbXC_2132_sid=cmW44g; expires=Sat, 19-Aug-2017 18:10:47 GMT; path=/

Content-Type: text/html; charset=gbk


markdown:
Kết quả 1 đến 1 của 1
-
02-01-2015, 08:33 PM
[#1](http://www.zopo.vn/cac-bai-viet-tu-suu-tam-nhieu-nguon/2793-can-giup-g7102-4-3-root-khong-duoc-can-giup.html#post2822)
## Cần Giúp G7102 4.3 root không dược cần giúp
anh em nào biết cách root samsung G7102 4.3 cho em với em đang cần , thanks
**[Chỉ đăng ký mới thấy Links.** **[Để xem được liên kết bạn phải trả lời chủ đề này.]**]
-
#### Facebook comment
#### Visitors found this page by searching for:
Nobody landed on this page from a search engine, yet!
Lên ...
## iPhonegiasi | iphone giá sỉ | iphone 5 |...

Server: LiteSpeed

Pragma: private

Cache-Control: private

Set-Cookie: bb_lastactivity=0; expires=Sat, 18-Aug-2018 18:29:15 GMT; path=/


markdown:
Kết quả 1 đến 1 của 1
-
13-02-2015, 02:00 PM
[#1](http://www.zopo.vn/cac-bai-viet-tu-suu-tam-nhieu-nguon/7145-xin-file-xin-file-samsung-s2-hd-han-quoc-e120k-tieng-viet.html#post7272)
## Xin File xin file samsung s2 hd hàn quốc e120k tiếng việt ,
như tiêu đề ai co rom tiếng việt phích lỗi cuộc gọi cho em xin e cảm ơn up qua odin
**[Chỉ đăng ký mới thấy Links.** **[Để xem được liên kết bạn phải trả lời chủ đề này.]**]
-
#### Facebook comment
#### Visitors found this page by searching for:
Nobody landed on this page from a search engine, yet!
Lên ...
## iPhonegiasi | iphone giá sỉ | iphone 5 |...

Set-Cookie: bb_lastactivity=0; expires=Sat, 18-Aug-2018 18:36:04 GMT; path=/


markdown:
## Mô tả sản phẩm
## Song chắn rác gang cầu không khung 1200×200 tải 60 tấn
**Mô tả sản phẩm:**
Công ty CP Xây dựng Cơ điện Miền Bắc xin gửi tới Quý khách hàng lời chào trân trọng và lời cảm ơn sâu sắc về sự quan tâm của Quý khách hàng đối với sản phẩm của công ty chúng tôi, với ngành nghề kinh doanh chủ yếu là các sản phẩm gang như: nắp hố ga, song chắn rác, … và tư vấn giải pháp công nghệ đúc gang. Sản phẩm đạt chất lượng cao với các ưu điểm nổi trội như:
– Chất lượng ổn định
– Khả năng chịu lực cao, chịu mài mòn tốt.
– Kích thước hình học chính xác, tính thẩm mỹ cao.
– Tuổi thọ cao.
Công ty chúng tôi đã cung cấp sản phẩm gang xám, gang cầu, composite khắp đất nước và được khách hàng đánh giá “là sản phẩm có chất lượng cao”. Một trong số các sản phẩm đó chúng tôi xin gửi tới quý khách hàng là
**Song chắn rác gang cầu không khung 1200×200 tải 60 tấn**. **Chi tiết sản phẩm:** ![ Song chắn rác gang cầu không khung 1200x200 tải 60 tấn](http://xaydungmienbacjsc.com/wp-content/uploads/2016/03/song-chan-rac-gang-cau-khong-khung-1200x200-tai-60-tan.jpg)
Song chắn rác gang cầu không khung 1200×200 tải 60 tấn
**Song chắn rác gang cầu không khung 1200×200 tải 60 tấn** **Thông số kỹ thuật**:
– Quy cách: không khung
– Kích thước: 1200×200
– Tải trọng 60 tấn
Tùy theo tải thiết kế và nơi nắp đặt, sản phẩm song chắn rác được chia làm 4 cấp: A,B,C,D.
Nhóm1: Cấp A, Tải trọng >= 15kN~ 1,5 tấn
Chỉ sử dụng cho những nơi dành riêng cho người đi bộ hoặc xe đạp.
Nhóm2: Cấp B, Tải trọng >= 125kN~ 12,5 tấn
Sử dụng trên vỉa hè, vùng dành cho người đi bộ, xe máy, bãi đỗ xe con.
Nhóm3: Cấp C, Tải trọng >= 250kN ~ 25 tấn.
Sử dụng nắp lề đường, cách vỉa hè ra phía đường tối đa 0.5m và ra phía người đi bộ 0.2m.
Nhóm 4: Cấp D, Tải trọng>= 400kN~ 40 tấn.
Sử dụng trên lòng đường, bãi đỗ xe dành cho mọi phương tiện giao thông đường bộ.
Vật liệu: Sản phẩm bằng gang cầu
Bảo vệ bề mặt: Sản phẩm được xử lý khô, sạch bụi, rỉ, bên ngoài sơn nhựa mầu đen.
Nhà máy chúng tôi chuyên đúc nắp hố ga, hố kỹ thuật cho đường giao thông, thông tin liên lạc, vỉa hè, điện tử viễn thông, hố bể cáp, dầu khí, công nghiệp hóa chất và hệ thống cấp thoát nước thành phố và các khu công nghiệp
Qúy khách có thể gửi bản vẽ và quy cách sản phẩm cho chúng tôi, chúng tôi sẽ báo giá gửi tới quý khách trong vòng 24h.
*Chúng tôi cũng có thể sản xuất nó theo yêu cầu của các bạn.*
**Mọi chi tiết xin liên hệ:** **Công ty CP Xây dựng Cơ điện Miền Bắc**
Văn phòng giao dịch: Số 2, ngõ 3, đường Bắc, Lễ Pháp – Tiên Dương – Đông Anh – TP.Hà Nội
Điện thoại: 04 3758 5288 – Fax: 04 3758 5299
## Đánh giá
Chưa có đánh giá nào.

Server: Apache/2.4.25 (Unix) OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4


markdown:
# Cuộc Hành Trình Đến Thời Tiền Sử - Sea Rex 3D: Journey to a Prehistoric World
Thể loại
[Tài Liệu](/phim-tai-lieu/)
Đạo diễn
[Ronan Chapalain](/search/Ronan-Chapalain/), [Pascal Vuong](/search/Pascal-Vuong/)
Diễn viên
[Guillaume Denaiffe](/search/Guillaume-Denaiffe/), [Norbert Ferrer](/search/Norbert-Ferrer/), [Chloe Hollings](/search/Chloe-Hollings/), [Richard Rider](/search/Richard-Rider/)
Năm
[2010](/phim-2010/)
Quốc gia
[Châu Âu](/phim-chau-au/)
Thời lượng 41 Phút
Phụ đề VietSub
**Nội dung phim Cuộc Hành Trình Đến Thời Tiền Sử:**
Thông qua sức mạnh của IMAX 3D, cùng trải nghiệm một chuyến phiêu lưu đáng ngạc nhiên từ thời khủng long. Cùng với Julie, một người phụ nữ trẻ giàu trí tưởng tượng, trong một chuyến hành trình độc đáo xuyên không gian và thời gian. Khám phá một vũ trụ đầy kinh ngạc dưới đáy biển do những loài sinh vật to lớn thống trị biển cả trước khi các loài khủng long chinh phục mặt đất.
## Top xem nhiều
-
### Quần Đảo GalapagosGalápagos
-
### Cầu Thủ RonaldoRonaldo
-
### Đại Dương Kì ThúAmazing Ocean 3D
-
### Gấu Bắc CựcPolar Bears: A Summer Odyssey
-
### Tôi Là Lý Tiểu LongI Am Bruce Lee
-
### Vũ CôngPina
-
### Hòn Đảo Của Vượn Cáo Ở MadagascarIsland of Lemurs: Madagascar
-
### Chuyến Bay MH370: Những Mắt Xích Còn ThiếuFlight 370: The Missing Links

Access-Control-Allow-Methods: POST, GET, PUT, OPTIONS, PATCH, DELETE

Access-Control-Allow-Headers: X-Accept-Charset,X-Accept,Content-Type


markdown:
# Liên Minh Công Lý: Cuộc Tấn Công Của Binh Đoàn Hủy Diệt - LEGO DC Super Heroes: Justice League - Attack of the Legion of Doom!
Thể loại
[Hành Động](/phim-hanh-dong/), [Hoạt Hình](/phim-hoat-hinh/), [Viễn Tưởng](/phim-vien-tuong/)
Đạo diễn
[Rick Morales](/search/Rick-Morales/)
Diễn viên
[Mark Hamill](/search/Mark-Hamill/), [Josh Keaton](/search/Josh-Keaton/), [Khary Payton](/search/Khary-Payton/)
Năm
[2015](/phim-2015/)
Quốc gia
[Mỹ](/phim-my/)
Thời lượng 77 Phút
Phụ đề VietSub
**Nội dung phim Liên Minh Công Lý: Cuộc Tấn Công Của Binh Đoàn Hủy Diệt:**
Thành phố Metropolis dưới sự bảo vệ của Liên Minh Công Lý (Justice League) đã trở nên an toàn hơn bao giờ hết, điều này khiến cho thiên tài xấu xa Lex Luthor rất không hài lòng. Hắn liền tập hợp một nhóm các ác nhân khác để thành lập nên Legion of Doom (tạm dịch: Quân đoàn hủy diệt) và tấn công vào khu căn cứ tối mật của chính phủ, phân khu 52. Liệu Lex có đạt được ý muốn của hắn? Hãy chuẩn bị tinh thần để xem gạch đá bay tứ tung vì Siêu nhân và các thành viên khác của Liên Minh Công Lý sẽ xuất hiện ngăn chặn âm mưu này.
## Top xem nhiều
-
### Biệt Đội 8: Biệt Kích NgầmSeal Team Eight: Behind Enemy Lines
-
### Đại Chiến Hai Thế GiớiWarcraft: The Beginning
-
### Tom Và Jerry: Người Làm Của Ông Già NoelTom and Jerry: Santa's Little Helpers
-
### Chú Chó Scooby Doo: Bí Ẩn WrestlemaniaScooby-Doo! WrestleMania Mystery
-
### Chuyến Di Cư Của Bầy Khủng LongDinosaur
-
### Người Lạ Trong NhàThe Stranger Within
-
### Đợt Tấn Công Thứ 5The 5th Wave
-
### Tử Chiến Quái Vật Hành TinhAlien Raiders
-
### Người Dơi: Đối Đầu Với Mặt Nạ ĐỏBatman: Under the Red Hood
-
### Bố Ơi Con Là Thây MaDaddy I Am A Zombie