text:
Trận Lepanto
Trận Lepanto (Tiếng Hy Lạp: Ναύπακτος, Naupaktos, pron. Náfpaktos; colloquial tiếng Hy Lạp: Έπαχτος, Épahtos; tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: İnebahtı) là trận hải chiến diễn ra ngày 7 tháng 10 năm 1571 khi hạm đội Liên minh thần thánh (1571) do Giáo hoàng Piô V (1566 – 1572) thành lập, một liên minh bao gồm nước Cộng hòa Venezia, vương quốc Tây Ban Nha (lúc đó bao gồm cả Napoli, Sicilia và Sardinia), Quốc gia Giáo hoàng, nước Cộng hòa Genova, Công quốc Savoie, Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Malta cùng một số đồng minh khác đánh hạm đội Đế chế Ottoman đại bại.
Trận kịch chiến kéo dài 5 giờ đồng hồ ở phần phía bắc của Vịnh Patras, nằm ở phía tây Hy Lạp, nơi lực lượng Ottoman, đang thực hiện cuộc hải hành từ căn cứ hải quân tại Lepanto giáp mặt hạm đội của Liên minh Thần thánh, khởi hành từ Messina.[2] Chiến thắng này mang lại quyền kiểm soát tạm thời biển Địa Trung Hải cho Liên minh, bảo vệ Roma khỏi nguy cơ xâm lược, đồng thời ngăn cản bước tiến của Đế chế Ottoman vào sâu nội địa châu Âu. Trận hải chiến này cũng là trận đánh lớn cuối cùng giữa các chiến thuyền chèo dùng sức người, đồng thời cũng là trận chiến quyết định quan trọng nhất, vì "sau trận Lepanto quả cân xoay chiều, vận may chuyển từ Đông sang Tây, kéo dài cho tới tận ngày nay", và cũng vì "đây là 'bước ngoặt quyết định' trong cuộc chiến kéo dài giữa Trung Đông và châu Âu, cho tới giờ vẫn còn chưa ngã ngũ".[3]
Mục lục
Lực lượng hai bên[sửa | sửa mã nguồn]
Hạm đội Liên minh gồm 206 chiến thuyền galley và 6 chiến thuyền galleasses (nguyên là các thuyền thương buôn galley loại lớn, được cải tiến để mang một số lớn đại bác), được chỉ huy bởi thủ lĩnh đầy năng lực Don Juan nước Áo, con ngoài giá thú của hoàng đế Karl V (1519 – 1556), anh em cùng cha khác mẹ vua Felipe II của Tây Ban Nha (1556 – 1598). Các chiến thuyền đến từ khắp các quốc gia Ki-tô giáo: 109 galley và 6 galleasses từ Venezia, 80 galley Tây Ban Nha và Napoli/Sicilia, 12 galley từ Tuscan, do Giáo hoàng bỏ tiền ra thuê, từ Genova, Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Malta, Công quốc Savoie mỗi xứ 3 galley, cùng với một số galley sở hữu bởi những cá nhân khác. Tất cả thành viên Liên minh đều coi hạm đội Thổ Nhĩ Kỳ là mối hiểm họa nghiêm trọng cho an ninh và thương mại trên biển Địa Trung Hải, và cho cả an ninh của toàn lục địa Châu Âu. Các cánh quân riêng lẻ của Liên minh hội quân với hạm đội chính của Liên minh, thuộc Venezia (dưới quyền chỉ huy của Sebastiano Venier), trong tháng 7 và tháng 8 tại Messina, Sicilia. Tới ngày 23 tháng 8 Don Juan nước Áo cũng có mặt.
Hạm đội của Liên minh Ki-tô giáo bao gồm 12.920 thủy thủ, thêm vào đó, hạm đội chở gần 28 ngàn quân chiến đấu, trong đó gồm có 10 ngàn quân bộ binh tinh nhuệ Tây Ban Nha, 7 ngàn quân Đức và 6 ngàn quân Ý (quân đánh thuê), cộng với 5 ngàn quân Venezia. Cũng phải nói thêm là các thủy thủ chèo thuyền của Venezia hầu hết đều là công dân tự do, nên họ mang theo vũ khí và như vậy làm tăng thêm sức mạnh chiến đấu của chiến thuyền, khác với các galley của các thành viên khác trong Liên minh sử dụng nô lệ và tù phạm để chèo thuyền. Các galley của hạm đội Thổ cũng dùng nô lệ để chèo thuyền, phần lớn trong số đó là những người Ki-tô giáo bị bắt trong các cuộc chinh phạt hay giao tranh trước đó.[4] Người ta đều biết rằng công dân tự do chèo thuyền có chất lượng vượt trội, nhưng dần dần tất cả các hạm đội chiến thuyền galley (kể cả các hạm đội của Venezia kể từ năm 1549) trong thế kỷ 16 đều chuyển sang dùng nô lệ hoặc tù binh chiến tranh cho rẻ hơn[5]
Các galley của phe Ottoman gồm 13.000 thủy binh và 34.000 binh lính. Đô đốc Muezzinzade Ali Pasha (Tiếng Thổ: "Kaptan-ı Derya Ali Paşa"), được sự hỗ trợ của tướng cướp biển Chulouk Bey từ Alexandria và Uluj Ali (Ulich Ali), chỉ huy hạm đội Ottoman gồm 222 chiến thuyền galley, 56 galliot (galley loại nhỏ, độc mộc, đáy bằng), và một số thuyền nhỏ. Quân Thổ có thủy thủ đoàn dày dặn kinh nghiệm và lành nghề, nhưng hàng ngũ họ thiếu các đội Cấm vệ quân tinh nhuệ Janissary.
Một lợi thế quan trọng, có lẽ mang tính quyết định cho hạm đội Liên minh là họ có ưu thế vượt trội về số lượng súng đại bác. Theo ước tính, họ có chừng 1.815 đại bác, so với chừng 750 đại bác của quân Thổ, và còn thiếu đạn dược.[1] Binh lính Ki-tô giáo được vũ trang bằng súng hỏa mai và súng arquebus (một loại hỏa mai cải tiến, giống súng kíp), trong khi người Ottoman tin tưởng vào uy lực của các cung thủ xạ tiễn dùng cung bằng vật liệu tổng hợp, nhưng cuối cùng lại tỏ ra yếu thế hơn.[6]
Bố trí lực lượng[sửa | sửa mã nguồn]
Hạm đội Ki-tô giáo tổ chức thành 4 cánh quân dọc theo trục Bắc-Nam. Ở phía nam, gần với bờ biển là cánh Trái, với 53 chiến thuyền galley, chủ yếu là thuyền của Venezia, được chỉ huy bởi Agostino Barbarigo, được Marco Querini và Antonio da Canale hỗ trợ. Cánh quân Trung Tâm gồm 62 galley do đích thân Don Juan nước Áo chỉ huy, trên chiến hạm Real, cùng với Sebastiano Venier, sau này trở thành Doge (tức Thống đốc, hay Công tước) của Venezia, và Marcantonio Colonna. Cánh Phải ở phía nam gồm 53 galley do Giovanni Andrea Doria người xứ Genova, cháu họ đô đốc nổi tiếng Andrea Doria. Hai galleass, với đại bác bố trí dọc sườn, được đặt ở hàng đầu mỗi đoàn thuyền, theo Miguel de Cervantes (lúc đó phục vụ trên galleass Marquesa trong trận chiến), là để ngăn chặn các thuyền nhỏ của Thổ đánh lén, phá hủy hay tràn lên mạn tàu của người Ki-tô giáo. Một đội thuyền Dự bị được đặt ở phía sau (tức là phía tây) của hạm đội chính, sẵn sàng ứng cứu bất kỳ nơi nào khi cần thiết. Đội thuyền này gồm 38 galley - 30 thuyền chiến phía sau cánh quân Trung Tâm, chỉ huy bởi Álvaro de Bazán, hầu tước xứ Santa Cruz, và 4 thuyền chiến galley khác đặt sau mỗi cánh Phải và Trái. Một đội thuyền trinh sát được thiết lập, từ hai galley ở cánh Phải và 6 galley ở Trung Tâm. Khi hạm đội Ki-tô giáo từ từ đi vòng quanh Mũi Scropha, cánh Phải của Doria, ở phía xa bờ biển nhất, nên bị chậm khi trận chiến bắt đầu, và các galleass của cánh Phải không dàn trận tại vị trí đã định trước được.
Hạm đội Thổ Nhĩ Kỳ bao gồm 54 galley và 2 galliot ở cánh Phải dưới quyền Chulouk Bey, 61 galley và 32 galliot ở Trung Tâm, dưới quyền Ali Pasha trên tàu Sultana, chừng 63 galley và 30 galliot ở phía nam, dưới quyền Uluj Ali. Một đội thuyền dự bị nhỏ, gồm 8 galley, 22 galliot và 64 thuyền fusta (một loại galliot), bố trí đằng sau đội thuyền Trung Tâm. Ali Pasha được cho là đã tuyên bố với những nô lệ chèo thuyền Ki-tô giáo của mình: "Nếu ta giành được chiến thắng trong trận này, ta hứa sẽ ban cho các ngươi tự do. Nếu phe của các ngươi thắng lợi ngày hôm nay, thì tự do của các ngươi là do Thiên Chúa ban cho đó."
Diễn biến trận hải chiến[sửa | sửa mã nguồn]
Các galleass ở cánh Trái và Trung Tâm đã được kéo đến phía trước đội hình hạm đội Ki-tô giáo chừng nửa dặm, và đã kịp đánh chìm hai galley của quân Thổ, cũng như gây thiệt hại cho một số thuyền khác, trước khi hạm đội Thổ tiến lên, bỏ các thuyền này lại phía sau. Cuộc công kích của các thuyền này cũng làm rối loạn đội hình của quân Ottoman. Khi trận chiến khởi phát, Doria nhận ra là các galley của Uluj Ali dàn rộng hơn ra về phía trái so với các thuyền của ông, nên cũng tiến về phía nam để tránh bị đánh tạt sườn. Nhưng kết cục là ông vẫn bị thua thiệt, vì Uluj Ali tỏ ra giỏi hơn, điều chiến thuyền của mình quay ngoặt lại và đánh vào sườn phía nam của cánh quân Trung Tâm, lợi dụng khoảng trống mà Doria bỏ lại. Khi trận đánh diễn ra, các thuyền Thổ nhầm tưởng các đại chiến thuyền galleass là các thương thuyền vận tải chở đồ tiếp tế nên xúm lại tấn công các chiến thuyền này, với kết quả hết sức tai hại, vì các thuyền galleass được trang bị rất nhiều đại bác, đánh chìm hết thuyền chiến này đến thuyền chiến khác của quân Thổ, tổng cộng lên tới 70 galley.
Ở phía bắc, Chulouk Bey xoay xở luồn vào khoảng giữa bờ biển và cánh Bắc quân Ki-tô giáo, sử dụng sáu galley để đánh tạt sườn, nên thoạt đầu gây nhiều thiệt hại cho hạm đội Ki-tô giáo. Barbarigo bị trúng tên tử trận, nhưng chiến thuyền Venezia, quay mũi lại để đối mặt với hiểm họa, giữ vững được đội hình. Các thuyền galleass quay trở lại và cứu nguy cho cánh quân phía Bắc. Cánh quân Trung Tâm cũng giữ được đội hình nhờ sự tiếp ứng của các thuyền thuộc đội Dự bị, nên dù bị nhiều tổn thất, cũng giáng vào quân Thổ ở trung tâm những đòn nặng nề. Ở phía nam, ngoài bờ biển, Doria cũng đang hỗn chiến với chiến thuyền của Uluj Ali, và bị tổn thất nặng nề nhất. Trong lúc đó, Uluj Ali tự mình chỉ huy 16 galley đột kích vào Trung Tâm hạm đội Thiên chúa, bắt được 6 galley - trong đó có cả tàu Capitana của Malta, và giết gần sạch những người trên boong tàu, chỉ còn 3 người sống sót. Chỉ huy tàu, Pietro Giustiniani, Trưởng lão của Dòng tu hiệp sĩ Thánh Gioan, trúng 5 mũi tên, bị thương nặng trong cabin, nhưng không chết. Các chiến thuyền của người Tây Ban Nha do Álvaro de Bazán và Juan de Cardona chỉ huy quân dự bị tiếp chiến, ứng cứu kịp thời nên đảo ngược tình hình, ở cả phía Trung Tâm và cánh quân phía Nam của Doria.
Uluj Ali buộc phải tháo chạy với 16 galley và 24 galliot, chỉ giữ lại được 1 thuyền, còn lại phải bỏ hết các chiến thuyền chiếm được. Trong trận chiến, thuyền chỉ huy Sultana của quân Thổ bị quân tercio[7] Tây Ban Nha từ 3 galley tràn lên mạn thuyền giáp chiến với Cấm vệ quân Janissary Thổ từ 7 galley khác. Hai lần liền, quân Tây Ban Nha bị đẩy lùi và bị tổn thất nặng nề, cho tới lần thứ ba, với viện binh từ galley của Álvaro, họ mới giành được chiến thắng. Muezzinzade Ali Pasha bị giết chết và bị chặt đầu, trái với mệnh lệnh của Don Juan. Tuy nhiên, khi đầu ông bị bêu trên ngọn kích trên kỳ hạm của quân Tây Ban Nha thì nó làm tinh thần quân Thổ suy sụp nghiêm trọng. Dù vậy, sau khi kết cục trận chiến đã trở nên rõ ràng, các toán quân Janissary vẫn tiếp tục giao chiến kịch liệt, thậm chí khi không còn vũ khí, họ ném cả dưa và cam vào quân Ki-tô giáo, gây nên những cảnh tức cười trong cuộc chém giết tàn bạo[1].
Trận chiến kết thúc khoảng 4 giờ chiều. Hạm đội Thổ mất khoảng 210 thuyền, trong đó có 117 galley, 10 galliot, 3 fustas bị chiếm, và còn tương đối tốt nên người Ki-tô giáo giữ lại. Về phía hạm đội Liên minh, 20 galley bị phá hủy, 30 chiếc khác bị hư hại nặng đến mức người ta phải đánh đắm. Người Thổ chỉ giữ được một thuyền Venezia, tất cả các thuyền khác phải bị bỏ lại, và bị quân Liên minh chiếm lại được.
Uluj Ali, người chiếm được kỳ hạm của các Hiệp sĩ Malta, rút lui thành công phần lớn chiến thuyền của mình khi thất bại đã rõ ràng. Dù rằng ông phải cắt dây kéo kỳ hạm của Malta để tháo chạy, khi trở về kinh thành Constantinopolis, ông thu thập các thuyền Ottoman khác, và cuối cùng cập bến với 87 thuyền. Ông đã trình lên sultan nhà Ottoman là Selim II lá đại kỳ của Malta, và đã được phong tước "kιlιç" (Thanh kiếm); Uluj từ đó được gọi là Kilic Ali Pasha.
Hạm đội Liên minh Thần thánh mất khoảng 7.500 chiến sỹ, thủy thủ và người chèo thuyền, nhưng giải phóng được số tù nhân Ki-tô giáo còn nhiều hơn số đó. Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ mất khoảng 25 ngàn người, cùng ít nhất 3.500 bị bắt làm tù binh.
Kết cục trận đánh[sửa | sửa mã nguồn]
Trận chiến này là một trận thất bại thảm hại cho đế quốc Ottoman, nhất là vì họ chưa từng thua một trận hải chiến lớn nào kể từ thế kỷ 15. Với một nửa thế giới Ki-tô giáo, trận chiến này mang lại hy vọng về sự suy tàn của "bọn Thổ", những người mà họ coi là "kẻ thù vĩnh viễn của người Ki-tô giáo". Sự thực là, ngoại trừ 30 chiến thuyền, Đế quốc Ottoman mất toàn bộ số chiến thuyền của mình và 30 ngàn binh lính,[6] một số sử gia phương Tây đánh giá trận này là trận chiến hải chiến quan trọng nhất toàn cầu, kể từ trận Actium năm 31 trước Công nguyên.
Thắng lợi ở Lepanto được xem là chiến thắng lớn nhất của người Ki-tô giáo trước Hồi giáo, kể từ sau cuộc xâm chiếm xứ Granada vào năm 1492.[8] Mặc dù giành được chiến thắng oanh liệt, nhưng nội bộ Liên minh quá mất đoàn kết để có thể phát huy chiến quả. Kế hoạch đánh chiếm eo biển Dardanelles như một bước khởi đầu cuộc tái chinh phục Constantinopolis cho thế giới Ki-tô giáo bị bỏ bê vì những cuộc cãi vã trong hàng ngũ đồng minh. Với một nỗ lực phi thường và nguồn nhân lực dồi dào[8], Đế chế Ottoman tái xây dựng hải quân của mình, mô phỏng theo mô hình thuyền chiến galeass của người Venezia. Tới năm 1572, họ đã đóng được hơn 150 galley và 8 galleass, tức đã thêm 8 chiến hạm loại lớn nhất cho tới lúc đó trên biển.[9] Trong vòng 6 tháng, hạm đội mới gồm 250 thuyền (kể cả 8 galleass) đã cho phép hải quân Ottoman tái lập thế thượng phong trên phần phía đông Địa Trung Hải.[10] Ngày 7 tháng 3 năm 1573, người Venezia ký hiệp ước chấp nhận việc quân Thổ chiếm hữu đảo Síp, vốn đã rơi vào tay quân Thổ dưới quyền Piyale Pasha từ ngày 3 tháng 8 năm 1571, chỉ hai tháng trước trận Lepanto, và sẽ còn nằm dưới ách thống trị của Thổ trong vòng 3 thế kỷ tiếp đó. Cũng trong mùa hè năm đó, hạm đội Ottoman tàn phá các vùng đất ven biển Sicilia và phía nam nước Ý. Khi tiếp sứ Venezia là Barbaro, Đại Vizia Thổ là Sokollu Mehmet Pasha (1565-1579) đã có câu nói nổi tiếng: "Khi giành được đảo Síp, ta chặt đi một cánh tay của các ngươi; khi đánh bại được hạm đội của ta, các người chỉ xén đi được bộ râu của ta mà thôi. Khi cánh tay bị chặt đi, nó không thể mọc lại được, một bộ râu bị xén sẽ mọc lại còn tốt hơn trước."
Dù mạnh miệng tuyên bố, nhưng trên thực tế, tổn thất của phía Ottoman hết sức nghiêm trọng có tầm vóc chiến lược. Họ có thể xây thêm thuyền chiến dễ dàng,[6] nhưng khó lòng kiếm được người điều khiển chúng, vì bao nhiêu thủy thủ và phu chèo thuyền giàu kinh nghiệm đã bị mất đi sau trận đánh này. Đặc biệt nghiêm trọng là sự tổn thất đại bộ phận số cung thủ sử dụng cung tổng hợp, là vũ khí ưa chuộng của người Thổ, vốn được đánh giá cao hơn cả hỏa khí và cây cột nhọn ở mũi thuyền dùng để đâm tàu đối phương. Sử gia John Keegan đánh giá là sự mất mát cả một lớp tinh binh này khó lấy gì bù đắp được trong cả một thế hệ tiếp đó, và trên thực tế, tương ứng với sự "chết đi của một huyền thoại sống" với người Ottoman.[6] Cuối cùng, người ta phải sử dụng một số lớn tù phạm để thế chỗ cho những nô lệ Ki-tô giáo được giải thoát sau trận đánh. Song, nhà quý tộc Áo là Khevenhüller đã tỏ thái độ thất vọng qua nhật ký của ông, bởi vì chiến thắng Lepanto không thể đem lại một tấc đất nào cho Ki-tô giáo.[8]
Năm 1574 những người Ottoman hạ được thành phố Tunis có vị trí chiến lược từ triều đại Hafsid, được Tây Ban Nha ủng hộ, vốn đã được tái lập khi quân của Don Juan tái chiếm từ tay quân Ottoman năm trước. Lợi dụng cuộc liên minh lâu dài với người Pháp, hải quân Thổ tái hoạt động trên vùng biển phía tây Địa Trung Hải. Năm, họ đánh chiếm thành phố Fez, thuộc Ma Rốc, hoàn tất quá trình chinh phục Ma Rốc mà người Ottoman đã bắt đầu từ thời Suleiman Đại đế (1520-1566). Việc kiểm soát thành phố này cho phép thiết lập quyền bá chủ của đế chế Ottoman trên toàn bộ miền duyên hải Địa Trung Hải, từ eo biển Gibraltar cho tới Hy Lạp (chỉ ngoại trừ thành phố thương mại Oran do người Tây Ban Nha kiểm soát, và các khu dân cư ở Melilla và Ceuta). Tuy vậy, việc mất đi quá nhiều thủy thủ giày dặn kinh nghiệm tại Lepanto đã làm hao mòn sức chiến đấu của hải quân Ottoman, thể hiện qua việc họ tìm cách giảm thiểu các cuộc chạm trán với hải quân các quốc gia Ki-tô giáo trong những năm kế tiếp. Sử gia Paul K. Davis cho biết:
"Thất bại của quân Thổ đã chặn đứng sự bành trướng của họ trên Địa Trung Hải, và như vậy duy trì ưu thế của phương tây ở đây, đồng thời tăng thêm niềm tin là họ có thể đánh bại quân Thổ, vốn trước đây là bất khả chiến bại."[11]
Như vậy, chiến thắng của Liên minh có ý nghĩa quan trọng chiến lược, không phải chỉ vì quân Thổ mất 80 chiến thuyền bị đánh đắm và 130 chiến thuyền khác rơi vào tay quân đồng minh, cũng như mất 30 ngàn quân tử trận và chừng 12 ngàn nô lệ Ki-tô giáo được giải phóng, trong khi quân đồng minh chỉ mất chừng 7500 người chết và 17 galley, mà vì chiến thắng này báo hiệu sự kết thúc của quyền bá chủ của hải quân Thổ Nhĩ Kỳ trên biển Địa Trung Hải.[6][12]
Ý nghĩa tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên minh Thần thánh cho chiến thắng này là nhờ vào Đức Mẹ Đồng Trinh Maria, do Đức mẹ cầu nguyện Thiên Chúa ban cho họ chiến thắng. Andrea Doria có một bản copy của bức tranh Đức Mẹ Guadalupe do vua Felipe II của Tây Ban Nha ban cho ông trong phòng chính của chiến hạm[13]. Giáo hoàng Piô V dành một ngày lễ mới cho Kitô hữu gọi là ngày Đức Mẹ Chiến Thắng để ghi nhớ trận đánh, ngày nay được gọi là Đức Mẹ Mân Côi.[14]
Trận đánh thể hiện trên tranh ảnh và tác phẩm nghệ thuật[sửa | sửa mã nguồn]
Tầm quan trọng của trận Lepanto là nguồn cảm hứng cho rất nhiều nghệ sỹ. Có rất nhiều bức tranh thể hiện trận đánh, bao gồm cả hai bức ở lâu đài Thống đốc tại Venezia: do Paolo Veronese (ở trên) trong Sala del Collegio và bởi Andrea Vicentino trên tường của Sala dello Scrutinio, thay thế cho bức Chiến thắng Lepanto của Tintoretto, bị mất trong trận cháy năm 1577. Titian cũng có bức Allegory of the Battle of Lepanto, sử dụng trận đánh như khung cảnh nền, treo trong Viện bảo tàng Prado tại Madrid.
Nhà thơ G. K. Chesterton người Anh viết bài thơ Lepanto, xuất bản lần đầu năm 1911 và được tái bản nhiều lần. Trong đó, mô tả một loạt nhân vật chính của trận đánh, đặc biệt là thủ lĩnh của phía Ki-tô giáo, Don Juan nước Áo. Bài thơ kết thúc với vần thơ liên tưởng đến Miguel de Cervantes, người đã chiến đấu trong trận chiến này, như một "hiệp sỹ gầy gò và khờ dại", người sẽ trở thành bất tử với tác phẩm Don Quixote của ông.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Chiến tranh Ottoman-Habsburg
- Lịch sử hải quân Ottoman
- Cướp biển người Berber
- Đế quốc Tây Ban Nha
- Chiến tranh Ottoman-Venezia lần thứ năm
- http://www.lepanto.org
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Geoffrey Parker, The Military Revolution, p. 88
- ^ Luggis, Telemachus: "Sunday, ngày 7 tháng 10 năm 1571" pp. 19-23 Epsilon Istorica, Eleftherotypia, ngày 9 tháng 11 năm 2000. See also Chasiotis, Ioannis "The signing of 'Sacra Liga Antiturca' and the naval battle of Lepanto (ngày 7 tháng 10 năm 1571)", Istoria tou Ellinikou Ethnous. Ekdotiki Athinon, vol. 10, Athens, 1974
- ^ Serpil Atamaz Hazar, "Review of Confrontation at Lepanto: Christendom vs. Islam," The Historian 70.1 (Spring 2008): 163.
- ^ John F. Guilmartin, Gunpowder and Galleys, p. 222-25
- ^ The first regularly sanctioned use of convicts as oarsmen on Venetian galleys did not occur until 1549. re Tenenti, Cristoforo da Canal, pp. 83, 85. See Tenenti, Piracy and the Decline of Venice (Berkeley, 1967), pp. 124-25, for Cristoforo da Canal's comments on the tactical effectiveness of free oarsmen c. 1587 though he was mainly concerned with their higher cost. Ismail Uzuncarsili, Osmanli Devletenin Merkez ve Bahriye Teskilati (Ankara, 1948), p. 482, cites a squadron of 41 Ottoman galleys in 1556 of which the flagship and two others were rowed by Azabs, salaried volunteer light infantrymen, three were rowed by slaves, and the remaining 36 were rowed by salaried mercenary Greek oarsmen.
- ^ a ă â b c A History Of Warfare - Keegan, John, Vintage, 1993
- ^ quân bộ binh tinh nhuệ của Tây Ban Nha, đội hình gồm 1/3 sử dụng gươm, 1/3 dùng kích, 1/3 dùng cung nỏ hoặc về sau, súng hỏa mai
- ^ a ă â John Huxtable Elliott, Europe divided, 1559-1598, trang 128
- ^ J. Norwich, A History of Venice, 490
- ^ L. Kinross, The Ottoman Centuries: The Rise and Fall of the Turkish Empire, 272
- ^ Davis, Paul K. "100 Decisive Battles: From Ancient Times to the Present"
- ^ [1]
- ^ Badde, Paul. Maria von Guadalupe. Wie das Erscheinen der Jungfrau Weltgeschichte schrieb. ISBN 3-548-60561-3.
- ^ Answers to Recent Questions
Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Anderson, R. C. Naval Wars in the Levant 1559-1853 (2006), ISBN 1-57898-538-2
- Bicheno, Hugh. Crescent and Cross: The Battle of Lepanto 1571, pbk., Phoenix, London, 2004, ISBN 1-84212-753-5
- Capponi, Niccolò (2006). Victory of the West:The Great Christian-Muslim Clash at the Battle of Lepanto. Da Capo Press. ISBN 0-306-81544-3.
- John Huxtable Elliott, Europe divided, 1559-1598, Wiley-Blackwell, 15-06-2000. ISBN 0-631-21780-0.
- Chesterton, G. K. Lepanto with Explanatory Notes and Commentary, Dale Ahlquist, ed. (San Francisco: Ignatius Press, 2003). ISBN 1-58617-030-9
- Cook, M.A. (ed.), "A History of the Ottoman Empire to 1730", Cambridge University Press, 1976; ISBN 0-521-20891-2
- Currey, E. Hamilton, "Sea-Wolves of the Mediterranean", John Murrey, 1910
- Hanson, Victor D. Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise of Western Power, Anchor Books, 2001. Published in the UK as Why the West has Won, Faber and Faber, 2001. ISBN 0-571-21640-4. Includes a chapter about the battle of Lepanto
- Hess, Andrew C. "The Battle of Lepanto and Its Place in Mediterranean History", Past and Present, No. 57. (Nov., 1972), pp. 53–73
- Stevens, William Oliver. A History of Sea Power New York: Doubleday, Doran & Co., 1942
- Harbottle's Dictionary of Battles, third revision by George Bruce, 1979
- Warner, Oliver Great Sea Battles (1968) has "Lepanto 1571" as its opening chapter. ISBN 0-89673-100-6
- The New Cambridge Modern History, Volume I - The Renaissance 1493-1520, edited by G. R. Potter, Cambridge University Press 1964
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- The Battle that Saved the Christian West
- Overview of the battle
- "The Tactics of the Battle of Lepanto Clarified: The Impact of Social, Economic, and Political Factors on Sixteenth Century Galley Warfare" - Very detailed background and description by John F. Guilmartin
- Lepanto: The Battle that Saved Christendom? - Prepared for the Centre d'Études d'Histoire de la Défense Conference by John F. Guilmartin, Jr
- "Lepanto cultural center

markdown:
# Trận Lepanto
[Trận Lepanto (định hướng)](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)&action=edit&redlink=1).
|
|
|.
|
Địa điểm Kết quả |Tham chiến
|![]()
|
|![]()
[Đế quốc Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman) ![ Flag of Cross of Burgundy.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Flag_of_Cross_of_Burgundy.svg/22px-Flag_of_Cross_of_Burgundy.svg.png)
![ Flag of Cross of Burgundy.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Flag_of_Cross_of_Burgundy.svg/22px-Flag_of_Cross_of_Burgundy.svg.png)
[Don Juan nước Áo](/w/index.php?title=Don_Juan_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C3%81o&action=edit&redlink=1) ![ Flag of Most Serene Republic of Venice.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Flag_of_Most_Serene_Republic_of_Venice.svg/22px-Flag_of_Most_Serene_Republic_of_Venice.svg.png)
![ Flag of Most Serene Republic of Venice.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Flag_of_Most_Serene_Republic_of_Venice.svg/22px-Flag_of_Most_Serene_Republic_of_Venice.svg.png)
[Agostino Barbarigo](/w/index.php?title=Agostino_Barbarigo&action=edit&redlink=1) **†** ![ Flag of Genoa.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Genoa.svg/22px-Flag_of_Genoa.svg.png)
![ Flag of Genoa.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Genoa.svg/22px-Flag_of_Genoa.svg.png)
[Giovanni Andrea Doria](/w/index.php?title=Giovanni_Andrea_Doria&action=edit&redlink=1) ![ Naval Ensign of the Ottoman Empire (1453–1793).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg/22px-Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg.png)
![ Naval Ensign of the Ottoman Empire (1453–1793).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg/22px-Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg.png)
[Muezzinzade Ali Pasha](/w/index.php?title=Muezzinzade_Ali_Pasha&action=edit&redlink=1) ![ Naval Ensign of the Ottoman Empire (1453–1793).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg/22px-Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg.png)
![ Naval Ensign of the Ottoman Empire (1453–1793).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg/22px-Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg.png)
[Uluj Ali Reis](/wiki/Kilic_Ali_Pasha) ![ Naval Ensign of the Ottoman Empire (1453–1793).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg/22px-Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg.png)
![ Naval Ensign of the Ottoman Empire (1453–1793).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg/22px-Naval_Ensign_of_the_Ottoman_Empire_%281453%E2%80%931793%29.svg.png)
[Chulouk Bey](/w/index.php?title=Chulouk_Bey&action=edit&redlink=1) [galley](/w/index.php?title=Galley&action=edit&redlink=1),
6 chiến thuyền
[galleasses](/w/index.php?title=Galleass&action=edit&redlink=1)
1.815 đại bác (ước tính)
[galley](/w/index.php?title=Galley&action=edit&redlink=1),
56 chiến thuyền
[galliot](/w/index.php?title=Galliot&action=edit&redlink=1)
750 đại bác (ước tính)
12 chiến thuyền galley
[[1]](#cite_note-Geoffrey_Parker_p._88-1)
137 chiến thuyền bị chiếm
50 chiến thuyền bị đánh đắm sunk
10.000 nô lệ chèo thuyền Ki-tô giáo được giải phóng
**Trận Lepanto** ( [Tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): Ναύπακτος, *Naupaktos*, pron. *Náfpaktos*; colloquial [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): Έπαχτος, *Épahtos*; [tiếng Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3): *İnebahtı*) là trận hải chiến diễn ra ngày 7 tháng 10 năm 1571 khi hạm đội [Liên minh thần thánh (1571)](/wiki/Li%C3%AAn_minh_th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh_(1571)) do [Giáo hoàng Piô V](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Pi%C3%B4_V) (1566 – 1572) thành lập, một liên minh bao gồm nước [Cộng hòa Venezia](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Venezia), vương quốc [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) (lúc đó bao gồm cả [Napoli](/wiki/Napoli), [Sicilia](/wiki/Sicilia) và [Sardinia](/wiki/Sardegna)), Quốc gia Giáo hoàng, nước [Cộng hòa Genova](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Genova&action=edit&redlink=1), [Công quốc Savoie](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_Savoie&action=edit&redlink=1), [Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Malta](/wiki/D%C3%B2ng_Chi%E1%BA%BFn_s%C4%A9_To%C3%A0n_quy%E1%BB%81n_Malta) cùng một số đồng minh khác đánh hạm đội [Đế chế Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman) đại bại.
Trận kịch chiến kéo dài 5 giờ đồng hồ ở phần phía bắc của
[Vịnh Patras](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Patras), nằm ở phía tây [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p), nơi lực lượng Ottoman, đang thực hiện cuộc hải hành từ căn cứ hải quân tại [Lepanto](/w/index.php?title=Naupactus&action=edit&redlink=1) giáp mặt hạm đội của Liên minh Thần thánh, khởi hành từ [Messina](/w/index.php?title=Messina,_%C3%9D&action=edit&redlink=1). Chiến thắng này mang lại quyền kiểm soát tạm thời biển Địa Trung Hải cho Liên minh, bảo vệ Roma khỏi nguy cơ xâm lược, đồng thời ngăn cản bước tiến của Đế chế Ottoman vào sâu nội địa châu Âu. Trận hải chiến này cũng là trận đánh lớn cuối cùng giữa các chiến thuyền chèo dùng sức người, đồng thời cũng là trận chiến quyết định quan trọng nhất, vì "sau trận Lepanto quả cân xoay chiều, vận may chuyển từ Đông sang Tây, kéo dài cho tới tận ngày nay", và cũng vì "đây là 'bước ngoặt quyết định' trong cuộc chiến kéo dài giữa Trung Đông và châu Âu, cho tới giờ vẫn còn chưa ngã ngũ". [2] [[3]](#cite_note-3)
## Mục lục
## Lực lượng hai bên[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&action=edit§ion=1)]
Hạm đội Liên minh gồm 206 chiến thuyền
[galley](/w/index.php?title=Galley&action=edit&redlink=1) và 6 chiến thuyền [galleasses](/w/index.php?title=Galleasses&action=edit&redlink=1) (nguyên là các thuyền thương buôn galley loại lớn, được cải tiến để mang một số lớn [đại bác](/wiki/Ph%C3%A1o)), được chỉ huy bởi thủ lĩnh đầy năng lực [Don Juan nước Áo](/w/index.php?title=Don_Juan_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C3%81o&action=edit&redlink=1), con ngoài giá thú của hoàng đế [Karl V](/wiki/Karl_V_c%E1%BB%A7a_%C4%91%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3_Th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh) (1519 – 1556), anh em cùng cha khác mẹ vua [Felipe II của Tây Ban Nha](/wiki/Felipe_II_c%E1%BB%A7a_T%C3%A2y_Ban_Nha) (1556 – 1598). Các chiến thuyền đến từ khắp các quốc gia Ki-tô giáo: 109 galley và 6 galleasses từ [Venezia](/wiki/Venezia), 80 galley [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) và Napoli/Sicilia, 12 galley từ [Tuscan](/w/index.php?title=Tuscan&action=edit&redlink=1), do Giáo hoàng bỏ tiền ra thuê, từ [Genova](/wiki/Genova), [Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Malta](/wiki/D%C3%B2ng_Chi%E1%BA%BFn_s%C4%A9_To%C3%A0n_quy%E1%BB%81n_Malta), [Công quốc Savoie](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_Savoie&action=edit&redlink=1) mỗi xứ 3 galley, cùng với một số galley sở hữu bởi những cá nhân khác. Tất cả thành viên Liên minh đều coi hạm đội Thổ Nhĩ Kỳ là mối hiểm họa nghiêm trọng cho an ninh và thương mại trên biển [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i), và cho cả an ninh của toàn lục địa Châu Âu. Các cánh quân riêng lẻ của Liên minh hội quân với hạm đội chính của Liên minh, thuộc Venezia (dưới quyền chỉ huy của Sebastiano Venier), trong tháng 7 và tháng 8 tại [Messina](/wiki/Messina), [Sicilia](/wiki/Sicilia). Tới ngày 23 tháng 8 [Don Juan nước Áo](/w/index.php?title=Don_Juan_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C3%81o&action=edit&redlink=1) cũng có mặt.
Hạm đội của Liên minh Ki-tô giáo bao gồm 12.920 thủy thủ, thêm vào đó, hạm đội chở gần 28 ngàn quân chiến đấu, trong đó gồm có 10 ngàn quân bộ binh tinh nhuệ Tây Ban Nha, 7 ngàn quân Đức và 6 ngàn quân Ý (quân đánh thuê), cộng với 5 ngàn quân Venezia. Cũng phải nói thêm là các thủy thủ chèo thuyền của Venezia hầu hết đều là công dân tự do, nên họ mang theo vũ khí và như vậy làm tăng thêm sức mạnh chiến đấu của chiến thuyền, khác với các galley của các thành viên khác trong Liên minh sử dụng nô lệ và tù phạm để chèo thuyền. Các galley của hạm đội Thổ cũng dùng nô lệ để chèo thuyền, phần lớn trong số đó là những người Ki-tô giáo bị bắt trong các cuộc chinh phạt hay giao tranh trước đó.
Người ta đều biết rằng công dân tự do chèo thuyền có chất lượng vượt trội, nhưng dần dần tất cả các hạm đội chiến thuyền galley (kể cả các hạm đội của Venezia kể từ năm 1549) trong thế kỷ 16 đều chuyển sang dùng nô lệ hoặc tù binh chiến tranh cho rẻ hơn [4] [[5]](#cite_note-5)
Các galley của phe Ottoman gồm 13.000 thủy binh và 34.000 binh lính. Đô đốc
[Muezzinzade Ali Pasha](/w/index.php?title=Muezzinzade_Ali_Pasha&action=edit&redlink=1) (Tiếng Thổ: " [Kaptan-ı Derya](/w/index.php?title=Kaptan-%C4%B1_Derya&action=edit&redlink=1) Ali Paşa"), được sự hỗ trợ của tướng cướp biển [Chulouk Bey](/w/index.php?title=Chulouk_Bey&action=edit&redlink=1) từ [Alexandria](/wiki/Alexandria) và [Uluj Ali](/wiki/Kilic_Ali_Pasha) (Ulich Ali), chỉ huy hạm đội Ottoman gồm 222 chiến thuyền galley, 56 [galliot](/w/index.php?title=Galliot&action=edit&redlink=1) (galley loại nhỏ, độc mộc, đáy bằng), và một số thuyền nhỏ. Quân Thổ có thủy thủ đoàn dày dặn kinh nghiệm và lành nghề, nhưng hàng ngũ họ thiếu các đội Cấm vệ quân tinh nhuệ [Janissary](/wiki/Janissary).
Một lợi thế quan trọng, có lẽ mang tính quyết định cho hạm đội Liên minh là họ có ưu thế vượt trội về số lượng súng đại bác. Theo ước tính, họ có chừng 1.815 đại bác, so với chừng 750 đại bác của quân Thổ, và còn thiếu đạn dược.
Binh lính Ki-tô giáo được vũ trang bằng súng hỏa mai và súng arquebus (một loại hỏa mai cải tiến, giống súng kíp), trong khi người Ottoman tin tưởng vào uy lực của các cung thủ xạ tiễn dùng cung bằng vật liệu tổng hợp, nhưng cuối cùng lại tỏ ra yếu thế hơn. [1] [[6]](#cite_note-WARKEEGAN-6)
## Bố trí lực lượng[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&action=edit§ion=2)]
Hạm đội Ki-tô giáo tổ chức thành 4 cánh quân dọc theo trục Bắc-Nam. Ở phía nam, gần với bờ biển là cánh Trái, với 53 chiến thuyền galley, chủ yếu là thuyền của Venezia, được chỉ huy bởi
[Agostino Barbarigo](/w/index.php?title=Agostino_Barbarigo&action=edit&redlink=1), được [Marco Querini](/w/index.php?title=Marco_Querini&action=edit&redlink=1) và [Antonio da Canale](/w/index.php?title=Antonio_da_Canale&action=edit&redlink=1) hỗ trợ. Cánh quân Trung Tâm gồm 62 galley do đích thân [Don Juan nước Áo](/w/index.php?title=Don_Juan_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C3%81o&action=edit&redlink=1) chỉ huy, trên chiến hạm *Real*, cùng với [Sebastiano Venier](/w/index.php?title=Sebastiano_Venier&action=edit&redlink=1), sau này trở thành Doge (tức Thống đốc, hay Công tước) của Venezia, và [Marcantonio Colonna](/w/index.php?title=Marcantonio_Colonna&action=edit&redlink=1). Cánh Phải ở phía nam gồm 53 galley do Giovanni Andrea Doria người xứ Genova, cháu họ đô đốc nổi tiếng [Andrea Doria](/w/index.php?title=Andrea_Doria&action=edit&redlink=1). Hai galleass, với đại bác bố trí dọc sườn, được đặt ở hàng đầu mỗi đoàn thuyền, theo [Miguel de Cervantes](/wiki/Miguel_de_Cervantes) (lúc đó phục vụ trên galleass *Marquesa* trong trận chiến), là để ngăn chặn các thuyền nhỏ của Thổ đánh lén, phá hủy hay tràn lên mạn tàu của người Ki-tô giáo. Một đội thuyền Dự bị được đặt ở phía sau (tức là phía tây) của hạm đội chính, sẵn sàng ứng cứu bất kỳ nơi nào khi cần thiết. Đội thuyền này gồm 38 galley - 30 thuyền chiến phía sau cánh quân Trung Tâm, chỉ huy bởi Álvaro de Bazán, hầu tước xứ Santa Cruz, và 4 thuyền chiến galley khác đặt sau mỗi cánh Phải và Trái. Một đội thuyền trinh sát được thiết lập, từ hai galley ở cánh Phải và 6 galley ở Trung Tâm. Khi hạm đội Ki-tô giáo từ từ đi vòng quanh Mũi Scropha, cánh Phải của Doria, ở phía xa bờ biển nhất, nên bị chậm khi trận chiến bắt đầu, và các galleass của cánh Phải không dàn trận tại vị trí đã định trước được.
Hạm đội Thổ Nhĩ Kỳ bao gồm 54 galley và 2 galliot ở cánh Phải dưới quyền Chulouk Bey, 61 galley và 32 galliot ở Trung Tâm, dưới quyền Ali Pasha trên tàu
*Sultana*, chừng 63 galley và 30 galliot ở phía nam, dưới quyền [Uluj Ali](/wiki/Kilic_Ali_Pasha). Một đội thuyền dự bị nhỏ, gồm 8 galley, 22 galliot và 64 thuyền fusta (một loại galliot), bố trí đằng sau đội thuyền Trung Tâm. Ali Pasha được cho là đã tuyên bố với những nô lệ chèo thuyền Ki-tô giáo của mình: *"Nếu ta giành được chiến thắng trong trận này, ta hứa sẽ ban cho các ngươi tự do. Nếu phe của các ngươi thắng lợi ngày hôm nay, thì tự do của các ngươi là do Thiên Chúa ban cho đó."*
## Diễn biến trận hải chiến[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&action=edit§ion=3)]
Các galleass ở cánh Trái và Trung Tâm đã được kéo đến phía trước đội hình hạm đội Ki-tô giáo chừng nửa dặm, và đã kịp đánh chìm hai galley của quân Thổ, cũng như gây thiệt hại cho một số thuyền khác, trước khi hạm đội Thổ tiến lên, bỏ các thuyền này lại phía sau. Cuộc công kích của các thuyền này cũng làm rối loạn đội hình của quân Ottoman. Khi trận chiến khởi phát, Doria nhận ra là các galley của Uluj Ali dàn rộng hơn ra về phía trái so với các thuyền của ông, nên cũng tiến về phía nam để tránh bị đánh tạt sườn. Nhưng kết cục là ông vẫn bị thua thiệt, vì Uluj Ali tỏ ra giỏi hơn, điều chiến thuyền của mình quay ngoặt lại và đánh vào sườn phía nam của cánh quân Trung Tâm, lợi dụng khoảng trống mà Doria bỏ lại. Khi trận đánh diễn ra, các thuyền Thổ nhầm tưởng các đại chiến thuyền galleass là các thương thuyền vận tải chở đồ tiếp tế nên xúm lại tấn công các chiến thuyền này, với kết quả hết sức tai hại, vì các thuyền galleass được trang bị rất nhiều đại bác, đánh chìm hết thuyền chiến này đến thuyền chiến khác của quân Thổ, tổng cộng lên tới 70 galley.
Ở phía bắc, Chulouk Bey xoay xở luồn vào khoảng giữa bờ biển và cánh Bắc quân Ki-tô giáo, sử dụng sáu galley để đánh tạt sườn, nên thoạt đầu gây nhiều thiệt hại cho hạm đội Ki-tô giáo. Barbarigo bị trúng tên tử trận, nhưng chiến thuyền Venezia, quay mũi lại để đối mặt với hiểm họa, giữ vững được đội hình. Các thuyền galleass quay trở lại và cứu nguy cho cánh quân phía Bắc. Cánh quân Trung Tâm cũng giữ được đội hình nhờ sự tiếp ứng của các thuyền thuộc đội Dự bị, nên dù bị nhiều tổn thất, cũng giáng vào quân Thổ ở trung tâm những đòn nặng nề. Ở phía nam, ngoài bờ biển, Doria cũng đang hỗn chiến với chiến thuyền của Uluj Ali, và bị tổn thất nặng nề nhất. Trong lúc đó, Uluj Ali tự mình chỉ huy 16 galley đột kích vào Trung Tâm hạm đội Thiên chúa, bắt được 6 galley - trong đó có cả tàu
*Capitana* của Malta, và giết gần sạch những người trên boong tàu, chỉ còn 3 người sống sót. Chỉ huy tàu, Pietro Giustiniani, Trưởng lão của [Dòng tu hiệp sĩ Thánh Gioan](/wiki/Hi%E1%BB%87p_s%C4%A9_C%E1%BB%A9u_t%E1%BA%BF), trúng 5 mũi tên, bị thương nặng trong cabin, nhưng không chết. Các chiến thuyền của người Tây Ban Nha do [Álvaro de Bazán](/w/index.php?title=%C3%81lvaro_de_Baz%C3%A1n&action=edit&redlink=1) và [Juan de Cardona](/w/index.php?title=Juan_de_Cardona&action=edit&redlink=1) chỉ huy quân dự bị tiếp chiến, ứng cứu kịp thời nên đảo ngược tình hình, ở cả phía Trung Tâm và cánh quân phía Nam của Doria.
Uluj Ali buộc phải tháo chạy với 16 galley và 24 galliot, chỉ giữ lại được 1 thuyền, còn lại phải bỏ hết các chiến thuyền chiếm được. Trong trận chiến, thuyền chỉ huy
*Sultana* của quân Thổ bị quân tercio Tây Ban Nha từ 3 galley tràn lên mạn thuyền giáp chiến với Cấm vệ quân Janissary Thổ từ 7 galley khác. Hai lần liền, quân Tây Ban Nha bị đẩy lùi và bị tổn thất nặng nề, cho tới lần thứ ba, với viện binh từ galley của Álvaro, họ mới giành được chiến thắng. Muezzinzade Ali Pasha bị giết chết và bị chặt đầu, trái với mệnh lệnh của Don Juan. Tuy nhiên, khi đầu ông bị bêu trên ngọn kích trên kỳ hạm của quân Tây Ban Nha thì nó làm tinh thần quân Thổ suy sụp nghiêm trọng. Dù vậy, sau khi kết cục trận chiến đã trở nên rõ ràng, các toán quân Janissary vẫn tiếp tục giao chiến kịch liệt, thậm chí khi không còn vũ khí, họ ném cả dưa và cam vào quân Ki-tô giáo, gây nên những cảnh tức cười trong cuộc chém giết tàn bạo [7] . [[1]](#cite_note-Geoffrey_Parker_p._88-1)
Trận chiến kết thúc khoảng 4 giờ chiều. Hạm đội Thổ mất khoảng 210 thuyền, trong đó có 117 galley, 10 galliot, 3 fustas bị chiếm, và còn tương đối tốt nên người Ki-tô giáo giữ lại. Về phía hạm đội Liên minh, 20 galley bị phá hủy, 30 chiếc khác bị hư hại nặng đến mức người ta phải đánh đắm. Người Thổ chỉ giữ được một thuyền Venezia, tất cả các thuyền khác phải bị bỏ lại, và bị quân Liên minh chiếm lại được.
Uluj Ali, người chiếm được kỳ hạm của các Hiệp sĩ Malta, rút lui thành công phần lớn chiến thuyền của mình khi thất bại đã rõ ràng. Dù rằng ông phải cắt dây kéo kỳ hạm của Malta để tháo chạy, khi trở về
[kinh thành](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) Constantinopolis, ông thu thập các thuyền Ottoman khác, và cuối cùng cập bến với 87 thuyền. Ông đã trình lên sultan [nhà Ottoman](/wiki/Nh%C3%A0_Ottoman) là [Selim II](/wiki/Selim_II) lá đại kỳ của Malta, và đã được phong tước "kιlιç" (Thanh kiếm); Uluj từ đó được gọi là [Kilic Ali Pasha](/wiki/Kilic_Ali_Pasha).
Hạm đội Liên minh Thần thánh mất khoảng 7.500 chiến sỹ, thủy thủ và người chèo thuyền, nhưng giải phóng được số tù nhân Ki-tô giáo còn nhiều hơn số đó. Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ mất khoảng 25 ngàn người, cùng ít nhất 3.500 bị bắt làm tù binh.
## Kết cục trận đánh[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&action=edit§ion=4)]
Trận chiến này là một trận thất bại thảm hại cho đế quốc Ottoman, nhất là vì họ chưa từng thua một trận hải chiến lớn nào kể từ thế kỷ 15. Với một nửa
[thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) Ki-tô giáo, trận chiến này mang lại hy vọng về sự suy tàn của "bọn Thổ", những người mà họ coi là "kẻ thù vĩnh viễn của người Ki-tô giáo". Sự thực là, ngoại trừ 30 chiến thuyền, Đế quốc Ottoman mất toàn bộ số chiến thuyền của mình và 30 ngàn binh lính, một số sử gia phương Tây đánh giá trận này là trận chiến hải chiến quan trọng nhất toàn cầu, kể từ [6] [trận Actium](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Actium)năm 31 trước Công nguyên.
Thắng lợi ở Lepanto được xem là
[chiến thắng](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_th%E1%BA%AFng) lớn nhất của người Ki-tô giáo trước Hồi giáo, kể từ sau cuộc xâm chiếm xứ [Granada](/wiki/Granada) vào năm [1492](/wiki/1492). Mặc dù giành được chiến thắng oanh liệt, nhưng nội bộ Liên minh quá mất đoàn kết để có thể phát huy chiến quả. Kế hoạch đánh chiếm eo biển [8] [Dardanelles](/wiki/Dardan%C3%A9llia)như một bước khởi đầu cuộc tái chinh phục [Constantinopolis](/wiki/Constantinopolis)cho thế giới Ki-tô giáo bị bỏ bê vì những cuộc cãi vã trong hàng ngũ đồng minh. Với một nỗ lực phi thường và nguồn nhân lực dồi dào , Đế chế Ottoman tái xây dựng hải quân của mình, mô phỏng theo mô hình thuyền chiến galeass của người Venezia. Tới năm 1572, họ đã đóng được hơn 150 galley và 8 galleass, tức đã thêm 8 chiến hạm loại lớn nhất cho tới lúc đó trên biển. [[8]](#cite_note-ellot128-8) Trong vòng 6 tháng, hạm đội mới gồm 250 thuyền (kể cả 8 galleass) đã cho phép hải quân Ottoman tái lập thế thượng phong trên phần phía đông Địa Trung Hải. [[9]](#cite_note-fleet-9) Ngày 7 tháng 3 năm 1573, người Venezia ký hiệp ước chấp nhận việc quân Thổ chiếm hữu đảo [[10]](#cite_note-Kinross272-10) [Síp](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%ADp), vốn đã rơi vào tay quân Thổ dưới quyền [Piyale Pasha](/w/index.php?title=Piyale_Pasha&action=edit&redlink=1)từ ngày 3 tháng 8 năm 1571, chỉ hai tháng trước trận Lepanto, và sẽ còn nằm dưới ách thống trị của Thổ trong vòng 3 thế kỷ tiếp đó. Cũng trong mùa hè năm đó, hạm đội Ottoman tàn phá các vùng đất ven biển Sicilia và phía nam nước Ý. Khi tiếp sứ Venezia là Barbaro, [Đại Vizia](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_Vizia&action=edit&redlink=1)Thổ là [Sokollu Mehmet Pasha](/w/index.php?title=Sokollu_Mehmet_Pasha&action=edit&redlink=1)(1565-1579) đã có câu nói nổi tiếng: " *Khi giành được đảo Síp, ta chặt đi một cánh tay của các ngươi; khi đánh bại được hạm đội của ta, các người chỉ xén đi được bộ râu của ta mà thôi. Khi cánh tay bị chặt đi, nó không thể mọc lại được, một bộ râu bị xén sẽ mọc lại còn tốt hơn trước.*"
Dù mạnh miệng tuyên bố, nhưng trên thực tế, tổn thất của phía Ottoman hết sức nghiêm trọng có tầm vóc chiến lược. Họ có thể xây thêm thuyền chiến dễ dàng,
nhưng khó lòng kiếm được người điều khiển chúng, vì bao nhiêu thủy thủ và phu chèo thuyền giàu kinh nghiệm đã bị mất đi sau trận đánh này. Đặc biệt nghiêm trọng là sự tổn thất đại bộ phận số cung thủ sử dụng cung tổng hợp, là vũ khí ưa chuộng của người Thổ, vốn được đánh giá cao hơn cả hỏa khí và cây cột nhọn ở mũi thuyền dùng để đâm tàu đối phương. Sử gia [6] [John Keegan](/w/index.php?title=John_Keegan&action=edit&redlink=1)đánh giá là sự mất mát cả một lớp tinh binh này khó lấy gì bù đắp được trong cả một thế hệ tiếp đó, và trên thực tế, tương ứng với sự "chết đi của một huyền thoại sống" với người Ottoman. Cuối cùng, người ta phải sử dụng một số lớn tù phạm để thế chỗ cho những nô lệ Ki-tô giáo được giải thoát sau trận đánh. Song, nhà quý tộc Áo là Khevenhüller đã tỏ thái độ thất vọng qua nhật ký của ông, bởi vì chiến thắng Lepanto không thể đem lại một tấc đất nào cho Ki-tô giáo. [[6]](#cite_note-WARKEEGAN-6) [[8]](#cite_note-ellot128-8)
Năm 1574 những người Ottoman hạ được thành phố
[Tunis](/wiki/Tunis) có vị trí chiến lược từ triều đại [Hafsid](/w/index.php?title=Hafsid&action=edit&redlink=1), được Tây Ban Nha ủng hộ, vốn đã được tái lập khi quân của Don Juan tái chiếm từ tay quân Ottoman năm trước. Lợi dụng cuộc liên minh lâu dài với người Pháp, hải quân Thổ tái hoạt động trên vùng biển phía tây Địa Trung Hải. Năm, họ đánh chiếm thành phố [Fez](/w/index.php?title=Fez&action=edit&redlink=1), thuộc [Ma Rốc](/wiki/Maroc), hoàn tất quá trình chinh phục Ma Rốc mà người Ottoman đã bắt đầu từ thời [Suleiman Đại đế](/wiki/Suleiman_I) (1520-1566). Việc kiểm soát thành phố này cho phép thiết lập quyền bá chủ của đế chế Ottoman trên toàn bộ miền duyên hải Địa Trung Hải, từ eo biển [Gibraltar](/wiki/Gibraltar) cho tới [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p) (chỉ ngoại trừ thành phố thương mại Oran do người Tây Ban Nha kiểm soát, và các khu dân cư ở [Melilla](/wiki/Melilla) và [Ceuta](/wiki/Ceuta)). Tuy vậy, việc mất đi quá nhiều thủy thủ giày dặn kinh nghiệm tại Lepanto đã làm hao mòn sức chiến đấu của hải quân Ottoman, thể hiện qua việc họ tìm cách giảm thiểu các cuộc chạm trán với hải quân các quốc gia Ki-tô giáo trong những năm kế tiếp. Sử gia Paul K. Davis cho biết:
"
Thất bại của quân Thổ đã chặn đứng sự bành trướng của họ trên Địa Trung Hải, và như vậy duy trì ưu thế của phương tây ở đây, đồng thời tăng thêm niềm tin là họ có thể đánh bại quân Thổ, vốn trước đây là bất khả chiến bại." [[11]]
Như vậy, chiến thắng của Liên minh có ý nghĩa quan trọng chiến lược, không phải chỉ vì quân Thổ mất 80 chiến thuyền bị đánh đắm và 130 chiến thuyền khác rơi vào tay quân đồng minh, cũng như mất 30 ngàn quân tử trận và chừng 12 ngàn nô lệ Ki-tô giáo được giải phóng, trong khi quân đồng minh chỉ mất chừng 7500 người chết và 17 galley, mà vì chiến thắng này báo hiệu sự kết thúc của quyền bá chủ của hải quân Thổ Nhĩ Kỳ trên biển Địa Trung Hải.
[[6]](#cite_note-WARKEEGAN-6) [[12]](#cite_note-12)
## Ý nghĩa tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&action=edit§ion=5)]
Liên minh Thần thánh cho chiến thắng này là nhờ vào
[Đức Mẹ Đồng Trinh Maria](/wiki/Maria), do Đức mẹ cầu nguyện Thiên Chúa ban cho họ chiến thắng. Andrea Doria có một bản copy của bức tranh [Đức Mẹ Guadalupe](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_M%E1%BA%B9_Guadalupe) do vua Felipe II của Tây Ban Nha ban cho ông trong phòng chính của chiến hạm . [13] [Giáo hoàng Piô V](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Pi%C3%B4_V)dành một ngày lễ mới cho [Kitô hữu](/wiki/Kit%C3%B4_h%E1%BB%AFu)gọi là ngày [Đức Mẹ Chiến Thắng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_M%E1%BA%B9_Chi%E1%BA%BFn_Th%E1%BA%AFng&action=edit&redlink=1)để ghi nhớ trận đánh, ngày nay được gọi là [Đức Mẹ Mân Côi](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_M%E1%BA%B9_M%C3%A2n_C%C3%B4i). [[14]](#cite_note-14)
## Trận đánh thể hiện trên tranh ảnh và tác phẩm nghệ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&action=edit§ion=6)]
Tầm quan trọng của trận Lepanto là nguồn cảm hứng cho rất nhiều nghệ sỹ. Có rất nhiều bức tranh thể hiện trận đánh, bao gồm cả hai bức ở lâu đài Thống đốc tại Venezia: do
[Paolo Veronese](/wiki/Paolo_Veronese) (ở trên) trong *Sala del Collegio* và bởi [Andrea Vicentino](/w/index.php?title=Andrea_Vicentino&action=edit&redlink=1) trên tường của *Sala dello Scrutinio*, thay thế cho bức *Chiến thắng Lepanto* của [Tintoretto](/w/index.php?title=Tintoretto&action=edit&redlink=1), bị mất trong trận cháy năm 1577. [Titian](/wiki/Tiziano_Vecelli) cũng có bức *Allegory of the Battle of Lepanto*, sử dụng trận đánh như khung cảnh nền, treo trong Viện bảo tàng Prado tại [Madrid](/wiki/Madrid).
Nhà thơ
[G. K. Chesterton](/w/index.php?title=G._K._Chesterton&action=edit&redlink=1) người Anh viết bài thơ *Lepanto*, xuất bản lần đầu năm 1911 và được tái bản nhiều lần. Trong đó, mô tả một loạt nhân vật chính của trận đánh, đặc biệt là thủ lĩnh của phía [Ki-tô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o), Don Juan nước Áo. Bài thơ kết thúc với vần thơ liên tưởng đến [Miguel de Cervantes](/wiki/Miguel_de_Cervantes), người đã chiến đấu trong trận chiến này, như một "hiệp sỹ gầy gò và khờ dại", người sẽ trở thành bất tử với tác phẩm * của ông. Don Quixote*
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&action=edit§ion=7)] [Chiến tranh Ottoman-Habsburg](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Ottoman-Habsburg&action=edit&redlink=1) [Lịch sử hải quân Ottoman](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Ottoman&action=edit&redlink=1) [Cướp biển người Berber](/w/index.php?title=C%C6%B0%E1%BB%9Bp_bi%E1%BB%83n_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Berber&action=edit&redlink=1) [Đế quốc Tây Ban Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2y_Ban_Nha) [Chiến tranh Ottoman-Venezia lần thứ năm](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Ottoman-Venezia_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_n%C4%83m&action=edit&redlink=1) [http://www.lepanto.org](http://www.lepanto.org)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&action=edit§ion=8)]
- ^
**a** **ă** [Geoffrey Parker,](#cite_ref-Geoffrey_Parker_p._88_1-2) **â** *The Military Revolution*, p. 88 **Luggis, Telemachus: "Sunday, ngày 7 tháng 10 năm 1571" pp. 19-23 Epsilon Istorica,** [^](#cite_ref-2) *Eleftherotypia*, ngày 9 tháng 11 năm 2000. See also Chasiotis, Ioannis "The signing of 'Sacra Liga Antiturca' and the naval battle of Lepanto (ngày 7 tháng 10 năm 1571)", *Istoria tou Ellinikou Ethnous*. Ekdotiki Athinon, vol. 10, Athens, 1974 **Serpil Atamaz Hazar, "Review of** [^](#cite_ref-3) *Confrontation at Lepanto: Christendom vs. Islam*," *The Historian*70.1 (Spring 2008): 163. **John F. Guilmartin,** [^](#cite_ref-4) *Gunpowder and Galleys*, p. 222-25 **The first regularly sanctioned use of convicts as oarsmen on Venetian galleys did not occur until 1549. re Tenenti,** [^](#cite_ref-5) *Cristoforo da Canal*, pp. 83, 85. See Tenenti, *Piracy and the Decline of Venice*(Berkeley, 1967), pp. 124-25, for Cristoforo da Canal's comments on the tactical effectiveness of free oarsmen c. 1587 though he was mainly concerned with their higher cost. Ismail Uzuncarsili, *Osmanli Devletenin Merkez ve Bahriye Teskilati*(Ankara, 1948), p. 482, cites a squadron of 41 Ottoman galleys in 1556 of which the flagship and two others were rowed by Azabs, salaried volunteer light infantrymen, three were rowed by slaves, and the remaining 36 were rowed by salaried mercenary Greek oarsmen.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** *A History Of Warfare*- [Keegan, John](/w/index.php?title=John_Keegan&action=edit&redlink=1), Vintage, 1993 **quân bộ binh tinh nhuệ của Tây Ban Nha, đội hình gồm 1/3 sử dụng gươm, 1/3 dùng kích, 1/3 dùng cung nỏ hoặc về sau, súng hỏa mai** [^](#cite_ref-7)
- ^
**a** **ă** [John Huxtable Elliott,](#cite_ref-ellot128_8-2) **â** *Europe divided, 1559-1598*, trang 128 **J. Norwich,** [^](#cite_ref-fleet_9-0) *A History of Venice*, 490 **L. Kinross,** [^](#cite_ref-Kinross272_10-0) *The Ottoman Centuries: The Rise and Fall of the Turkish Empire*, 272 **Davis, Paul K. "100 Decisive Battles: From Ancient Times to the Present"** [^](#cite_ref-Davis_11-0) [^](#cite_ref-12) [[1]](http://www.trivia-library.com/b/famous-battles-in-history-the-turks-and-christians-at-lepanto.htm) **Badde, Paul.** [^](#cite_ref-13) *Maria von Guadalupe. Wie das Erscheinen der Jungfrau Weltgeschichte schrieb*. [ISBN 3-548-60561-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3548605613). [^](#cite_ref-14) [Answers to Recent Questions](http://www.udayton.edu/mary/questions/yq/yq103.html)
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&action=edit§ion=9)]
- Anderson, R. C.
*Naval Wars in the Levant 1559-1853*(2006), [ISBN 1-57898-538-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1578985382)
- Bicheno, Hugh.
*Crescent and Cross: The Battle of Lepanto 1571*, pbk., Phoenix, London, 2004, [ISBN 1-84212-753-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1842127535)
- Capponi, Niccolò (2006).
*Victory of the West:The Great Christian-Muslim Clash at the Battle of Lepanto*. Da Capo Press. [ISBN 0-306-81544-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0306815443).
- John Huxtable Elliott,
[, Wiley-Blackwell, 15-06-](http://books.google.com.vn/books?id=zfGrxQBcuXgC&pg=PA128&dq=%22lepanto%22#v=onepage&q=%22lepanto%22&f=false) *Europe divided, 1559-1598* [2000](/wiki/2000). [ISBN 0-631-21780-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0631217800).
- Chesterton, G. K.
*Lepanto with Explanatory Notes and Commentary*, Dale Ahlquist, ed. (San Francisco: Ignatius Press, 2003). [ISBN 1-58617-030-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1586170309)
- Cook, M.A. (ed.), "A History of the Ottoman Empire to 1730", Cambridge University Press, 1976;
[ISBN 0-521-20891-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521208912)
- Currey, E. Hamilton, "Sea-Wolves of the Mediterranean", John Murrey, 1910
[Hanson, Victor D.](/w/index.php?title=Victor_Davis_Hanson&action=edit&redlink=1) *Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise of Western Power*, Anchor Books, 2001. Published in the UK as *Why the West has Won*, Faber and Faber, 2001. [ISBN 0-571-21640-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0571216404). Includes a chapter about the battle of Lepanto
- Hess, Andrew C. "The Battle of Lepanto and Its Place in Mediterranean History",
*Past and Present*, No. 57. (Nov., 1972), pp. 53–73
- Stevens, William Oliver.
*A History of Sea Power*New York: Doubleday, Doran & Co., 1942 *Harbottle's Dictionary of Battles*, third revision by George Bruce, 1979
- Warner, Oliver
*Great Sea Battles*(1968) has "Lepanto 1571" as its opening chapter. [ISBN 0-89673-100-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0896731006) *The New Cambridge Modern History, Volume I - The Renaissance 1493-1520*, edited by G. R. Potter, Cambridge University Press 1964
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto&action=edit§ion=10)]
|
|![]()
[Trận Lepanto](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Battle_of_Lepanto?uselang=vi) [The Battle that Saved the Christian West](http://www.catholic.com/thisrock/2007/0703fea2.asp) [Overview of the battle](http://jloughnan.tripod.com/lepanto.htm) ["The Tactics of the Battle of Lepanto Clarified: The Impact of Social, Economic, and Political Factors on Sixteenth Century Galley Warfare"](http://web.archive.org/web/20040703063753/http://www.angelfire.com/ga4/guilmartin.com/Lepanto.html)- Very detailed background and description by John F. Guilmartin [Lepanto: The Battle that Saved Christendom?](http://www.angelfire.com/ga4/guilmartin.com/CEHD.html)- Prepared for the Centre d'Études d'Histoire de la Défense Conference by John F. Guilmartin, Jr ["Lepanto cultural center](http://www.lepanto.org) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [38°12′B 21°18′Đ / 38,2°B 21,3°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Tr%E1%BA%ADn_Lepanto¶ms=38_12_N_21_18_E_)


text:
MÓN NGON NHA TRANG..
Bánh canh chả cá Nha Trang là món ăn đặc sản mà khách đến vùng biển này phải tìm ăn bằng được. Có hai loại chả cá: Chả hấp và chả chiên, đều có vị ngọt thơm, hấp dẫn như nhau.
Chả cá Nha Trang nổi tiếng ngon do làm từ cá tươi, từng đĩa chả cá chiên vàng, được bày trên bàn các hàng bánh canh, bún cá buổi chiều rất hấp dẫn. Cá để làm chả thường là các loại cá ngon: cá mối, cá thu, cá thửng, cá rựa, cá nhồng, cá chuồn, cá cờ v.v... nhưng ngon nhất để làm chả là cá thu, cá mối, cá rựa. Chả cá có hai loại chả hấp và chả chiên, có người thích ăn chả chiên vì nó thơm, có người thích ăn chả hấp vì nó ngọt. Dù là chiên hay hấp, chả cá luôn có một vị đặc trưng giống nhau: dai, mềm, ngọt vị cá, đậm đà hơn nếu chấm một chút xíu nước mắm tỏi ớt đậm đặc.
Làm chả cá rất đơn giản, tuy có hơi nhọc công bởi khâu giã cá: cá tươi, rửa sạch, nạo lấy thịt. Hành, tỏi tiêu, gia vị giã nhuyễn, bỏ cá đã nạo vào cối quết thật nhuyễn, món chả cá càng quết nhuyễn thịt càng dai, quết đến khi thật nặng tay thì thôi. Chả được vê lại thành vê để chiên. Nếu là chả cá hấp thì cho thêm ít mỡ khổ xắt hột lựu, một ít nấm mèo xắt nhỏ trộn đều, hấp đến khi gần chín đập vào một cái trứng cho bề mặt có mầu vàng.
Chả cá là nguyên liệu chính của món bánh canh hay bún cá. Cá sau khi đã lóc hết thịt, lấy xương, xương ninh lấy nước, nồi nước ngọt bởi xương cá, nêm gia vị tùy theo bánh canh hay bún cá. Nếu bún cá thì khi ăn cho vào ít hành tây, cà chua và ăn kèm với rau sống. Bánh canh thường có ba loại: bánh canh bột gạo, bánh canh bún và bánh canh bột lọc. Bột lọc được làm bằng bột mì hay bột năng và bánh canh bột lọc thường phải nấu với cua. Bánh canh bột gạo làm như làm bánh phở; bánh canh bún là một loại bún cọng to. Bánh canh ăn không có kèm rau sống như bún cá.
Chả cá tươi ăn kèm bánh canh :
Buổi xế chiều từng hàng bánh canh, bún cá được dọn ra, trên bàn là đĩa chả cá chiên vàng, một khay chả cá hấp mầu vàng óng, một thau nhỏ vừa hành lá xắt nhỏ, vừa hành củ được chẻ thành sợi, một hủ hành khô phi vàng, cạnh đấy là đĩa chanh được cắt thành từng miếng nhỏ và tô nước mắm ớt tỏi đậm đặc. Bà bán hàng múc tô bánh canh nghi ngút khói, bỏ vào một nhúm chả cá chiên đã xắt thành từng miếng nhỏ, cho vào một ít hành lá, một ít hành củ, rưới thêm tí tiêu, bỏ thêm ít hành phi...
Thực khách vắt vào tô bánh canh một miếng chanh, cho thêm chút mắm ớt, tỏi, xì xà, xì xụp húp, kêu thêm một đĩa chả cá hấp, bên trên phủ một lớp hành tây thái mỏng, chấm với nước mắm ớt tỏi đậm đặc. Chỉ có 4đến 5 ngàn đồng một tô bánh canh, đĩa chả cá hấp một ngàn đồng. Ăn xong thực khách hài lòng với món ăn dân dã mà đầy hương vị
Và một vài món ngon khác có thể tìm thấy ở Nha Trang :
Bánh trôi nước :
Bò nướng Lạc Cảnh :
3/ Chả ram:
4/ Dầu cháo quẩy ( thường thấy ở mấy quán cháo lòng )
Cháo lòng :
Thịt chó ( cầy tơ + mắm tôm + rau húng )
Lòng nướng chua ngọt :
Phở bò tái chanh:
Nhộng xào
Gỏi cuốn:
Xôi lạp xưởng :
Xôi gà :
Lẩu hải sản :
Lẩu thập cẩm :
Xoài ngào ớt :
Nem chua:
Ốc hấp sả ớt:
Ngao hấp chấm mắm gừng :
Cháo gà :
Phở gà :
Bún riêu cua :
Bún thịt nướng :
Dê nướng :
Bánh bột lọc :
Bánh xèo :
Mai mốt ai có đi du lịch nhớ đừng bỏ qua Nha Trang nghe bàn con..^^ Món ăn ở đây ngon quá , ( và còn rẻ nữa )^^
Danh sách địa chỉ các quán ăn ngon ở Nha Trang :
Các quán ăn hải sản tham khảo (Các quán từ bình dân đến phải chăng, không liệt kê các quán hải sản giá cao) :
- Quán hải sản số 6 Ngô Sỹ Liên (nấu ngon)
- Quán Hoa Biển ngay bùng binh phía bắc cầu Trần Phú
- Quán Gió Biển ngay bùng binh phía bắc cầu Trần Phú (nhỏ nhưng có võ)
- Quán cá nướng A Thành 33 Trịnh Phong (chuyên cá tươi nướng)
- Quá Bờ Kè tại 42B Cù Lao Trung (Phía bắc cầu Trần Phú)
- Quán Cầu mới trong bãi dài
- Quán 50 Đống Đa
- Quán Cát Trắng 32 Nhị Hà
- Quán Dương trên đường Ngô Thời nhiệm với Lê Đại Hành
- Các quán phía bắc cầu Trần Phú xung quanh trục đường Tháp Bà & Bờ Kè bán rất nhiều loại hải sản nhất là các loại ốc ...
- Quán ốc Vi 39 Nguyễn Thị Minh Khai
- 2 Quầy sò ốc các loại 19 & 26 Trần Nguyên Hãn
Còn dưới đây là các món ăn đặc trưng của Nha Trang - Khánh Hòa
Bún cá dằm - chả cá - sứa :
- Quán bún lá Ninh Hòa số 2 Lãn Ông
- Quán bún lá Cây Bàng Ninh Hòa số 6 đường Hàn Thuyên
- Quán bún cá Đức B8 Phan Bội Châu
- Quán bún cá 87 Yersin
- Quán bún cá ở 23A Yết Kiêu
* Bún cá số 988 Thanh Minh 1 - Diên Lạc - Diên Khánh (giáp ranh với Diên Phước)
Bánh canh :
- Quán bánh canh Bà Thừa 55 Yersin
- Quán bánh canh Phúc 53 Vân Đồn
- Quán bánh canh cô Hà 14 Phan Chu Trinh
- Quán bánh canh cô Lộc 30 Phan Chu Trinh
- Quán bánh canh số 4 Trần Thị Tính
- Quán bánh canh 42 Phan Đình Phùng
- Quán bánh canh ngay ngã 3 Thống Nhất + Bà Triệu
- Quán bánh canh Nguyên Loan + Bún cá 123 Ngô Gia Tự
- Quán bánh canh cua biển Phương Hạnh nằm ở A12 - Hoàng Hoa Thám
- Quán bánh canh 05/14 Tô Hiến Thành
Nem nướng - nem chua - chả lụa :
- Quán Nem 25 Lê Hồng Phong
- Quán Nem Đặng Văn Quyên 16B Lãn Ông
- Quán Nem Đặng Văn Quyên ngã 3 Phan Bội châu với Hàn Thuyên
- Quán Nem Nhã Trang 39 Nguyễn Thị Minh Khai
- Quán Nem Ngọc Tiên 59 Lê Thành Phương
- Quầy Nem nướng cuỗn sẵn 50 Thống Nhất
- Quầy nem nướng cuỗn sẵn 178 Thông Nhất
- Nem chua ngon lấy từ Ninh Hoà - Quán bún lá Cây Bàng 6 Hàn Thuyên
- Nem chua chả lụa Thành - Diên Khánh
+ Lò Minh Châu cách cửa Đông vài chục mét về phía tây
+ Lò Phương cách cử Đông vài chục mét về phía đông
Phở (các quán phở này đều bán trên 20 năm rồi):
- Phở 63 Lê Thành Phương
- Phở 70 số 112 Bạch Đằng .
- Phở Hồng 40 Lê Thánh Tôn
- Phở Lý Thánh Tôn ngay hè trường Phương Sài (bán chiều tối)
- Phở Tân Thành 112 Trần Quý Cáp
- Phở "Số 1" đường Lý Thánh Tôn đối diện chùa Nghĩa Phương
- Phở 34 Nguyễn Thái Học (chợ Đầm)
- Phở Gà 129 Lê Hồng Phong
- Phở Gân 25 Phạm Hồng Thái
- Phở Heo Bò gìò số 9 Tăng bặt Hổ
- Phở Quỳnh 53 Hồng Lĩnh (ngay ngã 3 với Lê Hồng Phong)
- Phở 70 đường Đồng Nai - có sụn, đuôi, đặc biệt có vó bò (mới bán vài năm)
Các món ăn khác nếu bạn cảm thấy thèm :
Mì Quảng - Cơm hến - Bún hến :
- Mì Quảng Nam Thủy Cát đường Trần Văn Ơn
- Mì Quảng , Cơm , Bún hến 127 Hồng Bàng
- Mì Quảng 81 Bạch Đằng (không phải quán 81c)
- Mì Quảng 11 Lạc Long Quân
- Mì quảng Đá Chẹt 34 đường 2-4 (Vĩnh Phước)
Hủ Tiếu :
- Hủ tiếu khô Hải "Mập" số 28 đường Bạch Đằng
- Hủ tiếu Nam Vang 20 Lý Tự Trọng
- Hủ tiếu 79 Nguyễn Bỉnh Khiêm
- Hủ tiếu Mỹ Tho ngay ngã tư Trần Bình Trong + Võ Trứ
Mì - Hoành thắn :
- Mì Đức Hưng số 3 đường Hàng Cá
- Mì Sanh Ký 39 Thống Nhất
- Mì Lợi Ký 30 đường 2/4
Cơm ngon (giá hơi cao) :
- Cơm Việt Nam 23 Hoàng Văn Thụ
- Cơm Loan Việt Nam 07 Hoàng Văn Thụ
- Cơm Bình Minh 64 Hoàng Văn Thụ
Quán cơm ngon (giá phải chăng) :
Quán Thanh Thế số 3 Phan Chu Trinh (nếu đông người liên hệ trước Mr Sơn: 0905057977 để được miễn phí p.lạnh)có thể dặn nấu ăn theo kiểu Bắc - Trung - Nam ..
Quán cơm phong cách gia đình giá bình dân
- Quán số 10/7 Pasteur (buổi trưa)
Cơm Tấm :
- Tiệm cơm tấm Trung (trường Tàu) số 10 Lý Tự Trọng
Cơm Niêu - Cơm Đập :
- Quán Nhà Đỏ số 9 Lê Thánh Tôn
Cơm chay :
- Quán cơm chay Cô Tấm Hồng Bàng
- Quán cơm chay Cô Tấm 5 đường Lạc Long Quân
- Quán Thiên ý 79 Yersin
- Quán Chay Bồ Đề - nằm trên đường Huỳnh Khúc Kháng
- Quán cơm chay Hồng Ân 34 Hồng Bàng
Bò Kho :
- Quán bò kho số 5 đường Tăng Bật Hổ
- Quán Phở bò kho số 1 trên đường Lý Thánh Tôn
Bún Bò :
- Bún bò O Thi đường Phan Chu Trinh
- Bún bò số 10 - 57 Lê Thành Phương
- Bún bò Nam Giao 4B chung cư Phan Bội Châu
- Bún bò 15B Hoàng Hoa Thám
- Bún bò 63 Tô Hiến Thành
- Bún bò Kim Vui 15 Lê Thánh Tôn
- Bún bò 15/6 Hoàng Hoa Thám
- Bún bò 100 Ngô Gia Tự
- Bún bò 18 Hàn Thuyên
- Bún bò 116 Bạch Đằng với Ngô Đức Kế
Bún riêu :
- Bún riêu số 01 Huỳnh Thúc Kháng
- Bún riêu 87 đường Hoàng Văn Thụ
- Bún riêu Cô Sáu 4 Mê Linh
- Bún riêu 27A Biệt Thự
Bún ốc :
- Quán bún ốc 79 đường Hoàng Diệu
- Quán Bún ốc Thái Thanh 42 Đống Đa
- Quán bún ốc 65 Yersin ngay ngã tư Yersin với Lê Thành Phương
Bánh mì :
- Thiên Hòa Lý Thánh Tôn
- Bánh mì Ba Lẹ :
+ Quang Trung (bên cạnh siêu thi đtdđ TVT)
+ Trên đường Thống Nhất (đối diện lầu 7)
+ Ngay Ngân Hàng Phương Đông 100 Lê Thành Phương
- Bánh mì đầu đường Núi Một
- Bánh mì Phan Chu Trinh (trước cổng Hoa Đà)
- Bánh mì chả Nguyên Hương (nhiều chỗ bán)
- Bánh mì dưới dốc đường Lê Lợi (chợ đầm)
- Bánh mì heo quay Big Bang Huỳnh Thúc Kháng
- Bánh mì heo quay đường số 8 chợ Bình Tân
Xôi :
- Quầy xôi 227 Thống nhất
- Xôi ngay ngã 3 Tăng Bật Hổ với Sinh Trung
- Xối Sáu Khải ngay Mã Vòng
- Xôi 39 Thống Nhất
Bánh xèo mực
- Xuống khu vực cảng cá cuối đường Võ Thị Sáu - Bình Tân (buổi sáng)
- Khu vực đường Tháp Bà + Bờ Kè phía bắc cầu Trần phú (bán sáng - chiều)
Bro nào có ý kiến vui lòng góp vui cho topic thêm xôm tụ nghen..thanks nhiều..^^
32 người đọc mà sao hok có ai bình loạn câu nào hết dzị..oa oa oa ><
cho địa chỉ đi bro , ghi vậy đến nha trang biết chổ nào bán ngon ma ăn
hic
giết người bằng món ăn
có món bún sứa bà con biết chỗ nào ở HCM bán hông
Giá rất là bình dân nghen , tầm 5k trở lên là có 1 phần ngon lành rồi
Xôi lạp xưởng :
Xôi gà :
Thèm kinh khủng! Có địa chỉ tham khảo ko Bro? Ở SG càng tốt, ko thì ỡ Nha Trang cũng được luôn!
chepz...hên là mới ăn kơm xong.. ko là tiu pàn fým roài.. >"<.. nhìn thèm wá...
Bún sứa Nha Trang nè bro , 5-8k / tô mập ăn no luôn,..^^
BÚN SỨA CÁ DẦM NHA TRANG :
gỏi sứa tươi rau răm mắm chua ngọt:
Hay gỏi ngó sen tôm thịt nếu bạn ko thích ăn sứa:
Or Bún Riêu hương vị NT: 5-7k/ tô
Phở gà - 8k / tô mập:
Đồ ăn NT ngon và giá cũng rẻ nữa ...^^
thấy món nào cũng rẻ
Địa chỉ quán, trời ơi là trời, giết người
Èo, ngon ghê đấy. Nhưng tiếc là ko có dịp ra rồi.
Hình chup nhìn hấp dẫn..!
Thịt chó mắm tôm :
Bún sứa thì có thể tìm ở khu vực Phan Bội Châu or Lê Hồng Phong..^^
BÚN SỨA CÁ DẦM NHA TRANG :
gỏi sứa tươi rau răm mắm chua ngọt:
Hay gỏi ngó sen tôm thịt nếu bạn ko thích ăn sứa:
Or Bún Riêu hương vị NT: 5-7k/ tô
cái món cuối cùng hình như kg phải làm ở NT vì ở đó rất it thấy Rau muống bào! ke ke! Up cho Đồng Hương!
bác nì chơi ác wa! đang đói mà cứ
bún sứa em ăn 1 lần rùi lần đó wuat' tới 2 tô vì ngon quá Với di đường xa nên đói ^^! .
Con sứa ăn dai dai ,giòn giòn ngon lém ^^!
ở tphcm có ai bik chỗ bán bún sứa ko?
ai bik chỗ tui dẫn người đó đi ăn 1 bữa bún coi như hậu tạ nè
cho dịa chĩ di bồ.khi nào di nha trang ăn cho dả.
thèm chảy miếng
Thịt chó mắm tôm NT ngon ngon, kèm vài xị đế nữa thì thôi rồi....^^

markdown:
MÓN NGON NHA TRANG..
Bánh canh chả cá Nha Tranglà món ăn đặc sản mà khách đến vùng biển này phải tìm ăn bằng được. Có hai loại chả cá: Chả hấp và chả chiên, đều có vị ngọt thơm, hấp dẫn như nhau.
Chả cá Nha Trang nổi tiếng ngon
do làm từ cá tươi, từng đĩa chả cá chiên vàng, được bày trên bàn các hàng bánh canh, bún cá buổi chiều rất hấp dẫn. Cá để làm chả thường là các loại cá ngon: cá mối, cá thu, cá thửng, cá rựa, cá nhồng, cá chuồn, cá cờ v.v... nhưng ngon nhất để làm chả là cá thu, cá mối, cá rựa. Chả cá có hai loại chả hấp và chả chiên, có người thích ăn chả chiên vì nó thơm, có người thích ăn chả hấp vì nó ngọt. Dù là chiên hay hấp, chả cá luôn có một vị đặc trưng giống nhau: dai, mềm, ngọt vị cá, đậm đà hơn nếu chấm một chút xíu nước mắm tỏi ớt đậm đặc.
Làm chả cá rất đơn giản, tuy có hơi nhọc công bởi khâu giã cá: cá tươi, rửa sạch, nạo lấy thịt. Hành, tỏi tiêu, gia vị giã nhuyễn, bỏ cá đã nạo vào cối quết thật nhuyễn, món chả cá càng quết nhuyễn thịt càng dai, quết đến khi thật nặng tay thì thôi. Chả được vê lại thành vê để chiên. Nếu là chả cá hấp thì cho thêm ít mỡ khổ xắt hột lựu, một ít nấm mèo xắt nhỏ trộn đều, hấp đến khi gần chín đập vào một cái trứng cho bề mặt có mầu vàng.
Chả cá là nguyên liệu chính của món bánh canh hay bún cá. Cá sau khi đã lóc hết thịt, lấy xương, xương ninh lấy nước, nồi nước ngọt bởi xương cá, nêm gia vị tùy theo bánh canh hay bún cá. Nếu bún cá thì khi ăn cho vào ít hành tây, cà chua và ăn kèm với rau sống. Bánh canh thường có ba loại: bánh canh bột gạo, bánh canh bún và bánh canh bột lọc. Bột lọc được làm bằng bột mì hay bột năng và bánh canh bột lọc thường phải nấu với cua. Bánh canh bột gạo làm như làm bánh phở; bánh canh bún là một loại bún cọng to. Bánh canh ăn không có kèm rau sống như bún cá.
Chả cá tươi ăn kèm bánh canh:
Buổi xế chiều từng hàng bánh canh, bún cá được dọn ra, trên bàn là đĩa chả cá chiên vàng, một khay chả cá hấp mầu vàng óng, một thau nhỏ vừa hành lá xắt nhỏ, vừa hành củ được chẻ thành sợi, một hủ hành khô phi vàng, cạnh đấy là đĩa chanh được cắt thành từng miếng nhỏ và tô nước mắm ớt tỏi đậm đặc. Bà bán hàng múc tô bánh canh nghi ngút khói, bỏ vào một nhúm chả cá chiên đã xắt thành từng miếng nhỏ, cho vào một ít hành lá, một ít hành củ, rưới thêm tí tiêu, bỏ thêm ít hành phi...
Thực khách vắt vào tô bánh canh một miếng chanh, cho thêm chút mắm ớt, tỏi, xì xà, xì xụp húp, kêu thêm một đĩa chả cá hấp, bên trên phủ một lớp hành tây thái mỏng, chấm với nước mắm ớt tỏi đậm đặc. Chỉ có 4đến 5 ngàn đồng một tô bánh canh, đĩa chả cá hấp một ngàn đồng. Ăn xong thực khách hài lòng với món ăn dân dã mà đầy hương vị
Và một vài món ngon khác có thể tìm thấy ở Nha Trang:
Bánh trôi nước:
Bò nướng Lạc Cảnh :
3/ Chả ram:
4/ Dầu cháo quẩy ( thường thấy ở mấy quán cháo lòng )
Cháo lòng :
Thịt chó ( cầy tơ + mắm tôm + rau húng )
Lòng nướng chua ngọt :
Phở bò tái chanh:
Nhộng xào
Gỏi cuốn:
Xôi lạp xưởng :
Xôi gà :
Lẩu hải sản :
Lẩu thập cẩm :
Xoài ngào ớt :
Nem chua:
Ốc hấp sả ớt:
Ngao hấp chấm mắm gừng :
Cháo gà :
Phở gà :
Bún riêu cua :
Bún thịt nướng :
Dê nướng :
Bánh bột lọc :
Bánh xèo :
Mai mốt ai có đi du lịch nhớ đừng bỏ qua Nha Trang nghe bàn con..^^ Món ăn ở đây ngon quá , ( và còn rẻ nữa )^^
Danh sách địa chỉ các quán ăn ngon ở Nha Trang :
Các quán ăn hải sản tham khảo(Các quán từ bình dân đến phải chăng, không liệt kê các quán hải sản giá cao) :
- Quán hải sản số 6 Ngô Sỹ Liên (nấu ngon)
- Quán Hoa Biển ngay bùng binh phía bắc cầu Trần Phú
- Quán Gió Biển ngay bùng binh phía bắc cầu Trần Phú (nhỏ nhưng có võ)
- Quán cá nướng A Thành 33 Trịnh Phong (chuyên cá tươi nướng)
- Quá Bờ Kè tại 42B Cù Lao Trung (Phía bắc cầu Trần Phú)
- Quán Cầu mới trong bãi dài
- Quán 50 Đống Đa
- Quán Cát Trắng 32 Nhị Hà
- Quán Dương trên đường Ngô Thời nhiệm với Lê Đại Hành
- Các quán phía bắc cầu Trần Phú xung quanh trục đường Tháp Bà & Bờ Kè bán rất nhiều loại hải sản nhất là các loại ốc ...
- Quán ốc Vi 39 Nguyễn Thị Minh Khai
- 2 Quầy sò ốc các loại 19 & 26 Trần Nguyên Hãn
Còn dưới đây là các món ăn đặc trưng của Nha Trang - Khánh Hòa
Bún cá dằm - chả cá - sứa :
- Quán bún lá Ninh Hòa số 2 Lãn Ông
- Quán bún lá Cây Bàng Ninh Hòa số 6 đường Hàn Thuyên
- Quán bún cá Đức B8 Phan Bội Châu
- Quán bún cá 87 Yersin
- Quán bún cá ở 23A Yết Kiêu
* Bún cá số 988 Thanh Minh 1 - Diên Lạc - Diên Khánh (giáp ranh với Diên Phước)
Bánh canh:
- Quán bánh canh Bà Thừa 55 Yersin
- Quán bánh canh Phúc 53 Vân Đồn
- Quán bánh canh cô Hà 14 Phan Chu Trinh
- Quán bánh canh cô Lộc 30 Phan Chu Trinh
- Quán bánh canh số 4 Trần Thị Tính
- Quán bánh canh 42 Phan Đình Phùng
- Quán bánh canh ngay ngã 3 Thống Nhất + Bà Triệu
- Quán bánh canh Nguyên Loan + Bún cá 123 Ngô Gia Tự
- Quán bánh canh cua biển Phương Hạnh nằm ở A12 - Hoàng Hoa Thám
- Quán bánh canh 05/14 Tô Hiến Thành
Nem nướng - nem chua - chả lụa:
- Quán Nem 25 Lê Hồng Phong
- Quán Nem Đặng Văn Quyên 16B Lãn Ông
- Quán Nem Đặng Văn Quyên ngã 3 Phan Bội châu với Hàn Thuyên
- Quán Nem Nhã Trang 39 Nguyễn Thị Minh Khai
- Quán Nem Ngọc Tiên 59 Lê Thành Phương
- Quầy Nem nướng cuỗn sẵn 50 Thống Nhất
- Quầy nem nướng cuỗn sẵn 178 Thông Nhất
- Nem chua ngon lấy từ Ninh Hoà - Quán bún lá Cây Bàng 6 Hàn Thuyên
- Nem chua chả lụa Thành - Diên Khánh
+ Lò Minh Châu cách cửa Đông vài chục mét về phía tây
+ Lò Phương cách cử Đông vài chục mét về phía đông
Phở (các quán phở này đều bán trên 20 năm rồi):
- Phở 63 Lê Thành Phương
- Phở 70 số 112 Bạch Đằng .
- Phở Hồng 40 Lê Thánh Tôn
- Phở Lý Thánh Tôn ngay hè trường Phương Sài (bán chiều tối)
- Phở Tân Thành 112 Trần Quý Cáp
- Phở "Số 1" đường Lý Thánh Tôn đối diện chùa Nghĩa Phương
- Phở 34 Nguyễn Thái Học (chợ Đầm)
- Phở Gà 129 Lê Hồng Phong
- Phở Gân 25 Phạm Hồng Thái
- Phở Heo Bò gìò số 9 Tăng bặt Hổ
- Phở Quỳnh 53 Hồng Lĩnh (ngay ngã 3 với Lê Hồng Phong)
- Phở 70 đường Đồng Nai - có sụn, đuôi, đặc biệt có vó bò (mới bán vài năm)
Các món ăn khác nếu bạn cảm thấy thèm :
Mì Quảng - Cơm hến - Bún hến:
- Mì Quảng Nam Thủy Cát đường Trần Văn Ơn
- Mì Quảng , Cơm , Bún hến 127 Hồng Bàng
- Mì Quảng 81 Bạch Đằng (không phải quán 81c)
- Mì Quảng 11 Lạc Long Quân
- Mì quảng Đá Chẹt 34 đường 2-4 (Vĩnh Phước)
Hủ Tiếu:
- Hủ tiếu khô Hải "Mập" số 28 đường Bạch Đằng
- Hủ tiếu Nam Vang 20 Lý Tự Trọng
- Hủ tiếu 79 Nguyễn Bỉnh Khiêm
- Hủ tiếu Mỹ Tho ngay ngã tư Trần Bình Trong + Võ Trứ
Mì - Hoành thắn:
- Mì Đức Hưng số 3 đường Hàng Cá
- Mì Sanh Ký 39 Thống Nhất
- Mì Lợi Ký 30 đường 2/4
Cơm ngon (giá hơi cao):
- Cơm Việt Nam 23 Hoàng Văn Thụ
- Cơm Loan Việt Nam 07 Hoàng Văn Thụ
- Cơm Bình Minh 64 Hoàng Văn Thụ
Quán cơm ngon (giá phải chăng):
Quán Thanh Thế số 3 Phan Chu Trinh (nếu đông người liên hệ trước Mr Sơn: 0905057977 để được miễn phí p.lạnh)có thể dặn nấu ăn theo kiểu Bắc - Trung - Nam ..
Quán cơm phong cách gia đình giá bình dân
- Quán số 10/7 Pasteur (buổi trưa)
Cơm Tấm :
- Tiệm cơm tấm Trung (trường Tàu) số 10 Lý Tự Trọng
Cơm Niêu - Cơm Đập :
- Quán Nhà Đỏ số 9 Lê Thánh Tôn
Cơm chay :
- Quán cơm chay Cô Tấm Hồng Bàng
- Quán cơm chay Cô Tấm 5 đường Lạc Long Quân
- Quán Thiên ý 79 Yersin
- Quán Chay Bồ Đề - nằm trên đường Huỳnh Khúc Kháng
- Quán cơm chay Hồng Ân 34 Hồng Bàng
Bò Kho:
- Quán bò kho số 5 đường Tăng Bật Hổ
- Quán Phở bò kho số 1 trên đường Lý Thánh Tôn
Bún Bò:
- Bún bò O Thi đường Phan Chu Trinh
- Bún bò số 10 - 57 Lê Thành Phương
- Bún bò Nam Giao 4B chung cư Phan Bội Châu
- Bún bò 15B Hoàng Hoa Thám
- Bún bò 63 Tô Hiến Thành
- Bún bò Kim Vui 15 Lê Thánh Tôn
- Bún bò 15/6 Hoàng Hoa Thám
- Bún bò 100 Ngô Gia Tự
- Bún bò 18 Hàn Thuyên
- Bún bò 116 Bạch Đằng với Ngô Đức Kế
Bún riêu:
- Bún riêu số 01 Huỳnh Thúc Kháng
- Bún riêu 87 đường Hoàng Văn Thụ
- Bún riêu Cô Sáu 4 Mê Linh
- Bún riêu 27A Biệt Thự
Bún ốc:
- Quán bún ốc 79 đường Hoàng Diệu
- Quán Bún ốc Thái Thanh 42 Đống Đa
- Quán bún ốc 65 Yersin ngay ngã tư Yersin với Lê Thành Phương
Bánh mì:
- Thiên Hòa Lý Thánh Tôn
- Bánh mì Ba Lẹ :
+ Quang Trung (bên cạnh siêu thi đtdđ TVT)
+ Trên đường Thống Nhất (đối diện lầu 7)
+ Ngay Ngân Hàng Phương Đông 100 Lê Thành Phương
- Bánh mì đầu đường Núi Một
- Bánh mì Phan Chu Trinh (trước cổng Hoa Đà)
- Bánh mì chả Nguyên Hương (nhiều chỗ bán)
- Bánh mì dưới dốc đường Lê Lợi (chợ đầm)
- Bánh mì heo quay Big Bang Huỳnh Thúc Kháng
- Bánh mì heo quay đường số 8 chợ Bình Tân
Xôi:
- Quầy xôi 227 Thống nhất
- Xôi ngay ngã 3 Tăng Bật Hổ với Sinh Trung
- Xối Sáu Khải ngay Mã Vòng
- Xôi 39 Thống Nhất
Bánh xèo mực
- Xuống khu vực cảng cá cuối đường Võ Thị Sáu - Bình Tân (buổi sáng)
- Khu vực đường Tháp Bà + Bờ Kè phía bắc cầu Trần phú (bán sáng - chiều)
|
|
|
|
UP 580767 HOT gửi 8500
|
|
|
|5GIAY 0 gửi 8700
Bro nào có ý kiến vui lòng góp vui cho topic thêm xôm tụ nghen..thanks nhiều..^^
32 người đọc mà sao hok có ai bình loạn câu nào hết dzị..oa oa oa ><
cho địa chỉ đi bro , ghi vậy đến nha trang biết chổ nào bán ngon ma ăn
hic
giết người bằng món ăn
có món bún sứa bà con biết chỗ nào ở HCM bán hông
Giá rất là bình dân nghen , tầm 5k trở lên là có 1 phần ngon lành rồi
Xôi lạp xưởng :
Xôi gà :
Thèm kinh khủng! Có địa chỉ tham khảo ko Bro? Ở SG càng tốt, ko thì ỡ Nha Trang cũng được luôn!
chepz...hên là mới ăn kơm xong.. ko là tiu pàn fým roài.. >"<.. nhìn thèm wá...
Bún sứa Nha Trang nè bro , 5-8k / tô mập ăn no luôn,..^^
BÚN SỨA CÁ DẦM NHA TRANG :
gỏi sứa tươi rau răm mắm chua ngọt:
Hay gỏi ngó sen tôm thịt nếu bạn ko thích ăn sứa:
Or Bún Riêu hương vị NT: 5-7k/ tô
Phở gà - 8k / tô mập:
Đồ ăn NT ngon và giá cũng rẻ nữa ...^^
thấy món nào cũng rẻ
Địa chỉ quán, trời ơi là trời, giết người
Èo, ngon ghê đấy. Nhưng tiếc là ko có dịp ra rồi.
Hình chup nhìn hấp dẫn..!
Thịt chó mắm tôm :
Bún sứa thì có thể tìm ở khu vực Phan Bội Châu or Lê Hồng Phong..^^
BÚN SỨA CÁ DẦM NHA TRANG :
gỏi sứa tươi rau răm mắm chua ngọt:
Hay
gỏi ngó sen tôm thịtnếu bạn ko thích ăn sứa:
Or Bún Riêu hương vị NT: 5-7k/ tô
cái món cuối cùng hình như kg phải làm ở NT vì ở đó rất it thấy Rau muống bào! ke ke! Up cho Đồng Hương!
bác nì chơi ác wa! đang đói mà cứ
bún sứa em ăn 1 lần rùi lần đó wuat' tới 2 tô vì ngon quá Với di đường xa nên đói ^^! .
Con sứa ăn dai dai ,giòn giòn ngon lém ^^!
ở tphcm có ai bik chỗ bán bún sứa ko?
ai bik chỗ tui dẫn người đó đi ăn 1 bữa bún coi như hậu tạ nè
cho dịa chĩ di bồ.khi nào di nha trang ăn cho dả.
thèm chảy miếng
Thịt chó mắm tôm NT ngon ngon, kèm vài xị đế nữa thì thôi rồi....^^

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Set-Cookie: vbseo_loggedin=deleted; expires=Fri, 18-Apr-2014 11:37:52 GMT; path=/

Cache-Control: private

Pragma: private

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Powered-By: nhatnguyet-MISS


text:
xem tại đây:
Người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam đã lên tiếng than phiền việc bầu bổ sung vào Bộ Chính trị vừa qua đã diễn ra không như mong đợi của Ban chấp hành Trung ương.
Tại Hội nghị trung ương 7 vừa kết thúc hôm 11/5, 175 ủy viên trung ương chính thức có quyền bỏ phiếu đã bầu các ông Nguyễn Thiện Nhân, Phó thủ tướng, và bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Phó Chủ tịch Quốc hội, vào Bộ Chính trị vốn đã có 14 ủy viên, đưa tổng số nhân sự lên 16 ghế.
Trong khi đó, Trưởng Ban Nội chính Nguyễn Bá Thanh và Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ lại không vào được cơ quan quyết sách tối cao này của Đảng.
Một số blogger và các nhà bình luận xem đây là thất bại của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, người được mà họ mô tả là đã vận động mạnh mẽ cho các ông Thanh và Huệ tại Hội nghị Trung ương vừa qua.
Bản thân ông Trọng cũng thể hiện thái độ không hài lòng.
Trong phát biểu khi thăm cử tri tại Hà Nội ngay sau Hội nghị 7, ông Trọng cho biết là Trung ương Đảng ‘không hài lòng’ về số lượng các ủy viên Bộ Chính trị vừa được bầu.
“Vừa rồi bầu bổ sung được thành 16 ủy viên Bộ Chính trị, định bổ sung ba thì được hai, định bổ sung thêm hai ủy viên Ban Bí thư thì được một,” Tổng Bí thư Trọng được trang mạng VnEconomy dẫn lời nói tại buổi tiếp xúc cử tri Quận Ba Đình, Hà Nội, vào chiều thứ Hai ngày 13/5.
“Bây giờ giữa nhiệm kỳ rồi… Trong khi đầu nhiệm kỳ đã quyết định số lượng là từ 15 – 17 ủy viên Bộ Chính trị… Chả nhẽ cứ để mãi thế này, thì đến một lúc nào đó, cái anh ngấp nghé tuổi lại quá tuổi mất rồi, lại lỡ, hoặc là khi bổ sung vào cái lại chuẩn bị vào ngay Đại hội rồi.”
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
Theo thông lệ thì số lượng thành viên Bộ Chính trị phải là số lẻ để tránh thế bế tắc khi kết quả bỏ phiếu cân bằng. Sau khi bầu thêm thì con số ủy viên Bộ Chính trị vẫn là số chẵn.
“So với yêu cầu về số lượng thì chưa đạt. Cái đó Trung ương cũng không hài lòng,” ông nói thêm.
Ông Trọng giải thích với cử tri Ba Đình rằng có kết quả bầu như vậy là do ‘phân tán phiếu’ do danh sách phải có nhiều ứng viên.
Trong lời phân trần thể hiện rõ sự thất vọng do VnEconomy dẫn lại, ông Trọng nói: “Bây giờ giữa nhiệm kỳ rồi… Trong khi đầu nhiệm kỳ đã quyết định số lượng là từ 15 – 17 ủy viên Bộ Chính trị… Chả nhẽ cứ để mãi thế này, thì đến một lúc nào đó, cái anh ngấp nghé tuổi lại quá tuổi mất rồi, lại lỡ, hoặc là khi bổ sung vào cái lại chuẩn bị vào ngay Đại hội rồi.”
Bình luận với BBC về phát biểu của ông Trọng từ Hà Nội hôm thứ Ba, nhà thơ, blogger Nguyễn Trọng Tạo cho rằng không chỉ Trung ương mà cả Bộ chính trị cũng không hài lòng về kết quả bầu:
“Cái Trung ương mà ông Trọng nói, có thể là chính cái Hội nghị Trung ương của 175 người ấy, có thể họ bỏ phiếu xong rồi, chưa chắc họ đã hài lòng, vẫn căn cứ vào số phiếu.
Tổng Bí thư đã đi sai mấy nước cờ?
Ý kiến trong nước nói về các nước cờ ‘đi sai’ của ông Nguyễn Phú Trọng và cộng sự và bình luận về khả năng các ông Trọng, Thanh và Huệ có thể làm gì tiếp.
“Còn nếu hiểu ở phía khác thì đấy là Bộ Chính trị, vì chính Bộ Chính trị giới thiệu đến 3 người mà hai người lại bị loại ra theo bỏ phiếu, thì cái đấy có thể nói là sự không hài lòng của Ban Chấp hành Trung ương, có thể của Bộ Chính trị, cũng không hài lòng.”
Ông Tạo cũng cho rằng có thể chính sai lầm ‘ngay từ đầu’ của ông Tổng Bí thứ đã dẫn tới sự thất thế của các ứng viên mà ông và những cộng sự có thể đã muốn bổ sung vào các ghế quyền lực kỳ này.
“Tôi nghĩ riêng việc tái lập hai cái ban ấy là Ban Chống tham nhũng (Ban Nội Chính) và Ban Kinh tế của Đảng, trước đây đã có và đã giải tán rồi. Việc tái lập lại theo tôi nhiều ý kiến cũng không thuận theo xu hướng người ta muốn chống tham nhũng.
“Nhưng rõ ràng để lập lại hai ban đã giải thế, thì cũng không phải là một cái gì được ủng hộ hoàn toàn. Tôi nghĩ đấy là nước cờ đầu tiên là nước cờ có nên lập lại hai cái ban ấy không, mặc dù là với nhiệm vụ như Hôi nghị Trung ương 4 hay Trung ương 6 đã đề ra mà họ thấy cần thiết.
“Nhưng tôi nghĩ là lập lại một cái đã giải thể không phải là đồng thuận lắm, không được ủng hộ một cách rộng rãi, rõ ràng trước đây, những người đã đề nghị giải thể hai ban này đã có lý do của nó.
“Chính nước cờ đó phải đặt hai ông đó vào Bộ Chính trị, thế thì tôi nghĩ sự đồng thuận không được cao là do vậy thôi.”
‘Người tốt bị loại’
“Có khi người tốt bị loại, anh cơ hội lại có phiếu cao. Trong thời buổi kinh tế thị trường này, điều đó cần hết sức quan tâm để làm sao thực hiện lấy phiếu cho chính xác.”
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
Trên lý thuyết, ông Nguyễn Bá Thanh vẫn còn cơ hội vào Bộ Chính trị tại Đại hội Đảng lần tới vào năm 2016. Khi đó ông Thanh chỉ mới 63 tuổi.
Trong khi đó ông Vương Đình Huệ lúc đó sẽ 59 tuổi, dư thừa tuổi vào Bộ Chính trị và nếu vào được có thể trụ lại tới hai nhiệm kỳ.
Theo ông Trọng thì bầu Bộ Chính trị là ‘thẩm quyền của Ban Chấp hành Trung ương’ và bản thân Bộ Chính trị chỉ là ‘chuẩn bị để Trung ương quyết thôi’.
Phát biểu này của ông Trọng gián tiếp cho thấy đã có sự khác biệt ý kiến giữa Trung ương Đảng và Bộ Chính trị trong cuộc bỏ phiếu này.
Mặt khác, mặc dù người đứng đầu Đảng biện hộ quyền quyết định nằm trong tay Trung ương Đảng nhưng từ trước cho đến nay Ban Chấp hành Trung ương có truyền thống gần như chỉ biểu quyết thông qua các quyết định đã được Bộ Chính trị gật đầu.
Tuy nhiên, chỉ trong hai lần hội nghị liên tiếp gần đây, Ban Chấp hành Trung ương đã liên tục hành động ngược lại ý kiến của Bộ Chính trị và Tổng bí thư.
Tại Hội nghị Trung ương 6 hồi tháng 10 năm ngoái, Ban Chấp hành Trung ương đã không nghe theo đề xuất của Bộ Chính trị kỷ luật ‘một ủy viên Bộ Chính trị’ mà họ giấu tên.
Ông Trọng cũng được VnEconomy dẫn lời nói rằng quan trọng là lựa chọn nhân sự ‘có công tâm không, có khách quan không’. Không rõ ông có ẩn ý gì về cuộc bỏ phiếu vừa qua hay không.
Cũng trong buổi tiếp xúc cử tri này, ông Trọng cũng được tường thuật là bày tỏ nỗi lo ngại không biết liệu việc bỏ phiếu tín nhiệm các chức danh lãnh đạo mà Quốc hội sắp triển khai có chính xác không.
“Chúng tôi thực sự cũng lo, làm sao để đảm bảo chính xác nhưng bây giờ Quốc hội quyết rồi thì phải vừa làm vừa rút kinh nghiệm,” ông Trọng được VnExpress dẫn lời nói.
Cũng theo ông Trọng nói trên VnExpress thì để bỏ phiếu tín nhiệm chính xác thì các đại biểu Quốc hội phải có ‘sự công tâm, khách quan’ và ‘đủ thông tin và phải là thông tin chính xác’.
“Có khi người tốt bị loại, anh cơ hội lại có phiếu cao. Trong thời buổi kinh tế thị trường này, điều đó cần hết sức quan tâm để làm sao thực hiện lấy phiếu cho chính xác,” VnEconomy dẫn lời Tổng Bí thư.
Theo BBC
Không phải người tốt bị loại mà người dốt bị loại còn cơ hội đương nhiên có phiếu cao.Nên chăng nhân dịp này phát hiện mấy anh cơ hội

markdown:
**xem tại đây:**
**Người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam đã lên tiếng than phiền việc bầu bổ sung vào Bộ Chính trị vừa qua đã diễn ra không như mong đợi của Ban chấp hành Trung ương.**
Tại Hội nghị trung ương 7 vừa kết thúc hôm 11/5, 175 ủy viên trung ương chính thức có quyền bỏ phiếu đã bầu các ông Nguyễn Thiện Nhân, Phó thủ tướng, và bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Phó Chủ tịch Quốc hội, vào Bộ Chính trị vốn đã có 14 ủy viên, đưa tổng số nhân sự lên 16 ghế.
Trong khi đó, Trưởng Ban Nội chính Nguyễn Bá Thanh và Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ lại không vào được cơ quan quyết sách tối cao này của Đảng.
Một số blogger và các nhà bình luận xem đây là thất bại của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, người được mà họ mô tả là đã vận động mạnh mẽ cho các ông Thanh và Huệ tại Hội nghị Trung ương vừa qua.
Bản thân ông Trọng cũng thể hiện thái độ không hài lòng.
Trong phát biểu khi thăm cử tri tại Hà Nội ngay sau Hội nghị 7, ông Trọng cho biết là Trung ương Đảng ‘không hài lòng’ về số lượng các ủy viên Bộ Chính trị vừa được bầu.
“Vừa rồi bầu bổ sung được thành 16 ủy viên Bộ Chính trị, định bổ sung ba thì được hai, định bổ sung thêm hai ủy viên Ban Bí thư thì được một,” Tổng Bí thư Trọng được trang mạng VnEconomy dẫn lời nói tại buổi tiếp xúc cử tri Quận Ba Đình, Hà Nội, vào chiều thứ Hai ngày 13/5.
“Bây giờ giữa nhiệm kỳ rồi… Trong khi đầu nhiệm kỳ đã quyết định số lượng là từ 15 – 17 ủy viên Bộ Chính trị… Chả nhẽ cứ để mãi thế này, thì đến một lúc nào đó, cái anh ngấp nghé tuổi lại quá tuổi mất rồi, lại lỡ, hoặc là khi bổ sung vào cái lại chuẩn bị vào ngay Đại hội rồi.”
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
Theo thông lệ thì số lượng thành viên Bộ Chính trị phải là số lẻ để tránh thế bế tắc khi kết quả bỏ phiếu cân bằng. Sau khi bầu thêm thì con số ủy viên Bộ Chính trị vẫn là số chẵn.
“So với yêu cầu về số lượng thì chưa đạt. Cái đó Trung ương cũng không hài lòng,” ông nói thêm.
Ông Trọng giải thích với cử tri Ba Đình rằng có kết quả bầu như vậy là do ‘phân tán phiếu’ do danh sách phải có nhiều ứng viên.
Trong lời phân trần thể hiện rõ sự thất vọng do VnEconomy dẫn lại, ông Trọng nói: “Bây giờ giữa nhiệm kỳ rồi… Trong khi đầu nhiệm kỳ đã quyết định số lượng là từ 15 – 17 ủy viên Bộ Chính trị… Chả nhẽ cứ để mãi thế này, thì đến một lúc nào đó, cái anh ngấp nghé tuổi lại quá tuổi mất rồi, lại lỡ, hoặc là khi bổ sung vào cái lại chuẩn bị vào ngay Đại hội rồi.”
Bình luận với BBC về phát biểu của ông Trọng từ Hà Nội hôm thứ Ba, nhà thơ, blogger Nguyễn Trọng Tạo cho rằng không chỉ Trung ương mà cả Bộ chính trị cũng không hài lòng về kết quả bầu:
“Cái Trung ương mà ông Trọng nói, có thể là chính cái Hội nghị Trung ương của 175 người ấy, có thể họ bỏ phiếu xong rồi, chưa chắc họ đã hài lòng, vẫn căn cứ vào số phiếu.
Tổng Bí thư đã đi sai mấy nước cờ?
Ý kiến trong nước nói về các nước cờ ‘đi sai’ của ông Nguyễn Phú Trọng và cộng sự và bình luận về khả năng các ông Trọng, Thanh và Huệ có thể làm gì tiếp.
“Còn nếu hiểu ở phía khác thì đấy là Bộ Chính trị, vì chính Bộ Chính trị giới thiệu đến 3 người mà hai người lại bị loại ra theo bỏ phiếu, thì cái đấy có thể nói là sự không hài lòng của Ban Chấp hành Trung ương, có thể của Bộ Chính trị, cũng không hài lòng.”
Ông Tạo cũng cho rằng có thể chính sai lầm ‘ngay từ đầu’ của ông Tổng Bí thứ đã dẫn tới sự thất thế của các ứng viên mà ông và những cộng sự có thể đã muốn bổ sung vào các ghế quyền lực kỳ này.
“Tôi nghĩ riêng việc tái lập hai cái ban ấy là Ban Chống tham nhũng (Ban Nội Chính) và Ban Kinh tế của Đảng, trước đây đã có và đã giải tán rồi. Việc tái lập lại theo tôi nhiều ý kiến cũng không thuận theo xu hướng người ta muốn chống tham nhũng.
“Nhưng rõ ràng để lập lại hai ban đã giải thế, thì cũng không phải là một cái gì được ủng hộ hoàn toàn. Tôi nghĩ đấy là nước cờ đầu tiên là nước cờ có nên lập lại hai cái ban ấy không, mặc dù là với nhiệm vụ như Hôi nghị Trung ương 4 hay Trung ương 6 đã đề ra mà họ thấy cần thiết.
“Nhưng tôi nghĩ là lập lại một cái đã giải thể không phải là đồng thuận lắm, không được ủng hộ một cách rộng rãi, rõ ràng trước đây, những người đã đề nghị giải thể hai ban này đã có lý do của nó.
“Chính nước cờ đó phải đặt hai ông đó vào Bộ Chính trị, thế thì tôi nghĩ sự đồng thuận không được cao là do vậy thôi.”
**‘Người tốt bị loại’**
“Có khi người tốt bị loại, anh cơ hội lại có phiếu cao. Trong thời buổi kinh tế thị trường này, điều đó cần hết sức quan tâm để làm sao thực hiện lấy phiếu cho chính xác.”
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
Trên lý thuyết, ông Nguyễn Bá Thanh vẫn còn cơ hội vào Bộ Chính trị tại Đại hội Đảng lần tới vào năm 2016. Khi đó ông Thanh chỉ mới 63 tuổi.
Trong khi đó ông Vương Đình Huệ lúc đó sẽ 59 tuổi, dư thừa tuổi vào Bộ Chính trị và nếu vào được có thể trụ lại tới hai nhiệm kỳ.
Theo ông Trọng thì bầu Bộ Chính trị là ‘thẩm quyền của Ban Chấp hành Trung ương’ và bản thân Bộ Chính trị chỉ là ‘chuẩn bị để Trung ương quyết thôi’.
Phát biểu này của ông Trọng gián tiếp cho thấy đã có sự khác biệt ý kiến giữa Trung ương Đảng và Bộ Chính trị trong cuộc bỏ phiếu này.
Mặt khác, mặc dù người đứng đầu Đảng biện hộ quyền quyết định nằm trong tay Trung ương Đảng nhưng từ trước cho đến nay Ban Chấp hành Trung ương có truyền thống gần như chỉ biểu quyết thông qua các quyết định đã được Bộ Chính trị gật đầu.
Tuy nhiên, chỉ trong hai lần hội nghị liên tiếp gần đây, Ban Chấp hành Trung ương đã liên tục hành động ngược lại ý kiến của Bộ Chính trị và Tổng bí thư.
Tại Hội nghị Trung ương 6 hồi tháng 10 năm ngoái, Ban Chấp hành Trung ương đã không nghe theo đề xuất của Bộ Chính trị kỷ luật ‘một ủy viên Bộ Chính trị’ mà họ giấu tên.
Ông Trọng cũng được VnEconomy dẫn lời nói rằng quan trọng là lựa chọn nhân sự ‘có công tâm không, có khách quan không’. Không rõ ông có ẩn ý gì về cuộc bỏ phiếu vừa qua hay không.
Cũng trong buổi tiếp xúc cử tri này, ông Trọng cũng được tường thuật là bày tỏ nỗi lo ngại không biết liệu việc bỏ phiếu tín nhiệm các chức danh lãnh đạo mà Quốc hội sắp triển khai có chính xác không.
“Chúng tôi thực sự cũng lo, làm sao để đảm bảo chính xác nhưng bây giờ Quốc hội quyết rồi thì phải vừa làm vừa rút kinh nghiệm,” ông Trọng được VnExpress dẫn lời nói.
Cũng theo ông Trọng nói trên VnExpress thì để bỏ phiếu tín nhiệm chính xác thì các đại biểu Quốc hội phải có ‘sự công tâm, khách quan’ và ‘đủ thông tin và phải là thông tin chính xác’.
“Có khi người tốt bị loại, anh cơ hội lại có phiếu cao. Trong thời buổi kinh tế thị trường này, điều đó cần hết sức quan tâm để làm sao thực hiện lấy phiếu cho chính xác,” VnEconomy dẫn lời Tổng Bí thư.
Theo BBC
Không phải người tốt bị loại mà người dốt bị loại còn cơ hội đương nhiên có phiếu cao.Nên chăng nhân dịp này phát hiện mấy anh cơ hội

Server: nginx

Cache-Control: max-age=0, no-cache

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Vary: Accept-Encoding