text:
Tuyển chọn và lai giống bắp
Chia sẻ: Nguyễn Thị Giỏi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9
lượt xem 78
download
Tuyển chọn và lai giống bắp
Thường được xây dựng trên kiểu hình " cây bắp lý tưởng " hầu có thể tăng năng suất bắp đến mức tối đa. Mặc khác, các nhà chọn giống cũng không ngừng tuyển chọn.
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Tuyển chọn và lai giống bắp
- ®¹i häc cÇn th¬ - khoa n«ng nghiÖp gi¸o tr×nh gi¶ng d¹y trùc tuyÕn §−êng 3/2, Tp. CÇn Th¬. Tel: 84 71 831005, Fax: 84 71 830814 Website: http://www.ctu.edu.vn/knn email: dminh@ctu.edu.vn, vtanh@ctu.edu.vn Chæång 5 TUYÃØN CHOÜN VAÌ LAI GIÄÚNG BÀÕP 1. PHÆÅNG HÆÅÏNG CHOÜN GIÄÚNG Thæåìng âæåüc xáy dæûng trãn kiãøu hçnh "cáy bàõp lyï tæåíng" háöu coï thãø tàng nàng suáút bàõp âãún mæïc täúi âa. Màûc khaïc, caïc nhaì choün giäúng cuîng khäng ngæìng tuyãøn choün nhæîng giäúng coï pháøm cháút häüt täút, nháút laì âäúi våïi protein, ngaìy caìng cao âãø náng thãn giaï trë dinh dæåîng cuía bàõp. Âãø tçm hæåïng tàng nàng suáút bàõp, ngæåìi ta thæûc hiãûn bàòng hai caïch: - Gia tàng nguäön cung cáúp (sources) bàòng caïc kiãøu hçnh cáy, laï âãø sæû quang håüp âæåüc hæîu hiãûu, sæû sinh træåíng cuía cáy âæåüc phaït triãøn våïi váûn täúc täúi âa. - Gia tàng khaí nàng têch luîy (sink) bàòng caïch tàng hãû säú kinh tãú cuía cáy nhåì kyî thuáût canh taïc vaì con âæåìng choün giäúng. Theo Tanaka, A. (1972) thç chênh khaí nàng têch luîy laì yãúu täú giåïi haûn chênh âãún nàng suáút. Viãûc caíi thiãûn khaí nàng têch luîy cháút khä åí häüt laì 1 trong nhæîng yãúu täú quan troüng aính hæåíng âãún nàng suáút bàõp vç trong giai âoaûn taûo häüt pháön låïn cháút khä âæåüc chuyãøn vë vãö häüt âãø nuäi häüt. Do âoï, cäng taïc caíi thiãûn giäúng âãø tàng pháön kinh tãú (häüt) cuía cáy cáön thiãút hån laì pháön saín læåüng sinh váût. Hãû säú kinh tãú (saín læåüng kinh tãú/saín læång sinh váût) laì yãúu täú bë chi phäúi båíi phán boïn, thåìi gian taûo häüt vaì chiãöu cao cáy. Caïc giäúng coï hãû säú kinh tãú cao thæåìng coï chiãöu cao cáy tháúp. Caïc kãút quaí nghiãn cæïu taûi ÂBSCL cho tháúy hãû säú kinh tãú bàõp thæåìng chè âaût 0,3 - 0,4 vaì coï tæång quan thuáûn ráút chàût våïi nàng suáút. Viãûc caíi thiãûn daûng hçnh cáy bàõp âãø tàng nguäön cung cáúp thæåìng âæåüc thæûc hiãûn bàòng caïch: - Tàng diãûn têch laï vaì khaí nàng âäöng hoïa cuía laï âãø laìm tàng váûn täúc tàng træåíng. - Keïo daìi tuäøi thoü laï, nháút laì giai âoaûn taûo häüt. Sæû tàng diãûn têch laï tuìy thuäüc vaìo máût âäü vaì phán boïn. Tuy nhiãn, caïc thê nghiãûm bàõp cuía Âaûi hoüc Cáön Thå laûi cho tháúy diãûn têch laï vaì nàng suáút laûi êt tæång quan nhau khi LAI > 3,5. Nguyãn nhán mäüt pháön vç laï bàõp bë ruî, dãù bë che råüp laìm NAR giaím nhiãöu âaî laìm cáy tàng træåíng cháûm (CGR nhoí). Âãø caíi thiãûn daûng hçnh laï nhàòm tàng khaí nàng âäöng hoïa cháút khä vaì khaí nàng sæí duûng aïnh saïng åí nhæîng laï bãn dæåïi, caïc nhaì choün giäúng âaî taûo ra nhæîng giäúng bàõp mang gen làûn liguleless (lg) vaì brachytic (br). Daûng hçnh cuía bàõp mang âäöng håüp tæí lg seî khäng coï tai laï laìm laï tråí nãn âæïng thàóng, nhåì âoï âaî giaím goïc âäü cuía laï so våïi thán vaì aïnh saïng coï thãø di chuyãøn xuäúng caïc táöng laï bãn dæåïi dãù daìng. Pendleton & al (1968) cho biãút nhåì sæû 45 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- hiãûn diãûn cuía gen naìy seî giuïp nàng suáút bàõp tàng thãm 40% so våïi nhæîng giäúng bçnh thæåìng, åí máût âäü 59.000 cáy/ha. Âäúi våïi gen brachytic (br), sæû hiãûn diãûn cuía âäöng håüp tæí làûn br seî laìm nhæîng loïng thán bãn dæåïi traïi ngàõn laûi so våïi bçnh thæåìng, nhæîng loïng trãn thæa hån, nhåì âoï cáy bàõp tæång âäúi luìn, êt âäø ngaî, coï thãø chëu âæåüc åí nhiãût âäü cao vaì giuïp aïnh saïng dãù xuyãn qua hån. Mäüt bäü laï lyï tæåíng, theo Dhawan (1970), laì caïc laï phaíi heûp, ngàõn, goïc laï håüp våïi thán nhoí, xãúp xen keí hoàûc theo xoàõn äúc trãn thán âãø coï mäüt diãûn têch laï låïn âæåüc phä ra dæåïi aïnh saïng. Nhæ váûy seî coï khaí nàng quang håüp quáön thãø täút nháút. Ngoaìi ra, nãúu âiãöu kiãûn canh taïc åí mæïc täúi haîo, sæû quang håüp cuía laï daìy seî hiãûu quaí hån, âäöng thåìi laï cuîng coï diãûn têch nhoí hån. Laï daìy seî chæïa nhiãöu N giuïp quang håüp maûnh hån, tæì âoï tàng khaí nàng âäöng hoïa Viãûc keïo daìi tuäøi thoü laï, nháút laì trong thåìi kyì taûo häüt laì âiãöu cáön thiãút cho sæû quang håüp hæîu hiãûu âãø tàng nguäön cung cáúp trong thåìi kyì häüt phaït triãøn. Theo Tanaka, A. (1972), tàng thåìi kyì taûo häüt vaì keïo daìi tuäøi thoü cuía laï trong thåìi kyì naìy laì 2 yãúu täú âæa âãún nàng suáút cao cuía bàõp. Viãûc tàng thåìi kyì taûo häüt laì yãúu täú quan troüng âãø tàng nguäön têch luîy maì åí bàõp nhiãût âåïi thæåìng bë tháúp, vç thåìi kyì naìy ngàõn. Thåìi kyì taûo häüt daìi so våïi thåìi kyì tàng træåíng seî chæïng toî khaí nàng háúp thuû cháút âäöng hoïa cuía häüt tæì nhæîng bäü pháûn khäng kinh tãú (thán, laï, rãù) sang nhæîng pháön kinh tãú (häüt). Nhåì âoï, noï cuîng kêch âäüng sæû quang håüp cuía laï vaì háúp thuû dinh dæåîng cuía rãù nhiãöu hån laìm tàng hoaût âäüng cuía hai bäü pháûn naìy (King & al, 1972). Màût khaïc, phaíi baío âaím vai troì cuía laï trong viãûc quang håüp, laì nguäön cung cáúp cháút khä quan troüng. Muäún thãú laï phaíi coï tuäøi thoü daìi, quang håüp hæîu hiãûu (nhåì cáúu truïc taìng laï). Caïc thê nghiãûm vãö phán boïn cuía âaûi hoüc Cáön thå cho tháúy phán N vaì P âãöu coï taïc duûng keïo daìi thåìi kyì taûo häüt vaì tuäøi thoü cuía laï trong giai âoaûn phaït triãøn häüt vaì laìm tàng nàng suáút. Caí hai yãúu täú naìy âæåüc tênh chung bàòng LAD (leaf area duration: thãú nàng quang håüp hay thåìi gian duy trç diãûn têch laï xanh cuía cáy) trong thåìi kyì taûo häüt vaì cuîng tæång quan ráút chàût våïi nàng suáút bàõp. Taûi caïc vuìng nhiãût âåïi nhæ miãön Nam næåïc ta, aïnh saïng khäng laì yãúu täú giåïi haûn. ÅÍ cæåìng âäü saïng 500 calories/cm2/ngaìy (âaî loaûi âi 33% nàng læåüng daình cho hä háúp) sæû quang håüp phaíi cung cáúp mäüt læåüng cháút khä laì 71 - 77 g/m2/ngaìy (Loomis, 1971) trong giai âoaûn træåïc träø vaì, theo Eastin (1967), nãúu thåìi gian taûo häüt laì 35 ngaìy thç nàng suáút bàõp lyï thuyãút phaíi laì 27 t/ha vaì åí thåìi gian taûo häüt laì 50 ngaìy thç nàng suáút lyï thuyãút laì 38,5 t/ha. Trãn thæûc tãú thç CGR træåïc khi träø cuía bàõp chè laì 52 g/m2/ngaìy vaì thæåìng chè coï 32 g/m2/ngaìy laì cho nàng suáút 12 - 14 t/ha laì cao nháút hiãûn nay. Nguyãn nhán vç cáy âaî khäng táûn duûng âæåüc læåüng nàng læåüng háúp thuû do cáúu truïc bäü laï vaì nguäön têch luîy keïm, tæì âoï CGR tàng chè laìm tàng thán laï bàõp åí nhiãût âåïi tàng maì thäi (Goldsworthy, 1971). Vãö phæång diãûn pháøm cháút , âãø choün nhæîng giäúng àn tæåi, ngæåìi ta truyãön gen waxy (bàõp nãúp) vaì sugary (bàõp ngoüt) bàòng phæång phaïp häöi giao tæì 4-6 âåìi sang bàõp thæåìng. Âãø choün giäúng coï thán mãöm, ngæåìi ta truyãön gene brown midrid (bm1, bm2, bm3, bm4) sang âãø thán chæïa êt lignin. Âãø tàng haìm læåüng lysine, Tryptophane vaì Methionin trong häüt, ngæåìi ta truyãön gene o2, fl2, opaque-7, sh-1, brittle (bt1 vaì bt2), su-1 vaì ae (amylose extender). Sæû kãút håüp cuía 46 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- o2 vaì bt2 cho tháúy coï khaí nàng laìm tàng Lysine vaì Tryptophane lãn 50% so våïi bàõp sæîa o2 (Mertz, E.T.), nhæng cäng taïc naìy váùn coìn âang âæåüc nghiãn cæïu. o2 laì gene làûn hoaìn toaìn coï åí nhiãùm thãø 7 vaì chè laìm tàng Lysine, Tryptophane, Methionine. Khi mang âäöng håüp tæí liãût gen fl2/fl2 coï âàûc tênh næîa träüi nãn coï thãø laìm tàng caïc amino acid khäng thay thãú lãn mäüt pháön khi noï laì cáy coï phäi nhuî 3n = fl2/fl2/+. Gene ae cuîng laìm tàng haìm læåüng Lysine lãn 50% (Baudet & al., 1968). Kiãøu cáy lai O2 x HP (giaìu Protein=20,4%) cuîng laìm tàng tyí lãû % Lysine/Protein bàòng opaque-2, nhæng nhåì læåüng protein trong cáy lai bàòng 17,4% nhiãöu hån opaque- 2 (8-9%) nãn âaî laìm tàng Lysine trong häüt khaï nhiãöu (Nelson, 1966). Nhæîng nghiãn cæïu naìy âaî måí ra mäüt triãøn voüng quan troüng vãö caíi thiãûn pháøm cháút Protein cuía bàõp bàòng con âæåìng choün giäúng tæì âoï laìm tàng hiãûu quaí cuía bàõp vãö phæång diãûn læång thæûc vaì thæïc àn gia suïc. B. CAÏC PHÆÅNG PHAÏP CHOÜN GIÄÚNG: 1. CHOÜN LOÜC QUÁÖN THÃØ (mass selection) Laì phæång phaïp âån giaín vaì xæa nháút, âaî âæåüc ngæåìi da âoí aïp duûng, tæì âoï âaî coï caïc nhoïm bàõp Âaï, Ràng ngæûa, Ngoüt... nhæng chè bàõt âáöu tuyãøn læûa do Robert vaì James Reid tæì 1847 taûi Illinois âãø taûo giäúng bàõp ràng ngæûa caíi thiãûn hçnh daûng, tuy nhiãn vãö nàng suáút, cäng taïc naìy khäng caíi thiãûn âæåüc bao nhiãu. Trong phæång phaïp naìy, ngæåìi ta choün nhæîng cáy täút dæûa theo hçnh daûng bãn ngoaìi (thán, chu kyì sinh træåíng, chiãöu cao âoïng traïi, traïi, häüt...) vaì träün chung häüt giäúng âãø träöng âåìi sau. Tiãúp tuûc nhæ váûy trong nhiãöu âåìi (4 thãú hãû). Âáy cuîng laì phæång phaïp âæåüc nhiãöu näng dán aïp duûng. Æu âiãøm cuía phæång phaïp naìy laì : Caíi thiãûn âæåüc hçnh daûng, chu kyì sinh træåíng cuía giäúng, maìu sàõc, âàûc tênh häüt, % Protein... nhæng laûi khäng laìm tàng nàng suáút. Khuyãút âiãøm cuía phæång phaïp laì chè âãø yï âãún cáy meû maì khäng ngàn cháûn âæåüc pháún cuía nhæîng cáy âæûc khaïc taûp giao sang. Ngoaìi ra, phæång phaïp cuîng khäng chuï yï âãún caïc yãúu täú mäi træåìng taïc âäüng (nhæ âäü phç nhiãu âáút, næåïc...) laìm sai lãûch kãút quaí, nãn âaî khäng laìm tàng nàng suáút. Phæång phaïp choün loüc quáön thãø âaî âæåüc Gardner caíi tiãún tæì nàm 1961 bàòng caïch träöng caïch ly ruäüng bàõp muäún tuyãøn læûa, chia khu ruäüng tuyãøn thaình nhiãöu ä nhoí vaì choün loüc våïi tyí lãû ngang nhau trong mäùi ä (âãø loaûi yãúu täú ngoaûi caính) vaì nhäø boí cåì nhæîng cáy âæûc xáúu træåïc khi träø. Tuy nhiãn, vç khäng chuï yï âãún yãúu täú di truyãön cuía giäúng nãn phæång phaïp cuîng chè laìm tàng nàng suáút 20-30% sau 3-4 âåìi tuyãøn choün. 2. CHOÜN LOÜC TRAÏI TRÃN HAÌNG (ear-to-row selection) Phæång phaïp naìy ráút hæîu hiãûu âãø tuyãøn choün nhæîng yãúu täú êt bë mäi træåìng chi phäúi nhæ pháøm cháút häüt (haìm læåüng dáöu vaì protein), nhæng khäng caíi thiãûn âæåüc nàng suáút vç khoï âaïnh giaï sæû taïc âäüng cuía di truyãön. Phæång phaïp choün traïi trãn haìng âaî âæåüc aïp duûng tæì nàm 1899 taûi Illinois do Hopkin, G.E. thæûc hiãûn nhàòm caíi thiãûn læåüng dáöu vaì protein trong häüt bàõp. Vaì theo WoodWorth, C.M & al (1952), sau 50 nàm tuyãøn læûa, tæì 1 giäúng coï 4,7% Lipid åí häüt vaì 1 quáön thãø tuyãøn læûa theo læåüng protein coï âãún 24% Nguyãn tàõc: Mäùi chu kyì thæûc hiãûn hai thãú hãû: 47 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- - Thãú hãû thæï I: Trãn mäùi traïi tuyãøn læûa, ngæåìi ta choün 1/2 säú häüt vaì träöng thaình 1 haìng, våïi täøng säú phaíi âaût tæì 50-100 haìng. Sau âoï quan saït, phán têch vaì âaïnh giaï âãø tuyãøn 20% säú haìng täút nháút. - Thãú hãû thæï II: Choün nhæîng häüt giäúng trãn 1/2 traïi coìn laûi tæì kãút quaí cuía caïc haìng täút âoï (20%) träün chung våïi nhau vaì träöng thaình mäüt quáön thãø måïi. Tuyãøn choün nhæîng traïi täút trong quáön thãø vaì tiãúp tuûc thæûc hiãûn tæång tæû åí caïc chu kyì kãú tiãúp. Phæång phaïp naìy âaî âæåüc Lonnquist (Nebraska) caíi tiãún tæì nàm 1964 âãø laìm giaím aính hæåíng cuía mäi træåìng bàòng caïch: - Âáöu tiãn phaíi choün 200-300 traïi täút âãø tràõc nghiãûm. - Trãn mäùi traïi täút, láúy mäüt pháön häüt träöng thaình haìng, mäùi haìng chè träöng khoaíng 30 cáy. Duìng giäúng âäúi chæïng laì giäúng nguyãn thuíy âãø tràõc nghiãûm så khåíi, láûp laûi taûi 3 âëa âiãøm khaïc nhau, theo thãø thæïc Simple hay Triple lattice. - Taûi riãng mäüt âëa âiãøm khaío saït, caïc haìng traïi tuyãøn læûa seî âæåüc träöng (theo lattice) xen cho lai ( theo tyí lãû 3/1 hay 4/3) våïi mäüt giäúng häùn håüp. Giäúng häùn håüp naìy âæåüc taûo thaình tæì 200-300 traïi giäúng nguyãn chuíng âaî tuyãøn. Sau âoï, choün 20% säú haìng cáy caïi täút nháút trong lä, mäùi haìng täút âoï laûi chè láúy 20% traïi täút nháút, giæî riãng caïc traïi vaì tiãúp tuûc tuyãøn choün åí caïc chu kyì kãú. 3. PHÆÅNG PHAÏP LAI GIÆÎA HAI GIÄÚNG (varietal hybridization) Träöng lai giæîa hai giäúng thuû pháún tæû do våïi nhau. Phæång phaïp naìy cuîng laìm tàng nàng suáút pháön naìo, nãúu hai giäúng gäúc coï nguäön gäúc âëa lyï xa nhau. Richey, F.D. (1922)nháûn tháúy våïi 244 càûp giäúng lai thç coï > 50% càûp laì cho nàng suáút > giäúng cha meû chuïng. Taûp giao bàõp Âaï x bàõp ràng ngæûa cuîng taûo thaình giäúng coï æu thãú lai so våïi cha meû (Beal, W.S., 1880). Phæång phaïp lai giæîa giäúng tæång âäúi phæïc taûp trong kháu cung cáúp giäúng vç phaíi thæûc hiãûn læåüng giäúng F1 thæåìng xuyãn âãø khäng laìm giaím nàng suáút. Nhæng noï cuîng laì bæåïc så khåíi âãø khaío saït tênh æu thãú lai åí bàõp, tæì âoï taûo cå såí nghiãn cæïu âãø lai giæîa caïc doìng thuáön, taûo bàõp lai âån vaì lai keïp sau naìy. 4. CHOÜN LOÜC DOÌNG THUÁÖN VAÌ TAÛO BÀÕP LAI Vç caïc phæång phaïp trãn khäng chuï yï âãún yãúu täú bë che láúp cuía caïc gen làûn trong di truyãön, nhæîng tênh xáúu khäng bë loaûi boí nãn æu thãú lai khäng biãøu hiãûn âæåüc roî rãût. Do âoï mäüt säú nhaì choün giäúng âäöng yï laì cäng taïc choün giäúng nãn dæûa vaìo nhæîng doìng thuáön âaî âæåüc cho tæû thuû vaì tuyãøn choün qua nhiãöu thãú hãû âãø cho kãút quaí tin cáûy hån. 4.1. Taûo doìng thuáön Doìng thuáön (Shull G.G., 1909) âæåüc taûo do quaï trçnh cho tæû thuû liãn tuûc qua nhiãöu thãú hãû cuía caïc caï thãø dë håüp tæí. Nguäön giäúng cung cáúp ban âáöu coï thãø laì mäüt giäúng thuû pháún tæû do hay laì mäüt giäúng lai coï nhæîng âàûc tênh täút mong muäún. Caìng tàng säú âåìi tæû thuû pháún, sæïc säúng cuía cáy bàõp caìng giaím (Darwin, 1877), tuy nhiãn mæïc âäü âäöng håüp tæí vãö di hçnh (genotype) caìng tàng (âäöng nháút vãö daûng hçnh, maìu sàõc, thåìi gian sinh træåíng). Sau 7 âåìi cho tæû thuû, chiãöu cao cáy bë giaím vaì nàng suáút váùn coìn giaím tiãúp tuûc trong caïc âåìi sau. Trãn thæûc tãú saín xuáút, ngæåìi ta thæåìng chè cho tæû thuû khoaíng 7 âåìi (mäüt pháön vç lyï do kinh tãú). 48 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- Phæång phaïp naìy thæûc hiãûn bàòng caïch cho tæû thuû nhæîng cáy âaî choün læûa theo yï muäún, sau âoï âem träöng mäùi traïi thaình mäüt haìng vaì cho tæû thuû nhæîng traïi täút trãn haìng täút mong muäún. Vç phæång phaïp cáön nhiãöu diãûn têch (do coï nhiãöu doìng tæû thuû) nãn Jones, D.F. vaì Singleton, W.R. (1934) âaî âãö nghë mäùi traïi tæû thuû chè träöng thaình mäüt häúc coï 3 cáy. Nhåì täún êt âáút nãn coï thãø träöng nhiãöu traïi tæû thuû hån, giuïp tàng khaí nàng tuyãøn choün giæîa caïc doìng, nhæng laûi laìm giaím khaí nàng choün læûa trãn traïi. Nãn aïp duûng phäúi håüp âãø phæång phaïp âaût hiãûu quaí hån. Hiãûn nay, ngæåìi ta coï thãø taûo doìng thuáön bàòng caïch taûo nhæîng cáy bàõp âån bäüi nhåì phæång phaïp cáúy mä caïc haût pháún hoa. Sau âoï duìng colchichine âãø gáy âa bäüi hay læåîng bäüi. Nhæîng cáy læåîng bäüi naìy seî hoaìn toaìn âäöng håüp tæí. 4.2. Taûo giäúng bàõp lai âån (simple cross = SC) Giäúng lai âån laì giäúng âæåüc taûo nãn do viãûc lai giæîa hai doìng thuáön coï khaí nàng phäúi håüp cao. Nhåì thãø hiãûn tênh æu thãú lai toaìn diãûn, giäúng lai âån thæåìng cho nàng suáút cao vaì daûng cáy âäöng âãöu. Tuy nhiãn qua caïc âåìi sau (tæì F2), nàng suáút seî bë giaím dáön, trung bçnh khoaíng 15 - 30% sau mäùi âåìi nãn khäng thãø âãø giäúng âæåüc. Ngoaìi ra, vç nàng suáút cuía caïc doìng thuáön thæåìng ráút tháúp nãn viãûc saín xuáút häüt giäúng lai âån F1 coï giaï thaình ráút cao (thê duû häüt giäúng bàõp DK-888 nháûp vaìo Viãût nam coï giaï gáön 4 USD/kg), do âoï thæåìng êt âæåüc duìng trong saín xuáút, ngoaûi træì nhæîng giäúng lai âån âæåüc taûo thaình tæì nhæîng doìng thuáön coï nàng suáút khaï. 4.3. Taûo bàõp lai ba (three way cross) ( TC) Laì giäúng âæåüc taûo thaình bàòng caïch lai giæîa mäüt giäúng lai âån vaì mäüt doìng thuáön [(A x B) x C], trong âoï giäúng lai âån thæåìng âæåüc choün laìm cáy meû (thæåìng cho nàng suáút häüt giäúng cao). 4.4. Lai keïp (Double cross = DC) Laì giäúng lai giæîa hai giäúng lai âån coï khaí nàng phäúi håüp cao våïi nhau [(A xB) x (C x D)]. Vç váûy, giäúng lai keïp thæåìng coï daûng hçnh khäng âäöng nháút nhæ giäúng lai âån vãö phæång diãûn di truyãön, nhæng nhåì häüt giäúng âæåüc taûo tæì mäüt giäúng lai âån nãn cho nàng suáút cao, do âoï giaï thaình thæåìng haû. Giäúng naìy chè âæåüc träöng phäø biãún åí Myî tæì 1960 (duì âaî âæåüc Johnson, J. âãö nghë tæì 1915). Trong caïc phæång phaïp taûo bàõp lai, giäúng lai âån thæåìng cho nàng suáút cao nháút. Hiãûu quaí æu thãú lai seî giaím dáön khi säú doìng thuáön tàng > 4 doìng (Galeev, G.X., 1968). Hiãûu quaí lai giæîa caïc doìng thuáön coï thãø laìm nàng suáút tàng gáúp âäi so våïi phæång phaïp lai giæîa giäúng våïi doìng vaì gáúp ba láön so våïi lai giäúng våïi giäúng. Tuy nhiãn, hiãûu quaí æu thãú lai chè biãøu hiãûn roî khi âaî âæåüc xeït khaí nàng phäúi håüp giæîa caïc doìng thuáön tuyãøn choün træåïc âoï. 4.5. Phæång phaïp xeït khaí nàng phäúi håüp giæîa caïc doìng thuáön Caïc doìng thuáön chè âæåüc choün laìm cha meû cuía caïc giäúng lai âån, keïp vaì ba khi coï khaí nàng phäúi håüp cao. Âoï laì khaí nàng taûo æu thãú lai cho nàng suáút cao hån hàón caïc doìng khi âæåüc cho lai våïi nhau, nhåì taïc âäüng cuía nhæîng gen träüi thuáûn låüi. 49 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- Thæûc tãú, khäng phaíi táút caí nhæîng nguäön giäúng ban âáöu âãöu cho nhæîng doìng thuáön coï khaí nàng phäúi håüp cao. Theo Wellhausen, trong säú 250 giäúng bàõp coï nhiãöu nguäön gäúc âëa lyï khaïc nhau maì äng tuyãøn læûa, chè coï 5 giäúng coï giaï trë âãø taûo nhæîng doìng thuáön coï khaí nàng phäúi håüp cao. Theo Darwin (1877), sæû khaïc biãût naìy dãù taûo sæû khaïc biãût sinh lyï cuía caïc tãú baìo giao tæí tham gia vaìo sæû thuû pháún. Viãûc xeït âoaïn khaí nàng phäúi håüp thæåìng âæåüc thæûc hiãûn trãn ráút nhiãöu doìng thuáön, thæåìng > 100 doìng âãø coï hiãûu quaí âæåüc cao. Nhæ váûy, âãø taûo bàõp lai âån, phaíi thæí táút caí [n(n-1)/2] täø håüp lai (chæa kãø âaîo giao = lai ngæåüc) vaì [n(n-1)(n-2)(n-3)/8] täø håüp lai keïp. Vç säú phäúi håüp quaï låïn nãn ngæåìi ta thæåìng xeït khaí nàng phäúi håüp qua hai giai âoaûn: 4.5.1. Xeït khaí nàng phäúi håüp chung Âãø xeït khaí nàng cho æu thãú lai täøng quaït cuía caïc doìng, nhæîng doìng coï gen träüi täút seî hiãûn ra. Phæång phaïp naìy thæûc hiãûn bàòng caïch cho lai âènh (top cross = âáöu giao) giæîa caïc doìng thuáön (träöng laìm cáy meû) våïi mäüt giäúng thäng duûng laìm giäúng thæí (tester) (laìm cáy cha). Giäúng thæí thæåìng laì nhæîng giäúng coï cå såí di truyãön räüng vaì thæåìng choün tæì mäüt giäúng hay doìng coï nàng suáút tháúp, coï khaí nàng phäúi håüp keïm âãø khäng laìm che khuáút sæû bäüc läü tênh æu thãú lai cuía caïc doìng thuáön âang âaïnh giaï. Tyí lãû träöng thæåìng laì 3/1, 4/1, 6/2 hay 8/2 cho cáy meû/cha vaì phaíi ruït cåì cáy meû (caïc doìng thuáön) træåïc khi träø. Cuäúi cuìng, ngæåìi ta chè tuyãøn choün vaìo khoaíng 10 doìng täút nháút sau khi âaî tràõc nghiãûm caïc häüt F1 (láúy tæì traïi cuía caïc doìng thuáön laìm cáy caïi åí trãn). 4.5.2. Xeït khaí nàng phäúi håüp riãng Laì giai âoaûn xeït âoaïn mæïc âäü biãøu hiãûn æu thãú lai cuía tæìng täø håüp caïc càûp doìng thuáön âaî âæåüc tuyãøn tæì giai âoaûn trãn (khoaíng 10 doìng). Duìng phæång phaïp luán giao (diallel cross) âãø xeït nghiãûm, tæïc laì lai láön læåüt tæìng càûp täø håüp våïi nhau (våïi n(n-1)/2 täø håüp; tæïc 10 x 9/2 = 45 täø håüp, nãúu coï 10 doìng thuáön). Sau khi tràõc nghiãûm nàng suáút, càûp täø håüp naìo coï nàng suáút cao nháút seî âæåüc choün âãø saín xuáút giäúng lai âån. Âäúi våïi giäúng lai keïp, vç säú täø håüp caìng nhiãöu hån [3n(n-1)(n-2)(n-3)/24 càûp lai âån täø håüp nhau]. Do âoï, ngæåìi ta thæåìng choün 4 doìng thuáön coï khaí nàng phäúi håüp riãng cao nháút. Sau âoï xeït khaí nàng phäúi håüp cuía nhæîng doìng naìy âãø phoíng âoaïn täø håüp lai keïp täút nháút dæûa vaìo nàng suáút täø håüp lai âån. Vê duû coï 4 doìng thuáön: A, B, C, D, nàng suáút cuía n(n-1)(n-2)(n-3)(n-4)/8 = 3 càûp lai keïp âæåüc tênh båíi: (AxB) x (CxD) = [(AxC) + (AxD) + (BxC) + (BxD)] / 4 (AxC) x (BxD) = [(AxB) + (AxD) + (CxB) + (CxD)] / 4 (AxD) x (BxC) = [(AxB) + (AxC) + (DxB) + (DxC)] / 4 Phäúi håüp naìo cho nàng nàng suáút cao nháút seî âæåüc choün laìm cäng thæïc cuía giäúng lai keïp tuyãøn læûa. Viãûc saín xuáút bàõp lai cáön caïch ly caïc doìng thuáön vaì caïc giäúng lai (åí lai keïp, lai ba). Coï hai caïch caïch ly: 50 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- - Caïch ly thåìi gian: Träöng våïi thåìi gian chãnh lãûch våïi nhæîng giäúng laû khaïc. Cáön áún âënh ngaìy gieo âãø thåìi gian träø cuía caïc giäúng, doìng trong cuìng khu ruäüng saín xuáút giäúng caïch täúi thiãøu 15-20 ngaìy. - Caïch ly khoaíng caïch: Vç haût pháún bàõp coï thãø nhåì gioï khuãúch taïn ráút xa, nãn lä saín xuáút phaíi xa caïc ruäüng khaïc. Khoaíng caïch naìy tuìy thuäüc vaìo: täúc âäü, hæåïng gioï, säú haìng träöng baío vãû (khäng sæí duûng häüt laìm giäúng) vaì chiãöu cao cáy bàõp. Thæåìng khoaíng caïch > 200 m âæåüc xem laì an toaìn. Nhæng nãúu coï thãø träöng âæåüc âãún 13 haìng âãø baío vãû, chè cáön 50m laì coï thãø baío âaím âæåüc sæû taûp pháún. Tuy nhiãn, khi tháúy trong ruäüng coï nhæîng cáy con bë tçnh nghi laì lai taûp (åí nhæîng doìng thuáön) thç cáön phaíi loaûi boí ngay. Màûc duì cho nàng suáút cao, âäü âäöng âãöu täút, nhæng phæång phaïp lai giæîa caïc doìng thuáön cuîng gàûp mäüt vaìi khuyãút âiãøm: - Giaï häüt giäúng F1 cao vaì phaíi thay giäúng hàòng vuû vç nàng suáút bàõp nãúu träöng tæì häüt âåìi F2 seî bë giaím (tæì 15-30%). - Caïc giäúng coï cå såí di truyãön heûp (tênh thêch nghi heûp), nãn cáön phaíi coï âiãöu kiãûn mäi træåìng vaì kyî thuáût träöng tæång âäúi hoaìn haîo, Vç váûy, caïc giäúng bàõp lai thæåìng chè träöng trong âiãöu kiãûn coï trçnh âäü canh taïc cao. 5. CAÏC PHÆÅNG PHAÏP LAI TAÛO KHAÏC 5.1. Lai giæîa giäúng vaì doìng Laì phæång phaïp nhàòm caíi thiãûn nàng suáút cuía giäúng âëa phæång (laì giäúng coï khaí nàng thêch nghi räüng trong vuìng). Thæåìng sæí duûng giäúng âëa phæång laìm cáy meû. 5.2. Giäúng täøng håüp (synthetics) Âæåüc taûo thaình do sæû taûp giao cuía nhiãöu doìng thuáön våïi nhau (thæåìng > 5) bàòng caïch träün häüt giäúng F1 cuía nhæîng giäúng lai âån våïi nhau hay nhæîng doìng thuáön coï khaí nàng phäúi håüp cao våïi nhau. Giäúng täøng håüp måïi coï thãø âæåüc taûo tæì mäüt giäúng täøng håüp khaïc lai våïi mäüt giäúng hay doìng tuyãøn choün. 5.3. Giäúng häùn håüp (composites) Do taûp giao cuía nhiãöu giäúng hay doìng (>10 ) coï khaí nàng phäúi håüp cao hay coï nàng suáút vaì âàûc âiãøm täút. Noï cuîng coï thãø âæåüc taûo thaình tæì mäüt giäúng häùn håüp khaïc coï træåïc âoï. Thæåìng âæåüc taûo thaình bàòng caïch choün nhæîng giäúng täút tæì nhiãöu âëa phæång vaì träün chung häüt giäúng âãø träöng sau khi âaî xeït khaí nàng phäúi håüp chung. Sau âoï, tuyãøn choün caïc thãú hãû con bàòng mäüt trong nhæîng phæång phaïp thäng thæåìng. Giäúng täøng håüp vaì häùn håüp coï nhæîng æu khuyãút âiãøm: - Coï tênh thêch nghi räüng nhåì coï cå såí di truyãön räüng. - Nàng suáút êt bë giaím åí caïc thãú hãû sau, do âoï cå såí saín xuáút khäng phaíi lãû thuäüc nguäön häüt giäúng cung cáúp. Vç váûy, hai loaûi thêch håüp våïi caïc xæï âang phaït triãøn, thiãúu chuyãn viãn vaì coï maûng læåïi cung cáúp giäúng chæa täút. - Thêch håüp âiãöu kiãûn canh taïc nhoí, êt cáön cå giåïi, coï khaí nàng phäø biãún nhanh hån nhæîng giäúng lai SC, DC. Caïc giäúng bàõp häùn håüp vaì täøng håüp cho nàng suáút thaïp hån giäúng DC, SC, TC, cáy laûi thæåìng khäng âäöng âãöu nãn khoï cå giåïi hoïa kháu thu hoaûch. 51 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- 5.4. Giäúng phæïc håüp (complex) Lai giæîa giäúng âëa phæång vaì mäüt giäúng SC hay DC coï nguäön gäúc xa (än âåïi) âãø caíi thiãûn nàng suáút giäúng âëa phæång (thæåìng laì åí nhiãût âåïi). Trong viãûc taûo nhæîng giäúng häùn håüp hay täøng håüp, ngæåìi ta cuîng coï thãø duìng phæång phaïp häöi giao (back cross) âãø truyãön nhæîng gene làûn mong muäún (y) vaìo giäúng täút. Phæång phaïp tiãún haình thæåìng cáön 4 - 6 láön häöi giao vaì 8 - 9 âåìi träöng: 1. A x y 2. (A x y) x A 3. (A2 x y) tæû thuû. 4. Choün nhæîng cáy mang gene làûn y: (A2 x y) x A 5. (A3 x y) x A 6. (A4xy) tæû thuû. 7. Choün (A4 x y) x A 8. (A5 x y) tæû thuû. Choün nhæîng cáy mang gene làûn A, nhán giäúng phäø biãún (Trong tæåìng håüp y laì waxy, thay vç cho tæû thuû, coï thãø thæí wx.wx bàòng dung dëch Iode 0,5%). 5.5. Tuyãøn læûa tæû thuû pháún (self selection) Phæång phaïp lai âènh (top cross) khäng hæîu hiãûu làõm vç coï nhæîng âàûc tênh coï thãø bë giäúng thæí (tester) che láúp. Do âoï cuîng cáön tuyãøn læûa cáy tæû thuû. Phæång phaïp gäöm 3 thãú hãû/chu kyì: - Thãú hãû 1: Cho tæû thuû mäüt pháön häüt duìng âãø tràõc nghiãûm (S1). - Thãú hãû 2: Tràõc nghiãûm giæîa nhæîng doìng con tæû thuû, choün nhæîng doìng täút. - Thãú hãû 3: Träöng chung (taûp giao) nhæîng doìng S1 täút (pháön häüt coìn laûi). Tiãúp tuûc qua chu kyì khaïc. * Æu: + Loaûi âæåüc nhæîng gene xáúu khi lai taûo. Choün vaì giæî âæåüc nhæîng gene täút + Phán biãût âæåüc caïc doìng dãù daìng. + Hæîu hiãûu khi coï hiãûu æïng cäüng (Additive genetic variance). * Khuyãút: + Täún thåìi gian (3 thãú hãû/chu kyì). + Doìng S1 dãù bë mäi træåìng aính hæåíng, laìm lãûch hiãûu quaí. 5.6. Tuyãøn læûa âáöu giao (taïi tuûc) (Top cross progeny test, Half-sib progeny test, Recurrent selection) Coìn goüi laì tuyãøn læûa doìng con baïn cáûn giao. Mäùi chu kyì coï 3 thãú hãû: - Thãú hãû 1: Tæû thuû vaì taûp giao: Träöng táûp âoaìn. Choün nhæîng cáy täút cho lai vaì taûp giao (cáy cha) mäùi cáy täút naìy våïi 5-10 cáy tester (cáy meû). Giäúng tester laì 1 giäúng thuû pháún tæû do, giäúng täøng håüp hay giäúng nguyãn thuíy. Cáút giæî nhæîng traïi lai âãø tuyãøn choün. - Thãú hãû 2: Tràõc nghiãûm nàng suáút nhæîng doìng con âáöu giao âãø xeït khaí nàng phäúi håüp chung. Duìng lattice âãø choün 10-15% doìng khaï nháút. - Thãú hãû 3: Taûp giao nhæîng doìng con lai. Nhæîng traïi lai cuía nhæîng doìng khaï nháút âæåüc träün chung, träöng taûp giao taûo giäúng täøng håüp (synthetics) chu kyì 1. Tiãúp tuûc qua chu kyì 2. 5.7. Tuyãøn læûa càûp giao (toaìn cáûn) (Pair cross selection, Full sib selection, Full sib progeny test, bi parental selection) 52 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- Mäùi chu kyì coï 2-3 thãú hãû: - Thãú hãû 1: Càûp giao: Choün hai cáy täút âãø thuû pháún cheïo nhau, khoaíng 300càûp. Häüt trãn traïi âãø riãng. 1/2 häüt trãn traïi âæåüc träöng tràõc nghiãûm nàng suáút. - Thãú hãû 2: Tràõc nghiãûm nàng suáút nhæîng doìng con càûp giao (vaì nhæîng âàûc tênh khaïc), choün loüc khoaíng 15% säú doìng. Choün häüt (åí thãú hãû 1) cuía nhæîng càûp täút nháút âãø tiãúp tuûc sang chu kyì khaïc (càûp giao giæîa caïc haìng khaïc), hoàûc tiãúp tuûc sang: - Thãú hãû 3: Taûp giao taûo táûp âoaìn måïi. 53 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Bài giảng chọn và tạo giống vật nuôi - Lê Thị Lan Phương
85 p | 264 | 90
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 8&9
43 p | 214 | 87
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 1
11 p | 208 | 87
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 5
13 p | 202 | 77
-
Kỹ thuật trồng và nhân giống cây hoa hồng part 1
10 p | 221 | 71
-
Phương pháp chọn và nhân giống gia súc - Nxb. Lao Động
135 p | 189 | 66
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 2
60 p | 147 | 56
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 6
46 p | 112 | 46
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 3
17 p | 114 | 44
-
Ebook Phương pháp chọn giống cây trồng: Phần 1 – NXB Lao động
86 p | 60 | 31
-
CÔNG NGHỆ CHỌN VÀ NHÂN GIỐNG CAO SU
3 p | 51 | 13
-
Hướng dẫn kỹ thuật sản xuất hạt giống bắp lai
2 p | 50 | 8
-
NGHIÊN CỨU TUYỂN CHỌN GIỐNG MÔN SÁP
8 p | 63 | 6
-
Giáo trình tổ chức chọn lọc và gây tạo trâu bò cái giống bằng phương pháp nhân giống thuần và lai giống p8
5 p | 41 | 6
-
Kết quả tuyển chọn giống lúa lai hai dòng mới
9 p | 17 | 4
-
Tuyển chọn và nghiên cứu một số chủng vi sinh vật có khả năng sinh Amylaza trên bã sắn phế thải để sản xuất enzim cho chăn nuôi gia súc
3 p | 17 | 4
-
Đề tài: Sử dụng trâu đực giống ngoại hình to nhằm cải tạo tầm vóc và khả năng sinh trưởng của đàn trâu địa phương tại xã Ngọc Sơn - Thanh Chương - Nghệ An
8 p | 14 | 2

markdown:
# Tuyển chọn và lai giống bắp
Chia sẻ: Nguyễn Thị Giỏi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9
lượt xem 78
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2009/20091031/ntgioi120402/80x100/bap5_1412.jpg)
##
Tuyển chọn và lai giống bắp
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Thường được xây dựng trên kiểu hình " cây bắp lý tưởng " hầu có thể tăng năng suất bắp đến mức tối đa. Mặc khác, các nhà chọn giống cũng không ngừng tuyển chọn.
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Tuyển chọn và lai giống bắp
- ®¹i häc cÇn th¬ - khoa n«ng nghiÖp gi¸o tr×nh gi¶ng d¹y trùc tuyÕn §−êng 3/2, Tp. CÇn Th¬. Tel: 84 71 831005, Fax: 84 71 830814 Website: http://www.ctu.edu.vn/knn email: dminh@ctu.edu.vn, vtanh@ctu.edu.vn Chæång 5 TUYÃØN CHOÜN VAÌ LAI GIÄÚNG BÀÕP 1. PHÆÅNG HÆÅÏNG CHOÜN GIÄÚNG Thæåìng âæåüc xáy dæûng trãn kiãøu hçnh "cáy bàõp lyï tæåíng" háöu coï thãø tàng nàng suáút bàõp âãún mæïc täúi âa. Màûc khaïc, caïc nhaì choün giäúng cuîng khäng ngæìng tuyãøn choün nhæîng giäúng coï pháøm cháút häüt täút, nháút laì âäúi våïi protein, ngaìy caìng cao âãø náng thãn giaï trë dinh dæåîng cuía bàõp. Âãø tçm hæåïng tàng nàng suáút bàõp, ngæåìi ta thæûc hiãûn bàòng hai caïch: - Gia tàng nguäön cung cáúp (sources) bàòng caïc kiãøu hçnh cáy, laï âãø sæû quang håüp âæåüc hæîu hiãûu, sæû sinh træåíng cuía cáy âæåüc phaït triãøn våïi váûn täúc täúi âa. - Gia tàng khaí nàng têch luîy (sink) bàòng caïch tàng hãû säú kinh tãú cuía cáy nhåì kyî thuáût canh taïc vaì con âæåìng choün giäúng. Theo Tanaka, A. (1972) thç chênh khaí nàng têch luîy laì yãúu täú giåïi haûn chênh âãún nàng suáút. Viãûc caíi thiãûn khaí nàng têch luîy cháút khä åí häüt laì 1 trong nhæîng yãúu täú quan troüng aính hæåíng âãún nàng suáút bàõp vç trong giai âoaûn taûo häüt pháön låïn cháút khä âæåüc chuyãøn vë vãö häüt âãø nuäi häüt. Do âoï, cäng taïc caíi thiãûn giäúng âãø tàng pháön kinh tãú (häüt) cuía cáy cáön thiãút hån laì pháön saín læåüng sinh váût. Hãû säú kinh tãú (saín læåüng kinh tãú/saín læång sinh váût) laì yãúu täú bë chi phäúi båíi phán boïn, thåìi gian taûo häüt vaì chiãöu cao cáy. Caïc giäúng coï hãû säú kinh tãú cao thæåìng coï chiãöu cao cáy tháúp. Caïc kãút quaí nghiãn cæïu taûi ÂBSCL cho tháúy hãû säú kinh tãú bàõp thæåìng chè âaût 0,3 - 0,4 vaì coï tæång quan thuáûn ráút chàût våïi nàng suáút. Viãûc caíi thiãûn daûng hçnh cáy bàõp âãø tàng nguäön cung cáúp thæåìng âæåüc thæûc hiãûn bàòng caïch: - Tàng diãûn têch laï vaì khaí nàng âäöng hoïa cuía laï âãø laìm tàng váûn täúc tàng træåíng. - Keïo daìi tuäøi thoü laï, nháút laì giai âoaûn taûo häüt. Sæû tàng diãûn têch laï tuìy thuäüc vaìo máût âäü vaì phán boïn. Tuy nhiãn, caïc thê nghiãûm bàõp cuía Âaûi hoüc Cáön Thå laûi cho tháúy diãûn têch laï vaì nàng suáút laûi êt tæång quan nhau khi LAI > 3,5. Nguyãn nhán mäüt pháön vç laï bàõp bë ruî, dãù bë che råüp laìm NAR giaím nhiãöu âaî laìm cáy tàng træåíng cháûm (CGR nhoí). Âãø caíi thiãûn daûng hçnh laï nhàòm tàng khaí nàng âäöng hoïa cháút khä vaì khaí nàng sæí duûng aïnh saïng åí nhæîng laï bãn dæåïi, caïc nhaì choün giäúng âaî taûo ra nhæîng giäúng bàõp mang gen làûn liguleless (lg) vaì brachytic (br). Daûng hçnh cuía bàõp mang âäöng håüp tæí lg seî khäng coï tai laï laìm laï tråí nãn âæïng thàóng, nhåì âoï âaî giaím goïc âäü cuía laï so våïi thán vaì aïnh saïng coï thãø di chuyãøn xuäúng caïc táöng laï bãn dæåïi dãù daìng. Pendleton & al (1968) cho biãút nhåì sæû 45 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- hiãûn diãûn cuía gen naìy seî giuïp nàng suáút bàõp tàng thãm 40% so våïi nhæîng giäúng bçnh thæåìng, åí máût âäü 59.000 cáy/ha. Âäúi våïi gen brachytic (br), sæû hiãûn diãûn cuía âäöng håüp tæí làûn br seî laìm nhæîng loïng thán bãn dæåïi traïi ngàõn laûi so våïi bçnh thæåìng, nhæîng loïng trãn thæa hån, nhåì âoï cáy bàõp tæång âäúi luìn, êt âäø ngaî, coï thãø chëu âæåüc åí nhiãût âäü cao vaì giuïp aïnh saïng dãù xuyãn qua hån. Mäüt bäü laï lyï tæåíng, theo Dhawan (1970), laì caïc laï phaíi heûp, ngàõn, goïc laï håüp våïi thán nhoí, xãúp xen keí hoàûc theo xoàõn äúc trãn thán âãø coï mäüt diãûn têch laï låïn âæåüc phä ra dæåïi aïnh saïng. Nhæ váûy seî coï khaí nàng quang håüp quáön thãø täút nháút. Ngoaìi ra, nãúu âiãöu kiãûn canh taïc åí mæïc täúi haîo, sæû quang håüp cuía laï daìy seî hiãûu quaí hån, âäöng thåìi laï cuîng coï diãûn têch nhoí hån. Laï daìy seî chæïa nhiãöu N giuïp quang håüp maûnh hån, tæì âoï tàng khaí nàng âäöng hoïa Viãûc keïo daìi tuäøi thoü laï, nháút laì trong thåìi kyì taûo häüt laì âiãöu cáön thiãút cho sæû quang håüp hæîu hiãûu âãø tàng nguäön cung cáúp trong thåìi kyì häüt phaït triãøn. Theo Tanaka, A. (1972), tàng thåìi kyì taûo häüt vaì keïo daìi tuäøi thoü cuía laï trong thåìi kyì naìy laì 2 yãúu täú âæa âãún nàng suáút cao cuía bàõp. Viãûc tàng thåìi kyì taûo häüt laì yãúu täú quan troüng âãø tàng nguäön têch luîy maì åí bàõp nhiãût âåïi thæåìng bë tháúp, vç thåìi kyì naìy ngàõn. Thåìi kyì taûo häüt daìi so våïi thåìi kyì tàng træåíng seî chæïng toî khaí nàng háúp thuû cháút âäöng hoïa cuía häüt tæì nhæîng bäü pháûn khäng kinh tãú (thán, laï, rãù) sang nhæîng pháön kinh tãú (häüt). Nhåì âoï, noï cuîng kêch âäüng sæû quang håüp cuía laï vaì háúp thuû dinh dæåîng cuía rãù nhiãöu hån laìm tàng hoaût âäüng cuía hai bäü pháûn naìy (King & al, 1972). Màût khaïc, phaíi baío âaím vai troì cuía laï trong viãûc quang håüp, laì nguäön cung cáúp cháút khä quan troüng. Muäún thãú laï phaíi coï tuäøi thoü daìi, quang håüp hæîu hiãûu (nhåì cáúu truïc taìng laï). Caïc thê nghiãûm vãö phán boïn cuía âaûi hoüc Cáön thå cho tháúy phán N vaì P âãöu coï taïc duûng keïo daìi thåìi kyì taûo häüt vaì tuäøi thoü cuía laï trong giai âoaûn phaït triãøn häüt vaì laìm tàng nàng suáút. Caí hai yãúu täú naìy âæåüc tênh chung bàòng LAD (leaf area duration: thãú nàng quang håüp hay thåìi gian duy trç diãûn têch laï xanh cuía cáy) trong thåìi kyì taûo häüt vaì cuîng tæång quan ráút chàût våïi nàng suáút bàõp. Taûi caïc vuìng nhiãût âåïi nhæ miãön Nam næåïc ta, aïnh saïng khäng laì yãúu täú giåïi haûn. ÅÍ cæåìng âäü saïng 500 calories/cm2/ngaìy (âaî loaûi âi 33% nàng læåüng daình cho hä háúp) sæû quang håüp phaíi cung cáúp mäüt læåüng cháút khä laì 71 - 77 g/m2/ngaìy (Loomis, 1971) trong giai âoaûn træåïc träø vaì, theo Eastin (1967), nãúu thåìi gian taûo häüt laì 35 ngaìy thç nàng suáút bàõp lyï thuyãút phaíi laì 27 t/ha vaì åí thåìi gian taûo häüt laì 50 ngaìy thç nàng suáút lyï thuyãút laì 38,5 t/ha. Trãn thæûc tãú thç CGR træåïc khi träø cuía bàõp chè laì 52 g/m2/ngaìy vaì thæåìng chè coï 32 g/m2/ngaìy laì cho nàng suáút 12 - 14 t/ha laì cao nháút hiãûn nay. Nguyãn nhán vç cáy âaî khäng táûn duûng âæåüc læåüng nàng læåüng háúp thuû do cáúu truïc bäü laï vaì nguäön têch luîy keïm, tæì âoï CGR tàng chè laìm tàng thán laï bàõp åí nhiãût âåïi tàng maì thäi (Goldsworthy, 1971). Vãö phæång diãûn pháøm cháút , âãø choün nhæîng giäúng àn tæåi, ngæåìi ta truyãön gen waxy (bàõp nãúp) vaì sugary (bàõp ngoüt) bàòng phæång phaïp häöi giao tæì 4-6 âåìi sang bàõp thæåìng. Âãø choün giäúng coï thán mãöm, ngæåìi ta truyãön gene brown midrid (bm1, bm2, bm3, bm4) sang âãø thán chæïa êt lignin. Âãø tàng haìm læåüng lysine, Tryptophane vaì Methionin trong häüt, ngæåìi ta truyãön gene o2, fl2, opaque-7, sh-1, brittle (bt1 vaì bt2), su-1 vaì ae (amylose extender). Sæû kãút håüp cuía 46 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- o2 vaì bt2 cho tháúy coï khaí nàng laìm tàng Lysine vaì Tryptophane lãn 50% so våïi bàõp sæîa o2 (Mertz, E.T.), nhæng cäng taïc naìy váùn coìn âang âæåüc nghiãn cæïu. o2 laì gene làûn hoaìn toaìn coï åí nhiãùm thãø 7 vaì chè laìm tàng Lysine, Tryptophane, Methionine. Khi mang âäöng håüp tæí liãût gen fl2/fl2 coï âàûc tênh næîa träüi nãn coï thãø laìm tàng caïc amino acid khäng thay thãú lãn mäüt pháön khi noï laì cáy coï phäi nhuî 3n = fl2/fl2/+. Gene ae cuîng laìm tàng haìm læåüng Lysine lãn 50% (Baudet & al., 1968). Kiãøu cáy lai O2 x HP (giaìu Protein=20,4%) cuîng laìm tàng tyí lãû % Lysine/Protein bàòng opaque-2, nhæng nhåì læåüng protein trong cáy lai bàòng 17,4% nhiãöu hån opaque- 2 (8-9%) nãn âaî laìm tàng Lysine trong häüt khaï nhiãöu (Nelson, 1966). Nhæîng nghiãn cæïu naìy âaî måí ra mäüt triãøn voüng quan troüng vãö caíi thiãûn pháøm cháút Protein cuía bàõp bàòng con âæåìng choün giäúng tæì âoï laìm tàng hiãûu quaí cuía bàõp vãö phæång diãûn læång thæûc vaì thæïc àn gia suïc. B. CAÏC PHÆÅNG PHAÏP CHOÜN GIÄÚNG: 1. CHOÜN LOÜC QUÁÖN THÃØ (mass selection) Laì phæång phaïp âån giaín vaì xæa nháút, âaî âæåüc ngæåìi da âoí aïp duûng, tæì âoï âaî coï caïc nhoïm bàõp Âaï, Ràng ngæûa, Ngoüt... nhæng chè bàõt âáöu tuyãøn læûa do Robert vaì James Reid tæì 1847 taûi Illinois âãø taûo giäúng bàõp ràng ngæûa caíi thiãûn hçnh daûng, tuy nhiãn vãö nàng suáút, cäng taïc naìy khäng caíi thiãûn âæåüc bao nhiãu. Trong phæång phaïp naìy, ngæåìi ta choün nhæîng cáy täút dæûa theo hçnh daûng bãn ngoaìi (thán, chu kyì sinh træåíng, chiãöu cao âoïng traïi, traïi, häüt...) vaì träün chung häüt giäúng âãø träöng âåìi sau. Tiãúp tuûc nhæ váûy trong nhiãöu âåìi (4 thãú hãû). Âáy cuîng laì phæång phaïp âæåüc nhiãöu näng dán aïp duûng. Æu âiãøm cuía phæång phaïp naìy laì : Caíi thiãûn âæåüc hçnh daûng, chu kyì sinh træåíng cuía giäúng, maìu sàõc, âàûc tênh häüt, % Protein... nhæng laûi khäng laìm tàng nàng suáút. Khuyãút âiãøm cuía phæång phaïp laì chè âãø yï âãún cáy meû maì khäng ngàn cháûn âæåüc pháún cuía nhæîng cáy âæûc khaïc taûp giao sang. Ngoaìi ra, phæång phaïp cuîng khäng chuï yï âãún caïc yãúu täú mäi træåìng taïc âäüng (nhæ âäü phç nhiãu âáút, næåïc...) laìm sai lãûch kãút quaí, nãn âaî khäng laìm tàng nàng suáút. Phæång phaïp choün loüc quáön thãø âaî âæåüc Gardner caíi tiãún tæì nàm 1961 bàòng caïch träöng caïch ly ruäüng bàõp muäún tuyãøn læûa, chia khu ruäüng tuyãøn thaình nhiãöu ä nhoí vaì choün loüc våïi tyí lãû ngang nhau trong mäùi ä (âãø loaûi yãúu täú ngoaûi caính) vaì nhäø boí cåì nhæîng cáy âæûc xáúu træåïc khi träø. Tuy nhiãn, vç khäng chuï yï âãún yãúu täú di truyãön cuía giäúng nãn phæång phaïp cuîng chè laìm tàng nàng suáút 20-30% sau 3-4 âåìi tuyãøn choün. 2. CHOÜN LOÜC TRAÏI TRÃN HAÌNG (ear-to-row selection) Phæång phaïp naìy ráút hæîu hiãûu âãø tuyãøn choün nhæîng yãúu täú êt bë mäi træåìng chi phäúi nhæ pháøm cháút häüt (haìm læåüng dáöu vaì protein), nhæng khäng caíi thiãûn âæåüc nàng suáút vç khoï âaïnh giaï sæû taïc âäüng cuía di truyãön. Phæång phaïp choün traïi trãn haìng âaî âæåüc aïp duûng tæì nàm 1899 taûi Illinois do Hopkin, G.E. thæûc hiãûn nhàòm caíi thiãûn læåüng dáöu vaì protein trong häüt bàõp. Vaì theo WoodWorth, C.M & al (1952), sau 50 nàm tuyãøn læûa, tæì 1 giäúng coï 4,7% Lipid åí häüt vaì 1 quáön thãø tuyãøn læûa theo læåüng protein coï âãún 24% Nguyãn tàõc: Mäùi chu kyì thæûc hiãûn hai thãú hãû: 47 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- - Thãú hãû thæï I: Trãn mäùi traïi tuyãøn læûa, ngæåìi ta choün 1/2 säú häüt vaì träöng thaình 1 haìng, våïi täøng säú phaíi âaût tæì 50-100 haìng. Sau âoï quan saït, phán têch vaì âaïnh giaï âãø tuyãøn 20% säú haìng täút nháút. - Thãú hãû thæï II: Choün nhæîng häüt giäúng trãn 1/2 traïi coìn laûi tæì kãút quaí cuía caïc haìng täút âoï (20%) träün chung våïi nhau vaì träöng thaình mäüt quáön thãø måïi. Tuyãøn choün nhæîng traïi täút trong quáön thãø vaì tiãúp tuûc thæûc hiãûn tæång tæû åí caïc chu kyì kãú tiãúp. Phæång phaïp naìy âaî âæåüc Lonnquist (Nebraska) caíi tiãún tæì nàm 1964 âãø laìm giaím aính hæåíng cuía mäi træåìng bàòng caïch: - Âáöu tiãn phaíi choün 200-300 traïi täút âãø tràõc nghiãûm. - Trãn mäùi traïi täút, láúy mäüt pháön häüt träöng thaình haìng, mäùi haìng chè träöng khoaíng 30 cáy. Duìng giäúng âäúi chæïng laì giäúng nguyãn thuíy âãø tràõc nghiãûm så khåíi, láûp laûi taûi 3 âëa âiãøm khaïc nhau, theo thãø thæïc Simple hay Triple lattice. - Taûi riãng mäüt âëa âiãøm khaío saït, caïc haìng traïi tuyãøn læûa seî âæåüc träöng (theo lattice) xen cho lai ( theo tyí lãû 3/1 hay 4/3) våïi mäüt giäúng häùn håüp. Giäúng häùn håüp naìy âæåüc taûo thaình tæì 200-300 traïi giäúng nguyãn chuíng âaî tuyãøn. Sau âoï, choün 20% säú haìng cáy caïi täút nháút trong lä, mäùi haìng täút âoï laûi chè láúy 20% traïi täút nháút, giæî riãng caïc traïi vaì tiãúp tuûc tuyãøn choün åí caïc chu kyì kãú. 3. PHÆÅNG PHAÏP LAI GIÆÎA HAI GIÄÚNG (varietal hybridization) Träöng lai giæîa hai giäúng thuû pháún tæû do våïi nhau. Phæång phaïp naìy cuîng laìm tàng nàng suáút pháön naìo, nãúu hai giäúng gäúc coï nguäön gäúc âëa lyï xa nhau. Richey, F.D. (1922)nháûn tháúy våïi 244 càûp giäúng lai thç coï > 50% càûp laì cho nàng suáút > giäúng cha meû chuïng. Taûp giao bàõp Âaï x bàõp ràng ngæûa cuîng taûo thaình giäúng coï æu thãú lai so våïi cha meû (Beal, W.S., 1880). Phæång phaïp lai giæîa giäúng tæång âäúi phæïc taûp trong kháu cung cáúp giäúng vç phaíi thæûc hiãûn læåüng giäúng F1 thæåìng xuyãn âãø khäng laìm giaím nàng suáút. Nhæng noï cuîng laì bæåïc så khåíi âãø khaío saït tênh æu thãú lai åí bàõp, tæì âoï taûo cå såí nghiãn cæïu âãø lai giæîa caïc doìng thuáön, taûo bàõp lai âån vaì lai keïp sau naìy. 4. CHOÜN LOÜC DOÌNG THUÁÖN VAÌ TAÛO BÀÕP LAI Vç caïc phæång phaïp trãn khäng chuï yï âãún yãúu täú bë che láúp cuía caïc gen làûn trong di truyãön, nhæîng tênh xáúu khäng bë loaûi boí nãn æu thãú lai khäng biãøu hiãûn âæåüc roî rãût. Do âoï mäüt säú nhaì choün giäúng âäöng yï laì cäng taïc choün giäúng nãn dæûa vaìo nhæîng doìng thuáön âaî âæåüc cho tæû thuû vaì tuyãøn choün qua nhiãöu thãú hãû âãø cho kãút quaí tin cáûy hån. 4.1. Taûo doìng thuáön Doìng thuáön (Shull G.G., 1909) âæåüc taûo do quaï trçnh cho tæû thuû liãn tuûc qua nhiãöu thãú hãû cuía caïc caï thãø dë håüp tæí. Nguäön giäúng cung cáúp ban âáöu coï thãø laì mäüt giäúng thuû pháún tæû do hay laì mäüt giäúng lai coï nhæîng âàûc tênh täút mong muäún. Caìng tàng säú âåìi tæû thuû pháún, sæïc säúng cuía cáy bàõp caìng giaím (Darwin, 1877), tuy nhiãn mæïc âäü âäöng håüp tæí vãö di hçnh (genotype) caìng tàng (âäöng nháút vãö daûng hçnh, maìu sàõc, thåìi gian sinh træåíng). Sau 7 âåìi cho tæû thuû, chiãöu cao cáy bë giaím vaì nàng suáút váùn coìn giaím tiãúp tuûc trong caïc âåìi sau. Trãn thæûc tãú saín xuáút, ngæåìi ta thæåìng chè cho tæû thuû khoaíng 7 âåìi (mäüt pháön vç lyï do kinh tãú). 48 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- Phæång phaïp naìy thæûc hiãûn bàòng caïch cho tæû thuû nhæîng cáy âaî choün læûa theo yï muäún, sau âoï âem träöng mäùi traïi thaình mäüt haìng vaì cho tæû thuû nhæîng traïi täút trãn haìng täút mong muäún. Vç phæång phaïp cáön nhiãöu diãûn têch (do coï nhiãöu doìng tæû thuû) nãn Jones, D.F. vaì Singleton, W.R. (1934) âaî âãö nghë mäùi traïi tæû thuû chè träöng thaình mäüt häúc coï 3 cáy. Nhåì täún êt âáút nãn coï thãø träöng nhiãöu traïi tæû thuû hån, giuïp tàng khaí nàng tuyãøn choün giæîa caïc doìng, nhæng laûi laìm giaím khaí nàng choün læûa trãn traïi. Nãn aïp duûng phäúi håüp âãø phæång phaïp âaût hiãûu quaí hån. Hiãûn nay, ngæåìi ta coï thãø taûo doìng thuáön bàòng caïch taûo nhæîng cáy bàõp âån bäüi nhåì phæång phaïp cáúy mä caïc haût pháún hoa. Sau âoï duìng colchichine âãø gáy âa bäüi hay læåîng bäüi. Nhæîng cáy læåîng bäüi naìy seî hoaìn toaìn âäöng håüp tæí. 4.2. Taûo giäúng bàõp lai âån (simple cross = SC) Giäúng lai âån laì giäúng âæåüc taûo nãn do viãûc lai giæîa hai doìng thuáön coï khaí nàng phäúi håüp cao. Nhåì thãø hiãûn tênh æu thãú lai toaìn diãûn, giäúng lai âån thæåìng cho nàng suáút cao vaì daûng cáy âäöng âãöu. Tuy nhiãn qua caïc âåìi sau (tæì F2), nàng suáút seî bë giaím dáön, trung bçnh khoaíng 15 - 30% sau mäùi âåìi nãn khäng thãø âãø giäúng âæåüc. Ngoaìi ra, vç nàng suáút cuía caïc doìng thuáön thæåìng ráút tháúp nãn viãûc saín xuáút häüt giäúng lai âån F1 coï giaï thaình ráút cao (thê duû häüt giäúng bàõp DK-888 nháûp vaìo Viãût nam coï giaï gáön 4 USD/kg), do âoï thæåìng êt âæåüc duìng trong saín xuáút, ngoaûi træì nhæîng giäúng lai âån âæåüc taûo thaình tæì nhæîng doìng thuáön coï nàng suáút khaï. 4.3. Taûo bàõp lai ba (three way cross) ( TC) Laì giäúng âæåüc taûo thaình bàòng caïch lai giæîa mäüt giäúng lai âån vaì mäüt doìng thuáön [(A x B) x C], trong âoï giäúng lai âån thæåìng âæåüc choün laìm cáy meû (thæåìng cho nàng suáút häüt giäúng cao). 4.4. Lai keïp (Double cross = DC) Laì giäúng lai giæîa hai giäúng lai âån coï khaí nàng phäúi håüp cao våïi nhau [(A xB) x (C x D)]. Vç váûy, giäúng lai keïp thæåìng coï daûng hçnh khäng âäöng nháút nhæ giäúng lai âån vãö phæång diãûn di truyãön, nhæng nhåì häüt giäúng âæåüc taûo tæì mäüt giäúng lai âån nãn cho nàng suáút cao, do âoï giaï thaình thæåìng haû. Giäúng naìy chè âæåüc träöng phäø biãún åí Myî tæì 1960 (duì âaî âæåüc Johnson, J. âãö nghë tæì 1915). Trong caïc phæång phaïp taûo bàõp lai, giäúng lai âån thæåìng cho nàng suáút cao nháút. Hiãûu quaí æu thãú lai seî giaím dáön khi säú doìng thuáön tàng > 4 doìng (Galeev, G.X., 1968). Hiãûu quaí lai giæîa caïc doìng thuáön coï thãø laìm nàng suáút tàng gáúp âäi so våïi phæång phaïp lai giæîa giäúng våïi doìng vaì gáúp ba láön so våïi lai giäúng våïi giäúng. Tuy nhiãn, hiãûu quaí æu thãú lai chè biãøu hiãûn roî khi âaî âæåüc xeït khaí nàng phäúi håüp giæîa caïc doìng thuáön tuyãøn choün træåïc âoï. 4.5. Phæång phaïp xeït khaí nàng phäúi håüp giæîa caïc doìng thuáön Caïc doìng thuáön chè âæåüc choün laìm cha meû cuía caïc giäúng lai âån, keïp vaì ba khi coï khaí nàng phäúi håüp cao. Âoï laì khaí nàng taûo æu thãú lai cho nàng suáút cao hån hàón caïc doìng khi âæåüc cho lai våïi nhau, nhåì taïc âäüng cuía nhæîng gen träüi thuáûn låüi. 49 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- Thæûc tãú, khäng phaíi táút caí nhæîng nguäön giäúng ban âáöu âãöu cho nhæîng doìng thuáön coï khaí nàng phäúi håüp cao. Theo Wellhausen, trong säú 250 giäúng bàõp coï nhiãöu nguäön gäúc âëa lyï khaïc nhau maì äng tuyãøn læûa, chè coï 5 giäúng coï giaï trë âãø taûo nhæîng doìng thuáön coï khaí nàng phäúi håüp cao. Theo Darwin (1877), sæû khaïc biãût naìy dãù taûo sæû khaïc biãût sinh lyï cuía caïc tãú baìo giao tæí tham gia vaìo sæû thuû pháún. Viãûc xeït âoaïn khaí nàng phäúi håüp thæåìng âæåüc thæûc hiãûn trãn ráút nhiãöu doìng thuáön, thæåìng > 100 doìng âãø coï hiãûu quaí âæåüc cao. Nhæ váûy, âãø taûo bàõp lai âån, phaíi thæí táút caí [n(n-1)/2] täø håüp lai (chæa kãø âaîo giao = lai ngæåüc) vaì [n(n-1)(n-2)(n-3)/8] täø håüp lai keïp. Vç säú phäúi håüp quaï låïn nãn ngæåìi ta thæåìng xeït khaí nàng phäúi håüp qua hai giai âoaûn: 4.5.1. Xeït khaí nàng phäúi håüp chung Âãø xeït khaí nàng cho æu thãú lai täøng quaït cuía caïc doìng, nhæîng doìng coï gen träüi täút seî hiãûn ra. Phæång phaïp naìy thæûc hiãûn bàòng caïch cho lai âènh (top cross = âáöu giao) giæîa caïc doìng thuáön (träöng laìm cáy meû) våïi mäüt giäúng thäng duûng laìm giäúng thæí (tester) (laìm cáy cha). Giäúng thæí thæåìng laì nhæîng giäúng coï cå såí di truyãön räüng vaì thæåìng choün tæì mäüt giäúng hay doìng coï nàng suáút tháúp, coï khaí nàng phäúi håüp keïm âãø khäng laìm che khuáút sæû bäüc läü tênh æu thãú lai cuía caïc doìng thuáön âang âaïnh giaï. Tyí lãû träöng thæåìng laì 3/1, 4/1, 6/2 hay 8/2 cho cáy meû/cha vaì phaíi ruït cåì cáy meû (caïc doìng thuáön) træåïc khi träø. Cuäúi cuìng, ngæåìi ta chè tuyãøn choün vaìo khoaíng 10 doìng täút nháút sau khi âaî tràõc nghiãûm caïc häüt F1 (láúy tæì traïi cuía caïc doìng thuáön laìm cáy caïi åí trãn). 4.5.2. Xeït khaí nàng phäúi håüp riãng Laì giai âoaûn xeït âoaïn mæïc âäü biãøu hiãûn æu thãú lai cuía tæìng täø håüp caïc càûp doìng thuáön âaî âæåüc tuyãøn tæì giai âoaûn trãn (khoaíng 10 doìng). Duìng phæång phaïp luán giao (diallel cross) âãø xeït nghiãûm, tæïc laì lai láön læåüt tæìng càûp täø håüp våïi nhau (våïi n(n-1)/2 täø håüp; tæïc 10 x 9/2 = 45 täø håüp, nãúu coï 10 doìng thuáön). Sau khi tràõc nghiãûm nàng suáút, càûp täø håüp naìo coï nàng suáút cao nháút seî âæåüc choün âãø saín xuáút giäúng lai âån. Âäúi våïi giäúng lai keïp, vç säú täø håüp caìng nhiãöu hån [3n(n-1)(n-2)(n-3)/24 càûp lai âån täø håüp nhau]. Do âoï, ngæåìi ta thæåìng choün 4 doìng thuáön coï khaí nàng phäúi håüp riãng cao nháút. Sau âoï xeït khaí nàng phäúi håüp cuía nhæîng doìng naìy âãø phoíng âoaïn täø håüp lai keïp täút nháút dæûa vaìo nàng suáút täø håüp lai âån. Vê duû coï 4 doìng thuáön: A, B, C, D, nàng suáút cuía n(n-1)(n-2)(n-3)(n-4)/8 = 3 càûp lai keïp âæåüc tênh båíi: (AxB) x (CxD) = [(AxC) + (AxD) + (BxC) + (BxD)] / 4 (AxC) x (BxD) = [(AxB) + (AxD) + (CxB) + (CxD)] / 4 (AxD) x (BxC) = [(AxB) + (AxC) + (DxB) + (DxC)] / 4 Phäúi håüp naìo cho nàng nàng suáút cao nháút seî âæåüc choün laìm cäng thæïc cuía giäúng lai keïp tuyãøn læûa. Viãûc saín xuáút bàõp lai cáön caïch ly caïc doìng thuáön vaì caïc giäúng lai (åí lai keïp, lai ba). Coï hai caïch caïch ly: 50 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- - Caïch ly thåìi gian: Träöng våïi thåìi gian chãnh lãûch våïi nhæîng giäúng laû khaïc. Cáön áún âënh ngaìy gieo âãø thåìi gian träø cuía caïc giäúng, doìng trong cuìng khu ruäüng saín xuáút giäúng caïch täúi thiãøu 15-20 ngaìy. - Caïch ly khoaíng caïch: Vç haût pháún bàõp coï thãø nhåì gioï khuãúch taïn ráút xa, nãn lä saín xuáút phaíi xa caïc ruäüng khaïc. Khoaíng caïch naìy tuìy thuäüc vaìo: täúc âäü, hæåïng gioï, säú haìng träöng baío vãû (khäng sæí duûng häüt laìm giäúng) vaì chiãöu cao cáy bàõp. Thæåìng khoaíng caïch > 200 m âæåüc xem laì an toaìn. Nhæng nãúu coï thãø träöng âæåüc âãún 13 haìng âãø baío vãû, chè cáön 50m laì coï thãø baío âaím âæåüc sæû taûp pháún. Tuy nhiãn, khi tháúy trong ruäüng coï nhæîng cáy con bë tçnh nghi laì lai taûp (åí nhæîng doìng thuáön) thç cáön phaíi loaûi boí ngay. Màûc duì cho nàng suáút cao, âäü âäöng âãöu täút, nhæng phæång phaïp lai giæîa caïc doìng thuáön cuîng gàûp mäüt vaìi khuyãút âiãøm: - Giaï häüt giäúng F1 cao vaì phaíi thay giäúng hàòng vuû vç nàng suáút bàõp nãúu träöng tæì häüt âåìi F2 seî bë giaím (tæì 15-30%). - Caïc giäúng coï cå såí di truyãön heûp (tênh thêch nghi heûp), nãn cáön phaíi coï âiãöu kiãûn mäi træåìng vaì kyî thuáût träöng tæång âäúi hoaìn haîo, Vç váûy, caïc giäúng bàõp lai thæåìng chè träöng trong âiãöu kiãûn coï trçnh âäü canh taïc cao. 5. CAÏC PHÆÅNG PHAÏP LAI TAÛO KHAÏC 5.1. Lai giæîa giäúng vaì doìng Laì phæång phaïp nhàòm caíi thiãûn nàng suáút cuía giäúng âëa phæång (laì giäúng coï khaí nàng thêch nghi räüng trong vuìng). Thæåìng sæí duûng giäúng âëa phæång laìm cáy meû. 5.2. Giäúng täøng håüp (synthetics) Âæåüc taûo thaình do sæû taûp giao cuía nhiãöu doìng thuáön våïi nhau (thæåìng > 5) bàòng caïch träün häüt giäúng F1 cuía nhæîng giäúng lai âån våïi nhau hay nhæîng doìng thuáön coï khaí nàng phäúi håüp cao våïi nhau. Giäúng täøng håüp måïi coï thãø âæåüc taûo tæì mäüt giäúng täøng håüp khaïc lai våïi mäüt giäúng hay doìng tuyãøn choün. 5.3. Giäúng häùn håüp (composites) Do taûp giao cuía nhiãöu giäúng hay doìng (>10 ) coï khaí nàng phäúi håüp cao hay coï nàng suáút vaì âàûc âiãøm täút. Noï cuîng coï thãø âæåüc taûo thaình tæì mäüt giäúng häùn håüp khaïc coï træåïc âoï. Thæåìng âæåüc taûo thaình bàòng caïch choün nhæîng giäúng täút tæì nhiãöu âëa phæång vaì träün chung häüt giäúng âãø träöng sau khi âaî xeït khaí nàng phäúi håüp chung. Sau âoï, tuyãøn choün caïc thãú hãû con bàòng mäüt trong nhæîng phæång phaïp thäng thæåìng. Giäúng täøng håüp vaì häùn håüp coï nhæîng æu khuyãút âiãøm: - Coï tênh thêch nghi räüng nhåì coï cå såí di truyãön räüng. - Nàng suáút êt bë giaím åí caïc thãú hãû sau, do âoï cå såí saín xuáút khäng phaíi lãû thuäüc nguäön häüt giäúng cung cáúp. Vç váûy, hai loaûi thêch håüp våïi caïc xæï âang phaït triãøn, thiãúu chuyãn viãn vaì coï maûng læåïi cung cáúp giäúng chæa täút. - Thêch håüp âiãöu kiãûn canh taïc nhoí, êt cáön cå giåïi, coï khaí nàng phäø biãún nhanh hån nhæîng giäúng lai SC, DC. Caïc giäúng bàõp häùn håüp vaì täøng håüp cho nàng suáút thaïp hån giäúng DC, SC, TC, cáy laûi thæåìng khäng âäöng âãöu nãn khoï cå giåïi hoïa kháu thu hoaûch. 51 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- 5.4. Giäúng phæïc håüp (complex) Lai giæîa giäúng âëa phæång vaì mäüt giäúng SC hay DC coï nguäön gäúc xa (än âåïi) âãø caíi thiãûn nàng suáút giäúng âëa phæång (thæåìng laì åí nhiãût âåïi). Trong viãûc taûo nhæîng giäúng häùn håüp hay täøng håüp, ngæåìi ta cuîng coï thãø duìng phæång phaïp häöi giao (back cross) âãø truyãön nhæîng gene làûn mong muäún (y) vaìo giäúng täút. Phæång phaïp tiãún haình thæåìng cáön 4 - 6 láön häöi giao vaì 8 - 9 âåìi träöng: 1. A x y 2. (A x y) x A 3. (A2 x y) tæû thuû. 4. Choün nhæîng cáy mang gene làûn y: (A2 x y) x A 5. (A3 x y) x A 6. (A4xy) tæû thuû. 7. Choün (A4 x y) x A 8. (A5 x y) tæû thuû. Choün nhæîng cáy mang gene làûn A, nhán giäúng phäø biãún (Trong tæåìng håüp y laì waxy, thay vç cho tæû thuû, coï thãø thæí wx.wx bàòng dung dëch Iode 0,5%). 5.5. Tuyãøn læûa tæû thuû pháún (self selection) Phæång phaïp lai âènh (top cross) khäng hæîu hiãûu làõm vç coï nhæîng âàûc tênh coï thãø bë giäúng thæí (tester) che láúp. Do âoï cuîng cáön tuyãøn læûa cáy tæû thuû. Phæång phaïp gäöm 3 thãú hãû/chu kyì: - Thãú hãû 1: Cho tæû thuû mäüt pháön häüt duìng âãø tràõc nghiãûm (S1). - Thãú hãû 2: Tràõc nghiãûm giæîa nhæîng doìng con tæû thuû, choün nhæîng doìng täút. - Thãú hãû 3: Träöng chung (taûp giao) nhæîng doìng S1 täút (pháön häüt coìn laûi). Tiãúp tuûc qua chu kyì khaïc. * Æu: + Loaûi âæåüc nhæîng gene xáúu khi lai taûo. Choün vaì giæî âæåüc nhæîng gene täút + Phán biãût âæåüc caïc doìng dãù daìng. + Hæîu hiãûu khi coï hiãûu æïng cäüng (Additive genetic variance). * Khuyãút: + Täún thåìi gian (3 thãú hãû/chu kyì). + Doìng S1 dãù bë mäi træåìng aính hæåíng, laìm lãûch hiãûu quaí. 5.6. Tuyãøn læûa âáöu giao (taïi tuûc) (Top cross progeny test, Half-sib progeny test, Recurrent selection) Coìn goüi laì tuyãøn læûa doìng con baïn cáûn giao. Mäùi chu kyì coï 3 thãú hãû: - Thãú hãû 1: Tæû thuû vaì taûp giao: Träöng táûp âoaìn. Choün nhæîng cáy täút cho lai vaì taûp giao (cáy cha) mäùi cáy täút naìy våïi 5-10 cáy tester (cáy meû). Giäúng tester laì 1 giäúng thuû pháún tæû do, giäúng täøng håüp hay giäúng nguyãn thuíy. Cáút giæî nhæîng traïi lai âãø tuyãøn choün. - Thãú hãû 2: Tràõc nghiãûm nàng suáút nhæîng doìng con âáöu giao âãø xeït khaí nàng phäúi håüp chung. Duìng lattice âãø choün 10-15% doìng khaï nháút. - Thãú hãû 3: Taûp giao nhæîng doìng con lai. Nhæîng traïi lai cuía nhæîng doìng khaï nháút âæåüc träün chung, träöng taûp giao taûo giäúng täøng håüp (synthetics) chu kyì 1. Tiãúp tuûc qua chu kyì 2. 5.7. Tuyãøn læûa càûp giao (toaìn cáûn) (Pair cross selection, Full sib selection, Full sib progeny test, bi parental selection) 52 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
- Mäùi chu kyì coï 2-3 thãú hãû: - Thãú hãû 1: Càûp giao: Choün hai cáy täút âãø thuû pháún cheïo nhau, khoaíng 300càûp. Häüt trãn traïi âãø riãng. 1/2 häüt trãn traïi âæåüc träöng tràõc nghiãûm nàng suáút. - Thãú hãû 2: Tràõc nghiãûm nàng suáút nhæîng doìng con càûp giao (vaì nhæîng âàûc tênh khaïc), choün loüc khoaíng 15% säú doìng. Choün häüt (åí thãú hãû 1) cuía nhæîng càûp täút nháút âãø tiãúp tuûc sang chu kyì khaïc (càûp giao giæîa caïc haìng khaïc), hoàûc tiãúp tuûc sang: - Thãú hãû 3: Taûp giao taûo táûp âoaìn måïi. 53 Dæång Minh. 1999. Giaïo trçnh män “Hoa Maìu”. Khoa Näng nghiãûp, ÂHCT.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Bài giảng chọn và tạo giống vật nuôi - Lê Thị Lan Phương
85 p |
264 |
90
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 8&9
43 p |
214 |
87
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 1
11 p |
208 |
87
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 5
13 p |
202 |
77
-
Kỹ thuật trồng và nhân giống cây hoa hồng part 1
10 p |
221 |
71
-
Phương pháp chọn và nhân giống gia súc - Nxb. Lao Động
135 p |
189 |
66
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 2
60 p |
147 |
56
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 6
46 p |
112 |
46
-
Giáo trình chọn giống và nhân giống - chương 3
17 p |
114 |
44
-
Ebook Phương pháp chọn giống cây trồng: Phần 1 – NXB Lao động
86 p |
60 |
31
-
CÔNG NGHỆ CHỌN VÀ NHÂN GIỐNG CAO SU
3 p |
51 |
13
-
Hướng dẫn kỹ thuật sản xuất hạt giống bắp lai
2 p |
50 |
8
-
NGHIÊN CỨU TUYỂN CHỌN GIỐNG MÔN SÁP
8 p |
63 |
6
-
Giáo trình tổ chức chọn lọc và gây tạo trâu bò cái giống bằng phương pháp nhân giống thuần và lai giống p8
5 p |
41 |
6
-
Kết quả tuyển chọn giống lúa lai hai dòng mới
9 p |
17 |
4
-
Tuyển chọn và nghiên cứu một số chủng vi sinh vật có khả năng sinh Amylaza trên bã sắn phế thải để sản xuất enzim cho chăn nuôi gia súc
3 p |
17 |
4
-
Đề tài: Sử dụng trâu đực giống ngoại hình to nhằm cải tạo tầm vóc và khả năng sinh trưởng của đàn trâu địa phương tại xã Ngọc Sơn - Thanh Chương - Nghệ An
8 p |
14 |
2

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Set-Cookie: TLDEVNamespace=495lvnl1df853em0kntgbaosg5; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
Bài học cho nhà quản trị
-
Bài giảng Dịch học và phong thủy cho nhà quản trị gồm các nội dung chính: Sơ lược về Kinh dịch (chu dịch), ra quyết định, dịch học sử dụng trong phong thủy. Tham khảo nội dung tài liệu để nắm bắt nội dung chi tiết.
100p laptop8x 03-08-2015 82 35 Download
-
Có rất nhiều tiêu chuẩn được đặt ra dành cho những người đứng mũi chịu sào trong mỗi công việc, nhưng có một tiêu chí mà hiếm khi được nhắc đến. Nhưng thật nực cười đó lại là tiêu chí quan trọng nhất bởi nó là nền tảng cho những tiêu chí tiếp theo. Đó là lòng can đảm. Tiêu chí quan trọng đầu tiên đó là lòng can đảm.
7p moclan_1 17-11-2012 26 1 Download
-
Bài giảng Nghiên cứu thị trường dành cho nhà quản trị Marketing giúp người học hiểu rõ các bước cơ bản của quy trình nghiên cứu thị trường; hiểu rõ cách xác định vấn đề và mục tiêu nghiên cứu; nắm vững cách xây dựng kế hoạch nghiên cứu; hiểu rõ các loại nghiên cứu thị trường và tình huống áp dụng.
55p womanhood911_07 05-11-2009 1172 653 Download
-
Trong cuộc sống, ai cũng có thể mắc phải sai lầm và quan trọng hơn hết là khi đó sửa chữa sai lầm như thế nào. Riêng đối với những nhà quản trị kinh doanh thì sai lầm là điều tối kỵ, do vậy khắc phục hậu quả từ sai sót cá nhân còn cần thiết và quan trọng hơn rất nhiều.
5p hoalan_5 01-04-2013 46 10 Download
-
Mục đích Trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản để có thể lãnh đạo, quản lý các tổ chức sản xuất kinh doanh hoặc các lĩnh vực khác. Sau khi học môn này, sinh viên sẽ Hiểu Quản trị là gì, và biết những công việc của nhà quản trị.
84p tinhphuong60 12-07-2010 1955 1608 Download
-
Câu 1: Đặng Lê Nguyên Vũ đã thể hiện những phẩm chất nhà quản trị đáng để học tập: Phẩm chất đầu tiên và đáng nói nhất là và tình yêu dân tộc nồng nàn: “Tôi chiến đấu vì thương hiệu Việt”. Đặng Lê Nguyên Vũ có trách nhiệm xã hội cao, ông đã tự tạo việc làm cho gần 15.000 nhân công.
23p meodentinhnghich 18-06-2011 2590 839 Download
-
Tổng quan chung về quản trị học: hoạt động quản trị, nhà quản trị, quản trị học, các cách tiếp cận khác nhau đối với quản trị học. Cung cấp các nhà quản trị một cách suy nghĩ có hệ thống những phương pháp giải quyết khoa học. cung cấp cho nhà quản trị về phân tích đánh giá nhận diện vấn đề.
46p chaudv 25-08-2010 867 545 Download
-
Quản trị là quá trình làm việc với và làm việc thông qua người khác nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức trong điều kiện môi trường thay đổi. Muốn làm việc với và làm việc thông qua người khác, nhà quản trị phải hiểu con người, phải hiểu rõ nhân viên, am hiểu tâm lý con người để chọn cách sai khiến và quản lý cho thích hợp.
45p nhanqtkdtg 28-12-2010 325 172 Download
-
CHƯƠNG I ĐẠI CƯƠNG VỀ QUẢN TRỊ VÀ NHÀ QUẢN TRỊ 1.1. Quản trị và vai trò của quản trị 1.1.1. Khái niệm ? Quản trị là hoạt động cần thiết trong tổ chức. ? Quản trị là hoạt động để đạt mục tiêu tổ chức. ?Qua?n tri. ho.c l hồn thnh cơng vie^.c thơng qua con ngu+o+`i. ?L khoa ho.c nghin cu+'u phn tích ve^` cơng vie^.c trong to^? chu+'c, to^?ng ke^'t cc kinh nghie^.m thnh nguyn ta('c v lý thuye^'t p du.ng cho tình huo^'ng tu+o+ng tu+. ...
27p hivu69 05-08-2011 336 88 Download
-
CHƯƠNG V QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN TRỊ Hiểu khái niệm và vai trò của quyết định. Biết các nguyên tắc khi ra quyết định. Ứng dụng được qui trình ra quyết định. Ứng dụng được các công cụ ra quyết định. CHƯƠNG V QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN TRỊ 1. Khái niệm, đặc điểm của quyết định 1.1. Khái niệm Quyết định là lựa chọn một giải pháp tốt nhất (hợp lý nhất) cho vấn đề xác định. 1.2.
23p hivu69 05-08-2011 197 73 Download
-
Mục tiêu của Chương 7: Quản trị nguồn nhân lực thuộc Bài giảng Quản trị học nhằm giải thích vai trò chiến lược của quản trị nguồn nhân lực. Giải thích mối quan hệ giữa những thay đổi về xã hội, tổ chức và lực lượng lao động với quản trị nguồn nhân lực Xác định nhu cầu các nhà quản trị tương lai cho tổ chức thông qua việc hoạch định nguồn nhân lực. Trình bày các nội dung chủ yếu của quản trị nguồn nhân lực trong tổ chức.
15p blue_12 09-05-2014 727 67 Download
-
Văn hóa doanh nghiệp và Quản trị nguồn nhân lực là bài giảng hay, trình bày về định vị văn hóa và quản trị HRM dành cho nhà quản trị tương lai.
49p six_12 13-03-2014 71 26 Download
-
Tài liệu "Quản trị học" bao gồm các câu hỏi nhằm giúp chúng ta củng cố và nắm nội dung về quản trị học như: Quản trị là gì, ai là nhà quản trị, vai trò và kỹ năng của một nhà quản trị, các yếu tố thành công cho nhà quản trị,... Hy vọng đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho các bạn.
11p phungiutrung 12-09-2015 69 13 Download
-
Bài giảng Khái niệm quản trị nhà nước (2013) tập trung trình bày các vấn đề cơ bản về thể chế chính thức và phi chính thức; quản trị nhà nước; những yếu tố cốt lõi của quản trị nhà nước. Hy vọng tài liệu là nguồn thông tin hữu ích cho quá trình học tập và nghiên cứu của các bạn.
5p hera_02 09-04-2016 9 2 Download
-
Mục đích: Trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản để có thể lãnh đạo, quản lý các tổ chức sản xuất kinh doanh hoặc các lĩnh vực khác. Sau khi học môn này, sinh viên sẽ : Hiểu Quản trị là gì, và biết những công việc của nhà quản trị. Có kiến thức và kỹ năng để quản trị có hiệu quả.
90p thuyhuong282 06-07-2010 961 644 Download
-
Kế toán quản trị ra đời chủ yếu phục vụ cho nhu cầu nội bộ của doanh nghiệp. Đối với các cổ đông, các chủ nợ, hội đồng quản trị và tổng giám đốc doanh nghiệp, kế toán quản trị cung cấp thông tin về tình hình hoạt động của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian bất kỳ. Quan trọng hơn, kế toán quản trị còn giúp cho các nhà quản lý đánh giá được hiệu quả của một kế hoạch để có thể kịp thời điều chỉnh hoạt động và ra mục tiêu.
9p phuonghoangnho 23-04-2010 459 214 Download
-
Quản trị học là môn học nghiên cứu cách thức tổ chức quản trị các tổ chức con người, từ đó khái quát rút ra nguyên lý quản trị chung nhất làm phương pháp luận cho các nhà quản trị. Tài liệu tham khảo cho các sinh viên chuyên ngành
0p nhatro75 12-07-2012 197 99 Download
-
Quá trình là từ diễn tả những chức năng đang được thực hiện và các công việc ưu tiên cần các nhà quản trị giải quyết, các chức năng này cụ thể là lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát. Tài liệu tham khảo dành cho các sinh viên chuyên ngành
36p meo_den_de_thuong 30-04-2011 276 94 Download
-
Mục tiêu chủ yếu của bài giảng kế toán quản trị là cung cấp thông tin cho nhà quản lý để lập kế hoạch và ra quyết định, trợ giúp nhà quản lý trong việc điều hành và kiểm soát hoạt động của tổ chức, thúc đẩy các nhà quản lý đạt được các mục tiêu của tổ chức, và đo lường hiệu quả hoạt động của các nhà quản lý và các bộ phận, đơn vị trực thuộc trong tổ chức.
210p nhatkyvodanh 05-09-2012 258 94 Download
-
Chào các bạn! Sau khi đọc bài viết "bài học nơi công sở " của Mỹ Duyên, tôi chợt nhớ tới một câu chuyện mà lúc còn là sinh viên năm 2 cô giáo dạy quản trị văn phòng đã kể cho chúng tôi nghe! Qua câu chuyện này tôi thấy mình học được một bài học rất hữu ích , cho nên tôi muốn kể cho các bạn nghe để cùng nhau chia sẽ!
6p minhtriet000 19-11-2010 131 42 Download

markdown:
# Bài học cho nhà quản trị
**Bài học cho nhà quản trị**
-
Bài giảng Dịch học và phong thủy cho nhà quản trị gồm các nội dung chính: Sơ lược về Kinh dịch (chu dịch), ra quyết định, dịch học sử dụng trong phong thủy. Tham khảo nội dung tài liệu để nắm bắt nội dung chi tiết.
100p
laptop8x
03-08-2015
82
35
Download
-
Có rất nhiều tiêu chuẩn được đặt ra dành cho những người đứng mũi chịu sào trong mỗi công việc, nhưng có một tiêu chí mà hiếm khi được nhắc đến. Nhưng thật nực cười đó lại là tiêu chí quan trọng nhất bởi nó là nền tảng cho những tiêu chí tiếp theo. Đó là lòng can đảm. Tiêu chí quan trọng đầu tiên đó là lòng can đảm.
7p
moclan_1
17-11-2012
26
1
Download
-
Bài giảng Nghiên cứu thị trường dành cho nhà quản trị Marketing giúp người học hiểu rõ các bước cơ bản của quy trình nghiên cứu thị trường; hiểu rõ cách xác định vấn đề và mục tiêu nghiên cứu; nắm vững cách xây dựng kế hoạch nghiên cứu; hiểu rõ các loại nghiên cứu thị trường và tình huống áp dụng.
55p
womanhood911_07
05-11-2009
1172
653
Download
-
Trong cuộc sống, ai cũng có thể mắc phải sai lầm và quan trọng hơn hết là khi đó sửa chữa sai lầm như thế nào. Riêng đối với những nhà quản trị kinh doanh thì sai lầm là điều tối kỵ, do vậy khắc phục hậu quả từ sai sót cá nhân còn cần thiết và quan trọng hơn rất nhiều.
5p
hoalan_5
01-04-2013
46
10
Download
-
Mục đích Trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản để có thể lãnh đạo, quản lý các tổ chức sản xuất kinh doanh hoặc các lĩnh vực khác. Sau khi học môn này, sinh viên sẽ Hiểu Quản trị là gì, và biết những công việc của nhà quản trị.
84p
tinhphuong60
12-07-2010
1955
1608
Download
-
Câu 1: Đặng Lê Nguyên Vũ đã thể hiện những phẩm chất nhà quản trị đáng để học tập: Phẩm chất đầu tiên và đáng nói nhất là và tình yêu dân tộc nồng nàn: “Tôi chiến đấu vì thương hiệu Việt”. Đặng Lê Nguyên Vũ có trách nhiệm xã hội cao, ông đã tự tạo việc làm cho gần 15.000 nhân công.
23p
meodentinhnghich
18-06-2011
2590
839
Download
-
Tổng quan chung về quản trị học: hoạt động quản trị, nhà quản trị, quản trị học, các cách tiếp cận khác nhau đối với quản trị học. Cung cấp các nhà quản trị một cách suy nghĩ có hệ thống những phương pháp giải quyết khoa học. cung cấp cho nhà quản trị về phân tích đánh giá nhận diện vấn đề.
46p
chaudv
25-08-2010
867
545
Download
-
Quản trị là quá trình làm việc với và làm việc thông qua người khác nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức trong điều kiện môi trường thay đổi. Muốn làm việc với và làm việc thông qua người khác, nhà quản trị phải hiểu con người, phải hiểu rõ nhân viên, am hiểu tâm lý con người để chọn cách sai khiến và quản lý cho thích hợp.
45p
nhanqtkdtg
28-12-2010
325
172
Download
-
CHƯƠNG I ĐẠI CƯƠNG VỀ QUẢN TRỊ VÀ NHÀ QUẢN TRỊ 1.1. Quản trị và vai trò của quản trị 1.1.1. Khái niệm ? Quản trị là hoạt động cần thiết trong tổ chức. ? Quản trị là hoạt động để đạt mục tiêu tổ chức. ?Qua?n tri. ho.c l hồn thnh cơng vie^.c thơng qua con ngu+o+`i. ?L khoa ho.c nghin cu+'u phn tích ve^` cơng vie^.c trong to^? chu+'c, to^?ng ke^'t cc kinh nghie^.m thnh nguyn ta('c v lý thuye^'t p du.ng cho tình huo^'ng tu+o+ng tu+. ...
27p
hivu69
05-08-2011
336
88
Download
-
CHƯƠNG V QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN TRỊ Hiểu khái niệm và vai trò của quyết định. Biết các nguyên tắc khi ra quyết định. Ứng dụng được qui trình ra quyết định. Ứng dụng được các công cụ ra quyết định. CHƯƠNG V QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN TRỊ 1. Khái niệm, đặc điểm của quyết định 1.1. Khái niệm Quyết định là lựa chọn một giải pháp tốt nhất (hợp lý nhất) cho vấn đề xác định. 1.2.
23p
hivu69
05-08-2011
197
73
Download
-
Mục tiêu của Chương 7: Quản trị nguồn nhân lực thuộc Bài giảng Quản trị học nhằm giải thích vai trò chiến lược của quản trị nguồn nhân lực. Giải thích mối quan hệ giữa những thay đổi về xã hội, tổ chức và lực lượng lao động với quản trị nguồn nhân lực Xác định nhu cầu các nhà quản trị tương lai cho tổ chức thông qua việc hoạch định nguồn nhân lực. Trình bày các nội dung chủ yếu của quản trị nguồn nhân lực trong tổ chức.
15p
blue_12
09-05-2014
727
67
Download
-
Văn hóa doanh nghiệp và Quản trị nguồn nhân lực là bài giảng hay, trình bày về định vị văn hóa và quản trị HRM dành cho nhà quản trị tương lai.
49p
six_12
13-03-2014
71
26
Download
-
Tài liệu "Quản trị học" bao gồm các câu hỏi nhằm giúp chúng ta củng cố và nắm nội dung về quản trị học như: Quản trị là gì, ai là nhà quản trị, vai trò và kỹ năng của một nhà quản trị, các yếu tố thành công cho nhà quản trị,... Hy vọng đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho các bạn.
11p
phungiutrung
12-09-2015
69
13
Download
-
Bài giảng Khái niệm quản trị nhà nước (2013) tập trung trình bày các vấn đề cơ bản về thể chế chính thức và phi chính thức; quản trị nhà nước; những yếu tố cốt lõi của quản trị nhà nước. Hy vọng tài liệu là nguồn thông tin hữu ích cho quá trình học tập và nghiên cứu của các bạn.
5p
hera_02
09-04-2016
9
2
Download
-
Mục đích: Trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản để có thể lãnh đạo, quản lý các tổ chức sản xuất kinh doanh hoặc các lĩnh vực khác. Sau khi học môn này, sinh viên sẽ : Hiểu Quản trị là gì, và biết những công việc của nhà quản trị. Có kiến thức và kỹ năng để quản trị có hiệu quả.
90p
thuyhuong282
06-07-2010
961
644
Download
-
Kế toán quản trị ra đời chủ yếu phục vụ cho nhu cầu nội bộ của doanh nghiệp. Đối với các cổ đông, các chủ nợ, hội đồng quản trị và tổng giám đốc doanh nghiệp, kế toán quản trị cung cấp thông tin về tình hình hoạt động của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian bất kỳ. Quan trọng hơn, kế toán quản trị còn giúp cho các nhà quản lý đánh giá được hiệu quả của một kế hoạch để có thể kịp thời điều chỉnh hoạt động và ra mục tiêu.
9p
phuonghoangnho
23-04-2010
459
214
Download
-
Quản trị học là môn học nghiên cứu cách thức tổ chức quản trị các tổ chức con người, từ đó khái quát rút ra nguyên lý quản trị chung nhất làm phương pháp luận cho các nhà quản trị. Tài liệu tham khảo cho các sinh viên chuyên ngành
0p
nhatro75
12-07-2012
197
99
Download
-
Quá trình là từ diễn tả những chức năng đang được thực hiện và các công việc ưu tiên cần các nhà quản trị giải quyết, các chức năng này cụ thể là lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát. Tài liệu tham khảo dành cho các sinh viên chuyên ngành
36p
meo_den_de_thuong
30-04-2011
276
94
Download
-
Mục tiêu chủ yếu của bài giảng kế toán quản trị là cung cấp thông tin cho nhà quản lý để lập kế hoạch và ra quyết định, trợ giúp nhà quản lý trong việc điều hành và kiểm soát hoạt động của tổ chức, thúc đẩy các nhà quản lý đạt được các mục tiêu của tổ chức, và đo lường hiệu quả hoạt động của các nhà quản lý và các bộ phận, đơn vị trực thuộc trong tổ chức.
210p
nhatkyvodanh
05-09-2012
258
94
Download
-
Chào các bạn! Sau khi đọc bài viết "bài học nơi công sở " của Mỹ Duyên, tôi chợt nhớ tới một câu chuyện mà lúc còn là sinh viên năm 2 cô giáo dạy quản trị văn phòng đã kể cho chúng tôi nghe! Qua câu chuyện này tôi thấy mình học được một bài học rất hữu ích , cho nên tôi muốn kể cho các bạn nghe để cùng nhau chia sẽ!
6p
minhtriet000
19-11-2010
131
42
Download

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=b3aq3rlvbtd2bltk643bo2p527; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Bất động sản cắt lỗ
-
Vấn đề cắt lỗ hay giảm lãi tưởng chừng như không có nhiều ý nghĩa đối với động thái giảm giá bán. Tuy nhiên, nếu phân tích kỹ, việc giảm giá bán của các chủ đầu tư xuất phát từ động cơ nào lại vô cùng có ý nghĩa với quyết định của người mua cũng như quyết định đến triển vọng thị trường trong thời gian tới.
3p bibocumi19 13-12-2012 28 7 Download
-
Ngoại trừ một số doanh nghiệp và nhà đầu tư thứ cấp giảm giá để cắt lỗ, phần lớn chủ đầu tư bất động sản hiện nay vẫn tin rằng thị trường sẽ đi lên trong một thời gian không xa. Với quan điểm đó nên phần lớn chủ đầu tư hiện nay vẫn neo giá bán sản phẩm hoặc chỉ giảm chút ít, vì theo họ, nếu giảm giá thì cũng đồng nghĩa với việc mất uy tín, danh tiếng của dự án, của chủ đầu tư, thậm chí là “muối mặt” với giới trong nghề.
4p bibocumi19 13-12-2012 47 14 Download
-
Ngoại trừ một số doanh nghiệp và nhà đầu tư thứ cấp giảm giá để cắt lỗ, phần lớn chủ đầu tư bất động sản hiện nay vẫn tin rằng thị trường sẽ đi lên trong một thời gian không xa. Thậm chí có những doanh nghiệp đã giảm giá căn hộ đến tay người tiêu dùng ở dưới mức giá thành sản xuất. Tuy nhiên, hiệu quả của việc giảm giá cũng rất hạn chế, thường chỉ có tác dụng trong từng thời điểm.
4p bibocumi12 29-10-2012 37 6 Download
-
Duy trì tỷ lệ sở hữu nhất định trong danh mục và cắt lỗ ngay khi thị giá giảm quá 10% giúp nhà đầu tư tồn tại trên thị trường. Để kiếm tiền thành công trên thị trường chứng khoán, nhà đầu tư không cần quá nhiều trình độ chuyên môn cũng như khả năng phân tích cao siêu của một chuyên gia mới thu lại hiệu quả nhất định. Những hiểu biết cơ bản về thị trường chứng khoán, tình hình vĩ mô, nền kinh tế là điều cần thiết khi bắt đầu. ...
7p nhungmuadauyeu123 21-06-2013 34 8 Download
-
Đề tài "Khảo sát, đánh giá hiện trạng khai thác và quản lý nguồn nước trên lưu vực sộng Đồng Nai chảy qua huyện Vĩnh Cửu"
Hiện nay tình hình khai thác sử dụng nước trên địa bàn tỉnh Đông Nai nói chung, khu vực huyện Vĩnh Cửu nói riêng còn rất nhiều bất cập. Hiện tượng khai thác cát trộm trên sông còn diễn ra rất mạnh, tình hình khai thác sử dụng nguồn nước cho các hoạt động sinh hoạt của người dân còn chưa được hợp lý. Sự quản lý của các cơ quan còn nhiều hạn chế và lỗ hỏng.
26p noduyen_227810 09-05-2011 175 64 Download
-
Thông thường có 3 tần xoắn ốc. Bắt đầu từ mép vỏ của tần xoắn ốc thứ hai có nhiều gờ nhô sắp xếp có thứ tự đến tận mép của miệng vỏ, 7 - 9 gờ nhô cuối cùng đầu không kín, dạng lỗ. Mặt ngoài vỏ gờ xoắn ốc và gờ sinh trưởng cắt nhau có dạng mặt vải sợi thô. Mặt trong của vỏ là tầng xà cừ phát...
27p vachmauthu5_2305 12-04-2011 82 18 Download
-
Đảo sở hữu những khu rừng nhiệt đới, cồn cát khổng lồ và hệ động thực vật hoang dã đa dạng. Đảo Fraser nằm dọc theo vùng duyên hải phía Nam của bang Queensland, Australia. Nó là đảo cát lớn nhất thế giới với diện tích 1.840 km2. UNESCO công nhận đảo Fraser là di sản thế giới vào năm 1992. Được bao quanh bởi những bờ biển và đụn cát, đảo có chiều dài chừng 120 km và chiều rộng xấp xỉ 24 km. .Con người bắt đầu sống trên đảo Fraser từ khoảng 5.
7p mountain123123 02-06-2013 25 2 Download
-
• Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm tiền gửi Hoạt động tín dụng đem lại lợi nhuận cao nhưng những rủi ro tín dụng có thể xảy ra vào bất cứ lúc nào làm cho tổ chức tín dụng bị thua lỗ, thậm chí bị phá sản
27p joanghai 25-05-2011 190 63 Download
-
Salad rau "đông lạnh" cực bắt mắt Chỉ cần 1 ý tưởng, rau quả cũng thành đặc sản luôn! Nguyên liệu từ thiên nhiên: - 5 cây nấm mỡ - 1 củ cà rốt - 1/4 cái bắp cải tím - 1/2 cây súp lơ xanh - 100gr đậu đũa - 2 quả cà chua - Một ít bột agar hoặc lá gelatin Cùng "mix" các loại rau với nhau nhé! Bước 1: - Rửa sạch và làm rau nha: + Cà rốt thái khoanh tròn + Đậu đũa cắt đôi + Bắp cải tím, súp lơ và nấm thái lát mỏng Bước...
4p misanu 04-08-2010 54 9 Download
-
Trên đảo là những khu rừng nhiệt đới, những cồn cát khổng lồ (có cồn cát cao tới 260m), bờ biển là những bãi cát trắng chạy dài bất tận, những vách đá cát, hệ động thực vật hoang dã. Đảo Fraser nằm dọc theo vùng duyên hải phía nam của bang Queensland, Australia. Nó là đảo cát lớn nhất thế giới với diện tích 1.840 km2. UNESSCO công nhận đảo Fraser là di sản thế giới vào năm 1992.
4p phuong_trinh_123 16-05-2013 36 1 Download
-
Cùng cô bạn đồng hành Sorrel - một phúc thần núi rừng và Ben - Cậu bé sẽ trở thành Kỵ sĩ rồng, ba người bạn nhỏ dấn thân vào cuộc phiêu lưu đầy cam go. Trên đường đi, họ gặp bao sinh vật kì lạ: Người lùn sơn cước, kỳ lân lửa, rắn biển khổng lồ, tiểu yêu - cát. Và luôn bị săn đuổi bởi một kẻ tàn ác: Con rồng khổng lồ bằng vàng và tên đầy tớ tâm phúc của nó. Mời các bạn tham khảo phần 1 cuốn sách.
126p tramnamcodon_09 12-05-2016 10 4 Download

markdown:
# Bất động sản cắt lỗ
**Bất động sản cắt lỗ**
-
Vấn đề cắt lỗ hay giảm lãi tưởng chừng như không có nhiều ý nghĩa đối với động thái giảm giá bán. Tuy nhiên, nếu phân tích kỹ, việc giảm giá bán của các chủ đầu tư xuất phát từ động cơ nào lại vô cùng có ý nghĩa với quyết định của người mua cũng như quyết định đến triển vọng thị trường trong thời gian tới.
3p
bibocumi19
13-12-2012
28
7
Download
-
Ngoại trừ một số doanh nghiệp và nhà đầu tư thứ cấp giảm giá để cắt lỗ, phần lớn chủ đầu tư bất động sản hiện nay vẫn tin rằng thị trường sẽ đi lên trong một thời gian không xa. Với quan điểm đó nên phần lớn chủ đầu tư hiện nay vẫn neo giá bán sản phẩm hoặc chỉ giảm chút ít, vì theo họ, nếu giảm giá thì cũng đồng nghĩa với việc mất uy tín, danh tiếng của dự án, của chủ đầu tư, thậm chí là “muối mặt” với giới trong nghề.
4p
bibocumi19
13-12-2012
47
14
Download
-
Ngoại trừ một số doanh nghiệp và nhà đầu tư thứ cấp giảm giá để cắt lỗ, phần lớn chủ đầu tư bất động sản hiện nay vẫn tin rằng thị trường sẽ đi lên trong một thời gian không xa. Thậm chí có những doanh nghiệp đã giảm giá căn hộ đến tay người tiêu dùng ở dưới mức giá thành sản xuất. Tuy nhiên, hiệu quả của việc giảm giá cũng rất hạn chế, thường chỉ có tác dụng trong từng thời điểm.
4p
bibocumi12
29-10-2012
37
6
Download
-
Duy trì tỷ lệ sở hữu nhất định trong danh mục và cắt lỗ ngay khi thị giá giảm quá 10% giúp nhà đầu tư tồn tại trên thị trường. Để kiếm tiền thành công trên thị trường chứng khoán, nhà đầu tư không cần quá nhiều trình độ chuyên môn cũng như khả năng phân tích cao siêu của một chuyên gia mới thu lại hiệu quả nhất định. Những hiểu biết cơ bản về thị trường chứng khoán, tình hình vĩ mô, nền kinh tế là điều cần thiết khi bắt đầu. ...
7p
nhungmuadauyeu123
21-06-2013
34
8
Download
-
[Đề tài "Khảo sát, đánh giá hiện trạng khai thác và quản lý nguồn nước trên lưu vực sộng Đồng Nai chảy qua huyện Vĩnh Cửu"](http://tailieu.vn/doc/de-tai-khao-sat-danh-gia-hien-trang-khai-thac-va-quan-ly-nguon-nuoc-tren-luu-vuc-song-dong-nai-ch-593346.html)
Hiện nay tình hình khai thác sử dụng nước trên địa bàn tỉnh Đông Nai nói chung, khu vực huyện Vĩnh Cửu nói riêng còn rất nhiều bất cập. Hiện tượng khai thác cát trộm trên sông còn diễn ra rất mạnh, tình hình khai thác sử dụng nguồn nước cho các hoạt động sinh hoạt của người dân còn chưa được hợp lý. Sự quản lý của các cơ quan còn nhiều hạn chế và lỗ hỏng.
26p
noduyen_227810
09-05-2011
175
64
Download
-
Thông thường có 3 tần xoắn ốc. Bắt đầu từ mép vỏ của tần xoắn ốc thứ hai có nhiều gờ nhô sắp xếp có thứ tự đến tận mép của miệng vỏ, 7 - 9 gờ nhô cuối cùng đầu không kín, dạng lỗ. Mặt ngoài vỏ gờ xoắn ốc và gờ sinh trưởng cắt nhau có dạng mặt vải sợi thô. Mặt trong của vỏ là tầng xà cừ phát...
27p
vachmauthu5_2305
12-04-2011
82
18
Download
-
Đảo sở hữu những khu rừng nhiệt đới, cồn cát khổng lồ và hệ động thực vật hoang dã đa dạng. Đảo Fraser nằm dọc theo vùng duyên hải phía Nam của bang Queensland, Australia. Nó là đảo cát lớn nhất thế giới với diện tích 1.840 km2. UNESCO công nhận đảo Fraser là di sản thế giới vào năm 1992. Được bao quanh bởi những bờ biển và đụn cát, đảo có chiều dài chừng 120 km và chiều rộng xấp xỉ 24 km. .Con người bắt đầu sống trên đảo Fraser từ khoảng 5.
7p
mountain123123
02-06-2013
25
2
Download
-
• Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm tiền gửi Hoạt động tín dụng đem lại lợi nhuận cao nhưng những rủi ro tín dụng có thể xảy ra vào bất cứ lúc nào làm cho tổ chức tín dụng bị thua lỗ, thậm chí bị phá sản
27p
joanghai
25-05-2011
190
63
Download
-
Salad rau "đông lạnh" cực bắt mắt Chỉ cần 1 ý tưởng, rau quả cũng thành đặc sản luôn! Nguyên liệu từ thiên nhiên: - 5 cây nấm mỡ - 1 củ cà rốt - 1/4 cái bắp cải tím - 1/2 cây súp lơ xanh - 100gr đậu đũa - 2 quả cà chua - Một ít bột agar hoặc lá gelatin Cùng "mix" các loại rau với nhau nhé! Bước 1: - Rửa sạch và làm rau nha: + Cà rốt thái khoanh tròn + Đậu đũa cắt đôi + Bắp cải tím, súp lơ và nấm thái lát mỏng Bước...
4p
misanu
04-08-2010
54
9
Download
-
Trên đảo là những khu rừng nhiệt đới, những cồn cát khổng lồ (có cồn cát cao tới 260m), bờ biển là những bãi cát trắng chạy dài bất tận, những vách đá cát, hệ động thực vật hoang dã. Đảo Fraser nằm dọc theo vùng duyên hải phía nam của bang Queensland, Australia. Nó là đảo cát lớn nhất thế giới với diện tích 1.840 km2. UNESSCO công nhận đảo Fraser là di sản thế giới vào năm 1992.
4p
phuong_trinh_123
16-05-2013
36
1
Download
-
Cùng cô bạn đồng hành Sorrel - một phúc thần núi rừng và Ben - Cậu bé sẽ trở thành Kỵ sĩ rồng, ba người bạn nhỏ dấn thân vào cuộc phiêu lưu đầy cam go. Trên đường đi, họ gặp bao sinh vật kì lạ: Người lùn sơn cước, kỳ lân lửa, rắn biển khổng lồ, tiểu yêu - cát. Và luôn bị săn đuổi bởi một kẻ tàn ác: Con rồng khổng lồ bằng vàng và tên đầy tớ tâm phúc của nó. Mời các bạn tham khảo phần 1 cuốn sách.
126p
tramnamcodon_09
12-05-2016
10
4
Download

Set-Cookie: TLDEVNamespace=jf5t5g123ledof68cst9373hl2; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
Câu chuyện về nữa cốc nước đầy
-
Cuộc sống ngổn ngang trăm mối khiến chúng ta đôi khi rơi vào trạng thái stress đầy lo âu và phiền muộn. Cần làm gì để có thể vượt qua những khó khăn này? Bài viết dưới đây sẽ cho bạn một chiếc chìa khoá, hoặc ít nhất qua cách nhìn về tư duy tích cực của tác giả, biết đâu bạn sẽ tìm được chiếc chìa khoá mở cánh cửa Bình
4p ntgioi1204 19-10-2009 1058 567 Download
-
Cuộc sống ngổn ngang trăm mối khiến chúng ta đôi khi rơi vào trạng thái stress đầy lo âu và phiền muộn. Cần làm gì để có thể vượt qua những khó khăn này? Bài viết dưới đây sẽ cho bạn một chiếc chìa khoá, hoặc ít nhất qua cách nhìn về tư duy tích cực của tác giả, biết đâu bạn sẽ tìm được chiếc chìa khoá mở cánh cửa Bình an và Hạnh phúc cho riêng mình. “Hãy nhìn phần nửa đầy của ly nước, thay vì nửa vơi” Không cần nhờ đến cô hoa hậu hoàn vũ...
7p giomuaxuantoi 20-05-2010 262 149 Download
-
Cuộc sống ngổn ngang trăm mối khiến chúng ta đôi khi rơi vào trạng thái stress đầy lo âu và phiền muộn. Cần làm gì để có thể vượt qua những khó khăn này? Câu chuyện về nửa cốc nước Bài viết dưới đây sẽ cho bạn một chiếc chìa khoá, hoặc ít nhất qua cách nhìn về tư duy tích cực của tác giả, biết đâu bạn sẽ tìm được chiếc chìa khoá mở cánh cửa Bình an và Hạnh phúc cho riêng mình.
8p qwedcxsaz 30-09-2012 62 18 Download
-
Cuộc sống ngổn ngang trăm mối khiến chúng ta đôi khi rơi vào trạng thái stress đầy lo âu và phiền muộn. Cần làm gì để có thể vượt qua những khó khăn này? Bài viết dưới đây sẽ cho bạn một chiếc chìa khoá, hoặc ít nhất qua cách nhìn về tư duy tích cực của tác giả, biết đâu bạn sẽ tìm được chiếc chìa khoá mở cánh cửa Bình an và Hạnh phúc cho riêng mình. “Hãy nhìn phần nửa đầy của ly nước, thay vì nửa vơi”...
9p hongnhung_7 26-03-2011 152 38 Download
-
Cả trại giam xôn xao về cái tin ấy. - Này, các đằng ấy đã biết tin gì chưa? Ichxan Vadêlin đang ở đây đấy! - Làm gì có chuyện! - Tớ nói điêu tớ làm con chó! - Hắn đã "đoạn" từ lâu rồi kia mà! - Lại còn mở tiệm cà phê đàng hoàng nữa chứ? - Cóc tin được! Cậu nói láo!
7p lucky_1 03-06-2013 30 2 Download
CHỦ ĐỀ BẠN MUỐN TÌM
- Dạy vẽ cho bé
- Dạy trẻ kể chuyện
- Dây chuyền sản xuất
- Quy định về dạy thêm
- Dây chuyền sản xuất tự động
- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- Dạy vẽ chân dung
- Câu chuyện cổ tích
- Chuyện cổ tích về loài người
- Biểu mẫu " quyết định về việc chuyển công tác"
- Cách chuyển câu sang bị động
- Câu chuyện báo chí
- Câu hỏi quản lý nhà nước về kinh tế
- Câu hỏi về an toàn giao thông
- Câu hỏi về chủ nghĩa mac-lenin
- Câu hỏi về hóa học
- Câu hỏi về nhà nước
- Chuyển dịch cơ cấu lao động
- Giảng dạy và huấn luyện đá cầu
- Những câu chuyện về bác hồ

markdown:
# Câu chuyện về nữa cốc nước đầy
**Câu chuyện về nữa cốc nước đầy**
-
Cuộc sống ngổn ngang trăm mối khiến chúng ta đôi khi rơi vào trạng thái stress đầy lo âu và phiền muộn. Cần làm gì để có thể vượt qua những khó khăn này? Bài viết dưới đây sẽ cho bạn một chiếc chìa khoá, hoặc ít nhất qua cách nhìn về tư duy tích cực của tác giả, biết đâu bạn sẽ tìm được chiếc chìa khoá mở cánh cửa Bình
4p
ntgioi1204
19-10-2009
1058
567
Download
-
Cuộc sống ngổn ngang trăm mối khiến chúng ta đôi khi rơi vào trạng thái stress đầy lo âu và phiền muộn. Cần làm gì để có thể vượt qua những khó khăn này? Bài viết dưới đây sẽ cho bạn một chiếc chìa khoá, hoặc ít nhất qua cách nhìn về tư duy tích cực của tác giả, biết đâu bạn sẽ tìm được chiếc chìa khoá mở cánh cửa Bình an và Hạnh phúc cho riêng mình. “Hãy nhìn phần nửa đầy của ly nước, thay vì nửa vơi” Không cần nhờ đến cô hoa hậu hoàn vũ...
7p
giomuaxuantoi
20-05-2010
262
149
Download
-
Cuộc sống ngổn ngang trăm mối khiến chúng ta đôi khi rơi vào trạng thái stress đầy lo âu và phiền muộn. Cần làm gì để có thể vượt qua những khó khăn này? Câu chuyện về nửa cốc nước Bài viết dưới đây sẽ cho bạn một chiếc chìa khoá, hoặc ít nhất qua cách nhìn về tư duy tích cực của tác giả, biết đâu bạn sẽ tìm được chiếc chìa khoá mở cánh cửa Bình an và Hạnh phúc cho riêng mình.
8p
qwedcxsaz
30-09-2012
62
18
Download
-
Cuộc sống ngổn ngang trăm mối khiến chúng ta đôi khi rơi vào trạng thái stress đầy lo âu và phiền muộn. Cần làm gì để có thể vượt qua những khó khăn này? Bài viết dưới đây sẽ cho bạn một chiếc chìa khoá, hoặc ít nhất qua cách nhìn về tư duy tích cực của tác giả, biết đâu bạn sẽ tìm được chiếc chìa khoá mở cánh cửa Bình an và Hạnh phúc cho riêng mình. “Hãy nhìn phần nửa đầy của ly nước, thay vì nửa vơi”...
9p
hongnhung_7
26-03-2011
152
38
Download
-
Cả trại giam xôn xao về cái tin ấy. - Này, các đằng ấy đã biết tin gì chưa? Ichxan Vadêlin đang ở đây đấy! - Làm gì có chuyện! - Tớ nói điêu tớ làm con chó! - Hắn đã "đoạn" từ lâu rồi kia mà! - Lại còn mở tiệm cà phê đàng hoàng nữa chứ? - Cóc tin được! Cậu nói láo!
7p
lucky_1
03-06-2013
30
2
Download
## CHỦ ĐỀ BẠN MUỐN TÌM
[Dạy vẽ cho bé](http://tailieu.vn/tag/day-ve-cho-be.html) [Dạy trẻ kể chuyện](http://tailieu.vn/tag/day-tre-ke-chuyen.html) [Dây chuyền sản xuất](http://tailieu.vn/tag/day-chuyen-san-xuat.html) [Quy định về dạy thêm](http://tailieu.vn/tag/quy-dinh-ve-day-them.html) [Dây chuyền sản xuất tự động](http://tailieu.vn/tag/day-chuyen-san-xuat-tu-dong.html) [Chuyển dịch cơ cấu kinh tế](http://tailieu.vn/tag/chuyen-dich-co-cau-kinh-te.html) [Dạy vẽ chân dung](http://tailieu.vn/tag/day-ve-chan-dung.html) [Câu chuyện cổ tích](http://tailieu.vn/tag/cau-chuyen-co-tich.html) [Chuyện cổ tích về loài người](http://tailieu.vn/tag/chuyen-co-tich-ve-loai-nguoi.html) [Biểu mẫu " quyết định về việc chuyển công tác"](http://tailieu.vn/tag/bieu-mau-quyet-dinh-ve-viec-chuyen-cong-tac-.html) [Cách chuyển câu sang bị động](http://tailieu.vn/tag/cach-chuyen-cau-sang-bi-dong.html) [Câu chuyện báo chí](http://tailieu.vn/tag/cau-chuyen-bao-chi.html) [Câu hỏi quản lý nhà nước về kinh tế](http://tailieu.vn/tag/cau-hoi-quan-ly-nha-nuoc-ve-kinh-te.html) [Câu hỏi về an toàn giao thông](http://tailieu.vn/tag/cau-hoi-ve-an-toan-giao-thong.html) [Câu hỏi về chủ nghĩa mac-lenin](http://tailieu.vn/tag/cau-hoi-ve-chu-nghia-mac-lenin.html) [Câu hỏi về hóa học](http://tailieu.vn/tag/cau-hoi-ve-hoa-hoc.html) [Câu hỏi về nhà nước](http://tailieu.vn/tag/cau-hoi-ve-nha-nuoc.html) [Chuyển dịch cơ cấu lao động](http://tailieu.vn/tag/chuyen-dich-co-cau-lao-dong.html) [Giảng dạy và huấn luyện đá cầu](http://tailieu.vn/tag/giang-day-va-huan-luyen-da-cau.html) [Những câu chuyện về bác hồ](http://tailieu.vn/tag/nhung-cau-chuyen-ve-bac-ho.html)

Set-Cookie: TLDEVNamespace=v7q148hbujt5e7c5it2pptklk3; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
Cúm heo (swine flu)
-
Trong mấy tuần lễ vừa qua, tin tức về Cúm Heo (Swine Flu) đã được truyền thông tới tấp loan báo, thảo luận. Dân chúng rất quan tâm và e ngại theo dõi. Trong khi đó thì các chuyên viên y tế công cộng trên thế giới đã nhóm họp khNn cấp tại Genève để thảo luận về tình trạng nguy hại của cúm heo ở loài người hiện đang xảy ra tại mấy quốc gia Bắc Mỹ và tìm biện pháp đối phó. Họ liên tục thảo luận với nhau bằng điện thoại và sẽ họp lại một lần...
4p candysweet 29-09-2009 59 13 Download
-
Cúm heo là gì? Cúm heo, swine flu, là bệnh cấp tính đường hô hấp có khã năng lây lan cao của heo, gây ra bởi siêu vi influenza A của heo. Có khuynh hướng lây lan rất nhanh và tỉ lệ tử vong thấp (1-4%). Siêu vi lây trong heo qua các hạt nước siêu nhỏ của đường hô hấp, qua tiếp xúc trực tiếp hay gián tiếp, và tồn tại trong những con heo mang siêu vi nhưng không có triệu chứng. Dịch cúm heo xảy ra quanh năm, tăng lên vào mùa thu và mùa đông ở...
5p 2barbie 13-09-2010 58 9 Download
-
Đúng như lời tiên tri của các nhà dịch tễ học là cơn đại dịch cúm heo, swine flu H1N1 đã trở lại vào mùa Thu năm nay. Các báo cáo về tình hình cúm heo trên cả nước đã xác nhận là tại các trường Trung, Đại Học đã xuất hiện nhiều trường hợp cúm heo tuy rằng chưa có ai chết. Ngay cả tại trường Võ Bị Không Quân tại Colorado Springs cũng có hàng trăm khóa sinh bị lây bệnh làm cản trở việc đào tạo các phi công cho quân đội Mỹ. Nguyên do là...
7p bookmarks 07-04-2011 55 5 Download
-
Trong mấy tuần lễ vừa qua, tin tức về Cúm Heo (Swine Flu) đã được truyền thông tới tấp loan báo, thảo luận. Dân chúng rất quan tâm và e ngại theo dõi. Trong khi đó thì các chuyên viên y tế công cộng trên thế giới đã nhóm họp khẩn cấp tại Genève để thảo luận về tình trạng nguy hại của cúm heo ở loài người hiện đang xảy ra tại mấy quốc gia Bắc Mỹ và tìm biện pháp đối phó. Họ liên tục thảo luận với nhau bằng điện thoại và sẽ họp lại một...
11p bookmarks 07-04-2011 27 4 Download

markdown:
# Cúm heo (swine flu)
**Cúm heo (swine flu)**
-
Trong mấy tuần lễ vừa qua, tin tức về Cúm Heo (Swine Flu) đã được truyền thông tới tấp loan báo, thảo luận. Dân chúng rất quan tâm và e ngại theo dõi. Trong khi đó thì các chuyên viên y tế công cộng trên thế giới đã nhóm họp khNn cấp tại Genève để thảo luận về tình trạng nguy hại của cúm heo ở loài người hiện đang xảy ra tại mấy quốc gia Bắc Mỹ và tìm biện pháp đối phó. Họ liên tục thảo luận với nhau bằng điện thoại và sẽ họp lại một lần...
4p
candysweet
29-09-2009
59
13
Download
-
Cúm heo là gì? Cúm heo, swine flu, là bệnh cấp tính đường hô hấp có khã năng lây lan cao của heo, gây ra bởi siêu vi influenza A của heo. Có khuynh hướng lây lan rất nhanh và tỉ lệ tử vong thấp (1-4%). Siêu vi lây trong heo qua các hạt nước siêu nhỏ của đường hô hấp, qua tiếp xúc trực tiếp hay gián tiếp, và tồn tại trong những con heo mang siêu vi nhưng không có triệu chứng. Dịch cúm heo xảy ra quanh năm, tăng lên vào mùa thu và mùa đông ở...
5p
2barbie
13-09-2010
58
9
Download
-
Đúng như lời tiên tri của các nhà dịch tễ học là cơn đại dịch cúm heo, swine flu H1N1 đã trở lại vào mùa Thu năm nay. Các báo cáo về tình hình cúm heo trên cả nước đã xác nhận là tại các trường Trung, Đại Học đã xuất hiện nhiều trường hợp cúm heo tuy rằng chưa có ai chết. Ngay cả tại trường Võ Bị Không Quân tại Colorado Springs cũng có hàng trăm khóa sinh bị lây bệnh làm cản trở việc đào tạo các phi công cho quân đội Mỹ. Nguyên do là...
7p
bookmarks
07-04-2011
55
5
Download
-
Trong mấy tuần lễ vừa qua, tin tức về Cúm Heo (Swine Flu) đã được truyền thông tới tấp loan báo, thảo luận. Dân chúng rất quan tâm và e ngại theo dõi. Trong khi đó thì các chuyên viên y tế công cộng trên thế giới đã nhóm họp khẩn cấp tại Genève để thảo luận về tình trạng nguy hại của cúm heo ở loài người hiện đang xảy ra tại mấy quốc gia Bắc Mỹ và tìm biện pháp đối phó. Họ liên tục thảo luận với nhau bằng điện thoại và sẽ họp lại một...
11p
bookmarks
07-04-2011
27
4
Download

Set-Cookie: TLDEVNamespace=bbces9jfpcuqeql0nviavakmg3; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly