text:
Greenland
Greenland (tiếng Greenland: Kalaallit Nunaat, nghĩa "vùng đất của con người"; tiếng Đan Mạch: Grønland, nghĩa "Vùng đất xanh") là một quốc gia tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch. Dù về địa lý và dân tộc đây là một đảo quốc Bắc cực liên kết với lục địa Bắc Mỹ, nhưng về lịch sử Greenland có quan hệ mật thiết với châu Âu. Đại Tây Dương bao quanh Greenland ở phía đông nam; Biển Greenland ở phía đông; Bắc Băng Dương ở phía bắc; và Vịnh Baffin ở phía tây. Nước nằm gần vùng này nhất là Iceland, ở phía đông Greenland trong Đại Tây Dương và Canada ở phía tây bên kia Vịnh Baffin. Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới. Đây cũng là nơi có vườn quốc gia lớn nhất thế giới.
Khoảng 81% diện tích bề mặt Greenland bị băng bao phủ, được gọi là mũi băng Greenland, trọng lượng của băng đã nén vùng đất trung tâm lục địa hình thành nên một lòng chảo nằm thấp hơn 300 m [1.000 ft] dưới mực nước biển. Hầu như tất cả người dân Greenland đều sống dọc theo các vịnh hẹp (fjords) ở phía tây nam đảo chính, nơi có khí hậu ôn hoà hơn. Đa phần người dân Greenland là hậu duệ của cả người Kalaallit (Inuit) và Scandinavia và sử dụng tiếng Greenland (hay Kalaallisut) làm ngôn ngữ chính. Tiếng Greenland được hơn 50.000 người sử dụng, lớn hơn toàn bộ nhóm ngôn ngữ Eskimo-Aleut cộng lại. Một cộng đồng thiểu số Đan Mạch di cư tới đây nói tiếng Đan Mạch. Cả hai đều là ngôn ngữ chính thức, trong khi đó phương ngữ Greenland phía tây là hình thức chính thức của tiếng Greenland.
Hiện đang có cuộc tranh cãi ngoại giao về chủ quyền giữa Canada và Greenland (được đại diện trên trường quốc tế bởi Đan Mạch) về hòn đảo nhỏ Hans.
Greenland trở thành thuộc địa của Vương quốc Na Uy (Norgesveldet) từ năm 1261. Tuy nhiên, từ sau năm 1397, khi có Liên minh Kalmar, thì quyền kiểm soát Greenland trên thực tế dần dần rơi vào tay Vương quốc Đan Mạch và tới năm 1814 khi có Hòa ước Kiel thì Greenland hoàn toàn trở thành thuộc địa của Đan Mạch.
Tới ngày 5 tháng 6 năm 1953, khi Đan Mạch tu chính Luật căn bản (cũng gọi là Luật hiến pháp) thì Greenland được sát nhập thành một amt (tương đương tỉnh hạt) của Đan Mạch. Sau cuộc trưng cầu ý dân năm 1978, Greenland được Quốc hội Đan Mạch (Folketing) biểu quyết Luật số 577 vào ngày 29 tháng 11 năm 1978 trao cho quyền tự trị. Luật bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 tháng 5 năm 1979. Nữ hoàng Đan Mạch, Margrethe II, vẫn là quốc trưởng của Greenland. Các cử tri Greenland đã lựa chọn tách khỏi Cộng đồng kinh tế châu Âu ngay sau khi được trao quyền tự trị.
Sau gần 300 năm dưới sự cai trị của Đan Mạch,Greenland đã tiến 1 bước dài trong việc độc lập với Đan Mạch. Cuộc trưng cầu dân ý năm 2008 nhằm đề nghị nhiều quyền hạn hơn từ phía Copenhagen đã được công nhận và có hiệu lực từ ngày 21 tháng 6 năm 2009. Đan Mạch vẫn giữ lại quyền kiểm soát tài chính, đối ngoại, quốc phòng nhưng sẽ giảm dần trợ cấp hàng năm và từ bỏ quyền kiểm soát tài nguyên thiên nhiên trên đảo. Người Greenland - hầu hết là người bản địa Inuit - sẽ được đối xử như người riêng biệt theo luật quốc tế.[1]
Mục lục
Từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]
Cái tên "Greenland" do những người Scandinavia định cư đặt. Truyện dân gian Bắc Âu có kể rằng Erik Đỏ bị trục xuất khỏi Iceland vì tội giết người. Ông cùng với đại gia đình và những người nô lệ, lên tàu đi tìm vùng đất được đồn đại là ở hướng tây bắc. Sau khi đã tới nơi, ông đặt tên cho vùng đất này là Grønland ("Greenland"), có lẽ để thu hút thêm những người khác tới định cư ở đây. Greenland cũng được gọi là Gruntland ("Ground-land") trên những bản đồ thời trước. Việc "Green" có phải là sự phiên âm sai của "Grunt" ("Ground"), chỉ những vịnh cạn, hay ngược lại vẫn là điều chưa sáng tỏ. Tuy nhiên, cũng cần nhớ rằng phần phía nam của Greenland (nơi không bị băng bao phủ) thật sự rất xanh, ít nhất trong mùa hè.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Dân cư nguyên thủy của Greenland xuất xứ từ vùng Trung Á, nơi các bộ tộc Eskimo tức người Inuit di chuyển bằng đường bộ qua eo biển Bering, qua Alaska rồi đi tiếp tới các đảo ở phía bắc Canada. Từ đó họ đã đi bộ qua eo biển hẹp tới vùng Thule khoảng năm 2.500 trước Công nguyên (vùng mà nhà thám hiểm Hy lạp Pytheas đặt tên cho một hòn đảo mà ông ta đã đặt chân lên khoảng năm 330-320 TCN, không biết đích xác nơi nào, dường như là Iceland hay quần đảo Faroe hay Greenland hay Hålogaland (miền bắc Na Uy). Những người nhập cư đầu tiên này được xem là thuộc nền văn hóa Independence I, theo tên địa điểm mà các di tích khảo cổ đã được tìm thấy.
Tới khoảng năm 1.600 TCN, có một đợt dân nhập cư tới cư ngụ ở dọc theo bờ biển phía tây, thuộc nền văn hóa Saqqaq. Họ sống tại đây trong khoảng 1.000 năm, sau đó dường như họ không chịu nổi sự biến đổi khí hậu nữa.
Sau đó tới nhóm người thuộc nền văn hoá Dorset (văn hoá Paleo-Eskimo) ở thời tiền sử nhập cư vào khu bờ biển phía đông và phía tây, và nền văn hoá này đã biến mất vào khoảng năm 200. Ngày nay còn nhiều di tích khảo cổ tại các nhà bảo tàng địa phương ở Greenland. Từ đó về sau, dường như không hề có người sinh sống trên hòn đảo này trong 8 thế kỷ.
Những nông dân Iceland dưới sự lãnh đạo của Erik Đỏ (Eirik Raude) tới Greenland vào khoảng năm 982. Họ đã lập ra ba khu định cư ở Brattahlid gần mũi cực tây nam hòn đảo, và chính họ đã đặt tên cho đảo là Grønland (Greenland). những nơi này đã phát triển nhanh chóng trong vài thế kỷ sau đó, và đã biến mất sau hơn 450 năm có người sinh sống.
Đợt dân nhập cư cuối cùng xảy ra khoảng năm 1.200 và những di dân này là tổ tiên của dân cư Greenland hiện nay.
Thời ấy, các vịnh hẹp (fjords) ở phần phía nam hòn đảo có hệ động thực vật phát triển và khí hậu ấm hơn, có lẽ vì thế nó được gọi là Giai đoạn ấm Trung Cổ. Các cộng đồng xa xôi đó đã phát triển, và sinh sống bằng việc đồng áng, săn bắn cũng như buôn bán với mẫu quốc. Dường như những người tới định cư sống khá hoà thuận với người Inuit, họ đã di cư về phía nam từ các đảo Bắc Cực của Bắc Mỹ từ khoảng năm 1200. Năm 1261, Greenland trở thành thuộc địa của Vương quốc Na Uy. Tới lượt mình Na Uy lại tham gia vào Liên minh Kalmar năm 1397 và sau này là Liên minh Đan Mạch-Na Uy.
Sau gần năm trăm năm, những người định cư Scandinavia đã biến mất, có lẽ vì nạn đói trong thế kỷ 15 ở thời Băng hà nhỏ, khi các điều kiện khí hậu trở nên khắc nghiệt hơn, và tiếp xúc với Châu Âu bị gián đoạn. Xương cốt thời kỳ này được tìm thấy ngày nay cho thấy những bằng chứng ủng hộ điều đó. Mộ số người tin rằng những người định cư đã biến mất vì bệnh dịch hạch hay bị người Inuit tiêu diệt. Các nhà sử học đã chỉ ra rằng những tên cướp biển người Basque hay người Anh hay những kẻ buôn bán nô lệ từ Bờ biển Barbary đã góp phần vào sự biến mất của những cộng đồng tại Greenland.
Năm 1721, mục sư người Na Uy gốc Đan Mạch Hans Egede, được vua Frederik IV của Đan Mạch phái tới Greenland để tìm các cư dân Bắc Âu, nhưng không thấy, mà chỉ gặp dân Inuit, ông ta bắt đầu truyền giáo, khiến họ cải sang Kitô giáo. Hans Egede đặt nền móng cho thành phố Nuuk (nay là thủ phủ của Greenland), vừa truyền giáo vừa buôn bán nhân danh vua Đan Mạch.
Đan Mạch-Na Uy tái xác nhận tuyên bố chủ quyền của họ với thuộc địa này năm 1721. Các mối quan hệ của hòn đảo với Na Uy trở nên xấu đi sau Hòa ước Kiel năm 1814, theo đó Thuỵ Điển giành được quyền kiểm soát toàn bộ nước Na Uy trong khi Đan Mạch giữ lại toàn bộ quyền sở hữu những vùng bên ngoài (thời ấy gồm các lãnh thổ nhỏ tại Ấn Độ, Tây Phi và Tây Ấn, cũng như Quần đảo Faroe, Iceland và Greenland.
Na Uy chiếm và tuyên bố chủ quyền nhiều phần (khi ấy không có người ở) ở phía Đông Greenland còn gọi là Erik the Red's Land vào tháng 7 năm 1931, cho rằng đó là Vùng đất không thuộc chủ quyền của một bên nào (Terra nullius). Na Uy và Đan Mạch đã đồng ý giải quyết vấn đề tại Toà án luật pháp quốc tế năm 1933, toà xử Na Uy thua cuộc.
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Greenland là một trạm trung chuyển hàng không quan trọng của phe Đồng Minh, để chở hàng tiếp liệu từ Hoa Kỳ sang Anh. Các nguồn tiếp liệu từ Đan Mạch bị cắt đứt từ ngày 9 tháng 4 năm 1940 khi Đan Mạch bị Đức chiếm đóng, và Greenland tự quản lý các công việc của mình. Nhờ có cryolite khai thác ở mỏ Ivigtut, Greenland có khả năng chi trả cho những mặt hàng mua từ Hoa Kỳ và Canada. Trong chiến tranh hệ thống chính phủ đã thay đổi. Eske Brun là thủ hiến và người cai trị hòn đảo thông qua một điều luật năm 1925 liên quan tới việc quản lý hòn đảo khi, dưới những trường hợp đặc biệt, các vị thủ hiến không thể nắm quyền kiểm soát. Vị thủ hiến khác, Aksel Svane, được phái tới Hoa Kỳ với tư cách lãnh đạo uỷ ban cung cấp Greenland. Đơn vị tuần tra Sirius Patrol, canh gác các bờ biển phía đông bắc Greenland sử dụng các xe chó kéo, đã phát hiện và phá huỷ nhiều trạm dự báo thời tiết của Đức, khiến Đan Mạch có được một vị trí tốt hơn trong giai đoạn hỗn loạn thời hậu chiến.
Tới tận năm 1940, Greenland vẫn là một xã hội được bảo vệ và vì vậy cũng là một xã hội biệt lập. Chính phủ Đan Mạch, cai quản thuộc địa Greenland, tin rằng xã hội này sẽ phải đối mặt với sự khai thác từ thế giới bên ngoài, thậm chí là bị diệt chủng nếu được mở cửa. Dù trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ở Greenland đã phát triển một tinh thần tự cường trong giai đoạn tự quản lý và thông tin độc lập với thế giới bên ngoài.
Tuy nhiên, năm 1946 một uỷ ban (với sự tham gia của hội đồng cấp cao nhất của Greenland) đề xuất sự kiên nhẫn và không đưa ra những sửa đổi quá triệt để với hệ thống này. Hai năm sau, bước đầu tiên nhằm tiến tới một chính phủ ở Greenland được khởi động khi một uỷ ban quan trọng được thành lập. Năm 1950 bản báo cáo (G-50) được đệ trình. Greenland muốn trở thành một xã hội hiện đại và thịnh vượng với Đan Mạch vừa là hình mẫu, vừa là nước đỡ đầu. Năm 1953 Greenland trở thành một lãnh thổ bình đẳng bên trong Cộng đồng Vương quốc Đan Mạch (Rigsfælleskab).
Năm 1979, Greenland được trao thể chế tự trị.
Sau ba thế kỷ là một phần lãnh thổ của Đan Mạch, ngày 21 tháng 6 năm 2009, Greenland chính thức tiếp quản quyền điều hành lực lượng cảnh sát và tòa án của hòn đảo cùng với việc tiếp quản này, chính quyền đảo Greenland sẽ được thu phần lớn hơn trong việc khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên tại đảo và được luật pháp quốc tế đối xử như một thực thể độc lập với ngôn ngữ chính thức là tiếng Kalaallisut chứ không còn là tiếng Đan Mạch.[2]
Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]
Greenland thuộc khu vực khí hậu Bắc cực. Nhiệt độ trung bình của tháng nóng nhất trong năm không vượt quá +10 °C. Có sự cách biệt về khí hậu giữa miền Bắc và miền Nam, và giữa các vùng bờ biển với vùng sâu trong nội địa. Biển khơi cũng tác động tới khí hậu, làm cho không khí mùa hè mát hơn, trong khi mùa đông lại ấm hơn. Bởi vậy, ở dọc bờ biển phía Nam thì mùa đông ấm hơn và mùa hè mát hơn, trong khi ở dọc bờ biển phía Bắc thì mùa hè mát và mùa đông lạnh.
Nếu so sánh nhiệt độ ở Sisimiut nằm ở bờ biển, với nhiệt độ ở Kangerlussuaq nằm trong đất liền cách bờ biển 150 km, ở cùng một vĩ độ, thì có sự chênh lệch khá lớn. Vào tháng 1 năm 2003, nhiệt độ trung bình ở Sisimiut là -7,2 °C, ở Kangerlussuaq là -12,4 °C. Vào tháng 7 năm 2003, nhiệt độ trung bình ở Sisimiut là +7,1 °C, ở Kangerlussuaq là +11,4 °C.
Lượng nước mưa và tuyết rơi cũng rất khác biệt. Ở miền Nam, lượng mưa rơi hàng năm từ khoảng 800 mm tới 1.400 mm. Xa hơn về phía Bắc và sâu vào nội địa thì lượng mưa giảm đáng kể. Ở các vùng này, lượng mưa hàng năm dưới 200 mm, trong khi ở một vài nơi cá biệt như Peary Land thì lượng mưa không đáng kể, và khu vực đó có thể được gọi là sa mạc Bắc cực.
Độ dài của ngày cũng khác nhau trên nhiều địa phương, tùy theo mùa. Nanortalik ở miền Nam và Nuuk ở miền Trung, nằm ở phía nam của Vòng cực (polar circle), không có Ban ngày vùng cực (midnight sun) và Ban đêm vùng cực (polar night). Càng lên xa hơn về phía Bắc thì có 2 thời kỳ. Ở Ilulissat, phía bắc của Vòng Bắc Cực, có thời gian khoảng 2 tháng có Mặt trời nửa đêm, ở Upernavik có 3 tháng và ở Qaanaaq có Mặt Trời nửa đêm gần 4 tháng
Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
Lãnh đạo Nhà nước Greenland là Vua Đan Mạch, hiện là Nữ hoàng Margrethe II. Chính phủ của Nữ hoàng tại Đan Mạch chỉ định một Rigsombudsmand (Cao uỷ cao cấp) đại diện cho nhà vua Đan Mạch.
Greenland có nghị viện gồm 31 thành viên, được bầu với nhiệm kỳ 4 năm. Nghị viện họp mỗi năm từ 2 tới 4 kỳ. Các lãnh vực đối ngoại, quốc phòng, an ninh, tòa án, tiền tệ và nguyên liệu trong lòng đất do chính quyền Greenland giải quyết.
Ngoài ra Greenland 2 đại biểu trong Đoàn đại biểu Đan Mạch tại Hội đồng Bắc Âu.
Greenland không thuộc Liên minh châu Âu (đã rời khỏi tổ chức tiền thân của Liên minh châu Âu là Cộng đồng châu Âu năm 1985), dù Đan Mạch là một thành viên của tổ chức này.
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Greenland nằm trải dài trên 24 vĩ độ, từ mũi Uummannarssuaq (tiếng Đan Mạch: Kap Farvel, tiếng Anh: Cap Farewell) cực nam ở 59°46' độ vĩ bắc (ngang Oslo) tới đảo Inuit Qeqertaat (tiếng Đan Mạch: Kaffeklubben) ở 83°40' độ vĩ bắc. Đảo có chiều dài 2.650 km và rộng khoảng 1.000 km, nằm cách Bắc cực 710 km, là lãnh thổ cực bắc của Trái Đất.
Greenland có biên giới phía nam là Đại Tây Dương, phía bắc là biển Lincoln và biển Wandels (cả 2 biển này đều nằm trong Bắc Băng Dương), phía tây là eo biển Davis và vịnh Baffin, phía tây bắc là eo biển Smith và eo biển Nares, phía đông là biển Greenland và eo biển Đan Mạch, cách Iceland 240 km.
Tổng diện tích Greenland là 2.166.086 km² (836.109 dặm vuông), trong đó Phiến băng Greenland bao phủ 1.755.637 km² (677.676 dặm vuông) (81%), chỉ có 410.449 km² diện tích là không có băng bao phủ (19%). Điểm cao nhất là núi Gunnbjørn ở phía đông, cao 3.693 mét. Đường bờ biển Greenland dài 44.087 km, khoảng bằng chiều dài chu vi xích đạo Trái Đất.
Trọng lượng to lớn của phiến băng Greenland với chiều cao 3.000 mét đã nén vùng đất trung tâm, hình thành nên một lòng chảo nằm thấp hơn 300 m [1.000 feet] dưới mực nước biển,[3] đồng thời cũng ép các khối băng dư thừa ra biển thành những núi băng trôi lớn hay nhỏ. Năm 1912, tàu Titanic đã đụng phải một trong các núi băng này.
Toàn bộ thị trấn và khu định cư ở Greenland nằm dọc theo bờ biển không bị băng bao phủ, dân số tập trung ở bờ biển phía tây. Vùng phía đông bắc Greenland, gồm các khu vực Bắc Greenland và Đông Greenland, không phải là một phần của bất cứ khu vực tự trị nào, đây là nơi có vườn quốc gia lớn nhất thế giới, Vườn quốc gia đông bắc Greenland. Xem Các vùng của Greenland.
Ít nhất có bốn trạm và trại thám hiểm khoa học ở phần trung tâm bị băng bao phủ của Greenland (được thể hiện bằng màu xanh nhạt trên bản đồ bên phải) là: Eismitte, Băng Bắc, Trại Bắc GRIP, Raven Skiway. Hiện nay, có một trạm thường trú cả năm là Summit Camp, được thành lập năm 1989. Đài phát thanh Jørgen Brøndlund Fjord cho tới tận năm 1950, là trạm xa nhất về phía cực bắc trên thế giới.
Vùng xa nhất phía bắc Greenland là Peary Land, nơi đây không bị băng bao phủ bởi vì không khí quá khô để tuyết, yếu tố chủ chốt để hình thành và duy trì các phiến băng, xuất hiện. Nếu phiến băng Greenland tan chảy hoàn toàn, mực nước biển sẽ tăng thêm hơn 7 m (23 feet)[4] và Greenland có lẽ sẽ trở thành một quần đảo.
Trong khoảng 1989 và 1993, các nhà nghiên cứu khí hậu Hoa Kỳ và châu Âu đã khoan vào đỉnh phiến băng Greenland, thu được hai lõi băng dài hai dặm (3.2 km). Phân tích các lớp và thành phần lõi băng cho thấy đã có một sự thay đổi khí hậu lớn ở Bắc Bán Cầu từ khoảng 100.000 năm trước chứng minh rằng thời tiết và khí hậu Trái Đất đã thay đổi nhanh chóng từ trạng thái có vẻ rất ổn định tới một trạng thái khác hẳn, gây ra những hậu quả trên khắp thế giới[cần dẫn nguồn]. Các băng hà Greenland cũng góp phần làm tăng mực nước biển nhanh chóng hơn so với điều chúng ta từng tin tưởng trước đây[5].
Tháng 2 năm 2006 các nhà nghiên cứu đã báo cáo rằng các băng hà ở Greenland đang tan ra với tốc độ nhanh gấp hai lần so với năm năm trước đây. Năm 2005, lượng băng tan hàng năm được ước tính khoảng 216 km³/năm (52 dặm khối mỗi năm), theo các tính toán hấp dẫn vệ tinh. Trong khoảng 1991 và 2006, việc kiểm tra thời tiết tại một địa điểm (Trại Thuỵ Sĩ) đã thấy rằng nhiệt độ trung bình mùa đông đã tăng gần 10 độ fahrenheit[cần dẫn nguồn].
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Đầu thập niên 1990 kinh tế Greenland rơi vào cảnh nợ nần nhưng từ năm 1993 nền kinh tế đã có bước cải thiện. Chính phủ tự trị Greenland (GHRG) đã theo đuổi chính sách thuế chặt chẽ từ cuối thập niên 1980 giúp tạo ra thặng dư trong ngân sách công cộng và tỷ lệ lạm phát thấp. Từ năm 1990, Greenland đã bị thâm hụt thương mại nước ngoài sau khi đóng cửa những mỏ chì và kẽm còn hoạt động năm 1990. Greenland hiện nay phụ thuộc nhiều vào công nghiệp đánh bắt hải sản, chế biến và xuất khẩu cá, tôm các loại, chiếm tới 90% tổng giá trị xuất cảng, là ngành mang lại nguồn thu lớn nhất.
Dù đã tái khởi động các hoạt động khai thác hydrocarbon và khoáng chất nhưng cần có nhiều năm nữa hiệu quả của nó mới thật sự đạt được. Du lịch là lĩnh vực duy nhất đã phát triển gần mức tới hạn của tiềm năng và thậm chí còn bị hạn chế vì mùa ngắn và chi phí cao. Việc sản xuất và buôn bán phần lớn do các xí nghiệp quốc doanh nắm giữ như hãng Royal Greenland (chế biến hải sản), KNI (hãng mậu dịch bán sỉ và bán lẻ), hãng điện thoại Tele Greenland, Royal Artic Line, Artic Umiaq Line và 37,5% của Air Greenland. Các hãng này đóng vai trò chủ chốt trong nền kinh tế Greenland.
Khoảng một nửa số chi phí công cộng do Chính phủ Đan Mạch tài trợ mỗi năm, bằng một khoản trợ cấp cả mớ (block grant), trong đó có khoản trợ cấp của Liên minh châu Âu và khoản thu từ bán môn bài đánh bắt cá là 280 triệu krone Đan Mạch/năm. Khoản trợ cấp này của năm 2007 là 3 tỷ 202,1 triệu krone Đan Mạch. Các chi phí hàng năm của chính phủ tự trị khoảng 6 tỷ krone Đan Mạch. Đây là khoản đóng góp quan trọng vào tổng sản phẩm quốc nội. GDP trên đầu người tương đương với các nền kinh tế yếu kém ở châu Âu.
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Greenland được chia thành 3 miền: miền Bắc, miền Đông và miền Tây. Về hành chính, Greenland chia thành 18 kommune (tương đương thị xã hay xã nông thôn). Các kommune này được tự trị ngay từ năm 1975, trước khi Greenland được tự trị, và hợp thành Hiệp hội kommune (tiếng Grenland: Kalaallit Nunaanni Kommuneqarfiit Katuffiat, viết tắt là KANUKOKA)
Các khu vực không chia thành kommune gồm có:
- Vườn quốc gia Greenland, rộng khoảng 972.000 km², bao gồm toàn bộ miền Đông Bắc
- Đảo Franklin, đảo ở giữa của 3 đảo nằm trong Kênh Kennedy, giữa Greenland và Đảo Ellesmere
- Đảo Crosier, đảo cực nam trong 3 đảo nằm trong Kênh Kennedy
- Đảo Inuit Qeqertaat (tiếng Đan Mạch: Kaffeklubben)
- Đất của Eirik Raude, nay là Đất của vua Christian X
- Căn cứ không quân Thule của Hoa kỳ ở Pituffik
- Peary Land
- Ikerasassuaq, phía đông Cap Farewell
Có khoảng 47.000 dân cư ngụ tại 18 thành phố và 9.648 người cư ngụ tại 60 thôn làng, phần lớn nằm ở bờ biển phía tây. Chỉ có khoảng 3.500 dân cư ngụ tại miền đông, trong 2 thành phố và 9 thôn làng. Việc tập trung dân số hiện nay đã khiến cho nhiều thôn nhỏ không còn người cư ngụ quanh năm (chỉ cư ngụ trong mùa hè và mùa thu v.v.)
Tiếng Anh, tiếng Đan Mạch và tiếng Greenland đều là các ngôn ngữ được người dân ở đây sử dụng.
Dân cư[sửa | sửa mã nguồn]
Phần lớn dân ở Greenland là người Inuit. Có một nhóm thiểu số là người châu Âu, khoảng 12%, phần lớn là người Đan Mạch, 90% các người này cư ngụ ở thủ phủ Nuuk và 10% ở các thành phố lớn phía tây khác. Cách đây 140 năm, có một đợt dân nhập cư từ Canada.
Trong năm 2004, tổng số dân Greenland là 56.854 người, mật độ 0,14/km² ở các vùng không bị băng bao phủ. 91% dân cư ngụ ở bờ biển phía Tây, 1,6% ở phía Bắc và 6,3% ở phía Đông. Khoảng 20% dân không sinh ra tại Greenland và 88% người có quốc tịch Greenland,họ thường ở trong các tòa nhà truyền thống đầy màu sắc sặc sỡ làm từ gỗ tiền chế chuyển từ Đan Mạch tới Nuuk và các thị trấn ở Greenland:Síimiut, Ilulisat, Nanortalk,...Qua các tuyến hàng không Air Greenland và các tàu thủy ở các bến tàu của Greenland là những phương tiện vận chuyển duy nhất giữa Greenland và Đan Mạch.
Nhiều tên họ Đức như Fleischer, Kleist, Kreutzmann v.v... xuất xứ từ các nhà truyền giáo thuộc giáo phái Moravia. Các người này thường kết hôn với các phụ nữ Inuit hoặc nhận các con nuôi là các trẻ em người Inuit mồ côi.
Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]
Hiện nay Greenland có 86 trường folkeskole (từ lớp 1 tới hết lớp 9) với khoảng 9.000 học sinh theo học. Có 3 trường gymnasium (từ lớp 10 tới hết lớp 12), 1 trường sư phạm và 1 đại học. Cũng có một số sinh viên theo học tại các đại học và cao đẳng ở Đan Mạch.
Ngôn ngữ chính dùng để giảng dạy là tiếng Greenland. Nội các tự trị lãnh trách nhiệm về giáo dục từ năm 1980.
Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]
96,6% người Greenland theo đạo Tin Lành giáo hội Luther.[6] Từ năm 1993, Greenland có một giáo phận độc lập, do một Giám mục cai quản. Cũng có các cộng đoàn nhỏ các tôn giáo khác, như Công giáo, giáo phái Baptist, giáo phái Moravia, chứng nhân Jehova và đạo Bahai, chiếm khoảng 5% dân số.
Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]
Hầu như không thành phố và thôn làng nào có hệ thống đường sá nối với nhau, nên phương tiện chuyên chở duy nhất là máy bay, nhất là máy bay trực thăng, và tàu thủy. Ở một số khu vực là xe do chó kéo và xe scooter đi trên tuyết (tiếng Anh: snowmobile). Các tàu thủy hiện đại nối các thành phố phía Bắc với các thành phố phía Nam. Việc giao thông ở miền Đông chỉ thực hiện bằng máy bay và trực thăng.
Greenland có hải cảng ở 16 thành phố, cầu cập bến cho tàu và tàu đánh cá ở 60 thôn làng. Có 12 phi trường, 5 sân bay trực thăng và 42 trạm trực thăng.
Văn hoá[sửa | sửa mã nguồn]
Thể thao[sửa | sửa mã nguồn]
Bóng đá là môn thể thao quốc gia ở Greenland, nhưng Greenland không phải là một thành viên của FIFA. Các quy định của FIFA bắt buộc rằng các nước thành viên tối thiểu phải có các sân bãi tiêu chuẩn cho các trận đấu quốc tế, sử dụng cỏ tự nhiên. Khí hậu của Greenland không thích hợp để có được mặt cỏ tự nhiên đạt yêu cầu của FIFA. Gần đây FIFA đã thông báo rằng họ sẽ cho phép các đội bóng chơi trên sân FieldTurf, đây có thể là một giải pháp giải quyết vấn đề sân đấu cho Greenland.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- CIA World Factbook 2000
- ^ http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8111292.stm
- ^ Thanh Tuấn (ngày 22 tháng 6 năm 2009). “Dân Greenland tiếp quản quyền điều hành”. Tuổi Trẻ. Đã bỏ qua tham số không rõ
|acessdate=(trợ giúp)
- ^ DK Atlas, 2001.
- ^ Lovgren, Stefan (ngày 8 tháng 4 năm 2004). “Greenland Melt May Swamp LA, Other Cities, Study Says”. National Geographic News. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2010.
- ^ Roach, John (16 tháng 2 năm 2006). “Greenland Glaciers Losing Ice Much Faster, Study Says”. National Geographic. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2006.
- ^ Joshua Project. “Joshua Project”. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2010.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Ngôn ngữ Kalaallisut
- Thông tin ở Greenland
- Quá trình thuộc địa hoá của Đan Mạch ở châu Mỹ
- Quan hệ ngoại giao của Greenland
- Lịch sử Đan Mạch
- Danh sách các thị trấn và khu định cư ở Greenland
- Danh sách các ngọn núi ở Greenland
- Quân đội Greenland
- Vận tải ở Greenland
- Đại học Greenland
- Đan Mạch
- Bắc Băng Dương
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Official government site - Greenland Home Rule
- Greenland - CIA World Factbook
- Statistics Greenland
- Greenland Map - Hi-Res Map at the Nordic Ministerial Council
- Official Greenland tourism information
- Thông tin quốc gia và các mốc sự kiện trên BBC
- Tin tức liên quan đến Greenland tại Google và Yahoo!

markdown:
# Greenland
|
|![]()
|
|Thông tin ở đây có thể đã
Nếu biết thông tin mới cho trang này, xin bạn giúp
|Greenland|
|Kalaallit Nunaat
|(tiếng Greenland)
|
|
![]()
|Quốc kỳ||Huy hiệu|
|Khẩu hiệu|
|
|không có
|Quốc ca|
|
|
|Hành chính|
|Chính phủ||
|[Nữ hoàng](/wiki/N%E1%BB%AF_v%C6%B0%C6%A1ng) [Cao uỷ cao cấp](/w/index.php?title=Cao_u%E1%BB%B7_cao_c%E1%BA%A5p_Greenland&action=edit&redlink=1) [Thủ tướng](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Greenland&action=edit&redlink=1) [Margrethe II](/wiki/Margrethe_II_c%E1%BB%A7a_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch) [Søren Hald Møller](/w/index.php?title=S%C3%B8ren_Hald_M%C3%B8ller&action=edit&redlink=1) [Kim Kielsen](/w/index.php?title=Kim_Kielsen&action=edit&redlink=1) [Tiếng Greenland](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Greenland)(còn gọi là Kalaallisut) [Nuuk](/wiki/Nuuk)(Godthåb) [64°10′B 53°41′T / 64.167°B 53.683°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Greenland¶ms=64_10_N_53_41_W_type:country(2.166.086)) [Nuuk](/wiki/Nuuk)(Godthåb) [hạng 13](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) †% [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)0 đến -4 [hạng 211](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BB%91_d%C3%A2n)) [hạng 230](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2001) [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Krone Đan Mạch](/wiki/Krone_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch)(
)
[DKK] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.gl](/wiki/.gl) †Năm 2000: 158.433 dặm vuông (410.449 sq km) không tính băng, 677.676 dặm vuông (1.755.637 sq km) gộp cả vùng băng phủ **Greenland** ( [tiếng Greenland](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Greenland): *Kalaallit Nunaat*, nghĩa "vùng đất của con người"; [tiếng Đan Mạch](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch): *Grønland*, nghĩa "Vùng đất xanh") là một quốc gia tự trị thuộc [Vương quốc Đan Mạch](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch). Dù về [địa lý](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD) và [dân tộc](/wiki/D%C3%A2n_t%E1%BB%99c) đây là một [đảo quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_qu%E1%BB%91c) [Bắc cực](/wiki/B%E1%BA%AFc_C%E1%BB%B1c) liên kết với [lục địa](/wiki/L%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba) [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9), nhưng về lịch sử Greenland có quan hệ mật thiết với [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng) bao quanh Greenland ở phía đông nam; [Biển Greenland](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Greenland) ở phía đông; [Bắc Băng Dương](/wiki/B%E1%BA%AFc_B%C4%83ng_D%C6%B0%C6%A1ng) ở phía bắc; và [Vịnh Baffin](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Baffin) ở phía tây. Nước nằm gần vùng này nhất là [Iceland](/wiki/Iceland), ở phía đông Greenland trong Đại Tây Dương và [Canada](/wiki/Canada) ở phía tây bên kia Vịnh Baffin. Greenland là [hòn đảo lớn nhất thế giới](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%E1%BA%A3o_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch). Đây cũng là nơi có [vườn quốc gia](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia) lớn nhất thế giới.
Khoảng 81% diện tích bề mặt Greenland bị
[băng](/wiki/B%C4%83ng) bao phủ, được gọi là mũi băng Greenland, trọng lượng của băng đã nén vùng đất trung tâm lục địa hình thành nên một lòng chảo nằm thấp hơn 300 m [1.000 ft] dưới mực nước biển. Hầu như tất cả người dân Greenland đều sống dọc theo các vịnh hẹp ( *fjords*) ở phía tây nam đảo chính, nơi có khí hậu ôn hoà hơn. Đa phần người dân Greenland là hậu duệ của cả người [Kalaallit](/w/index.php?title=Kalaallit&action=edit&redlink=1) (Inuit) và [Scandinavia](/wiki/Scandinavia) và sử dụng [tiếng Greenland](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Greenland) (hay Kalaallisut) làm ngôn ngữ chính. Tiếng Greenland được hơn 50.000 người sử dụng, lớn hơn toàn bộ [nhóm ngôn ngữ Eskimo-Aleut](/wiki/Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Eskimo-Aleut) cộng lại. Một cộng đồng thiểu số Đan Mạch di cư tới đây nói [tiếng Đan Mạch](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch). Cả hai đều là ngôn ngữ chính thức, trong khi đó phương ngữ Greenland phía tây là hình thức chính thức của tiếng Greenland.
Hiện đang có cuộc tranh cãi ngoại giao về
[chủ quyền](/wiki/Ch%E1%BB%A7_quy%E1%BB%81n) giữa [Canada](/wiki/Canada) và Greenland (được đại diện trên trường quốc tế bởi Đan Mạch) về hòn đảo nhỏ [Hans](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Hans).
Greenland trở thành thuộc địa của Vương quốc
[Na Uy](/wiki/Na_Uy) ( *Norgesveldet*) từ năm 1261. Tuy nhiên, từ sau năm 1397, khi có [Liên minh Kalmar](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Kalmar), thì quyền kiểm soát Greenland trên thực tế dần dần rơi vào tay Vương quốc Đan Mạch và tới năm [1814](/wiki/1814) khi có [Hòa ước Kiel](/wiki/H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Kiel) thì Greenland hoàn toàn trở thành thuộc địa của Đan Mạch.
Tới ngày 5 tháng 6 năm
[1953](/wiki/1953), khi Đan Mạch tu chính [Luật căn bản](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_c%C4%83n_b%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) (cũng gọi là Luật hiến pháp) thì Greenland được sát nhập thành một [amt](/w/index.php?title=Amt&action=edit&redlink=1) (tương đương tỉnh hạt) của Đan Mạch. Sau cuộc [trưng cầu ý dân](/wiki/Tr%C6%B0ng_c%E1%BA%A7u_d%C3%A2n_%C3%BD) năm 1978, Greenland được [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i) Đan Mạch ( *Folketing*) biểu quyết Luật số 577 vào ngày 29 tháng 11 năm 1978 trao cho quyền tự trị. Luật bắt đầu có hiệu lực từ ngày [1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5) năm [1979](/wiki/1979). [Nữ hoàng Đan Mạch](/w/index.php?title=N%E1%BB%AF_ho%C3%A0ng_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1), [Margrethe II](/wiki/Margrethe_II_c%E1%BB%A7a_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch), vẫn là [quốc trưởng](/wiki/Nguy%C3%AAn_th%E1%BB%A7_qu%E1%BB%91c_gia) của Greenland. Các cử tri Greenland đã lựa chọn tách khỏi [Cộng đồng kinh tế châu Âu](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_kinh_t%E1%BA%BF_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) ngay sau khi được trao quyền tự trị.
Sau gần 300 năm dưới sự cai trị của Đan Mạch,Greenland đã tiến 1 bước dài trong việc độc lập với Đan Mạch. Cuộc trưng cầu dân ý năm 2008 nhằm đề nghị nhiều quyền hạn hơn từ phía Copenhagen đã được công nhận và có hiệu lực từ ngày 21 tháng 6 năm 2009. Đan Mạch vẫn giữ lại quyền kiểm soát tài chính, đối ngoại, quốc phòng nhưng sẽ giảm dần trợ cấp hàng năm và từ bỏ quyền kiểm soát tài nguyên thiên nhiên trên đảo. Người Greenland - hầu hết là người bản địa Inuit - sẽ được đối xử như người riêng biệt theo luật quốc tế.
[[1]](#cite_note-1)
## Mục lục
## Từ nguyên[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=1)]
Cái tên "Greenland" do những người
[Scandinavia](/wiki/Scandinavia) định cư đặt. [Truyện dân gian Bắc Âu](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%87n_d%C3%A2n_gian_B%E1%BA%AFc_%C3%82u&action=edit&redlink=1) có kể rằng [Erik Đỏ](/wiki/Erik_%C4%90%E1%BB%8F) bị trục xuất khỏi [Iceland](/wiki/Iceland) vì tội giết người. Ông cùng với đại gia đình và những người [nô lệ](/wiki/N%C3%B4_l%E1%BB%87), lên [tàu](/wiki/T%C3%A0u) đi tìm vùng đất được đồn đại là ở hướng tây bắc. Sau khi đã tới nơi, ông đặt tên cho vùng đất này là *Grønland* ("Greenland"), có lẽ để thu hút thêm những người khác tới định cư ở đây. Greenland cũng được gọi là Gruntland ("Ground-land") trên những bản đồ thời trước. Việc "Green" có phải là sự phiên âm sai của "Grunt" ("Ground"), chỉ những vịnh cạn, hay ngược lại vẫn là điều chưa sáng tỏ. Tuy nhiên, cũng cần nhớ rằng phần phía nam của Greenland (nơi không bị băng bao phủ) thật sự rất xanh, ít nhất trong mùa hè.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=2)]
Dân cư nguyên thủy của Greenland xuất xứ từ vùng
[Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81), nơi các [bộ tộc](/wiki/B%E1%BB%99_t%E1%BB%99c) [Eskimo](/wiki/Eskimo) tức người [Inuit](/wiki/Inuit) di chuyển bằng đường bộ qua [eo biển Bering](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Bering), qua [Alaska](/wiki/Alaska) rồi đi tiếp tới các đảo ở phía bắc [Canada](/wiki/Canada). Từ đó họ đã đi bộ qua eo biển hẹp tới vùng [Thule](/w/index.php?title=Thule&action=edit&redlink=1) khoảng năm 2.500 trước [Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn) (vùng mà nhà thám hiểm [Hy lạp](/wiki/Hy_l%E1%BA%A1p) [Pytheas](/w/index.php?title=Pytheas&action=edit&redlink=1) đặt tên cho một hòn đảo mà ông ta đã đặt chân lên khoảng năm 330-320 TCN, không biết đích xác nơi nào, dường như là [Iceland](/wiki/Iceland) hay [quần đảo Faroe](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Faroe) hay Greenland hay [Hålogaland](/w/index.php?title=H%C3%A5logaland&action=edit&redlink=1) (miền bắc [Na Uy](/wiki/Na_Uy)). Những người nhập cư đầu tiên này được xem là thuộc nền [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) [Independence I](/w/index.php?title=Independence_I&action=edit&redlink=1), theo tên địa điểm mà các [di tích](/wiki/Di_t%C3%ADch) [khảo cổ](/wiki/Kh%E1%BA%A3o_c%E1%BB%95_h%E1%BB%8Dc) đã được tìm thấy.
Tới khoảng năm 1.600 TCN, có một đợt dân nhập cư tới cư ngụ ở dọc theo bờ biển phía tây, thuộc nền văn hóa
[Saqqaq](/w/index.php?title=Saqqaq&action=edit&redlink=1). Họ sống tại đây trong khoảng 1.000 năm, sau đó dường như họ không chịu nổi sự biến đổi khí hậu nữa.
Sau đó tới nhóm người thuộc nền văn hoá
[Dorset](/wiki/Dorset) (văn hoá [Paleo-Eskimo](/w/index.php?title=Paleo-Eskimo&action=edit&redlink=1)) ở thời [tiền sử](/wiki/Th%E1%BB%9Di_ti%E1%BB%81n_s%E1%BB%AD) nhập cư vào khu bờ biển phía đông và phía tây, và nền văn hoá này đã biến mất vào khoảng năm [200](/wiki/200). Ngày nay còn nhiều di tích khảo cổ tại các [nhà bảo tàng](/wiki/Vi%E1%BB%87n_b%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng) địa phương ở Greenland. Từ đó về sau, dường như không hề có người sinh sống trên hòn đảo này trong 8 thế kỷ.
Những nông dân
[Iceland](/wiki/Iceland) dưới sự lãnh đạo của [Erik Đỏ](/wiki/Erik_%C4%90%E1%BB%8F) ( *Eirik Raude*) tới Greenland vào khoảng năm [982](/wiki/982). Họ đã lập ra ba khu định cư ở [Brattahlid](/w/index.php?title=Brattahlid&action=edit&redlink=1) gần mũi cực tây nam hòn đảo, và chính họ đã đặt tên cho đảo là [Grønland](/w/index.php?title=Gr%C3%B8nland&action=edit&redlink=1) ( *Greenland*). những nơi này đã phát triển nhanh chóng trong vài thế kỷ sau đó, và đã biến mất sau hơn 450 năm có người sinh sống.
Đợt dân nhập cư cuối cùng xảy ra khoảng năm 1.200 và những
[di dân](/wiki/Di_d%C3%A2n) này là tổ tiên của dân cư Greenland hiện nay.
Thời ấy, các vịnh hẹp (
*fjords*) ở phần phía nam hòn đảo có hệ động thực vật phát triển và khí hậu ấm hơn, có lẽ vì thế nó được gọi là [Giai đoạn ấm Trung Cổ](/w/index.php?title=Giai_%C4%91o%E1%BA%A1n_%E1%BA%A5m_Trung_C%E1%BB%95&action=edit&redlink=1). Các cộng đồng xa xôi đó đã phát triển, và sinh sống bằng việc đồng áng, săn bắn cũng như buôn bán với mẫu quốc. Dường như những người tới định cư sống khá hoà thuận với người [Inuit](/wiki/Inuit), họ đã di cư về phía nam từ các đảo [Bắc Cực](/wiki/B%E1%BA%AFc_C%E1%BB%B1c) của [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) từ khoảng năm [1200](/wiki/1200). Năm [1261](/wiki/1261), Greenland trở thành thuộc địa của Vương quốc Na Uy. Tới lượt mình [Na Uy](/wiki/Na_Uy) lại tham gia vào [Liên minh Kalmar](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Kalmar) năm [1397](/wiki/1397) và sau này là [Liên minh Đan Mạch-Na Uy](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch-Na_Uy&action=edit&redlink=1).
Sau gần năm trăm năm, những người định cư
[Scandinavia](/wiki/Scandinavia) đã biến mất, có lẽ vì nạn đói trong [thế kỷ 15](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_15) ở thời [Băng hà nhỏ](/w/index.php?title=B%C4%83ng_h%C3%A0_nh%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1), khi các điều kiện khí hậu trở nên khắc nghiệt hơn, và tiếp xúc với [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) bị gián đoạn. Xương cốt thời kỳ này được tìm thấy ngày nay cho thấy những bằng chứng ủng hộ điều đó. Mộ số người tin rằng những người định cư đã biến mất vì [bệnh dịch hạch](/wiki/D%E1%BB%8Bch_h%E1%BA%A1ch) hay bị người Inuit tiêu diệt. Các nhà sử học đã chỉ ra rằng những tên [cướp biển](/wiki/C%C6%B0%E1%BB%9Bp_bi%E1%BB%83n) người [Basque](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Basque) hay [người Anh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Anh) hay [những kẻ buôn bán nô lệ](/w/index.php?title=Bu%C3%B4n_b%C3%A1n_n%C3%B4_l%E1%BB%87&action=edit&redlink=1) từ [Bờ biển Barbary](/w/index.php?title=B%E1%BB%9D_bi%E1%BB%83n_Barbary&action=edit&redlink=1) đã góp phần vào sự biến mất của những cộng đồng tại Greenland.
Năm 1721,
[mục sư](/wiki/M%E1%BB%A5c_s%C6%B0) [người Na Uy](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Na_Uy) gốc [Đan Mạch](/wiki/%C4%90an_M%E1%BA%A1ch) [Hans Egede](/w/index.php?title=Hans_Egede&action=edit&redlink=1), được vua [Frederik IV của Đan Mạch](/w/index.php?title=Frederik_IV_c%E1%BB%A7a_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) phái tới Greenland để tìm các cư dân [Bắc Âu](/wiki/B%E1%BA%AFc_%C3%82u), nhưng không thấy, mà chỉ gặp dân [Inuit](/wiki/Inuit), ông ta bắt đầu truyền giáo, khiến họ cải sang [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o). Hans Egede đặt nền móng cho thành phố [Nuuk](/wiki/Nuuk) (nay là thủ phủ của Greenland), vừa truyền giáo vừa buôn bán nhân danh vua Đan Mạch. [Đan Mạch](/wiki/%C4%90an_M%E1%BA%A1ch)- [Na Uy](/wiki/Na_Uy) tái xác nhận tuyên bố chủ quyền của họ với thuộc địa này năm [1721](/wiki/1721). Các mối quan hệ của hòn đảo với [Na Uy](/wiki/Na_Uy) trở nên xấu đi sau [Hòa ước Kiel](/wiki/H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Kiel) năm [1814](/wiki/1814), theo đó [Thuỵ Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) giành được quyền kiểm soát toàn bộ nước Na Uy trong khi Đan Mạch giữ lại toàn bộ quyền sở hữu những vùng bên ngoài (thời ấy gồm các lãnh thổ nhỏ tại [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), [Tây Phi](/wiki/T%C3%A2y_Phi) và [Tây Ấn](/wiki/V%C3%B9ng_Caribe), cũng như [Quần đảo Faroe](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Faroe), [Iceland](/wiki/Iceland) và Greenland.
Na Uy chiếm và tuyên bố chủ quyền nhiều phần (khi ấy không có người ở) ở phía
[Đông Greenland](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4ng_Greenland&action=edit&redlink=1) còn gọi là [Erik the Red's Land](/w/index.php?title=Erik_the_Red%27s_Land&action=edit&redlink=1) vào tháng 7 năm 1931, cho rằng đó là Vùng đất không thuộc chủ quyền của một bên nào ( [Terra nullius](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_v%C3%B4_ch%E1%BB%A7)). Na Uy và Đan Mạch đã đồng ý giải quyết vấn đề tại [Toà án luật pháp quốc tế](/w/index.php?title=To%C3%A0_%C3%A1n_lu%E1%BA%ADt_ph%C3%A1p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) năm [1933](/wiki/1933), toà xử Na Uy thua cuộc.
Trong
[Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), Greenland là một [trạm trung chuyển](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1m_trung_chuy%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) hàng không quan trọng của phe [Đồng Minh](/wiki/Kh%E1%BB%91i_%C4%90%E1%BB%93ng_Minh_th%E1%BB%9Di_Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), để chở hàng tiếp liệu từ [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) sang [Anh](/wiki/Anh). Các nguồn tiếp liệu từ Đan Mạch bị cắt đứt từ ngày [9 tháng 4](/wiki/9_th%C3%A1ng_4) năm [1940](/wiki/1940) khi Đan Mạch bị [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) chiếm đóng, và Greenland tự quản lý các công việc của mình. Nhờ có [cryolite](/wiki/Cry%C3%B4lit) khai thác ở mỏ [Ivigtut](/w/index.php?title=Ivigtut&action=edit&redlink=1), Greenland có khả năng chi trả cho những mặt hàng mua từ [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và Canada. Trong chiến tranh hệ thống chính phủ đã thay đổi. [Eske Brun](/w/index.php?title=Eske_Brun&action=edit&redlink=1) là thủ hiến và người cai trị hòn đảo thông qua một điều luật năm [1925](/wiki/1925) liên quan tới việc quản lý hòn đảo khi, dưới những trường hợp đặc biệt, các vị thủ hiến không thể nắm quyền kiểm soát. Vị thủ hiến khác, Aksel Svane, được phái tới Hoa Kỳ với tư cách lãnh đạo uỷ ban cung cấp Greenland. Đơn vị tuần tra [Sirius Patrol](/w/index.php?title=Sirius_Patrol&action=edit&redlink=1), canh gác các bờ biển phía đông bắc Greenland sử dụng các [xe chó kéo](/w/index.php?title=Xe_ch%C3%B3_k%C3%A9o&action=edit&redlink=1), đã phát hiện và phá huỷ nhiều trạm dự báo thời tiết của Đức, khiến Đan Mạch có được một vị trí tốt hơn trong giai đoạn hỗn loạn thời hậu chiến.
Tới tận năm 1940, Greenland vẫn là một xã hội được bảo vệ và vì vậy cũng là một xã hội biệt lập. Chính phủ Đan Mạch, cai quản thuộc địa Greenland, tin rằng xã hội này sẽ phải đối mặt với sự khai thác từ thế giới bên ngoài, thậm chí là bị diệt chủng nếu được mở cửa. Dù trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ở Greenland đã phát triển một tinh thần tự cường trong giai đoạn tự quản lý và thông tin độc lập với thế giới bên ngoài.
Tuy nhiên, năm 1946 một uỷ ban (với sự tham gia của hội đồng cấp cao nhất của Greenland) đề xuất sự kiên nhẫn và không đưa ra những sửa đổi quá triệt để với hệ thống này. Hai năm sau, bước đầu tiên nhằm tiến tới một chính phủ ở Greenland được khởi động khi một uỷ ban quan trọng được thành lập. Năm 1950 bản báo cáo (G-50) được đệ trình. Greenland muốn trở thành một xã hội hiện đại và thịnh vượng với Đan Mạch vừa là hình mẫu, vừa là nước đỡ đầu. Năm 1953 Greenland trở thành một lãnh thổ bình đẳng bên trong
[Cộng đồng Vương quốc](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) Đan Mạch ( *Rigsfælleskab*).
Năm
[1979](/wiki/1979), Greenland được trao thể chế tự trị.
Sau ba thế kỷ là một phần lãnh thổ của
[Đan Mạch](/wiki/%C4%90an_M%E1%BA%A1ch), ngày [21 tháng 6](/wiki/21_th%C3%A1ng_6) năm [2009](/wiki/2009), Greenland chính thức tiếp quản quyền điều hành lực lượng [cảnh sát](/wiki/C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t) và tòa án của hòn đảo cùng với việc tiếp quản này, chính quyền đảo Greenland sẽ được thu phần lớn hơn trong việc khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên tại đảo và được luật pháp quốc tế đối xử như một thực thể độc lập với [ngôn ngữ](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) chính thức là [tiếng Kalaallisut](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Kalaallisut&action=edit&redlink=1) chứ không còn là [tiếng Đan Mạch](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch). [[2]](#cite_note-2)
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=3)]
Greenland thuộc khu vực
[khí hậu](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu) [Bắc cực](/wiki/B%E1%BA%AFc_C%E1%BB%B1c). [Nhiệt độ](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99) trung bình của tháng nóng nhất trong năm không vượt quá +10 °C. Có sự cách biệt về khí hậu giữa miền Bắc và miền Nam, và giữa các vùng bờ biển với vùng sâu trong nội địa. Biển khơi cũng tác động tới khí hậu, làm cho không khí [mùa hè](/wiki/M%C3%B9a_h%E1%BA%A1) mát hơn, trong khi [mùa đông](/wiki/M%C3%B9a_%C4%91%C3%B4ng) lại ấm hơn. Bởi vậy, ở dọc bờ biển phía Nam thì mùa đông ấm hơn và mùa hè mát hơn, trong khi ở dọc bờ biển phía Bắc thì mùa hè mát và mùa đông lạnh.
Nếu so sánh nhiệt độ ở
[Sisimiut](/w/index.php?title=Sisimiut&action=edit&redlink=1) nằm ở bờ biển, với nhiệt độ ở [Kangerlussuaq](/w/index.php?title=Kangerlussuaq&action=edit&redlink=1) nằm trong đất liền cách bờ biển 150 km, ở cùng một vĩ độ, thì có sự chênh lệch khá lớn. Vào tháng 1 năm 2003, nhiệt độ trung bình ở Sisimiut là -7,2 °C, ở Kangerlussuaq là -12,4 °C. Vào tháng 7 năm 2003, nhiệt độ trung bình ở Sisimiut là +7,1 °C, ở Kangerlussuaq là +11,4 °C.
Lượng nước mưa và tuyết rơi cũng rất khác biệt. Ở miền Nam, lượng mưa rơi hàng năm từ khoảng 800 mm tới 1.400 mm. Xa hơn về phía Bắc và sâu vào nội địa thì lượng mưa giảm đáng kể. Ở các vùng này, lượng mưa hàng năm dưới 200 mm, trong khi ở một vài nơi cá biệt như
[Peary Land](/w/index.php?title=Peary_Land&action=edit&redlink=1) thì lượng mưa không đáng kể, và khu vực đó có thể được gọi là [sa mạc Bắc cực](/w/index.php?title=Sa_m%E1%BA%A1c_B%E1%BA%AFc_c%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1).
Độ dài của ngày cũng khác nhau trên nhiều địa phương, tùy theo mùa.
[Nanortalik](/w/index.php?title=Nanortalik&action=edit&redlink=1) ở miền Nam và [Nuuk](/wiki/Nuuk) ở miền Trung, nằm ở phía nam của [Vòng cực](/wiki/V%C3%B2ng_c%E1%BB%B1c) ( *polar circle*), không có [Ban ngày vùng cực](/wiki/Ban_ng%C3%A0y_v%C3%B9ng_c%E1%BB%B1c) ( *midnight sun*) và [Ban đêm vùng cực](/wiki/Ban_%C4%91%C3%AAm_v%C3%B9ng_c%E1%BB%B1c) ( *polar night*). Càng lên xa hơn về phía Bắc thì có 2 thời kỳ. Ở [Ilulissat](/w/index.php?title=Ilulissat&action=edit&redlink=1), phía bắc của Vòng Bắc Cực, có thời gian khoảng 2 tháng có Mặt trời nửa đêm, ở [Upernavik](/w/index.php?title=Upernavik&action=edit&redlink=1) có 3 tháng và ở [Qaanaaq](/w/index.php?title=Qaanaaq&action=edit&redlink=1) có Mặt Trời nửa đêm gần 4 tháng
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=4)]
Lãnh đạo Nhà nước Greenland là
[Vua Đan Mạch](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_Vua_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1), hiện là [Nữ hoàng Margrethe II](/wiki/Margrethe_II_c%E1%BB%A7a_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch). Chính phủ của Nữ hoàng tại Đan Mạch chỉ định một *Rigsombudsmand* ( [Cao uỷ cao cấp](/w/index.php?title=Cao_u%E1%BB%B7_cao_c%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1)) đại diện cho nhà vua Đan Mạch.
Greenland có
[nghị viện](/wiki/Ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n) gồm 31 thành viên, được bầu với nhiệm kỳ 4 năm. Nghị viện họp mỗi năm từ 2 tới 4 kỳ. Các lãnh vực [đối ngoại](/wiki/%C4%90%E1%BB%91i_ngo%E1%BA%A1i), [quốc phòng](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_ph%C3%B2ng&action=edit&redlink=1), [an ninh](/w/index.php?title=An_ninh&action=edit&redlink=1), [tòa án](/wiki/T%C3%B2a_%C3%A1n), [tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) và [nguyên liệu](/wiki/Nguy%C3%AAn_v%E1%BA%ADt_li%E1%BB%87u) trong lòng đất do chính quyền Greenland giải quyết.
Ngoài ra Greenland 2 đại biểu trong Đoàn đại biểu Đan Mạch tại
[Hội đồng Bắc Âu](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_B%E1%BA%AFc_%C3%82u).
Greenland không thuộc
[Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) (đã rời khỏi tổ chức tiền thân của Liên minh châu Âu là [Cộng đồng châu Âu](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%C3%A2u_%C3%82u) năm 1985), dù Đan Mạch là một thành viên của tổ chức này.
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=5)]
Greenland nằm trải dài trên 24
[vĩ độ](/wiki/V%C4%A9_%C4%91%E1%BB%99), từ mũi [Uummannarssuaq](/w/index.php?title=Uummannarssuaq&action=edit&redlink=1) (tiếng Đan Mạch: *Kap Farvel*, [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Cap Farewell*) cực nam ở 59°46' độ vĩ bắc (ngang [Oslo](/wiki/Oslo)) tới đảo [Inuit Qeqertaat](/w/index.php?title=Inuit_Qeqertaat&action=edit&redlink=1) (tiếng Đan Mạch: *Kaffeklubben*) ở 83°40' độ vĩ bắc. Đảo có chiều dài 2.650 km và rộng khoảng 1.000 km, nằm cách [Bắc cực](/wiki/B%E1%BA%AFc_C%E1%BB%B1c) 710 km, là lãnh thổ cực bắc của [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t).
Greenland có biên giới phía nam là
[Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng), phía bắc là [biển Lincoln](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Lincoln) và [biển Wandels](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_Wandels&action=edit&redlink=1) (cả 2 biển này đều nằm trong [Bắc Băng Dương](/wiki/B%E1%BA%AFc_B%C4%83ng_D%C6%B0%C6%A1ng)), phía tây là [eo biển Davis](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Davis) và [vịnh Baffin](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Baffin), phía tây bắc là [eo biển Smith](/w/index.php?title=Eo_bi%E1%BB%83n_Smith&action=edit&redlink=1) và [eo biển Nares](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Nares), phía đông là [biển Greenland](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Greenland) và [eo biển Đan Mạch](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch), cách [Iceland](/wiki/Iceland) 240 km.
Tổng diện tích Greenland là 2.166.086
[km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng) (836.109 [dặm vuông](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng_Anh)), trong đó [Phiến băng Greenland](/w/index.php?title=Phi%E1%BA%BFn_b%C4%83ng_Greenland&action=edit&redlink=1) bao phủ 1.755.637 km² (677.676 dặm vuông) (81%), chỉ có 410.449 km² diện tích là không có băng bao phủ (19%). Điểm cao nhất là núi [Gunnbjørn](/w/index.php?title=Gunnbj%C3%B8rn&action=edit&redlink=1) ở phía đông, cao 3.693 mét. Đường bờ biển Greenland dài 44.087 km, khoảng bằng chiều dài chu vi [xích đạo](/wiki/X%C3%ADch_%C4%91%E1%BA%A1o) Trái Đất.
Trọng lượng to lớn của phiến băng Greenland với chiều cao 3.000 mét đã nén vùng đất trung tâm, hình thành nên một lòng chảo nằm thấp hơn 300 m [1.000 feet] dưới mực nước biển,
đồng thời cũng ép các khối băng dư thừa ra biển thành những [3] [núi băng](/w/index.php?title=N%C3%BAi_b%C4%83ng&action=edit&redlink=1)trôi lớn hay nhỏ. Năm 1912, tàu [Titanic](/wiki/RMS_Titanic)đã đụng phải một trong các núi băng này.
Toàn bộ
[thị trấn và khu định cư ở Greenland](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_%E1%BB%9F_Greenland&action=edit&redlink=1) nằm dọc theo bờ biển không bị băng bao phủ, dân số tập trung ở bờ biển phía tây. Vùng phía đông bắc Greenland, gồm các khu vực [Bắc Greenland](/w/index.php?title=Avannaa&action=edit&redlink=1) và [Đông Greenland](/w/index.php?title=Tunu&action=edit&redlink=1), không phải là một phần của bất cứ khu vực tự trị nào, đây là nơi có vườn quốc gia lớn nhất thế giới, [Vườn quốc gia đông bắc Greenland](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%91%C3%B4ng_b%E1%BA%AFc_Greenland&action=edit&redlink=1). *Xem Các vùng của Greenland.*
Ít nhất có bốn trạm và trại thám hiểm khoa học ở phần trung tâm bị băng bao phủ của Greenland (được thể hiện bằng màu xanh nhạt trên bản đồ bên phải) là:
[Eismitte](/w/index.php?title=Eismitte&action=edit&redlink=1), [Băng Bắc](/w/index.php?title=B%C4%83ng_B%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1), Trại Bắc GRIP, Raven Skiway. Hiện nay, có một trạm thường trú cả năm là [Summit Camp](/w/index.php?title=Summit_Camp&action=edit&redlink=1), được thành lập năm 1989. Đài phát thanh [Jørgen Brøndlund Fjord](/w/index.php?title=J%C3%B8rgen_Br%C3%B8ndlund_Fjord&action=edit&redlink=1) cho tới tận năm 1950, là trạm xa nhất về phía cực bắc trên thế giới. ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Greenland_scenery.jpg/220px-Greenland_scenery.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Greenland_scenery.jpg/220px-Greenland_scenery.jpg)
[Nanortalik](/w/index.php?title=Nanortalik&action=edit&redlink=1), nơi có nhiều fjord và núi non. Chú ý núi băng trôi nhỏ cận cảnh
Vùng xa nhất phía bắc Greenland là
[Peary Land](/w/index.php?title=Peary_Land&action=edit&redlink=1), nơi đây không bị băng bao phủ bởi vì không khí quá khô để [tuyết](/wiki/Tuy%E1%BA%BFt), yếu tố chủ chốt để hình thành và duy trì các phiến băng, xuất hiện. Nếu [phiến băng Greenland](/w/index.php?title=Phi%E1%BA%BFn_b%C4%83ng_Greenland&action=edit&redlink=1) tan chảy hoàn toàn, mực nước biển sẽ tăng thêm hơn 7 m (23 [feet](/wiki/Foot)) và Greenland có lẽ sẽ trở thành một [4] [quần đảo](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o).
Trong khoảng
[1989](/wiki/1989) và [1993](/wiki/1993), các nhà nghiên cứu khí hậu Hoa Kỳ và châu Âu đã khoan vào đỉnh phiến băng Greenland, thu được hai [lõi băng](/w/index.php?title=L%C3%B5i_b%C4%83ng&action=edit&redlink=1) dài hai dặm (3.2 km). Phân tích các lớp và thành phần lõi băng cho thấy đã có một sự thay đổi khí hậu lớn ở [Bắc Bán Cầu](/wiki/B%E1%BA%AFc_b%C3%A1n_c%E1%BA%A7u) từ khoảng 100.000 năm trước chứng minh rằng [thời tiết](/wiki/Th%E1%BB%9Di_ti%E1%BA%BFt) và [khí hậu Trái Đất](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) đã thay đổi nhanh chóng từ trạng thái có vẻ rất ổn định tới một trạng thái khác hẳn, gây ra những [hậu quả](/wiki/Thay_%C4%91%E1%BB%95i_kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu) trên khắp thế giới . Các [băng hà](/wiki/B%C4%83ng_h%C3%A0) Greenland cũng góp phần làm tăng mực nước biển nhanh chóng hơn so với điều chúng ta từng tin tưởng trước đây . [5]
Tháng 2 năm 2006 các nhà nghiên cứu đã báo cáo rằng các băng hà ở Greenland đang tan ra với tốc độ nhanh gấp hai lần so với năm năm trước đây. Năm 2005, lượng băng tan hàng năm được ước tính khoảng 216 km³/năm (52 dặm khối mỗi năm), theo các tính toán hấp dẫn vệ tinh. Trong khoảng 1991 và 2006, việc kiểm tra thời tiết tại một địa điểm (Trại Thuỵ Sĩ) đã thấy rằng nhiệt độ trung bình mùa đông đã tăng gần 10 độ fahrenheit.
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=6)]
Đầu
[thập niên 1990](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1990) kinh tế Greenland rơi vào cảnh nợ nần nhưng từ năm [1993](/wiki/1993) nền kinh tế đã có bước cải thiện. Chính phủ tự trị Greenland (GHRG) đã theo đuổi chính sách thuế chặt chẽ từ cuối [thập niên 1980](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980) giúp tạo ra thặng dư trong ngân sách công cộng và tỷ lệ lạm phát thấp. Từ năm [1990](/wiki/1990), Greenland đã bị thâm hụt thương mại nước ngoài sau khi đóng cửa những mỏ [chì](/wiki/Ch%C3%AC) và [kẽm](/wiki/K%E1%BA%BDm) còn hoạt động năm 1990. Greenland hiện nay phụ thuộc nhiều vào công nghiệp [đánh bắt hải sản](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_b%E1%BA%AFt_h%E1%BA%A3i_s%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1), chế biến và xuất khẩu [cá](/wiki/C%C3%A1), [tôm](/wiki/T%C3%B4m) các loại, chiếm tới 90% tổng giá trị xuất cảng, là ngành mang lại nguồn thu lớn nhất.
Dù đã tái khởi động các hoạt động khai thác
[hydrocarbon](/wiki/Hi%C4%91r%C3%B4cacbon) và [khoáng chất](/w/index.php?title=Kho%C3%A1ng_ch%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) nhưng cần có nhiều năm nữa hiệu quả của nó mới thật sự đạt được. [Du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch) là lĩnh vực duy nhất đã phát triển gần mức tới hạn của tiềm năng và thậm chí còn bị hạn chế vì mùa ngắn và chi phí cao. Việc sản xuất và buôn bán phần lớn do các xí nghiệp quốc doanh nắm giữ như hãng [Royal Greenland](/w/index.php?title=Royal_Greenland&action=edit&redlink=1) (chế biến hải sản), [KNI](/w/index.php?title=KNI&action=edit&redlink=1) (hãng mậu dịch bán sỉ và bán lẻ), hãng điện thoại [Tele Greenland](/w/index.php?title=Tele_Greenland&action=edit&redlink=1), [Royal Artic Line](/w/index.php?title=Royal_Artic_Line&action=edit&redlink=1), [Artic Umiaq Line](/w/index.php?title=Artic_Umiaq_Line&action=edit&redlink=1) và 37,5% của [Air Greenland](/wiki/Air_Greenland). Các hãng này đóng vai trò chủ chốt trong nền kinh tế Greenland.
Khoảng một nửa số chi phí công cộng do Chính phủ Đan Mạch tài trợ mỗi năm, bằng một khoản trợ cấp cả mớ (
*block grant*), trong đó có khoản trợ cấp của [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) và khoản thu từ bán [môn bài](/w/index.php?title=M%C3%B4n_b%C3%A0i&action=edit&redlink=1) đánh bắt cá là 280 triệu [krone Đan Mạch](/wiki/Krone_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch)/năm. Khoản trợ cấp này của năm 2007 là 3 tỷ 202,1 triệu krone Đan Mạch. Các chi phí hàng năm của chính phủ tự trị khoảng 6 tỷ krone Đan Mạch. Đây là khoản đóng góp quan trọng vào [tổng sản phẩm quốc nội](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba). [GDP trên đầu người](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) tương đương với các nền kinh tế yếu kém ở châu Âu.
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=7)]
Greenland được chia thành 3 miền: miền Bắc, miền Đông và miền Tây. Về
[hành chính](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1), Greenland chia thành 18 *kommune* (tương đương thị xã hay xã nông thôn). Các kommune này được tự trị ngay từ năm 1975, trước khi Greenland được tự trị, và hợp thành [Hiệp hội kommune](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_kommune&action=edit&redlink=1) (tiếng Grenland: *Kalaallit Nunaanni Kommuneqarfiit Katuffiat*, viết tắt là KANUKOKA)
Các khu vực không chia thành kommune gồm có:
[Vườn quốc gia Greenland](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_Greenland&action=edit&redlink=1), rộng khoảng 972.000 km², bao gồm toàn bộ miền Đông Bắc [Đảo Franklin](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Franklin&action=edit&redlink=1), đảo ở giữa của 3 đảo nằm trong [Kênh Kennedy](/w/index.php?title=K%C3%AAnh_Kennedy&action=edit&redlink=1), giữa Greenland và [Đảo Ellesmere](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Ellesmere) [Đảo Crosier](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Crosier&action=edit&redlink=1), đảo cực nam trong 3 đảo nằm trong Kênh Kennedy [Đảo Inuit Qeqertaat](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Inuit_Qeqertaat&action=edit&redlink=1)(tiếng Đan Mạch: *Kaffeklubben*) [Đất của Eirik Raude](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_c%E1%BB%A7a_Eirik_Raude&action=edit&redlink=1), nay là [Đất của vua Christian X](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_c%E1%BB%A7a_vua_Christian_X&action=edit&redlink=1) [Căn cứ không quân Thule](/wiki/C%C4%83n_c%E1%BB%A9_kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Thule)của [Hoa kỳ](/w/index.php?title=Hoa_k%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)ở [Pituffik](/w/index.php?title=Pituffik&action=edit&redlink=1) [Peary Land](/w/index.php?title=Peary_Land&action=edit&redlink=1) [Ikerasassuaq](/w/index.php?title=Ikerasassuaq&action=edit&redlink=1), phía đông Cap Farewell
Có khoảng 47.000 dân cư ngụ tại 18 thành phố và 9.648 người cư ngụ tại 60 thôn làng, phần lớn nằm ở bờ biển phía tây. Chỉ có khoảng 3.500 dân cư ngụ tại miền đông, trong 2 thành phố và 9 thôn làng. Việc tập trung dân số hiện nay đã khiến cho nhiều thôn nhỏ không còn người cư ngụ quanh năm (chỉ cư ngụ trong mùa hè và mùa thu v.v.)
[Tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), [tiếng Đan Mạch](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch) và [tiếng Greenland](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Greenland) đều là các ngôn ngữ được người dân ở đây sử dụng.
## Dân cư[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=8)]
Phần lớn dân ở Greenland là người
[Inuit](/wiki/Inuit). Có một nhóm thiểu số là người châu Âu, khoảng 12%, phần lớn là người Đan Mạch, 90% các người này cư ngụ ở thủ phủ Nuuk và 10% ở các thành phố lớn phía tây khác. Cách đây 140 năm, có một đợt dân nhập cư từ [Canada](/wiki/Canada).
Trong năm 2004, tổng số dân Greenland là 56.854 người, mật độ 0,14/km² ở các vùng không bị băng bao phủ. 91% dân cư ngụ ở bờ biển phía Tây, 1,6% ở phía Bắc và 6,3% ở phía Đông. Khoảng 20% dân không sinh ra tại Greenland và 88% người có quốc tịch Greenland,họ thường ở trong các tòa nhà truyền thống đầy màu sắc sặc sỡ làm từ gỗ tiền chế chuyển từ Đan Mạch tới Nuuk và các thị trấn ở Greenland:Síimiut, Ilulisat, Nanortalk,...Qua các tuyến hàng không Air Greenland và các tàu thủy ở các bến tàu của Greenland là những phương tiện vận chuyển duy nhất giữa Greenland và Đan Mạch.
Nhiều tên họ Đức như Fleischer, Kleist, Kreutzmann v.v... xuất xứ từ các nhà truyền giáo thuộc giáo phái
[Moravia](/wiki/Morava). Các người này thường kết hôn với các phụ nữ Inuit hoặc nhận các con nuôi là các trẻ em người Inuit mồ côi.
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=9)]
Hiện nay Greenland có 86 trường
[folkeskole](/w/index.php?title=Folkeskole&action=edit&redlink=1) (từ lớp 1 tới hết lớp 9) với khoảng 9.000 học sinh theo học. Có 3 trường [gymnasium](/w/index.php?title=Gymnasium&action=edit&redlink=1) (từ lớp 10 tới hết lớp 12), 1 trường [sư phạm](/wiki/S%C6%B0_ph%E1%BA%A1m) và 1 [đại học](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc). Cũng có một số sinh viên theo học tại các đại học và [cao đẳng](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BA%B3ng) ở Đan Mạch.
Ngôn ngữ chính dùng để giảng dạy là tiếng Greenland. Nội các tự trị lãnh trách nhiệm về giáo dục từ năm 1980.
## Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=10)]
96,6% người Greenland theo đạo
[Tin Lành](/wiki/Tin_L%C3%A0nh) [giáo hội Luther](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Luther). Từ năm 1993, Greenland có một [6] [giáo phận](/wiki/Gi%C3%A1o_ph%E1%BA%ADn)độc lập, do một [Giám mục](/wiki/Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c)cai quản. Cũng có các cộng đoàn nhỏ các tôn giáo khác, như [Công giáo](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o), giáo phái [Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt), giáo phái Moravia, [chứng nhân Jehova](/wiki/Nh%C3%A2n_Ch%E1%BB%A9ng_Gi%C3%AA-h%C3%B4-va)và đạo [Bahai](/w/index.php?title=Bahai&action=edit&redlink=1), chiếm khoảng 5% dân số.
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=11)]
Hầu như không thành phố và thôn làng nào có hệ thống đường sá nối với nhau, nên phương tiện chuyên chở duy nhất là máy bay, nhất là máy bay
[trực thăng](/wiki/M%C3%A1y_bay_tr%E1%BB%B1c_th%C4%83ng), và tàu thủy. Ở một số khu vực là [xe do chó kéo](/w/index.php?title=Xe_do_ch%C3%B3_k%C3%A9o&action=edit&redlink=1) và xe [scooter đi trên tuyết](/w/index.php?title=Scooter_%C4%91i_tr%C3%AAn_tuy%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) (tiếng Anh: *snowmobile*). Các tàu thủy hiện đại nối các thành phố phía Bắc với các thành phố phía Nam. Việc giao thông ở miền Đông chỉ thực hiện bằng máy bay và trực thăng.
Greenland có
[hải cảng](/wiki/C%E1%BA%A3ng) ở 16 thành phố, cầu cập bến cho tàu và tàu đánh cá ở 60 thôn làng. Có 12 [phi trường](/wiki/S%C3%A2n_bay), 5 [sân bay trực thăng](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_tr%E1%BB%B1c_th%C4%83ng&action=edit&redlink=1) và 42 [trạm trực thăng](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A1m_tr%E1%BB%B1c_th%C4%83ng&action=edit&redlink=1).
## Văn hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=12)]
## Thể thao[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=13)] [Bóng đá](/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1) là môn thể thao quốc gia ở Greenland, nhưng Greenland không phải là một thành viên của [FIFA](/wiki/FIFA). Các quy định của FIFA bắt buộc rằng các nước thành viên tối thiểu phải có các sân bãi tiêu chuẩn cho các trận đấu quốc tế, sử dụng cỏ tự nhiên. Khí hậu của Greenland không thích hợp để có được mặt cỏ tự nhiên đạt yêu cầu của FIFA. Gần đây FIFA đã thông báo rằng họ sẽ cho phép các đội bóng chơi trên sân [FieldTurf](/w/index.php?title=FieldTurf&action=edit&redlink=1), đây có thể là một giải pháp giải quyết vấn đề sân đấu cho Greenland.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=14)] [CIA World Factbook](/wiki/The_World_Factbook)2000 [^](#cite_ref-1) [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8111292.stm](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8111292.stm) **Thanh Tuấn (ngày 22 tháng 6 năm 2009).** [^](#cite_ref-2) [“Dân Greenland tiếp quản quyền điều hành”](http://tuoitre.vn/The-gioi/322759/Dan-Greenland-tiep-quan-quyen-dieu-hanh.html). *Tuổi Trẻ*. Đã bỏ qua tham số không rõ
|acessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) **DK Atlas, 2001.** [^](#cite_ref-3) **Lovgren, Stefan (ngày 8 tháng 4 năm 2004).** [^](#cite_ref-4) [“Greenland Melt May Swamp LA, Other Cities, Study Says”](http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_greenlandicemelt.html). *National Geographic News*. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2010. **Roach, John (16 tháng 2 năm 2006).** [^](#cite_ref-National_5-0) [“Greenland Glaciers Losing Ice Much Faster, Study Says”](http://news.nationalgeographic.com/news/2006/02/0216_060216_warming.html). National Geographic. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2006. **Joshua Project.** [^](#cite_ref-6) [“Joshua Project”](http://www.joshuaproject.net/countries.php?rog3=GL). Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2010.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=15)] [Ngôn ngữ Kalaallisut](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Kalaallisut&action=edit&redlink=1) [Thông tin ở Greenland](/w/index.php?title=Th%C3%B4ng_tin_%E1%BB%9F_Greenland&action=edit&redlink=1) [Quá trình thuộc địa hoá của Đan Mạch ở châu Mỹ](/w/index.php?title=Qu%C3%A1_tr%C3%ACnh_thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba_ho%C3%A1_c%E1%BB%A7a_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch_%E1%BB%9F_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) [Quan hệ ngoại giao của Greenland](/w/index.php?title=Quan_h%E1%BB%87_ngo%E1%BA%A1i_giao_c%E1%BB%A7a_Greenland&action=edit&redlink=1) [Lịch sử Đan Mạch](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) [Danh sách các thị trấn và khu định cư ở Greenland](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_%E1%BB%9F_Greenland&action=edit&redlink=1) [Danh sách các ngọn núi ở Greenland](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_ng%E1%BB%8Dn_n%C3%BAi_%E1%BB%9F_Greenland&action=edit&redlink=1) [Quân đội Greenland](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Greenland&action=edit&redlink=1) [Vận tải ở Greenland](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_%E1%BB%9F_Greenland&action=edit&redlink=1) [Đại học Greenland](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Greenland&action=edit&redlink=1) [Đan Mạch](/wiki/%C4%90an_M%E1%BA%A1ch) [Bắc Băng Dương](/wiki/B%E1%BA%AFc_B%C4%83ng_D%C6%B0%C6%A1ng)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Greenland&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Greenland&action=edit§ion=16)]
|
|
Tìm hiểu thêm về
Greenland
tại
|
|![]()
[Từ điển](https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Greenland)từ Wiktionary ![ Tìm kiếm Commons](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Commons](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
[Tập tin phương tiện](https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Greenland)từ Commons ![ Tìm kiếm Wikinews](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikinews](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
[Tin tức](https://vi.wikinews.org/wiki/Special:Search/Greenland)từ Wikinews ![ Tìm kiếm Wikiquote](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikiquote](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
[Danh ngôn](https://vi.wikiquote.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Greenland)từ Wikiquote ![ Tìm kiếm Wikisource](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikisource](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
[Văn kiện](https://vi.wikisource.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Greenland)từ Wikisource ![ Tìm kiếm Wikibooks](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikibooks](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
[Tủ sách giáo khoa](https://vi.wikibooks.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Greenland)từ Wikibooks ![ Tìm kiếm Wikiversity](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikiversity](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
[Tài nguyên học tập](https://vi.wikiversity.org/wiki/Special:Search/Greenland)từ Wikiversity [Official government site](http://www.nanoq.gl/english.aspx)- Greenland Home Rule [Greenland](https://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/gl.html)- CIA World Factbook [Statistics Greenland](http://www.statgreen.gl/) [Greenland Map](http://www.norden.org/web/1-1-fakta/gr_kort.htm)- Hi-Res Map at the Nordic Ministerial Council [Official Greenland tourism information](http://www.greenland.com/) [Thông tin quốc gia](http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1023393.stm)và [các mốc sự kiện](http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1023448.stm)trên BBC
- Tin tức liên quan đến Greenland tại
[Yahoo!](http://news.search.yahoo.com/search/news?ei=UTF-8&fr=&va=Greenland&va_vt=any&vp=&vp_vt=any&vo=&vo_vt=any&ve=&ve_vt=any&datesort=&pub=&timeago=&smonth=4&sday=24&emonth=5&eday=24&source=&location=&fl=0&n=10)
|
|
|Bộ phận của
|
|
|

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-Cache: cp2019 miss, cp2016 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes


text:
Thể loại:Môi trường theo vùng
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 9 thể loại con sau, trên tổng số 9 thể loại con.
L
- ► Loài xâm lấn theo vùng (3 t.l., 2 tr.)
M
- ► Môi trường Bắc Cực (2 t.l., 1 tr.)
- ► Môi trường Địa Trung Hải (15 t.l., 3 tr.)
- ► Môi trường Tây Á (21 t.l.)
- ► Môi trường theo quốc gia (201 t.l.)
- ► Môi trường Triều Tiên (3 t.l.)
- ► Môi trường Trung Mỹ (9 t.l.)
N
- ► Năng lượng theo vùng (2 t.l.)
T
- ► Thay đổi khí hậu theo vùng (1 t.l.)

markdown:
# Thể loại:Môi trường theo vùng
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
## Thể loại con
Thể loại này gồm 9 thể loại con sau, trên tổng số 9 thể loại con.
### L
- ►
[Loài xâm lấn theo vùng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Lo%C3%A0i_x%C3%A2m_l%E1%BA%A5n_theo_v%C3%B9ng) (3 t.l., 2 tr.)
### M
- ►
[Môi trường Bắc Cực](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_B%E1%BA%AFc_C%E1%BB%B1c) (2 t.l., 1 tr.)
- ►
[Môi trường Địa Trung Hải](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) (15 t.l., 3 tr.)
- ►
[Môi trường Tây Á](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%A2y_%C3%81) (21 t.l.)
- ►
[Môi trường theo quốc gia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_theo_qu%E1%BB%91c_gia) (201 t.l.)
- ►
[Môi trường Triều Tiên](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) (3 t.l.)
- ►
[Môi trường Trung Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Trung_M%E1%BB%B9) (9 t.l.)
### N
- ►
[Năng lượng theo vùng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_theo_v%C3%B9ng) (2 t.l.)
### T
- ►
[Thay đổi khí hậu theo vùng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Thay_%C4%91%E1%BB%95i_kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_theo_v%C3%B9ng) (1 t.l.)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp2001 miss, cp2016 miss

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
draconian
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Tính từ[sửa]
draconian /dreɪ.ˈkoʊ.ni.ən/
- Hà khắc, khắc nghiệt, tàn bạo.
- draconian law — luật hà khắc
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# draconian
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|Hoa Kỳ||
|
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **draconian** [/dreɪ.ˈkoʊ.ni.ən/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Hà khắc](/wiki/h%C3%A0_kh%E1%BA%AFc), [khắc nghiệt](/wiki/kh%E1%BA%AFc_nghi%E1%BB%87t), [tàn bạo](/wiki/t%C3%A0n_b%E1%BA%A1o). *— luật hà khắc* **draconian**law
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp2013 hit/1, cp2007 miss


text:
Sản phẩm
Tin tức
Sản phẩm
Tin tức
OPPO A39 – Điện thoại vỏ nhôm nguyên khối, giá... “hạt dẻ”
OPPO A39 là chiếc smartphone có kiểu dáng đẹp và sang trọng, nổi bật hơn khá nhiều so với các smartphone cùng phân khúc và tầm giá đang chào bán trên thị trường. Oppo A39 được cho là một trong những smartphone của Oppo được cho là smartphone có tổng thể sở hữu nhiều ưu điểm trên thị trường hiện nay.
Thiết kế phẳng với độ mỏng đầy ấn tượng
OPPO vẫn sử dụng chất liệu kim loại làm chủ đạo để sản phẩm đạt độ bền tương đương với các mẫu smartphone cao cấp và mang lại vẻ đẹp riêng so với những đối thủ ngang giá dùng vỏ nhựa.
OPPO A39 sở hữu thiết kế nguyên khối sang trọng và cứng cáp, nổi bật cụm camera và logo hãng ở mặt sau, 4 góc máy được bo tròn mềm mại tạo cảm giác cầm nắm tốt hơn cho người dùng. Máy có độ mỏng ấn tượng với kích thước 149.1 x 72.9 x 7.65 mm, trọng lượng 147g.
Thiết kế phẳng với viền màn hình mỏng là điểm nhấn thu hút mọi ánh nhìn
Sở hữu thiết kế đối xứng bằng những đường vát cong kim loại tinh xảo 4 phía giúp thao tác vuốt, chạm và tạo cảm giác thoải mái khi sử dụng. Thật không nói quá khi khẳng định OPPO A39 là một trong những smartphone tầm trung có thiết kế đẹp nhất hiện nay.
Công nghệ màn hình đỉnh cao
A39 sử dụng màn hình IPS kích cỡ 5,2 inch, độ phân giải HD 720 x 1280 pixels. Đây là độ phân giải hợp lý đủ hiển thị các loại nội dung sắc nét khi kết hợp với một thiết kế mỏng tạo nên tổng thể hoàn hảo mà OPPO hướng đến.
Công nghệ màn hình IPS trên OPPO A39 đem lại trải nghiệm rất tốt về hình ảnh
Các phần ghép nối giữa các thành phần trên máy được làm tốt, ăn khớp với nhau khít, không thấy có kẽ hở nào. Viền máy có đường phay kim cương sáng loáng, tôn thêm vẻ bóng bẩy cho sản phẩm.
Camera 13Mp khiến bạn trải nghiệm trọn mọi khoảnh khắc trong cuộc sống
Camera sau máy có độ phân giải 13MP với nhiều chế độ chụp thú vị, còn camera trước chắc hẳn những tín đồ tự sướng sẽ phấn khích với độ phân giải 5MP. Giao diện ứng dụng chụp ảnh của A39 đơn giản và dễ dàng sử dụng, với thao tác vuốt để chuyển qua lại giữa các chế độ chụp hình và quay phim khá giống như trên nền tảng iOS của iPhone.
Camera trước và sau sẽ không bỏ lỡ một khoảnh khắc tuyệt vời nào của bạn
Một điểm đáng khen của OPPO A39 mà không nhiều smartphone khác hiện nay được trang bị là có khả năng lấy nét và đo sáng ở những vị trí khác nhau trong cùng bức ảnh.
Cấu hình tuyệt vời so với mức giá
Về cấu hình, OPPO A39 sở hữu vi xử lý MT6750 1.5GHz, RAM 3GB, bộ nhớ 32GB, khe cắm thẻ nhớ, camera sau 13MP, camera trước 5M, pin 2900 mAh cùng với giao diện Color OS dựa trên nền hệ điều hành Android.
Xét về tổng thể, Oppo A39 thực sự rất đáng mua trong thời điểm này
Với mức giá hợp lý cho một bộ vi xử lý MeidaTek mà lại mang một thương hiệu đã có vị trí trên thị trường, OPPO A39 được nhận định là smartphone rất đáng mua khi so sánh với các smartphone khác cùng phân khúc.
Pin dung lượng 2900 mAh ấn tượng đối với dòng smartphone siêu mỏng
Một ưu điểm, thu hút người dùng nữa của chiếc Oppo A39 là dung lượng pin đã được nâng từ 2.000 mAh lên thành 29000 mAh. Mặc dù pin luôn là nỗi lo của những smartphone siêu mỏng nhưng OPPO A39 đã làm được những điều mà nhiều smartphone khác chưa thể làm được.
Nếu sử dụng cả 2 sim, pin thường dùng được trọn vẹn 1 ngày với thời gian hoạt động của màn hình đạt khoảng gần 3 giờ. Ngoài chế độ tiết kiệm pin thường, OPPO A39 còn có chế độ "siêu tiết kiệm pin", lúc này, máy chỉ cho phép sử dụng tính năng điện thoại, nhắn tin và xem giờ.
*Lưu ý: Do lượng đặt hàng quá lớn, sim Quý khách lựa chọn có thể bị trùng với sự lựa chọn của khách hàng khác. ViettelStore sẽ kiểm tra và liên hệ lại ngay với Quý khách!
Tư vấn bán hàng 1800 8123

markdown:
Sản phẩm
Tin tức
Sản phẩm
Tin tức
|Bảo hành chính hãng|
|Tư vấn bán hàng: 1800 8123|
|Giao hàng miễn phí (nếu cách Viettel Store dưới 10km)|**OPPO A39 – Điện thoại vỏ nhôm nguyên khối, giá... “hạt dẻ”** **OPPO** [ là chiếc smartphone có kiểu dáng đẹp và sang trọng, nổi bật hơn khá nhiều so với các smartphone cùng phân khúc và tầm giá đang chào bán trên thị trường. Oppo A39 được cho là một trong những smartphone của Oppo được cho là smartphone có tổng thể sở hữu nhiều ưu điểm trên thị trường hiện nay. A39](/dien-thoai/oppo-a39-pid108451.html)
**Thiết kế phẳng với độ mỏng đầy ấn tượng** [ vẫn sử dụng chất liệu kim loại làm chủ đạo để sản phẩm đạt độ bền tương đương với các mẫu smartphone cao cấp và mang lại vẻ đẹp riêng so với những đối thủ ngang giá dùng vỏ nhựa. OPPO](/oppo-mid8.html?categoryId=010001) **OPPO** ** A39** sở hữu thiết kế nguyên khối sang trọng và cứng cáp, nổi bật cụm camera và logo hãng ở mặt sau, 4 góc máy được bo tròn mềm mại tạo cảm giác cầm nắm tốt hơn cho người dùng. Máy có độ mỏng ấn tượng với kích thước 149.1 x 72.9 x 7.65 mm, trọng lượng 147g. *Thiết kế phẳng với viền màn hình mỏng là điểm nhấn thu hút mọi ánh nhìn*
Sở hữu thiết kế đối xứng bằng những đường vát cong kim loại tinh xảo 4 phía giúp thao tác vuốt, chạm và tạo cảm giác thoải mái khi sử dụng. Thật không nói quá khi khẳng định OPPO A39 là một trong những smartphone tầm trung có thiết kế đẹp nhất hiện nay.
**Công nghệ màn hình đỉnh cao **
A39 sử dụng màn hình IPS kích cỡ 5,2 inch, độ phân giải HD 720 x 1280 pixels. Đây là độ phân giải hợp lý đủ hiển thị các loại nội dung sắc nét khi kết hợp với một thiết kế mỏng tạo nên tổng thể hoàn hảo mà OPPO hướng đến.
*Công nghệ màn hình IPS trên OPPO A39 đem lại trải nghiệm rất tốt về hình ảnh*
Các phần ghép nối giữa các thành phần trên máy được làm tốt, ăn khớp với nhau khít, không thấy có kẽ hở nào. Viền máy có đường phay kim cương sáng loáng, tôn thêm vẻ bóng bẩy cho sản phẩm.
**Camera 13Mp khiến bạn trải nghiệm trọn mọi khoảnh khắc trong cuộc sống**
Camera sau máy có độ phân giải 13MP với nhiều chế độ chụp thú vị, còn camera trước chắc hẳn những tín đồ tự sướng sẽ phấn khích với độ phân giải 5MP. Giao diện ứng dụng chụp ảnh của A39 đơn giản và dễ dàng sử dụng, với thao tác vuốt để chuyển qua lại giữa các chế độ chụp hình và quay phim khá giống như trên nền tảng iOS của iPhone.
*Camera trước và sau sẽ không bỏ lỡ một khoảnh khắc tuyệt vời nào của bạn*
Một điểm đáng khen của OPPO A39 mà không nhiều smartphone khác hiện nay được trang bị là có khả năng lấy nét và đo sáng ở những vị trí khác nhau trong cùng bức ảnh.
**Cấu hình tuyệt vời so với mức giá**
Về cấu hình, OPPO A39 sở hữu vi xử lý MT6750 1.5GHz, RAM 3GB, bộ nhớ 32GB, khe cắm thẻ nhớ, camera sau 13MP, camera trước 5M, pin 2900 mAh cùng với giao diện Color OS dựa trên nền hệ điều hành Android.
*Xét về tổng thể, Oppo A39 thực sự rất đáng mua trong thời điểm này*
Với mức giá hợp lý cho một bộ vi xử lý MeidaTek mà lại mang một thương hiệu đã có vị trí trên thị trường, OPPO A39 được nhận định là smartphone rất đáng mua khi so sánh với các smartphone khác cùng phân khúc.
**Pin dung lượng 2900 mAh ấn tượng đối với dòng smartphone siêu mỏng**
Một ưu điểm, thu hút người dùng nữa của chiếc Oppo A39 là dung lượng pin đã được nâng từ 2.000 mAh lên thành 29000 mAh. Mặc dù pin luôn là nỗi lo của những smartphone siêu mỏng nhưng OPPO A39 đã làm được những điều mà nhiều smartphone khác chưa thể làm được.
Nếu sử dụng cả 2 sim, pin thường dùng được trọn vẹn 1 ngày với thời gian hoạt động của màn hình đạt khoảng gần 3 giờ. Ngoài chế độ tiết kiệm pin thường,
**OPPO ** **A39** còn có chế độ "siêu tiết kiệm pin", lúc này, máy chỉ cho phép sử dụng tính năng điện thoại, nhắn tin và xem giờ.
|Chất liệu:||Vỏ nhựa, viền kim loại|
|Hỗ trợ 4G:||LTE|
|Thiết kế:||Thanh (thẳng) + Cảm ứng|
|Màn hình:||16 Triệu màu|
|CPU:||1.5 GHz|
|RAM:||3 GB|
|Camera chính:||13 MP|
|Camera phụ:||5 MP|
|Bộ nhớ trong:||32 GB|
|Thẻ nhớ:||MicroSD (T-Flash)|
|Hỗ trợ đa sim:||Nano Sim, 2 Khe Sim|
|Hỗ trợ 3G:||WCDMA : Band 1/5/8|
|Wifi:||Wi-Fi 802.11 b/g/n, Dual-band, Wi-Fi hotspot|
|Danh bạ:||Không giới hạn|
|Quay phim:||Quay phim FullHD 1080p@30fps|
|Kích cỡ:||Dài 149.1 mm - Ngang 72.9 mm - Dày 7.65 mm|
|Trọng lượng:||147 g|
|Pin:||2900 mAh|
|Tính năng đặc biệt:||Tự động lấy nét, Chạm lấy nét, Nhận diện khuôn mặt, HDR, Panorama|
|
|Màn hình
|Loại màn hình||IPS LCD|
|Màu màn hình||16 Triệu màu|
|Chuẩn màn hình||HD|
|Độ phân giải||720 x 1280 pixels|
|Kích thước màn hình||5.2"|
|Công nghệ cảm ứng||Cảm ứng điện dung đa điểm|
|
|CPU & RAM
|Chipset||Mediatek MT6750|
|Số nhân CPU||Octa-core 1.5GHz|
|Chip đồ họa (GPU)||Mali-T860 MP2|
|RAM||3 GB|
|
|Hệ điều hành
|Hệ điều hành||Android 5.1|
|
|Camera
|Camera chính||13 MP|
|Camera phụ||5 MP|
|
|Bộ nhớ, Lưu trữ
|Danh bạ||Không giới hạn|
|Bộ nhớ trong||32 GB|
|Thẻ nhớ ngoài||MicroSD|
|Hỗ trợ thẻ nhớ tối đa||256 GB|
|
|SIM
|Loại Sim||Nano Sim|
|Số khe cắm sim||2 sim 2 sóng|
|
|Kết nối
|2G||GSM 850/900/1800/1900|
|3G||HSDPA 850/900/1900/2100|
|4G||LTE|
|Wifi||Wi-Fi 802.11 b/g/n|
|GPS||A-GPS|
|Bluetooth||Có|
|Kết nối USB||Micro USB|
|
|Giải trí & Ứng dụng
|Xem phim||Quay phim FullHD 1080p@30fps|
|Nghe nhạc||Lossless, Midi, MP3, WAV, WMA, AAC+|
|Ghi âm||Có|
|
|Kích thước
|Kích thước||149.1 x 72.9 x 7.65 mm|
|
|Trọng lượng
|Trọng lượng||147g|
|
|Thời gian bảo hành
|Thời gian bảo hành||12 tháng|
|
|PIN
|Dung lượng Pin||2900 mAh|
|Loại pin||Lithium - Ion|***Lưu ý:** Do lượng đặt hàng quá lớn, sim Quý khách lựa chọn có thể bị trùng với sự lựa chọn của khách hàng khác. ViettelStore sẽ kiểm tra và liên hệ lại ngay với Quý khách!
Tư vấn bán hàng
**1800 8123**

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: CookieSaveProductView=108451; expires=Wed, 18-Apr-2018 08:04:36 GMT; path=/; secure; HttpOnly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server-Name: WEBVTSTORE


text:
-
-
Vui Sử dụng tính năng up bài viết thay cho những cmt spam và post trùng lặp vô nghĩa.
Vì 1 diễn đàn chất lượng Khách click chọn "báo cáo" khi gặp bài viết vi phạm để BQT xử lý nhé.
-
Chào mừng Khách đã đến Vnraovat.Net ! Xin đừng SPAM hãy nghĩ đến chất lượng.
Nội dung trùng lặp + spam chèn link out trong cmt + Post sai box =Xóa tài khoản+ Tất cả bài viết
Thông báo & hướng dẫn
Nơi dành cho Quản Trị Viên Thông Báo, Hướng Dẫn Các Thành Viên Khác
Tùy chọn hiển thị chủ đề
Đang tải...

markdown:
-
-
Vui Sử dụng tính năng up bài viết thay cho những cmt spam và post trùng lặp vô nghĩa.
Vì 1 diễn đàn chất lượng Khách click chọn "báo cáo" khi gặp bài viết vi phạm để BQT xử lý nhé.
-
Chào mừng Khách đã đến Vnraovat.Net ! Xin đừng SPAM hãy nghĩ đến chất lượng.
[Nội dung trùng lặp + spam chèn link out trong cmt + Post sai box =Xóa tài khoản+ Tất cả bài viết](/rao-vat/noi-quy-dang-bai-tren-dien-dan-rao-vat-vnraovat-net.143/)
# Thông báo & hướng dẫn
Nơi dành cho Quản Trị Viên Thông Báo, Hướng Dẫn Các Thành Viên Khác
[Tùy chọn hiển thị chủ đề](#)
Đang tải...

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: xf_session=b2f098594977f10c4bdced11fa9a5af6; path=/; secure; httponly

Server: Nginx-VPSSIM

Vary: Accept-Encoding


text:
- Nến tròn cho ánh sáng dịu và lãng mạn
- Khói không gây cay mắt, khử được những mùi khó chịu
- Chân nến sắt được uốn lượn sáng tạo
Chất liệu nến bằng paraffin không gây khói cay mắt
Bộ 1 nến thơm banh tròn tím kèm 1 chân nến mỹ thuật hình người cầm chày Ftramart với viên nến thơm Miss Candle được làm từ paraffin - nguyên liệu chính được ưa thích để sản xuất nến. Sáp paraffin dẻo chắc, không bị hòa tan trong nước và dễ bắt lửa. Chất liệu không tạo khói gây cay mắt, tuyệt đối an toàn cho sức khỏe.
Banh tròn bằng paraffin tạo khói không gây cay mắt
Chân nến uốn từ sắt phủ sơn tĩnh điện
Chân nến mỹ thuật chế tác từ sắt, được phủ sơn tĩnh điện chống trầy xước và gỉ sét, tăng độ bền hiệu quả. Phía bên ngoài phần sắt uốn còn được đan bằng mây, cấu thành một người cầm chày sáng tạo, giúp sản phẩm trở thành một món quà tặng rất ý nghĩa cho các du khách đến thăm Việt Nam.
Chân nến mỹ thuật chế tác từ sắt sơn tĩnh điện và đan mây
Vật khử mùi và trang trí không gian nội thất
Nến thơm banh tròn có thể khử các mùi khó chịu trong phòng như mùi như khói thuốc, mùi thức ăn, mùi ẩm mốc. Bộ sản phẩm thích hợp để trang trí khung cảnh tiệc sinh nhật, buổi tiệc hay đơn giản là thắp trong phòng trà hoặc phòng tình yêu của các đôi uyên ương.
Tạo không khí lãng mạn cho khung cảnh
Đánh giá & Bình luận

markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
- Nến tròn cho ánh sáng dịu và lãng mạn
- Khói không gây cay mắt, khử được những mùi khó chịu
- Chân nến sắt được uốn lượn sáng tạo
|
|Quy cách đóng gói |Bịch|
|
|Màu sắc |Nhiều màu|
|
|Chất liệu |Sáp paraffin, sắt, mây tre|
|
|Kích thước |8 x 11 x 23 (cm)|
|
|Kích thước đóng gói |15 x 11 x 23 (cm)|
|
|Xuất xứ |Việt Nam|
|
|Trọng lượng |450 (g)|
|
|Đóng gói khối lượng |470 (g)|**Chất liệu nến bằng paraffin không gây khói cay mắt**
**Bộ 1 nến thơm banh tròn tím kèm 1 chân nến mỹ thuật hình người cầm chày Ftramart **với viên nến thơm Miss Candle được làm từ paraffin - nguyên liệu chính được ưa thích để sản xuất nến. Sáp paraffin dẻo chắc, không bị hòa tan trong nước và dễ bắt lửa. Chất liệu không tạo khói gây cay mắt, tuyệt đối an toàn cho sức khỏe.
*Banh tròn bằng paraffin tạo khói không gây cay mắt*
**Chân nến uốn từ sắt phủ sơn tĩnh điện**
Chân nến mỹ thuật chế tác từ sắt, được phủ sơn tĩnh điện chống trầy xước và gỉ sét, tăng độ bền hiệu quả. Phía bên ngoài phần sắt uốn còn được đan bằng mây, cấu thành một người cầm chày sáng tạo, giúp sản phẩm trở thành một món quà tặng rất ý nghĩa cho các du khách đến thăm Việt Nam.
|
|![]()
|
|![]()
*Chân nến mỹ thuật chế tác từ sắt sơn tĩnh điện và đan mây*
**Vật khử mùi và trang trí không gian nội thất**
Nến thơm banh tròn có thể khử các mùi khó chịu trong phòng như mùi như khói thuốc, mùi thức ăn, mùi ẩm mốc. Bộ sản phẩm thích hợp để trang trí khung cảnh tiệc sinh nhật, buổi tiệc hay đơn giản là thắp trong phòng trà hoặc phòng tình yêu của các đôi uyên ương.
|
|![]()
|
|![]()
*Tạo không khí lãng mạn cho khung cảnh*
## Đánh giá & Bình luận


text:
- Gồm 11 bóng đèn led
- Kiểu đèn măng xông đẹp mắt
- Sử dụng thuận tiện
- Đèn măng xông 11 bóng led bivouac light USA Store gồm có 11 bóng đèn led siêu sáng với tuổi thọ lên tới 100.000 giờ. Sản phẩm sử dụng pin rất tiện lợi, phù hợp dùng khi mất điện hoặc khi đi chơi, dã ngoại.
- Sản phẩm được làm từ chất liệu nhựa thân thiện với môi trường, an toàn với sức khỏe con người.
- Đèn có kiểu dáng đèn măng xông với kích thước nhỏ gọn, có quai xách. Trên thân đèn có nút điều chỉnh On/Off để người sử dụng dễ dàng thao tác, điều chỉnh theo nhu cầu.
- Đèn phát ánh sáng trắng không gây hại cho mắt, vì thế có thể dùng sản phẩm làm đèn ngủ, đèn đọc sách...
Đánh giá & Bình luận

markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
- Gồm 11 bóng đèn led
- Kiểu đèn măng xông đẹp mắt
- Sử dụng thuận tiện
|
|Xuất xứ |Trung Quốc|
|
|Chất liệu |Nhựa|
|
|Công dụng |Chiếu sáng|
|
|Màu sắc |Xám đen|
|
|Kích thước |15 x 8 x 4 cm|
-
**Đèn măng xông 11 bóng led bivouac light USA Store **gồm có 11 bóng đèn led siêu sáng với tuổi thọ lên tới 100.000 giờ. Sản phẩm sử dụng pin rất tiện lợi, phù hợp dùng khi mất điện hoặc khi đi chơi, dã ngoại.
- Sản phẩm được làm từ chất liệu nhựa thân thiện với môi trường, an toàn với sức khỏe con người.
- Đèn có kiểu dáng đèn măng xông với kích thước nhỏ gọn, có quai xách. Trên thân đèn có nút điều chỉnh On/Off để người sử dụng dễ dàng thao tác, điều chỉnh theo nhu cầu.
- Đèn phát ánh sáng trắng không gây hại cho mắt, vì thế có thể dùng sản phẩm làm đèn ngủ, đèn đọc sách...
## Đánh giá & Bình luận


text:
Xuất xứ » Nhật Bản
Mã hàng : MTU-407-1086
Giá : 5,547,000 VNĐ
Mã hàng : MTU-410-0071
Giá : 4,022,000 VNĐ
Mã hàng : MTU-413-0160
Giá : 985,000 VNĐ
Mã hàng : MTU-413-0554
Giá : 2,525,000 VNĐ
Mã hàng : MTU-410-0978
Giá : 3,023,000 VNĐ
Mã hàng : MTU-410-0977
Giá : 2,270,000 VNĐ
Mã hàng : MTU-410-0979
Giá : 2,270,000 VNĐ
Mã hàng : MTU-410-1157
Giá : 2,270,000 VNĐ
Mã hàng : MTU-410-0068
Giá : 4,875,000 VNĐ
Mã hàng : MTU-410-0070
Giá : 5,598,000 VNĐ
Mã hàng : SHA-414-1488
Giá : 1,792,000 VNĐ
Mã hàng : NGT-402-1359
Giá : 314,000 VNĐ
Mã hàng : NGT-403-1352
Giá : 353,000 VNĐ
Mã hàng : NGT-403-1353
Giá : 356,000 VNĐ
Mã hàng : MTU-407-1148
Giá : 1,714,000 VNĐ

markdown:
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Nhật Bản **Mã hàng : MTU-407-1086**
Giá : 5,547,000 VNĐ
**Mã hàng : MTU-410-0071**
Giá : 4,022,000 VNĐ
**Mã hàng : MTU-413-0160**
Giá : 985,000 VNĐ
**Mã hàng : MTU-413-0554**
Giá : 2,525,000 VNĐ
**Mã hàng : MTU-410-0978**
Giá : 3,023,000 VNĐ
**Mã hàng : MTU-410-0977**
Giá : 2,270,000 VNĐ
**Mã hàng : MTU-410-0979**
Giá : 2,270,000 VNĐ
**Mã hàng : MTU-410-1157**
Giá : 2,270,000 VNĐ
**Mã hàng : MTU-410-0068**
Giá : 4,875,000 VNĐ
**Mã hàng : MTU-410-0070**
Giá : 5,598,000 VNĐ
**Mã hàng : SHA-414-1488**
Giá : 1,792,000 VNĐ
**Mã hàng : NGT-402-1359**
Giá : 314,000 VNĐ
**Mã hàng : NGT-403-1352**
Giá : 353,000 VNĐ
**Mã hàng : NGT-403-1353**
Giá : 356,000 VNĐ
**Mã hàng : MTU-407-1148**
Giá : 1,714,000 VNĐ

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


markdown:
# Các ứng dụng Java Facebook trên Google App Engine
Tạo, thực hiện và triển khai một ứng dụng Facebook trên Google App Engine
From the developerWorks archives
Xuất bản lần đầu tiên vào ngày: 25 12 2012
Việc thiếu sự hỗ trợ Java™ trong Nền tảng Facebook (Facebook Platform) không phải là một trở ngại để xây dựng các ứng dụng Facebook của bên thứ ba theo ngôn ngữ Java. Bài này cho thấy cách tạo một ứng dụng Facebook, thực hiện nó bằng Java và triển khai nó trên dịch vụ App Engine của Google.
This content is no longer being updated or maintained. The full article is provided "as is" in a PDF file. Given the rapid evolution of technology, some steps and illustrations may have changed.

Content-Language: en-US


text:
Trong cách sinh con theo ý muốn có nhiều yếu tố khác nhau quyết định việc sinh con trai hay con gái. Ngoài những yếu tố thường xuyên được nhắc đến như thời điểm thụ thai, chế độ dinh dưỡng... thì tính axit hay tính kiềm của âm đạo cũng có ảnh hưởng quan trọng.
Cách sinh con theo ý muốn cần quan tâm đến tính kiềm hay axit của môi trường âm đạo
Vì sao môi trường âm đạo lại có thể ảnh hưởng tới giới tính thai nhi? Điều này là do tính chất khác nhau của các loại tinh trùng. Trong tinh dịch của người đàn ông chứa 2 loại tinh trùng mang nhiễm sắc thể X và Y. Tinh trùng X ưa môi trường axit nên hoạt động thuận lợi hơn ở môi trường này. Trong khi đó, tinh trùng Y lại hoạt động hiệu quả nhất trong môi trường kiềm.
Thông thường, môi trường bên ngoài âm đạo của phụ nữ thường có tính axit, nhưng càng sâu vào bên trong tử cung thì tính kiềm lại mạnh hơn. Sát ngày trứng rụng, ống tử cung tiết nhiều dịch nhầy sẽ làm gia tăng tính kiềm ở tử cung và cổ tử cung. Vì thế mà, nếu bạn quan hệ càng sát ngày trứng rụng thì tỷ lệ sinh con trai càng cao.
Vào thời điểm quan hệ, khi tinh trùng được phóng vào cơ thể phụ nữ, tại cửa âm đạo giàu tính axit tinh trùng Y bị rơi rụng phần lớn. Càng đi sâu vào trong, tính kiềm càng mạnh, lúc này các tinh trùng X sẽ rơi rụng nhiều.
Trong số những tinh trùng may mắn đi qua được âm đạo đến tử cung thì tỷ lệ tinh trùng X và Y khá cân bằng. Nếu đúng vào thời điểm trứng rụng, tính kiềm ở môi trường tử cung sẽ rất mạnh, lúc này cơ hội kết hợp với trứng của tinh trùng Y cao hơn tinh trùng X nhiều lần.
Biết được tính chất ưa kiềm hay axit của tinh trùng X và Y, người ta đã nghiên cứu ra những phương pháp giúp hỗ trợ việc sinh con theo ý muốn như sau:
Quan hệ càng sát ngày rụng trứng thì tỷ lệ thụ thai và sinh con trai càng cao
Trước khi quan hệ 1 đến 2 tiếng, bạn hãy thụt rửa âm đạo với các loại dung dịch có tính kiềm hoặc tính axit nhẹ và vô hại. Điều này sẽ làm gia tăng sự thuận lợi cho loại tinh trùng mà bạn mong muốn. Đây là cách sinh con theo ý muốn được khá nhiều người áp dụng thành công.
- Nếu muốn sinh con gái, bạn hòa một thìa cà phê nước cốt chanh tươi với nước đun sôi để nguội và rửa âm đạo. Như vậy sẽ làm tăng tính axit của môi trường âm đạo, giúp hỗ trợ tối đa cho tinh trùng X.
- Nếu muốn sinh con trai, bạn hòa một thìa cà phê thuốc muối (bicacbonat natri) có thể mua ở hiệu thuốc, hoặc 1 thìa baking soda vào nước đun sôi để nguội rồi rửa âm đạo. Dung dịch này sẽ làm tăng tính kiềm của âm đạo để hỗ trợ tối đa cho tinh trùng Y.
- Nếu muốn sinh con trai theo ý muốn, hai bạn nên tiến hành quan hệ trước khi trứng rụng 1 ngày khoảng vài lần và trong ngày trứng rụng. Trước đó nên nhịn quan hệ 1 tuần để bảo đảm số lượng tinh trùng. Khi quan hệ, người chồng cố gắng tạo cho vợ đạt cực khoái và xuất tinh sâu vào trong âm đạo.
- Nếu muốn sinh con gái, hai bạn quan hệ đều đặn từ khi hết kinh nguyệt cho đến trước ngày trứng rụng 2 ngày thì dừng lại.
Trong cách sinh con theo ý muốn các cặp vợ chồng cần thực hiện ăn uống theo kế hoạch khoảng 3 tháng trước khi thụ thai. Như vậy sẽ giúp tạo được môi trường âm đạo có tính chất phù hợp với loại tinh trùng mà bạn mong muốn.
Nếu muốn sinh con trai, hai bạn nên thực hiện chế độ ăn mặn hơn một chút, ăn nhiều các loại thực phẩm như hàu, thịt bò, chuối, các loại quả mọng... Điều này sẽ giúp làm tăng chất lượng tinh trùng Y và tạo môi trường giàu tính kiềm cho âm đạo. Còn nếu muốn sinh con gái, bạn nên thực hiện chế độ ăn nhạt hơn, tăng cường bơ sữa và các thực phẩm giàu axit như hoa quả chua để tăng tính axit cho môi trường âm đạo, giúp hỗ trợ tốt cho tinh trùng X.
>> Mẹo sinh con trai 2016 theo khoa học chính xác nhất
>> Cách tính sinh con trai con gái nhờ cổ học phương Đông
>> Hướng dẫn chế độ ăn uống để sinh con trai cực chuẩn

markdown:
Trong
**cách sinh con theo ý muốn **có nhiều yếu tố khác nhau quyết định việc sinh con trai hay con gái. Ngoài những yếu tố thường xuyên được nhắc đến như thời điểm thụ thai, chế độ dinh dưỡng... thì tính axit hay tính kiềm của âm đạo cũng có ảnh hưởng quan trọng.
Cách sinh con theo ý muốn cần quan tâm đến tính kiềm hay axit của môi trường âm đạo
Vì sao môi trường âm đạo lại có thể ảnh hưởng tới giới tính thai nhi? Điều này là do tính chất khác nhau của các loại tinh trùng. Trong tinh dịch của người đàn ông chứa 2 loại tinh trùng mang nhiễm sắc thể X và Y. Tinh trùng X ưa môi trường axit nên hoạt động thuận lợi hơn ở môi trường này. Trong khi đó, tinh trùng Y lại hoạt động hiệu quả nhất trong môi trường kiềm.
Thông thường, môi trường bên ngoài âm đạo của phụ nữ thường có tính axit, nhưng càng sâu vào bên trong tử cung thì tính kiềm lại mạnh hơn. Sát ngày trứng rụng, ống tử cung tiết nhiều dịch nhầy sẽ làm gia tăng tính kiềm ở tử cung và cổ tử cung. Vì thế mà, nếu bạn quan hệ càng sát ngày trứng rụng thì tỷ lệ
[sinh con trai](sinh-con-trai-bi-quyet-sinh-con-trai-p184t167.html) càng cao.
Vào thời điểm quan hệ, khi tinh trùng được phóng vào cơ thể phụ nữ, tại cửa âm đạo giàu tính axit tinh trùng Y bị rơi rụng phần lớn. Càng đi sâu vào trong, tính kiềm càng mạnh, lúc này các tinh trùng X sẽ rơi rụng nhiều.
Trong số những tinh trùng may mắn đi qua được âm đạo đến tử cung thì tỷ lệ tinh trùng X và Y khá cân bằng. Nếu đúng vào thời điểm trứng rụng, tính kiềm ở môi trường tử cung sẽ rất mạnh, lúc này cơ hội kết hợp với trứng của tinh trùng Y cao hơn tinh trùng X nhiều lần.
Biết được tính chất ưa kiềm hay axit của tinh trùng X và Y, người ta đã nghiên cứu ra những phương pháp giúp hỗ trợ việc sinh con theo ý muốn như sau:
Quan hệ càng sát ngày rụng trứng thì tỷ lệ thụ thai và sinh con trai càng cao
Trước khi quan hệ 1 đến 2 tiếng, bạn hãy thụt rửa âm đạo với các loại dung dịch có tính kiềm hoặc tính axit nhẹ và vô hại. Điều này sẽ làm gia tăng sự thuận lợi cho loại tinh trùng mà bạn mong muốn. Đây là cách sinh con theo ý muốn được khá nhiều người áp dụng thành công.
- Nếu muốn sinh con gái, bạn hòa một thìa cà phê nước cốt chanh tươi với nước đun sôi để nguội và rửa âm đạo. Như vậy sẽ làm tăng tính axit của môi trường âm đạo, giúp hỗ trợ tối đa cho tinh trùng X.
- Nếu muốn sinh con trai, bạn hòa một thìa cà phê thuốc muối (bicacbonat natri) có thể mua ở hiệu thuốc, hoặc 1 thìa baking soda vào nước đun sôi để nguội rồi rửa âm đạo. Dung dịch này sẽ làm tăng tính kiềm của âm đạo để hỗ trợ tối đa cho tinh trùng Y.
- Nếu muốn
[sinh con trai theo ý muốn](lam-the-nao-de-sinh-con-trai-p214a28252.html), hai bạn nên tiến hành quan hệ trước khi trứng rụng 1 ngày khoảng vài lần và trong ngày trứng rụng. Trước đó nên nhịn quan hệ 1 tuần để bảo đảm số lượng tinh trùng. Khi quan hệ, người chồng cố gắng tạo cho vợ đạt cực khoái và xuất tinh sâu vào trong âm đạo.
- Nếu muốn sinh con gái, hai bạn quan hệ đều đặn từ khi hết kinh nguyệt cho đến trước ngày trứng rụng 2 ngày thì dừng lại.
Trong cách sinh con theo ý muốn các cặp vợ chồng cần thực hiện ăn uống theo kế hoạch khoảng 3 tháng trước khi thụ thai. Như vậy sẽ giúp tạo được môi trường âm đạo có tính chất phù hợp với loại tinh trùng mà bạn mong muốn.
Nếu muốn sinh con trai, hai bạn nên thực hiện chế độ ăn mặn hơn một chút, ăn nhiều các loại thực phẩm như hàu, thịt bò, chuối, các loại quả mọng... Điều này sẽ giúp làm tăng chất lượng tinh trùng Y và tạo môi trường giàu tính kiềm cho âm đạo. Còn nếu muốn sinh con gái, bạn nên thực hiện chế độ ăn nhạt hơn, tăng cường bơ sữa và các thực phẩm giàu axit như hoa quả chua để tăng tính axit cho môi trường âm đạo, giúp hỗ trợ tốt cho tinh trùng X.
**>> Mẹo sinh con trai 2016 theo khoa học chính xác nhất** **>> Cách tính sinh con trai con gái nhờ cổ học phương Đông** **>>** [Hướng dẫn chế độ ăn uống để sinh con trai cực chuẩn](huong-dan-che-do-an-uong-de-sinh-con-trai-cuc-chuan-p214a28283.html)


text:
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Thanh toán
|
Liên Hệ
Giỏ hàng
(0)
Gioi thieu
Hình ảnh hoạt động
Sơ đồ tổ chức
Lịch sử hình thành
Giới thiệu công ty
Danh muc
Vật liệu mài mòn
Dụng cụ cầm tay
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ đo chính xác
Thiết bị ngành hàn
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Dụng cụ dùng khí nén
Thiết bị viễn thông
Thiết bị y tế
Xem tất cả
Nha san xuat
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
BDS
Xem tất cả
Tin tuc
Nha san xuat
Dang nhap
Nhà sản xuất
» Crossman
Đá cắt (21)
Dĩa cắt khô (8)
Nhám phẳng (69)
Dùng cho máy cầm tay (15)
Giũa dẹp (18)
Giũa mo (13)
Giũa tam giác (16)
Giũa tròn (17)
Cần chữ T (12)
Cần nối (26)
Típ lục giác (24)
Cần mở thường (22)
Cần tự động (16)
Đầu típ 12 góc (45)
Đầu típ 6 góc (125)
Búa cao su, nhựa (8)
Búa gò (24)
Búa nhổ đinh (8)
Búa đầu tròn (7)
Cảo 2 chấu (6)
Cảo 3 chấu (6)
Cờ lê 2 đầu hở (13)
Cờ lê 2 đầu tròn (27)
Mỏ lếch răng (20)
Mỏ lếch thường (16)
Chìa lục giác đơn (32)
Bộ chìa lục giác (7)
Dao (1)
Dao cắt ống (2)
Kéo (4)
Mũi đục gỗ (4)
Bộ khóa (19)
Bộ khẩu (28)
Kiềm bấm cos (2)
Kiềm cắt (14)
Kiềm cộng lực (13)
Kiềm chết (29)
Kiềm mỏ quạ (3)
Kiềm mở phe (9)
Kiềm mũi nhọn (11)
Kiềm rút đinh (1)
Kiềm đa năng (1)
Kiềm điện (18)
Mũi vít 2 đầu (13)
Đầu vít bake (6)
Đầu vít dẹp (5)
Tuốc nơ vít 2 cạnh (67)
Tuốc nơ vít 4 cạnh (67)
Tuốc nơ vít tổ hợp (26)
Tuốc nơ vít đầu hoa thị (11)
Súng phun sơn (5)
Máy vặn vít (3)
Máy vặn ốc (8)
Máy dập ghim (7)
Các loại khác (4)
Thước cuộn (8)
Thùng đựng dụng cụ (8)
Các loại khác (5)
Hệ mét (77)
Hệ inch (17)
Dưỡng đo độ dày (1)
Nhám xếp (10)
Mũi khoét lỗ (54)
Cảo chữ C (9)
Cảo chữ F (38)
CÔNG TY THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP GTG
2/64C Đất Thánh, P.6, Q.Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3868 6666
Fax: 08 3868 6688
Giấy ĐKKD số: 0303059482 tại TP HCM
Chi nhánh:
HÀ NỘI
71 Hoàng Cầu, P. Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa
Điện thoại: 04 3901 6666
Fax: 04 3910 6666
ĐÀ NẴNG
630-632 Ngô Quyền, P. An Hải Bắc, Quận Sơn Trà
Điện thoại: 0511 350 7777
Fax: 0511 350 7788
CẦN THƠ
Điện thoại: 0710 222 0220
Fax: 0710 222 1221
BÌNH DƯƠNG
1080A CMT8, Phường Phú Thọ, TP Thủ Dầu Một
Điện thoại: 0650 3 969 768
Fax: 0650 3 969 769
CHÍNH SÁCH BÁN HÀNG
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
Tắt [X]
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :117 - Tổng truy cập : 180,175,987
+ + + + + + + +