text:
Luật cạnh tranh (Việt Nam)
Luật cạnh tranh là một đạo luật được ban hành nhằm quy định các hành vi cạnh tranh và các hành vi khác liên quan của thương nhân.
Thời điểm có hiệu lực[sửa | sửa mã nguồn]
Luật cạnh tranh được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua và ban hành ngày 03 tháng 12 năm 2004, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2005.
Phạm vi điều chỉnh[sửa | sửa mã nguồn]
Luật này gồm 6 Chương, 123 Điều, áp dụng với mọi tổ chức cá nhân doanh nghiệp, mọi hiệp hội, ngành nghề hoạt động ở Việt Nam và quy định các hành vi của các cơ quan tổ chức, cơ quan quản lý Nhà nước liên quan.
Điều 1 chương 1 của luật chỉ rõ phạm vi điều chỉnh: Luật này quy định về hành vi hạn chế cạnh tranh, hành vi cạnh tranh không lành mạnh, trình tự, thủ tục giải quyết vụ việc cạnh tranh, biện pháp xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh.[1]
Với 6 chương, 123 Điều, Luật cạnh tranh được ban hành nhằm:
- Kiểm soát các hành vi gây hạn chế cạnh tranh hoặc các hành vi có thể dẫn đến việc gây hạn chế cạnh tranh, đặc biệt khi mở cửa thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế;
- Bảo vệ quyền kinh doanh chính đáng của các doanh nghiệp, chống lại các hành vi cạnh tranh không lành mạnh;
Theo quy định tại Điều 118 Luật Cạnh tranh, hành vi vi phạm quy định của Luật cạnh tranh có thể bị xử phạt lên đến 10% tổng doanh thu của doanh nghiệp trong năm tài chính trước đó..
Nhiệm vụ[sửa | sửa mã nguồn]
Luật cạnh tranh có những nhiệm vụ cơ bản như sau:
- Khẳng định và bảo hộ quyền tự do kinh doanh của doanh nhân.
- Duy trì và ổn định trật tự cạnh tranh
- Góp phần hình thành ý thức cạnh tranh lành mạnh
- Góp phần khơi thông dòng chảy và điều tiết cạnh tranh.[2]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. “Luật cạnh tranh”. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(trợ giúp)
- Nguyễn Ngọc Sơn. “Luật cạnh tranh - Sứ mệnh và triển vọng”. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(trợ giúp)

markdown:
# Luật cạnh tranh (Việt Nam)
**Luật cạnh tranh** là một đạo luật được ban hành nhằm quy định các hành vi [cạnh tranh](/wiki/C%E1%BA%A1nh_tranh) và các hành vi khác liên quan của thương nhân.
## Thời điểm có hiệu lực[
[sửa](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_c%E1%BA%A1nh_tranh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_c%E1%BA%A1nh_tranh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)&action=edit§ion=1)]
Luật cạnh tranh được
[Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i) nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua và ban hành ngày 03 tháng 12 năm 2004, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2005.
## Phạm vi điều chỉnh[
[sửa](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_c%E1%BA%A1nh_tranh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_c%E1%BA%A1nh_tranh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)&action=edit§ion=2)]
Luật này gồm 6 Chương, 123 Điều, áp dụng với mọi tổ chức cá nhân
[doanh nghiệp](/wiki/Doanh_nghi%E1%BB%87p), mọi [hiệp hội](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1), [ngành nghề](/w/index.php?title=Ng%C3%A0nh_ngh%E1%BB%81&action=edit&redlink=1) hoạt động ở Việt Nam và quy định các hành vi của các cơ quan tổ chức, cơ quan quản lý [Nhà nước](/wiki/Nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) liên quan.
Điều 1 chương 1 của luật chỉ rõ phạm vi điều chỉnh: Luật này quy định về hành vi hạn chế cạnh tranh, hành vi cạnh tranh không lành mạnh, trình tự, thủ tục giải quyết vụ việc cạnh tranh, biện pháp xử lý vi phạm
[pháp luật](/wiki/Lu%E1%BA%ADt_ph%C3%A1p) về cạnh tranh. [[1]](#cite_note-1)
Với 6 chương, 123 Điều, Luật cạnh tranh được ban hành nhằm:
- Kiểm soát các hành vi gây hạn chế cạnh tranh hoặc các hành vi có thể dẫn đến việc gây hạn chế cạnh tranh, đặc biệt khi mở cửa thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế;
- Bảo vệ quyền kinh doanh chính đáng của các doanh nghiệp, chống lại các hành vi cạnh tranh không lành mạnh;
Theo quy định tại Điều 118 Luật Cạnh tranh, hành vi vi phạm quy định của Luật cạnh tranh có thể bị xử phạt lên đến 10% tổng doanh thu của doanh nghiệp trong năm tài chính trước đó..
## Nhiệm vụ[
[sửa](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_c%E1%BA%A1nh_tranh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_c%E1%BA%A1nh_tranh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)&action=edit§ion=3)]
Luật cạnh tranh có những nhiệm vụ cơ bản như sau:
- Khẳng định và bảo hộ quyền tự do kinh doanh của doanh nhân.
- Duy trì và ổn định trật tự cạnh tranh
- Góp phần hình thành ý thức cạnh tranh lành mạnh
- Góp phần khơi thông dòng chảy và điều tiết cạnh tranh.
[[2]](#cite_note-2)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_c%E1%BA%A1nh_tranh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_c%E1%BA%A1nh_tranh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)&action=edit§ion=4)]
- Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
[“Luật cạnh tranh”](http://laws.dongnai.gov.vn/2001_to_2010/2004/200412/200412140008). Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored))
- Nguyễn Ngọc Sơn.
[“Luật cạnh tranh - Sứ mệnh và triển vọng”](http://vietnamese-law-consultancy.com/vietnamese/content/browse.php?action=shownews&category=&id=46&topicid=831). Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored))

X-Cache: cp1054 miss, cp1068 miss


text:
Thể loại:Chi Dơi nếp mũi
Bài chính của thể loại này là Chi Dơi nếp mũi.
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Các trang trong thể loại “Chi Dơi nếp mũi”
69 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 69 trang.
C
D
H
- Hipposideros beatus
- Hipposideros bicolor
- Hipposideros breviceps
- Hipposideros edwardshilli
- Hipposideros fuliginosus
- Hipposideros fulvus
- Hipposideros halophyllus
- Hipposideros hypophyllus
- Hipposideros inexpectatus
- Hipposideros inornatus
- Hipposideros jonesi
- Hipposideros macrobullatus
- Hipposideros madurae
- Hipposideros maggietaylorae
- Hipposideros marisae
- Hipposideros megalotis
- Hipposideros muscinus
- Hipposideros nequam
- Hipposideros obscurus
- Hipposideros orbiculus
- Hipposideros ridleyi
- Hipposideros rotalis
- Hipposideros ruber
- Hipposideros scutinares
- Hipposideros semoni
- Hipposideros sorenseni
- Hipposideros speoris
- Hipposideros stenotis
- Hipposideros sumbae
- Hipposideros vittatus
- Hipposideros wollastoni

markdown:
# Thể loại:Chi Dơi nếp mũi
Bài chính của
[thể loại](/wiki/Wikipedia:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i)này là **.** [Chi Dơi nếp mũi](/wiki/Chi_D%C6%A1i_n%E1%BA%BFp_m%C5%A9i)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
## Các trang trong thể loại “Chi Dơi nếp mũi”
69 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 69 trang.
### C
### D
### H
[Hipposideros beatus](/wiki/Hipposideros_beatus) [Hipposideros bicolor](/wiki/Hipposideros_bicolor) [Hipposideros breviceps](/wiki/Hipposideros_breviceps) [Hipposideros edwardshilli](/wiki/Hipposideros_edwardshilli) [Hipposideros fuliginosus](/wiki/Hipposideros_fuliginosus) [Hipposideros fulvus](/wiki/Hipposideros_fulvus) [Hipposideros halophyllus](/wiki/Hipposideros_halophyllus) [Hipposideros hypophyllus](/wiki/Hipposideros_hypophyllus) [Hipposideros inexpectatus](/wiki/Hipposideros_inexpectatus) [Hipposideros inornatus](/wiki/Hipposideros_inornatus) [Hipposideros jonesi](/wiki/Hipposideros_jonesi) [Hipposideros macrobullatus](/wiki/Hipposideros_macrobullatus) [Hipposideros madurae](/wiki/Hipposideros_madurae) [Hipposideros maggietaylorae](/wiki/Hipposideros_maggietaylorae) [Hipposideros marisae](/wiki/Hipposideros_marisae) [Hipposideros megalotis](/wiki/Hipposideros_megalotis) [Hipposideros muscinus](/wiki/Hipposideros_muscinus) [Hipposideros nequam](/wiki/Hipposideros_nequam) [Hipposideros obscurus](/wiki/Hipposideros_obscurus) [Hipposideros orbiculus](/wiki/Hipposideros_orbiculus) [Hipposideros ridleyi](/wiki/Hipposideros_ridleyi) [Hipposideros rotalis](/wiki/Hipposideros_rotalis) [Hipposideros ruber](/wiki/Hipposideros_ruber) [Hipposideros scutinares](/wiki/Hipposideros_scutinares) [Hipposideros semoni](/wiki/Hipposideros_semoni) [Hipposideros sorenseni](/wiki/Hipposideros_sorenseni) [Hipposideros speoris](/wiki/Hipposideros_speoris) [Hipposideros stenotis](/wiki/Hipposideros_stenotis) [Hipposideros sumbae](/wiki/Hipposideros_sumbae) [Hipposideros vittatus](/wiki/Hipposideros_vittatus) [Hipposideros wollastoni](/wiki/Hipposideros_wollastoni)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1053 miss, cp1068 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Thoiria
Thoiria là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Clairvaux-les-Lacs. Tọa độ địa lý của xã là 46° 32' vĩ độ bắc, 05° 44' kinh độ đông. Thoiria nằm trên độ cao trung bình là 570 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 430 mét và điểm cao nhất là 878 mét. Xã có diện tích 12.24 km², dân số vào thời điểm 1999 là 150 người; mật độ dân số là 12 người/km².

markdown:
# Thoiria
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Bourgogne-Franche-Comté](/wiki/Bourgogne-Franche-Comt%C3%A9) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Jura](/wiki/Jura) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lons-le-Saunier](/wiki/Lons-le-Saunier_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Clairvaux-les-Lacs](/w/index.php?title=Clairvaux-les-Lacs_(t%E1%BB%95ng)&action=edit&redlink=1) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 570 m/1.870 ft)
[INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [39531](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=39531-COM)/ [39130](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) **Thoiria** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) trong vùng hành chính [Franche-Comté](/wiki/Franche-Comt%C3%A9), thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Jura](/wiki/Jura), [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lons-le-Saunier](/wiki/Lons-le-Saunier_(qu%E1%BA%ADn)), [tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Clairvaux-les-Lacs](/w/index.php?title=Clairvaux-les-Lacs_(t%E1%BB%95ng)&action=edit&redlink=1). Tọa độ địa lý của xã là 46° 32' vĩ độ bắc, 05° 44' kinh độ đông. Thoiria nằm trên độ cao trung bình là 570 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 430 mét và điểm cao nhất là 878 mét. Xã có diện tích 12.24 km², dân số vào thời điểm [1999](/wiki/1999) là 150 người; mật độ dân số là 12 người/km².
## Thông tin nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Thoiria&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thoiria&action=edit§ion=1)]
|
|[1968](/wiki/1968) [1975](/wiki/1975) [1982](/wiki/1982) [1990](/wiki/1990) [1999](/wiki/1999)


text:
Thiếp Mộc Nhi
Thiếp Mộc Nhi (Ba Tư: تیمور Timūr, Chagatai: Temür, tiếng Uzbek: Temur, chữ Hán: 帖木儿; 9 tháng 4 năm 1336— 18 tháng 2 năm 1405), còn được biết đến trong sử sách với tên gọi Tamerlane[2] (Ba Tư: تيمور لنگ Timūr(-e) Lang, "Timur Què"), là một nhà chinh phạt người Đột Quyết-Mông Cổ và là người sáng lập ra triều đại Thiếp Mộc Nhi ở Ba Tư và Trung Á.[3]
Được sinh ra trong liên minh Ba Lỗ ở vùng Transoxiana vào ngày 9 tháng 4 năm 1336, Thiếp Mộc Nhi dành lấy quyền kiểm soát ở miền tây Hãn quốc Sát Hợp Đài vào năm 1370. Từ cơ sở này, ông đã thực hiện các chiến dịch ngang dọc Tây, Nam và Trung Á, vùng Kavkaz và miền nam nước Nga, và ông đã trở thành vị vua Hồi giáo hùng mạnh nhất sau khi đánh bại quân đội nhà Mamluk của Ai Cập và Syria, chinh phạt nhà Ottoman và làm Hồi quốc Delhi suy kiệt. Từ những cuộc chinh phạt này, ông đã thành lập nên Đế quốc Thiếp Mộc Nhi, tuy nhiên nó tan rã chẳng bao lâu sau khi ông qua đời.
Thiếp Mộc Nhi được xem như là một trong những nhà chinh phạt du mục vĩ đại cuối cùng từ thảo nguyên Á-Âu và đế chế của ông đã đánh dấu cho sự trỗi dậy của những đế quốc "thuốc súng" trong những năm thuộc thế kỷ 16 và 17. Theo ý kiển của John Joseph Saunders, Thiếp Mộc Nhi vốn là một người đã Ba Tư hoá chứ không phải là dân du mục.
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Là người có dòng dõi Đột Quyết/Mông Cổ, Timur Lenk chịu thấm nhuần trong văn hóa Ba Tư.[4] Ông đã khao khát phục hồi lại Đế quốc Mông Cổ, thế nhưng trận chiến nặng nề nhất của ông là chống lại quân Kim Trướng hãn quốc của Mông Cổ, trận chiến không bao giờ bình phục được sau chiến dịch của ông chống lại Tokhtamysh. Ông tự cho mình là một ghazi (chiến binh thần của đạo Hồi), nhưng các trận chiến lớn nhất của ông là chống lại các quốc gia Hồi giáo.
Ông qua đời trong một chiến dịch chống nhà Minh, thế nhưng những ghi chép lại cho thấy rằng trong một phần đời của mình ông đã là một chư hầu lén lút của nhà Minh và thậm chí con trai của ông là Shah Rukh đã viếng thăm Trung Hoa năm 1420.[5] Ông là một người bảo trợ cho nghệ thuật nhưng cũng cướp hiếp, cướp đoạt và thảm sát và phá hủy các trung tâm học thuật vĩ đại trong thời kỳ chinh phục của mình. Ông nắm quyền lực tuyệt đối nhưng chưa bao giờ ông tự cho mình hơn một thủ hiến (Ả Rập) và cuối cùng ông đã cai trị nhân danh của một Đại Hãn Chingizid chịu thuần phục, người chỉ hơn một tù binh một chút.
Ông đã cai trị một đế quốc mà ngày nay trải dài từ Nam Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Iraq, Kuwait và Iran, xuyên qua Trung Á bao gồm một phần của Kazakhstan, Afghanistan, Azerbaijan, Gruzia, Turkmenistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Pakistan, Ấn Độ, và thậm chí vươn đế Kashgar ở Trung Quốc. Bắc Iraq vẫn còn nằm dưới quyền của người Assyria Kitô giáo cho đến khi bị Timur Lenk phá hủy.[6]
Di sản của Timur Lenk là một thứ trộn lẫn; trong khi Trung Á phát triển rực rỡ dưới thời kỳ cai trị của ông, những nơi khác như Bagdad, Damascus, Delhi và các thành phố Ả Rập, Ba Tư, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ đã bị cướp đoạt và phá hủy và hàng triệu người đã bị tàn sát. Do đó trong khi di sản Timur để lại vẫn còn ở Trung Á, ông lại bị phỉ báng bởi các xã hội Ấn Độ, Ba Tư và Ả Rập. Đồng thời, nhiều người Tây Á vẫn đặt tên con cái theo tên ông còn văn học Ba Tư gọi ông là "Teymour, kẻ chinh phục Thế giới" (Ba Tư: تیمور جهانگير ).
Thời thơ ấu[sửa | sửa mã nguồn]
Timur được sinh ra tại Transoxiana, gần Kesh (một khu vực ngày nay được biết nhiều hơn với tên Shahr-e Sabz, 'thành phố xanh,'), tọa lạc cách Samarkand 80 km về phía nam của quốc gia Uzbekistan ngày nay.
Timur đánh giá phần lớn tính chính thống ban đầu của mình vào dòng dõi phả hệ của Thành Cát Tư Hãn. Ông xuất thân từ những người chinh phục Mông Cổ, những người đã tiến hành Tây tiến sau khi đã thành lập nên Đế quốc Mông Cổ.
Cha của ông, Taraghay, là tù trưởng bộ lạc Barlas, một bộ lạc du mục nói tiếng Đột Quyết[7] bộ lạc có xuất xứ Mông Cổ có gốc gác từ người chỉ huy Mông Cổ Qarachar Barlas. Taraghay là chắt trai của Qarachar Noyon và, nổi bật trong các thành viên thị tộc bạn bè của mình là người đầu tiên chuyển sang Hồi giáo, Taraghay có thể đã kế thừa hưởng được thứ vị cao trong quân đội do thừa kế; giống như cha mình là Burkul, tuy nhiên, ông lại ưa thích cuộc sống ẩn dật và nghiên cứu. Taraghay cuối cùng đã ẩn dật ở một tu viện Hồi giáo, nói với con trai mình rằng "thế giới là một cái bình xinh đẹp đầy rẫy những con bọ cạp."
Dưới cách nhình của người cha, nền giáo dục ban đầu cho Timur đã đạt tới mức mà đến tuổi 20, Timur không những đã tinh thông các hoạt động ngoài trời mà còn đạt được một danh tiếng là một người có học mà còn là một người đọc chăm chú kinh Qur'an. Như cha của mình, Timur là một người theo Hồi giáo và đã chịu ảnh hưởng của dòng Sufi.
Phả hệ giả mạo ghi trên bia mộ của ông đã mang xuất thân của ông về với Ali, cũng như sự hiện diện của những người Shiite trong quân đội của ông, khiến cho một số nhà quan sát và học giả gọi ông là một người Shiite. Tuy nhiên, người cố vấn tôn giáo chính thức của ông là học giả Hanafite tên gọi là Abd alJabbar Khwarazmi. Có bằng chứng cho thấy ông đã chuyển qua Nusayri dưới sự ảnh hưởng của Sayyed Barakah, một lãnh đạo Nusayri từ người thầy thông thái của ông, Balkh. Ông cũng đã cho xây một trong những tòa nhà đẹp nhất của ông tại mộ của Ahmed Yesevi, một vị thánh Sufi Đột Quyết có ảnh hưởng, người đã có nhiều hoạt động truyền bá Hồi giáo Sunni trong các nhóm dân du mục.
Lãnh đạo quân sự[sửa | sửa mã nguồn]
Vào khoảng năm 1360, đã đạt tới sự xuất chúng là một lãnh đạo quân sự. Ông đã tham gia các chiến dịch ở Transoxania với Đại Hãn Chagatai, một người cùng xuất thân từ Thành Cát Tư Hãn. Sự nghiệp của ông trong 10 hoặc 11 năm tiếp theo có thể được tóm tắt trong tác phẩm Memoirs. Ông liên minh với Kurgan, kẻ chiếm đoạt và phá hủy Volga Bulgaria, vì mối quan hệ gia đình, ông đã xâm lược Khorasan với hàng ngàn kỵ binh. Đây đã là cuộc viễn chinh quân sự thứ hai mà ông đã lãnh đạo, và sự thành công của cuộc viễn chinh này đã dẫn đến những cuộc hành quân xa hơn nữa, trong đó có cuộc chinh phục Khwarizm và Urganj.
Sau khi ám sát Kurgan các tranh chấp nảy sinh giữa nhiều người đòi lên nắm quyền lực tối cao đã bị ngăn chặn bởi cuộc xâm lược bởi Jagataite Tughlugh Timur của Kashgar, một hậu duệ khác của Thành Cát Tư Hãn. Timur đã được phái đến trong một phái đoàn đến doanh trại của kẻ xâm lược, kết quả của chuyến đi này là ông được bổ nhiệm làm tù trưởng bộ lạc của mình, bộ lạc Barlas, thay cho vị tù trưởng cũ, Hajji Beg.
The exigencies of Timur's quasi-sovereign position compelled him to have recourse to his formidable patron, whose reappearance on the banks of the Syr Darya created a consternation not easily allayed. Bộ lạc Barlas đã được lấy từ Timur và được giao cho một người con trai của Tughluk, cùng với phần còn lại của Mawarannahr; nhưng ông đã bị đánh bại trong cuộc chiến bởi chiến binh dũng cảm mà trước đó ông đã thay thế cương vị chỉ huy của một lực lượng cấp thua rất xa về mặt số lượng.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Muntakhab-ul-Lubab, Khafi Khan Nizam-ul-Mulk, Vol I, p. 49. Printed in Lahore, 1985
- ^ /ˈtæmərleɪn/
- ^ Josef W. Meri (2005). Medieval Islamic Civilization. Routledge. tr. 812.
- ^ Gérard Chaliand,Nomadic Empires: From Mongolia to the Danube translated by A. M. Berrett,Transaction Publishers,2004,pg 75 [1]
- ^ Needham, Joseph (1986). Science and Civilization in China: Volume 4, Part 2. Taipei: Caves Books Ltd. Page 554.
- ^ The annihilation of Iraq
- ^ David W. Del Testa, Florence Lemoine, John Strickland. Government Leaders, Military Rulers, and Political Activists. Greenwood Press. Page 180. [2]

markdown:
# Thiếp Mộc Nhi
[Timur Lenk](/w/index.php?title=Timur_Lenk&redirect=no))
|Temür
|
Thiếp Mộc Nhi
|
| ![ Timur reconstruction03.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Timur_reconstruction03.jpg/300px-Timur_reconstruction03.jpg)
![ Timur reconstruction03.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Timur_reconstruction03.jpg/300px-Timur_reconstruction03.jpg)
[nhà Timur](/wiki/Nh%C3%A0_Timur) [9 tháng 4](/wiki/9_th%C3%A1ng_4)năm [1370](/wiki/1370)– [14 tháng 2](/wiki/14_th%C3%A1ng_2)năm [1405](/wiki/1405) [Balkh](/w/index.php?title=Balkh&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-Muntakhab-ul-Lubab.2C_Khafi_Khan_Nizam-ul-Mulk_p._49-1) [Cáp Lợi Lặc](/w/index.php?title=Khalil_Sultan&action=edit&redlink=1) [Saray Mulk Khanum](/w/index.php?title=Saray_Mulk_Khanum&action=edit&redlink=1)
- Chulpan Mulk Agha
- Aljaz Turkhan Agha
- Tukal Khanum
- Dil Shad Agha
- Touman Agha
- và một bà vợ khác
[Timur](/wiki/Nh%C3%A0_Timur) [[1]](#cite_note-Muntakhab-ul-Lubab.2C_Khafi_Khan_Nizam-ul-Mulk_p._49-1) [Kesh](/wiki/Shahrisabz), [Hãn quốc Sát Hợp Đài](/wiki/H%C3%A3n_qu%E1%BB%91c_S%C3%A1t_H%E1%BB%A3p_%C4%90%C3%A0i)(ngày nay thuộc [Uzbekistan](/wiki/Uzbekistan)) [Otrar](/w/index.php?title=Otrar&action=edit&redlink=1), [Farab](/w/index.php?title=Farab&action=edit&redlink=1), gần [Shymkent](/wiki/Shymkent), [Sông Tích Nhĩ](/wiki/Syr_Darya)(ngày nay thuộc [Kazakhstan](/wiki/Kazakhstan)) [Gur-e-Amir](/w/index.php?title=Gur-e-Amir&action=edit&redlink=1), [Samarkand](/wiki/Samarkand) [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) **Thiếp Mộc Nhi** ( [Ba Tư](/wiki/Ba_T%C6%B0): تیمور *Timūr*, [Chagatai](/w/index.php?title=Chagatai_language&action=edit&redlink=1): *Temür*, [tiếng Uzbek](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Uzbek): Temur, [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 帖木儿; 9 tháng 4 năm 1336— 18 tháng 2 năm 1405), còn được biết đến trong sử sách với tên gọi **Tamerlane** ( [2] [Ba Tư](/wiki/Ba_T%C6%B0): تيمور لنگ *Timūr(-e) Lang*, "Timur Què"), là một nhà chinh phạt người [Đột Quyết](/wiki/C%C3%A1c_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Turk)- [Mông Cổ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95)và là người sáng lập ra [triều đại Thiếp Mộc Nhi](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Timur)ở [Ba Tư](/wiki/Ba_T%C6%B0)và [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81). [[3]](#cite_note-3)
Được sinh ra trong liên minh Ba Lỗ ở vùng Transoxiana vào ngày 9 tháng 4 năm 1336, Thiếp Mộc Nhi dành lấy quyền kiểm soát ở miền tây
[Hãn quốc Sát Hợp Đài](/wiki/H%C3%A3n_qu%E1%BB%91c_S%C3%A1t_H%E1%BB%A3p_%C4%90%C3%A0i) vào năm 1370. Từ cơ sở này, ông đã thực hiện các chiến dịch ngang dọc Tây, Nam và Trung Á, vùng [Kavkaz](/wiki/Kavkaz) và miền nam nước Nga, và ông đã trở thành vị vua Hồi giáo hùng mạnh nhất sau khi đánh bại quân đội [nhà Mamluk của Ai Cập và Syria](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Mamluk&action=edit&redlink=1), chinh phạt [nhà Ottoman](/wiki/Nh%C3%A0_Ottoman) và làm [Hồi quốc Delhi](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Delhi) suy kiệt. Từ những cuộc chinh phạt này, ông đã thành lập nên [Đế quốc Thiếp Mộc Nhi](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Timur), tuy nhiên nó tan rã chẳng bao lâu sau khi ông qua đời.
Thiếp Mộc Nhi được xem như là một trong những nhà chinh phạt du mục vĩ đại cuối cùng từ
[thảo nguyên Á-Âu](/wiki/Th%E1%BA%A3o_nguy%C3%AAn_(%C3%81-%C3%82u)) và đế chế của ông đã đánh dấu cho sự trỗi dậy của những đế quốc "thuốc súng" trong những năm thuộc thế kỷ 16 và 17. Theo ý kiển của [John Joseph Saunders](/w/index.php?title=John_Joseph_Saunder&action=edit&redlink=1), Thiếp Mộc Nhi vốn là một người đã Ba Tư hoá chứ không phải là dân du mục.
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFp_M%E1%BB%99c_Nhi&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFp_M%E1%BB%99c_Nhi&action=edit§ion=1)]
Là người có dòng dõi
[Đột Quyết](/wiki/C%C3%A1c_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Turk)/ [Mông Cổ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95), Timur Lenk chịu thấm nhuần trong [văn hóa Ba Tư](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_Iran&action=edit&redlink=1). Ông đã khao khát phục hồi lại [4] [Đế quốc Mông Cổ](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95), thế nhưng trận chiến nặng nề nhất của ông là chống lại quân [Kim Trướng hãn quốc](/wiki/Kim_Tr%C6%B0%E1%BB%9Bng_h%C3%A3n_qu%E1%BB%91c)của Mông Cổ, trận chiến không bao giờ bình phục được sau chiến dịch của ông chống lại [Tokhtamysh](/w/index.php?title=Tokhtamysh&action=edit&redlink=1). Ông tự cho mình là một [ghazi](/w/index.php?title=Ghazw&action=edit&redlink=1)(chiến binh thần của [đạo Hồi](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o)), nhưng các trận chiến lớn nhất của ông là chống lại các quốc gia [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o).
Ông qua đời trong một chiến dịch chống
[nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh), thế nhưng những ghi chép lại cho thấy rằng trong một phần đời của mình ông đã là một [chư hầu](/wiki/Ch%C6%B0_h%E1%BA%A7u) lén lút của nhà Minh và thậm chí con trai của ông là [Shah Rukh](/wiki/Shahrukh_Mirza) đã viếng thăm Trung Hoa năm 1420. Ông là một người bảo trợ cho nghệ thuật nhưng cũng [5] [cướp hiếp](/w/index.php?title=C%C6%B0%E1%BB%9Bp_hi%E1%BA%BFp&action=edit&redlink=1), cướp đoạt và thảm sát và phá hủy các trung tâm học thuật vĩ đại trong thời kỳ chinh phục của mình. Ông nắm quyền lực tuyệt đối nhưng chưa bao giờ ông tự cho mình hơn một [thủ hiến (Ả Rập)](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_hi%E1%BA%BFn_(%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp)&action=edit&redlink=1)và cuối cùng ông đã cai trị nhân danh của một [Đại Hãn](/wiki/Kh%E1%BA%A3_h%C3%A3n) [Chingizid](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_du%E1%BB%87_c%E1%BB%A7a_Th%C3%A0nh_C%C3%A1t_T%C6%B0_H%C3%A3n&action=edit&redlink=1)chịu thuần phục, người chỉ hơn một [tù binh](/wiki/T%C3%B9_binh)một chút.
Ông đã cai trị một đế quốc mà ngày nay trải dài từ Nam
[Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3), [Syria](/wiki/Syria), [Iraq](/wiki/Iraq), [Kuwait](/wiki/Kuwait) và [Iran](/wiki/Iran), xuyên qua [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81) bao gồm một phần của [Kazakhstan](/wiki/Kazakhstan), [Afghanistan](/wiki/Afghanistan), [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan), [Gruzia](/wiki/Gruzia), [Turkmenistan](/wiki/Turkmenistan), [Uzbekistan](/wiki/Uzbekistan), [Kyrgyzstan](/wiki/Kyrgyzstan), [Pakistan](/wiki/Pakistan), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), và thậm chí vươn đế [Kashgar](/wiki/Kashgar) ở [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Bắc [Iraq](/wiki/Iraq) vẫn còn nằm dưới quyền của [người Assyria Kitô giáo](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Assyria_Kit%C3%B4_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) cho đến khi bị Timur Lenk phá hủy. [[6]](#cite_note-6)
Di sản của Timur Lenk là một thứ trộn lẫn; trong khi Trung Á phát triển rực rỡ dưới thời kỳ cai trị của ông, những nơi khác như
[Bagdad](/wiki/Bagdad), [Damascus](/wiki/Damas), [Delhi](/wiki/Delhi) và các thành phố Ả Rập, Ba Tư, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ đã bị cướp đoạt và phá hủy và hàng triệu người đã bị tàn sát. Do đó trong khi di sản Timur để lại vẫn còn ở Trung Á, ông lại bị phỉ báng bởi các xã hội Ấn Độ, Ba Tư và Ả Rập. Đồng thời, nhiều người Tây Á vẫn đặt tên con cái theo tên ông còn [văn học Ba Tư](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Ba_T%C6%B0&action=edit&redlink=1) gọi ông là "Teymour, kẻ chinh phục Thế giới" ( [Ba Tư](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Ba_T%C6%B0): **تیمور جهانگير** ).
### Thời thơ ấu[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFp_M%E1%BB%99c_Nhi&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFp_M%E1%BB%99c_Nhi&action=edit§ion=2)]
Timur được sinh ra tại
[Transoxiana](/wiki/Transoxiana), gần Kesh (một khu vực ngày nay được biết nhiều hơn với tên [Shahr-e Sabz](/wiki/Shahrisabz), 'thành phố xanh,'), tọa lạc cách [Samarkand](/wiki/Samarkand) 80 km về phía nam của quốc gia [Uzbekistan](/wiki/Uzbekistan) ngày nay.
Timur đánh giá phần lớn tính chính thống ban đầu của mình vào dòng dõi
[phả hệ](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3_h%E1%BB%87&action=edit&redlink=1) của [Thành Cát Tư Hãn](/wiki/Th%C3%A0nh_C%C3%A1t_T%C6%B0_H%C3%A3n). Ông xuất thân từ những người chinh phục Mông Cổ, những người đã tiến hành Tây tiến sau khi đã thành lập nên Đế quốc Mông Cổ.
Cha của ông,
[Tara ghay](/w/index.php?title=Taraghay&action=edit&redlink=1), là tù trưởng bộ lạc [Barlas](/w/index.php?title=Barlas&action=edit&redlink=1), một bộ lạc [du mục](/wiki/Du_m%E1%BB%A5c)nói tiếng Đột Quyết bộ lạc có xuất xứ Mông Cổ có gốc gác từ người chỉ huy Mông Cổ [[7]](#cite_note-7) [Qarachar Barlas](/w/index.php?title=Qarachar_Barlas&action=edit&redlink=1). Tara __gh__ay là chắt trai của Qarachar Noyon và, nổi bật trong các thành viên thị tộc bạn bè của mình là người đầu tiên chuyển sang [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o), Tara __gh__ay có thể đã kế thừa hưởng được thứ vị cao trong quân đội do thừa kế; giống như cha mình là Burkul, tuy nhiên, ông lại ưa thích cuộc sống ẩn dật và nghiên cứu. Tara __gh__ay cuối cùng đã ẩn dật ở một [tu viện](/wiki/Tu_vi%E1%BB%87n)Hồi giáo, nói với con trai mình rằng "thế giới là một cái bình xinh đẹp đầy rẫy những con [bọ cạp](/wiki/B%E1%BB%8D_c%E1%BA%A1p)."
Dưới cách nhình của người cha, nền giáo dục ban đầu cho Timur đã đạt tới mức mà đến tuổi 20, Timur không những đã tinh thông các hoạt động ngoài trời mà còn đạt được một danh tiếng là một người có học mà còn là một người đọc chăm chú kinh
[Qur'an](/wiki/Qur%E2%80%99an). Như cha của mình, Timur là một người theo Hồi giáo và đã chịu ảnh hưởng của [dòng Sufi](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_Sufi&action=edit&redlink=1).
Phả hệ giả mạo ghi trên bia mộ của ông đã mang xuất thân của ông về với
[Ali](/wiki/Ali_bin_Abu_Talib), cũng như sự hiện diện của những người [Shiite](/w/index.php?title=Shiite&action=edit&redlink=1) trong quân đội của ông, khiến cho một số nhà quan sát và học giả gọi ông là một người Shiite. Tuy nhiên, người cố vấn tôn giáo chính thức của ông là học giả [Hanafite](/w/index.php?title=Hanafite&action=edit&redlink=1) tên gọi là Abd alJabbar Khwarazmi. Có bằng chứng cho thấy ông đã chuyển qua Nusayri dưới sự ảnh hưởng của Sayyed Barakah, một lãnh đạo Nusayri từ người thầy thông thái của ông, Balkh. Ông cũng đã cho xây một trong những tòa nhà đẹp nhất của ông tại mộ của [Ahmed Yesevi](/w/index.php?title=Ahmed_Yesevi&action=edit&redlink=1), một vị [thánh](/wiki/Th%C3%A1nh_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) Sufi Đột Quyết có ảnh hưởng, người đã có nhiều hoạt động truyền bá Hồi giáo [Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni) trong các nhóm dân du mục.
### Lãnh đạo quân sự[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFp_M%E1%BB%99c_Nhi&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFp_M%E1%BB%99c_Nhi&action=edit§ion=3)]
Vào khoảng năm 1360, đã đạt tới sự xuất chúng là một lãnh đạo quân sự. Ông đã tham gia các chiến dịch ở
[Transoxania](/w/index.php?title=Transoxania&action=edit&redlink=1) với [Đại Hãn](/wiki/S%C3%A1t_H%E1%BB%A3p_%C4%90%C3%A0i) [Chagatai](/w/index.php?title=Chagatai_Khanate&action=edit&redlink=1), một người cùng xuất thân từ [Thành Cát Tư Hãn](/wiki/Th%C3%A0nh_C%C3%A1t_T%C6%B0_H%C3%A3n). Sự nghiệp của ông trong 10 hoặc 11 năm tiếp theo có thể được tóm tắt trong tác phẩm *Memoirs*. Ông liên minh với [Kurgan](/wiki/Kurgan), kẻ chiếm đoạt và phá hủy [Volga Bulgaria](/wiki/Volga_Bulgaria), vì mối quan hệ gia đình, ông đã xâm lược [Khorasan](/wiki/Khorasan) với hàng ngàn kỵ binh. Đây đã là cuộc viễn chinh quân sự thứ hai mà ông đã lãnh đạo, và sự thành công của cuộc viễn chinh này đã dẫn đến những cuộc hành quân xa hơn nữa, trong đó có cuộc chinh phục [Khwarizm](/w/index.php?title=Khwarezmia&action=edit&redlink=1) và [Urganj](/w/index.php?title=Urgench&action=edit&redlink=1).
Sau khi ám sát Kurgan các tranh chấp nảy sinh giữa nhiều người đòi lên nắm quyền lực
[tối cao](/w/index.php?title=T%E1%BB%91i_cao&action=edit&redlink=1) đã bị ngăn chặn bởi cuộc xâm lược bởi Jagataite [Tughlugh Timur](/w/index.php?title=Tughlugh_Timur&action=edit&redlink=1) của [Kashgar](/wiki/Kashgar), một hậu duệ khác của Thành Cát Tư Hãn. Timur đã được phái đến trong một phái đoàn đến doanh trại của kẻ xâm lược, kết quả của chuyến đi này là ông được bổ nhiệm làm tù trưởng bộ lạc của mình, bộ lạc [Barlas](/w/index.php?title=Barlas&action=edit&redlink=1), thay cho vị tù trưởng cũ, [Hajji Beg](/w/index.php?title=Hajji_Beg&action=edit&redlink=1).
The exigencies of Timur's quasi-sovereign position compelled him to have recourse to his formidable patron, whose reappearance on the banks of the
[Syr Darya](/wiki/Syr_Darya) created a consternation not easily allayed. Bộ lạc Barlas đã được lấy từ Timur và được giao cho một người con trai của Tughluk, cùng với phần còn lại của [Mawarannahr](/w/index.php?title=Mawarannahr&action=edit&redlink=1); nhưng ông đã bị đánh bại trong cuộc chiến bởi chiến binh dũng cảm mà trước đó ông đã thay thế cương vị chỉ huy của một lực lượng cấp thua rất xa về mặt số lượng.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFp_M%E1%BB%99c_Nhi&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFp_M%E1%BB%99c_Nhi&action=edit§ion=4)]
- ^
**a** [Muntakhab-ul-Lubab, Khafi Khan Nizam-ul-Mulk, Vol I, p. 49. Printed in Lahore, 1985](#cite_ref-Muntakhab-ul-Lubab.2C_Khafi_Khan_Nizam-ul-Mulk_p._49_1-1) **ă** [^](#cite_ref-2) [/](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) [ˈ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [t](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [æ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [m](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ər](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [l](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [eɪ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [n](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [/](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) **Josef W. Meri (2005).** [^](#cite_ref-3) [. Routledge. tr. 812.](https://books.google.com/books?id=H-k9oc9xsuAC&printsec=frontcover&hl=en#v=onepage) *Medieval Islamic Civilization* **Gérard Chaliand,** [^](#cite_ref-4) *Nomadic Empires: From Mongolia to the Danube*translated by A. M. Berrett,Transaction Publishers,2004,pg 75 [[1]](http://books.google.com/books?id=xKVAbb6Tc4wC&pg=PA75&ots=WY7PHZHZz2&dq=steeped+in+persian+culture+timur&sig=_-SXF02msKF7GmGBpHL9ssT_nd8) **Needham, Joseph (1986).** [^](#cite_ref-needham_volume_4_part_2_554_5-0) *Science and Civilization in China: Volume 4, Part 2*. Taipei: Caves Books Ltd. Page 554. [^](#cite_ref-6) [The annihilation of Iraq](http://web.archive.org/20080409162629/www.geocities.com/somasushma/Timur4.html) **David W. Del Testa, Florence Lemoine, John Strickland.** [^](#cite_ref-7) *Government Leaders, Military Rulers, and Political Activists.*Greenwood Press. Page 180. [[2]](http://books.google.com/books?id=vSwi2TYabS4C&pg=PA180&ots=cboGE9c3RF&dq=barlas%2Bturkic%2Bspeaking&sig=bLvX_uhiWD8-nBg-jozO3sDKA7Q)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
|
|


text:
Xã West Hanover, Quận Dauphin, Pennsylvania
(đổi hướng từ West Hanover, Quận Dauphin, Pennsylvania)
Xã West Hanover (tiếng Anh: West Hanover Township) là một xã thuộc quận Dauphin, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 9.343 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã West Hanover, Quận Dauphin, Pennsylvania
(đổi hướng từ
[West Hanover, Quận Dauphin, Pennsylvania](/w/index.php?title=West_Hanover,_Qu%E1%BA%ADn_Dauphin,_Pennsylvania&redirect=no))
|Xã West Hanover
|
West Hanover Township
|—
|[Vị trí trong Quận Dauphin, Pennsylvania](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Map_of_West_Hanover_Township,_Dauphin_County,_Pennsylvania_Highlighted.png)
Vị trí trong
[Quận Dauphin](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Dauphin,_Pennsylvania), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) ![ Vị trí quận Dauphin trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Dauphin_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Dauphin_County.svg.png)
![ Vị trí quận Dauphin trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Dauphin_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Dauphin_County.svg.png)
Vị trí quận Dauphin trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [Quận Dauphin](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Dauphin,_Pennsylvania) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã West Hanover** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *West Hanover Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Dauphin](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Dauphin,_Pennsylvania), tiểu bang [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 9.343 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_West_Hanover,_Qu%E1%BA%ADn_Dauphin,_Pennsylvania&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_West_Hanover,_Qu%E1%BA%ADn_Dauphin,_Pennsylvania&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1052 miss, cp1068 miss


text:
Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:
Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com ( Đăng xuất / Thay đổi )
Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter ( Đăng xuất / Thay đổi )
Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook ( Đăng xuất / Thay đổi )
Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ ( Đăng xuất / Thay đổi )
Connecting to %s
Notify me of new comments via email.

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

X-ac: 1.dca _dca


text:
Chúng tôi rất tiếc, hiện tại việc đặt phòng tại khách sạn này không thể thực hiện được. Nhấp vào đây để xem các khách sạn lân cận
Lagoons at Stoney Creek by Whistler Premier
4335 Northlands Boulevard, V0N 1B4 Whistler, Canada –
Các tiện nghi của Lagoons at Stoney Creek by Whistler Premier
Các tiện nghi được ưa chuộng nhất
Các tiện nghi khác
- Cấm hút thuốc trong toàn bộ khuôn viên
- Hệ thống sưởi
- Phòng gia đình
- Phòng không hút thuốc
Hoạt động
- Nơi giữ đồ trượt tuyết
- Xe đạp
- Đi bộ đường dài
- Trượt tuyết
- Sân gôn (trong vòng 3km) (Phụ phí)
Phương tiện đi lại
- Dịch vụ xe đưa đón (miễn phí)
Dịch vụ lau dọn
- Giặt ủi (Phụ phí)
Thông tin cần biết Lagoons at Stoney Creek by Whistler Premier nhận yêu cầu đặc biệt - gửi yêu cầu trong bước kế tiếp!
Nhận phòng
Từ 16:00 giờ
Trả phòng
Đến 10:00
Lagoons at Stoney Creek by Whistler Premier chấp nhận các loại thẻ này và giữ quyền khóa một khoản tiền tạm thời trước khi bạn đến nhận phòng.
Please note: Guests must be a minimum age of 25 years in order to make a reservation, and guests over 25 years must be present at check in and occupy the unit for the entire duration of the stay. The majority of guests in any given party must be a minimum of 25 years old. Guests will be asked to provide identification when checking in to ensure that they meet the age requirement.
Please note: This property has no reception. Guests are kindly requested to collect keys from the following address: Blackcomb Lodge, 4220 Gateway Drive, V0N 1B4 Whistler
Please note, a damage deposit will be charged upon check out and refunded at check out pending possible damages.
Vui lòng lưu ý việc nhận phòng và lấy chìa khóa diễn ra tại: Blackcomb Lodge, 4220 Gateway Drive, V0N 1B4 Whistler.
Khách phải thanh toán khoản đặt cọc đề phòng thiệt hại 500CAD khi đến nhận phòng. Số tiền này tương đương 9101756.92VND. Khoản đặt cọc này có thể được hoàn lại toàn bộ khi khách trả phòng và không có hư hại xảy ra tại chỗ nghỉ.

markdown:
Chúng tôi rất tiếc, hiện tại việc đặt phòng tại khách sạn này không thể thực hiện được.
[
Nhấp vào đây để xem các khách sạn lân cận
](/searchresults.vi.html?city=900000001?checkin=;checkout=)
## Lagoons at Stoney Creek by Whistler Premier
[Lagoons at Stoney Creek by Whistler Premier](#availability) [Hiển thị bản đồ](javascript:void(0);)
##
[
Các tiện nghi của Lagoons at Stoney Creek by Whistler Premier
]
### Các tiện nghi được ưa chuộng nhất
##### Các tiện nghi khác
- Cấm hút thuốc trong toàn bộ khuôn viên
- Hệ thống sưởi
- Phòng gia đình
- Phòng không hút thuốc
##### Hoạt động
- Nơi giữ đồ trượt tuyết
- Xe đạp
- Đi bộ đường dài
- Trượt tuyết
- Sân gôn (trong vòng 3km) (Phụ phí)
##### Phương tiện đi lại
- Dịch vụ xe đưa đón (miễn phí)
##### Dịch vụ lau dọn
- Giặt ủi (Phụ phí)
## Thông tin cần biết Lagoons at Stoney Creek by Whistler Premier nhận yêu cầu đặc biệt - gửi yêu cầu trong bước kế tiếp!
Nhận phòng
Từ 16:00 giờ
Trả phòng
Đến 10:00
Lagoons at Stoney Creek by Whistler Premier chấp nhận các loại thẻ này và giữ quyền khóa một khoản tiền tạm thời trước khi bạn đến nhận phòng.
Please note: Guests must be a minimum age of 25 years in order to make a reservation, and guests over 25 years must be present at check in and occupy the unit for the entire duration of the stay. The majority of guests in any given party must be a minimum of 25 years old. Guests will be asked to provide identification when checking in to ensure that they meet the age requirement.
Please note: This property has no reception. Guests are kindly requested to collect keys from the following address: Blackcomb Lodge, 4220 Gateway Drive, V0N 1B4 Whistler
Please note, a damage deposit will be charged upon check out and refunded at check out pending possible damages.
Vui lòng lưu ý việc nhận phòng và lấy chìa khóa diễn ra tại: Blackcomb Lodge, 4220 Gateway Drive, V0N 1B4 Whistler.
Khách phải thanh toán khoản đặt cọc đề phòng thiệt hại 500CAD khi đến nhận phòng. Số tiền này tương đương 9101756.92VND. Khoản đặt cọc này có thể được hoàn lại toàn bộ khi khách trả phòng và không có hư hại xảy ra tại chỗ nghỉ.

X-Recruiting: Like HTTP headers? Come write ours: https://workingatbooking.com

Cache-Control: private

Vary: Accept-Encoding, User-Agent

Set-Cookie: bkng=11UmFuZG9tSVYkc2RlIyh9Yaa29%2F3xUOLbiKbS0JOgDBJr0%2FTaG81GaEBb%2FtEtjr4bT0JhFQe9lYPk5wGpwuOZsYpmK8NjkG1fRw9ponQYrrXJ3UTHDXx2FHpgPjCuvUHLQzXG9GODTK2kIjh5hkxgFoA3%2BiWhlycCv0ipcC0oqUHvcBAd1Z6CynSW9geanaKw; domain=.booking.com; path=/; expires=Sun, 16-Oct-2022 13:57:53 GMT; Secure; HTTPOnly

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Rappelz (MY)
Thông tin Game
- Website chính thức
- Ngôn ngữ giao diện người dùngEnglish
- Nền tảngPC
- Nhà phát hànhEaglegame
- Link Download
-
Báo chí
Game Product
- Eagle Card (MY)
Rappelz MY/SG Rupeez:
Rappelz MY/SG rupees is for Rappelz Malaysia and Singapore - Unicorn server.

markdown:
# Rappelz (MY)
### Thông tin Game
- Website chính thức
- Ngôn ngữ giao diện người dùngEnglish
- Nền tảngPC
- Nhà phát hànhEaglegame
- Link Download
-
Báo chí
### Game Product
- Eagle Card (MY)
#### Rappelz MY/SG Rupeez:
**Rappelz MY/SG rupees** is for Rappelz Malaysia and Singapore - Unicorn server.
#### Rappelz MY/SG game info:
[Rappelz MY/SG Facebook Fan Page](https://www.facebook.com/Rappelzonline) [Rappelz MY/SG Game Client and Patch Download](http://www.rappelz.my/downloads/)

Lang-Code: vi

Server: cloudflare-nginx

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: seagm_store_id=230qn7kdst880nhnk2ulickfs2; path=/; domain=seagm.com; HttpOnly


text:
Ôn tập môn văn: Vợ chồng A Phủ
TPO - Chuyên đề này nhằm giúp các em củng cố các vấn đề cơ bản xoay quanh tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” của nhà văn Tô Hoài.
- Nét độc đáo trong hình tượng nhân vật Mị.
- Nét độc đáo trong hình tượng nhân vật A Phủ.
- Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ sâu sắc.
- Biệt tài miêu tả bức tranh thiên nhiên và sinh hoạt mang đậm màu sắc địa phương phong tục.
- Khả năng miêu tả diễn biến tâm lí tinh vi, sắc sảo.
KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Khái quát:
a. Tác giả:
+ Tiểu sử:
- Quê: huyện Thanh Oai – Hà Nội > làng ven đô trở thành một không gian nghệ thuật quen thuộc trong sáng tác.
- Chỉ được học hết bậc Tiểu học, phải làm nhiều nghề để kiếm sống trước khi cầm bút > liên hệ các tác giả: Macxim Gorki (Nga), Nguyên Hồng, Kim Lân (Việt Nam) để thấy vai trò của “trường đời” và tự học đối với sự thành công của các nghệ sĩ.
- Con người:
• Gắn bó sâu sắc với lứa tuổi thiếu nhi > cơ sở của những tác phẩm viết cho trẻ em.
• Đi nhiều, vốn sống phong phú, đặc biệt trong lĩnh vực phong tục và sinh hoạt đời thường > có những trang viết chân xác, đằm thắm về đất và người nhiều vùng đất, nhất là đất và người Tây Bắc.
• Có cái nhìn hồn nhiên, trong trẻo mà sắc sảo, hóm hỉnh, thông minh về các sự vật, hiện tượng, con người trong cuộc sống.
+ Sáng tác:
- Thể loại: đa dạng.
- Tác phẩm tiêu biểu: Dế mèn phiêu lưu kí (đồng thoại, 1941), O chuột (tập truyện ngắn về loài vật, 1942), Nhà nghèo (tập truyện ngắn, 1944), Truyện Tây Bắc (tập truyện, 1953), Mười năm (tiểu thuyết, 1967)…
- Khái quát giá trị:
• Đề tài: 2 đề tài
Đồng thoại về thế giới loài vật
Cuộc sống, số phận và vẻ đẹp người lao động nghèo ở miền xuôi và miền ngược.
• Nội dung:
Cái nhìn trìu mến, bao dung, nhân ái, độ lượng với trẻ thơ.
Giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo mới mẻ, độc đáo.
• Nghệ thuật:
Khả năng miêu tả, phân tích tâm lí nhân vật chân xác, sâu sắc, tinh tế.
Cách kể chuyện sống động, hóm hỉnh, có duyên.
Lời văn: giàu tính tạo hình và chất thơ.
+ Vị trí văn học sử: cây bút văn xuôi tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại.
b. Tác phẩm
+ Sự ra đời:
- 1952: Tô Hoài theo đơn vị bộ đội vào giải phóng Tây Bắc, sống gắn bó với đồng bào 8 tháng.
- Chia tay, Tô Hoài viết tập truyện bằng sự am hiểu tường tận cuộc sống, phong tục, nhất là tâm hồn phóng khoáng, tự do phảng chút hoang dại của đồng bằng miền núi; nỗi ám ảnh về những kỉ niệm gắn bó và món nợ ân tình với người Tây Bắc.
- “Vợ chồng A Phủ” là một tác phẩm xuất sắc được in trong tập “Truyện Tây Bắc” (1953).
+ Kết cấu: 2 phần
• Phần 1: Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống của người dân lao động miền núi Tây Bắc trước cách mạng.
Phần thể hiện bút lực Tô Hoài trong tác phẩm này
o Những trang viết tài hoa về hương sắc vùng cao.
o Thể hiện giá trị hiện thực, nhân đạo mới mẻ, cảm động.
o Khả năng miêu tả và phân tích tâm lí nhân vật sắc sảo.
• Phần 2: Quá trình vận động từ tự phát tới tự giác của người lao động.
o Thành công:
Đem vào tác phẩm không khí thời đại.
Thấy được quá trình vận động trong tư tưởng, cuộc sống người lao động: từ cam chịu, khổ nhục đến chủ động giành lấy tự do, hạnh phúc, từ hành động phản kháng tự phát đến hoạt động cách mạng tự giác.
o Hạn chế: Hình tượng nhân vật trung tâm hành động theo sự dàn xếp của tác giả nhằm chứng minh cho một luận đề: sự giác ngộ đến với cách mạng của quần chúng bị áp bức > dàn trải, đôi chỗ viết dễ dãi, giản đơn.
2. Phân tích
a. Nhân vật Mị
+ Số phận bất hạnh: Con dâu gạt nợ.
- Đoạn mở đầu:
• Cách mở đầu: “Ai ở xa về, có việc vào nhà thống lí Pá Tra…” : giọng kể trầm giống với cách mở đầu trong cổ tích > chuẩn bị không khí cổ tích cho mẫu nhân vật cổ tích xuất hiện, tạo tâm thế cho người đọc tiếp nhận một motip quen thuộc.
• Không gian: “ngồi quay sợi bên tảng đá trước cửa, cạnh tàu ngựa” > xuất hiện cùng thế giới đồ vật nặng chì, câm lặng > gợi mở:
Vị trí người ở của nhân vật.
Hình ảnh tảng đá dường như là một đồng dạng của cô gái – câm nín, ngậm khối u uất khó cất lời, bất động, không sinh khí, không sẻ chia.
• Tư thế: “cúi mặt, mặt buồn rười rượi” với nhịp điệu mòn mỏi, thường xuyên, lặp lại vô hồn - “lúc nào cũng vậy” .
• Đối lập: hình ảnh một cô gái lẻ loi, đơn độc, u trầm, buồn khổ - cảnh tấp nập, giàu sang nhà thống lí.
Nhận xét:
o Phác hoạ hình ảnh người con gái câm lặng như chìm lẫn vào thế giới đồ vật vô tri, không cảm giác.
o Hé lộ cuộc sống tủi cực, cảnh ngộ éo le của nhân vật.
o Cách dẫn dắt khéo léo: điểm nhìn từ xa, bên ngoài tiến gần hơn vào bên trong để thâm nhập nhân vật; tạo ra mâu thuẫn ở lời kể để vén bức màn bí mật về một phận người (hỏi ra mới rõ,… cô ấy là vợ A Sử, con trai thống lí Pá Tra).
- Thân phận con dâu gạt nợ:
Câu chuyện Mị về làm dâu:
• Lý do: bố lấy mẹ không đủ tiền cưới, phải vay nhà thống lí, tận khi già mà chưa trả hết nợ. Mẹ chết > thống lí đòi lấy Mị làm con dâu để xoá nợ > mối nợ truyền kiếp, dai dẳng, khó thoát > bóng của kiếp sống nô lệ, cùng khổ đổ lên người dân nghèo qua thế hệ này đến thế hệ khác. Câu nói từ bên trong của bố Mị “không thể nào khác được” giống như một dấu triện đóng lên thân phận nô lệ của Mị.
• Phản ứng: đề nghị bố lao động trả nợ chứ quyết không muốn bị bán cho nhà giàu: “Con nay đã biết cuốc nương làm ngô, con phải làm nương trả nợ thay cho bố. Bố đừng bán con cho nhà giàu” > cho thấy:
Lựa chọn tỉnh táo: thà sống vất vả, nghèo khổ mà tự do còn hơn sống trong giàu sang mà chịu đoạ đày nô lệ.
Khát vọng tự do mãnh liệt và niềm tin trong sang, hồn nhiên của tuổi trẻ.
• Bị nhà thống lí lừa bắt đi > thái độ, hành động: “hàng mấy tháng, đêm nào cũng khóc”, ăn lá ngón tự tử > nhận thức sâu sắc tình cảnh quẫn bách của bản thân: sống cũng như chết > phản ứng tiêu cực của lòng yêu sống và khát vọng tự do.
• Dần dần:
Cha chết. Mị không còn nghĩ tới cái chết > nghịch lí đầy bi kịch: mất đi khả năng phản ứng với cuộc sống phi nhân tính > thực chất: chỉ sống đời sống vật chất, còn tinh thần và tâm hồn đã chết > nhẫn nhục, cam chịu, vô hồn.
Thời gian: “lần lần, mấy năm qua, mấy năm sau”: phép đối, cách đếm thời gian chậm rãi, đều đặn > khoảng thời gian đủ để vô hồn hoá con người, nhấn con người vào câm lặng.
• Lí giải về thái độ của Mị: “Ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi”.
• Tưởng: mình cũng là: con trâu, con ngựa.
• So sánh:
“Con ngựa, con trâu làm còn có lúc, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhai cỏ, đàn bà con gái nhà này thì vùi vào việc làm cả đêm cả ngày” > bị bóc lột sức lao động tàn nhẫ
Lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa
• Tê liệt khả năng phản ứng với cuộc sống vô nghĩa > phản ứng của con người không còn cảm thấy ý nghĩa cuộc đời, cam chịu sống mảnh đời khuất lấp, quên lãng, như cái cây, tảng đá, đồ vật trong không gian nhà thống lí > nghịch lí: vị trí: con dâu (quyền thế, đáng trọng), thân thế: con nợ, người ở (rẻ rúng, coi thường)
• Căn buồng - không gian sống của Mị: kín mít, có một chiếc cửa sửa lỗ vuông bằng bàn tay, lúc nào trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng > tối tăm, bức bối, lạnh lẽo, đầy âm khí > biểu tượng ám gợi về địa ngục trần gian, tù túng, ngột ngạt, nơi cầm tù tuổi thanh xuân của con người, biến Mị từ một cô gái trẻ trung phơi phới thành một con người vô cảm, cam chịu.> không gian phi nhân tính.
Tiểu kết:
Miêu tả cuộc sống làm dâu, nhà văn khám phá một mảng hiện thực mới: cuộc sống, số phận đau khổ của người lao động miền núi - những con người bị cường quyền, thần quyền, cái nghèo, những áp chế về tinh thần đẩy vào tình trạng sống vô nghĩa, vô cảm.
+ Sự thức tỉnh và hồi sinh khát vọng sống trong Mị (đêm tình mùa xuân)
- Khung cảnh:
• Bức tranh mùa xuân:
Cỏ gianh vàng ửng > tươi vui, đầy sức sống, ánh sáng > đối lập với không gian sống tăm tối của Mị.
Mỏm núi: váy hoa xoè như con bướm sặc sỡ > đầy màu sắc, phấn chấn, náo nức.
Đám trẻ: cười ầm.
Tiếng sáo: thiết tha bồi hồi.
Thiên nhiên rực rỡ màu sắc, náo nức âm thanh > sự hiện diện của một thế giới căng tràn nhựa sống.
• Đêm tình mùa xuân:
Trong nhà: mọi người nhảy đồng, hát
Bên ngoài: tiếng sáo gọi bạn yêu lơ lửng ngoài đường > chi tiết trở đi trở lại như một ám ảnh, mời gọi, vương vấn, khơi gợi kí ức và khát vọng yêu, sống trong Mị.
Nội dung tiếng sáo: “Mày có con trai con gái rồi/ Mày đi làm nương/ Ta không có con trai con gái/ Ta đi tìm người yêu” > tiếng sáo mang khát vọng đôi lứa, khát vọng sống.
Không - thời gian rạo rực khát vọng, thôi thúc con người tìm đến với men say tình yêu, men say sự sống.
- Diễn biến tâm trạng:
• Uống ừng ực > u uất, mất cảm giác, không sống trong thực tại, mà lặn vào vô thức, như nuốt cả bao nhiêu đau khổ.
• Phơi phới trở lại > có cảm xúc (nhận ra tiếng sáo)
• Còn rất trẻ > Ý thức về bản thân trở lại.
• Muốn chết: khi cảm xúc, ý thức trở về là lúc Mị muốn chết > phi lí mà logic: ý thức tình trạng sống không bằng chết > giải thoát.
• Do tiếng sáo > quên cái chết > xắn miếng mỡ khêu lại đèn, lấy váy, quấn tóc .
Khát vọng được sống được yêu trở lại, kéo theo hành động: muốn được thấy ánh sang, muốn làm đẹp, ý thức về sự tồn sinh của mình (Liên hệ chi tiết: Mùi xà phòng trên áo của Đào trong “Mùa lạc “ khi kể cho Huân nghe về duyên mới > sự hồi sinh nữ tính thường được các nhà văn sử dụng để biểu trưng cho sự trỗi dậy mạnh mẽ, sâu sắc nhất của khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc)
- Sự vùi dập phũ phàng: bị A Phủ trói > khát vọng vừa hồi sinh đã bị vùi dập > tuy nhiên nó đã được nhóm lên để chuẩn bị rực cháy trong hành động cứu A Phủ và cứu mình.
Tiểu kết:
Qua nhân vật Mị, nhà văn thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc và mới mẻ:
- Tố cáo thế lực thống trị, cường quyền, thần quyền đã liên kết để cày đạp tước đoạt quyền sống cảu những con người đáng ra phải được hạnh phúc nhất.
- Đồng cảm sâu sắc với số phận con người nghèo khổ miền núi trước cách mạng.
- Khám phá, phát hiện vẻ đẹp, phẩm chất người lao động, đặc biệt là khát vọng sống tự do.
b. Nhân vật A Phủ
+ Sự xuất hiện.
- Khung cảnh: đêm tình mùa xuân.
- Sự kiện: A Phủ đánh A Sử
- Văn cảnh (xét trong hệ thống cốt truyện): khi xung đột trong Mị đang dâng lên > tạo yếu tố kịch tính: khát vọng hạnh phúc >< hiện thực phũ phàng.
+ Phẩm chất:
- Gan bướng, thẳng thắn, gan góc.
• Không chịu ở cánh đồng thấp > trốn lên núi.
• Đánh A Sử - con trai thống lí vì A Sử gây sự mà không suy nghĩ gì tới hậu quả.
• Khi bị đánh: quỳ chịu đòn, im như tượng đá > gan góc, sức chịu đựng khác thường.
- Thể chất dồi dào: khỏe, chạy nhanh như ngựa.
- Biết làm mọi việc: đúc lưỡi cày, đục cuốc, đi săn bò tót rất bạo > thanh niên chăm chỉ, chịu khó, tháo vát.
Nhân vật mang vẻ đẹp khoẻ khoắn, cá tính, bản lĩnh, gan góc, tiềm ẩn sức sống, sức mạnh phản kháng, chống bạo tàn của thanh niên lao động miền núi.
+ Số phận: bất hạnh:
- Lai lịch: mồ côi, phải đi làm thuê cuốc mướn từ năm 10 tuổi > motip nhân vật mồ côi bất hạnh trong cổ tích.
- Khó có được hạnh phúc giản dị của một người con trai trưởng thành: không thể lấy nổi vợ.
- A Phủ ở trừ nợ
• Nguyên nhân: đánh A Sử > bị bắt, bị đánh đập dã man (mặt sưng, đuôi mắt giập chảy máu, hai đầu gối sưng bạnh như mặt hổ phù) > cúng ma, bị cho vay nợ để nộp phạt, khao làng > không có tiền trả, phải ở nợ > cuộc đời từ đây bị cột chặt trong vòng riết xoắn của kiếp trừ nợ.
Gặp gỡ với số phận con dâu gạt nợ của Mị > bổ xung cho hình tượng những người lao động: vì nghèo mà chịu đời nô lệ.
• Bị bóc lột sức lao động tàn tệ:
Đốt rừng, cày nương, cuốc nương, săn bò tót, bẫy hổ, chăn bò, chăn ngựa, quanh năm một thân một mình bôn ba rong ruổi ngoài gò ngoài rừng > câu văn liệt kê > con người làm việc cơ học, như một cỗ máy, triền miên, ngày qua ngày, tháng nối tháng, năm tiếp năm, mòn mỏi.
• Bị trừng phạt vì làm mất bò của chủ > tự mình lấy dây mây cột mình theo lệnh của thống lí > hiện thực oái oăm > diễn tả sâu sắc, thấm thía tình cảnh tủi cực, ngang trái của kiếp đời nô lệ > cuộc gặp gỡ tự nhiên giữa Mị và A Phủ.
c. Cuộc gặp gỡ giữa Mị và A Phủ (hành động cởi trói cho A Phủ của Mị).
+ Lúc đầu, Mị thản nhiên: “Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy, cũng thế thôi”.
- Cảnh bị trói đến chết không phải là hiếm hoi ở nhà thống lí.
- Mị đã chịu đựng quá nhiều đau khổ về thể xác lẫn tinh thần > trơ lì cảm xúc, tê liệt khả năng cảm thông, chia sẻ với cảnh ngộ khốn cùng của người khác.
- Cuộc sống bao năm làm con rùa lầm lũi xó cửa khiến Mị quen cam chịu, nhẫn nhục > sức ì, quán tính quá lớn.
+ Tuy nhiên, nhà văn gài một chi tiết báo hiệu sự phản kháng của Mị: Bị A Sử đánh, đêm sau Mị vẫn ra sưởi > gan lì, bướng bỉnh.
+ Hôm sau:
- Lé mắt trông sang > cái nhìn hờ hững, vô hồn.
- Thấy: một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại > chi tiết duy nhất trong đoạn trích thiên về phản ánh nội tâm A Phủ (A Phủ gần như được xây dựng đơn giản hơn Mị: nhân vật của số phận và hành động) > nước mắt ở một thanh niên bản lĩnh, gan góc, yêu đời, mạnh mẽ diễn tả sâu xót nỗi đau, sự tủi cực, tình cảnh khốn cùng (có lẽ A Phủ cũng đang hình dung mình sẽ bị trói cho đến chết).
- Đánh thức hồi ức đau thương, tuyệt vọng trong quá khứ của Mị > thương mình.
- Độc thoại nội tâm: đồng cảm với A Phủ, với những người cùng cảnh ngộ > bất bình > tình thương trỗi dậy.
- Giả định: A Phủ trốn > Mị bị trói đứng, phải chết trên cái cọc ấy > không sợ: thương A Phủ quên than > vị tha chiến thắng vị kỉ.
Tô Hoài đã cắt nghĩa logic hành động của Mị: Mị ý thức tình trạng không còn gì để mất của mình sâu sắc.
- Hành động: rút dao, cắt dây trói cứu A Phủ
- A Phủ: khuỵu xuống > quật sức vùng lên, chạy > sức mạnh của khát vọng sống tự do.
- Mị: sợ, chạy theo A Phủ > hành động tự cứu mình
Nhận xét:
• Hành động tự cứu mình của Mị là hành động có tính chất tự phát, nhưng cội nguồn sâu sa của nó là khát vọng sống mãnh liệt.
• Hành động làm thay đổi vị thế hai con người: nô lệ, cam chịu > tự do, nổi loạn.
• Hai nhân vật gặp gỡ nhau trong đau thương, cùng đường, nhờ khát vọng tự do mà vùng lên tự thay đổi cuộc đời.
d. Một số đặc sắc về nghệ thuật.
+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật: nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật sắc sảo.
+ Nghệ thuật kể chuyện: kể chuyện kết hợp nhiều điểm nhìn (bên ngoài, bên trong, xa, gần) > dần dần khám phá thế giới nội tâm sâu thẳm và ngọn lửa sống âm ỉ đằng sau vẻ ngoài vô cảm của Mị.
+ Ngôn ngữ, hình ảnh: giàu chất thơ, chân xác.
CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Đề 1: Phân tích nhân vật Mị.
Đề 2: Phân tích nhân vật A Phủ.
Đề 3: Phân tích giá trị nhân đạo mới mẻ độc đáo của tác phẩm.
Đề 4: Phân tích đêm tình mùa xuân.
Đề 5: So sánh nhân hình tượng người phụ nữ trong hai tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” và “Vợ nhặt".
Gợi ý giải đề
Đề 1: Nhân vật Mị
+ Tổng quát:
- Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm.
- Vị trí, ý nghĩa hình tượng nhân Mị trong việc biểu hiện nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
+ Phân tích:
- Số phận bất hạnh
• Mở đầu
• Cuộc sống con dâu gạt nợ
- Sự hồi sinh khát vọng sống và khát vọng tự do.
+ Đánh giá:
- Vai trò, ý nghĩa hình tượng với giá trị tác phẩm: giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ, độc đáo.
- Đặc sắc nghệ thuật xây dựng hình tượng.
So sánh với hình tượng các nhân vật ngưòi phụ nữ khác trong văn học.
Đề 2: Nhân vật A Phủ
+ Tổng quát:
- Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm.
- Vị trí, ý nghĩa hình tượng nhân A Phủ trong việc biểu hiện nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
+ Phân tích:
- Số phận bất hạnh
- Phẩm chất:
+ Đánh giá:
- Vai trò, ý nghĩa hình tượng với giá trị tác phẩm: giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ, độc đáo.
- Đặc sắc nghệ thuật xây dựng hình tượng
Đề 3: Giá trị nhân đạo mới mẻ độc đáo.
+ Phân tích dựa vào 3 luận điểm.
- Tố cáo thế lực thống trị, cường quyền, thần quyền đã liên kết để tước đoạt quyền sống của những con người đáng ra phải được hạnh phúc nhất.
- Đồng cảm sâu sắc với số phận con người nghèo khổ miền núi trước cách mạng.
- Khám phá, phát hiện vẻ đẹp, phẩm chất người lao động, đặc biệt là khát vọng sống tự do.
+ Ở mỗi luận điểm: phân tích ở cả hai nhân vật, có sự đối chiếu, liên hệ khéo léo với các nhân vật đồng dạng khác trong văn học.
Đề 4: Phân tích đêm tình mùa xuân
Dựa vào phần kiến thức cơ bản, phân tích diễn biến tâm trạng của Mị, qua đó thấy được:
+ Khát vọng sống và khát vọng tự do mãnh liệt.
+ Nghệ thuật miêu tả nội tâm tinh tế.
Đề 5: So sánh nhân hình tượng người phụ nữ trong hai tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” và “Vợ nhặt”.
+ So sánh dựa trên các đặc điểm chủ yếu
- Số phận
- Phẩm chất.
+ Qua so sánh thấy được đặc trưng thi pháp văn học kháng chiến đồng thời làm rõ nét riêng trong giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của hai tác phẩm
Đỗ Thị Thúy Dương
Giáo viên Hocmai.vn
Học sinh lớp 1 bị cổng trường đè gãy xương vai: Phát ngôn sốc của hiệu trưởng?
Sinh viên xếp hàng ăn cơm từ thiện 2.000 đồng là 'không có lòng tự trọng'
Đội tuyển Việt Nam vượt mặt Thái Lan trên BXH FIFA
Tranh cãi trái chiều 'sinh viên xếp hàng' ăn cơm 2000 đồng: Không có lòng tự trọng
Những bộ nào có số lượng cấp phó vượt quy định?

markdown:
# Ôn tập môn văn: Vợ chồng A Phủ
TPO - Chuyên đề này nhằm giúp các em củng cố các vấn đề cơ bản xoay quanh tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” của nhà văn Tô Hoài.
- Nét độc đáo trong hình tượng nhân vật Mị.
- Nét độc đáo trong hình tượng nhân vật A Phủ.
- Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ sâu sắc.
- Biệt tài miêu tả bức tranh thiên nhiên và sinh hoạt mang đậm màu sắc địa phương phong tục.
- Khả năng miêu tả diễn biến tâm lí tinh vi, sắc sảo.
KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Khái quát:
a. Tác giả:
+ Tiểu sử:
- Quê: huyện Thanh Oai – Hà Nội > làng ven đô trở thành một không gian nghệ thuật quen thuộc trong sáng tác.
- Chỉ được học hết bậc Tiểu học, phải làm nhiều nghề để kiếm sống trước khi cầm bút > liên hệ các tác giả: Macxim Gorki (Nga), Nguyên Hồng, Kim Lân (Việt Nam) để thấy vai trò của “trường đời” và tự học đối với sự thành công của các nghệ sĩ.
- Con người:
• Gắn bó sâu sắc với lứa tuổi thiếu nhi > cơ sở của những tác phẩm viết cho trẻ em.
• Đi nhiều, vốn sống phong phú, đặc biệt trong lĩnh vực phong tục và sinh hoạt đời thường > có những trang viết chân xác, đằm thắm về đất và người nhiều vùng đất, nhất là đất và người Tây Bắc.
• Có cái nhìn hồn nhiên, trong trẻo mà sắc sảo, hóm hỉnh, thông minh về các sự vật, hiện tượng, con người trong cuộc sống.
+ Sáng tác:
- Thể loại: đa dạng.
- Tác phẩm tiêu biểu: Dế mèn phiêu lưu kí (đồng thoại, 1941), O chuột (tập truyện ngắn về loài vật, 1942), Nhà nghèo (tập truyện ngắn, 1944), Truyện Tây Bắc (tập truyện, 1953), Mười năm (tiểu thuyết, 1967)…
- Khái quát giá trị:
• Đề tài: 2 đề tài
Đồng thoại về thế giới loài vật
Cuộc sống, số phận và vẻ đẹp người lao động nghèo ở miền xuôi và miền ngược.
• Nội dung:
Cái nhìn trìu mến, bao dung, nhân ái, độ lượng với trẻ thơ.
Giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo mới mẻ, độc đáo.
• Nghệ thuật:
Khả năng miêu tả, phân tích tâm lí nhân vật chân xác, sâu sắc, tinh tế.
Cách kể chuyện sống động, hóm hỉnh, có duyên.
Lời văn: giàu tính tạo hình và chất thơ.
+ Vị trí văn học sử: cây bút văn xuôi tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại.
b. Tác phẩm
+ Sự ra đời:
- 1952: Tô Hoài theo đơn vị bộ đội vào giải phóng Tây Bắc, sống gắn bó với đồng bào 8 tháng.
- Chia tay, Tô Hoài viết tập truyện bằng sự am hiểu tường tận cuộc sống, phong tục, nhất là tâm hồn phóng khoáng, tự do phảng chút hoang dại của đồng bằng miền núi; nỗi ám ảnh về những kỉ niệm gắn bó và món nợ ân tình với người Tây Bắc.
- “Vợ chồng A Phủ” là một tác phẩm xuất sắc được in trong tập “Truyện Tây Bắc” (1953).
+ Kết cấu: 2 phần
• Phần 1: Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống của người dân lao động miền núi Tây Bắc trước cách mạng.
Phần thể hiện bút lực Tô Hoài trong tác phẩm này
o Những trang viết tài hoa về hương sắc vùng cao.
o Thể hiện giá trị hiện thực, nhân đạo mới mẻ, cảm động.
o Khả năng miêu tả và phân tích tâm lí nhân vật sắc sảo.
• Phần 2: Quá trình vận động từ tự phát tới tự giác của người lao động.
o Thành công:
Đem vào tác phẩm không khí thời đại.
Thấy được quá trình vận động trong tư tưởng, cuộc sống người lao động: từ cam chịu, khổ nhục đến chủ động giành lấy tự do, hạnh phúc, từ hành động phản kháng tự phát đến hoạt động cách mạng tự giác.
o Hạn chế: Hình tượng nhân vật trung tâm hành động theo sự dàn xếp của tác giả nhằm chứng minh cho một luận đề: sự giác ngộ đến với cách mạng của quần chúng bị áp bức > dàn trải, đôi chỗ viết dễ dãi, giản đơn.
2. Phân tích
a. Nhân vật Mị
+ Số phận bất hạnh: Con dâu gạt nợ.
- Đoạn mở đầu:
• Cách mở đầu: “Ai ở xa về, có việc vào nhà thống lí Pá Tra…” : giọng kể trầm giống với cách mở đầu trong cổ tích > chuẩn bị không khí cổ tích cho mẫu nhân vật cổ tích xuất hiện, tạo tâm thế cho người đọc tiếp nhận một motip quen thuộc.
• Không gian: “ngồi quay sợi bên tảng đá trước cửa, cạnh tàu ngựa” > xuất hiện cùng thế giới đồ vật nặng chì, câm lặng > gợi mở:
Vị trí người ở của nhân vật.
Hình ảnh tảng đá dường như là một đồng dạng của cô gái – câm nín, ngậm khối u uất khó cất lời, bất động, không sinh khí, không sẻ chia.
• Tư thế: “cúi mặt, mặt buồn rười rượi” với nhịp điệu mòn mỏi, thường xuyên, lặp lại vô hồn - “lúc nào cũng vậy” .
• Đối lập: hình ảnh một cô gái lẻ loi, đơn độc, u trầm, buồn khổ - cảnh tấp nập, giàu sang nhà thống lí.
Nhận xét:
o Phác hoạ hình ảnh người con gái câm lặng như chìm lẫn vào thế giới đồ vật vô tri, không cảm giác.
o Hé lộ cuộc sống tủi cực, cảnh ngộ éo le của nhân vật.
o Cách dẫn dắt khéo léo: điểm nhìn từ xa, bên ngoài tiến gần hơn vào bên trong để thâm nhập nhân vật; tạo ra mâu thuẫn ở lời kể để vén bức màn bí mật về một phận người (hỏi ra mới rõ,… cô ấy là vợ A Sử, con trai thống lí Pá Tra).
- Thân phận con dâu gạt nợ:
Câu chuyện Mị về làm dâu:
• Lý do: bố lấy mẹ không đủ tiền cưới, phải vay nhà thống lí, tận khi già mà chưa trả hết nợ. Mẹ chết > thống lí đòi lấy Mị làm con dâu để xoá nợ > mối nợ truyền kiếp, dai dẳng, khó thoát > bóng của kiếp sống nô lệ, cùng khổ đổ lên người dân nghèo qua thế hệ này đến thế hệ khác. Câu nói từ bên trong của bố Mị “không thể nào khác được” giống như một dấu triện đóng lên thân phận nô lệ của Mị.
• Phản ứng: đề nghị bố lao động trả nợ chứ quyết không muốn bị bán cho nhà giàu: “Con nay đã biết cuốc nương làm ngô, con phải làm nương trả nợ thay cho bố. Bố đừng bán con cho nhà giàu” > cho thấy:
Lựa chọn tỉnh táo: thà sống vất vả, nghèo khổ mà tự do còn hơn sống trong giàu sang mà chịu đoạ đày nô lệ.
Khát vọng tự do mãnh liệt và niềm tin trong sang, hồn nhiên của tuổi trẻ.
• Bị nhà thống lí lừa bắt đi > thái độ, hành động: “hàng mấy tháng, đêm nào cũng khóc”, ăn lá ngón tự tử > nhận thức sâu sắc tình cảnh quẫn bách của bản thân: sống cũng như chết > phản ứng tiêu cực của lòng yêu sống và khát vọng tự do.
• Dần dần:
Cha chết. Mị không còn nghĩ tới cái chết > nghịch lí đầy bi kịch: mất đi khả năng phản ứng với cuộc sống phi nhân tính > thực chất: chỉ sống đời sống vật chất, còn tinh thần và tâm hồn đã chết > nhẫn nhục, cam chịu, vô hồn.
Thời gian: “lần lần, mấy năm qua, mấy năm sau”: phép đối, cách đếm thời gian chậm rãi, đều đặn > khoảng thời gian đủ để vô hồn hoá con người, nhấn con người vào câm lặng.
• Lí giải về thái độ của Mị: “Ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi”.
• Tưởng: mình cũng là: con trâu, con ngựa.
• So sánh:
“Con ngựa, con trâu làm còn có lúc, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhai cỏ, đàn bà con gái nhà này thì vùi vào việc làm cả đêm cả ngày” > bị bóc lột sức lao động tàn nhẫ
Lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa
• Tê liệt khả năng phản ứng với cuộc sống vô nghĩa > phản ứng của con người không còn cảm thấy ý nghĩa cuộc đời, cam chịu sống mảnh đời khuất lấp, quên lãng, như cái cây, tảng đá, đồ vật trong không gian nhà thống lí > nghịch lí: vị trí: con dâu (quyền thế, đáng trọng), thân thế: con nợ, người ở (rẻ rúng, coi thường)
• Căn buồng - không gian sống của Mị: kín mít, có một chiếc cửa sửa lỗ vuông bằng bàn tay, lúc nào trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng > tối tăm, bức bối, lạnh lẽo, đầy âm khí > biểu tượng ám gợi về địa ngục trần gian, tù túng, ngột ngạt, nơi cầm tù tuổi thanh xuân của con người, biến Mị từ một cô gái trẻ trung phơi phới thành một con người vô cảm, cam chịu.> không gian phi nhân tính.
Tiểu kết:
Miêu tả cuộc sống làm dâu, nhà văn khám phá một mảng hiện thực mới: cuộc sống, số phận đau khổ của người lao động miền núi - những con người bị cường quyền, thần quyền, cái nghèo, những áp chế về tinh thần đẩy vào tình trạng sống vô nghĩa, vô cảm.
+ Sự thức tỉnh và hồi sinh khát vọng sống trong Mị (đêm tình mùa xuân)
- Khung cảnh:
• Bức tranh mùa xuân:
Cỏ gianh vàng ửng > tươi vui, đầy sức sống, ánh sáng > đối lập với không gian sống tăm tối của Mị.
Mỏm núi: váy hoa xoè như con bướm sặc sỡ > đầy màu sắc, phấn chấn, náo nức.
Đám trẻ: cười ầm.
Tiếng sáo: thiết tha bồi hồi.
Thiên nhiên rực rỡ màu sắc, náo nức âm thanh > sự hiện diện của một thế giới căng tràn nhựa sống.
• Đêm tình mùa xuân:
Trong nhà: mọi người nhảy đồng, hát
Bên ngoài: tiếng sáo gọi bạn yêu lơ lửng ngoài đường > chi tiết trở đi trở lại như một ám ảnh, mời gọi, vương vấn, khơi gợi kí ức và khát vọng yêu, sống trong Mị.
Nội dung tiếng sáo: “Mày có con trai con gái rồi/ Mày đi làm nương/ Ta không có con trai con gái/ Ta đi tìm người yêu” > tiếng sáo mang khát vọng đôi lứa, khát vọng sống.
Không - thời gian rạo rực khát vọng, thôi thúc con người tìm đến với men say tình yêu, men say sự sống.
- Diễn biến tâm trạng:
• Uống ừng ực > u uất, mất cảm giác, không sống trong thực tại, mà lặn vào vô thức, như nuốt cả bao nhiêu đau khổ.
• Phơi phới trở lại > có cảm xúc (nhận ra tiếng sáo)
• Còn rất trẻ > Ý thức về bản thân trở lại.
• Muốn chết: khi cảm xúc, ý thức trở về là lúc Mị muốn chết > phi lí mà logic: ý thức tình trạng sống không bằng chết > giải thoát.
• Do tiếng sáo > quên cái chết > xắn miếng mỡ khêu lại đèn, lấy váy, quấn tóc .
Khát vọng được sống được yêu trở lại, kéo theo hành động: muốn được thấy ánh sang, muốn làm đẹp, ý thức về sự tồn sinh của mình (Liên hệ chi tiết: Mùi xà phòng trên áo của Đào trong “Mùa lạc “ khi kể cho Huân nghe về duyên mới > sự hồi sinh nữ tính thường được các nhà văn sử dụng để biểu trưng cho sự trỗi dậy mạnh mẽ, sâu sắc nhất của khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc)
- Sự vùi dập phũ phàng: bị A Phủ trói > khát vọng vừa hồi sinh đã bị vùi dập > tuy nhiên nó đã được nhóm lên để chuẩn bị rực cháy trong hành động cứu A Phủ và cứu mình.
Tiểu kết:
Qua nhân vật Mị, nhà văn thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc và mới mẻ:
- Tố cáo thế lực thống trị, cường quyền, thần quyền đã liên kết để cày đạp tước đoạt quyền sống cảu những con người đáng ra phải được hạnh phúc nhất.
- Đồng cảm sâu sắc với số phận con người nghèo khổ miền núi trước cách mạng.
- Khám phá, phát hiện vẻ đẹp, phẩm chất người lao động, đặc biệt là khát vọng sống tự do.
b. Nhân vật A Phủ
+ Sự xuất hiện.
- Khung cảnh: đêm tình mùa xuân.
- Sự kiện: A Phủ đánh A Sử
- Văn cảnh (xét trong hệ thống cốt truyện): khi xung đột trong Mị đang dâng lên > tạo yếu tố kịch tính: khát vọng hạnh phúc >< hiện thực phũ phàng.
+ Phẩm chất:
- Gan bướng, thẳng thắn, gan góc.
• Không chịu ở cánh đồng thấp > trốn lên núi.
• Đánh A Sử - con trai thống lí vì A Sử gây sự mà không suy nghĩ gì tới hậu quả.
• Khi bị đánh: quỳ chịu đòn, im như tượng đá > gan góc, sức chịu đựng khác thường.
- Thể chất dồi dào: khỏe, chạy nhanh như ngựa.
- Biết làm mọi việc: đúc lưỡi cày, đục cuốc, đi săn bò tót rất bạo > thanh niên chăm chỉ, chịu khó, tháo vát.
Nhân vật mang vẻ đẹp khoẻ khoắn, cá tính, bản lĩnh, gan góc, tiềm ẩn sức sống, sức mạnh phản kháng, chống bạo tàn của thanh niên lao động miền núi.
+ Số phận: bất hạnh:
- Lai lịch: mồ côi, phải đi làm thuê cuốc mướn từ năm 10 tuổi > motip nhân vật mồ côi bất hạnh trong cổ tích.
- Khó có được hạnh phúc giản dị của một người con trai trưởng thành: không thể lấy nổi vợ.
- A Phủ ở trừ nợ
• Nguyên nhân: đánh A Sử > bị bắt, bị đánh đập dã man (mặt sưng, đuôi mắt giập chảy máu, hai đầu gối sưng bạnh như mặt hổ phù) > cúng ma, bị cho vay nợ để nộp phạt, khao làng > không có tiền trả, phải ở nợ > cuộc đời từ đây bị cột chặt trong vòng riết xoắn của kiếp trừ nợ.
Gặp gỡ với số phận con dâu gạt nợ của Mị > bổ xung cho hình tượng những người lao động: vì nghèo mà chịu đời nô lệ.
• Bị bóc lột sức lao động tàn tệ:
Đốt rừng, cày nương, cuốc nương, săn bò tót, bẫy hổ, chăn bò, chăn ngựa, quanh năm một thân một mình bôn ba rong ruổi ngoài gò ngoài rừng > câu văn liệt kê > con người làm việc cơ học, như một cỗ máy, triền miên, ngày qua ngày, tháng nối tháng, năm tiếp năm, mòn mỏi.
• Bị trừng phạt vì làm mất bò của chủ > tự mình lấy dây mây cột mình theo lệnh của thống lí > hiện thực oái oăm > diễn tả sâu sắc, thấm thía tình cảnh tủi cực, ngang trái của kiếp đời nô lệ > cuộc gặp gỡ tự nhiên giữa Mị và A Phủ.
c. Cuộc gặp gỡ giữa Mị và A Phủ (hành động cởi trói cho A Phủ của Mị).
+ Lúc đầu, Mị thản nhiên: “Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy, cũng thế thôi”.
- Cảnh bị trói đến chết không phải là hiếm hoi ở nhà thống lí.
- Mị đã chịu đựng quá nhiều đau khổ về thể xác lẫn tinh thần > trơ lì cảm xúc, tê liệt khả năng cảm thông, chia sẻ với cảnh ngộ khốn cùng của người khác.
- Cuộc sống bao năm làm con rùa lầm lũi xó cửa khiến Mị quen cam chịu, nhẫn nhục > sức ì, quán tính quá lớn.
+ Tuy nhiên, nhà văn gài một chi tiết báo hiệu sự phản kháng của Mị: Bị A Sử đánh, đêm sau Mị vẫn ra sưởi > gan lì, bướng bỉnh.
+ Hôm sau:
- Lé mắt trông sang > cái nhìn hờ hững, vô hồn.
- Thấy: một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại > chi tiết duy nhất trong đoạn trích thiên về phản ánh nội tâm A Phủ (A Phủ gần như được xây dựng đơn giản hơn Mị: nhân vật của số phận và hành động) > nước mắt ở một thanh niên bản lĩnh, gan góc, yêu đời, mạnh mẽ diễn tả sâu xót nỗi đau, sự tủi cực, tình cảnh khốn cùng (có lẽ A Phủ cũng đang hình dung mình sẽ bị trói cho đến chết).
- Đánh thức hồi ức đau thương, tuyệt vọng trong quá khứ của Mị > thương mình.
- Độc thoại nội tâm: đồng cảm với A Phủ, với những người cùng cảnh ngộ > bất bình > tình thương trỗi dậy.
- Giả định: A Phủ trốn > Mị bị trói đứng, phải chết trên cái cọc ấy > không sợ: thương A Phủ quên than > vị tha chiến thắng vị kỉ.
Tô Hoài đã cắt nghĩa logic hành động của Mị: Mị ý thức tình trạng không còn gì để mất của mình sâu sắc.
- Hành động: rút dao, cắt dây trói cứu A Phủ
- A Phủ: khuỵu xuống > quật sức vùng lên, chạy > sức mạnh của khát vọng sống tự do.
- Mị: sợ, chạy theo A Phủ > hành động tự cứu mình
Nhận xét:
• Hành động tự cứu mình của Mị là hành động có tính chất tự phát, nhưng cội nguồn sâu sa của nó là khát vọng sống mãnh liệt.
• Hành động làm thay đổi vị thế hai con người: nô lệ, cam chịu > tự do, nổi loạn.
• Hai nhân vật gặp gỡ nhau trong đau thương, cùng đường, nhờ khát vọng tự do mà vùng lên tự thay đổi cuộc đời.
d. Một số đặc sắc về nghệ thuật.
+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật: nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật sắc sảo.
+ Nghệ thuật kể chuyện: kể chuyện kết hợp nhiều điểm nhìn (bên ngoài, bên trong, xa, gần) > dần dần khám phá thế giới nội tâm sâu thẳm và ngọn lửa sống âm ỉ đằng sau vẻ ngoài vô cảm của Mị.
+ Ngôn ngữ, hình ảnh: giàu chất thơ, chân xác.
CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Đề 1: Phân tích nhân vật Mị.
Đề 2: Phân tích nhân vật A Phủ.
Đề 3: Phân tích giá trị nhân đạo mới mẻ độc đáo của tác phẩm.
Đề 4: Phân tích đêm tình mùa xuân.
Đề 5: So sánh nhân hình tượng người phụ nữ trong hai tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” và “Vợ nhặt".
Gợi ý giải đề
Đề 1: Nhân vật Mị
+ Tổng quát:
- Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm.
- Vị trí, ý nghĩa hình tượng nhân Mị trong việc biểu hiện nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
+ Phân tích:
- Số phận bất hạnh
• Mở đầu
• Cuộc sống con dâu gạt nợ
- Sự hồi sinh khát vọng sống và khát vọng tự do.
+ Đánh giá:
- Vai trò, ý nghĩa hình tượng với giá trị tác phẩm: giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ, độc đáo.
- Đặc sắc nghệ thuật xây dựng hình tượng.
So sánh với hình tượng các nhân vật ngưòi phụ nữ khác trong văn học.
Đề 2: Nhân vật A Phủ
+ Tổng quát:
- Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm.
- Vị trí, ý nghĩa hình tượng nhân A Phủ trong việc biểu hiện nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
+ Phân tích:
- Số phận bất hạnh
- Phẩm chất:
+ Đánh giá:
- Vai trò, ý nghĩa hình tượng với giá trị tác phẩm: giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo mới mẻ, độc đáo.
- Đặc sắc nghệ thuật xây dựng hình tượng
Đề 3: Giá trị nhân đạo mới mẻ độc đáo.
+ Phân tích dựa vào 3 luận điểm.
- Tố cáo thế lực thống trị, cường quyền, thần quyền đã liên kết để tước đoạt quyền sống của những con người đáng ra phải được hạnh phúc nhất.
- Đồng cảm sâu sắc với số phận con người nghèo khổ miền núi trước cách mạng.
- Khám phá, phát hiện vẻ đẹp, phẩm chất người lao động, đặc biệt là khát vọng sống tự do.
+ Ở mỗi luận điểm: phân tích ở cả hai nhân vật, có sự đối chiếu, liên hệ khéo léo với các nhân vật đồng dạng khác trong văn học.
Đề 4: Phân tích đêm tình mùa xuân
Dựa vào phần kiến thức cơ bản, phân tích diễn biến tâm trạng của Mị, qua đó thấy được:
+ Khát vọng sống và khát vọng tự do mãnh liệt.
+ Nghệ thuật miêu tả nội tâm tinh tế.
Đề 5: So sánh nhân hình tượng người phụ nữ trong hai tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” và “Vợ nhặt”.
+ So sánh dựa trên các đặc điểm chủ yếu
- Số phận
- Phẩm chất.
+ Qua so sánh thấy được đặc trưng thi pháp văn học kháng chiến đồng thời làm rõ nét riêng trong giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của hai tác phẩm
**Đỗ Thị Thúy Dương** *Giáo viên Hocmai.vn*
### Video đang được xem nhiều
![](https://images.tienphong.vn/web/App_Themes/img/article-page/videocameraclassic.png)
## Cùng chuyên mục
[](https://www.tienphong.vn/giao-duc/hoc-sinh-truong-doan-thi-diem-nga-tu-tang-2-xuong-dat-1199018.tpo)
![ Học sinh trường Đoàn Thị Điểm ngã từ tầng 2 xuống đất](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/thanhnga/2017_10_17/doan_thi_diem_1_ZKVI.jpg)
## Học sinh trường Đoàn Thị Điểm ngã từ tầng 2 xuống đất
[](https://www.tienphong.vn/giao-duc/bo-gddt-thua-nhan-gay-hieu-lam-ve-lenh-cam-day-ngoai-sgk-1198932.tpo)
![ Bộ GD&ĐT thừa nhận gây hiểu lầm về “lệnh cấm” dạy ngoài SGK](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/dohop/2017_10_17/a2ok_PGFG.jpg)
## Bộ GD&ĐT thừa nhận gây hiểu lầm về “lệnh cấm” dạy ngoài SGK
[](https://www.tienphong.vn/giao-duc/4-truong-dh-viet-nam-duoc-trao-chung-nhan-kiem-dinh-quoc-te-1198927.tpo)
![ 4 trường ĐH Việt Nam được trao chứng nhận kiểm định quốc tế](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/huyquang/2017_10_17/22641672_1166726916795508_1733269070_o_TZIV.jpg)
## 4 trường ĐH Việt Nam được trao chứng nhận kiểm định quốc tế
[](https://www.tienphong.vn/giao-duc/thu-khoa-chan-lon-hay-dat-mu-xuong-va-buoc-ra-doi-1198698.tpo)
![ Thủ khoa chăn lợn: Hãy đặt mũ xuống và bước ra đời](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/huyquang/2017_10_17/2_WPZK.jpg)
## Thủ khoa chăn lợn: Hãy đặt mũ xuống và bước ra đời
[](https://www.tienphong.vn/giao-duc/vi-sao-nhieu-hoc-sinh-phat-on-voi-giao-duc-the-chat-1198725.tpo)
## Vì sao nhiều học sinh phát ớn với giáo dục thể chất
[](https://www.tienphong.vn/giao-duc/bai-test-iq-ngan-nhat-the-gioi-nhung-chi-17-sinh-vien-harvard-va-princeton-vuot-qua-1198471.tpo)
![ Bài test IQ ngắn nhất thế giới nhưng chỉ 17% sinh viên Harvard và Princeton vượt qua](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/huyquang/2017_10_16/1_PKTD.jpg)
## Bài test IQ ngắn nhất thế giới nhưng chỉ 17% sinh viên Harvard và Princeton vượt qua
[](https://www.tienphong.vn/giao-duc/nghien-cuu-choang-sinh-vien-nganh-y-nghien-phim-khieu-dam-1193966.tpo)
![ Nghiên cứu 'choáng': Sinh viên ngành y nghiện phim khiêu dâm?](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/huyquang/2017_10_03/1_BKRV.jpg)
## Nghiên cứu 'choáng': Sinh viên ngành y nghiện phim khiêu dâm?
[](https://www.tienphong.vn/giao-duc/quest-career-in-hanoi-2017-ket-noi-hoc-sinh-sinh-vien-voi-doanh-nghiep-1198611.tpo)
![ Quest Career in Hanoi 2017: Kết nối học sinh, sinh viên với doanh nghiệp](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/dohop/2017_10_16/cac_thi_sinh_ADVV.jpg)
## Quest Career in Hanoi 2017: Kết nối học sinh, sinh viên với doanh nghiệp
[Xem thêm](/giao-duc/) **Giáo dục**
## Học sinh lớp 1 bị cổng trường đè gãy xương vai: Phát ngôn sốc của hiệu trưởng?
## Sinh viên xếp hàng ăn cơm từ thiện 2.000 đồng là 'không có lòng tự trọng'
## Đội tuyển Việt Nam vượt mặt Thái Lan trên BXH FIFA
## Tranh cãi trái chiều 'sinh viên xếp hàng' ăn cơm 2000 đồng: Không có lòng tự trọng
## Những bộ nào có số lượng cấp phó vượt quy định?

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=TFls6ZOnSvKKTcSXNww9uC6AFZcDHx86q-wTywCG9qf_ZZjvMmbY8r0xgbJQhfq9mSlJEjOiV_G8AQAJH7Eu-bH9lrHl87c4KA4aYas4RxIljzcstnFfx2vtsyshq48VwEJ6fnhsCifB7yT6C_dzaw2; domain=tienphong.vn; expires=Tue, 26-Dec-2017 00:02:01 GMT; path=/; HttpOnly

X-Frame-Options: DENY

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

X-Cache: MISS from xCache11-02