text:
Hiệp định Paris (1898)
Hiệp định Paris ký năm 1898 là một thoả thuận theo đó Tây Ban Nha giao nộp quyền kiểm soát Cuba, Puerto Rico, một phần Tây Ấn (thuộc vùng Caribe), Guam, Philippines cho Hoa Kỳ để lấy một khoản tiền trị giá hai mươi triệu đô la.[1]. Các bên ký kết hiệp định vào ngày 10 tháng 12 năm 1898 sau kết thúc của Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ và có hiệu lực vào ngày 11 tháng 4 năm 1898.[2]
Hiệp định này báo hiệu cho sự cáo chung của Đế quốc Tây Ban Nha ở vùng Tây Ấn thuộc Tây Ban Nha và Thái Bình Dương (xem Hiệp định Đức-Tây Ban Nha (1899)) đồng thời ghi dấu sự mở đầu của thế lực thực dân Hoa Kỳ.
Mục lục
Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Khoản IV của thoả thuận ngừng bắn giữa Hoa Kỳ và Tây Ban Nha ngày 2 tháng 8 năm 1898 ghi: Hoa Kỳ và Tây Ban Nha sẽ chỉ định không qua năm uỷ viên để đàm phán hoà bình và các uỷ viên được chọn phải gặp nhau tại Paris chậm nhất là ngày 1 tháng 10 năm 1898, tiến hành đàm phán và đề ra được một hiệp ước hoà bình có sự phê chuẩn dựa theo các hình thức hiến pháp tương ứng của hai nước.[3]}}
Cơ cấu của phái đoàn Hoa Kỳ hơi bất thường bởi ba trong số các uỷ viên là thượng nghị sĩ (nghĩa là chính họ sẽ bỏ phiếu phê chuẩn những thoả thuận do chính họ đề ra)[4]
Phái đoàn Hoa Kỳ bao gồm:
- William R. Day, lãnh đạo đoàn, cựu ngoại trưởng, người đã bỏ chức để dẫn đầu phái đoàn Hoa Kỳ đến Paris.
- William P. Frye, thượng nghị sĩ tiểu bang Maine
- Cushman Kellogg Davis, thượng nghị sĩ tiểu bang Minnesota
- George Gray, thượng nghị sĩ tiểu bang Delaware
- Whitelaw Reid, từng là một nhà ngoại giao và cựu ứng viên chức phó tổng thống
Ngày 16 tháng 9, tổng thống Hoa Kỳ William McKinley gửi lời hướng dẫn bí mật cho các phái viên của mình:
Tôi chân thành mong ước rằng trong tiến trình hoà đàm, nước Hoa Kỳ sẽ vẫn tuân thủ quy tắc ứng xử đã dẫn lối đất nước trong cuộc chiến. Ngoài ra, người chiến thắng cần tỏ ra cao thượng trong lối ứng xử với kẻ bại trận. Đừng để đạo đức của chúng ta bị những ý nghĩ ám muội (có thể cám dỗ chúng ta đòi hỏi quyền lợi một cách quá đáng hoặc mạo hiểm đi vào một con đường lạ lẫm) làm lu mờ.... Philippines lại là một chuyện khác.... Dù lúc đầu chúng ta không có bất kì suy nghĩ nào về việc mua lại một phần hoặc toàn bộ vùng lãnh thổ này, nhưng sự hiện diện và thành công của quân đội Hoa Kỳ tại Manila đã áp đặt cho chúng ta những nghĩa vụ mà chúng ta không thể nào bỏ qua. Sự tiến triển của các sự kiện đã điều khiển và thắng thế hành động của con người. Không có gì phải giấu giếm, chúng ta đã tự thừa nhận cái đích từng thôi thúc nỗ lực chiến đấu của chúng ta, mà giờ đây chúng ta vẫn đang phải đau đầu tuân thủ; không thể không biết rằng cuộc chiến vừa qua đã mang đến bao nghĩa vụ và trách nhiệm mà chúng ta phải đáp ứng nếu muốn trở thành một quốc gia vĩ đại. Không nhà chính trị Hoa Kỳ nào có thể bàng quan trước một cơ hội thương mại mà sự chiếm hữu Philippines có thể mang lại. Vấn đề còn lại chỉ là tận dụng mọi phương tiện hợp pháp để mở mang thương mại của nước Hoa Kỳ;... Xét trên những gì vừa nói, Hoa Kỳ chỉ chấp nhận một sự san nhượng hoàn toàn đối với chủ quyền của đảo Luzon....[5][6]
Phái đoàn Tây Ban Nha gồm các nhà ngoại giao Eugenio Montero Ríos, Buenaventura de Abarzuza, José de Garnica, Wenceslao Ramírez de Villa-Urrutia, Rafael Cerero, và một người Pháp là Jules Cambon.
Đàm phán[sửa | sửa mã nguồn]
Phái đoàn Hoa Kỳ, đứng đầu là cựu Ngoại trưởng William R. Day, đến Paris vào ngày 26 tháng 9 năm 1898. Các cuộc đàm phán được tiến hành trong một dãy phòng tại Bộ Ngoại giao. Tại phiên họp đầu tiên vào ngày 1 tháng 10, người Tây Ban Nha yêu cầu rằng trước khi triển khai đàm phán, thành phố Manila, bị người Hoa Kỳ chiếm vài giờ sau khi Tây Ban Nha và Hoa Kỳ ký kết thỏa thuận hòa bình tại Washington, phải được trả lại cho Tây Ban Nha. Tuy nhiên, vấn đề này bị Hoa Kỳ từ chối xem xét và không được bàn luận gì thêm nữa.[7] Cần chú ý là trong hội nghị này có sự góp mặt của một đại diện cho nền Cộng hòa thứ nhất của Philippines, luật sư Felipe Agoncillo, nhưng hầu như ông này bị hai cường quốc lờ đi.
Trong gần một tháng, các cuộc đàm phán chỉ xoay quanh vấn đề Cuba.Đạo luật tu chỉnh Teller đã sửa đổi Lời tuyên chiến của Hoa Kỳ với Tây Ban Nha, khiến Hoa Kỳ không thể sáp nhập Cuba vào lãnh thổ của mình như nước này làm với Puerto Rico, Guam và Philippines.[7] Lúc đầu, Tây Ban Nha từ chối lãnh trách nhiệm cho khoản nợ quốc gia trị giá bốn trăm triệu đô la của Cuba nhưng cuối cùng nước này đành chấp nhận chuyển giao đất nước Cuba cho người bản xứ và nhận nợ về mình. Tây Ban Nha cũng đồng ý nhượng lại Guam và Puerto Rico.
Đối với vấn đề Philippines, Tây Ban Nha cố gắng còn nước còn tát, hi vọng chỉ phải nhượng lại Mindanao và quần đảo Sulu. Trưởng đoàn Hoa Kỳ từng có lần khuyến khích mua lại căn cứ hải quân duy nhất ở Manila để làm "tiền đồn".[8] Những người khác đề xuất chỉ giữ lại đảo Luzon. Tuy vậy, trong cuộc thảo luận, ủy ban kết luận rằng nước Hoa Kỳ sẽ gặp rắc rối nếu để Tây Ban Nha giữ lại một phần Philippines vì có khả năng nước này sẽ bán lại phần đất đó cho một cường quốc châu Âu khác.[9] Ngày 25 tháng 11, phái đoàn Hoa Kỳ gửi điện tín cho tổng thống McKinley để xin chỉ thị dứt khoát. Lời hồi đáp của tổng thống là, ông không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc đòi hỏi toàn bộ quần đảo [Philippines]; sáng hôm sau, McKinley gửi thêm bức điện khác với nội dung:
...chỉ đơn thuần nhận lấy Luzon, để phần còn lại của quần đảo cho Tây Ban Nha cai trị, hoặc để nó trở thành đối tượng của một cuộc cạnh tranh trong tương lai, là hành động không thể biện hộ được, xét cả về mặt chính trị, thương mại và nhân đạo. Hoặc lấy cả quần đảo, hoặc không gì cả. Không bao giờ chấp nhận điều thứ hai, do vậy phải thực hiện điều thứ nhất.[10]
Ngày 4 tháng 11, phái đoàn Tây Ban Nha (với sự ủng hộ của thủ tướng Práxedes Mateo Sagasta) chính thức chấp nhận yêu sách của Hoa Kỳ. Viễn cảnh đàm phán thất bại và chiến tranh tái diễn ngày càng hiện lên. Tuy nhiên theo kết quả bầu cử được công bố ngày 8 tháng 11, phe Cộng hoà của McKinley mất ít ghế trong Quốc hội hơn dự đoán lúc trước. Tin tức này đã giúp phái đoàn Hoa Kỳ vững tin hơn, và Frye đã hé lộ kế hoạch mua lại quần đảo Philippines với giá là mười hoặc hai mươi triệu đô la.[11]
Sau vài cuộc thảo luận, đoàn Hoa Kỳ đồng ý mức giá hai mươi triệu đô la vào ngày 21 tháng 11, chỉ bằng 1/10 so với giá trị ước tính trong một cuộc thảo luận kín vào tháng 10, và yêu cầu Tây Ban Nha phải cho biết câu trả lời trong vòng hai ngày.[12] Rios giận dữ nói rằng ông ta có thể trả lời ngay cũng được, nhưng đoàn Hoa Kỳ đã bỏ khỏi bàn hội nghị từ trước. Lần kế tiếp khi hai bên gặp lại nhau, nữ hoàng (nhiếp chính) Maria Christina của Tây Ban Nha đã gửi điện và bày tỏ sự đồng ý. Montero Rios trích dẫn lời hồi đáp chính thức như sau:
Chính phủ của Nữ hoàng, bị xúc động bởi các lý do cao cả của lòng yêu nước và lòng nhân đạo, sẽ không gánh được trách nhiệm nếu một lần nữa để nước Tây Ban Nha rơi vào cảnh chiến tranh kinh hoàng. Mặc dù không hề dễ dàng nhưng để tránh khỏi viễn cảnh đó, Tây Ban Nha chấp nhận phục tùng luật lệ của người thắng trận, và vì Tây Ban Nha thiếu nguồn lực để bảo vệ những quyền lợi mà Tây Ban Nha tin rằng là của mình như đã được ghi nhận, Tây Ban Nha đồng ý những điều khoản của Hoa Kỳ nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình.[13]
Những bước cuối cùng để cho ra bản sơ thảo hiệp định được khởi đầu từ ngày 30 tháng 11. Ngày 18 tháng 12 năm 1898, hai bên ký vào bản hiệp định. Bước tiếp theo là phê chuẩn nó ở cấp độ lập pháp.
Tranh cãi trong Thượng viện Hoa Kỳ về bản hiệp định[sửa | sửa mã nguồn]
Trong cuộc tranh luận tại Thượng viện đối với vấn đề phê chuẩn Hiệp định Paris, ý kiến của hai thượng nghị sĩ là George Frisbie Hoar và George Graham Vest đã lấn át những đối thủ khác:
Hiệp định này sẽ biến chúng ta thành một đế quốc tầm thường chuyên đi kiểm soát các dân tộc và chư hầu, ở đó một giai cấp được vĩnh viễn cai trị và các giai cấp còn lại phải vĩnh viễn phục tùng.— George Frisbie Hoar
Một số nhân vật theo chủ nghĩa chống bành trướng phát biểu rằng bản hiệp định không chỉ biến Hoa Kỳ thành một đế quốc mà còn vi phạm những nguyên tắc cơ bản nhất của Hiến pháp. Họ cho rằng cả Quốc hội và tổng thống đều không có quyền thông qua các sắc luật để cai trị các dân tộc thuộc địa khác do các nhà làm luật Hoa Kỳ không đại diện cho họ.
Trong khi đó, phe ủng hộ Hiệp định nói rằng:
Nếu Hoa Kỳ bác bỏ Hiệp định, tức chúng ta tiếp tục tình trạng chiến tranh. Chúng ta bác bỏ tổng thống. Chúng ta sẽ bị dán nhãn là những kẻ không có khả năng trở thành một trong những cường quốc hàng đầu thế giới!— Henry Cabot Lodge
Thượng đế trao cho Hoa Kỳ trách nhiệm mở mang nền văn minh Kitô giáo. Chúng ta đến với tư cách là các thiên thần chứ không phải những tên bạo chúa.— Knute Nelson
Phe chủ trương bành trướng tuyên bố rằng Hiến pháp Hoa Kỳ chỉ áp dụng cho công dân Hoa Kỳ.
Trong khi cuộc tranh cãi vẫn chưa đến hồi kết, Andrew Carnegie và cựu tổng thống Grover Cleveland thỉnh nguyện Thượng viện bác bỏ Hiệp định Paris.
Phê chuẩn[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Madrid, Quốc hội Tây Ban Nha bác bỏ hiệp định nhưng nữ hoàng nhiếp chính vẫn ký phê chuẩn nhờ một điều khoản trong hiến pháp Tây Ban Nha.[14]
Ngày 6 tháng 2 năm 1899, Quốc hội Hoa Kỳ phê chuẩn hiệp định được với tỉ lệ 57/27, tức chỉ dư một phiếu để đạt 2/3 số phiếu cần thiết.[15] Chỉ có hai nghị sĩ đảng Cộng hòa là ông George Frisbie Hoar (tiểu bang Massachusetts) và ông Eugene Pryor Hale (tiểu bang Maine) bỏ phiếu chống lại hiệp định.
Điều khoản[sửa | sửa mã nguồn]
Hiệp định Paris quy định một nền độc lập cho Cuba nhưng Quốc hội Hoa Kỳ đã đảm bảo hòn đảo này sẽ phải nằm dưới sự kiểm soát của Hoa Kỳ thông qua Đạo luật tu chỉnh Platt. Cụ thể, Tây Ban Nha từ bỏ tất cả các tuyên bố chủ quyền và danh nghĩa đối với Cuba. Sau khi Tây Ban Nha rời khỏi Cuba, Hoa Kỳ sẽ chiếm đảo này, đồng thời đảm trách mọi trách nhiệm pháp lý theo luật pháp quốc tế liên quan đến hành động chiếm đảo.
Hiệp định cũng đảm bảo rằng Tây Ban Nha sẽ nhượng lại đảo Puerto Rico và các đảo khác thuộc vùng Tây Ấn, đảo Guam thuộc quần đảo Mariana và quần đảo Philippines (được giới hạn bởi một đường cụ thể) cho Hoa Kỳ.
Theo hiệp định Paris, Tây Ban Nha phải:
- Từ bỏ mọi quyền đối với Cuba.
- Giao nộp Puerto Rico và vùng Tây Ấn mà Tây Ban Nha kiểm soát trước chiến tranh.
- Giao nộp đảo Guam cho Hoa Kỳ.
- Nhượng lại quần đảo Philippines để lấy hai mươi triệu đô la.[1]
Năm 1900, Hiệp định Washington làm rõ thông tin chi tiết về việc nhượng lại Philippines.[16] Sau này, Thỏa thuận Mỹ-Anh năm 1930 xác định rõ biên giới giữa Philippines và Bắc Borneo.[17]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă “Treaty of Peace Between the United States and Spain; ngày 10 tháng 12 năm 1898”. Yale. 2009. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2009.
- ^ Charles Henry Butler (1902). The treaty making power of the United States. The Banks Law Pub. Co. tr. 441. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2011.
- ^ Halstead, Murat (1898), The Story of the Philippines and Our New Possessions, Including the Ladrones, Hawaii, Cuba and Porto Rico, tr. 176–178
- ^ Wolff, Leon (2006), Little Brown Brother: How the United States Purchased and Pacified the Philippine Islands at the Century's Turn, History Book Club (xuất bản 2005), tr. 153, ISBN 978-1-58288-209-3 (Introduction, Decolonizing the History of the Philippine-American War, by Paul A. Kramer dated ngày 8 tháng 12 năm 2005)
- ^ Op. cit. Wolff 2006, tr. p154-155
- ^ William McKinley, “The Acquisition of the Philippines”, Papers Relating to Foreign Affairs, 1898 (U.S. Department of State): 904–908
- ^ a ă Op. cit. Wolff 2006, tr. 163
- ^ Karnow, Stanley (1990), In our image: America's empire in the Philippines, Ballantine Books, tr. 126, ISBN 978-0-345-32816-8
- ^ Op. cit. Wolff 2006, tr. 167
- ^ Op. cit. Wolff 2006, tr. 169–170
- ^ Op. cit. Wolff 2006, tr. 171
- ^ Op. cit. Wolff 2006, tr. 167, 172
- ^ Op. cit. Wolff 2006, tr. 172
- ^ Op. cit. Wolff 2006, tr. 173
- ^ Coletta, Paolo E., ‘McKinley, the Peace Negotiations, and the Acquisition of the Philippines’, Pacific Historical Review 30 (November 1961), 348.
- ^ “TREATY BETWEEN SPAIN AND THE UNITED STATE FOR CESSION OF OUTLYING ISLANDS OF THE PHILIPPINES” (PDF). University of the Philippines. Ngày 7 tháng 11 năm 1900.
- ^ United States. Dept. of State; Charles Irving Bevans (1968). Treaties and other international agreements of the United States of America, 1776-1949. Dept. of State; for sale by the Supt. of Docs., U.S. Govt. Print. Off. tr. 473–476.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Library of Congress Guide to the Spanish-American War
- PBS: Crucible of Empire: The Spanish-American War Senate Debate over Ratification of the Treaty of Paris
- Treaty of Peace Between the United States and Spain
- 1898 Treaty of Paris Full text of the Treaty of Paris ending the Spanish American War

markdown:
# Hiệp định Paris (1898)
**Hiệp định Paris** ký năm 1898 là một thoả thuận theo đó [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) giao nộp quyền kiểm soát [Cuba](/wiki/Cuba), [Puerto Rico](/wiki/Puerto_Rico), một phần Tây Ấn (thuộc [vùng Caribe](/wiki/V%C3%B9ng_Caribe)), [Guam](/wiki/Guam), [Philippines](/wiki/Philippines) cho [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) để lấy một khoản tiền trị giá hai mươi triệu đô la. . Các bên ký kết hiệp định vào ngày 10 tháng 12 năm 1898 sau kết thúc của [1] [Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_T%C3%A2y_Ban_Nha-M%E1%BB%B9)và có hiệu lực vào ngày 11 tháng 4 năm 1898. [[2]](#cite_note-Butler1902-2)
Hiệp định này báo hiệu cho sự cáo chung của
[Đế quốc Tây Ban Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2y_Ban_Nha) ở vùng [Tây Ấn thuộc Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_%E1%BA%A4n_thu%E1%BB%99c_T%C3%A2y_Ban_Nha) và Thái Bình Dương (xem [Hiệp định Đức-Tây Ban Nha (1899)](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_%C4%90%E1%BB%A9c-T%C3%A2y_Ban_Nha_(1899)&action=edit&redlink=1)) đồng thời ghi dấu sự mở đầu của thế lực thực dân Hoa Kỳ.
## Mục lục
## Bối cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&action=edit§ion=1)]
Khoản IV của
[thoả thuận ngừng bắn](/w/index.php?title=Tho%E1%BA%A3_thu%E1%BA%ADn_ng%E1%BB%ABng_b%E1%BA%AFn&action=edit&redlink=1) giữa Hoa Kỳ và Tây Ban Nha ngày 2 tháng 8 năm 1898 ghi: Hoa Kỳ và Tây Ban Nha sẽ chỉ định không qua năm uỷ viên để đàm phán hoà bình và các uỷ viên được chọn phải gặp nhau tại Paris chậm nhất là ngày 1 tháng 10 năm 1898, tiến hành đàm phán và đề ra được một hiệp ước hoà bình có sự phê chuẩn dựa theo các hình thức hiến pháp tương ứng của hai nước. }} [3]
Cơ cấu của phái đoàn Hoa Kỳ hơi bất thường bởi ba trong số các uỷ viên là thượng nghị sĩ (nghĩa là chính họ sẽ bỏ phiếu phê chuẩn những thoả thuận do chính họ đề ra)
[[4]](#cite_note-4)
Phái đoàn Hoa Kỳ bao gồm:
- William R. Day, lãnh đạo đoàn, cựu ngoại trưởng, người đã bỏ chức để dẫn đầu phái đoàn Hoa Kỳ đến Paris.
- William P. Frye, thượng nghị sĩ tiểu bang Maine
- Cushman Kellogg Davis, thượng nghị sĩ tiểu bang Minnesota
- George Gray, thượng nghị sĩ tiểu bang Delaware
- Whitelaw Reid, từng là một nhà ngoại giao và cựu ứng viên chức phó tổng thống
Ngày 16 tháng 9, tổng thống Hoa Kỳ
[William McKinley](/wiki/William_McKinley) gửi lời hướng dẫn bí mật cho các phái viên của mình:
Tôi chân thành mong ước rằng trong tiến trình hoà đàm, nước Hoa Kỳ sẽ vẫn tuân thủ quy tắc ứng xử đã dẫn lối đất nước trong cuộc chiến. Ngoài ra, người chiến thắng cần tỏ ra cao thượng trong lối ứng xử với kẻ bại trận. Đừng để đạo đức của chúng ta bị những ý nghĩ ám muội (có thể cám dỗ chúng ta đòi hỏi quyền lợi một cách quá đáng hoặc mạo hiểm đi vào một con đường lạ lẫm) làm lu mờ.... Philippines lại là một chuyện khác.... Dù lúc đầu chúng ta không có bất kì suy nghĩ nào về việc mua lại một phần hoặc toàn bộ vùng lãnh thổ này, nhưng sự hiện diện và thành công của quân đội Hoa Kỳ tại Manila đã áp đặt cho chúng ta những nghĩa vụ mà chúng ta không thể nào bỏ qua. Sự tiến triển của các sự kiện đã điều khiển và thắng thế hành động của con người. Không có gì phải giấu giếm, chúng ta đã tự thừa nhận cái đích từng thôi thúc nỗ lực chiến đấu của chúng ta, mà giờ đây chúng ta vẫn đang phải đau đầu tuân thủ; không thể không biết rằng cuộc chiến vừa qua đã mang đến bao nghĩa vụ và trách nhiệm mà chúng ta phải đáp ứng nếu muốn trở thành một quốc gia vĩ đại. Không nhà chính trị Hoa Kỳ nào có thể bàng quan trước một cơ hội thương mại mà sự chiếm hữu Philippines có thể mang lại. Vấn đề còn lại chỉ là tận dụng mọi phương tiện hợp pháp để mở mang thương mại của nước Hoa Kỳ;... Xét trên những gì vừa nói, Hoa Kỳ chỉ chấp nhận một sự san nhượng hoàn toàn đối với chủ quyền của đảo Luzon....
[[5]] [[6]]
Phái đoàn Tây Ban Nha gồm các nhà ngoại giao Eugenio Montero Ríos, Buenaventura de Abarzuza, José de Garnica, Wenceslao Ramírez de Villa-Urrutia, Rafael Cerero, và một người Pháp là Jules Cambon.
## Đàm phán[
[sửa](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&action=edit§ion=2)]
Phái đoàn Hoa Kỳ, đứng đầu là cựu Ngoại trưởng
[William R. Day](/w/index.php?title=William_R._Day&action=edit&redlink=1), đến Paris vào ngày 26 tháng 9 năm 1898. Các cuộc đàm phán được tiến hành trong một dãy phòng tại Bộ Ngoại giao. Tại phiên họp đầu tiên vào ngày 1 tháng 10, người Tây Ban Nha yêu cầu rằng trước khi triển khai đàm phán, thành phố [Manila](/wiki/Manila), bị người Hoa Kỳ chiếm vài giờ sau khi Tây Ban Nha và Hoa Kỳ ký kết thỏa thuận hòa bình tại Washington, phải được trả lại cho Tây Ban Nha. Tuy nhiên, vấn đề này bị Hoa Kỳ từ chối xem xét và không được bàn luận gì thêm nữa. Cần chú ý là trong hội nghị này có sự góp mặt của một đại diện cho nền Cộng hòa thứ nhất của Philippines, luật sư [7] [Felipe Agoncillo](/w/index.php?title=Felipe_Agoncillo&action=edit&redlink=1), nhưng hầu như ông này bị hai cường quốc lờ đi.
Trong gần một tháng, các cuộc đàm phán chỉ xoay quanh vấn đề Cuba.
*Đạo luật tu chỉnh Teller* đã sửa đổi *Lời tuyên chiến* của Hoa Kỳ với Tây Ban Nha, khiến Hoa Kỳ không thể sáp nhập Cuba vào lãnh thổ của mình như nước này làm với Puerto Rico, Guam và Philippines. Lúc đầu, Tây Ban Nha từ chối lãnh trách nhiệm cho khoản nợ quốc gia trị giá bốn trăm triệu đô la của Cuba nhưng cuối cùng nước này đành chấp nhận chuyển giao đất nước Cuba cho người bản xứ và nhận nợ về mình. Tây Ban Nha cũng đồng ý nhượng lại [7] [Guam](/wiki/Guam)và [Puerto Rico](/wiki/Puerto_Rico).
Đối với vấn đề
[Philippines](/wiki/Philippines), Tây Ban Nha cố gắng còn nước còn tát, hi vọng chỉ phải nhượng lại [Mindanao](/wiki/Mindanao) và [quần đảo Sulu](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Sulu). Trưởng đoàn Hoa Kỳ từng có lần khuyến khích mua lại căn cứ hải quân duy nhất ở Manila để làm "tiền đồn". Những người khác đề xuất chỉ giữ lại đảo Luzon. Tuy vậy, trong cuộc thảo luận, ủy ban kết luận rằng nước Hoa Kỳ sẽ gặp rắc rối nếu để Tây Ban Nha giữ lại một phần Philippines vì có khả năng nước này sẽ bán lại phần đất đó cho một cường quốc châu Âu khác. [8] Ngày 25 tháng 11, phái đoàn Hoa Kỳ gửi điện tín cho tổng thống McKinley để xin chỉ thị dứt khoát. Lời hồi đáp của tổng thống là, ông không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc đòi hỏi toàn bộ quần đảo [Philippines]; sáng hôm sau, McKinley gửi thêm bức điện khác với nội dung: [[9]](#cite_note-Wolff2005p167-9)
...chỉ đơn thuần nhận lấy Luzon, để phần còn lại của quần đảo cho Tây Ban Nha cai trị, hoặc để nó trở thành đối tượng của một cuộc cạnh tranh trong tương lai, là hành động không thể biện hộ được, xét cả về mặt chính trị, thương mại và nhân đạo. Hoặc lấy cả quần đảo, hoặc không gì cả. Không bao giờ chấp nhận điều thứ hai, do vậy phải thực hiện điều thứ nhất.
[[10]]
Ngày 4 tháng 11, phái đoàn Tây Ban Nha (với sự ủng hộ của thủ tướng
[Práxedes Mateo Sagasta](/wiki/Pr%C3%A1xedes_Mateo_Sagasta)) chính thức chấp nhận yêu sách của Hoa Kỳ. Viễn cảnh đàm phán thất bại và chiến tranh tái diễn ngày càng hiện lên. Tuy nhiên theo kết quả bầu cử được công bố ngày 8 tháng 11, [phe Cộng hoà](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_(Hoa_K%E1%BB%B3)) của McKinley mất ít ghế trong [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3) hơn dự đoán lúc trước. Tin tức này đã giúp phái đoàn Hoa Kỳ vững tin hơn, và Frye đã hé lộ kế hoạch mua lại quần đảo Philippines với giá là mười hoặc hai mươi triệu đô la. [[11]](#cite_note-Wolff2005p171-11)
Sau vài cuộc thảo luận, đoàn Hoa Kỳ đồng ý mức giá hai mươi triệu đô la vào ngày 21 tháng 11, chỉ bằng 1/10 so với giá trị ước tính trong một cuộc thảo luận kín vào tháng 10, và yêu cầu Tây Ban Nha phải cho biết câu trả lời trong vòng hai ngày.
Rios giận dữ nói rằng ông ta có thể trả lời ngay cũng được, nhưng đoàn Hoa Kỳ đã bỏ khỏi bàn hội nghị từ trước. Lần kế tiếp khi hai bên gặp lại nhau, nữ hoàng (nhiếp chính) Maria Christina của Tây Ban Nha đã gửi điện và bày tỏ sự đồng ý. Montero Rios trích dẫn lời hồi đáp chính thức như sau: [12]
Chính phủ của Nữ hoàng, bị xúc động bởi các lý do cao cả của lòng yêu nước và lòng nhân đạo, sẽ không gánh được trách nhiệm nếu một lần nữa để nước Tây Ban Nha rơi vào cảnh chiến tranh kinh hoàng. Mặc dù không hề dễ dàng nhưng để tránh khỏi viễn cảnh đó, Tây Ban Nha chấp nhận phục tùng luật lệ của người thắng trận, và vì Tây Ban Nha thiếu nguồn lực để bảo vệ những quyền lợi mà Tây Ban Nha tin rằng là của mình như đã được ghi nhận, Tây Ban Nha đồng ý những điều khoản của Hoa Kỳ nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình.
[[13]]
Những bước cuối cùng để cho ra bản sơ thảo hiệp định được khởi đầu từ ngày 30 tháng 11. Ngày 18 tháng 12 năm 1898, hai bên ký vào bản hiệp định. Bước tiếp theo là phê chuẩn nó ở cấp độ lập pháp.
## Tranh cãi trong Thượng viện Hoa Kỳ về bản hiệp định[
[sửa](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&action=edit§ion=3)]
Trong cuộc tranh luận tại Thượng viện đối với vấn đề phê chuẩn Hiệp định Paris, ý kiến của hai thượng nghị sĩ là George Frisbie Hoar và George Graham Vest đã lấn át những đối thủ khác:
Hiệp định này sẽ biến chúng ta thành một đế quốc tầm thường chuyên đi kiểm soát các dân tộc và chư hầu, ở đó một giai cấp được vĩnh viễn cai trị và các giai cấp còn lại phải vĩnh viễn phục tùng.— George Frisbie Hoar
Một số nhân vật theo chủ nghĩa chống bành trướng phát biểu rằng bản hiệp định không chỉ biến Hoa Kỳ thành một đế quốc mà còn vi phạm những nguyên tắc cơ bản nhất của
[Hiến pháp](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Hoa_K%E1%BB%B3). Họ cho rằng cả Quốc hội và tổng thống đều không có quyền thông qua các sắc luật để cai trị các dân tộc thuộc địa khác do các nhà làm luật Hoa Kỳ không đại diện cho họ.
Trong khi đó, phe ủng hộ Hiệp định nói rằng:
Nếu Hoa Kỳ bác bỏ Hiệp định, tức chúng ta tiếp tục tình trạng chiến tranh. Chúng ta bác bỏ tổng thống. Chúng ta sẽ bị dán nhãn là những kẻ không có khả năng trở thành một trong những cường quốc hàng đầu thế giới!— Henry Cabot Lodge
Thượng đế trao cho Hoa Kỳ trách nhiệm mở mang nền văn minh Kitô giáo. Chúng ta đến với tư cách là các thiên thần chứ không phải những tên bạo chúa.— Knute Nelson
Phe chủ trương bành trướng tuyên bố rằng Hiến pháp Hoa Kỳ chỉ áp dụng cho công dân Hoa Kỳ.
Trong khi cuộc tranh cãi vẫn chưa đến hồi kết,
[Andrew Carnegie](/wiki/Andrew_Carnegie) và cựu tổng thống [Grover Cleveland](/wiki/Grover_Cleveland) thỉnh nguyện Thượng viện bác bỏ Hiệp định Paris.
## Phê chuẩn[
[sửa](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&action=edit§ion=4)]
Tại
[Madrid](/wiki/Madrid), [Quốc hội Tây Ban Nha](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_T%C3%A2y_Ban_Nha) bác bỏ hiệp định nhưng nữ hoàng nhiếp chính vẫn ký phê chuẩn nhờ một điều khoản trong hiến pháp Tây Ban Nha. [[14]](#cite_note-Wolff2005p173-14)
Ngày 6 tháng 2 năm 1899, Quốc hội Hoa Kỳ phê chuẩn hiệp định được với tỉ lệ 57/27, tức chỉ dư một phiếu để đạt 2/3 số phiếu cần thiết.
Chỉ có hai nghị sĩ đảng Cộng hòa là ông George Frisbie Hoar (tiểu bang Massachusetts) và ông Eugene Pryor Hale (tiểu bang Maine) bỏ phiếu chống lại hiệp định. [15]
## Điều khoản[
[sửa](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&action=edit§ion=5)]
Hiệp định Paris quy định một nền độc lập cho Cuba nhưng Quốc hội Hoa Kỳ đã đảm bảo hòn đảo này sẽ phải nằm dưới sự kiểm soát của Hoa Kỳ thông qua
[Đạo luật tu chỉnh Platt](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_lu%E1%BA%ADt_tu_ch%E1%BB%89nh_Platt&action=edit&redlink=1). Cụ thể, Tây Ban Nha từ bỏ tất cả các tuyên bố chủ quyền và danh nghĩa đối với Cuba. Sau khi Tây Ban Nha rời khỏi Cuba, Hoa Kỳ sẽ chiếm đảo này, đồng thời đảm trách mọi trách nhiệm pháp lý theo luật pháp quốc tế liên quan đến hành động chiếm đảo.
Hiệp định cũng đảm bảo rằng Tây Ban Nha sẽ nhượng lại đảo Puerto Rico và các đảo khác thuộc vùng
[Tây Ấn](/wiki/T%C3%A2y_%E1%BA%A4n_thu%E1%BB%99c_T%C3%A2y_Ban_Nha), đảo Guam thuộc quần đảo Mariana và quần đảo Philippines (được giới hạn bởi một đường cụ thể) cho Hoa Kỳ.
Theo hiệp định Paris, Tây Ban Nha phải:
- Từ bỏ mọi quyền đối với Cuba.
- Giao nộp Puerto Rico và vùng
[Tây Ấn](/wiki/T%C3%A2y_%E1%BA%A4n_thu%E1%BB%99c_T%C3%A2y_Ban_Nha)mà Tây Ban Nha kiểm soát trước chiến tranh.
- Giao nộp đảo Guam cho Hoa Kỳ.
- Nhượng lại quần đảo Philippines để lấy hai mươi triệu đô la.
[[1]](#cite_note-Yale-1)
Năm 1900,
[Hiệp định Washington](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Washington_(1900)) làm rõ thông tin chi tiết về việc nhượng lại Philippines. Sau này, [16] [Thỏa thuận Mỹ-Anh năm 1930](/wiki/Th%E1%BB%8Fa_thu%E1%BA%ADn_M%E1%BB%B9-Anh_(1930))xác định rõ biên giới giữa Philippines và [Bắc Borneo](/wiki/B%E1%BA%AFc_Borneo). [[17]](#cite_note-17)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&action=edit§ion=6)]
- ^
**a** **ă** [“Treaty of Peace Between the United States and Spain; ngày 10 tháng 12 năm 1898”](http://avalon.law.yale.edu/19th_century/sp1898.asp). [Yale](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Yale). 2009. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2009. **Charles Henry Butler (1902).** [^](#cite_ref-Butler1902_2-0) [. The Banks Law Pub. Co. tr. 441. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2011.](http://books.google.com/books?id=Cp8FAAAAMAAJ&pg=PA441) *The treaty making power of the United States* **Halstead, Murat (1898),** [^](#cite_ref-3) [, tr.](http://books.google.com/books?id=lIQcwt7g2wkC) *The Story of the Philippines and Our New Possessions, Including the Ladrones, Hawaii, Cuba and Porto Rico* [176–178](http://www.gutenberg.org/catalog/world/readfile?fk_files=58428&pageno=176) **Wolff, Leon (2006),** [^](#cite_ref-4) [, History Book Club (xuất bản 2005), tr. 153,](http://books.google.com/books?id=TGowAAAACAAJ) *Little Brown Brother: How the United States Purchased and Pacified the Philippine Islands at the Century's Turn* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-58288-209-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-58288-209-3)(Introduction, *Decolonizing the History of the Philippine-American War*, by Paul A. Kramer dated ngày 8 tháng 12 năm 2005) **Op. cit.** [^](#cite_ref-Wolff2005pp154-155_5-0) [Wolff 2006](#CITEREFWolff2006), tr. p154-155 **William McKinley,** [^](#cite_ref-6) [“The Acquisition of the Philippines”](http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/mkinly3.htm), *Papers Relating to Foreign Affairs, 1898*(U.S. Department of State): 904–908
- ^
**a** [Op. cit.](#cite_ref-Wolff2005p163_7-1) **ă** [Wolff 2006](#CITEREFWolff2006), tr. 163 **Karnow, Stanley (1990),** [^](#cite_ref-8) *In our image: America's empire in the Philippines*, Ballantine Books, tr. 126, [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-345-32816-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-345-32816-8) **Op. cit.** [^](#cite_ref-Wolff2005p167_9-0) [Wolff 2006](#CITEREFWolff2006), tr. 167 **Op. cit.** [^](#cite_ref-Wolff2005pp169-170_10-0) [Wolff 2006](#CITEREFWolff2006), tr. 169–170 **Op. cit.** [^](#cite_ref-Wolff2005p171_11-0) [Wolff 2006](#CITEREFWolff2006), tr. 171 **Op. cit.** [^](#cite_ref-Wolff2005pp167.2C172_12-0) [Wolff 2006](#CITEREFWolff2006), tr. 167, 172 **Op. cit.** [^](#cite_ref-Wolff2005p172_13-0) [Wolff 2006](#CITEREFWolff2006), tr. 172 **Op. cit.** [^](#cite_ref-Wolff2005p173_14-0) [Wolff 2006](#CITEREFWolff2006), tr. 173 **Coletta, Paolo E., ‘McKinley, the Peace Negotiations, and the Acquisition of the Philippines’,** [^](#cite_ref-15) *Pacific Historical Review*30 (November 1961), 348. [^](#cite_ref-16) [“TREATY BETWEEN SPAIN AND THE UNITED STATE FOR CESSION OF OUTLYING ISLANDS OF THE PHILIPPINES”](http://law.upd.edu.ph/plj/images/files/PLJ%20volume%2060/PLJ%20Volume%2060%20supplemental%20issue%20-012-%20Treaty%20between%20spain%20and%20the%20United%20States.pdf)(PDF). University of the Philippines. Ngày 7 tháng 11 năm 1900. **United States. Dept. of State; Charles Irving Bevans (1968).** [^](#cite_ref-17) [. Dept. of State; for sale by the Supt. of Docs., U.S. Govt. Print. Off. tr.](http://books.google.com/books?id=yc8WAAAAYAAJ) *Treaties and other international agreements of the United States of America, 1776-1949* [473–476](http://books.google.com.ph/books?id=yc8WAAAAYAAJ&pg=PA475&lpg=PA473).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&action=edit§ion=7)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Paris_(1898)&action=edit§ion=8)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Library of Congress Guide to the Spanish-American War](http://www.loc.gov/rr/program/bib/spanishwar/) [PBS: Crucible of Empire: The Spanish-American War Senate Debate over Ratification of the Treaty of Paris](http://www.pbs.org/crucible/tl17.html) [Treaty of Peace Between the United States and Spain](http://avalon.law.yale.edu/19th_century/sp1898.asp) [1898 Treaty of Paris](http://www.msc.edu.ph/centennial/treaty1898.html)Full text of the Treaty of Paris ending the Spanish American War


text:
La Salle-et-Chapelle-Aubry
Tọa độ: 47°15′21″B 0°59′05″T / 47,2558333333°B 0,984722222222°T
La Salle-et-Chapelle-Aubry là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 105 mét trên mực nước biển.

markdown:
# La Salle-et-Chapelle-Aubry
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [47°15′21″B 0°59′05″T / 47,2558333333°B 0,984722222222°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=La_Salle-et-Chapelle-Aubry¶ms=47.2558333333_N_-0.984722222222_E_region:FR-49_type:city(1183))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Pays de la Loire](/wiki/Pays_de_la_Loire) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Maine-et-Loire](/wiki/Maine-et-Loire) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Cholet](/wiki/Cholet_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Montrevault](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Montrevault&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 105 m/344 ft)
1 2(7,24 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 ) [[1]](#cite_note-1) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(160 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [49324](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=49324-COM)/ [49110](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **La Salle-et-Chapelle-Aubry** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Maine-et-Loire](/wiki/Maine-et-Loire) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Pays de la Loire](/wiki/Pays_de_la_Loire) phía tây nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 105 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1054 miss, cp1052 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Mezobromelia
Mezobromelia là một chi thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae.[1]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Plant List (2010). “Mezobromelia”. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Mezobromelia tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Mezobromelia tại Wikispecies

markdown:
*Mezobromelia*
|
|Mezobromelia
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Poales](/wiki/Poales) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Bromeliaceae](/wiki/Bromeliaceae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Mezobromelia** [L.B.Sm.](/w/index.php?title=Lyman_Bradford_Smith&action=edit&redlink=1)
xem trong bài
* là một chi Mezobromelia* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong họ [Bromeliaceae](/wiki/Bromeliaceae). [[1]](#cite_note-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Mezobromelia&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mezobromelia&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mezobromelia&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mezobromelia&action=edit§ion=2)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/browse/A/Bromeliaceae/Mezobromelia/). Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2013. *Mezobromelia*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Mezobromelia&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mezobromelia&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Mezobromelia](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mezobromelia)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Mezobromelia](https://species.wikimedia.org/wiki/Mezobromelia)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1068 miss, cp1052 miss


text:
USS Maury
Sáu tàu chiến hoặc tàu khảo sát của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS hay USNS Maury, được đặt theo Trung tá Hải quân Matthew Fontaine Maury (1806-1873), cha đẻ của ngành Hải dương học và Khí tượng hàng hải hiện đại:
- USS Commodore Maury (SP-656) là một tàu đánh cá hơi nước phục vụ ngoài biên chế cho Quân khu 5 Hải quân trong Thế Chiến I
- USS Maury (DD-100) là một tàu khu trục lớp Wickes, sau được cải biến thành tàu quét mìn DM-5, hạ thủy năm 1918 và bị ngừng hoạt động để tháo dỡ năm 1930
- USS Maury (DD-401) là một tàu khu trục lớp Gridley đã phục vụ từ năm 1938 đến năm 1945
- USS Maury (AGS-16), nguyên mang tên USS Renate (AKA-36), là một tàu chở hàng tấn công lớp Artemis, cải biến thành tàu khảo sát từ năm 1946 và xuất biên chế năm 1969
- USNS Maury (T-AGS-39) là một tàu khảo sát đại dương được đóng năm 1989, xuất biên chế năm 1994 và chuyển cho Ủy ban Hàng hải và đổi tên thành Golden Bear
- USNS Maury (T-AGS-66) là một tàu khảo sát đại dương lớp Pathfinder được hạ thủy ngày 27 tháng 3 năm 2013

markdown:
# USS Maury
|Bài viết này
|cần thêm .
Sáu tàu chiến hoặc tàu khảo sát của
[Hải quân Hoa Kỳ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) từng được đặt tên **USS** hay **USNS Maury**, được đặt theo [Trung tá Hải quân](/wiki/Trung_t%C3%A1_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n) [Matthew Fontaine Maury](/w/index.php?title=Matthew_Maury&action=edit&redlink=1)(1806-1873), cha đẻ của ngành Hải dương học và Khí tượng hàng hải hiện đại:
- USS
*Commodore Maury*(SP-656) là một tàu đánh cá hơi nước phục vụ ngoài biên chế cho Quân khu 5 Hải quân trong Thế Chiến I [USS](/wiki/USS_Maury_(DD-100))là một *Maury*(DD-100) [tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c) [lớp](/wiki/Wickes_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c)), sau được cải biến thành tàu quét mìn *Wickes* **DM-5**, hạ thủy năm [1918](/wiki/1918)và bị ngừng hoạt động để tháo dỡ năm [1930](/wiki/1930) [USS](/wiki/USS_Maury_(DD-401))là một tàu khu trục *Maury*(DD-401) [lớp](/wiki/Gridley_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c))đã phục vụ từ năm *Gridley* [1938](/wiki/1938)đến năm [1945](/wiki/1945) [USS](/w/index.php?title=USS_Maury_(AGS-16)&action=edit&redlink=1), nguyên mang tên USS *Maury*(AGS-16) *Renate*(AKA-36), là một [tàu chở hàng tấn công](/w/index.php?title=T%C3%A0u_ch%E1%BB%9F_h%C3%A0ng_%C4%91%E1%BB%95_b%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) [lớp](/w/index.php?title=Artemis_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_h%C3%A0ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng)&action=edit&redlink=1), cải biến thành *Artemis* [tàu khảo sát](/w/index.php?title=T%C3%A0u_kh%E1%BA%A3o_s%C3%A1t&action=edit&redlink=1)từ năm [1946](/wiki/1946)và xuất biên chế năm [1969](/wiki/1969) [USNS](/w/index.php?title=USNS_Maury_(T-AGS-39)&action=edit&redlink=1)là một tàu khảo sát đại dương được đóng năm *Maury*(T-AGS-39) [1989](/wiki/1989), xuất biên chế năm [1994](/wiki/1994)và chuyển cho Ủy ban Hàng hải và đổi tên thành *Golden Bear* [USNS](/w/index.php?title=USNS_Maury_(T-AGS-66)&action=edit&redlink=1)là một tàu khảo sát đại dương *Maury*(T-AGS-66) [lớp](/w/index.php?title=Pathfinder_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_kh%E1%BA%A3o_s%C3%A1t)&action=edit&redlink=1)được hạ thủy ngày *Pathfinder* [27 tháng 3](/wiki/27_th%C3%A1ng_3)năm [2013](/wiki/2013)
|
|![]()
[định hướng](/wiki/Wikipedia:%C4%90%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)này liệt kê những bài viết liên quan đến tiêu đề **USS Maury**.
Nếu bạn đến đây từ một

X-Cache: cp1067 miss, cp1052 miss


text:
adventurous
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Tính từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/əd.ˈvɛn.tʃə.rəs/
Hoa Kỳ
[əd.ˈvɛn.tʃə.rəs]
Tính từ
[
sửa
]
adventurous
/əd.ˈvɛn.tʃə.rəs/
Thích
phiêu lưu
,
thích
mạo hiểm
,
phiêu lưu
,
mạo hiểm
.
Liều lĩnh
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=adventurous&oldid=1790746
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
العربية
Български
Čeština
Cymraeg
Ελληνικά
English
Español
Eesti
Français
Magyar
Հայերեն
Ido
ភាសាខ្មែរ
한국어
Kurdî
മലയാളം
မြန်မာဘာသာ
Polski
پښتو
Português
Svenska
தமிழ்
తెలుగు
ไทย
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 15:30 ngày 5 tháng 5 năm 2017.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# adventurous
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|Hoa Kỳ||
|
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **adventurous** [/əd.ˈvɛn.tʃə.rəs/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
|Hoa Kỳ||
|**adventurous** [/əd.ˈvɛn.tʃə.rəs/](/wiki/Wiktionary:IPA)

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

X-Cache: cp1053 miss, cp1065 miss

Link: </static/images/project-logos/viwiktionary.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiktionary-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiktionary-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
dầu mỏ
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Wikipedia
có bài viết về:
dầu mỏ
Tiếng Việt
[
sửa
]
Danh từ
[
sửa
]
dầu mỏ
: hỗn hợp
hoá
chất
hữu cơ
ở thể
lỏng
đậm đặc, phần lớn là những hợp chất của
hyđrocacbon
Dịch
[
sửa
]
Tiếng Anh
:
petroleum
Tiếng Hà Lan
:
aardolie
gc
hoặc
gđ
Tiếng Nga
:
нефть
gc
(neft')
Tiếng Pháp
:
pétrole
gđ
,
naphte
gđ
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=dầu_mỏ&oldid=1831196
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Việt
Danh từ
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
ᏣᎳᎩ
Français
Magyar
한국어
ລາວ
Malagasy
Nederlands
Português
Türkçe
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 14:38 ngày 6 tháng 5 năm 2017.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

X-Cache: cp1066 miss, cp1065 miss


text:
undernutrition
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/.nʊ.ˈtrɪ.ʃən/
Danh từ
[
sửa
]
undernutrition
/.nʊ.ˈtrɪ.ʃən/
Xem
undernourishment
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=undernutrition&oldid=1938727
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
Català
English
Suomi
한국어
Kurdî
தமிழ்
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 05:38 ngày 11 tháng 5 năm 2017.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# undernutrition
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **undernutrition** [/.nʊ.ˈtrɪ.ʃən/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- Xem
[undernourishment](/wiki/undernourishment).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP)) **undernutrition** [/.nʊ.ˈtrɪ.ʃən/](/wiki/Wiktionary:IPA)

X-Cache: cp1067 miss, cp1065 miss


text:
Thông tin
Tin tức các hãng xe
Kết nối
Kinh doanh
@ Bán Xe Honda Airblade 2008 màu đỏ | 2banh.vn
Thảo luận trong 'Bán xe Air Blade' bắt đầu bởi dangmr2003, 8 Tháng chín 2016.
bán hd 48 2012, còn rất mới (700miles) bởi Phạm Tuấn HNB, 20 Tháng mười một 2017 lúc 12:39
bán ktm duke 200cc bản châu âu có abs, hqcn, chính chủ. bởi Quangminh2005, 20 Tháng mười một 2017 lúc 11:09
địa chỉ mua găng tay xe máy hà nội sỉ, lẻ giá tốt bởi dungha, 20 Tháng mười một 2017 lúc 12:02
tem hông trang trí chevrolet spark - saigonwrap - design, thi công tem xe chuyên nghiệp bởi VuongTien, 20 Tháng mười một 2017 lúc 11:26
Đăng ký kênh Đăng ký
Quan tâm nhiều
Honda Wave Alpha độ ẩn thân hoàn hảo trong phong cách Wave X bởi fan2banh, 19 Tháng mười một 2017 lúc 17:28
Yamaha Exciter 135 độ đẹp phối màu đậm chất thể thao bởi fan2banh, 19 Tháng mười một 2017 lúc 21:13
Sirius 110 độ khoe dáng bên thùng Racingboy bá đạo bởi yêu râu xanh, 19 Tháng mười một 2017 lúc 16:43
Exciter 150 độ siêu ngầu đầy đẳng cấp của biker Campuchia bởi fan2banh, 19 Tháng mười một 2017 lúc 19:43
Tin công nghệ nổi bật
Xiaomi giới thiệu Mi MIX 2 và Redmi Note 5A tại Việt Nam 18 Tháng mười một 2017 lúc 09:27
Cách làm giá đựng đồ đơn giản bằng bìa xốp 17 Tháng mười một 2017 lúc 15:43
Vinasun và MoMo hợp tác trải nghiệm thanh toán di động thông minh 16 Tháng mười một 2017 lúc 16:24
Toàn bộ laptop Asus tại Việt Nam sẽ tích hợp Windows 10 bản quyền 16 Tháng mười một 2017 lúc 15:33

markdown:
## Thông tin
## Tin tức các hãng xe
## Kết nối
## Kinh doanh
# @ Bán Xe Honda Airblade 2008 màu đỏ | 2banh.vn
Thảo luận trong '
[Bán xe Air Blade](ban-xe-air-blade/)' bắt đầu bởi [dangmr2003](members/dangmr2003.13563/), [8 Tháng chín 2016](threads/ban-xe-honda-airblade-2008-mau-do.51468/).
[](threads/ban-hd-48-2012-con-rat-moi-700miles.78716/)
[bán hd 48 2012, còn rất mới (700miles)](threads/ban-hd-48-2012-con-rat-moi-700miles.78716/)bởi [Phạm Tuấn HNB](members/), 20 Tháng mười một 2017 lúc 12:39 [](threads/ban-ktm-duke-200cc-ban-chau-au-co-abs-hqcn-chinh-chu.78702/)
![ bán ktm duke 200cc bản châu âu có abs, hqcn, chính chủ.](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/ban-ktm-duke-200cc-ban-chau-au-co-abs-hqcn-chinh-chu-57319-1511150991-5a12558f9da6c.jpg)
[bán ktm duke 200cc bản châu âu có abs, hqcn, chính chủ.](threads/ban-ktm-duke-200cc-ban-chau-au-co-abs-hqcn-chinh-chu.78702/)bởi [Quangminh2005](members/), 20 Tháng mười một 2017 lúc 11:09 [](threads/dia-chi-mua-gang-tay-xe-may-ha-noi-si-le-gia-tot.78715/)
![ địa chỉ mua găng tay xe máy hà nội sỉ, lẻ giá tốt](https://s1.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/dia-chi-mua-gang-tay-xe-may-ha-noi-si-le-gia-tot-37473-1511154209-5a1262218d05e.jpg)
[địa chỉ mua găng tay xe máy hà nội sỉ, lẻ giá tốt](threads/dia-chi-mua-gang-tay-xe-may-ha-noi-si-le-gia-tot.78715/)bởi [dungha](members/), 20 Tháng mười một 2017 lúc 12:02 [](threads/tem-hong-trang-tri-chevrolet-spark-saigonwrap-design-thi-cong-tem-xe-chuyen-nghiep.78704/)
![ tem hông trang trí chevrolet spark - saigonwrap - design, thi công tem xe chuyên nghiệp](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/tem-hong-trang-tri-chevrolet-spark-saigonwrap-design-thi-cong-tem-xe-chuyen-nghiep-45174-1511151826-5a1258d262f7e.jpg)
[tem hông trang trí chevrolet spark - saigonwrap - design, thi công tem xe chuyên nghiệp](threads/tem-hong-trang-tri-chevrolet-spark-saigonwrap-design-thi-cong-tem-xe-chuyen-nghiep.78704/)bởi [VuongTien](members/), 20 Tháng mười một 2017 lúc 11:26 ![](https://www.2banh.vn/api/images/mid.png)
Đăng ký kênh Đăng ký
Quan tâm nhiều
[](threads/honda-wave-alpha-do-an-than-hoan-hao-trong-phong-cach-wave-x.78634/)
![ Honda Wave Alpha độ ẩn thân hoàn hảo trong phong cách Wave X](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/honda-wave-alpha-do-an-than-hoan-hao-trong-phong-cach-wave-x-30-1510971938-5a0f9a2211b17.jpg)
[Honda Wave Alpha độ ẩn thân hoàn hảo trong phong cách Wave X](threads/honda-wave-alpha-do-an-than-hoan-hao-trong-phong-cach-wave-x.78634/)bởi [fan2banh](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 17:28 [](threads/yamaha-exciter-135-do-dep-phoi-mau-dam-chat-the-thao.78601/)
![ Yamaha Exciter 135 độ đẹp phối màu đậm chất thể thao](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/yamaha-exciter-135-do-dep-phoi-mau-dam-chat-the-thao-30-1510909231-5a0ea52fa16a9.jpg)
[Yamaha Exciter 135 độ đẹp phối màu đậm chất thể thao](threads/yamaha-exciter-135-do-dep-phoi-mau-dam-chat-the-thao.78601/)bởi [fan2banh](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 21:13 [](threads/sirius-110-do-khoe-dang-ben-thung-racingboy-ba-dao.78605/)
![ Sirius 110 độ khoe dáng bên thùng Racingboy bá đạo](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/sirius-110-do-khoe-dang-ben-thung-racingboy-ba-dao-5499-1510911470-5a0eadeee6648.jpg)
[Sirius 110 độ khoe dáng bên thùng Racingboy bá đạo](threads/sirius-110-do-khoe-dang-ben-thung-racingboy-ba-dao.78605/)bởi [yêu râu xanh](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 16:43 [](threads/exciter-150-do-sieu-ngau-day-dang-cap-cua-biker-campuchia.78617/)
![ Exciter 150 độ siêu ngầu đầy đẳng cấp của biker Campuchia](https://s4.cache.2banh.vn/70x70/image/2017/11/exciter-150-do-sieu-ngau-day-dang-cap-cua-biker-nuoc-ban-30-1510962355-5a0f74b32749a.jpg)
[Exciter 150 độ siêu ngầu đầy đẳng cấp của biker Campuchia](threads/exciter-150-do-sieu-ngau-day-dang-cap-cua-biker-campuchia.78617/)bởi [fan2banh](members/), 19 Tháng mười một 2017 lúc 19:43
Tin công nghệ nổi bật
[](https://congnghe5giay.com/threads/xiaomi-gioi-thieu-mi-mix-2-va-redmi-note-5a-tai-viet-nam.80295/)
![ Xiaomi giới thiệu Mi MIX 2 và Redmi Note 5A tại Việt Nam](https://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=https%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F11%2F20171118_b01df3d191d7eccb09ac7fb2df121881_1510971945.jpg)
[Xiaomi giới thiệu Mi MIX 2 và Redmi Note 5A tại Việt Nam](https://congnghe5giay.com/threads/xiaomi-gioi-thieu-mi-mix-2-va-redmi-note-5a-tai-viet-nam.80295/)18 Tháng mười một 2017 lúc 09:27 [](https://congnghe5giay.com/threads/cach-lam-gia-dung-do-don-gian-bang-bia-xop.80282/)
![ Cách làm giá đựng đồ đơn giản bằng bìa xốp](https://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=https%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F11%2F20171117_73260c92c248476077a95a481c7ddec3_1510907722.png)
[Cách làm giá đựng đồ đơn giản bằng bìa xốp](https://congnghe5giay.com/threads/cach-lam-gia-dung-do-don-gian-bang-bia-xop.80282/)17 Tháng mười một 2017 lúc 15:43 [](https://congnghe5giay.com/threads/vinasun-va-momo-hop-tac-trai-nghiem-thanh-toan-di-dong-thong-minh.80249/)
![ Vinasun và MoMo hợp tác trải nghiệm thanh toán di động thông minh](https://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=https%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F11%2F20171116_0c6dd162e5a9aac98f57a8f5800d706f_1510824189.jpg)
[Vinasun và MoMo hợp tác trải nghiệm thanh toán di động thông minh](https://congnghe5giay.com/threads/vinasun-va-momo-hop-tac-trai-nghiem-thanh-toan-di-dong-thong-minh.80249/)16 Tháng mười một 2017 lúc 16:24 [](https://congnghe5giay.com/threads/toan-bo-laptop-asus-tai-viet-nam-se-tich-hop-windows-10-ban-quyen.80245/)
![ Toàn bộ laptop Asus tại Việt Nam sẽ tích hợp Windows 10 bản quyền](https://s1.cache.2banh.vn/75x75/?ext=https%3A%2F%2Fs1.storage.5giay.vn%2Fimage%2F2017%2F11%2F20171116_420a7317e1b80ecbb637671eb798327f_1510821085.jpg)
[Toàn bộ laptop Asus tại Việt Nam sẽ tích hợp Windows 10 bản quyền](https://congnghe5giay.com/threads/toan-bo-laptop-asus-tai-viet-nam-se-tich-hop-windows-10-ban-quyen.80245/)16 Tháng mười một 2017 lúc 15:33

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: 2b_session=ce8d2510ee1b2c3d694799dc9f2df225; path=/; domain=.2banh.vn; secure; httponly

Vary: Accept-Encoding

Cache-control: private, max-age=0


text: Thưa các bác! con xe TRAGO 25 tấn tải thùng của em vừa thay hộp đen xong,mọi vấn đề đều ngon lành hết trừ mỗi ngắt bô là không có tác dụng mấy(khoảng 50% lúc chưa thay ECU) xe em đời 2008 D6CC, ngắt bô trong động cơ,không phải hộp số.khổ quá đổ đèo không giám đi như mọi khi,mong các bác giúp em ngay được không?(

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Set-Cookie: xf_session=e4110195998da50f43c07f9f07ed24cf; path=/; secure; httponly


text:
Tôi chưa bao giờ học hỏi được gì từ một người luôn đồng ý với tôi. (I never learned from a man who agreed with me. )Dudley Field Malone
Nếu người nói nhiều kinh, không hành trì, phóng dật; như kẻ chăn bò người, không phần Sa-môn hạnh.Kinh Pháp cú (Kệ số 19)
Cách tốt nhất để tìm thấy chính mình là quên mình để phụng sự người khác. (The best way to find yourself is to lose yourself in the service of others. )Mahatma Gandhi
Cho dù không ai có thể quay lại quá khứ để khởi sự khác hơn, nhưng bất cứ ai cũng có thể bắt đầu từ hôm nay để tạo ra một kết cuộc hoàn toàn mới. (Though no one can go back and make a brand new start, anyone can start from now and make a brand new ending. )Carl Bard
Điều quan trọng không phải vị trí ta đang đứng mà là ở hướng ta đang đi.Sưu tầm
Không trên trời, giữa biển, không lánh vào động núi, không chỗ nào trên đời, trốn được quả ác nghiệp.Kinh Pháp cú (Kệ số 127)
Có hai cách để lan truyền ánh sáng. Bạn có thể tự mình là ngọn nến tỏa sáng, hoặc là tấm gương phản chiếu ánh sáng đó. (There are two ways of spreading light: to be the candle or the mirror that reflects it.)Edith Wharton
Nếu tiền bạc không được dùng để phục vụ cho bạn, nó sẽ trở thành ông chủ. Những kẻ tham lam không sở hữu tài sản, vì có thể nói là tài sản sở hữu họ. (If money be not thy servant, it will be thy master. The covetous man cannot so properly be said to possess wealth, as that may be said to possess him. )Francis Bacon
Tinh cần giữa phóng dật, tỉnh thức giữa quần mê. Người trí như ngựa phi, bỏ sau con ngựa hènKinh Pháp cú (Kệ số 29)
Tôi phản đối bạo lực vì ngay cả khi nó có vẻ như điều tốt đẹp thì đó cũng chỉ là tạm thời, nhưng tội ác nó tạo ra thì tồn tại mãi mãi. (I object to violence because when it appears to do good, the good is only temporary; the evil it does is permanent.)Mahatma Gandhi
Trang chủ »» Danh mục »» Từ điển đa ngôn ngữ Hán Anh Việt Pháp »» Đang xem mục từ: air marshal »»
Hiện đang có tổng cộng 354.286 mục từ.
*n
-
Chọn từ điển để xem theo vần A, B, C...
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập thi thay vì t... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.
Quý vị đang truy cập từ IP 54.144.57.183 (915421623) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Tôi chưa bao giờ học hỏi được gì từ một người luôn đồng ý với tôi. (I never learned from a man who agreed with me. )Dudley Field Malone
Nếu người nói nhiều kinh, không hành trì, phóng dật; như kẻ chăn bò người, không phần Sa-môn hạnh.Kinh Pháp cú (Kệ số 19)
Cách tốt nhất để tìm thấy chính mình là quên mình để phụng sự người khác. (The best way to find yourself is to lose yourself in the service of others. )Mahatma Gandhi
Cho dù không ai có thể quay lại quá khứ để khởi sự khác hơn, nhưng bất cứ ai cũng có thể bắt đầu từ hôm nay để tạo ra một kết cuộc hoàn toàn mới. (Though no one can go back and make a brand new start, anyone can start from now and make a brand new ending. )Carl Bard
Điều quan trọng không phải vị trí ta đang đứng mà là ở hướng ta đang đi.Sưu tầm
Không trên trời, giữa biển, không lánh vào động núi, không chỗ nào trên đời, trốn được quả ác nghiệp.Kinh Pháp cú (Kệ số 127)
Có hai cách để lan truyền ánh sáng. Bạn có thể tự mình là ngọn nến tỏa sáng, hoặc là tấm gương phản chiếu ánh sáng đó. (There are two ways of spreading light: to be the candle or the mirror that reflects it.)Edith Wharton
Nếu tiền bạc không được dùng để phục vụ cho bạn, nó sẽ trở thành ông chủ. Những kẻ tham lam không sở hữu tài sản, vì có thể nói là tài sản sở hữu họ. (If money be not thy servant, it will be thy master. The covetous man cannot so properly be said to possess wealth, as that may be said to possess him. )Francis Bacon
Tinh cần giữa phóng dật, tỉnh thức giữa quần mê. Người trí như ngựa phi, bỏ sau con ngựa hènKinh Pháp cú (Kệ số 29)
Tôi phản đối bạo lực vì ngay cả khi nó có vẻ như điều tốt đẹp thì đó cũng chỉ là tạm thời, nhưng tội ác nó tạo ra thì tồn tại mãi mãi. (I object to violence because when it appears to do good, the good is only temporary; the evil it does is permanent.)Mahatma Gandhi
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Từ điển đa ngôn ngữ Hán Anh Việt Pháp](https://www.rongmotamhon.net/tu-dien_da-ngon-ngu_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: air marshal »»
**Hiện đang có tổng cộng
354.286 mục từ.
**
*n
-
Chọn từ điển để xem theo vần A, B, C...
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập
**thi** thay vì **t**... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.
**Quý vị đang truy cập từ IP 54.144.57.183 (915421623) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập

Server: nginx/1.10.0 (Ubuntu)


text:
Những vị quan ‘lạc lối vì… ham ăn’
Nhiều vị quan trong sử Việt vì quá trọng miếng ăn mà lụy đến thân, thậm chí có người suýt rơi đầu thiệt mạng.
Những vị quan ‘lạc lối vì… ham ăn’
Nhiều vị quan trong sử Việt vì quá trọng miếng ăn mà lụy đến thân, thậm chí có người suýt rơi đầu thiệt mạng.
Người xưa có câu: “Dân dĩ thực vi thiên”, tức dân coi ăn là trời, điều đó quả chẳng sai. Mà đâu chỉ có dân thường, vua chúa, quan lại cũng không thể không lấy sự ăn để mà sống.
Hiềm nỗi, lại có nhiều vị quan trọng việc ăn quá mức, hoặc cũng vì vô tình bởi sự ăn mà để hậu thế chê cười hoặc bản thân phải bẻ cong luật pháp.
Mất phần quả muỗm, Cự Đà phản vua
Cuối tháng 12 năm Đinh Tỵ (1257), quân Mông Cổ bị dẹp tan, cuốn gói chạy về nước, dân ta mỉa mai gọi là “giặc Phật” dù trước đó sức mạnh như tằm ăn rỗi ùa vào Đại Việt.
Tuy lúc này chưa định công ban thưởng, nhưng vua Trần Thái Tông cũng có một việc mà người đời sau nhớ mãi, để khắc cốt ghi tâm rằng, việc dù nhỏ, nếu không để ý có thể sinh họa to, tàn lửa mà không dập tắt thì gặp rơm lại thành đống lửa lớn. Việc nói tới dưới đây về sau được dân gian đúc kết qua câu: “Cự Đà không được ăn muỗm”.
Trước kia, có lần vua Thái Tông ban quả muỗm (có tài liệu thì cho rằng đó là quả xoài, quả am la?) cho những người hầu cận, nhưng Nội quan chia không biết sao lại để sót Tiểu hiệu Hoàng Cự Đà không được ăn. Muỗm ngoài chợ Đông, chợ Tây của Thăng Long chẳng thiếu gì. Nhưng đây là lộc vua ban, mà quan viên xưa nay thì “một miếng giữa đàng hơn cả sàng xó bếp”, nghĩ mình bị khinh rẻ, Cự Đà từ đó ôm mối hận trong lòng.
Đến khi quân Mông Cổ đánh tới Đông Bộ Đầu, Cự Đà ngồi thuyền nhẹ chạy trốn trước. Linh từ quốc mẫu (bà Trần Thị Dung - vợ thái sư Trần Thủ Độ) đưa Hoàng Thái tử Hoảng và cung phi, công chúa cùng vợ con các tướng lánh xuống mạn Hoàng Giang, khoảng ngã ba Tuần Vường (thuộc huyện Lý Nhân, Hà Nam bây giờ). Cự Đà gặp Hoàng Thái tử từ hạ lưu đi thuyền ngược lên, Đà lánh sang bờ sông bên kia, thuyền chạy rất gấp. Quan quân gọi lớn:
- Quân Mông Cổ ở đâu?
Cự Đà trả lời rồi rong thuyền đi thẳng:
- Không biết, đi mà hỏi những người ăn muỗm ấy.
Thắng quân Mông Cổ, Hoàng Thái tử Hoảng xin với vua khép Cự Đà vào cực hình để răn những kẻ làm tôi bất trung. Vua Trần Thái Tông suy nghĩ hồi lâu rồi nói:
- Cự Đà tội đáng giết cả họ, song đời xưa đã có chuyện Dương Châm (*) không được ăn thịt dê, đến nỗi làm quân nước Trịnh bị thua. Việc Cực Đà là lỗi ở ta, tha cho hắn tội chết, cho phép hắn đánh giặc chuộc tội.
May có lời vua, không thì chỉ vì quả muỗm mà Cự Đà rơi đầu vì “ghen ăn, tức uống” rồi.
Mạng người bằng cái thủ lợn
Nguyễn Văn Giai (? - 1682) vốn người đất Thiên Lộc, nay là đất làng Phù Lưu, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Dù xuất thân trong gia đình nhiều đời đỗ đạt, nhưng đến đời cha ông gia cảnh bần hàn, bởi thế, Nguyễn Văn Giai cũng chịu nhiều vất vả. Để có tiền dầu đèn ăn học, sẵn có sức khỏe, ông hay gánh thuê cho thiên hạ. Là người chí lực, nên sức ăn của ông Giai cũng lớn, gấp vài lần người thường.
Trải qua bao năm đèn sách, đến năm Canh Thìn (1580) đời vua Lê Thế Tông, khi tham dự kỳ thi Đình, Nguyễn Văn Giai được vinh hiển, trở thành bạn đồng khoa với Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan: “Canh Thìn, năm thứ ba (1580). Tháng 8, mùa thu. Lại mở khoa thi hội. Từ niên hiệu Nguyên Hòa (niên hiệu của vua Lê Trang Tông – người dẫn chú) trở đi, đã lâu không có khoa thi hội, đến đây mới lại mở. Nhà vua sai chia làm tam giáp, ban cho bọn Nguyễn Văn Giai và Phùng Khắc Khoan sáu người được đỗ tiến sĩ xuất thân và tiến sĩ đồng xuất thân có khác nhau” (Trích Khâm định Việt sử thông giám cương mục).
Vào triều làm quan, với tính ngay thẳng, cứng rắn, nên đến bọn thân sơ của vua Lê hay chúa Trịnh đều ngại tiếng ông. Thậm chí, chúa Trịnh thời này quyền to là thế, cũng phải kiêng dè. Tuy nhiên, cũng vì sức ăn khác người, mà có lúc Nguyễn Văn Giai phải làm trái với lương tâm của mình một cách vô tình. Trong Tang thương ngẫu lục cho biết, dạo ông làm chưởng quản Lục bộ, có vị Quận mã là con rể chúa Trịnh Tùng (1570 - 1623) khi ra trận đánh giặc thua chạy, bị ông bắt bỏ ngục, rồi chiểu theo luật khép tội tử hình. Chúa Trịnh thương con rể, muốn tha lắm nhưng không biết phải ăn nói thế nào với ông.
Lúc này, Nguyễn Văn Giai có tới mấy bà vợ, duy có bà vợ Ba được ông cưng yêu nhất. Bà Quận chúa bèn đem châu ngọc tới thăm bà Ba và kể việc Quận mã. Bà Ba nghe xong, từ chối mà nói:
- Tướng công nhà tôi là người thanh liêm, ngay thẳng. Việc lớn của triều đình, tôi đâu dám can dự vào.
Quận chúa nghe thế thì cố nài nỉ. Đàn bà nghe mãi cũng dễ xiêu lòng, bà Ba bèn bảo:
- Nếu vậy sáng mai, Quận chúa cho đem một con lợn nhỏ luộc chín, một mâm xôi nếp cái, kèm cả tương giấm, dao thớt nữa, lựa lúc tướng công tôi đi vắng thì đưa vào.
Được lời như cởi tấm lòng, bà Quận chúa rối rít cảm ơn. Lại nói, trong các món ăn ông chưởng quản Nguyễn Văn Giai chuộng, món thịt lợn chấm với tương là món ông thích nhất, ăn mãi không chán. Bà Ba dặn Quận chúa đem thịt lợn cùng tương giấm là vì thế.
Đến sáng hôm sau, khi sắp sửa vào triều, ông Giai bảo người hầu dọn cơm sáng ăn. Bà Ba liền nói:
- Trong triều bây giờ các quan đến đủ cả, tướng công hãy vào rồi về xơi cơm kẻo muộn.
Nghe vợ, ông lên kiệu vào triều. Lúc về, do đói bụng từ sáng, thấy chiếc lồng bàn đậy cơm, bèn mở ra, lại sẵn có dao thớt bên cạnh, ông thái thịt nhúng tương ăn với xôi. Chỉ một lèo hết sạch. Đến khi ăn xong, ông mới nhớ, hỏi vợ:
- À, những thứ này ở đâu ra thế nhỉ?
Bà Ba lúc bấy giờ mới kể nguồn cơn. Nghe xong, ông bực lắm, cau mày, bóp trán mãi không thôi. Một hồi lâu mới nói:
- Ta lỗi lầm rồi! Ta lỗi lầm rồi! Nhưng vì một bữa no mà làm sống một mạng người, chẳng cũng vì trời đó sao!
Nói xong, ông liền lên kiệu vào phủ, xin tha cho Quận mã đang nằm trong đề lao. Chúa Trịnh nghe xong, mừng lắm, cho thi hành lệnh ngay. Nhờ đó mà vị Quận mã mới thoát khỏi nạn rơi đầu. Còn ông Giai dù cứu một mạng người, nhưng cũng lấy làm áy náy vì món lợn chấm tương lắm, nên từ đó theo tương truyền, ông cạch hẳn món ăn ruột ấy.
Quan Khắc Chung tham… ăn
Người xưa có câu “Dân dĩ thực vi thiên” (tức: Dân coi ăn là trời). Chẳng biết câu đó có ứng với tất cả mọi người hay không. Nhưng với trường hợp của Trần Khắc Chung thì quả là hợp lẽ.
Trần Khắc Chung (? - 1330) có tên thật là Đỗ Khắc Chung, người ở Giáp Sơn cùng quê với mẹ của vua Trần Hiến Tông. Ông làm quan trải bốn đời vua Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông và Trần Hiến Tông, kinh qua nhiều chức vụ quan trọng: Đại hành khiển, Tể tướng, Thượng thư, Ngự Sử đại phu, Đại an phủ kinh sư, Quan nội hầu, Sư bảo.
Trong quãng đời quan nghiệp, Trần Khắc Chung cũng có vị trí, công lao nhất định. Từng sang doanh trại Ô Mã Nhi để đàm phán, được tướng giặc Ô Mã Nhi khen là “ở vào lúc bị uy hiếp mà lời lẽ tự nhiên… Có thể nói là không nhục mệnh vua”. Nhờ công lớn trong cuộc kháng chiến đó, ông được vua ban quốc tính mà đổi sang họ Trần.
Nhưng cuộc đời ông cũng có tì vết, lúc thì vì chức mà bênh em, rồi lại làm chuyện khuất tất khi đi cứu công chúa Huyền Trân, sau còn xúi giục vua Minh Tông giết hại Huệ Võ Vương Trần Quốc Chẩn. Làm việc thì giả tạo gắng sức, gia công mà dụng tâm thì không tốt. Đồng thời, còn một chuyện hiếm có để lại tiếng xấu cho ông, bị thiên hạ chê cười. Đó là tính tham ăn, ham chè chén, cỗ bàn.
Khi làm việc nhà nước, Khắc Chung cố làm ra vẻ tận tụy để cầu tiếng khen. Mỗi buổi sáng vào chầu thì tạm nghỉ ở cục Thượng Liễn cửa Vĩnh Xương, xem kỹ các bản tâu để chuẩn bị tâu bày. Khi tan chầu thì tới Đông cung dạy Thái tử Minh Tông. Mọi việc đều giả vờ, cố sức mà làm, khác với bản tính thật thà cần phải có của một tín đồ Phật giáo (Khắc Chung theo Phật giáo, môn phái Thiền Tông, là người viết lời bạt cho tập Tuệ Trung Thượng sĩ do nhà sư Pháp Loa biên tập và vua Trần Nhân Tông hiệu đính).
Dù là một trong những trọng thần, quan đầu triều phải mẫu mực, nhưng Khắc Chung lại say trò đỏ đen, thường hay đánh bạc với Học sĩ Nguyễn Sĩ Cố, có khi đến hai, ba ngày, đánh thâu đêm suốt sáng, ngồi ngay trên giường đánh bạc mà húp cháo, không nghỉ lấy một chút. Được thua chỉ một hai quan tiền mà dụng tâm khổ sở như vậy. Máu cờ bạc đã ngấm vào xương tủy, nhiều khi không dứt ra được. Cũng lạ là tệ đánh bạc bị nghiêm cấm, mà quan Khắc Chung vẫn cứ ngang nhiên mà xóc đĩa.
Còn cái khoản tham ăn thì cũng lắm chuyện. Khi gặp những ngày trẻ đầy năm, mừng nhà mới của bạn bè, được mời thì Khắc Chung không bao giờ vắng mặt. Thậm chí nhà quan thầy thuốc có món ăn ngon, biết tiếng cũng mò tới, khỏi cần rào trước đón sau hay mời mọc lấy lệ. Quân nhân biếu món ăn thì khen ngợi vợ họ nấu ngon để được ăn lần sau. Là quan trọng thần, lương bổng, lộc vua không thiếu, không hiểu tại sao Khắc Chung lại phải làm xấu mình vì miếng ăn như thế.
Có lần, con trai là Công Xưởng nạp thiếp mà không báo, Khắc Chung bảo con: “Mày lấy con gái nhà ấy sao không bảo cho ta biết?”, ý trách là cha mà không được mời, còn sâu hơn thì có cỗ bàn mà không gọi. Cha sai mà con cũng chẳng đúng lễ.
Ham cờ bạc, mê ăn uống, Khắc Chung còn không thật thà ngay cả với cha mẹ vợ. Trước đây Khắc Chung lấy nàng Bảo Hoàn. Khi quân Nguyên sang xâm lược Đại Việt, cha mẹ Bảo Hoàn hàng giặc, tài sản, ruộng đất đều bị tịch thu sung công. Đến khi vua lên ngôi, xuống chiếu cho trả lại, nhưng Khắc Chung cũng không đem điền sản đó dùng vào việc thờ cúng mà tư lợi luôn ruộng đất của nhạc phụ, nhạc mẫu làm của riêng cho mình. Vì việc này, gương con rể như Khắc Chung luôn được người đời lấy mà răn con gái chọn chồng thì chớ chọn kẻ như Khắc Chung.
Món chả chim sẻ bẻ cong luật pháp
Cũng sống thời Lê Trung Hưng với quan Giai ở trên, nhưng là bậc hậu sinh, ông Tiến sĩ Phạm Công Trứ (1601 - 1675) cũng có câu chuyện liên quan đến việc ăn mà lòng áy náy.
Phạm Công Trứ vốn người làng Liêu Xuyên, tổng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương, nay thuộc thôn Thanh Xá, xã Nghĩa Hiệp, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên. Ông đỗ tiến sĩ khoa thi năm Mậu Thìn (1628) đời vua Lê Thần Tông, làm quan đến chức Thái bảo, gia Quốc lão tham dự triều chính, được chúa Trịnh Tạc tín nhiệm, tin tưởng rất mực. Trong Lịch triều hiến chương loại chí có cho hay, ghi nhận công lao ông, chúa còn làm câu đối thêu vào lá cờ như sau:
Điều đỉnh nại, nhiếp âm dương, triều đình phụ trạch;
Hoàn quy mô, định hiệu lệnh, quốc gia đồng lương.
Nghĩa là:
Nêm canh đỉnh vạc điều hòa khí âm dương, làm cột đá cho triều đình;
Hoàn thành được quy mô, định ra các luật lệnh, là rường cột của nhà nước.
Thế mới thấy uy tín, quyền thế của ông lớn đến chừng nào trong cung vua, phủ chúa. Tài năng là thế nhưng như cha ông ta đã nói “nhân vô thập toàn”, nên cũng có lúc, vị Quốc lão triều đình cũng phạm sai lầm, hiềm nỗi, lại cũng vì miếng ăn.
Số là thuở ấy, có viên tù trưởng miền thượng du do lỗi lệch mà phạm vào tội chết. Biết ông là người có quyền nghiêng thiên hạ, bà vợ viên tù trưởng mới tìm cách đút lót cho tên làm bếp nhà ông, được tên làm bếp xui biếu món ăn ông thích là món chim sẻ vàng nướng. Biết vậy, thị nhất mực thi hành. Món chả chim sẻ được tên đầu bếp làm xong, dâng lên vị Quốc lão. Gặp đúng món ưa thích, ông ăn hết sạch cả đĩa chả chim sẻ. Ăn xong rồi, ông hỏi tên đầu bếp. Lúc ấy, hắn mới đưa số vàng vợ viên tù trưởng đút lót cho, phục xuống trước mặt ông xin chịu tội.
Biết mình vừa ăn phải của đút, ông thò tay móc họng nôn ra cho hết, rồi nói với tên người hầu việc bếp:
- Thôi, mày đem số vàng ấy đi, tao tha cho không quở trách nữa.
Đến khi xét án, xử đến viên tù trưởng, nhớ lại món chả chim sẻ lỡ ăn hôm nọ, ông nói với chúa Trịnh tha cho người tù trưởng ấy, được chúa chuẩn y.
Việc của quan Chưởng quản Lục bộ Nguyễn Văn Giai và Quốc lão Phạm Đình Trọng, người đời sau xét đến, mới ghi rằng: “Ôi! Hai ông là quan tể tướng thời Lê Trung hưng; một người vì thịt lợn, một người vì chả chim, vậy những sự ưa thích, há chẳng rất nên cẩn thận ru!” (Lời Tang thương ngẫu lục – Phạm Đình Hổ và Nguyễn Án).
Kể ra ở những trường hợp trên, dù vô tình hay hữu ý, thì đúng là bởi món ăn mà làm việc trái lương tâm, hoặc bởi miếng ăn mà phạm lỗi lầm. Câu ngạn ngữ “Dân dĩ thực vi thiên”, quả là đời nào cũng đúng.
Theo Kiến Thức
Đăng lại
Đồng loạt lát vỉa hè bằng đá tự nhiên: Vội vã?
Lạnh người tài xế lái container bằng chân, tay cầm điện thoại đổ dốc cầu Phú Mỹ
Đào ngán ở bãi sú kiếm nửa triệu mỗi ngày
Xây cao ốc 70 tầng khu ga Hà Nội mới là đề xuất
Mê mẩn đường cong nóng bỏng của mỹ nhân Brazil Isabeli Fontana

markdown:
# Những vị quan ‘lạc lối vì… ham ăn’
Nhiều vị quan trong sử Việt vì quá trọng miếng ăn mà lụy đến thân, thậm chí có người suýt rơi đầu thiệt mạng.
![Những vị quan ‘lạc lối vì… ham ăn’ Những vị quan ‘lạc lối vì… ham ăn’](https://image.tienphong.vn/665x449/Uploaded/Images/3/f17/3f17c75113d4e8dae8598113baff4f1f.jpg)
Những vị quan ‘lạc lối vì… ham ăn’
Nhiều vị quan trong sử Việt vì quá trọng miếng ăn mà lụy đến thân, thậm chí có người suýt rơi đầu thiệt mạng.
Người xưa có câu: “Dân dĩ thực vi thiên”, tức dân coi ăn là trời, điều đó quả chẳng sai. Mà đâu chỉ có dân thường, vua chúa, quan lại cũng không thể không lấy sự ăn để mà sống.
Hiềm nỗi, lại có nhiều vị quan trọng việc ăn quá mức, hoặc cũng vì vô tình bởi sự ăn mà để hậu thế chê cười hoặc bản thân phải bẻ cong luật pháp.
**Mất phần quả muỗm, Cự Đà phản vua**
Cuối tháng 12 năm Đinh Tỵ (1257), quân Mông Cổ bị dẹp tan, cuốn gói chạy về nước, dân ta mỉa mai gọi là “giặc Phật” dù trước đó sức mạnh như tằm ăn rỗi ùa vào Đại Việt.
Tuy lúc này chưa định công ban thưởng, nhưng vua Trần Thái Tông cũng có một việc mà người đời sau nhớ mãi, để khắc cốt ghi tâm rằng, việc dù nhỏ, nếu không để ý có thể sinh họa to, tàn lửa mà không dập tắt thì gặp rơm lại thành đống lửa lớn. Việc nói tới dưới đây về sau được dân gian đúc kết qua câu: “Cự Đà không được ăn muỗm”.
|
|![]()
| Vua Trần Thái Tông ban muỗm.
|Ảnh: Internet
Trước kia, có lần vua Thái Tông ban quả muỗm (có tài liệu thì cho rằng đó là quả xoài, quả am la?) cho những người hầu cận, nhưng Nội quan chia không biết sao lại để sót Tiểu hiệu Hoàng Cự Đà không được ăn. Muỗm ngoài chợ Đông, chợ Tây của Thăng Long chẳng thiếu gì. Nhưng đây là lộc vua ban, mà quan viên xưa nay thì “một miếng giữa đàng hơn cả sàng xó bếp”, nghĩ mình bị khinh rẻ, Cự Đà từ đó ôm mối hận trong lòng.
Đến khi quân Mông Cổ đánh tới Đông Bộ Đầu, Cự Đà ngồi thuyền nhẹ chạy trốn trước. Linh từ quốc mẫu (bà Trần Thị Dung - vợ thái sư Trần Thủ Độ) đưa Hoàng Thái tử Hoảng và cung phi, công chúa cùng vợ con các tướng lánh xuống mạn Hoàng Giang, khoảng ngã ba Tuần Vường (thuộc huyện Lý Nhân, Hà Nam bây giờ). Cự Đà gặp Hoàng Thái tử từ hạ lưu đi thuyền ngược lên, Đà lánh sang bờ sông bên kia, thuyền chạy rất gấp. Quan quân gọi lớn:
- Quân Mông Cổ ở đâu?
Cự Đà trả lời rồi rong thuyền đi thẳng:
- Không biết, đi mà hỏi những người ăn muỗm ấy.
|
|![]()
|Thái tử đề nghị khép tội tử Cự Đà vì phản quốc bởi quả muỗm.|
Thắng quân Mông Cổ, Hoàng Thái tử Hoảng xin với vua khép Cự Đà vào cực hình để răn những kẻ làm tôi bất trung. Vua Trần Thái Tông suy nghĩ hồi lâu rồi nói:
- Cự Đà tội đáng giết cả họ, song đời xưa đã có chuyện Dương Châm (*) không được ăn thịt dê, đến nỗi làm quân nước Trịnh bị thua. Việc Cực Đà là lỗi ở ta, tha cho hắn tội chết, cho phép hắn đánh giặc chuộc tội.
May có lời vua, không thì chỉ vì quả muỗm mà Cự Đà rơi đầu vì “ghen ăn, tức uống” rồi.
**Mạng người bằng cái thủ lợn **
Nguyễn Văn Giai (? - 1682) vốn người đất Thiên Lộc, nay là đất làng Phù Lưu, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Dù xuất thân trong gia đình nhiều đời đỗ đạt, nhưng đến đời cha ông gia cảnh bần hàn, bởi thế, Nguyễn Văn Giai cũng chịu nhiều vất vả. Để có tiền dầu đèn ăn học, sẵn có sức khỏe, ông hay gánh thuê cho thiên hạ. Là người chí lực, nên sức ăn của ông Giai cũng lớn, gấp vài lần người thường.
Trải qua bao năm đèn sách, đến năm Canh Thìn (1580) đời vua Lê Thế Tông, khi tham dự kỳ thi Đình, Nguyễn Văn Giai được vinh hiển, trở thành bạn đồng khoa với Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan: “Canh Thìn, năm thứ ba (1580). Tháng 8, mùa thu. Lại mở khoa thi hội. Từ niên hiệu Nguyên Hòa (niên hiệu của vua Lê Trang Tông – người dẫn chú) trở đi, đã lâu không có khoa thi hội, đến đây mới lại mở. Nhà vua sai chia làm tam giáp, ban cho bọn Nguyễn Văn Giai và Phùng Khắc Khoan sáu người được đỗ tiến sĩ xuất thân và tiến sĩ đồng xuất thân có khác nhau” (Trích Khâm định Việt sử thông giám cương mục).
Vào triều làm quan, với tính ngay thẳng, cứng rắn, nên đến bọn thân sơ của vua Lê hay chúa Trịnh đều ngại tiếng ông. Thậm chí, chúa Trịnh thời này quyền to là thế, cũng phải kiêng dè. Tuy nhiên, cũng vì sức ăn khác người, mà có lúc Nguyễn Văn Giai phải làm trái với lương tâm của mình một cách vô tình. Trong Tang thương ngẫu lục cho biết, dạo ông làm chưởng quản Lục bộ, có vị Quận mã là con rể chúa Trịnh Tùng (1570 - 1623) khi ra trận đánh giặc thua chạy, bị ông bắt bỏ ngục, rồi chiểu theo luật khép tội tử hình. Chúa Trịnh thương con rể, muốn tha lắm nhưng không biết phải ăn nói thế nào với ông.
Lúc này, Nguyễn Văn Giai có tới mấy bà vợ, duy có bà vợ Ba được ông cưng yêu nhất. Bà Quận chúa bèn đem châu ngọc tới thăm bà Ba và kể việc Quận mã. Bà Ba nghe xong, từ chối mà nói:
- Tướng công nhà tôi là người thanh liêm, ngay thẳng. Việc lớn của triều đình, tôi đâu dám can dự vào.
Quận chúa nghe thế thì cố nài nỉ. Đàn bà nghe mãi cũng dễ xiêu lòng, bà Ba bèn bảo:
- Nếu vậy sáng mai, Quận chúa cho đem một con lợn nhỏ luộc chín, một mâm xôi nếp cái, kèm cả tương giấm, dao thớt nữa, lựa lúc tướng công tôi đi vắng thì đưa vào.
Được lời như cởi tấm lòng, bà Quận chúa rối rít cảm ơn. Lại nói, trong các món ăn ông chưởng quản Nguyễn Văn Giai chuộng, món thịt lợn chấm với tương là món ông thích nhất, ăn mãi không chán. Bà Ba dặn Quận chúa đem thịt lợn cùng tương giấm là vì thế.
Đến sáng hôm sau, khi sắp sửa vào triều, ông Giai bảo người hầu dọn cơm sáng ăn. Bà Ba liền nói:
- Trong triều bây giờ các quan đến đủ cả, tướng công hãy vào rồi về xơi cơm kẻo muộn.
Nghe vợ, ông lên kiệu vào triều. Lúc về, do đói bụng từ sáng, thấy chiếc lồng bàn đậy cơm, bèn mở ra, lại sẵn có dao thớt bên cạnh, ông thái thịt nhúng tương ăn với xôi. Chỉ một lèo hết sạch. Đến khi ăn xong, ông mới nhớ, hỏi vợ:
- À, những thứ này ở đâu ra thế nhỉ?
Bà Ba lúc bấy giờ mới kể nguồn cơn. Nghe xong, ông bực lắm, cau mày, bóp trán mãi không thôi. Một hồi lâu mới nói:
- Ta lỗi lầm rồi! Ta lỗi lầm rồi! Nhưng vì một bữa no mà làm sống một mạng người, chẳng cũng vì trời đó sao!
Nói xong, ông liền lên kiệu vào phủ, xin tha cho Quận mã đang nằm trong đề lao. Chúa Trịnh nghe xong, mừng lắm, cho thi hành lệnh ngay. Nhờ đó mà vị Quận mã mới thoát khỏi nạn rơi đầu. Còn ông Giai dù cứu một mạng người, nhưng cũng lấy làm áy náy vì món lợn chấm tương lắm, nên từ đó theo tương truyền, ông cạch hẳn món ăn ruột ấy.
**Quan Khắc Chung tham… ăn **
Người xưa có câu “Dân dĩ thực vi thiên” (tức: Dân coi ăn là trời). Chẳng biết câu đó có ứng với tất cả mọi người hay không. Nhưng với trường hợp của Trần Khắc Chung thì quả là hợp lẽ.
Trần Khắc Chung (? - 1330) có tên thật là Đỗ Khắc Chung, người ở Giáp Sơn cùng quê với mẹ của vua Trần Hiến Tông. Ông làm quan trải bốn đời vua Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông và Trần Hiến Tông, kinh qua nhiều chức vụ quan trọng: Đại hành khiển, Tể tướng, Thượng thư, Ngự Sử đại phu, Đại an phủ kinh sư, Quan nội hầu, Sư bảo.
Trong quãng đời quan nghiệp, Trần Khắc Chung cũng có vị trí, công lao nhất định. Từng sang doanh trại Ô Mã Nhi để đàm phán, được tướng giặc Ô Mã Nhi khen là “ở vào lúc bị uy hiếp mà lời lẽ tự nhiên… Có thể nói là không nhục mệnh vua”. Nhờ công lớn trong cuộc kháng chiến đó, ông được vua ban quốc tính mà đổi sang họ Trần.
Nhưng cuộc đời ông cũng có tì vết, lúc thì vì chức mà bênh em, rồi lại làm chuyện khuất tất khi đi cứu công chúa Huyền Trân, sau còn xúi giục vua Minh Tông giết hại Huệ Võ Vương Trần Quốc Chẩn. Làm việc thì giả tạo gắng sức, gia công mà dụng tâm thì không tốt. Đồng thời, còn một chuyện hiếm có để lại tiếng xấu cho ông, bị thiên hạ chê cười. Đó là tính tham ăn, ham chè chén, cỗ bàn.
Khi làm việc nhà nước, Khắc Chung cố làm ra vẻ tận tụy để cầu tiếng khen. Mỗi buổi sáng vào chầu thì tạm nghỉ ở cục Thượng Liễn cửa Vĩnh Xương, xem kỹ các bản tâu để chuẩn bị tâu bày. Khi tan chầu thì tới Đông cung dạy Thái tử Minh Tông. Mọi việc đều giả vờ, cố sức mà làm, khác với bản tính thật thà cần phải có của một tín đồ Phật giáo (Khắc Chung theo Phật giáo, môn phái Thiền Tông, là người viết lời bạt cho tập Tuệ Trung Thượng sĩ do nhà sư Pháp Loa biên tập và vua Trần Nhân Tông hiệu đính).
Dù là một trong những trọng thần, quan đầu triều phải mẫu mực, nhưng Khắc Chung lại say trò đỏ đen, thường hay đánh bạc với Học sĩ Nguyễn Sĩ Cố, có khi đến hai, ba ngày, đánh thâu đêm suốt sáng, ngồi ngay trên giường đánh bạc mà húp cháo, không nghỉ lấy một chút. Được thua chỉ một hai quan tiền mà dụng tâm khổ sở như vậy. Máu cờ bạc đã ngấm vào xương tủy, nhiều khi không dứt ra được. Cũng lạ là tệ đánh bạc bị nghiêm cấm, mà quan Khắc Chung vẫn cứ ngang nhiên mà xóc đĩa.
Còn cái khoản tham ăn thì cũng lắm chuyện. Khi gặp những ngày trẻ đầy năm, mừng nhà mới của bạn bè, được mời thì Khắc Chung không bao giờ vắng mặt. Thậm chí nhà quan thầy thuốc có món ăn ngon, biết tiếng cũng mò tới, khỏi cần rào trước đón sau hay mời mọc lấy lệ. Quân nhân biếu món ăn thì khen ngợi vợ họ nấu ngon để được ăn lần sau. Là quan trọng thần, lương bổng, lộc vua không thiếu, không hiểu tại sao Khắc Chung lại phải làm xấu mình vì miếng ăn như thế.
|
|![]()
|Đền thờ Đỗ Khắc Chung ở làng Quan Tử, xã Sơn Đông, huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc.|
Có lần, con trai là Công Xưởng nạp thiếp mà không báo, Khắc Chung bảo con: “Mày lấy con gái nhà ấy sao không bảo cho ta biết?”, ý trách là cha mà không được mời, còn sâu hơn thì có cỗ bàn mà không gọi. Cha sai mà con cũng chẳng đúng lễ.
Ham cờ bạc, mê ăn uống, Khắc Chung còn không thật thà ngay cả với cha mẹ vợ. Trước đây Khắc Chung lấy nàng Bảo Hoàn. Khi quân Nguyên sang xâm lược Đại Việt, cha mẹ Bảo Hoàn hàng giặc, tài sản, ruộng đất đều bị tịch thu sung công. Đến khi vua lên ngôi, xuống chiếu cho trả lại, nhưng Khắc Chung cũng không đem điền sản đó dùng vào việc thờ cúng mà tư lợi luôn ruộng đất của nhạc phụ, nhạc mẫu làm của riêng cho mình. Vì việc này, gương con rể như Khắc Chung luôn được người đời lấy mà răn con gái chọn chồng thì chớ chọn kẻ như Khắc Chung.
**Món chả chim sẻ bẻ cong luật pháp **
Cũng sống thời Lê Trung Hưng với quan Giai ở trên, nhưng là bậc hậu sinh, ông Tiến sĩ Phạm Công Trứ (1601 - 1675) cũng có câu chuyện liên quan đến việc ăn mà lòng áy náy.
Phạm Công Trứ vốn người làng Liêu Xuyên, tổng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương, nay thuộc thôn Thanh Xá, xã Nghĩa Hiệp, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên. Ông đỗ tiến sĩ khoa thi năm Mậu Thìn (1628) đời vua Lê Thần Tông, làm quan đến chức Thái bảo, gia Quốc lão tham dự triều chính, được chúa Trịnh Tạc tín nhiệm, tin tưởng rất mực. Trong Lịch triều hiến chương loại chí có cho hay, ghi nhận công lao ông, chúa còn làm câu đối thêu vào lá cờ như sau:
*Điều đỉnh nại, nhiếp âm dương, triều đình phụ trạch;* *Hoàn quy mô, định hiệu lệnh, quốc gia đồng lương.*
Nghĩa là:
*Nêm canh đỉnh vạc điều hòa khí âm dương, làm cột đá cho triều đình;* *Hoàn thành được quy mô, định ra các luật lệnh, là rường cột của nhà nước.*
Thế mới thấy uy tín, quyền thế của ông lớn đến chừng nào trong cung vua, phủ chúa. Tài năng là thế nhưng như cha ông ta đã nói “nhân vô thập toàn”, nên cũng có lúc, vị Quốc lão triều đình cũng phạm sai lầm, hiềm nỗi, lại cũng vì miếng ăn.
Số là thuở ấy, có viên tù trưởng miền thượng du do lỗi lệch mà phạm vào tội chết. Biết ông là người có quyền nghiêng thiên hạ, bà vợ viên tù trưởng mới tìm cách đút lót cho tên làm bếp nhà ông, được tên làm bếp xui biếu món ăn ông thích là món chim sẻ vàng nướng. Biết vậy, thị nhất mực thi hành. Món chả chim sẻ được tên đầu bếp làm xong, dâng lên vị Quốc lão. Gặp đúng món ưa thích, ông ăn hết sạch cả đĩa chả chim sẻ. Ăn xong rồi, ông hỏi tên đầu bếp. Lúc ấy, hắn mới đưa số vàng vợ viên tù trưởng đút lót cho, phục xuống trước mặt ông xin chịu tội.
Biết mình vừa ăn phải của đút, ông thò tay móc họng nôn ra cho hết, rồi nói với tên người hầu việc bếp:
- Thôi, mày đem số vàng ấy đi, tao tha cho không quở trách nữa.
Đến khi xét án, xử đến viên tù trưởng, nhớ lại món chả chim sẻ lỡ ăn hôm nọ, ông nói với chúa Trịnh tha cho người tù trưởng ấy, được chúa chuẩn y.
Việc của quan Chưởng quản Lục bộ Nguyễn Văn Giai và Quốc lão Phạm Đình Trọng, người đời sau xét đến, mới ghi rằng: “Ôi! Hai ông là quan tể tướng thời Lê Trung hưng; một người vì thịt lợn, một người vì chả chim, vậy những sự ưa thích, há chẳng rất nên cẩn thận ru!” (Lời Tang thương ngẫu lục – Phạm Đình Hổ và Nguyễn Án).
Kể ra ở những trường hợp trên, dù vô tình hay hữu ý, thì đúng là bởi món ăn mà làm việc trái lương tâm, hoặc bởi miếng ăn mà phạm lỗi lầm. Câu ngạn ngữ “Dân dĩ thực vi thiên”, quả là đời nào cũng đúng.
Theo
*Kiến Thức*
Đăng lại
### Video đang được xem nhiều
![](https://images.tienphong.vn/web/App_Themes/img/article-page/videocameraclassic.png)
## Cùng chuyên mục
[](https://www.tienphong.vn/van-nghe/giai-ma-thanh-cong-ca-tru-1209677.tpo)
![ Giải mã thành công ca trù](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/baogiay002/2017_11_20/8A_RPEU.jpg)
## Giải mã thành công ca trù
[](https://www.tienphong.vn/van-nghe/be-mac-ngay-hoi-van-hoa-khmer-nam-bo-1209649.tpo)
## Bế mạc Ngày hội Văn hóa Khmer Nam bộ
[](https://www.tienphong.vn/the-gioi/muc-so-thi-buc-hoa-gia-hon-10000-ty-dat-nhat-moi-thoi-dai-cua-da-vinci-1209575.tpo)
## Mục sở thị bức họa giá hơn 10.000 tỷ, đắt nhất mọi thời đại của Da Vinci
[](https://www.tienphong.vn/van-nghe/dang-toi-cao-cua-le-cong-thanh-1209393.tpo)
![ 'Đấng tối cao' của Lê Công Thành](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/baogiay002/2017_11_19/hi_hoa_QBEU.jpg)
## 'Đấng tối cao' của Lê Công Thành
[](https://www.tienphong.vn/van-nghe/chieu-kich-khac-thuong-trong-dem-nhac-the-nghiem-1209429.tpo)
![ Chiều kích khác thường trong 'Đêm nhạc thể nghiệm'](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/baogiay002/2017_11_19/Stolen_PHIW.jpg)
## Chiều kích khác thường trong 'Đêm nhạc thể nghiệm'
[](https://www.tienphong.vn/van-nghe/san-choi-moi-cua-nghe-si-duong-dai-1209417.tpo)
![ Sân chơi mới của nghệ sĩ đương đại](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/baogiay002/2017_11_19/Trio1_TSUX.jpg)
## Sân chơi mới của nghệ sĩ đương đại
[](https://www.tienphong.vn/van-nghe/co-noi-nho-khong-mang-ten-1209401.tpo)
![ Có nỗi nhớ không mang tên](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/baogiay002/2017_11_19/taynguyen_vinatourist_SIQT.jpg)
## Có nỗi nhớ không mang tên
[](https://www.tienphong.vn/van-nghe/kon-tum-thi-cong-chieng-mua-xoang-trong-hoc-sinh-dan-toc-thieu-so-1209295.tpo)
![ Kon Tum: Thi cồng chiêng, múa xoang trong học sinh dân tộc thiểu số](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/minhhanh/2017_11_18/anh_1_Thi_bieu_dien_cong_chieng_QGPO.jpg)
## Kon Tum: Thi cồng chiêng, múa xoang trong học sinh dân tộc thiểu số
[Xem thêm](/van-nghe/) **Văn nghệ**
## Đồng loạt lát vỉa hè bằng đá tự nhiên: Vội vã?
## Lạnh người tài xế lái container bằng chân, tay cầm điện thoại đổ dốc cầu Phú Mỹ
## Đào ngán ở bãi sú kiếm nửa triệu mỗi ngày
## Xây cao ốc 70 tầng khu ga Hà Nội mới là đề xuất
## Mê mẩn đường cong nóng bỏng của mỹ nhân Brazil Isabeli Fontana

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: private

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=eHK--MxGJX9XfojP5YPFaaFmoE1LdIRytAGWpWmUZO0bgvKT-FejjVqW52YvHHG5FPzZ9ycDCdjmnzXQsBjhVa7Q8cg5v6AbRfDVPlcHF6FU2xwczJAOFxp5cbSPTSWuIOIe_5nTQxBeBNghrM4Rhw2; domain=tienphong.vn; expires=Sun, 28-Jan-2018 16:43:08 GMT; path=/; HttpOnly

X-Frame-Options: DENY

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

X-Cache: MISS from cache13


text: Kiến trúc nhà phố Anh Sơn – Gò Vấp Đăng vào 9:34 sáng ngày 04/07/2014 bởi Tổ Ấm Xinh Bình luậnThiết kế kiến trúcBố trí mặt bằngMặt bằng tầng trệtMặt bằng tầng 1Mặt bằng tầng 2Mặt bằng tầng thượngThiết kế nội thấtHÌNH ẢNH ĐANG ĐƯỢC CẬP NHẬTHoàn thiện công trìnhHÌNH ẢNH ĐANG ĐƯỢC CẬP NHẬT Bạn đang có nhu cầu về thiết kế nội thất, hãy đơn giản liên hệ đến với chúng tôi để được tư vấn hoàn toàn miễn phí. Gọi ngay 090 144 14 99 để được giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng nhất. Hợp đồng thiết kế kiến trúc Hợp đồng thiết kế nội thất Hợp đồng thi công xây dựng

Server: nginx

Link: <https://www.toamxinh.vn/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://www.toamxinh.vn/?p=11132>; rel=shortlink


text: CHÚ Ý: Giá đóng cửa điều chỉnh là giá được điều chỉnh theo các sự kiện chia/tách cổ phiếu, trả cổ tức trong các ngày giao dịch không hưởng quyền. Giá đóng cửa điều chỉnh được sử dụng trong Biểu đồ kỹ thuật của VNDIRECT.

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubDomains

Content-Language: vn