text:
M1 Abrams
M1 Abrams là loại xe tăng chủ lực do hãng General Dynamics của Hoa Kỳ sản xuất năm 1980, theo thiết kế của Chrysler Defense. Tên hiệu xe được đặt theo tên của Creigton Williams Abrams Jr, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hoa Kỳ kể từ tháng 12 năm 1972 đến trước khi ông qua đời vào năm 1974. Hiện tại, đây là loại xe tăng chiến đấu chủ lực thông dụng nhất trong quân đội Hoa Kỳ.
Trên cơ sở M1, đã sản xuất xe bắc cầu hạng nặng HAB, xe tăng phá mìn TMMCR, xe sửa chữa, cứu kéo ARV-90.
Các xe M1 (phiên bản M1A1, M1A2) đã được sử dụng trong 2 cuộc [chiến tranh vùng Vịnh]] và đang được xuất khẩu sang nhiều nước khác.
Mục lục
- 1 Lịch sử ra đời
- 2 Tính cơ động
- 3 Thiết kế bên trong và bên ngoài
- 4 Khả năng bảo vệ
- 5 Hỏa lực
- 6 Lịch sử chiến đấu
- 7 Các phiên bản
- 8 Các nước sử dụng
- 9 Chú thích
- 10 Tham khảo
- 11 Liên kết ngoài
- 12 Xem thêm
Lịch sử ra đời[sửa | sửa mã nguồn]
Từ giữa thập niên 70, giới lãnh đạo quân đội Mĩ bắt đầu thúc đẩy việc hiện đại hoá quân đội để hạn chế nguy cơ thất bại trên chiến trường. Công nghệ kĩ thuật của Mĩ vào lúc đó vẫn chưa thể hiện tương xứng trên chiến trường Việt Nam. Môi trường khắc nghiệt và chi phí leo thang của cuộc chiến ngăn cản ý định hiện đại hoá quân đội cho tới khi cuộc chiến Việt Nam đã hoàn toàn kết thúc. Cuộc chiến chống du kích trong rừng đã kết thúc, thế trận lúc này được tập trung vào những cuộc chiến siêu quy mô ở chiến trường châu Âu-Liên Xô. Cùng với đó là cuộc chiến giữa Israel và các nước Hồi giáo Trung Đông với những cuộc đấu tăng lớn kèm theo nhiều kinh nghiệm chiến trường từ đồng minh Israel khiến cho việc hiện đại hoá tập trung vào lĩnh vực tăng-thiết giáp.
Từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 đến tận những năm 1980, lực lượng tăng của Mĩ chủ yếu dựa trên sự phát triển của cái rễ M26 Persing thành các ngọn M46, M47, M48, M60. Những nỗ lực thay thế đột phá như MBT-70, T95 đều thất bại vì chi phí cao và quá phức tạp. M1 đã ra đời vào đúng thời điểm lý tưởng với các công nghệ vừa mới ra đời: giáp composite, thiết bị quan sát đêm bằng hồng ngoại, thiết bị xác định khoảng cách bằng laser, máy tính đạn đạo và động cơ turbine. Những công nghệ này sau đó đã được trang bị cho xe tăng M1. Rút kinh nghiệm thất bại từ MBT-70, người Mỹ quyết định thiết kế Abram theo một hướng mới: thay vì cố gắng chế tạo loại xe tăng tốt nhất thế giới, họ chế tạo loại xe tăng tốt và có chi phí vừa phải. So với Leopard 2 của Đức và Challenger của Anh, Abram có giá rẻ hơn nhưng vẫn là một loại xe tăng hiện đại.
M1 là đỉnh cao của chương trình thay thế M60 bắt đầu từ những năm 1960. Một trong những cố gắn đầu tiên trong chương trình là MBT-70 của liên minh Mĩ-Đức, tuy nhiên dự án MBT-70 đã thất bại với sự rút lui của Đức vì quá phức tạp và tốn kém. Phiên bản ít phức tạp hơn của MBT-70 là XM803 được nghiên cứu tuy nhiên vẫn bị huỷ vào cuối năm 1971. Tháng 2 năm 1972, nhóm nghiên cứu xe tăng chủ lực (MBT) mới được thành lập tại Fort Knox dưới quyền của thiếu tướng William Desobry để nghiên cứu yêu cầu cho loại MBT mới. Những yêu cầu cho loại MBT mới được đặt theo thứ tự ưu tiên: Sự an toàn của tổ lái, khả năng giám sát và phát hiện mục tiêu, tỉ lệ trúng của phát đạn đầu và các phát sau, thời gian phát hiện và bắn mục tiêu thấp, độ di động trên địa hình mở, tích hợp vũ khi đầy đủ, sự an toàn cho thiết bị, môi trường cho tổ lái, sự lộ diện của xe, tăng tốc và giảm tốc, sắp xếp đạn, yếu tố con người, khả năng sản xuất, tầm hoạt động, tốc độ, hậu cần, khả năng phát triển, thiết bị hỗ trợ và khả năng chuyên chở(bằng máy bay, xe...). Việc sản xuất phiên bản thử nghiệm xe tăng XM815 sau đó được trao cho hai nhà thầu Chrysler(sản xuất M60) và GM(chế tạo MBT-70) vào tháng 6 năm 1973.
Sự lựa chọn vũ khí tập trung vào ba loại pháo chính: M68 105mm có sẵn, pháo nòng xoắn 110mm của Anh và pháo Rheinmentall 120mm nòng trơn của Đức. người Mỹ sau đó quyết định chọn pháo 105mm vì những tiến bộ trong chế tạo đạn APFSDS DU cho khả năng xuyên giáp cao (đạn M833 nâng cấp có khả năng xuyên phá 420mm RHA ở khoảng cách 2.000 mét), xấp xỉ so với nhiều loại đạn APFSDS lõi tungsten khác (đạn 120mm APFSDS của Anh có khả năng xuyên 400mm, đạn 3BM32 cỡ 125mm của Liên Xô có thể xuyên 450mm) mà vẫn giữ được tiêu chuẩn cho quân đội. Hơn nữa khi nghiên cứu pháo 120mm của Đức, người Mỹ kết luận rằng nó quá phức tạp và mắc tiền đối với tiêu chuẩn của Mĩ. Phiên bản được đơn giản hoá rẻ tiền hơn là M256 sau đó được cho ra đời cùng vài điều chỉnh trong hệ thống điều khiển hoả lực. Phiên bản M256 không ra đời kịp lúc cho sản xuất hàng loạt với xe tăng Abram.
Ngoài ra cũng có một số ý tưởng phát triển độc đáo: tên lửa chống tăng phóng từ pháo chính như loại tên lửa Shillelagh 152mm của xe tăng M551 Sheridan, M60A2 Paton và MBT-70 phiên bản của Mĩ nhưng bị huỷ bỏ vì nhiều tiến bộ trong hệ thống điều khiển hoả lực (FCS) chính xác cao cũng như thực tế là đạn pháo thường có giá chỉ bằng 5% giá tên lửa. Một ý tưởng khác là lắp 1 pháo 25mm Bushmaster đồng trục với pháo chính để tiêu diệt các thiết giáp nhẹ nhằm giảm tiêu thụ đạn cho pháo chính (bị huỷ vì quyết định chế tạo dòng IFV Bradley).
Một quan ngại khác là về sự an toàn của chiếc MBT mới. Trong lịch sử, nguyên nhân chính của việc mất mát xe tăng chạy bằng động cơ diesel là do đạn bốc cháy. Để khắc phục điều này, khoang chứa đạn của XM815 được thiết kế để đặt sau tháp pháo để tránh bị bắt lửa khi vỏ xe bị xuyên phá.
Cách thức phát triển công đoạn nghiên cứu, chế tạo MBT mới của quân đội Mĩ cũng khá khác lạ. Đó là đặt hàng phiên bản mẫu từ hai hãng Chrysler Defense và GM. Người của quân đội Mĩ không dính líu sâu vào việc nghiên cứu chế tạo MBT mới mà chủ yếu là quản lý ở cấp cao của chương trình và thực hiện những cuộc kiểm tra sau này. Tuy nhiên cách thức này giúp cho thế hệ MBT mới tốt hơn và có giá rẻ hơn. Hai nhà thầu đã đồng ý phát triển XM815 vào tháng 6 năm 1973. GM thiết kế 1 mẫu xe sử dụng động cơ diesel, Chrysler thì sử dụng động cơ turbine. Ngoài những yêu cầu kĩ thuật cho loại MBT mới thì yêu cầu về giá cả không vượt quá 507.790 USD/chiếc (thời giá năm 1972) cũng được đặt ra.
Tháng 7 năm 1973, một nhóm nghiên cứu của Mĩ đến thăm cơ sở nghiên cứu ở Chobham, Anh để tìm hiểu về loại giáp đặc biệt đang được phát triển. Loại giáp mới này có tên Burlington đặt bởi quân đội Mĩ hay tên thông dụng hơn là Chobham. Loại giáp mới này cho khả năng kháng cự đối với đạn nổ lõm cao hơn rất nhiều so với giáp thép.
Cuối năm 1973, chương trình XM815 được đổi tên thành XM1.
Việc quyết định áp dụng giáp Chobham lên M1 cũng buộc hai nhà thầu thiết kế lại lớp ngoài của giáp cho phù hợp. Hai mẫu thử nghiệm của hai nhà thầu sau đó được đưa tới bãi thử Aberdeen và các cuộc thử nghiệm bắt đầu từ tháng 1 đến tháng 5 năm 1976.
Cùng lúc đó, Mĩ cũng đang hối thúc các đồng minh châu Âu trong NATO tiêu chuẩn hoá các loại vũ khí của mình. Chính quyền Đức lúc đó đề nghị Mĩ nên xem xét việc dùng Leopard 2 làm MBT mới của Mĩ để khởi động cho kế hoạch tiêu chuẩn hoá NATO. Dù làm khó chịu nhiều nhà lãnh đạo quân đội, bộ quốc phòng Mĩ vẫn quyết định đồng ý xem xét Leopard 2. Một phiên bản của Leopard 2 là Leopard 2 AV sau đó được đưa tới Mĩ vào mùa thu năm 1976 để nghiên cứu. Leopard 2 được đánh giá là có hệ thống điều khiển hoả lực tốt hơn, nhưng lại yếu hơn về giáp, cách chứa đạn, xoay tầm hướng của tháp pháo và yếu tố quyết định: Leopard 2 mắc hơn 25% so với XM1. Tháng 1 năm 1977, cả hai nước quyết định chỉ nên tiêu chuẩn hoá vài phần của xe tăng thay vì là nguyên cả xe. Mĩ quan tâm tới việc trang bị pháo Rheinmentall 120mm cho xe tăng M1 tương lai còn Đức thì cân nhắc việc dùng động cơ turbine AGT-1500 cho xe tăng Leopard.
Ban đầu, quân đội Mĩ tỏ vẻ muốn giao hợp đồng cho GM vì thích thiết kế của GM hơn, tuy nhiên quân đội vẫn muốn GM thay đổi lại thiết kế cho động cơ turbine AGT-1500. Ý định dùng động cơ turbine của quân đội cũng là vì những kết quả tốt từ động cơ turbine trực thăng trong những năm 1960. Quân đội Mĩ phát hiện rằng động cơ turbine có thời gian hoạt động cao hơn trước khi cần đại cần tu giúp xe giảm nhiều chi phí hoạt động. Người ta thường quên rằng chi phí hoạt động và bảo dưỡng của 1 xe tăng thường ngang với giá của chính nó. Văn phòng bộ trưởng quốc phòng (ODS) chống lại ý định của quân đội và đề nghị tiến hành việc giao thầu sau những thử nghiệm kiểm tra cuối cùng sau khi 2 nhà thầu đã hoàn tất mẩu thử với việc thay động cơ và chỉnh lại tháp pháo cho khẩu 120mm trong tương lai. Chrysler quyết định thay đổi thực sự thiết kế của phiên bản XM1 để giảm giá thành, vốn là yếu tố quan trong mà ODS đề ra. Nhóm nghiên cứu của Chrysler dưới sự lãnh đạo của Dr Philip Lett Jun thiết kế lại lớp ngoài của loại giáp đặc biệt ở tháp pháo để tăng ưu thế về công nghệ. Thiết bị quan sát của xạ thủ cũng được đặt xa ra khỏi vị trí của xa trưởng để tránh cản tầm nhìn của xa trưởng. Nhiều cải tiến và đơn giản hoá được thêm vào nắp vòm của xa trưởng và hệ thống xát định khoảng cách bằng laser.
Ngày 12 tháng 11 năm 1976, mẫu xe của Chrysler được chọn thực hiện hợp đồng phát triển kĩ thuật mức độ lớn (FSED). Giai đoạn FSED đòi hỏi Chrysler sản xuất 11 xe tăng thí điểm cho kiểm tra. Chiếc đầu tiên được giao vào tháng 2 năm 1978. Kiểm tra sau đó phát hiện sự cố do động cơ turbine bị nhiễm cát và bùn bị dính vào bánh răng trên xích. Để giải quyết, người ta cải tiến các bộ lọc không khí và các tấm chắn bùn đơn giản. Những xe tăng này sau đó được đưa vào kiểm tra sự an toàn với nhiều loại đạn khác nhau trong khi xe chở đầy đủ nhiên liệu và đạn dược. Cuộc thử nghiệm đã thành công và làm ấn tượng nhiều quan chức quân đội về sự vượt trội của M1 so với M60. Giai đoạn sản xuất quy mô nhỏ ban đầu được hco phép vào ngày 7 tháng 5 năm 1979. Có 110 chiếc được sản xuất trong giai đoạn này sau đó được đưa đikiểm tra khả năng hoạt động ở các bang Texas, Yuma, Arizona, điều kiện cực ở Alaska, điều kiện nhiệt đới ở Florida và điều kiện điện từ và phóng xạ ở bãi thử tên lửa White Sand.
XM1 được đưa vào sản xuất hàng loạt vào tháng 2 năm 1981 và được xếp loại tuyệt mật. Ban đầu người ta định đặt tên của tướng Geogre C. Marshall, tuy nhiên vì liên hệ đến tăng nên người ta chọn tên của tướng Creighton Abram, chỉ huy tiểu đoàn tăng của sư đoàn thiết giáp số 4 và là chỉ huy quân đội quân đội Mĩ tại Việt Nam sau này. Xe tăng M1 Abram cuối cùng được sản xuất ở hai nhà máy sản xuất tăng ở Lima (Ohio) và Detroit (Michigan). Trong giai đoạn này thì Chrysler Defense, phân nhánh quân sự của tập đoàn Chrysler bị bán cho General Dynamic Land Systems(GDLS).[6]
Tính cơ động[sửa | sửa mã nguồn]
Động cơ của xe tăng Abram là động cơ AGT-1500 đa nhiên liệu kiểu turbine khí. Động cơ turbine khí nhỏ hơn và có ít bộ phận hơn và ít ồn hơn so với động cơ piston có cùng công suất. Tuy nhiên động cơ turbine khí tốn nhiều nhiên liệu hơn và toả nhiều nhiệt hơn so với động cơ piston. Các biến thể của M1Abram có tầm hoạt động (khi mang đầy nhiên liệu) trong khoảng 350–410 km,
Động cơ AGT-1500 có trọng lượng khoảng 3,855 kg. Có thể thay thế các phần riêng rẽ của hệ thống động cơ-truyền động mà không cần phải lấy nguyên toàn bộ hệ thống ra. Thời gian để lấy toàn bộ động cơ và hệ thống truyền động tự động chỉ mất 1h(đối với M60 là 4h). Để khởi động, M1 ngốn 34 lít xăng JP-8. M1 có thể tăng tốc từ 0 lên 32 km/h trong 7s. Nguyên lý hoạt động của động cơ turbine khí là hút không khí vào trong một máy nén có áp suất cao. Tại đây, không khí được trộn với nhiên liệu và đốt cháy. Luồng hơi nóng có áp suất cao từ máy nén thổi tiếp vào trong làm xoay cánh quạt turbine, vận hành động cơ. Sau đó luồng hơi được thải một phần, một phần luồng hơi được đưa vào bộ thu hồi khí để sử dụng lại. Hệ thống bánh răng truyền động truyền lực xoay của cánh quạt vào 2 bánh xe chủ động ở sau xe. Cuối cùng, động cơ của M1 là loại không khói.
Hệ thống treo của M1 bao gồm 7 thanh đòn nối với bánh xe đi đường ở mỗi bên thân xe. Các thanh đòn này có trục ở giữa để gắn hai bánh xe đi đường lại với nhau thành một bánh đôi. 14 thanh đòn này được nối với nhau bằng các thanh xoắn làm từ thép có độ cứng cao. Các thanh xoắn này chạy ngang thân xe, nối 2 thanh đòn ở hai bên sườn lại với nhau. Hệ thống truyền động của M1 cho phép bánh xe đi đường có thể di chuyển lên xuống 38 cm. Để ổn định các thanh xoắn, 6 thiết bị giảm sốc ở các cặp bánh số 1,2 và 7. Các thiết bị giảm sốc giúp xe không bị đung đưa trên các thanh xoắn khi di chuyển. Bởi vì các bánh đi đường ở đầu thường chịu ảnh hưởng lớn của địa hình nên cặp bánh 1, 2 được trang bị thiết bị giảm sốc. Bánh xe cuối được trang bị thiết bị giảm sốc để ổn định xích xe trước khi đi vào bánh răng của bánh truyền động. Hệ thống truyền động của M1 bao gồm 4 số tiến và 2 số lùi.
Xích T-158 được bọc cao su rộng 61 cm, phần tiếp xúc với mặt đất dài khoảng 7,6m. Các mắt xích bị hỏng có thể được thay thế. Bình xăng bao gồm 4 khoang chứa 1.909 lít của M1 có thể giúp xe lái được trong khoảng 8 tiếng đồng hồ tuỳ theo điều khiện khác nhau. Trong điều kiện lý tưởng, một xe tăng cần 10 phút để nạp nhiên liệu, một trung đội(4 xe tăng) cần 30 phút. Mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình:
- 0,6 dặm (0,96 km) cần 1 gallon(3,785l) nhiên liệu.
- Hơn 30 gallon (227l) đi được 1h trên địa hình lý tưởng.
- 60 gallon (454l) khi di chuyển trên địa hình ghồ ghề.
- Lưỡi cày mìn tăng 25% tiêu thụ nhiên liệu.
Cần lưu ý rằng phiên bản M1A2 SEP chỉ có bình xăng 3 khoang dung tích 1.680 lít nên tầm hoạt động ngắn hơn(350 km) so với các phiên bản khác. Tốc độ di chuyển cao nhất trên địa hình gồ ghề của M1 là 48 km/h, cao gấp đôi so với M60A3. M1 có thể tăng tốc từ 0 lên 32 km/h chỉ trong 7s trên đường. Tốc độ di chuyển cao nhất trên đường trung bình khoảng 67 km/h cho phiên bản mang pháo 120mm. Tốc độ tối đa của M1 có thể cao hơn nếu không có thiết bị điều chỉnh vận tốc của động cơ. Trọng lượng lớn (M1A1 nặng 57 tấn, M1A2 nặng 67 tấn khiến cho tốc độ di chuyển trên địa hình ẩm ướt và đất mềm cũng như khả năng vượt hào bị hạn chế nhiều, tuy nhiên nó giúp cho xe an toàn hơn khi lái trên địa hình ghồ ghề. M1 không có hiện tượng bay lên khỏi mặt đất sau khi vượt qua chướng ngại vật như các xe tăng có trọng lượng dưới 50 tấn, thay vào đó, nó lướt qua chướng ngại, xích xe vẫn áp sát mặt đường, cho phép tổ lái của xe M1 ít chịu rung lắc, điều này đặc biệt quan trọng đối với người nạp đạn (do M1 không có bộ nạp đạn tự động, nếu xe rung lắc quá mạnh trên đường ghồ ghề thì người nạp đạn sẽ không thể nạp đạn cho pháo được). Trọng lượng nặng và hệ thống treo thuỷ lực của M1 giúp cho nó di chuyển một cách êm ái trên địa hình ghồ ghề. Động cơ turbine khí giúp M1 di chuyển ít ồn và tuổi thọ động cơ cao hơn so với động cơ diesel của M60.
Nhờ có hệ thống lọc không khí trước khi đưa vào động cơ nên M1 không chịu nhiều ảnh hưởng do cát bụi và thời tiết.
Thiết kế bên trong và bên ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Vị trí của xa trưởng: được trang bị sáu kính quan sát có thể quan sát toàn bộ 360 độ quanh xe. Thiết bị quan sát hồng ngoại độc lập (ITV/independent thermal viewer) của hãng Texas Instruments cung cấp khả năng quan sát ngày và đêm độc lập (với xạ thủ) được ổn định, có thể quan sát 360 độ, tự động quét khu vực, tự động chuyển thông tin về mục tiêu cho xạ thủ và một hệ thống điều khiển hỏa lực dự phòng cho phép xa trưởng sử dụng pháo chính. Khẩu M2 của xa trưởng cũng được trang bị một kính nhắm 3X.
Vị trí của xạ thủ: được trang bị GPS (gunner’s primary sight/(thiết bị) ngắm chính của xạ thủ) từ Electro-Optical Systems Division của công ty Hughes Aircraft. Hệ thống tạo ảnh hồng ngoại (thermal imaging systerm/TIS) cũng của công ty Hughes tạo ra một hình ảnh dựa trên sự khác biệ về nhiệt độ của các vật thể trong khu vực nhìn thấy. Hình ảnh tạo ra được hiển thị trong một thị kính cùng với thông số về khoảng cách có sai số dưới 10m từ thiết bị xác định khoảng cách bằng laser của Hughes. Cùng với đó là một máy tính đạn đạo. Dữ liệu về khoảng cách được truyền trực tiếp vào máy tính đạn đạo, sau đó được tự động tính toán. Dữ liệu bao gồm: 1) Góc bắn đón, 2) Góc nâng hạ của pháo chính được tính bằng cảm ứng đầu nòng đặt trên pháo chính, 3) Dữ liệu về gió đo bằng cảm biến gió trên nóc tháp pháo, 4) dữ liệu từ con quay hồi chuyển đặt tại trung tâm của nóc tháp pháo. Cuối cùng, người xa trưởng hay xạ thủ sau đó đưa thông tin về loại đạn, nhiệt độ và áp suất khí áp vào. GPS được trang bị hai kính quan sát đôi 3X và 10x ban ngày cũng như 3X và 10X ban đêm. Ngoài GPS, còn có một kính nhắm phụ trợ 8X khác.
Vị trí của người nạp đạn: không được trang bị các thiết bị điều khiển hỏa lực đặc biệt nào. Tuy nhiên, từ vị trí của mình, người nạp đạn có thể quan sát toàn bộ bên trong xe, điều này rất quan trọng nên hầu hết xa trưởng đều chọn người có kinh nghiệm nhiều thứ hai vào vị trí của người nạp đạn. Phía sau lưng người nạp đạn là khoang chứa đạn của pháo chính được ngăn cách bằng một lớp cửa thép. Để lấy đạn từ khoang, người nạp đạn phải nhấn giữ một nút để mở cửa trượt ngăn cách. Khi buôn nút, của tự động đóng lại. Trên nắp ra vào của người nạp đạn cũng có một kính quan sát 1X có thể xoay 360 độ.
Vị trí của lái xe: Lái xe có một ghế ngồi tự ngã về sau khi hách ra vào đóng lại cũng như khi xe đang trong trạng thái hoạt động. Vị trí của lái xe cũng được thiết kế để thích hợp với 95% nam giới Mĩ, cho phép người lái dù mập hay ốm cũng có thể điều khiển xe. Bên cạnh lái xe có trang bị các thiết bị đo đạc và màn hình tiêu chuẩn thể hiện tình trạng nhiên liệu, điện năng của các pin, các thiết bị điện tử. Thiết bị quan sát của lái xe bao gồm ba kính quan sát cung cấp tầm nhìn 120 độ. Kính quan sát ở chính giữ có thể được gắn một thiết bị hồng ngoại để quan sát ban đêm hay trong điều kiện khói bụi.
Khả năng bảo vệ[sửa | sửa mã nguồn]
Với ưu tiên thiết kế hàng đầu là bảo vệ tố lái, M1 Abram là loại xe tăng được trang bị để tăng khả năng sống sót của tổ lái ngay cả khi giáp xe không cản nổi đạn của đối phương.
Như hầu hết các loại xe tăng được thiết kế vào thời chiến tranh lạnh, giáp xe tăng Abram được tập trung dày nhất ở 60 độ trước xe. Giáp của Abram được trang bị loại giáp Burlington theo tên gọi của Mĩ hay Chobham theo tên gọi của Anh. Giáp Chobham có khả năng chống đạn nổ lõm cao hơn nhiều so với thép thường. Đến cuối những năm 1980, xe tăng Abram (phiên bản M1A1HA) được tăng cường thêm giáp Uranium nghèo (DU) giúp tăng thêm khả năng chống đạn xuyên giáp bằng động năng. So với giáp thép thông thường, giáp Uranium nghèo có khả năng chống đạn cao hơn nhiều, tuy nhiên nhược điểm của nó là khối lượng nặng vì uranium nghèo nặng hơn gấp 1,7 lần so với chì . Hiện tại tất cả các xe tăng của quân đội Hoa Kỳ đều được tăng cường thêm lớp giáp này [7]
Đằng sau lớp giáp cứng là một lớp chống miểng làm bằng Kevlar giúp chống lại mảnh vỡ của giáp khi giáp bị xuyên phá.
Thiết bị nhắm chính của xạ thủ (GPS) được trang bị cửa đóng mở để bảo vệ trước các loại miểng pháo và đạn súng cá nhân. Phía trước tháp pháo của M1 cũng được thiết kế khá vuông vức, các khí tài quan sát được đặt lùi về sau so với mặt trước của tháp pháo giúp tăng độ an toàn cho khí tài khi mặt trước tháp pháo bị tấn công bằng đạn HE hoặc HEAT. Hai bên và phía sau tháp pháo được gắn những khung chứa hàng đôi khi cũng giúp giảm hiệu quả sát thương của các loại đạn HEAT. Hai bên sườn xe cũng được trang bị giáp hông (skirt armor) khá dày cũng nhằm mục đích giảm hiệu quả của đạn HEAT. Tuy nhiên những biện pháp này không thể bảo vệ xe hoàn toàn trước các loại đạn, nhất là những loại đạn HEAT hiện đại, kèm thêm một thực tế là phần động cơ phía sau thân xe hoàn toàn không thể chịu được bất kì loại đạn chống tăng nào. Nhằm khắc phục nhược điểm này, gói nâng cấp TUSK đã ra đời. Nâng cấp chính bao gồm giáp ERA lắp hai bên sườn thân xe và giáp lồng ở phía sau xe.
Ở bên trong xe, khoang chứa đạn của Abram được đặt sau tháp pháo, cá biệt với khoang chiến đấu bằng một lớp của thép. Khoang chứa đạn có hai tấm ván blow-off trên nóc. Khi đạn trong khoan phát nổ, sức nổ của chúng sẽ thổi bay các tấm ván blow-off, giải phóng sức nổ ra ngoài xe mà không gây thiệt hại cho tổ lái.
Phần thân dưới phía trước có hai bình nhiên liệu lớn. Tuy nhiên, chúng lại giúp tăng khả năng bảo vệ chống đạn từ phía trước cho xe. Chất lỏng cũng có khả năng chống đạn. Ví dụ như nước có khả năng chống đạn CE bằng 45% RHA, KE bằng 15%. Ethanol có khả năng chống đạn CE bằng 63% RHA, KE bằng 15%. Ngoài ra, hai bình nhiên liệu này có vỏ làm bằng các lớp nhôm có lỗ giống tổ ong kẹp giữa các tấm nhôm mỏng. Thiết kế này có khả năng chống đạn bằng 70% thép thông thường nhưng có chi phí thấp và trọng lượng nhẹ.
Ngoài ra, Abram còn được trang bị hệ thống chữa cháy tiên tiến bằng khí halon có khả năng phát hiện hoả hoạn chỉ trong 2 phần nghìn giây và dập tắt chúng trong vòng 1/4 giây. Cả khoang lái lẫn khoang động cơ đều có hệ thống chữa cháy bằng khi halon. Tuy nhiên, với dung tích bình xăng hơn 1900 lít, thì các hệ thống chữa cháy này chỉ có thể dập tắt các đám cháy nhỏ-vừa và cầm chân các đám cháy lớn để cho tổ lái có thời gian thoát thân. Trong trường hợp hệ thống tự động bị trục trặc, tổ lái có thể kích hoạt hệ thống chữa cháy bằng tay từ bên trong (đối với hệ thống dập lửa khoang lái) hoặc bên ngoài (đối với khoang động cơ).
Năm 2016, Lục quân Hoa Kỳ và Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ bắt đầu thử nghiệm hệ thống bảo vệ Trophy của Israel để bảo vệ các xe tăng Abrams của họ khỏi nguy cơ tấn công bằng RPG hiện đại và ATGM bằng cách gây nhiễu ( đối với ATGM) hoặc bắn những viên đạn nhỏ để làm lệch hướng quả tên lửa chống tăng. Quân đội Hoa Kỳ có kế hoạch đưa ra một lữ đoàn với hơn 80 xe tăng được trang bị Trophy đến châu Âu vào năm 2020. Kế hoạch lên đến 261 Abrams được nâng cấp với hệ thống, đủ cho ba lữ đoàn.
- Thiết bị phản ứng chống tên lửa(MCD) AN VLQ-8A:
Thiết bị phản ứng chống tên lửa AN VLQ-8A của hãng Sander(thuộc công ty Lockheed Martin) cung cấp khả năng bảo vệ tức thời chống lại một số lớn tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM) cho các loại xe thiết giáp.
Thiết bị AN VLQ-8A này có thể làm nhiễu các loại tên lửa SACLOS, qua đó ngăn chặn chúng tới được mục tiêu. Thời gian trung bình trước khi gặp sự cố của thiết bị này vào khoảng 400 h, được cho là rất đáng tin cậy và không cần bảo trì ở cấp độ lớn. Tất cả những gì cần làm cho một thành viên tổ lái là bật tắt hệ thống, lau chùi bụi đất để cho hệ thống hoạt động trong thời gian dài. Hệ thống này thường được đặt trên nóc tháp pháo xe tăng Abram. Tuy nhiên, nhược điểm của hệ thống là tên lửa ATGM không bị phá hủy, chúng chỉ đơn giản là hướng tên lửa ra xa mục tiêu ban đầu của nó, để lại tên lửa phát nổ ở nơi khác
- TUSK (Tank Urban Survability Kit)
Bao gồm: Giáp ERA cho tăng Abram (ARAT) 2 bên sườn xe, Giáp lồng phía sau xe, RWS cho súng máy.50 của xa trưởng, Tấm chắn đạn cho súng máy 7,62mm của người nạp đạn, Súng máy.50 đồng trục với pháo chính, Điện thoại liên lạc giữa tăng-bộ binh, Mũ nhắm bắn hồng ngoại khẩu M240 cho người nạp đạn
- TUSK 2: Thông tin về hệ thống bạo vệ này vẫn chưa được công bố.
- Ngụy trang và che dấu :
Tháp pháo được trang bị hai khẩu súng phóng lựu đạn khói với sáu ống phóng mỗi khẩu ( Xe M1A1 của Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ sử dụng phiên bản tám ống phóng). Chúng có thể tạo ra một khói dày ngăn chặn cả tầm nhìn và hình ảnh nhiệt . Động cơ cũng được trang bị một máy phát khói được kích hoạt bởi người lái xe. Khi được kích hoạt, nhiên liệu được phun vào ống khói tuabin nóng, tạo ra khói dày. Tuy nhiên, do sự thay đổi từ dầu diesel làm nhiên liệu chính cho việc sử dụng động cơ JP-8 , hệ thống này đã bị vô hiệu hóa đối với hầu hết các xe tăng Abrams ngày nay bởi vì có nguy cơ cao thiệt hại về hỏa hoạn đối với khoang động cơ. Quân đội Hoa Kỳ cũng có thể trang bị cho xe tăng Abrams của mình lớp ngụy trang Saab Barracuda khi cần thiết , cung cấp cho xe khả tránh khỏi việc bị phát hiện bởi các thiết bị hồng ngoại , cảm biến nhiệt và radar [8]
Hỏa lực[sửa | sửa mã nguồn]
Hệ thống điều khiển hoả lực[sửa | sửa mã nguồn]
Hệ thống nhắm chính của M1 gồm kính quan sát đôi 10x và 3x ngày-đêm. Hệ thống hồng ngoại của Abram có tầm hoạt động vào khoảng hơn 4000 m. Máy tính đạn đạo của Abram tính đường đạn dựa trên các thông số: góc bắn (xác định bằn cảm biến đầu nòng), khoảng cách (xác định bằng hệ thống laser), tốc độ và hướng gió (cảm biến gió trên nóc xe), thông số từ con quay hồi chuyển, tốc độ của mục tiêu(xác định bằng máy đếm số vòng), nhiệt độ, áp suất khí quyển, loại đạn, nhiệt độ của đạn. Cộng chung lại, máy tính đạn đạo cho khả năng bắn chính xác 95% ở khoảng cách bình thường. Cả chỉ huy lẫn xạ thủ đều có thể sử dụng pháo chính. Trong trường hợp cần thiết, pháo chính và súng máy đồng trục của xe tăng Abram có thể được nhắm bắn bằng thiết bị nhắm phụ trợ 8X của xạ thủ (GAS/Gunner Auxiliary Sight). GAS có hai đầu ruồi để nhắm bắn loại đạn HEAT và loại đạn APFSDS, STAFF. Khẩu M2 của xa trưởng được trang bị một kính nhắm 3X và có thể điều khiển từ trong xe.[6]
Súng-Pháo[sửa | sửa mã nguồn]
Vũ khí của xe tăng Abram gồm ba loại: pháo chính, súng máy hạng nặng và súng máy hạng trung nếu không tính đến vũ khí riêng của tổ lái.
- Pháo chính của xe tăng M1 Abram gồm hai loại là M68 105mm (M1, M1IP) và M256 120mm (M1A1 về sau).
- Pháo M256 là loại pháo nòng trơn, phiên bản của kiểu pháo Rhenmental L44 (Đức):
- Trọng lượng: 3084 kg
- Lực đẩy khi bắn: 7000 lb- giây
- Chiều dài nòng: 5,301 m
- Tuổi thọ của khoá nòng: 4500 phát
- Tuổi thọ của nòng: 1500 phát
- Pháo M256 bao gồm các tính năng:
- Bắn các loại đạn tiêu chuẩn NATO STANAG 4385
- Có bậu giữ khí nòng pháo
- Có tính năng cách nhiệt
- Có cảm biến đầu nòng
- Khoá nòng phải được người điều chỉnh trước khi bắn phát đầu tiên
- Không cân bằng đồng tâm
- Pháo M256 là loại pháo nòng trơn, phiên bản của kiểu pháo Rhenmental L44 (Đức):
Các phiên bản:
- M256: phiên bản pháo nòng trơn L44 120 mm. Thông số như trên
- M256E1: phiên bản của pháo nòng trơn L55 120 mm(có nòng dài hơn 130 cm so với L44, tăng 30% thể hiện so với pháo thường cùng loại). Một phần của dự án nghiên cứu Hệ thống vũ khí xe tăng tiên tiến(Advanced Tank Armament System/ATAS).[6]
- Súng máy đồng trục và phòng không hạng trung: là loại M240 bắn đạn 7,62x51mm tiêu chuẩn NATO.[6]
- Súng máy phòng không hạng nặng: loại M2HB Browning bắn đạn.50 cal(12,7x99mm).[6]
Đạn[sửa | sửa mã nguồn]
Đạn 120mm của Abram được sản xuất bởi hãng Alliant Techsystems và hãng General Dynamics Ordnance and Tactical System. Các sơ sở chính:
- Primex Technologies, St. Petersburg, Florida: trụ sở chính của nhà thầu
- Alliant Techsystems, Minneapolis, Minnesota: trụ sở chính của nhà thầu
- Ver-Sa-Til Associates Inc., Chanhassen, Minnesota: cánh đuôi và vỏ tách rời của đạn M830A1
- Wiltec Industries, New Hope, Minnesota: thân của kíp nổ
- NB 502 Inc., New Brighton, Minnesota: đầu nổ lõm của đạn M830A1
- Motorola Inc., Scottsdale, Arizona: cảm biến khoảng cách của đạn M830A1
- Armtec Defense Products, Coachella, California: vỏ đạn loại cháy được
- Nuclear Metals Inc., Concord, Massachusetts: đầu xuyên của đạn M829A2
- Conco Inc., Louisville, Kentucky: vỏ đựng kim loại PA116
- Ferrulmatic Operations, Totowa, New Jersey: đáy kim loại của vỏ đạn, các thành phần của đạn M830A1/M865
- Aerojet Ordnance, Jonesboro, Tennessee: đầu xuyên của đạn M829A2
- Bulova Technologies, Lancaster, Pennsylvania: ngòi nổ đầu đạn M830A1
- Flinchbaugh Technologies, Red Lion, Pennsylvania: đáy vỏ đạn M829A2, M865 và các thành phần của đạn M830A1
- Radford Army Ammunition Plant, Radford, Virginia: thuốc phóng
- Ray and Zimmerman Operations, Camden, Arkansas: kíp nổ
- Trung tâm hậu cần và thử nhiệm đạn đạo quốc gia, Camden, Arkansas: thử nghiệm bắn đạn thật
- Kilgore Operations, Toone, Tennessee: kíp nổ
- Eagle Pitcher Industries, Joplin, Missouri: pin nhiệt cho đạn M830A1
- Thyssen Precision Forge Inc., Garner, Bắc Carolina: kim loại ép cho đáy vỏ đạn
- Nhà máy đạn Iowa, Middletown, Iowa: tập trung, lắp rắp và đóng gói bên ngoài cho đạn
Đạn 120mm được sản xuất hầu như bằng tay theo những quy trình nghiêm ngặt, có rất nhiều khâu kiểm tra ở giữa những khâu chế tạo. Các khâu này kiểm tra được thực hiện bởi người hoặc máy, ví dụ như một loại máy giống máy X quang giúp kiểm tra từng vết nứt trên đáy viên đạn, hoặc đưa viên đạn vào buồng thử nghiệm mô phỏng viên đạn được đưa vào buồng phóng của pháo chính. Nếu viên đạn thất bại trong một kiểm tra quan trọng, toàn bộ công đọan có thể bị dừng lại cho đến khi tìm ra được sai sót. Mỗi lô đạn đều được lấy ra một viên để đưa đi bắn thử (Nguồn thông tin về sản xuất đạn này được viết vào năm 1998).
Đạn pháo chính 120mm của Mĩ là loại đạn bao gồm hai phần dính liền nhau là hệ thống phóng (bao gồm vỏ đạn loại có thể cháy được, phần đế làm từ kim loại là phần duy nhất còn lại trong pháo sau khi viên đạn được bắn đi, thuốc phóng đựng trong thiết bị chứa) và đầu đạn.
- APFSDS/ Armor Piercing Fin Stabilized Discarding Sabot/ Đạn xuyên giáp có cánh ổn định và vỏ tách rời(giảm cỡ nòng): Là loại đạn chống tăng chính của xe tăng Abram và hầu hết các loại xe tăng phương Tây. Sở dĩ đạn APFSDS được chọn là vì hầu hết các loại giáp tăng hiện đại đều có khả năng chống đạn động năng (Kinetic Energy/ KE: đạn tác dụng xuyên giáp bằng động năng, không có chất nổ trong đầu đạn) thấp hơn so với đạn hoá năng (Chemmical Energy/ CE: xuyên giáp bằng sức ép của chất nổ trong đầu đạn nổ lõm). Cùng một loại giáp, khả năng chống đạn KE có khi chỉ bằng một nửa so với CE (coi ví dụ ở các bảng trên). Đạn APFSDS có hai loại chính là loại có đầu xuyên (tạm dịch từ chữ "penetrator") làm từ Tungsten (Vonfram) và Urani nghèo (Depleted uranium/ DU).
Trong đó loại đạn làm từ DU được quân đội Mĩ lựa chọn vì có hai ưu điểm lớn so với đạn Tungsten:
- Hiệu ứng tự cháy: DU là một kim loại nặng có tỉ trọng gấp 2,5 lần thép và rất dễ bốc cháy giống như Magie. Nhiệt độ khi đầu xuyên tiếp xúc với mục tiêu là khoảng 1132 độ C. Khi đầu xuyên đang trong giai đoạn xuyên qua giữa lớp giáp, cả đầu xuyên lẫn lớp giáp sẽ bị chảy ra một phần dưới nhiệt độ và áp suất cực lớn. Khi đầu xuyên đã xuyên qua lớp giáp, thì phần chưa bị nung chảy của đầu xuyên, những phần bị nung chảy và mảnh vỡ sẽ tuôn vào bên trong khoang xe. Nếu những phần này chạm tới chỗ chứa đạn hoặc nhiên liệu thì sẽ gây thiệt hại nặng cho cả xe lẫn tổ lái.
- Hiệu ứng tự làm nhọn: Khi xuyên giáp, đầu xuyên có thể bị gãy, nhưng phần đầu nhọn của đầu xuyên vẫn giữ được hình mũi tên trong khi ở đầu xuyên tungsten, phần đầu nhọn sẽ bị biến dạng thành hình giống cây nấm. Vì thế, đầu xuyên DU tạo ra một lỗ nhỏ hơn, sâu hơn so với đầu xuyên Tungsten.
Ngoài ra, đầu xuyên DU có thể làm giảm sức cản không khí, nên có tốc độ, độ chính xác cao hơn so với đầu xuyên tungsten cùng loại. Du cũng có giá rất rẻ so với Tungsten, gần như là cho không đối với những nước có các nhà máy điện hạt nhân.
Nhược điểm lớn nhất của đạn DU là nó rất độc hại, bởi bản thân nó có chứa chất phóng xạ uranium. Khi viên đạn chạm mục tiêu, phần lớn lượng DU bị oxy hoá thành các loại bụi, khí độc hại. DU bị nghi là tác nhân gây nên "Hội chứng vùng Vịnh" của nhiều cựu binh Mĩ từng tham gia chiến tranh vùng Vịnh lần nhất (1991). Trong cuộc chiến này, 85% binh sĩ Mĩ thú nhận từng lại gần các mục tiêu bị bắn phá bằng đạn DU. Trong cuộc chiến Balkan (Bosnia và Kosovo), binh sĩ NATO được khuyến cáo không nên sử dụng nước uống, thực phẩm địa phương, tránh xa các địa điểm bị bắn phá bằng đạn DU và không được nhặt các mảnh vở tình nghi là từ đạn DU.
Hiện nay, quân đội Mĩ sử dụng loại đạn M829 APFSDS-T DU (chữ "T" là viết tắt của "Tracer" - "vạch đường", viên đạn bắn ra có luồng sáng ở cuối đuôi giúp nhìn rõ đường đạn).
Các phiên bản:
-
- M829: Phần hệ thống phóng giống như mô tả trên, phần đầu đạn bao gồm 4 vỏ tách rời(sabot) làm bằng nhôm, mỗi vỏ là một cung 90 độ, có rãnh bên trong để khít với đầu đạn con, một kíp nổ M125, một đầu đạn con(đầu xuyên) DU có sáu cánh ổn định ở cuối đuôi. Các vỏ tách rời còn có niêm nhựa silicon ở cuối đuôi để tránh rò rĩ khí.
- M829A1: Mang kíp nổ M129, ba vỏ tách rời, mỗi vỏ 120 độ. Còn lại giống như M829. Loại đạn M829A1 đã được sử dụng rất thành công ở vùng Vịnh năm 1991. M829A1 được lính Mĩ đặt tên là "Viên đạn bạc" do lớp hợp kim nhôm bọc phần đầu xuyên có màu bạc.
- M829A2: Là một trong những loại đạn xuyên giáp hữu hiệu nhất của xe tăng Abram. Đầu đạn của loại này bao gồm các vỏ sabot làm từ plastic gia cố với graphite được phân đoạn được giữ lại bằng một đai plastic sẽ tách ra khỏi đầu xuyên siêu DU (Super DU/ SDU). Một niêm bằng cao su tổng hợp được đổ khuôn vào phần cuối của tổ hợp các miếng sabot để ngăn không cho luồn hơi phóng thoát ra phái trước. Đạn M829A2, mặc dù sử dụng các thánh phần của đạn M829A1, nhưng đã được cải tiến kĩ thuật để tăng sức công phá so với loại đạn cũ. Tính năng của đạn M829A2 vẫn được giữ bí mật, nhưng được đảm bảo bởi các cải tiến mới. Những cải tiến bao gồm công đoạn sản xuất mới để tăng sự ổn định cấu trúc của đầu xuyên DU, sử dụng vật liệu composite cacbon-epoxy cho phần sabot(lần đầu tiên được sử dụng trên thế giới ở loại đạn cỡ lớn) và loại thuốc phóng mới giúp cho đạn M829A2 có sơ tốc tăng thêm 100 m/s so với loại A1. Loại đạn M829A2 được thiết kế để chống lại các loại giáp ERA tiên tiến như Kontakt-5 trên xe T-72B3 và T-90A của Nga.
- M829A3: Là loại đạn xuyên giáp cải tiến, ra đời cuối thập niên 2000. Loại đạn này sử dụng nhiều thành phần chung với các phiên bản A1, A2, nhưng được tích hợp những tiến bộ khoa học mới để cung cấp khả năng chống tăng cao hơn đáng kể so với các loại đạn cũ.
- M829A4: Là loại đạn xuyên giáp hiện đại và tốt nhất hiện nay của quân đội Mĩ. Loại đạn này ra đời trong năm 2015, được chế tạo để đối phó với các loại xe tăng tiên tiến như T-90AM của Nga.
- KEW: Là loại đạn APFSDS có đầu xuyên tungsten được Mĩ phát triển cho các đơn vị tăng Abram của Ai Cập. Mĩ không sử dụng loại đạn này.
Có các loại: KEW: 1996, KEW-A1: 2000, KEW-A2: 2003
- HEAT-MP-T/ High-explosive anti-tank Multi-Purpose Tracer/ Đạn chống tăng bằng chất nổ có sức công phá cao(nổ lõm), đa công năng, vạch đường: Là loại đạn được sử dụng để chống lại các loại thiết giáp hạng nhẹ, sườn và đuôi xe tăng, bộ binh, công sự….
Các phiên bản:
-
- M830: Phần hệ thống phóng dùng kíp nổ M123A1. Đầu đạn bao gồm vỏ thép và chất nổ bao quanh dầu nổ lõm bằng đồng. Ngòi nổ của đầu đạn M830 được đặt ở phía cuối đầu đạn, một thanh dài cắm vào mũi đầu đạn. Thanh cắm này giúp đầu đạn phát nổ ở đúng khoảng cách thích hợp đã định so với mục tiêu bởi vì nếu nổ quá gần, luồng hơi vẫn chưa kịp tạo thành, nếu nổ quá xa, luồng hơi sẽ bị phân tán. Tuy vậy đầu đạn M830 vẫn có thể được kính nổ từ phần đầu của thanh cắm hay phần vai của đầu đạn, giúp viên đạn vẫn hoạt động ngay cả khi bắn vào hàng rào hay giáp lồng. Đạn M830 hiện không còn sản xuất, thay thế bởi loại M830A1.
- M830A1: Có thêm tính năng chống trực thăng và chiến xa nhẹ có gắn ERA. Đầu đạn M830A1 bao gồm phần cánh ổn định, vỏ đầu đạn làm từ hợp kim chrome và thép, chất nổ, đầu nổ lỏm làm bằng đồng. Độc nhất so với các loại đạn HEAT khác, M830A1 được trang bị vỏ tách rời(sabot) vốn thường chỉ được trang bị cho các loại đạn động năng. Điều này giúp tăng tốc độ, độ chính xác và tầm bắn. Đạn M830A1 có thể dùng chế độ chạm nổ hoặc cảm biến nổ gần mục tiêu tuỳ theo nhiệm vụ. Khi chọn chế độ bắn trên không, đầu đạn sau khi bắn sẽ phụt ra một luồn khói đen khi cảm biến độ gần và ngòi nổ hoạt động, giúp tổ lái thấy được vị trí đầu đạn so với mục tiêu.
- HE-OR-T/High explosive obstacle reduction tracer/ Đạn chất nổ mạnh-phá vật cản-vạch đường: Là loại đạn dùng để dọn dẹp các vật cản, phá huỷ các công sự. M908: Đạn M908 bao gồm chất nổ mạnh và hệ thống ngòi nổ 3 tầng. Hệ thống ngòi nổ bao gồm ngòi đáy M774, các mạnh dẫn phức tạp và phần điều chỉnh chạm nổ phía trước. Khi tiếp xúc, đầu nhọn bằng thép sẽ xuyên vào mục tiêu, gởi tín hiệu đến ngòi M774. Điều này làm đầu đạn phát nổ. Sự xuyên phá của đầu thép giúp cho viên đạn chui vào bên trong mục tiêu trước khi phát nổ, làm tăng hiệu quả phá mục tiêu. Đạn M908 có cấu tạo giống đạn M830A1, cũng bao gồm phần sabot, nhưng thay phần cảm biến nổ gần trước đầu đạn M830A1 bằng một đầu nhọn bằng thép.
Đạn M908 đước chứng minh là hiệu quả hơn cả loại đạn 165mm M123A1 HEP của loại xe công binh chiến trường M728 (phiên bản của xe tăng M60). Đầu đạn M908 cũng có một đầu nổ lõm cho phép chống lại các loại thiết giáp.
- Canister: Là loại đạn dùng để chống lại bộ binh. M1028: đầu đạn chứa 1150 viên bi Tungsten, không có ngòi nổ. Là loại đạn công nghệ thấp, giá cả thấp.
Một viên đạn M1028 có thể tiêu diệt hơn 60% lính của một trung đội bộ binh ở trong đội hình. Giá: 2000$ (2009)
Trong trận chiến 73 Easting hồi chiến tranh vùng Vịnh lần 1 (1991), một chiếc xe tăng M1A1 đã bắn 3 phát đạn trong vòng 10s (tức nạp được 2 viên trong 10s), cả ba phát đều trúng mục tiêu.[6] Tốc độ bắn tối đa của pháo chính 120mm trên M1 theo các nguồn khác nhau có thể đạt khoảng 6 phát/ phút.
Lịch sử chiến đấu[sửa | sửa mã nguồn]
Chiến tranh vùng Vịnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chiến tranh vùng vịnh năm 1991 là nơi đầu tiên thử lửa của xe tăng M1 Abrams. Trong cuộc chiến này, nhờ có các lữ đoàn hạng nặng trang bị với xe tăng Abram và xe chiến đấu bộ binh Bradley mà quân đội Mĩ đã có một chiến thắng trên bộ ngoạn mục. Chỉ trong 100 giờ đồng hồ, lực lượng trên bộ của Liên quân đứng đầu là Mĩ đã quét sạch quân Iraq ra khỏi đất Kuwait. Trong khi không quân mất 43 ngày không kích với cường độ cao và tiêu diệt 50% lực lượng xe tăng Iraq, các đơn vị thiết giáp Mĩ mất trên 4 ngày để tiêu diệt thêm 25%.
Tổng cộng 1.848 xe tăng M1A1 Abrams đã được triển khai tới Ả-rập Xê-út để tham gia giải phóng Kuwait. Các xe tăng M1A1 Abrams chứng tỏ sự vượt trội hơn so với các xe tăng T-55 và T-62 của Iraq , cũng như T-72 phiên bản nhập khẩu từ Liên Xô và Ba Lan.[9] Các xe tăng T-72 , giống như hầu hết các thiết kế xuất khẩu của Liên Xô, đa số các xe này thiếu hệ thống tầm nhìn ban đêm và các máy định vị hiện đại , mặc dù Iraq đã có một số xe tăng chiến đấu ban đêm với hệ thống hồng ngoại hoặc đèn pha . M1A1 có khả năng tiêu diệt đối thủ ở phạm vi vượt quá 2.500 mét (8.200 ft). Khoảng cách này rất quan trọng trong cuộc chiến chống lại các xe tăng thế hệ trước được thiết kế bởi Liên Xô ở Chiến dịch Bão sa mạc, vì phạm vi hiệu quả của các khẩu pháo chính trong các xe tăng của Liên Xô / Iraq chưa tới 2.000 m. Điều này có nghĩa là xe tăng của Abrams có thể tấn công xe tăng của Iraq trước khi địch vượt qua tầm kiểm soát - một lợi thế quyết định trong loại chiến đấu xe tăng này. Trong các sự cố bị bắn nhầm bởi hỏa lực đồng minh, phần giáp phía trước và phần giáp bên hông tháp pháo đã chịu được việc bị bắn trực tiếp đạn APFSDS (viết tắt của Armour Piercing Fin Stabilised Discarding Sabot - tạm dịch là đạn xuyên có guốc giảm cỡ nòng ổn định cánh đuôi) bởi các xe M1 Abram khác. Ngoại trừ trường hợp đối với bộ giáp bên trong thân xe và giáp sau của tháp pháo, vì cả hai khu vực này đều bị thâm nhập ít nhất hai lần bởi các cuộc tấn công không chủ ý bởi đạn uranium nghèo trong trận Norfolk . [10]
Một trận đấu tăng lớn điển hình là trận chiến 73 Easting. Đây là trận chiến giữa Trung đoàn Kị binh thiết giáp số 2 (2nd Armored Cavalry regiment/ 2nd ACR) của Mĩ với Sư đoàn Tawakalna (vệ binh cộng hoà) của Iraq trên một khu vực sa mạc bình thường.
Di chuyển trong một trận bão cát, không có không quân yểm trợ, ACR được lệnh truy tìm và đánh bại các lực lượng đối phương, xác định vị trí và mở rộng tuyến phòng thủ và chuẩn bị cho các đơn vị hạng năng phía sau tấn công. Vào khoảng 4 giờ chiều ngày 26 tháng 2, đại đội đi đầu của ACR, dưới sự chỉ huy của Đại uý H. R McMaster đã tiếp cận với vị trí chính của quân Iraq. Thực hiện tấn công ngay lập tức, lực lượng của Macmaster bao gồm 9 xe tăng M1A1 Abram và 12 xe chiến đấu kị binh M3 Bradley sau đó đã tiêu diệt dải phòng thủ của Iraq, bắn trúng 37 xe tăng và 32 xe thiết giáp của Iraq trong vòng 40 phút. Các đơn vị Mĩ theo sau cũng chiến đấu tương tự. Trước khi dừng lại để tập hợp lại vào khoảng 5 giờ, 3 đại đội trinh sát Mĩ đã quét sạch một lữ đoàn Vệ binh cộng hoà. Những cuộc phản công sau đó của Iraq cũng bị đánh tan với thiệt hại 113 xe thiết giáp Iraq bị phá huỷ trong khi chỉ có một chiếc Bradley bị trúng đạn, một thành viên tổ lái thiệt mạng (một chiếc khác cũng bị hạ vì hoả lực Mĩ bắn nhầm). Khoảng 600 lính Iraq bị loại khỏi vòng chiến.
Cũng trong cuộc chiến 73 Easting này, một chiếc Abram đã lập thành tích bắn hạ 3 xe tăng Iraq chỉ trong vòng chưa tới 10 giây. "Trong 10 giây, thực ra là trong ít hơn 10 giây, chúng tôi đã có thể nạp thêm 2 viên đạn cùng với viên thứ nhất (đã ở sẵn trong nòng) và khai hoả, và người nạp đạn của chúng tôi là một nạp đạn ngoại hạng, có thể nạp một viên đạn chỉ trong 3 giây, và khoảng 6-9 giây sau, chúng tôi thấy 3 xe tăng đối phương đang bốc cháy…" - xạ thủ R. H macMaster.
Những cuộc giao tranh khác cũng có kết quả tương tự. Trận chiến Medina Ridge, thực hiện bởi Lữ đoàn 2 của Sư đoàn thiết giáp số 1 (Mĩ) chống lại Lữ đoàn 2 của Sư đoàn Medina Luminous (Iraq). Trong vòng 40 phút, Lữ đoàn Mĩ đã tiêu diệt các đơn vị thiết giáp Iraq có mặt, giết 340 lính và bắt sống 55 tù binh. Không có thiệt hại nhân mạng về phía Mĩ. Tại Mục tiêu Norfolk(Objective Norfolk), hai tiểu đoàn của Sư đoàn bộ binh số 1(Mĩ) phá huỷ hơn 100 xe thiết giáp của Sư đoàn Twakalna và Sư đoàn thiết giáp số 12 với thiệt hại chỉ có 2 chiếc Bradley do hoả lực địch (thiệt hại tổng cộng là l5 chiếc Abram và 5 Bradley). Trong cuộc chiến Wadi Al Batin, một tiểu đoàn của Sư đoàn thiết giáp số 3 (Mĩ) quét sạch một lữ đoàn Iraq, tiêu diệt hơn 160 xe thiết giáp trong khi chỉ bị thiệt hại 6 xe.
Vào buổi sáng ngày 27 tháng 2, lực lượng Iraq đã bị quét sạch. Quân đoàn VII của Mĩ tuyên bố đã tiêu diệt tổng cộng 1.350 xe tăng Iraq, 1.224 xe thiết giáp, 285 khẩu pháo, 105 hệ thống phòng không và 1.229 xe tải. Về phần mình, Quân đoàn VII thiệt hại 36 xe thiết giáp vì hoả lực đối phương (khoảng 30 chiếc khác bị thiệt hại do bắn nhầm), 47 binh sĩ thiệt mạng và 129 người bị thương.
Trong cuộc chiến vùng vịnh năm 1991 , tổng cộng có 23 chiếc M1A1 đã bị hư hỏng hoặc bị phá hủy trong chiến tranh. Trong số chín chiếc xe tăng Abrams bị phá hủy, bảy chiếc đã bị phá hủy bởi hỏa lực đồng minh bắn nhầm , và hai chiếc đã bị phá huỷ một cách có chủ ý để tránh bị rơi vào tay quân đội Iraq sau khi bị hư hỏng. Một số khác bị thiệt hại nhỏ trong chiến đấu , ít ảnh hưởng đến sự sẵn sàng hoạt động của họ. Rất ít xe tăng M1 đã bị trúng đạn của địch, dẫn đến không có tử vong và chỉ một số ít người bị thương.[11]
Chiến tranh Iraq[sửa | sửa mã nguồn]
Cuộc chiến tiếp theo xảy ra trong năm 2003 khi quân đội Hoa Kỳ tấn công Iraq và đã lật đổ Saddam Hussein - nhà lãnh đạo Ba'athist của Iraq trong Chiến dịch Irac Tự do trong Chiến tranh Iraq. Tính đến tháng 3 năm 2005, khoảng 80 xe tăng của Abrams đã bị tấn công và phá hỏng bởi hỏa lực đối phương.[12] (63 xe tăng đã được khôi phục, trong khi 17 bị hư hỏng không thể sửa chữa).[13]
Một thành tựu đáng chú ý của M1A1 Abrams là phá hủy bảy chiếc T-72 trong một cuộc giao tranh ở cự ly gần (ít hơn 46 m) gần Mahmoudiyah, khoảng 18 dặm (29 km) về phía nam Baghdad, không có thiệt hại của Mỹ.[14] Ngoài vũ khí chính của Abrams, một số thành viên của kíp chiến đấu cũng đã mang theo vũ khí chống tăng M136 AT4 với giả định rằng họ có thể gặp phải kẻ thù trang bị giáp nặng trong các khu vực đô thị kín, nơi vũ khí chính không thể hoạt động hiệu quả .
Sau những bài học kinh nghiệm trong chiến dịch bão sa mạc, Abrams và nhiều xe tăng chiến đấu khác của Hoa Kỳ được sử dụng trong cuộc xung đột này đã được trang bị các Bảng nhận dạng chiến đấu để tránh các sự cố bắn nhầm vào đồng minh . Chúng được trang bị ở hai bên và phía sau của tháp pháo, với các tấm phẳng khác được trang bị ở hai bên mặt trước tháp pháo. Một số xe tăng của Abrams cũng được trang bị một kho lưu trữ thứ cấp ở mặt sau của khung xe khu vực phía sau tháp pháo (gọi tắt là phần gia tăng khung xe) để cho phép kíp chiến đấu mang thêm đồ tiếp liệu và đồ dùng cá nhân.
Một số xe tăng của Abrams không thể tiếp tục chiến đấu do mất khả năng di chuyển hoặc các tình huống khác đã bị phá hủy bởi chính các lực lượng đồng minh, thông thường là của các xe tăng Abrams khác , để ngăn chặn việc những chiếc xe này rơi vào tay kẻ thù.[15] Một số xe tăng Abrams đã bị lính bộ binh Iraq vô hiệu hóa bởi các cuộc phục kích trong cuộc chiến. Một số binh lính đã sử dụng tên lửa chống tăng trong tầm bắn ngắn và bắn vào xích xe, phía sau xe và trên nóc xe. Những chiếc xe tăng khác đã bị bốc cháy động cơ khi nhiên liệu dễ cháy được lưu trữ phía sau tháp pháo đã bị bắn trúng bởi hỏa lực đối phương , bốc cháy và đổ vào khoang động cơ.[16][17] Phần lớn các xe tăng Abrams bị hư hại sau cuộc xâm lược Iraq là do các thiết bị nổ IED gây ra.[18]. Đến tháng 12 năm 2006, hơn 530 xe tăng của Abrams đã được vận chuyển về Mỹ để sửa chữa [19]
Do tính dễ bị tổn thương của xe tăng khi chiến đấu trong môi trường đô thị, gói nâng cấp Tank Urban Survival Kit (TUSK) đã được cấp cho một số xe tăng M1 Abrams. Nó thêm bảo vệ ở phía sau và hông của xe tăng để cải thiện khả năng chiến đấu trong môi trường đô thị. [20]
Vào tháng năm 2008, đã có báo cáo rằng một xe tăng M1 cũng đã bị hư hại do hỏa trúng đạn của một khẩu RPG-29 của quân nổi dậy , trong đó sử dụng một đầu đạn nổ chống tăng được nâng cấp , đã xuyên giáp qua phản ứng nổ (ERA) cũng như áo giáp tổng hợp đằng sau nó, ở Iraq.[21][22] Quân đội Hoa Kỳ coi mối đe dọa từ RPG-29 có thể gây nguy hiểm đối với các lực lượng thiết giáp của Mỹ và từ chối cho phép quân đội Iraq mới thành lập mua nó, sợ rằng nó sẽ rơi vào tay những kẻ nổi dậy.[23]
Phục vụ trong quân đội Iraq[sửa | sửa mã nguồn]
Từ năm 2010 đến năm 2012 , Hoa Kỳ đã cung cấp 140 xe tăng M1A1 Abrams được tân trang lại cho Iraq .Năm 2014, lực lượng Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (ISIL) đã mở chiến dịch tấn công tại Iraq và chỉ sau 3 tháng đã chiếm một nửa Iraq. Quân đội Iraq có trong tay 140 chiếc M1A1 Abram (phiên bản cải tiến từ M1A1) trang bị cho 6 tiểu đoàn xe tăng, nhưng lực lượng xe tăng này đã bị phá hủy hàng loạt do ký năng chiến đấu thấp, cũng như khả năng phòng vệ kém của xe[24]. Các xe tăng M1A1 Iraq đã không có giáp uranium, không có giáp phản ứng nổ ERA (Explosive Reactive Armor) và cũng không có bảo vệ bổ sung chống lại các tên lửa chống tăng. Sau nửa năm chiến đấu, đến cuối năm 2014, quân đội Iraq chỉ còn lại 40 chiếc M1 Abrams có thể sử dụng[25] Ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã thông qua việc bán 175 chiếc Abrams khác cho Iraq. [26][27][28]
Một xe Abrams của Iraq đã được đặt biệt danh là "Con thú" sau khi nó tự mình đơn độc quay trở lại thị trấn Hit vào tháng 4 năm 2016, tiêu diệt các vị trí chiến đấu của đối phương và các vị trí cài đặt thuốc nổ IED..[29]
Vào tháng 10 năm 2017, Abrams đã được sử dụng bởi lực lượng An ninh Iraq (ISF) và các Đơn vị dân quân (còn gọi là Al-Hashd al-Shaabi) trong cuộc tấn công chống lại Chính quyền người Kurd ở Peshmerga , tại thị trấn Altun Kupri (còn gọi là Prde). Đã có tuyên bố bởi các chỉ huy người Kurd rằng ít nhất một chiếc Abrams đã bị phá hủy bởi lực lượng Peshmarga [30].
Các cuộc xung đột khác[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi bắt đầu các can thiệp của Ả-rập Xê-út tại Yemen trong Chiến tranh Yemen năm 2015 , các xe tăng M1A2 của Saudi Arabian đã được triển khai gần biên giới Saudi Arabian / Yemen . Vào tháng Tám năm 2016, Mỹ đã phê chuẩn một thỏa thuận để bán lên đến hơn 153 xe tăng Abrams cho Ả Rập Xê-út, trong đó có 20 xe để "thay thế thiệt hại chiến tranh", cho thấy rằng một số xe tăng của Ả-rập Xê-ú đã bị phá hủy hoặc bị hư hại trong chiến đấu ở Yemen. [31][32][33]
Các phiên bản[sửa | sửa mã nguồn]
- XM815, XM1: nguyên mẫu thử nghiệm.
- M1: Sản xuất: 1980-1985. Là phiên bản sản xuất đầu tiên. Có các tính năng: Giáp Chobham, Hệ thống treo tiên tiến(thanh xoắn và thiết bị giảm xốc xoay, Hệ thống ổn định pháo, pháo bằng thuỷ lực, Máy tính đạn đạo điện tử, Thiết bị xác định khoảng cách bằng laser, Thiết bị hồng ngoại quan sát đêm.
- IPM1: Sản xuất: 1984-1986. Là phiên bản nâng cấp khả năng thể hiện của M1 (improved perfomance M1/IPM1). Các nâng cấp bao gồm: nâng cấp giáp, chỗ chứa hàng bên ngoài, nâng cấp hệ thống treo.
- M1A1: Sản xuất: 1985-1993. Có các nâng cấp: Pháo 120mm, Giáp nâng cấp, Hệ thống chống NBC bằng áp suất, hệ thống báo động sóng radio, thiết bị phát hiện háo chất, tổ lái được bảo vệ riêng với áo và mắc nạ đạc biệt, Thiết bị quan sát hồng ngoại độc lập cho xa trưởng (CITV/ commander independent thermal viewer), Hệ thống phát hiện sự cố, Thiết bị lội nước sâu (DWFK/Deep water fording kit) cho phép xe lội nước sâu 2m (xe tăng của USMC), Hệ thống báo cáo vị trí (PLRS/Position location reporting system), Bộ điều khiển điện tử (DECU/Digital electronic control unit) (giúp giảm tiêu thụ nhiên liệu), Hệ thống liên lạc radio địa/ không 1 kênh (SINGCARS/ single channel ground/ air radio systerm)
- M1A1 HA/ HC: Sản xuất: 1988-1991. Phiên bản heavy armor/ heavy common được tăng cường thêm giáp uranium nghèo (DU) trước tháp pháo. Giáp tháp pháo của M1A1 HA mạnh gần 2 lần giáp của M1 nguyên bản.
- M1A1 D: Sản xuất: 1999-2001. Là phiên bản nâng cấp digital của M1A1 giúp tăng cường khả năng cảnh giác tình huống và chỉ định mục tiêu từ xa. Các nânng cấp của M1A1 D bao gồm: Gói nâng cấp chỉ huy và điều khiển rời:
- A-kit: Nâng cấp bảng điều khiển của xa trưởng (UTCP/ upgraded tank commander's panel) với các phần cứng ngoại vi. (8.000 $/ 2009)
- B-kit: Màn hình và bàn phím rời.(34.000 $/ 2005)
- C kit: Cung cấp khả năng chỉ định mục tiêu từ xa nhờ module North Finding và bộ giao diện điện tử để xử lý thông tin thô đến các card rời. (52.000 $/ 2005).
- M1A1 AIM: Sản xuất: 1999-2006. Chương trình Abram Intergrated Managerment cho thế kỉ XXI (AIM XXI) thực hiện khi quân đội Mĩ đại tu các lực lượng tăng của mình để giảm chi phí hoạt động và bảo dưỡng. M1A1 AIM không phải là tăng sản xuất mới mà là các xe tăng M1 cũ nâng cấp thành. Có các nâng cấp: Tình trạng như mới, Nâng cấp động cơ, Nâng cấp giáp, Thiết kế tạo điều kiện cho việc nâng cấp lên. M1A1 D trong tương lai M1A1 AIM được trang bị chủ yếu cho các lữ đoàn Vệ Binh Quốc gia Mĩ.
- M1A2: Sản xuất: 1992-1999.
- - Thiết bị ngắm được ổn định hoàn toàn
- - Hệ thống phát hiện sự cố
- - Hệ thống liên lạc radio địa/ không 1 kênh (SINGCARS/ ingle channel ground/ air radio systerm)
- - Bộ điều khiển điện tử (DECU/Digital electronic control unit) (giúp giảm tiêu thụ nhiên liệu)
- - Hệ thống thông tin trong- ngoài xe
- - Thiết bị quan sát hồng ngoại cho lái xe
- - Thiết bị quan sát hồng ngoại độc lập cho xa trưởng (CITV/ commander independent thermal viewer)
- - Màn hình tích hợp cho xa trưởng
- - Màn hình tích hợp cho lái xe
- - Khẩu M2 của xa trưởng không có điều khiển từ trong xe
- M1A2 SEPv1: Sản xuất: 1999-nay. Quân đội Mĩ đã quyết định dừng việc sản xuất xe tăng M1A2 SEP kể từ năm 2004. Thay vào đó là nâng cấp các xe tăng M1 cũ lên chuẩn của M1A2 SEP. Các nâng cấp của SEP:
- - Thiết bị quan sát hồng ngoại trực diện (FLIR/ forward looking infrared) thế hệ 2. FLIR 2 giúp việc phát hiện mục tiêu tốt hơn 70%, tốc độ bắn nhanh hơn 45% và chính xác hơn. Tổng cộng, FLIR 2 giúp tăng khoảng cách phát hiện và nhận dạng tăng thêm 30%. FLIR 2 được trang bị cho thiết bị hồng ngoại của xạ thủ và thiết bị quan sát hồng ngoại độc lập của xa trưởng.
- - Thiết bị phát điện phụ trợ trong xe (UAAPU/ under armor auxiliary power unit)
- - Bộ xử lý máy tính nâng cấp
- - Màn hình màu có độ phân giải cao
- - Tăng dung lượng bộ nhớ
- - Giao diện người- máy tốt hơn
- - Hệ thống được thế kế mở cho phát triển tương lai
- - Hệ thống kiểm soát nhiệt độ giúp giảm nhiệt độ cho tổ lái xuống còn 35 độ C và 51,6 độ C cho máy móc trong điều khiện khắc ngiệt.
- - Hệ thống chỉ huy chiến trường FBCB2
- M1A2S: Phiên bản M1A2 nâng cấp dành cho Ả rập Saudi, được áp dụng các công nghệ hiện đại của M1A2 SEP.
- M1A2 SEPv2: 240 chiếc M1A2 SEPv1 đã được ký hợp đồng nâng cấp lên version 2 vào tháng 11 năm 2007. Dự kiến tháng 11 năm 2009 sẽ hoàn tất. Một hợp đồng khác nâng cấp 435 xe tăng M1A1 cũng được ký vào tháng 2 năm 2008. System Enhancement package version 2 sẽ nâng cấp khả năng quan sát, hiển thị và trang bị điện thoại liên lạc giữ lính và xe tăng.
- M1A2 SEPv3: Được giới thiệu vào tháng 10/2015. Nâng cấp hệ thống quan sát, hiển thị và trang bị một số loại đạn pháo mới.
- TUSK: Gói nâng cấp khả năng tồn tại trong môi trường đô thị (tank urban survival kit/TUSK) bao gồm các nâng cấp: - Bệ vũ khí điều khiển từ xa RWS (tương tự Stryker) có thể tích hợp với súng máy.50cal M2 (dành cho xe tăng M1A2). - Khiên chống đạn cho khẩu M240 của nạp đạn. - Một khẩu M2 đồng trục phía trên pháo 120mm. - Giáp ERA bảo vệ hai bên sườn thân xe. - Giáp lồng bảo vệ khoang động cơ phía sau xe. Giáp được sơn bằng loại sơn chống nhiệt độ cao. - Điện thoại liên lạc lính-tăng - Camera quan sát sau lưng cho lái xe.
- M1 Grizzly: Là loại xe dùng để dọn mìn hay mở đường. Grizzly được trang bị 1 lưỡi cày mìn dài 4,2m và 1 cần cẩu có tầm với 9m và dung tích 1,2 m2.
- M1 Panther II: Sản xuất: 2000-2001. Là loại xe dọn mìn điều khiển từ xa được thiết kế cho chiến trường Bosnia và được dùng ở Iraq. Panther nặng 43 tấn được trang bị 1 lưỡi cày mìn hay 1 trục lăn. Ngoài chế độ điều khiển từ xa, Panther còn có thể được lái bằng tổ lái 2 người.
- M104 Wolverine: Là loại xe dựng cầu tiến công. M104 có thể dựng 1 cây cầu dài 26m trong 5 phút. M104 có thể chịu được 5.000 lần qua lại của các phương tiện cơ giới nặng 70 tấn.
- M1A3: Quân đội Mĩ hiện đang nhắm tới việc sản xuất phiên bản M1A3 đầu tiên vào năm 2014 và đưa vào trang bị vào năm 2017. Chiếc M1A3 mới này sẽ có trọng lượng khoảng 60 tấn, được trang bị nhiều thiết bị điện tử hơn và bền hơn so với các loại xe tăng Abram cũ.
- M-60-2000: Phiên bản xe tăng M-60 được cải tiến nâng cấp theo tiêu chuẩn M1 Abrams. Xe được trang bị trọng pháo nòng trơn 120mm M256, tháp pháo của xe được thiết kế mới theo kiểu tháp pháo của M1A1, xe còn được trang bị hai khẩu đại liên 12,7mm MG và 7,62mm MGs gắn trên tháp pháo. Xe sử dụng động cơ diesel GDLS AVDS–1790–9A V12 làm mát bằng hơi nước 1200 mã lực và hộp số của M1 Abrams. Loại này không được trang bị cho Quân đội Mỹ mà chủ yếu được dùng để xuất khẩu.
Các nước sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]
- Úc - Quân đội Australia đã đặt mua 59 chiếc M1 AIM SA của Hoa Kỳ vào năm 2006 và chuyển giao vào năm 2007 để thay thế những chiếc Leopard AS1 đã cũ.[34]
- Ai Cập - 1005 chiếc tăng chiến đấu chủ lực M1A1 do Mỹ và Ai Cập hợp tác sản xuất.[35]
- Iraq - Quân đội Iraq đang thỏa thuận với Mỹ về việc mua khoảng 280 xe tăng M1A1M để trang bị cho lực lượng lục quân nước này. 140 chiếc sẽ được chuyển giao từ năm 2010 đến năm 2011. Tổng số xe được Iraq đặt mua dự kiến là 700 chiếc. Hiện nay, Iraq đang thuê của Mỹ 22 chiếc M1 Abrams để dùng trong công tác huấn luyện binh sĩ. Ngoài ra, Quân đội Iraq còn ký với Tập đoàn Defense Solutions of Exton, Pa của Mỹ hợp đồng nâng cấp 2000 xe tăng T-72 theo kiểu M1 Abrams.[36][37][38][39]
- Kuwait - 120 xe tăng M1A2[40]
- Hy Lạp - 1000 chiếc M1A1 được sản xuất bởi Tổ hợp lắp ráp của Mỹ tại Hy Lạp.
- Ả Rập Xê Út - 373 chiếc M1A1 đang dần được nâng cấp lên chuẩn M1A2S[41]
- Hoa Kỳ - Khoảng 9000 chiếc với nhiều phiên bản khác nhau.[42]
- 2,385 M1 (phục vụ các đơn vị Lục quân Hoa Kỳ)
- 1,547 M1A2 (phục vụ các đơn vị Lục quân Hoa Kỳ)[43]
- 4,393 M1A1 (phục vụ các đơn vị Lục quân Hoa Kỳ)[43]
- 403 M1A1 (phục vụ trong các đơn vị Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ)[43]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ http://www.globalsecurity.org/military/facility/lima.htm
- ^ "Department of Defense - Annual Report FY99"
- ^ Pike, John. Lima Army Tank Plant (LATP). Globalsecurity.org, 21 tháng 8 năm 2005. Truy cập on 9 tháng 7 năm 2009. (Production cost of M1A2, upgraded)
- ^ Abrams fact file. U.S. Army
- ^ M1: 498 km (310 mi), M1A1: 465 km (288 mi), M1A2: 391 km (243 mi)
- ^ a ă â b c d loại tăng thiết giáp của Mĩ
- ^ Clancy, Tom: Armored Cav: A Guided Tour of an Armored Cavalry Regiment. Berkeley Books, 1994, p. 58.
- ^ U.S. Army Orders Saab Barracuda Camouflage Solutions Lưu trữ 15 June 2015 tại Wayback Machine. - Armyrecognition.com, 12 June 2015
- ^ Zaloga & Sarson 1993, tr. 24
- ^ “A Company, 3–66 Armor, Abrams (Bumper # A-33)”. TAB H – Friendly-fire Incidents. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 7 năm 2013.
At approximately 4:30 AM on 27 February, an anti-tank guided missile (probably fired from a Bradley) struck A-33 in the engine compartment. The crew, uninjured, was evacuating the disabled tank when two DU rounds hit the tank in the left side of the hull and exited through the right side. The tank commander, driver, and gunner sustained injuries from fragments. The loader, who was already outside the tank, was uninjured. A-31 crew members assisted in rescuing A-33's crew.Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(trợ giúp); Sketch depicting the path of a DU 120 mm round through the hull of Abrams C-12 Lưu trữ 27 June 2009 tại Wayback Machine.. OSD.
- ^ GAO/NSIAD-92-94, "Operation Desert Storm: Early performance assessment of Bradleys and Abrams" Lưu trữ 14 June 2007 tại Wayback Machine., p. 24. GAO, January 1992. Quote: "... 23 Abrams tanks were destroyed or damaged in the Persian Gulf area. Of the nine Abrams destroyed, seven were due to friendly fire, and two were intentionally destroyed to prevent capture after they became disabled. Other Abrams tanks were damaged by enemy fire, land mines, on-board fires, or to prevent capture after they became disabled."
- ^ Komarow, Steven. "Tanks take a beating in Iraq" Lưu trữ 18 March 2012 tại Wayback Machine.. USA Today, 29 March 2005.
- ^ Greem, Michael. M1 Abrams at War 2005. Zenith Press. tr. 99. ISBN 0-7603-2153-1. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 9 năm 2017. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(trợ giúp)
- ^ Conroy, Jason & Martz, Ron. Heavy Metal: A Tank Company's Battle To Baghdad. Potomac Books, 2005, p. 158.
- ^ Zucchino, David: Thunder Run: The Armored Strike to Capture Baghdad. Grove Press, 2004, pp. 20–30, 73.
- ^ “Technical Intelligence Bulletins”. Wlhoward.com. May–June 2003. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2007.
- ^ Conway, John P. (7 tháng 1 năm 2004). “Abrams Tank Systems: Lessons Learned Operation Iraqi Freedom” (PDF). Bản gốc lưu trữ (PDF) ngày 5 tháng 9 năm 2006. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(trợ giúp)
- ^ “M1A2 Abrams struck by Vehicle-Borne IED”. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2010. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(trợ giúp)
- ^ “U.S. Army Battling To Save Equipment”. Washington Post. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2014. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(trợ giúp)
- ^ Komarow, Steven. "Tanks adapted for urban fights they once avoided" Lưu trữ 22 August 2011 tại Wayback Machine.. USA Today, 29 March 2005.
- ^ Michael R. Gordon (21 tháng 5 năm 2008). “Operation in Sadr City Is an Iraqi Success, So Far”. The New York Times. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 6 năm 2017. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(trợ giúp)
- ^ RPG-29 vs M1A2 Lưu trữ 27 January 2012 tại Wayback Machine.. LiveLeak.com
- ^ “Super RPG threat, Army passes on system that could defeat RPG-29, DoD officials say”. ArmyTimes. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2012.
- ^ http://baodatviet.vn/quoc-phong/vu-khi/tang-abrams-se-tuyet-chung-vi-bi-nuong-chin-qua-nhieu-3308562/
- ^ http://www.dodbuzz.com/2014/12/22/agency-backs-more-abrams-for-iraq-in-isis-fight/
- ^ Binnie, Jeremy (20 tháng 6 năm 2014), Iraqi Abrams losses revealed, Janes, Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 5 năm 2015 Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(trợ giúp)
- ^ Michael Pregent; Michael Weiss (12 tháng 8 năm 2014). “Exploiting the ISIS Vulnerabilities in Iraq”. Wall Street Journal. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2015.
Yet ISIS does not have the highly trained maintenance crews that are necessary to keep these weapons in good working order.Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(trợ giúp)
- ^ Agency Backs More Abrams for Iraq in ISIS Fight Lưu trữ 23 December 2014 tại Wayback Machine. - DoDBuzz.com, 22 December 2014
- ^ The 'Beast of Hit,' Abrams Tank Plays Role in Iraqi Fight against ISIS Lưu trữ 17 April 2016 tại Wayback Machine. - Military.com, 13 April 2016
- ^ http://www.rudaw.net/english/kurdistan/20102017 Rudaw - Iraqi army, Shiite militia and Peshmerga exchange heavy fire north of Kirkuk
- ^ Saudi Losses in Yemen War Exposed by US Tank Deal Lưu trữ 11 August 2016 tại Wayback Machine. - Defenseone.com, 9 August 2016
- ^ “Kingdom of Saudi Arabia - M1A2S Saudi Abrams Main Battle Tanks and M88Al/A2 Heavy Equipment Recovery Combat Utility Lift Evacuation System (HERCULES) Armored Recovery Vehicles (ARV)”. Defense Security Cooperation Agency. 9 tháng 8 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2016. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(trợ giúp)
- ^ “Saudi Losses in Yemen War Exposed by US Tank Deal”.
- ^ “Australian National Audit Office report on the DMO project Land 907”. Anao.gov.au. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009.
- ^ “M1A1/2 Abrams Main Battle Tank”. Truy cập 18 tháng 2 năm 2015.
- ^ “Armor: Iraq Getting M-1A1 Tanks”. Strategypage.com. Ngày 3 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009.
- ^ “Procurement: Iraq Buys What It Knows”. Strategypage.com. Ngày 18 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009.
- ^ "Iraqi military plans major arms purchase". Your Defence News, 16 tháng 12 năm 2008.
- ^ M1 Abrams Tanks for Iraq. Defense Industry Daily, 15 tháng 3 năm 2009.
- ^ M1 Abrams. Militarium.net (Polish to English translation)
- ^ The 2006 Saudi Shopping Spree: $2.9B to Upgrade M1 Abrams Tank Fleet
- ^ John Pike. “Lima Army Tank Plant (LATP)”. Globalsecurity.org. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009.
- ^ a ă â John Pike. “M1 Abrams Main Battle Tank”. Globalsecurity.org. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- King of the Killing Zone by Orr Kelly, 1989. W.W. Norton Company.
- Rostker, Bernard: Environmental Exposure Report:Depleted Uranium in the Gulf. DoD Publication, 1998.[1].
- United States General Accounting Office:Operation Desert Storm: Early Performance Assessment of Bradley and Abrams. Washington, tháng 1 năm 1992.PDF.
- Halberstadt, Hans. Desert Storm Ground War. Osceola, WI, Motorbooks International, 1991. 128 pp.
- Hilmes, Rolf (ngày 1 tháng 12 năm 2004). “Arming Future MBTs - Some Considerations”. Military Technology (Mönsch).
- Hunnicutt, R. P. "Patton: A History of the American Main Battle Tank." 1984, Presidio Press; ISBN 0-89141-230-1.
- Forty, George: Tank Action. From the Great War to the Gulf, Allan Sutton Publishing Ltd., Phoenix Mill 1995.
- Zaloga Steven J., & Sarson, Peter: M1 Abrams Main Battle Tank 1982-1992. Osprey Military, New Vanguard. Reed International Books Ltd, 1993.
- “M1 Abrams Main Battle Tank”. FAS Military Analysis Network. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2004.
- “TUSK to update Abrams for urban battle”. Army News Service. Truy cập 6 tháng 4 năm 2005.
- Army Times - Two soldiers die in attack on Abrams tank, 29 tháng 10 năm 2003
- DoD News: DoD Identifies Army Casualty - 25 tháng 12 năm 2005 attack
- DoD News: DoD Identifies Army Casualties - 04 tháng 6 năm 2006 incident
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Free Android Game "Tank Quiz 2" https://play.google.com/store/apps/details?id=com.knowworldoftanksmodern
- Abrams U.S. Army Fact File
- Official Abrams page on General Dynamics Land Systems site
- M1A1/M1A2 Abrams Main Battle Tank on Army-Technology.com
- M1A1/2 Abrams page on the Armor Site
- Main Battle Tank M1A1 Abrams on Enemyforces.com
- Anatomy of an M1 Abrams on military.discovery.com
- M1 Abrams page, with a detailed overview of how the tank works on howstuffworks.com
- M-1 Tank Urban Survivability Kit (TUSK), M1A1 AIM Upgrade, and M1A2 SEP Upgrade on Defense-Update.com
- M1 Abrams Main Battle Tank page on GlobalSecurity.com
- AGT1500 Tubine Technology on Honeywell.com
- http://www.defenseindustrydaily.com/M1-Abrams-Tanks-for-Iraq-05013/
- Một số hình ảnh của M1 Abrams
- Giới thiệu sơ M1 Abrams

markdown:
# M1 Abrams
|M1 Abrams|
|
|![]()
[Xe tăng chiến đấu chủ lực](/wiki/Xe_t%C4%83ng_chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u_ch%E1%BB%A7_l%E1%BB%B1c) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)
Xem
[Bên sử dụng](/wiki/M1_Abrams#Bên_sử_dụng) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Flag_of_South_Korea.svg/23px-Flag_of_South_Korea.svg.png)
[Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Flag_of_Morocco.svg/23px-Flag_of_Morocco.svg.png)
[Maroc](/wiki/Maroc) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Flag_of_Greece.svg/23px-Flag_of_Greece.svg.png)
[Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Flag_of_Australia.svg/23px-Flag_of_Australia.svg.png)
[Úc](/wiki/%C3%9Ac) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Flag_of_Egypt.svg/23px-Flag_of_Egypt.svg.png)
[Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Flag_of_Iraq.svg/23px-Flag_of_Iraq.svg.png)
[Iraq](/wiki/Iraq) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Flag_of_Canada.svg/23px-Flag_of_Canada.svg.png)
[Canada](/wiki/Canada) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Flag_of_Israel.svg/21px-Flag_of_Israel.svg.png)
[Israel](/wiki/Israel) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Flag_of_Indonesia.svg/23px-Flag_of_Indonesia.svg.png)
[Indonesia](/wiki/Indonesia) [Chiến tranh vùng Vịnh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_v%C3%B9ng_V%E1%BB%8Bnh)(Chiến dịch Bão táp Sa mạc) [Chiến tranh Afghanistan](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Afghanistan_(2001-hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i)&action=edit&redlink=1)(Chiến dịch Tự do Bền vững) [Iraq War](/w/index.php?title=Iraq_War&action=edit&redlink=1)(Chiến dịch Iraq Tự do) [Lima Army Tank Plant](/w/index.php?title=Lima_Army_Tank_Plant&action=edit&redlink=1)(1980-hiện tại) [[1]](#cite_note-globalsecurity.org-1) [Detroit Arsenal Tank Plant](/w/index.php?title=Detroit_Arsenal_Tank_Plant&action=edit&redlink=1)(1982-1996) [[2]](#cite_note-dodfy99-2)
9,5-12 triệu USD (phiên bản M1A2/thời giá 2015)
[[3]](#cite_note-LATP-3) [Biến thể](/wiki/M1_Abrams#Biến_thể_và_nâng_cấp) [tấn thiếu](/wiki/T%E1%BA%A5n_(M%E1%BB%B9))(61,3 [t](/wiki/T%E1%BA%A5n); 60,4 [tấn Anh](/wiki/T%E1%BA%A5n_(Anh)))
M1A2: 72,2
[tấn thiếu](/wiki/T%E1%BA%A5n_(M%E1%BB%B9))(65,5 [t](/wiki/T%E1%BA%A5n); 64,5 [tấn Anh](/wiki/T%E1%BA%A5n_(Anh))) [[4]](#cite_note-4)
Chiều dài thân: 26,02 ft (7,93 m)
[Chobham](/w/index.php?title=Gi%C3%A1p_Chobham&action=edit&redlink=1), [giáp RH](/w/index.php?title=Rolled_homogeneous_armour&action=edit&redlink=1), giáp thép bọc [uranium nghèo](/w/index.php?title=Uranium_ngh%C3%A8o&action=edit&redlink=1)
chính
[M68](/w/index.php?title=Royal_Ordnance_L7&action=edit&redlink=1)với 55 viên đạn (M1)
Pháo nòng trơn 120 mm
[M256](/w/index.php?title=Rheinmetall_120_mm_gun&action=edit&redlink=1)với 40 viên đạn (M1A1, M1A2, M1A2SEP))
phụ
[súng máy hạng nặng](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng) [M2HB](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y_M2_Browning), 1.000 viên đạn
2 x
[7.62 mm (.308)](/wiki/7.62%C3%9751mm_NATO) [súng máy](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y) [M240](/wiki/M240)(1 trục, 1 đồng trục, 11.400 viên đạn) [Honeywell AGT1500](/w/index.php?title=Honeywell_AGT1500&action=edit&redlink=1)C
1,500 shp (1,120 kW)
M1A2: 23,1 hp/tấn
[Thanh xoắn](/w/index.php?title=Torsion_beam_suspension&action=edit&redlink=1)
0,43 m (1 ft 5 in) (M1A2)
[[5]](#cite_note-5)
Với hệ thống NBC: 279 mi (449.19 km)
Việt dã: 30 mph (48,3 km/h)
**M1 Abrams** là loại xe tăng chủ lực do hãng [General Dynamics](/w/index.php?title=General_Dynamics&action=edit&redlink=1) của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) sản xuất năm 1980, theo thiết kế của [Chrysler Defense](/w/index.php?title=Chrysler_Defense&action=edit&redlink=1). Tên hiệu xe được đặt theo tên của [Creigton Williams Abrams Jr](/wiki/Creighton_Abrams), [Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Tham_m%C6%B0u_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_li%C3%AAn_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) kể từ tháng 12 năm 1972 đến trước khi ông qua đời vào năm 1974. Hiện tại, đây là loại xe tăng chiến đấu chủ lực thông dụng nhất trong [quân đội Hoa Kỳ](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3).
Trên cơ sở M1, đã sản xuất xe bắc cầu hạng nặng
[HAB](/w/index.php?title=HAB&action=edit&redlink=1), xe tăng phá mìn [TMMCR](/w/index.php?title=TMMCR&action=edit&redlink=1), xe sửa chữa, cứu kéo [ARV-90](/w/index.php?title=ARV-90&action=edit&redlink=1).
Các xe M1 (phiên bản M1A1, M1A2) đã được sử dụng trong 2 cuộc [chiến tranh vùng Vịnh]] và đang được xuất khẩu sang nhiều nước khác.
## Mục lục
[1 Lịch sử ra đời](#Lịch_sử_ra_đời) [2 Tính cơ động](#Tính_cơ_động) [3 Thiết kế bên trong và bên ngoài](#Thiết_kế_bên_trong_và_bên_ngoài) [4 Khả năng bảo vệ](#Khả_năng_bảo_vệ) [5 Hỏa lực](#Hỏa_lực) [6 Lịch sử chiến đấu](#Lịch_sử_chiến_đấu) [7 Các phiên bản](#Các_phiên_bản) [8 Các nước sử dụng](#Các_nước_sử_dụng) [9 Chú thích](#Chú_thích) [10 Tham khảo](#Tham_khảo) [11 Liên kết ngoài](#Liên_kết_ngoài) [12 Xem thêm](#Xem_thêm)
## Lịch sử ra đời[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=1)]
Từ giữa thập niên 70, giới lãnh đạo quân đội Mĩ bắt đầu thúc đẩy việc hiện đại hoá quân đội để hạn chế nguy cơ thất bại trên chiến trường. Công nghệ kĩ thuật của Mĩ vào lúc đó vẫn chưa thể hiện tương xứng trên chiến trường Việt Nam. Môi trường khắc nghiệt và chi phí leo thang của cuộc chiến ngăn cản ý định hiện đại hoá quân đội cho tới khi cuộc chiến Việt Nam đã hoàn toàn kết thúc. Cuộc chiến chống du kích trong rừng đã kết thúc, thế trận lúc này được tập trung vào những cuộc chiến siêu quy mô ở chiến trường
[châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u)- [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Cùng với đó là cuộc chiến giữa [Israel](/wiki/Israel) và các nước [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng) với những cuộc đấu tăng lớn kèm theo nhiều kinh nghiệm chiến trường từ đồng minh Israel khiến cho việc hiện đại hoá tập trung vào lĩnh vực tăng-thiết giáp.
Từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 đến tận những năm 1980, lực lượng tăng của Mĩ chủ yếu dựa trên sự phát triển của cái rễ M26 Persing thành các ngọn
[M46](/w/index.php?title=M46&action=edit&redlink=1), [M47](/w/index.php?title=M47&action=edit&redlink=1), [M48](/w/index.php?title=M48&action=edit&redlink=1), M60. Những nỗ lực thay thế đột phá như [MBT-70](/w/index.php?title=MBT-70&action=edit&redlink=1), T95 đều thất bại vì chi phí cao và quá phức tạp. M1 đã ra đời vào đúng thời điểm lý tưởng với các công nghệ vừa mới ra đời: giáp composite, thiết bị quan sát đêm bằng hồng ngoại, thiết bị xác định khoảng cách bằng laser, máy tính đạn đạo và động cơ turbine. Những công nghệ này sau đó đã được trang bị cho xe tăng M1. Rút kinh nghiệm thất bại từ MBT-70, người Mỹ quyết định thiết kế Abram theo một hướng mới: thay vì cố gắng chế tạo loại xe tăng tốt nhất thế giới, họ chế tạo loại xe tăng tốt và có chi phí vừa phải. So với [Leopard 2](/wiki/Leopard_2) của [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) và [Challenger](/w/index.php?title=Challenger&action=edit&redlink=1) của [Anh](/wiki/Anh), Abram có giá rẻ hơn nhưng vẫn là một loại xe tăng hiện đại.
M1 là đỉnh cao của chương trình thay thế M60 bắt đầu từ những năm 1960. Một trong những cố gắn đầu tiên trong chương trình là MBT-70 của liên minh Mĩ-Đức, tuy nhiên dự án MBT-70 đã thất bại với sự rút lui của Đức vì quá phức tạp và tốn kém. Phiên bản ít phức tạp hơn của MBT-70 là
[XM803](/w/index.php?title=XM803&action=edit&redlink=1) được nghiên cứu tuy nhiên vẫn bị huỷ vào cuối năm 1971. Tháng 2 năm 1972, nhóm nghiên cứu xe tăng chủ lực (MBT) mới được thành lập tại [Fort Knox](/w/index.php?title=Fort_Knox&action=edit&redlink=1) dưới quyền của thiếu tướng [William Desobry](/w/index.php?title=William_Desobry&action=edit&redlink=1) để nghiên cứu yêu cầu cho loại MBT mới. Những yêu cầu cho loại MBT mới được đặt theo thứ tự ưu tiên: Sự an toàn của tổ lái, khả năng giám sát và phát hiện mục tiêu, tỉ lệ trúng của phát đạn đầu và các phát sau, thời gian phát hiện và bắn mục tiêu thấp, độ di động trên địa hình mở, tích hợp vũ khi đầy đủ, sự an toàn cho thiết bị, môi trường cho tổ lái, sự lộ diện của xe, tăng tốc và giảm tốc, sắp xếp đạn, yếu tố con người, khả năng sản xuất, tầm hoạt động, tốc độ, hậu cần, khả năng phát triển, thiết bị hỗ trợ và khả năng chuyên chở(bằng máy bay, xe...). Việc sản xuất phiên bản thử nghiệm xe tăng [XM815](/w/index.php?title=XM815&action=edit&redlink=1) sau đó được trao cho hai nhà thầu [Chrysler](/w/index.php?title=Chrysler&action=edit&redlink=1)(sản xuất M60) và [GM](/w/index.php?title=GM&action=edit&redlink=1)(chế tạo MBT-70) vào tháng 6 năm [1973](/wiki/1973).
Sự lựa chọn vũ khí tập trung vào ba loại pháo chính: M68 105mm có sẵn,
[pháo nòng xoắn](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_n%C3%B2ng_xo%E1%BA%AFn&action=edit&redlink=1) 110mm của Anh và [pháo Rheinmentall](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_Rheinmentall&action=edit&redlink=1) 120mm nòng trơn của Đức. người Mỹ sau đó quyết định chọn pháo 105mm vì những tiến bộ trong chế tạo [đạn APFSDS DU](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1n_APFSDS_DU&action=edit&redlink=1) cho khả năng xuyên giáp cao ( [đạn M833](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1n_M833&action=edit&redlink=1) nâng cấp có khả năng xuyên phá 420mm RHA ở khoảng cách 2.000 mét), xấp xỉ so với nhiều loại đạn APFSDS lõi tungsten khác ( [đạn 120mm APFSDS](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1n_120mm_APFSDS&action=edit&redlink=1) của Anh có khả năng xuyên 400mm, đạn 3BM32 cỡ 125mm của [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) có thể xuyên 450mm) mà vẫn giữ được tiêu chuẩn cho quân đội. Hơn nữa khi nghiên cứu pháo 120mm của Đức, người Mỹ kết luận rằng nó quá phức tạp và mắc tiền đối với tiêu chuẩn của Mĩ. Phiên bản được đơn giản hoá rẻ tiền hơn là [M256](/w/index.php?title=M256&action=edit&redlink=1) sau đó được cho ra đời cùng vài điều chỉnh trong hệ thống điều khiển hoả lực. Phiên bản M256 không ra đời kịp lúc cho sản xuất hàng loạt với xe tăng Abram.
Ngoài ra cũng có một số ý tưởng phát triển độc đáo:
[tên lửa chống tăng](/wiki/T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_%C4%91i%E1%BB%81u_khi%E1%BB%83n_ch%E1%BB%91ng_t%C4%83ng) phóng từ pháo chính như loại [tên lửa Shillelagh](/w/index.php?title=T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_Shillelagh&action=edit&redlink=1) 152mm của xe tăng [M551 Sheridan](/w/index.php?title=M551_Sheridan&action=edit&redlink=1), [M60A2 Paton](/w/index.php?title=M60A2_Paton&action=edit&redlink=1) và MBT-70 phiên bản của Mĩ nhưng bị huỷ bỏ vì nhiều tiến bộ trong hệ thống điều khiển hoả lực (FCS) chính xác cao cũng như thực tế là đạn pháo thường có giá chỉ bằng 5% giá tên lửa. Một ý tưởng khác là lắp 1 pháo 25mm Bushmaster đồng trục với pháo chính để tiêu diệt các thiết giáp nhẹ nhằm giảm tiêu thụ đạn cho pháo chính (bị huỷ vì quyết định chế tạo dòng [IFV Bradley](/w/index.php?title=IFV_Bradley&action=edit&redlink=1)).
Một quan ngại khác là về sự an toàn của chiếc MBT mới. Trong lịch sử, nguyên nhân chính của việc mất mát xe tăng chạy bằng động cơ diesel là do đạn bốc cháy. Để khắc phục điều này, khoang chứa đạn của XM815 được thiết kế để đặt sau tháp pháo để tránh bị bắt lửa khi vỏ xe bị xuyên phá.
Cách thức phát triển công đoạn nghiên cứu, chế tạo MBT mới của quân đội Mĩ cũng khá khác lạ. Đó là đặt hàng phiên bản mẫu từ hai hãng Chrysler Defense và GM. Người của quân đội Mĩ không dính líu sâu vào việc nghiên cứu chế tạo MBT mới mà chủ yếu là quản lý ở cấp cao của chương trình và thực hiện những cuộc kiểm tra sau này. Tuy nhiên cách thức này giúp cho thế hệ MBT mới tốt hơn và có giá rẻ hơn. Hai nhà thầu đã đồng ý phát triển XM815 vào tháng 6 năm 1973. GM thiết kế 1 mẫu xe sử dụng động cơ diesel, Chrysler thì sử dụng động cơ turbine. Ngoài những yêu cầu kĩ thuật cho loại MBT mới thì yêu cầu về giá cả không vượt quá 507.790 USD/chiếc (thời giá năm 1972) cũng được đặt ra.
Tháng 7 năm 1973, một nhóm nghiên cứu của Mĩ đến thăm cơ sở nghiên cứu ở
[Chobham](/w/index.php?title=Chobham&action=edit&redlink=1), Anh để tìm hiểu về loại giáp đặc biệt đang được phát triển. Loại giáp mới này có tên [Burlington](/wiki/Burlington) đặt bởi quân đội Mĩ hay tên thông dụng hơn là Chobham. Loại giáp mới này cho khả năng kháng cự đối với đạn nổ lõm cao hơn rất nhiều so với giáp thép.
Cuối năm 1973, chương trình XM815 được đổi tên thành XM1.
Việc quyết định áp dụng giáp Chobham lên M1 cũng buộc hai nhà thầu thiết kế lại lớp ngoài của giáp cho phù hợp. Hai mẫu thử nghiệm của hai nhà thầu sau đó được đưa tới bãi thử
[Aberdeen](/wiki/Aberdeen) và các cuộc thử nghiệm bắt đầu từ tháng 1 đến tháng 5 năm [1976](/wiki/1976).
Cùng lúc đó, Mĩ cũng đang hối thúc các đồng minh châu Âu trong
[NATO](/wiki/NATO) tiêu chuẩn hoá các loại vũ khí của mình. Chính quyền Đức lúc đó đề nghị Mĩ nên xem xét việc dùng Leopard 2 làm MBT mới của Mĩ để khởi động cho kế hoạch tiêu chuẩn hoá NATO. Dù làm khó chịu nhiều nhà lãnh đạo quân đội, bộ quốc phòng Mĩ vẫn quyết định đồng ý xem xét Leopard 2. Một phiên bản của Leopard 2 là [Leopard 2 AV](/w/index.php?title=Leopard_2_AV&action=edit&redlink=1) sau đó được đưa tới Mĩ vào mùa thu năm 1976 để nghiên cứu. Leopard 2 được đánh giá là có hệ thống điều khiển hoả lực tốt hơn, nhưng lại yếu hơn về giáp, cách chứa đạn, xoay tầm hướng của tháp pháo và yếu tố quyết định: Leopard 2 mắc hơn 25% so với XM1. Tháng 1 năm 1977, cả hai nước quyết định chỉ nên tiêu chuẩn hoá vài phần của xe tăng thay vì là nguyên cả xe. Mĩ quan tâm tới việc trang bị [pháo Rheinmentall 120mm](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_Rheinmentall_120mm&action=edit&redlink=1) cho xe tăng M1 tương lai còn Đức thì cân nhắc việc dùng động cơ turbine [AGT-1500](/w/index.php?title=AGT-1500&action=edit&redlink=1) cho xe tăng Leopard.
Ban đầu, quân đội Mĩ tỏ vẻ muốn giao hợp đồng cho GM vì thích thiết kế của GM hơn, tuy nhiên quân đội vẫn muốn GM thay đổi lại thiết kế cho động cơ turbine AGT-1500. Ý định dùng động cơ turbine của quân đội cũng là vì những kết quả tốt từ động cơ turbine trực thăng trong những năm 1960. Quân đội Mĩ phát hiện rằng động cơ turbine có thời gian hoạt động cao hơn trước khi cần đại cần tu giúp xe giảm nhiều chi phí hoạt động. Người ta thường quên rằng chi phí hoạt động và bảo dưỡng của 1 xe tăng thường ngang với giá của chính nó. Văn phòng bộ trưởng quốc phòng (ODS) chống lại ý định của quân đội và đề nghị tiến hành việc giao thầu sau những thử nghiệm kiểm tra cuối cùng sau khi 2 nhà thầu đã hoàn tất mẩu thử với việc thay động cơ và chỉnh lại tháp pháo cho khẩu 120mm trong tương lai. Chrysler quyết định thay đổi thực sự thiết kế của phiên bản XM1 để giảm giá thành, vốn là yếu tố quan trong mà ODS đề ra. Nhóm nghiên cứu của Chrysler dưới sự lãnh đạo của Dr Philip Lett Jun thiết kế lại lớp ngoài của loại giáp đặc biệt ở tháp pháo để tăng ưu thế về công nghệ. Thiết bị quan sát của xạ thủ cũng được đặt xa ra khỏi vị trí của xa trưởng để tránh cản tầm nhìn của xa trưởng. Nhiều cải tiến và đơn giản hoá được thêm vào nắp vòm của xa trưởng và hệ thống xát định khoảng cách bằng laser.
Ngày 12 tháng 11 năm 1976, mẫu xe của Chrysler được chọn thực hiện hợp đồng phát triển kĩ thuật mức độ lớn (FSED). Giai đoạn FSED đòi hỏi Chrysler sản xuất 11 xe tăng thí điểm cho kiểm tra. Chiếc đầu tiên được giao vào tháng 2 năm 1978. Kiểm tra sau đó phát hiện sự cố do động cơ turbine bị nhiễm cát và bùn bị dính vào bánh răng trên xích. Để giải quyết, người ta cải tiến các bộ lọc không khí và các tấm chắn bùn đơn giản. Những xe tăng này sau đó được đưa vào kiểm tra sự an toàn với nhiều loại đạn khác nhau trong khi xe chở đầy đủ nhiên liệu và đạn dược. Cuộc thử nghiệm đã thành công và làm ấn tượng nhiều quan chức quân đội về sự vượt trội của M1 so với M60. Giai đoạn sản xuất quy mô nhỏ ban đầu được hco phép vào ngày 7 tháng 5 năm 1979. Có 110 chiếc được sản xuất trong giai đoạn này sau đó được đưa đikiểm tra khả năng hoạt động ở các bang
[Texas](/wiki/Texas), [Yuma](/w/index.php?title=Yuma&action=edit&redlink=1), [Arizona](/wiki/Arizona), điều kiện cực ở [Alaska](/wiki/Alaska), điều kiện nhiệt đới ở [Florida](/wiki/Florida) và điều kiện điện từ và phóng xạ ở bãi thử tên lửa [White Sand](/w/index.php?title=White_Sand&action=edit&redlink=1).
XM1 được đưa vào sản xuất hàng loạt vào tháng 2 năm
[1981](/wiki/1981) và được xếp loại tuyệt mật. Ban đầu người ta định đặt tên của tướng [Geogre C. Marshall](/w/index.php?title=Geogre_C._Marshall&action=edit&redlink=1), tuy nhiên vì liên hệ đến tăng nên người ta chọn tên của tướng Creighton Abram, chỉ huy tiểu đoàn tăng của sư đoàn thiết giáp số 4 và là chỉ huy quân đội quân đội Mĩ tại Việt Nam sau này. Xe tăng M1 Abram cuối cùng được sản xuất ở hai nhà máy sản xuất tăng ở [Lima](/wiki/Lima) ( [Ohio](/wiki/Ohio)) và [Detroit](/wiki/Detroit) ( [Michigan](/wiki/Michigan)). Trong giai đoạn này thì Chrysler Defense, phân nhánh quân sự của tập đoàn Chrysler bị bán cho General Dynamic Land Systems(GDLS). [[6]](#cite_note-loại_tăng_thiết_giáp_của_Mĩ-6)
## Tính cơ động[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=2)]
Động cơ của xe tăng Abram là động cơ AGT-1500 đa nhiên liệu kiểu turbine khí. Động cơ turbine khí nhỏ hơn và có ít bộ phận hơn và ít ồn hơn so với động cơ piston có cùng công suất. Tuy nhiên động cơ turbine khí tốn nhiều nhiên liệu hơn và toả nhiều nhiệt hơn so với động cơ piston. Các biến thể của M1Abram có tầm hoạt động (khi mang đầy nhiên liệu) trong khoảng 350–410 km,
Động cơ AGT-1500 có trọng lượng khoảng 3,855 kg. Có thể thay thế các phần riêng rẽ của hệ thống động cơ-truyền động mà không cần phải lấy nguyên toàn bộ hệ thống ra. Thời gian để lấy toàn bộ động cơ và hệ thống truyền động tự động chỉ mất 1h(đối với M60 là 4h). Để khởi động, M1 ngốn 34 lít xăng JP-8. M1 có thể tăng tốc từ 0 lên 32 km/h trong 7s. Nguyên lý hoạt động của động cơ turbine khí là hút không khí vào trong một máy nén có áp suất cao. Tại đây, không khí được trộn với nhiên liệu và đốt cháy. Luồng hơi nóng có áp suất cao từ máy nén thổi tiếp vào trong làm xoay cánh quạt turbine, vận hành động cơ. Sau đó luồng hơi được thải một phần, một phần luồng hơi được đưa vào bộ thu hồi khí để sử dụng lại. Hệ thống bánh răng truyền động truyền lực xoay của cánh quạt vào 2 bánh xe chủ động ở sau xe. Cuối cùng, động cơ của M1 là loại không khói.
Hệ thống treo của M1 bao gồm 7 thanh đòn nối với bánh xe đi đường ở mỗi bên thân xe. Các thanh đòn này có trục ở giữa để gắn hai bánh xe đi đường lại với nhau thành một bánh đôi. 14 thanh đòn này được nối với nhau bằng các thanh xoắn làm từ thép có độ cứng cao. Các thanh xoắn này chạy ngang thân xe, nối 2 thanh đòn ở hai bên sườn lại với nhau. Hệ thống truyền động của M1 cho phép bánh xe đi đường có thể di chuyển lên xuống 38 cm. Để ổn định các thanh xoắn, 6 thiết bị giảm sốc ở các cặp bánh số 1,2 và 7. Các thiết bị giảm sốc giúp xe không bị đung đưa trên các thanh xoắn khi di chuyển. Bởi vì các bánh đi đường ở đầu thường chịu ảnh hưởng lớn của địa hình nên cặp bánh 1, 2 được trang bị thiết bị giảm sốc. Bánh xe cuối được trang bị thiết bị giảm sốc để ổn định xích xe trước khi đi vào bánh răng của bánh truyền động. Hệ thống truyền động của M1 bao gồm 4 số tiến và 2 số lùi.
Xích T-158 được bọc cao su rộng 61 cm, phần tiếp xúc với mặt đất dài khoảng 7,6m. Các mắt xích bị hỏng có thể được thay thế. Bình xăng bao gồm 4 khoang chứa 1.909 lít của M1 có thể giúp xe lái được trong khoảng 8 tiếng đồng hồ tuỳ theo điều khiện khác nhau. Trong điều kiện lý tưởng, một xe tăng cần 10 phút để nạp nhiên liệu, một trung đội(4 xe tăng) cần 30 phút. Mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình:
- 0,6 dặm (0,96 km) cần 1 gallon(3,785l) nhiên liệu.
- Hơn 30 gallon (227l) đi được 1h trên địa hình lý tưởng.
- 60 gallon (454l) khi di chuyển trên địa hình ghồ ghề.
- Lưỡi cày mìn tăng 25% tiêu thụ nhiên liệu.
Cần lưu ý rằng phiên bản M1A2 SEP chỉ có bình xăng 3 khoang dung tích 1.680 lít nên tầm hoạt động ngắn hơn(350 km) so với các phiên bản khác. Tốc độ di chuyển cao nhất trên địa hình gồ ghề của M1 là 48 km/h, cao gấp đôi so với M60A3. M1 có thể tăng tốc từ 0 lên 32 km/h chỉ trong 7s trên đường. Tốc độ di chuyển cao nhất trên đường trung bình khoảng 67 km/h cho phiên bản mang pháo 120mm. Tốc độ tối đa của M1 có thể cao hơn nếu không có thiết bị điều chỉnh vận tốc của động cơ. Trọng lượng lớn (M1A1 nặng 57 tấn, M1A2 nặng 67 tấn khiến cho tốc độ di chuyển trên địa hình ẩm ướt và đất mềm cũng như khả năng vượt hào bị hạn chế nhiều, tuy nhiên nó giúp cho xe an toàn hơn khi lái trên địa hình ghồ ghề. M1 không có hiện tượng bay lên khỏi mặt đất sau khi vượt qua chướng ngại vật như các xe tăng có trọng lượng dưới 50 tấn, thay vào đó, nó lướt qua chướng ngại, xích xe vẫn áp sát mặt đường, cho phép tổ lái của xe M1 ít chịu rung lắc, điều này đặc biệt quan trọng đối với người nạp đạn (do M1 không có bộ nạp đạn tự động, nếu xe rung lắc quá mạnh trên đường ghồ ghề thì người nạp đạn sẽ không thể nạp đạn cho pháo được). Trọng lượng nặng và hệ thống treo thuỷ lực của M1 giúp cho nó di chuyển một cách êm ái trên địa hình ghồ ghề. Động cơ turbine khí giúp M1 di chuyển ít ồn và tuổi thọ động cơ cao hơn so với động cơ diesel của M60.
Nhờ có hệ thống lọc không khí trước khi đưa vào động cơ nên M1 không chịu nhiều ảnh hưởng do cát bụi và thời tiết.
## Thiết kế bên trong và bên ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=3)]
Vị trí của xa trưởng: được trang bị sáu kính quan sát có thể quan sát toàn bộ 360 độ quanh xe. Thiết bị quan sát hồng ngoại độc lập (ITV/independent thermal viewer) của hãng Texas Instruments cung cấp khả năng quan sát ngày và đêm độc lập (với xạ thủ) được ổn định, có thể quan sát 360 độ, tự động quét khu vực, tự động chuyển thông tin về mục tiêu cho xạ thủ và một hệ thống điều khiển hỏa lực dự phòng cho phép xa trưởng sử dụng pháo chính. Khẩu M2 của xa trưởng cũng được trang bị một kính nhắm 3X.
Vị trí của xạ thủ: được trang bị GPS (gunner’s primary sight/(thiết bị) ngắm chính của xạ thủ) từ Electro-Optical Systems Division của công ty Hughes Aircraft. Hệ thống tạo ảnh hồng ngoại (thermal imaging systerm/TIS) cũng của công ty Hughes tạo ra một hình ảnh dựa trên sự khác biệ về nhiệt độ của các vật thể trong khu vực nhìn thấy. Hình ảnh tạo ra được hiển thị trong một thị kính cùng với thông số về khoảng cách có sai số dưới 10m từ thiết bị xác định khoảng cách bằng laser của Hughes. Cùng với đó là một máy tính đạn đạo. Dữ liệu về khoảng cách được truyền trực tiếp vào máy tính đạn đạo, sau đó được tự động tính toán. Dữ liệu bao gồm: 1) Góc bắn đón, 2) Góc nâng hạ của pháo chính được tính bằng cảm ứng đầu nòng đặt trên pháo chính, 3) Dữ liệu về gió đo bằng cảm biến gió trên nóc tháp pháo, 4) dữ liệu từ con quay hồi chuyển đặt tại trung tâm của nóc tháp pháo. Cuối cùng, người xa trưởng hay xạ thủ sau đó đưa thông tin về loại đạn, nhiệt độ và áp suất khí áp vào. GPS được trang bị hai kính quan sát đôi 3X và 10x ban ngày cũng như 3X và 10X ban đêm. Ngoài GPS, còn có một kính nhắm phụ trợ 8X khác.
Vị trí của người nạp đạn: không được trang bị các thiết bị điều khiển hỏa lực đặc biệt nào. Tuy nhiên, từ vị trí của mình, người nạp đạn có thể quan sát toàn bộ bên trong xe, điều này rất quan trọng nên hầu hết xa trưởng đều chọn người có kinh nghiệm nhiều thứ hai vào vị trí của người nạp đạn. Phía sau lưng người nạp đạn là khoang chứa đạn của pháo chính được ngăn cách bằng một lớp cửa thép. Để lấy đạn từ khoang, người nạp đạn phải nhấn giữ một nút để mở cửa trượt ngăn cách. Khi buôn nút, của tự động đóng lại. Trên nắp ra vào của người nạp đạn cũng có một kính quan sát 1X có thể xoay 360 độ.
Vị trí của lái xe: Lái xe có một ghế ngồi tự ngã về sau khi hách ra vào đóng lại cũng như khi xe đang trong trạng thái hoạt động. Vị trí của lái xe cũng được thiết kế để thích hợp với 95% nam giới Mĩ, cho phép người lái dù mập hay ốm cũng có thể điều khiển xe. Bên cạnh lái xe có trang bị các thiết bị đo đạc và màn hình tiêu chuẩn thể hiện tình trạng nhiên liệu, điện năng của các pin, các thiết bị điện tử. Thiết bị quan sát của lái xe bao gồm ba kính quan sát cung cấp tầm nhìn 120 độ. Kính quan sát ở chính giữ có thể được gắn một thiết bị hồng ngoại để quan sát ban đêm hay trong điều kiện khói bụi.
## Khả năng bảo vệ[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=4)]
Với ưu tiên thiết kế hàng đầu là bảo vệ tố lái, M1 Abram là loại xe tăng được trang bị để tăng khả năng sống sót của tổ lái ngay cả khi giáp xe không cản nổi đạn của đối phương.
Như hầu hết các loại xe tăng được thiết kế vào thời chiến tranh lạnh, giáp xe tăng Abram được tập trung dày nhất ở 60 độ trước xe. Giáp của Abram được trang bị loại giáp Burlington theo tên gọi của
[Mĩ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) hay Chobham theo tên gọi của [Anh](/wiki/Anh). Giáp Chobham có khả năng chống đạn nổ lõm cao hơn nhiều so với thép thường. Đến cuối những năm 1980, xe tăng Abram (phiên bản M1A1HA) được tăng cường thêm giáp Uranium nghèo (DU) giúp tăng thêm khả năng chống đạn xuyên giáp bằng động năng. So với giáp thép thông thường, giáp Uranium nghèo có khả năng chống đạn cao hơn nhiều, tuy nhiên nhược điểm của nó là khối lượng nặng vì uranium nghèo nặng hơn gấp 1,7 lần so với [chì](/wiki/Ch%C3%AC) . Hiện tại tất cả các xe tăng của quân đội Hoa Kỳ đều được tăng cường thêm lớp giáp này [[7]](#cite_note-7)
Đằng sau lớp giáp cứng là một lớp chống miểng làm bằng Kevlar giúp chống lại mảnh vỡ của giáp khi giáp bị xuyên phá.
Thiết bị nhắm chính của xạ thủ (GPS) được trang bị cửa đóng mở để bảo vệ trước các loại miểng pháo và đạn súng cá nhân. Phía trước tháp pháo của M1 cũng được thiết kế khá vuông vức, các khí tài quan sát được đặt lùi về sau so với mặt trước của tháp pháo giúp tăng độ an toàn cho khí tài khi mặt trước tháp pháo bị tấn công bằng
[đạn HE](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1n_HE&action=edit&redlink=1) hoặc HEAT. Hai bên và phía sau tháp pháo được gắn những khung chứa hàng đôi khi cũng giúp giảm hiệu quả sát thương của các loại đạn HEAT. Hai bên sườn xe cũng được trang bị giáp hông (skirt armor) khá dày cũng nhằm mục đích giảm hiệu quả của đạn HEAT. Tuy nhiên những biện pháp này không thể bảo vệ xe hoàn toàn trước các loại đạn, nhất là những loại đạn HEAT hiện đại, kèm thêm một thực tế là phần động cơ phía sau thân xe hoàn toàn không thể chịu được bất kì loại đạn chống tăng nào. Nhằm khắc phục nhược điểm này, gói nâng cấp TUSK đã ra đời. Nâng cấp chính bao gồm giáp ERA lắp hai bên sườn thân xe và giáp lồng ở phía sau xe.
Ở bên trong xe, khoang chứa đạn của Abram được đặt sau tháp pháo, cá biệt với khoang chiến đấu bằng một lớp của thép. Khoang chứa đạn có hai tấm ván blow-off trên nóc. Khi đạn trong khoan phát nổ, sức nổ của chúng sẽ thổi bay các tấm ván blow-off, giải phóng sức nổ ra ngoài xe mà không gây thiệt hại cho tổ lái.
Phần thân dưới phía trước có hai bình nhiên liệu lớn. Tuy nhiên, chúng lại giúp tăng khả năng bảo vệ chống đạn từ phía trước cho xe. Chất lỏng cũng có khả năng chống đạn. Ví dụ như nước có khả năng chống đạn CE bằng 45% RHA, KE bằng 15%. Ethanol có khả năng chống đạn CE bằng 63% RHA, KE bằng 15%. Ngoài ra, hai bình nhiên liệu này có vỏ làm bằng các lớp nhôm có lỗ giống tổ ong kẹp giữa các tấm nhôm mỏng. Thiết kế này có khả năng chống đạn bằng 70% thép thông thường nhưng có chi phí thấp và trọng lượng nhẹ.
Ngoài ra, Abram còn được trang bị hệ thống chữa cháy tiên tiến bằng khí halon có khả năng phát hiện hoả hoạn chỉ trong 2 phần nghìn giây và dập tắt chúng trong vòng 1/4 giây. Cả khoang lái lẫn khoang động cơ đều có hệ thống chữa cháy bằng khi halon. Tuy nhiên, với dung tích bình xăng hơn 1900 lít, thì các hệ thống chữa cháy này chỉ có thể dập tắt các đám cháy nhỏ-vừa và cầm chân các đám cháy lớn để cho tổ lái có thời gian thoát thân. Trong trường hợp hệ thống tự động bị trục trặc, tổ lái có thể kích hoạt hệ thống chữa cháy bằng tay từ bên trong (đối với hệ thống dập lửa khoang lái) hoặc bên ngoài (đối với khoang động cơ).
Năm 2016, Lục quân Hoa Kỳ và Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ bắt đầu thử nghiệm hệ thống bảo vệ Trophy của Israel để bảo vệ các xe tăng Abrams của họ khỏi nguy cơ tấn công bằng RPG hiện đại và ATGM bằng cách gây nhiễu ( đối với ATGM) hoặc bắn những viên đạn nhỏ để làm lệch hướng quả tên lửa chống tăng. Quân đội Hoa Kỳ có kế hoạch đưa ra một lữ đoàn với hơn 80 xe tăng được trang bị Trophy đến châu Âu vào năm 2020. Kế hoạch lên đến 261 Abrams được nâng cấp với hệ thống, đủ cho ba lữ đoàn.
- Thiết bị phản ứng chống tên lửa(MCD) AN VLQ-8A:
Thiết bị phản ứng chống tên lửa AN VLQ-8A của hãng
[Sander](/w/index.php?title=Sander&action=edit&redlink=1)(thuộc công ty [Lockheed Martin](/wiki/Lockheed_Martin)) cung cấp khả năng bảo vệ tức thời chống lại một số lớn [tên lửa chống tăng](/wiki/T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_%C4%91i%E1%BB%81u_khi%E1%BB%83n_ch%E1%BB%91ng_t%C4%83ng) có điều khiển (ATGM) cho các loại xe thiết giáp.
Thiết bị AN VLQ-8A này có thể làm nhiễu các loại tên lửa SACLOS, qua đó ngăn chặn chúng tới được mục tiêu. Thời gian trung bình trước khi gặp sự cố của thiết bị này vào khoảng 400 h, được cho là rất đáng tin cậy và không cần bảo trì ở cấp độ lớn. Tất cả những gì cần làm cho một thành viên tổ lái là bật tắt hệ thống, lau chùi bụi đất để cho hệ thống hoạt động trong thời gian dài. Hệ thống này thường được đặt trên nóc tháp pháo xe tăng Abram. Tuy nhiên, nhược điểm của hệ thống là tên lửa ATGM không bị phá hủy, chúng chỉ đơn giản là hướng tên lửa ra xa mục tiêu ban đầu của nó, để lại tên lửa phát nổ ở nơi khác
- TUSK (Tank Urban Survability Kit)
Bao gồm: Giáp ERA cho tăng Abram (ARAT) 2 bên sườn xe, Giáp lồng phía sau xe, RWS cho súng máy.50 của xa trưởng, Tấm chắn đạn cho súng máy 7,62mm của người nạp đạn, Súng máy.50 đồng trục với pháo chính, Điện thoại liên lạc giữa tăng-bộ binh, Mũ nhắm bắn hồng ngoại khẩu
[M240](/wiki/M240) cho người nạp đạn
- TUSK 2: Thông tin về hệ thống bạo vệ này vẫn chưa được công bố.
- Ngụy trang và che dấu :
Tháp pháo được trang bị hai khẩu súng phóng lựu đạn khói với sáu ống phóng mỗi khẩu ( Xe M1A1 của Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ sử dụng phiên bản tám ống phóng). Chúng có thể tạo ra một khói dày ngăn chặn cả tầm nhìn và hình ảnh nhiệt . Động cơ cũng được trang bị một máy phát khói được kích hoạt bởi người lái xe. Khi được kích hoạt, nhiên liệu được phun vào ống khói tuabin nóng, tạo ra khói dày. Tuy nhiên, do sự thay đổi từ dầu diesel làm nhiên liệu chính cho việc sử dụng động cơ JP-8 , hệ thống này đã bị vô hiệu hóa đối với hầu hết các xe tăng Abrams ngày nay bởi vì có nguy cơ cao thiệt hại về hỏa hoạn đối với khoang động cơ. Quân đội Hoa Kỳ cũng có thể trang bị cho xe tăng Abrams của mình lớp ngụy trang Saab Barracuda khi cần thiết , cung cấp cho xe khả tránh khỏi việc bị phát hiện bởi các thiết bị hồng ngoại , cảm biến nhiệt và radar
[[8]](#cite_note-8)
## Hỏa lực[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=5)]
### Hệ thống điều khiển hoả lực[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=6)]
Hệ thống nhắm chính của M1 gồm kính quan sát đôi 10x và 3x ngày-đêm. Hệ thống hồng ngoại của Abram có tầm hoạt động vào khoảng hơn 4000 m. Máy tính đạn đạo của Abram tính đường đạn dựa trên các thông số: góc bắn (xác định bằn cảm biến đầu nòng), khoảng cách (xác định bằng hệ thống laser), tốc độ và hướng gió (cảm biến gió trên nóc xe), thông số từ con quay hồi chuyển, tốc độ của mục tiêu(xác định bằng máy đếm số vòng), nhiệt độ, áp suất khí quyển, loại đạn, nhiệt độ của đạn. Cộng chung lại, máy tính đạn đạo cho khả năng bắn chính xác 95% ở khoảng cách bình thường. Cả chỉ huy lẫn xạ thủ đều có thể sử dụng pháo chính. Trong trường hợp cần thiết, pháo chính và súng máy đồng trục của xe tăng Abram có thể được nhắm bắn bằng thiết bị nhắm phụ trợ 8X của xạ thủ (GAS/Gunner Auxiliary Sight). GAS có hai đầu ruồi để nhắm bắn loại đạn
[HEAT](/w/index.php?title=HEAT&action=edit&redlink=1) và loại đạn [APFSDS](/w/index.php?title=APFSDS&action=edit&redlink=1), [STAFF](/w/index.php?title=STAFF&action=edit&redlink=1). Khẩu [M2](/wiki/M%C3%A9t_vu%C3%B4ng) của xa trưởng được trang bị một kính nhắm 3X và có thể điều khiển từ trong xe. [[6]](#cite_note-loại_tăng_thiết_giáp_của_Mĩ-6)
### Súng-Pháo[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=7)]
Vũ khí của xe tăng Abram gồm ba loại: pháo chính,
[súng máy](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y) hạng nặng và súng máy hạng trung nếu không tính đến vũ khí riêng của tổ lái.
- Pháo chính của xe tăng M1 Abram gồm hai loại là M68 105mm (M1, M1IP) và M256 120mm (M1A1 về sau).
- Pháo M256 là loại pháo nòng trơn, phiên bản của kiểu
[pháo Rhenmental L44](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_Rhenmental_L44&action=edit&redlink=1)( [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)):
- Trọng lượng: 3084 kg
- Lực đẩy khi bắn: 7000 lb- giây
- Chiều dài nòng: 5,301 m
- Tuổi thọ của khoá nòng: 4500 phát
- Tuổi thọ của nòng: 1500 phát
- Pháo M256 bao gồm các tính năng:
- Bắn các loại đạn tiêu chuẩn NATO STANAG 4385
- Có bậu giữ khí nòng pháo
- Có tính năng cách nhiệt
- Có cảm biến đầu nòng
- Khoá nòng phải được người điều chỉnh trước khi bắn phát đầu tiên
- Không cân bằng đồng tâm
- Pháo M256 là loại pháo nòng trơn, phiên bản của kiểu
Các phiên bản:
- M256: phiên bản pháo nòng trơn L44 120 mm. Thông số như trên
[M256E1](/w/index.php?title=M256E1&action=edit&redlink=1): phiên bản của [pháo nòng trơn](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_n%C3%B2ng_tr%C6%A1n&action=edit&redlink=1)L55 120 mm(có nòng dài hơn 130 cm so với L44, tăng 30% thể hiện so với pháo thường cùng loại). Một phần của dự án nghiên cứu Hệ thống vũ khí xe tăng tiên tiến(Advanced Tank Armament System/ATAS). [[6]](#cite_note-loại_tăng_thiết_giáp_của_Mĩ-6)
- Súng máy đồng trục và phòng không hạng trung: là loại
[M240](/wiki/M240)bắn đạn 7,62x51mm tiêu chuẩn NATO. [[6]](#cite_note-loại_tăng_thiết_giáp_của_Mĩ-6)
- Súng máy phòng không hạng nặng: loại
[M2HB Browning](/w/index.php?title=M2HB_Browning&action=edit&redlink=1)bắn đạn.50 cal(12,7x99mm). [[6]](#cite_note-loại_tăng_thiết_giáp_của_Mĩ-6)
### Đạn[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=8)]
Đạn 120mm của Abram được sản xuất bởi hãng
[Alliant Techsystems](/w/index.php?title=Alliant_Techsystems&action=edit&redlink=1) và hãng [General Dynamics Ordnance and Tactical System](/w/index.php?title=General_Dynamics_Ordnance_and_Tactical_System&action=edit&redlink=1). Các sơ sở chính: [Primex Technologies](/w/index.php?title=Primex_Technologies&action=edit&redlink=1), St. Petersburg, [Florida](/wiki/Florida): trụ sở chính của nhà thầu [Alliant Techsystems](/w/index.php?title=Alliant_Techsystems&action=edit&redlink=1), [Minneapolis](/wiki/Minneapolis,_Minnesota), [Minnesota](/wiki/Minnesota): trụ sở chính của nhà thầu [Ver-Sa-Til Associates Inc.](/w/index.php?title=Ver-Sa-Til_Associates_Inc.&action=edit&redlink=1), [Chanhassen](/w/index.php?title=Chanhassen&action=edit&redlink=1), Minnesota: cánh đuôi và vỏ tách rời của đạn M830A1 [Wiltec Industries](/w/index.php?title=Wiltec_Industries&action=edit&redlink=1), [New Hope](/w/index.php?title=New_Hope&action=edit&redlink=1), Minnesota: thân của kíp nổ [NB 502 Inc.](/w/index.php?title=NB_502_Inc.&action=edit&redlink=1), [New Brighton](/w/index.php?title=New_Brighton&action=edit&redlink=1), Minnesota: đầu nổ lõm của đạn [M830A1](/w/index.php?title=M830A1&action=edit&redlink=1) [Motorola Inc.](/w/index.php?title=Motorola_Inc.&action=edit&redlink=1), [Scottsdale](/w/index.php?title=Scottsdale&action=edit&redlink=1), [Arizona](/wiki/Arizona): cảm biến khoảng cách của đạn M830A1 [Armtec Defense Products](/w/index.php?title=Armtec_Defense_Products&action=edit&redlink=1), [Coachella](/w/index.php?title=Coachella&action=edit&redlink=1), [California](/wiki/California): vỏ đạn loại cháy được [Nuclear Metals Inc.](/w/index.php?title=Nuclear_Metals_Inc.&action=edit&redlink=1), [Concord, Massachusetts](/w/index.php?title=Concord,_Massachusetts&action=edit&redlink=1): đầu xuyên của đạn [M829A2](/w/index.php?title=M829A2&action=edit&redlink=1) [Conco Inc.](/w/index.php?title=Conco_Inc.&action=edit&redlink=1), [Louisville](/wiki/Louisville), [Kentucky](/wiki/Kentucky): vỏ đựng kim loại PA116 [Ferrulmatic Operations](/w/index.php?title=Ferrulmatic_Operations&action=edit&redlink=1), [Totowa](/w/index.php?title=Totowa&action=edit&redlink=1), [New Jersey](/wiki/New_Jersey): đáy kim loại của vỏ đạn, các thành phần của đạn M830A1/M865 [Aerojet Ordnance](/w/index.php?title=Aerojet_Ordnance&action=edit&redlink=1), [Jonesboro](/w/index.php?title=Jonesboro&action=edit&redlink=1), [Tennessee](/wiki/Tennessee): đầu xuyên của đạn M829A2 [Bulova Technologies](/w/index.php?title=Bulova_Technologies&action=edit&redlink=1), [Lancaster](/w/index.php?title=Lancaster&action=edit&redlink=1), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania): ngòi nổ đầu đạn M830A1 [Flinchbaugh Technologies](/w/index.php?title=Flinchbaugh_Technologies&action=edit&redlink=1), [Red Lion](/w/index.php?title=Red_Lion&action=edit&redlink=1), Pennsylvania: đáy vỏ đạn M829A2, [M865](/w/index.php?title=M865&action=edit&redlink=1)và các thành phần của đạn M830A1 [Radford Army Ammunition Plant](/w/index.php?title=Radford_Army_Ammunition_Plant&action=edit&redlink=1), [Radford](/w/index.php?title=Radford&action=edit&redlink=1), [Virginia](/wiki/Virginia): thuốc phóng [Ray and Zimmerman Operations](/w/index.php?title=Ray_and_Zimmerman_Operations&action=edit&redlink=1), [Camden](/w/index.php?title=Camden&action=edit&redlink=1), [Arkansas](/wiki/Arkansas): kíp nổ [Trung tâm hậu cần và thử nhiệm đạn đạo quốc gia](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_h%E1%BA%ADu_c%E1%BA%A7n_v%C3%A0_th%E1%BB%AD_nhi%E1%BB%87m_%C4%91%E1%BA%A1n_%C4%91%E1%BA%A1o_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1), [Camden](/w/index.php?title=Camden&action=edit&redlink=1), Arkansas: thử nghiệm bắn đạn thật [Kilgore Operations](/w/index.php?title=Kilgore_Operations&action=edit&redlink=1), [Toone](/w/index.php?title=Toone&action=edit&redlink=1), [Tennessee](/wiki/Tennessee): kíp nổ [Eagle Pitcher Industries](/w/index.php?title=Eagle_Pitcher_Industries&action=edit&redlink=1), [Joplin](/w/index.php?title=Joplin&action=edit&redlink=1), [Missouri](/wiki/Missouri): pin nhiệt cho đạn M830A1 [Thyssen Precision Forge Inc.](/w/index.php?title=Thyssen_Precision_Forge_Inc.&action=edit&redlink=1), [Garner](/w/index.php?title=Garner&action=edit&redlink=1), [Bắc Carolina](/wiki/B%E1%BA%AFc_Carolina): kim loại ép cho đáy vỏ đạn
- Nhà máy đạn Iowa,
[Middletown](/w/index.php?title=Middletown&action=edit&redlink=1), [Iowa](/wiki/Iowa): tập trung, lắp rắp và đóng gói bên ngoài cho đạn
Đạn 120mm được sản xuất hầu như bằng tay theo những quy trình nghiêm ngặt, có rất nhiều khâu kiểm tra ở giữa những khâu chế tạo. Các khâu này kiểm tra được thực hiện bởi người hoặc máy, ví dụ như một loại máy giống máy X quang giúp kiểm tra từng vết nứt trên đáy viên đạn, hoặc đưa viên đạn vào buồng thử nghiệm mô phỏng viên đạn được đưa vào buồng phóng của pháo chính. Nếu viên đạn thất bại trong một kiểm tra quan trọng, toàn bộ công đọan có thể bị dừng lại cho đến khi tìm ra được sai sót. Mỗi lô đạn đều được lấy ra một viên để đưa đi bắn thử (Nguồn thông tin về sản xuất đạn này được viết vào năm
[1998](/wiki/1998)).
Đạn pháo chính 120mm của Mĩ là loại đạn bao gồm hai phần dính liền nhau là hệ thống phóng (bao gồm vỏ đạn loại có thể cháy được, phần đế làm từ kim loại là phần duy nhất còn lại trong pháo sau khi viên đạn được bắn đi, thuốc phóng đựng trong thiết bị chứa) và đầu đạn.
- APFSDS/ Armor Piercing Fin Stabilized Discarding Sabot/ Đạn xuyên giáp có cánh ổn định và vỏ tách rời(giảm cỡ nòng): Là loại đạn chống tăng chính của xe tăng Abram và hầu hết các loại xe tăng phương Tây. Sở dĩ đạn APFSDS được chọn là vì hầu hết các loại giáp tăng hiện đại đều có khả năng chống
[đạn động năng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1n_%C4%91%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&action=edit&redlink=1)(Kinetic Energy/ KE: đạn tác dụng xuyên giáp bằng động năng, không có chất nổ trong đầu đạn) thấp hơn so với [đạn hoá năng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1n_ho%C3%A1_n%C4%83ng&action=edit&redlink=1)(Chemmical Energy/ CE: xuyên giáp bằng sức ép của chất nổ trong đầu đạn nổ lõm). Cùng một loại giáp, khả năng chống đạn KE có khi chỉ bằng một nửa so với CE (coi ví dụ ở các bảng trên). Đạn APFSDS có hai loại chính là loại có đầu xuyên (tạm dịch từ chữ "penetrator") làm từ Tungsten (Vonfram) và [Urani](/wiki/Uranium)nghèo (Depleted uranium/ DU).
Trong đó loại đạn làm từ
[DU](/w/index.php?title=DU&action=edit&redlink=1) được quân đội Mĩ lựa chọn vì có hai ưu điểm lớn so với đạn Tungsten:
- Hiệu ứng tự cháy: DU là một kim loại nặng có tỉ trọng gấp 2,5 lần thép và rất dễ bốc cháy giống như Magie. Nhiệt độ khi đầu xuyên tiếp xúc với mục tiêu là khoảng 1132 độ C. Khi đầu xuyên đang trong giai đoạn xuyên qua giữa lớp giáp, cả đầu xuyên lẫn lớp giáp sẽ bị chảy ra một phần dưới nhiệt độ và áp suất cực lớn. Khi đầu xuyên đã xuyên qua lớp giáp, thì phần chưa bị nung chảy của đầu xuyên, những phần bị nung chảy và mảnh vỡ sẽ tuôn vào bên trong khoang xe. Nếu những phần này chạm tới chỗ chứa đạn hoặc nhiên liệu thì sẽ gây thiệt hại nặng cho cả xe lẫn tổ lái.
- Hiệu ứng tự làm nhọn: Khi xuyên giáp, đầu xuyên có thể bị gãy, nhưng phần đầu nhọn của đầu xuyên vẫn giữ được hình mũi tên trong khi ở đầu xuyên tungsten, phần đầu nhọn sẽ bị biến dạng thành hình giống cây nấm. Vì thế, đầu xuyên DU tạo ra một lỗ nhỏ hơn, sâu hơn so với đầu xuyên Tungsten.
Ngoài ra, đầu xuyên DU có thể làm giảm sức cản không khí, nên có tốc độ, độ chính xác cao hơn so với đầu xuyên tungsten cùng loại. Du cũng có giá rất rẻ so với Tungsten, gần như là cho không đối với những nước có các nhà máy điện hạt nhân.
Nhược điểm lớn nhất của đạn DU là nó rất độc hại, bởi bản thân nó có chứa chất phóng xạ uranium. Khi viên đạn chạm mục tiêu, phần lớn lượng DU bị oxy hoá thành các loại bụi, khí độc hại. DU bị nghi là tác nhân gây nên "
[Hội chứng vùng Vịnh](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A9ng_v%C3%B9ng_V%E1%BB%8Bnh&action=edit&redlink=1)" của nhiều cựu binh Mĩ từng tham gia chiến tranh vùng Vịnh lần nhất (1991). Trong cuộc chiến này, 85% binh sĩ Mĩ thú nhận từng lại gần các mục tiêu bị bắn phá bằng đạn DU. Trong [cuộc chiến Balkan](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_chi%E1%BA%BFn_Balkan&action=edit&redlink=1) ( [Bosnia](/wiki/Bosna_v%C3%A0_Hercegovina) và [Kosovo](/wiki/Kosovo)), binh sĩ [NATO](/wiki/NATO) được khuyến cáo không nên sử dụng nước uống, thực phẩm địa phương, tránh xa các địa điểm bị bắn phá bằng đạn DU và không được nhặt các mảnh vở tình nghi là từ đạn DU.
Hiện nay, quân đội Mĩ sử dụng loại đạn M829 APFSDS-T DU (chữ "T" là viết tắt của "Tracer" - "vạch đường", viên đạn bắn ra có luồng sáng ở cuối đuôi giúp nhìn rõ đường đạn).
Các phiên bản:
-
[M829](/w/index.php?title=M829&action=edit&redlink=1): Phần hệ thống phóng giống như mô tả trên, phần đầu đạn bao gồm 4 vỏ tách rời(sabot) làm bằng nhôm, mỗi vỏ là một cung 90 độ, có rãnh bên trong để khít với đầu đạn con, một kíp nổ M125, một đầu đạn con(đầu xuyên) DU có sáu cánh ổn định ở cuối đuôi. Các vỏ tách rời còn có niêm nhựa silicon ở cuối đuôi để tránh rò rĩ khí.
- M829A1: Mang kíp nổ M129, ba vỏ tách rời, mỗi vỏ 120 độ. Còn lại giống như M829. Loại đạn M829A1 đã được sử dụng rất thành công ở vùng Vịnh năm 1991. M829A1 được lính Mĩ đặt tên là "Viên đạn bạc" do lớp hợp kim nhôm bọc phần đầu xuyên có màu bạc.
- M829A2: Là một trong những loại đạn xuyên giáp hữu hiệu nhất của xe tăng Abram. Đầu đạn của loại này bao gồm các vỏ sabot làm từ plastic gia cố với graphite được phân đoạn được giữ lại bằng một đai plastic sẽ tách ra khỏi đầu xuyên siêu DU (Super DU/ SDU). Một niêm bằng cao su tổng hợp được đổ khuôn vào phần cuối của tổ hợp các miếng sabot để ngăn không cho luồn hơi phóng thoát ra phái trước. Đạn M829A2, mặc dù sử dụng các thánh phần của đạn M829A1, nhưng đã được cải tiến kĩ thuật để tăng sức công phá so với loại đạn cũ. Tính năng của đạn M829A2 vẫn được giữ bí mật, nhưng được đảm bảo bởi các cải tiến mới. Những cải tiến bao gồm công đoạn sản xuất mới để tăng sự ổn định cấu trúc của đầu xuyên DU, sử dụng vật liệu composite cacbon-epoxy cho phần sabot(lần đầu tiên được sử dụng trên thế giới ở loại đạn cỡ lớn) và loại thuốc phóng mới giúp cho đạn M829A2 có sơ tốc tăng thêm 100 m/s so với loại A1. Loại đạn M829A2 được thiết kế để chống lại các loại giáp ERA tiên tiến như
[Kontakt-5](/w/index.php?title=Kontakt-5&action=edit&redlink=1)trên xe [T-72](/wiki/T-72)B3 và [T-90](/wiki/T-90)A của [Nga](/wiki/Nga). [M829A3](/w/index.php?title=M829A3&action=edit&redlink=1): Là loại đạn xuyên giáp cải tiến, ra đời cuối thập niên 2000. Loại đạn này sử dụng nhiều thành phần chung với các phiên bản A1, A2, nhưng được tích hợp những tiến bộ khoa học mới để cung cấp khả năng chống tăng cao hơn đáng kể so với các loại đạn cũ. [M829A4](/w/index.php?title=M829A4&action=edit&redlink=1): Là loại đạn xuyên giáp hiện đại và tốt nhất hiện nay của quân đội Mĩ. Loại đạn này ra đời trong năm 2015, được chế tạo để đối phó với các loại xe tăng tiên tiến như T-90AM của Nga. [KEW](/w/index.php?title=KEW&action=edit&redlink=1): Là loại đạn APFSDS có đầu xuyên tungsten được Mĩ phát triển cho các đơn vị tăng Abram của [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp). Mĩ không sử dụng loại đạn này.
-
Có các loại: KEW:
[1996](/wiki/1996), [KEW-A1](/w/index.php?title=KEW-A1&action=edit&redlink=1): [2000](/wiki/2000), [KEW-A2](/w/index.php?title=KEW-A2&action=edit&redlink=1): [2003](/wiki/2003)
- HEAT-MP-T/ High-explosive anti-tank Multi-Purpose Tracer/ Đạn chống tăng bằng chất nổ có sức công phá cao(nổ lõm), đa công năng, vạch đường: Là loại đạn được sử dụng để chống lại các loại thiết giáp hạng nhẹ, sườn và đuôi xe tăng, bộ binh, công sự….
Các phiên bản:
-
[M830](/w/index.php?title=M830&action=edit&redlink=1): Phần hệ thống phóng dùng kíp nổ M123A1. Đầu đạn bao gồm vỏ thép và chất nổ bao quanh dầu nổ lõm bằng đồng. Ngòi nổ của đầu đạn M830 được đặt ở phía cuối đầu đạn, một thanh dài cắm vào mũi đầu đạn. Thanh cắm này giúp đầu đạn phát nổ ở đúng khoảng cách thích hợp đã định so với mục tiêu bởi vì nếu nổ quá gần, luồng hơi vẫn chưa kịp tạo thành, nếu nổ quá xa, luồng hơi sẽ bị phân tán. Tuy vậy đầu đạn M830 vẫn có thể được kính nổ từ phần đầu của thanh cắm hay phần vai của đầu đạn, giúp viên đạn vẫn hoạt động ngay cả khi bắn vào hàng rào hay giáp lồng. Đạn M830 hiện không còn sản xuất, thay thế bởi loại M830A1. [M830A1](/w/index.php?title=M830A1&action=edit&redlink=1): Có thêm tính năng chống trực thăng và chiến xa nhẹ có gắn ERA. Đầu đạn M830A1 bao gồm phần cánh ổn định, vỏ đầu đạn làm từ hợp kim chrome và thép, chất nổ, đầu nổ lỏm làm bằng đồng. Độc nhất so với các loại đạn HEAT khác, M830A1 được trang bị vỏ tách rời(sabot) vốn thường chỉ được trang bị cho các loại đạn động năng. Điều này giúp tăng tốc độ, độ chính xác và tầm bắn. Đạn M830A1 có thể dùng chế độ chạm nổ hoặc cảm biến nổ gần mục tiêu tuỳ theo nhiệm vụ. Khi chọn chế độ bắn trên không, đầu đạn sau khi bắn sẽ phụt ra một luồn khói đen khi cảm biến độ gần và ngòi nổ hoạt động, giúp tổ lái thấy được vị trí đầu đạn so với mục tiêu.
-
- HE-OR-T/High explosive obstacle reduction tracer/ Đạn chất nổ mạnh-phá vật cản-vạch đường: Là loại đạn dùng để dọn dẹp các vật cản, phá huỷ các công sự.
[M908](/w/index.php?title=M908&action=edit&redlink=1): Đạn M908 bao gồm chất nổ mạnh và hệ thống ngòi nổ 3 tầng. Hệ thống ngòi nổ bao gồm ngòi đáy M774, các mạnh dẫn phức tạp và phần điều chỉnh chạm nổ phía trước. Khi tiếp xúc, đầu nhọn bằng thép sẽ xuyên vào mục tiêu, gởi tín hiệu đến ngòi M774. Điều này làm đầu đạn phát nổ. Sự xuyên phá của đầu thép giúp cho viên đạn chui vào bên trong mục tiêu trước khi phát nổ, làm tăng hiệu quả phá mục tiêu. Đạn M908 có cấu tạo giống đạn M830A1, cũng bao gồm phần sabot, nhưng thay phần cảm biến nổ gần trước đầu đạn M830A1 bằng một đầu nhọn bằng thép.
Đạn M908 đước chứng minh là hiệu quả hơn cả loại đạn 165mm
[M123A1 HEP](/w/index.php?title=M123A1_HEP&action=edit&redlink=1) của loại xe công binh chiến trường [M728](/w/index.php?title=M728&action=edit&redlink=1) (phiên bản của xe tăng M60). Đầu đạn M908 cũng có một đầu nổ lõm cho phép chống lại các loại thiết giáp.
- Canister: Là loại đạn dùng để chống lại bộ binh. M1028: đầu đạn chứa 1150 viên bi Tungsten, không có ngòi nổ. Là loại đạn công nghệ thấp, giá cả thấp.
Một viên đạn M1028 có thể tiêu diệt hơn 60% lính của một trung đội bộ binh ở trong đội hình. Giá: 2000$ (2009)
Trong trận chiến 73 Easting hồi chiến tranh vùng Vịnh lần 1 (1991), một chiếc xe tăng M1A1 đã bắn 3 phát đạn trong vòng 10s (tức nạp được 2 viên trong 10s), cả ba phát đều trúng mục tiêu.
Tốc độ bắn tối đa của pháo chính 120mm trên M1 theo các nguồn khác nhau có thể đạt khoảng 6 phát/ phút. [6]
## Lịch sử chiến đấu[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=9)]
### Chiến tranh vùng Vịnh[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=10)]
Chiến tranh vùng vịnh năm 1991 là nơi đầu tiên thử lửa của xe tăng M1 Abrams. Trong cuộc chiến này, nhờ có các lữ đoàn hạng nặng trang bị với xe tăng Abram và xe chiến đấu bộ binh
[Bradley](/wiki/Bradley) mà quân đội Mĩ đã có một chiến thắng trên bộ ngoạn mục. Chỉ trong 100 giờ đồng hồ, lực lượng trên bộ của Liên quân đứng đầu là Mĩ đã quét sạch quân [Iraq](/wiki/Iraq) ra khỏi đất [Kuwait](/wiki/Kuwait). Trong khi không quân mất 43 ngày không kích với cường độ cao và tiêu diệt 50% lực lượng xe tăng Iraq, các đơn vị thiết giáp Mĩ mất trên 4 ngày để tiêu diệt thêm 25%.
Tổng cộng 1.848 xe tăng M1A1 Abrams đã được triển khai tới Ả-rập Xê-út để tham gia giải phóng Kuwait. Các xe tăng M1A1 Abrams chứng tỏ sự vượt trội hơn so với các xe tăng T-55 và T-62 của Iraq , cũng như T-72 phiên bản nhập khẩu từ Liên Xô và Ba Lan.
Các xe tăng T-72 , giống như hầu hết các thiết kế xuất khẩu của Liên Xô, đa số các xe này thiếu hệ thống tầm nhìn ban đêm và các máy định vị hiện đại , mặc dù Iraq đã có một số xe tăng chiến đấu ban đêm với hệ thống hồng ngoại hoặc đèn pha . M1A1 có khả năng tiêu diệt đối thủ ở phạm vi vượt quá 2.500 mét (8.200 ft). Khoảng cách này rất quan trọng trong cuộc chiến chống lại các xe tăng thế hệ trước được thiết kế bởi Liên Xô ở Chiến dịch Bão sa mạc, vì phạm vi hiệu quả của các khẩu pháo chính trong các xe tăng của Liên Xô / Iraq chưa tới 2.000 m. Điều này có nghĩa là xe tăng của Abrams có thể tấn công xe tăng của Iraq trước khi địch vượt qua tầm kiểm soát - một lợi thế quyết định trong loại chiến đấu xe tăng này. Trong các sự cố bị bắn nhầm bởi hỏa lực đồng minh, phần giáp phía trước và phần giáp bên hông tháp pháo đã chịu được việc bị bắn trực tiếp đạn APFSDS (viết tắt của Armour Piercing Fin Stabilised Discarding Sabot - tạm dịch là đạn xuyên có guốc giảm cỡ nòng ổn định cánh đuôi) bởi các xe M1 Abram khác. Ngoại trừ trường hợp đối với bộ giáp bên trong thân xe và giáp sau của tháp pháo, vì cả hai khu vực này đều bị thâm nhập ít nhất hai lần bởi các cuộc tấn công không chủ ý bởi đạn uranium nghèo trong [9] [trận Norfolk](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Norfolk&action=edit&redlink=1). [[10]](#cite_note-10)
Một trận đấu tăng lớn điển hình là
[trận chiến 73 Easting](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_73_Easting&action=edit&redlink=1). Đây là trận chiến giữa [Trung đoàn Kị binh thiết giáp số 2](/w/index.php?title=Trung_%C4%91o%C3%A0n_K%E1%BB%8B_binh_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_s%E1%BB%91_2&action=edit&redlink=1) (2nd Armored Cavalry regiment/ 2nd ACR) của Mĩ với [Sư đoàn Tawakalna](/w/index.php?title=S%C6%B0_%C4%91o%C3%A0n_Tawakaln&action=edit&redlink=1) (vệ binh cộng hoà) của Iraq trên một khu vực sa mạc bình thường.
Di chuyển trong một trận bão cát, không có không quân yểm trợ, ACR được lệnh truy tìm và đánh bại các lực lượng đối phương, xác định vị trí và mở rộng tuyến phòng thủ và chuẩn bị cho các đơn vị hạng năng phía sau tấn công. Vào khoảng 4 giờ chiều ngày
[26 tháng 2](/wiki/26_th%C3%A1ng_2), đại đội đi đầu của ACR, dưới sự chỉ huy của Đại uý H. R McMaster đã tiếp cận với vị trí chính của quân Iraq. Thực hiện tấn công ngay lập tức, lực lượng của Macmaster bao gồm 9 xe tăng M1A1 Abram và 12 xe chiến đấu kị binh [M3 Bradley](/w/index.php?title=M3_Bradley&action=edit&redlink=1) sau đó đã tiêu diệt dải phòng thủ của Iraq, bắn trúng 37 xe tăng và 32 xe thiết giáp của Iraq trong vòng 40 phút. Các đơn vị Mĩ theo sau cũng chiến đấu tương tự. Trước khi dừng lại để tập hợp lại vào khoảng 5 giờ, 3 đại đội trinh sát Mĩ đã quét sạch một lữ đoàn Vệ binh cộng hoà. Những cuộc phản công sau đó của Iraq cũng bị đánh tan với thiệt hại 113 xe thiết giáp Iraq bị phá huỷ trong khi chỉ có một chiếc Bradley bị trúng đạn, một thành viên tổ lái thiệt mạng (một chiếc khác cũng bị hạ vì hoả lực Mĩ bắn nhầm). Khoảng 600 lính Iraq bị loại khỏi vòng chiến.
Cũng trong cuộc chiến 73 Easting này, một chiếc Abram đã lập thành tích bắn hạ 3 xe tăng Iraq chỉ trong vòng chưa tới 10 giây. "Trong 10 giây, thực ra là trong ít hơn 10 giây, chúng tôi đã có thể nạp thêm 2 viên đạn cùng với viên thứ nhất (đã ở sẵn trong nòng) và khai hoả, và người nạp đạn của chúng tôi là một nạp đạn ngoại hạng, có thể nạp một viên đạn chỉ trong 3 giây, và khoảng 6-9 giây sau, chúng tôi thấy 3 xe tăng đối phương đang bốc cháy…" - xạ thủ R. H macMaster.
Những cuộc giao tranh khác cũng có kết quả tương tự.
[Trận chiến Medina Ridge](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_Medina_Ridge&action=edit&redlink=1), thực hiện bởi Lữ đoàn 2 của Sư đoàn thiết giáp số 1 (Mĩ) chống lại Lữ đoàn 2 của [Sư đoàn Medina Luminous](/w/index.php?title=S%C6%B0_%C4%91o%C3%A0n_Medina_Luminous&action=edit&redlink=1) (Iraq). Trong vòng 40 phút, Lữ đoàn Mĩ đã tiêu diệt các đơn vị thiết giáp Iraq có mặt, giết 340 lính và bắt sống 55 tù binh. Không có thiệt hại nhân mạng về phía Mĩ. Tại Mục tiêu Norfolk(Objective Norfolk), hai tiểu đoàn của Sư đoàn bộ binh số 1(Mĩ) phá huỷ hơn 100 xe thiết giáp của Sư đoàn Twakalna và Sư đoàn thiết giáp số 12 với thiệt hại chỉ có 2 chiếc Bradley do hoả lực địch (thiệt hại tổng cộng là l5 chiếc Abram và 5 Bradley). Trong [cuộc chiến Wadi Al Batin](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_chi%E1%BA%BFn_Wadi_Al_Batin&action=edit&redlink=1), một tiểu đoàn của Sư đoàn thiết giáp số 3 (Mĩ) quét sạch một lữ đoàn Iraq, tiêu diệt hơn 160 xe thiết giáp trong khi chỉ bị thiệt hại 6 xe.
Vào buổi sáng ngày 27 tháng 2, lực lượng Iraq đã bị quét sạch. Quân đoàn VII của Mĩ tuyên bố đã tiêu diệt tổng cộng 1.350 xe tăng Iraq, 1.224 xe thiết giáp, 285 khẩu pháo, 105 hệ thống phòng không và 1.229 xe tải. Về phần mình, Quân đoàn VII thiệt hại 36 xe thiết giáp vì hoả lực đối phương (khoảng 30 chiếc khác bị thiệt hại do bắn nhầm), 47 binh sĩ thiệt mạng và 129 người bị thương.
Trong cuộc chiến vùng vịnh năm 1991 , tổng cộng có 23 chiếc M1A1 đã bị hư hỏng hoặc bị phá hủy trong chiến tranh. Trong số chín chiếc xe tăng Abrams bị phá hủy, bảy chiếc đã bị phá hủy bởi hỏa lực đồng minh bắn nhầm , và hai chiếc đã bị phá huỷ một cách có chủ ý để tránh bị rơi vào tay quân đội Iraq sau khi bị hư hỏng. Một số khác bị thiệt hại nhỏ trong chiến đấu , ít ảnh hưởng đến sự sẵn sàng hoạt động của họ. Rất ít xe tăng M1 đã bị trúng đạn của địch, dẫn đến không có tử vong và chỉ một số ít người bị thương.
[[11]](#cite_note-11)
### Chiến tranh Iraq[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=11)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Abrams_crossing_Euphrates.JPG/220px-Abrams_crossing_Euphrates.JPG)
[Euphrates River](/w/index.php?title=Euphrates_River&action=edit&redlink=1)trên cây cầu nhân tạo được triển khai bởi Sư đoàn công binh 299 năm 2003..
Cuộc chiến tiếp theo xảy ra trong năm 2003 khi quân đội Hoa Kỳ tấn công Iraq và đã lật đổ
[Saddam Hussein](/wiki/Saddam_Hussein) - nhà lãnh đạo Ba'athist của Iraq trong Chiến dịch Irac Tự do trong [Chiến tranh Iraq](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Iraq). Tính đến tháng 3 năm 2005, khoảng 80 xe tăng của Abrams đã bị tấn công và phá hỏng bởi hỏa lực đối phương. (63 xe tăng đã được khôi phục, trong khi 17 bị hư hỏng không thể sửa chữa). [12] [[13]](#cite_note-MGreen-13)
Một thành tựu đáng chú ý của M1A1 Abrams là phá hủy bảy chiếc T-72 trong một cuộc giao tranh ở cự ly gần (ít hơn 46 m) gần Mahmoudiyah, khoảng 18 dặm (29 km) về phía nam Baghdad, không có thiệt hại của Mỹ.
Ngoài vũ khí chính của Abrams, một số thành viên của kíp chiến đấu cũng đã mang theo vũ khí chống tăng [14] [M136 AT4](/w/index.php?title=AT4&action=edit&redlink=1)với giả định rằng họ có thể gặp phải kẻ thù trang bị giáp nặng trong các khu vực đô thị kín, nơi vũ khí chính không thể hoạt động hiệu quả .
Sau những bài học kinh nghiệm trong chiến dịch bão sa mạc, Abrams và nhiều xe tăng chiến đấu khác của Hoa Kỳ được sử dụng trong cuộc xung đột này đã được trang bị các
[Bảng nhận dạng chiến đấu](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_nh%E1%BA%ADn_d%E1%BA%A1ng_chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1) để tránh các sự cố bắn nhầm vào đồng minh . Chúng được trang bị ở hai bên và phía sau của tháp pháo, với các tấm phẳng khác được trang bị ở hai bên mặt trước tháp pháo. Một số xe tăng của Abrams cũng được trang bị một kho lưu trữ thứ cấp ở mặt sau của khung xe khu vực phía sau tháp pháo (gọi tắt là phần gia tăng khung xe) để cho phép kíp chiến đấu mang thêm đồ tiếp liệu và đồ dùng cá nhân.
Một số xe tăng của Abrams không thể tiếp tục chiến đấu do mất khả năng di chuyển hoặc các tình huống khác đã bị phá hủy bởi chính các lực lượng đồng minh, thông thường là của các xe tăng Abrams khác , để ngăn chặn việc những chiếc xe này rơi vào tay kẻ thù.
Một số xe tăng Abrams đã bị lính bộ binh Iraq vô hiệu hóa bởi các cuộc phục kích trong cuộc chiến. Một số binh lính đã sử dụng tên lửa chống tăng trong tầm bắn ngắn và bắn vào xích xe, phía sau xe và trên nóc xe. Những chiếc xe tăng khác đã bị bốc cháy động cơ khi nhiên liệu dễ cháy được lưu trữ phía sau tháp pháo đã bị bắn trúng bởi hỏa lực đối phương , bốc cháy và đổ vào khoang động cơ. [15] [[16]](#cite_note-16) Phần lớn các xe tăng Abrams bị hư hại sau cuộc xâm lược Iraq là do các thiết bị nổ IED gây ra. [[17]](#cite_note-17) . Đến tháng 12 năm 2006, hơn 530 xe tăng của Abrams đã được vận chuyển về Mỹ để sửa chữa [[18]](#cite_note-18) [[19]](#cite_note-19)
Do tính dễ bị tổn thương của xe tăng khi chiến đấu trong môi trường đô thị, gói nâng cấp Tank Urban Survival Kit (TUSK) đã được cấp cho một số xe tăng M1 Abrams. Nó thêm bảo vệ ở phía sau và hông của xe tăng để cải thiện khả năng chiến đấu trong môi trường đô thị.
[[20]](#cite_note-USA_Today_TUSK-20)
Vào tháng năm 2008, đã có báo cáo rằng một xe tăng M1 cũng đã bị hư hại do hỏa trúng đạn của một khẩu RPG-29 của quân nổi dậy , trong đó sử dụng một đầu đạn nổ chống tăng được nâng cấp , đã xuyên giáp qua phản ứng nổ (ERA) cũng như áo giáp tổng hợp đằng sau nó, ở Iraq.
[[21]](#cite_note-21) Quân đội Hoa Kỳ coi mối đe dọa từ RPG-29 có thể gây nguy hiểm đối với các lực lượng thiết giáp của Mỹ và từ chối cho phép quân đội Iraq mới thành lập mua nó, sợ rằng nó sẽ rơi vào tay những kẻ nổi dậy. [22] [[23]](#cite_note-23)
### Phục vụ trong quân đội Iraq[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=12)]
Từ năm 2010 đến năm 2012 , Hoa Kỳ đã cung cấp 140 xe tăng M1A1 Abrams được tân trang lại cho Iraq .Năm 2014, lực lượng
[Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant](/wiki/Nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Iraq_v%C3%A0_Levant) (ISIL) đã mở chiến dịch tấn công tại [Iraq](/wiki/Iraq) và chỉ sau 3 tháng đã chiếm một nửa Iraq. Quân đội Iraq có trong tay 140 chiếc M1A1 Abram (phiên bản cải tiến từ M1A1) trang bị cho 6 tiểu đoàn xe tăng, nhưng lực lượng xe tăng này đã bị phá hủy hàng loạt do ký năng chiến đấu thấp, cũng như khả năng phòng vệ kém của xe . Các xe tăng M1A1 Iraq đã không có giáp uranium, không có giáp phản ứng nổ ERA (Explosive Reactive Armor) và cũng không có bảo vệ bổ sung chống lại các tên lửa chống tăng. Sau nửa năm chiến đấu, đến cuối năm 2014, quân đội Iraq chỉ còn lại 40 chiếc M1 Abrams có thể sử dụng [24] Ngay sau đó, [[25]](#cite_note-25) [Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ](/wiki/B%E1%BB%99_Ngo%E1%BA%A1i_giao_Hoa_K%E1%BB%B3)đã thông qua việc bán 175 chiếc Abrams khác cho Iraq. [[26]](#cite_note-JanesRevealed-26) [[27]](#cite_note-ISIS_maintenance-27) [[28]](#cite_note-28)
Một xe Abrams của Iraq đã được đặt biệt danh là "Con thú" sau khi nó tự mình đơn độc quay trở lại thị trấn
[Hit](/w/index.php?title=Hit,_Iraq&action=edit&redlink=1) vào tháng 4 năm 2016, tiêu diệt các vị trí chiến đấu của đối phương và các vị trí cài đặt thuốc nổ IED.. [[29]](#cite_note-29)
Vào tháng 10 năm 2017, Abrams đã được sử dụng bởi lực lượng An ninh Iraq (ISF) và các Đơn vị dân quân (còn gọi là Al-Hashd al-Shaabi) trong cuộc tấn công chống lại Chính quyền người Kurd ở
[Peshmerga](/w/index.php?title=Peshmerga&action=edit&redlink=1) , tại thị trấn [Altun Kupri](/w/index.php?title=Altun_Kupri&action=edit&redlink=1) (còn gọi là Prde). Đã có tuyên bố bởi các chỉ huy người Kurd rằng ít nhất một chiếc Abrams đã bị phá hủy bởi lực lượng Peshmarga . [30]
### Các cuộc xung đột khác[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=13)]
Sau khi bắt đầu các can thiệp của Ả-rập Xê-út tại Yemen trong
[Chiến tranh Yemen](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Yemen&action=edit&redlink=1) năm 2015 , các xe tăng M1A2 của Saudi Arabian đã được triển khai gần biên giới Saudi Arabian / Yemen . Vào tháng Tám năm 2016, Mỹ đã phê chuẩn một thỏa thuận để bán lên đến hơn 153 xe tăng Abrams cho Ả Rập Xê-út, trong đó có 20 xe để "thay thế thiệt hại chiến tranh", cho thấy rằng một số xe tăng của Ả-rập Xê-ú đã bị phá hủy hoặc bị hư hại trong chiến đấu ở Yemen. [[31]](#cite_note-31) [[32]](#cite_note-32) [[33]](#cite_note-33)
## Các phiên bản[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=14)] [XM815](/w/index.php?title=XM815&action=edit&redlink=1), [XM1](/w/index.php?title=XM1&action=edit&redlink=1): nguyên mẫu thử nghiệm. [M1](/wiki/Tinh_v%C3%A2n_Con_Cua): Sản xuất: [1980](/wiki/1980)- [1985](/wiki/1985). Là phiên bản sản xuất đầu tiên. Có các tính năng: Giáp Chobham, Hệ thống treo tiên tiến(thanh xoắn và thiết bị giảm xốc xoay, Hệ thống ổn định pháo, pháo bằng thuỷ lực, Máy tính đạn đạo điện tử, Thiết bị xác định khoảng cách bằng laser, Thiết bị [hồng ngoại](/wiki/Tia_h%E1%BB%93ng_ngo%E1%BA%A1i)quan sát đêm. [IPM1](/w/index.php?title=IPM1&action=edit&redlink=1): Sản xuất: [1984](/wiki/1984)- [1986](/wiki/1986). Là phiên bản nâng cấp khả năng thể hiện của M1 (improved perfomance M1/IPM1). Các nâng cấp bao gồm: nâng cấp giáp, chỗ chứa hàng bên ngoài, nâng cấp hệ thống treo. [M1A1](/w/index.php?title=M1A1&action=edit&redlink=1): Sản xuất: 1985- [1993](/wiki/1993). Có các nâng cấp: Pháo 120mm, Giáp nâng cấp, Hệ thống chống NBC bằng áp suất, hệ thống báo động sóng radio, thiết bị phát hiện háo chất, tổ lái được bảo vệ riêng với áo và mắc nạ đạc biệt, Thiết bị quan sát hồng ngoại độc lập cho xa trưởng (CITV/ commander independent thermal viewer), Hệ thống phát hiện sự cố, Thiết bị lội nước sâu (DWFK/Deep water fording kit) cho phép xe lội nước sâu 2m (xe tăng của USMC), Hệ thống báo cáo vị trí (PLRS/Position location reporting system), Bộ điều khiển điện tử (DECU/Digital electronic control unit) (giúp giảm tiêu thụ nhiên liệu), Hệ thống liên lạc radio địa/ không 1 kênh (SINGCARS/ single channel ground/ air radio systerm) [M1A1 HA/ HC](/w/index.php?title=M1A1_HA/_HC&action=edit&redlink=1): Sản xuất: [1988](/wiki/1988)- [1991](/wiki/1991). Phiên bản heavy armor/ heavy common được tăng cường thêm giáp uranium nghèo (DU) trước tháp pháo. Giáp tháp pháo của M1A1 HA mạnh gần 2 lần giáp của M1 nguyên bản. [M1A1 D](/w/index.php?title=M1A1_D&action=edit&redlink=1): Sản xuất: [1999](/wiki/1999)- [2001](/wiki/2001). Là phiên bản nâng cấp digital của M1A1 giúp tăng cường khả năng cảnh giác tình huống và chỉ định mục tiêu từ xa. Các nânng cấp của M1A1 D bao gồm: Gói nâng cấp chỉ huy và điều khiển rời:
- A-kit: Nâng cấp bảng điều khiển của xa trưởng (UTCP/ upgraded tank commander's panel) với các phần cứng ngoại vi. (8.000 $/
[2009](/wiki/2009))
- B-kit: Màn hình và bàn phím rời.(34.000 $/
[2005](/wiki/2005))
- C kit: Cung cấp khả năng chỉ định mục tiêu từ xa nhờ module North Finding và bộ giao diện điện tử để xử lý thông tin thô đến các card rời. (52.000 $/ 2005).
- A-kit: Nâng cấp bảng điều khiển của xa trưởng (UTCP/ upgraded tank commander's panel) với các phần cứng ngoại vi. (8.000 $/
[M1A1 AIM](/w/index.php?title=M1A1_AIM&action=edit&redlink=1): Sản xuất: 1999- [2006](/wiki/2006). Chương trình Abram Intergrated Managerment cho thế kỉ XXI (AIM XXI) thực hiện khi quân đội Mĩ đại tu các lực lượng tăng của mình để giảm chi phí hoạt động và bảo dưỡng. M1A1 AIM không phải là tăng sản xuất mới mà là các xe tăng M1 cũ nâng cấp thành. Có các nâng cấp: Tình trạng như mới, Nâng cấp động cơ, Nâng cấp giáp, Thiết kế tạo điều kiện cho việc nâng cấp lên. M1A1 D trong tương lai M1A1 AIM được trang bị chủ yếu cho các lữ đoàn Vệ Binh Quốc gia Mĩ. [M1A2](/w/index.php?title=M1A2&action=edit&redlink=1): Sản xuất: [1992](/wiki/1992)-1999.
- - Thiết bị ngắm được ổn định hoàn toàn
- - Hệ thống phát hiện sự cố
- - Hệ thống liên lạc radio địa/ không 1 kênh (SINGCARS/ ingle channel ground/ air radio systerm)
- - Bộ điều khiển điện tử (DECU/Digital electronic control unit) (giúp giảm tiêu thụ nhiên liệu)
- - Hệ thống thông tin trong- ngoài xe
- - Thiết bị quan sát hồng ngoại cho lái xe
- - Thiết bị quan sát hồng ngoại độc lập cho xa trưởng (CITV/ commander independent thermal viewer)
- - Màn hình tích hợp cho xa trưởng
- - Màn hình tích hợp cho lái xe
- - Khẩu
[M2](/wiki/M%C3%A9t_vu%C3%B4ng)của xa trưởng không có điều khiển từ trong xe [M1A2 SEPv1](/w/index.php?title=M1A2_SEPv1&action=edit&redlink=1): Sản xuất: 1999-nay. Quân đội Mĩ đã quyết định dừng việc sản xuất xe tăng M1A2 SEP kể từ năm 2004. Thay vào đó là nâng cấp các xe tăng M1 cũ lên chuẩn của M1A2 SEP. Các nâng cấp của SEP:
- - Thiết bị quan sát hồng ngoại trực diện (FLIR/ forward looking infrared) thế hệ 2. FLIR 2 giúp việc phát hiện mục tiêu tốt hơn 70%, tốc độ bắn nhanh hơn 45% và chính xác hơn. Tổng cộng, FLIR 2 giúp tăng khoảng cách phát hiện và nhận dạng tăng thêm 30%. FLIR 2 được trang bị cho thiết bị hồng ngoại của xạ thủ và thiết bị quan sát hồng ngoại độc lập của xa trưởng.
- - Thiết bị phát điện phụ trợ trong xe (UAAPU/ under armor auxiliary power unit)
- - Bộ xử lý máy tính nâng cấp
- - Màn hình màu có độ phân giải cao
- - Tăng dung lượng bộ nhớ
- - Giao diện người- máy tốt hơn
- - Hệ thống được thế kế mở cho phát triển tương lai
- - Hệ thống kiểm soát nhiệt độ giúp giảm nhiệt độ cho tổ lái xuống còn 35 độ C và 51,6 độ C cho máy móc trong điều khiện khắc ngiệt.
- - Hệ thống chỉ huy chiến trường FBCB2
[M1A2S](/w/index.php?title=M1A2S&action=edit&redlink=1): Phiên bản M1A2 nâng cấp dành cho Ả rập Saudi, được áp dụng các công nghệ hiện đại của M1A2 SEP. [M1A2 SEPv2](/w/index.php?title=M1A2_SEPv2&action=edit&redlink=1): 240 chiếc M1A2 SEPv1 đã được ký hợp đồng nâng cấp lên version 2 vào [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t)năm [2007](/wiki/2007). Dự kiến tháng 11 năm 2009 sẽ hoàn tất. Một hợp đồng khác nâng cấp 435 xe tăng M1A1 cũng được ký vào [tháng 2](/wiki/Th%C3%A1ng_hai)năm [2008](/wiki/2008). System Enhancement package version 2 sẽ nâng cấp khả năng quan sát, hiển thị và trang bị điện thoại liên lạc giữ lính và xe tăng. [M1A2 SEPv3](/w/index.php?title=M1A2_SEPv3&action=edit&redlink=1): Được giới thiệu vào tháng 10/2015. Nâng cấp hệ thống quan sát, hiển thị và trang bị một số loại đạn pháo mới.
- TUSK: Gói nâng cấp khả năng tồn tại trong môi trường đô thị (tank urban survival kit/TUSK) bao gồm các nâng cấp: - Bệ vũ khí điều khiển từ xa RWS (tương tự Stryker) có thể tích hợp với súng máy.50cal M2 (dành cho xe tăng M1A2). - Khiên chống đạn cho khẩu
[M240](/wiki/M240)của nạp đạn. - Một khẩu M2 đồng trục phía trên pháo 120mm. - Giáp ERA bảo vệ hai bên sườn thân xe. - Giáp lồng bảo vệ khoang động cơ phía sau xe. Giáp được sơn bằng loại sơn chống nhiệt độ cao. - Điện thoại liên lạc lính-tăng - Camera quan sát sau lưng cho lái xe. [M1 Grizzly](/w/index.php?title=M1_Grizzly&action=edit&redlink=1): Là loại xe dùng để dọn mìn hay mở đường. Grizzly được trang bị 1 lưỡi cày mìn dài 4,2m và 1 cần cẩu có tầm với 9m và dung tích 1,2 m2. [M1 Panther II](/w/index.php?title=M1_Panther_II&action=edit&redlink=1): Sản xuất: [2000](/wiki/2000)- [2001](/wiki/2001). Là loại xe dọn mìn điều khiển từ xa được thiết kế cho chiến trường [Bosnia](/wiki/Bosna_v%C3%A0_Hercegovina)và được dùng ở [Iraq](/wiki/Iraq). Panther nặng 43 tấn được trang bị 1 lưỡi cày mìn hay 1 trục lăn. Ngoài chế độ điều khiển từ xa, Panther còn có thể được lái bằng tổ lái 2 người. [M104 Wolverine](/w/index.php?title=M104_Wolverine&action=edit&redlink=1): Là loại xe dựng cầu tiến công. M104 có thể dựng 1 cây cầu dài 26m trong 5 phút. M104 có thể chịu được 5.000 lần qua lại của các phương tiện cơ giới nặng 70 tấn. [M1A3](/w/index.php?title=M1A3&action=edit&redlink=1): Quân đội Mĩ hiện đang nhắm tới việc sản xuất phiên bản M1A3 đầu tiên vào năm 2014 và đưa vào trang bị vào năm 2017. Chiếc M1A3 mới này sẽ có trọng lượng khoảng 60 tấn, được trang bị nhiều thiết bị điện tử hơn và bền hơn so với các loại xe tăng Abram cũ. [M-60-2000](/w/index.php?title=M-60-2000&action=edit&redlink=1): Phiên bản xe tăng M-60 được cải tiến nâng cấp theo tiêu chuẩn M1 Abrams. Xe được trang bị trọng [pháo nòng trơn](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_n%C3%B2ng_tr%C6%A1n&action=edit&redlink=1)120mm [M256](/w/index.php?title=M256&action=edit&redlink=1), tháp pháo của xe được thiết kế mới theo kiểu tháp pháo của M1A1, xe còn được trang bị hai khẩu đại liên 12,7mm [MG](/w/index.php?title=MG&action=edit&redlink=1)và 7,62mm [MGs](/w/index.php?title=MGs&action=edit&redlink=1)gắn trên tháp pháo. Xe sử dụng [động cơ diesel](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_Diesel)GDLS AVDS–1790–9A V12 làm mát bằng hơi nước 1200 mã lực và hộp số của M1 Abrams. Loại này không được trang bị cho Quân đội Mỹ mà chủ yếu được dùng để xuất khẩu.
## Các nước sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=15)] [Úc](/wiki/%C3%9Ac)- Quân đội Australia đã đặt mua 59 chiếc [M1 AIM SA](/w/index.php?title=M1_AIM_SA&action=edit&redlink=1)của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)vào năm [2006](/wiki/2006)và chuyển giao vào năm [2007](/wiki/2007)để thay thế những chiếc [Leopard AS1](/wiki/Leopard_1)đã cũ. [[34]](#cite_note-34) [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp)- 1005 chiếc tăng chiến đấu chủ lực M1A1 do Mỹ và Ai Cập hợp tác sản xuất. [[35]](#cite_note-35) [Iraq](/wiki/Iraq)- Quân đội [Iraq](/wiki/Iraq)đang thỏa thuận với Mỹ về việc mua khoảng 280 xe tăng M1A1M để trang bị cho lực lượng lục quân nước này. 140 chiếc sẽ được chuyển giao từ năm [2010](/wiki/2010)đến năm [2011](/wiki/2011). Tổng số xe được Iraq đặt mua dự kiến là 700 chiếc. Hiện nay, Iraq đang thuê của Mỹ 22 chiếc M1 Abrams để dùng trong công tác huấn luyện binh sĩ. Ngoài ra, Quân đội Iraq còn ký với Tập đoàn Defense Solutions of Exton, Pa của Mỹ hợp đồng nâng cấp 2000 xe tăng [T-72](/wiki/T-72)theo kiểu M1 Abrams. [[36]](#cite_note-strategypage.com-36) [[37]](#cite_note-37) [[38]](#cite_note-38) [[39]](#cite_note-39) [Kuwait](/wiki/Kuwait)- 120 xe tăng [M1A2](/w/index.php?title=M1A2&action=edit&redlink=1) [[40]](#cite_note-militarium-40) [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p)- 1000 chiếc M1A1 được sản xuất bởi Tổ hợp lắp ráp của Mỹ tại Hy Lạp. [Ả Rập Xê Út](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_X%C3%AA_%C3%9At)- 373 chiếc M1A1 đang dần được nâng cấp lên chuẩn M1A2S [[41]](#cite_note-link1-41) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)- Khoảng 9000 chiếc với nhiều phiên bản khác nhau. [[42]](#cite_note-42)
- 2,385 M1 (phục vụ các đơn vị
[Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3))
- 1,547 M1A2 (phục vụ các đơn vị
[Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3)) [[43]](#cite_note-globm1specs-43)
- 4,393 M1A1 (phục vụ các đơn vị
[Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3)) [[43]](#cite_note-globm1specs-43)
- 403 M1A1 (phục vụ trong các đơn vị
[Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%A7y_qu%C3%A2n_l%E1%BB%A5c_chi%E1%BA%BFn_Hoa_K%E1%BB%B3)) [[43]](#cite_note-globm1specs-43)
- 2,385 M1 (phục vụ các đơn vị
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=16)] [^](#cite_ref-globalsecurity.org_1-0) [http://www.globalsecurity.org/military/facility/lima.htm](http://www.globalsecurity.org/military/facility/lima.htm) [^](#cite_ref-dodfy99_2-0) ["Department of Defense - Annual Report FY99"](http://www.globalsecurity.org/military/library/budget/fy1999/dot-e/army/99m1a2.html) **Pike, John.** [^](#cite_ref-LATP_3-0) [Lima Army Tank Plant (LATP)](http://www.globalsecurity.org/military/facility/lima.htm#prof). Globalsecurity.org, 21 tháng 8 năm 2005. Truy cập on 9 tháng 7 năm 2009. (Production cost of M1A2, upgraded) [^](#cite_ref-4) [Abrams fact file](http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/abrams.html). U.S. Army **M1: 498 km (310 mi), M1A1: 465 km (288 mi), M1A2: 391 km (243 mi)** [^](#cite_ref-5)
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** [loại tăng thiết giáp của Mĩ](http://vndefence.info/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=1649&postdays=0&postorder=asc&start=20/Các) **Clancy, Tom:** [^](#cite_ref-7) *Armored Cav: A Guided Tour of an Armored Cavalry Regiment*. Berkeley Books, 1994, p. 58. [^](#cite_ref-8) [U.S. Army Orders Saab Barracuda Camouflage Solutions](http://armyrecognition.com/june_2015_global_defense_security_news_uk/u.s._army_orders_saab_barracuda_camouflage_solutions_31206152.html) [Lưu trữ](https://web.archive.org/web/20150615013237/http://www.armyrecognition.com/june_2015_global_defense_security_news_uk/u.s._army_orders_saab_barracuda_camouflage_solutions_31206152.html)15 June 2015 tại [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine). - Armyrecognition.com, 12 June 2015 [^](#cite_ref-M1A1vsT-72p24_9-0) [Zaloga & Sarson 1993](#CITEREFZalogaSarson1993), tr. 24 [^](#cite_ref-10) [“A Company, 3–66 Armor, Abrams (Bumper # A-33)”](http://www.gulflink.osd.mil/du_ii/du_ii_tabh.htm). *TAB H – Friendly-fire Incidents*. Bản gốc [lưu trữ](https://www.webcitation.org/6HxxuHl7c?url=http://www.gulflink.osd.mil/du_ii/du_ii_tabh.htm)ngày 8 tháng 7 năm 2013.
At approximately 4:30 AM on 27 February, an anti-tank guided missile (probably fired from a Bradley) struck A-33 in the engine compartment. The crew, uninjured, was evacuating the disabled tank when two DU rounds hit the tank in the left side of the hull and exited through the right side. The tank commander, driver, and gunner sustained injuries from fragments. The loader, who was already outside the tank, was uninjured. A-31 crew members assisted in rescuing A-33's crew.Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)); [Sketch depicting the path of a DU 120 mm round through the hull of Abrams C-12](http://www.gulflink.osd.mil/declassimages/army/19980729/980715_sep96_sagwi1_0083.html) [Lưu trữ](https://web.archive.org/web/20090627054601/http://www.gulflink.osd.mil/declassimages/army/19980729/980715_sep96_sagwi1_0083.html)27 June 2009 tại [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine).. OSD. [^](#cite_ref-11) [GAO/NSIAD-92-94, "Operation Desert Storm: Early performance assessment of Bradleys and Abrams"](http://archive.gao.gov/d31t10/145879.pdf) [Lưu trữ](https://web.archive.org/web/20070614143539/http://archive.gao.gov/d31t10/145879.pdf)14 June 2007 tại [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine)., p. 24. GAO, January 1992. Quote: "... 23 Abrams tanks were destroyed or damaged in the Persian Gulf area. Of the nine Abrams destroyed, seven were due to friendly fire, and two were intentionally destroyed to prevent capture after they became disabled. Other Abrams tanks were damaged by enemy fire, land mines, on-board fires, or to prevent capture after they became disabled." **Komarow, Steven.** [^](#cite_ref-casualties_12-0) ["Tanks take a beating in Iraq"](https://www.usatoday.com/news/world/iraq/2005-03-29-abrams-tank-a_x.htm) [Lưu trữ](https://web.archive.org/web/20120318030456/http://www.usatoday.com/news/world/iraq/2005-03-29-abrams-tank-a_x.htm)18 March 2012 tại [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine).. USA Today, 29 March 2005. **Greem, Michael.** [^](#cite_ref-MGreen_13-0) [.](https://books.google.com/books?id=M1P6jT8_yrgC&pg=PA99&lpg=PA99&dq=63+m1+abrams+destroyed+repaired&source=bl&ots=U7DV0w-AUT&sig=_QHRI_vs7-vq_UFuFnXu7hYa1Ss&hl=es-419&sa=X&ved=0ahUKEwjtvozh4-jRAhUE3SYKHanXAuw4ChDoAQgmMAU#v=onepage&q=63%20m1%20abrams%20destroyed%20repaired&f=false) *M1 Abrams at War 2005* [Zenith Press](/w/index.php?title=Zenith_Press&action=edit&redlink=1). tr. 99. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7603-2153-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7603-2153-1). Bản gốc [lưu trữ](https://web.archive.org/web/20170920154119/https://books.google.com/books?id=M1P6jT8_yrgC&pg=PA99&lpg=PA99&dq=63+m1+abrams+destroyed+repaired&source=bl&ots=U7DV0w-AUT&sig=_QHRI_vs7-vq_UFuFnXu7hYa1Ss&hl=es-419&sa=X&ved=0ahUKEwjtvozh4-jRAhUE3SYKHanXAuw4ChDoAQgmMAU#v=onepage&q=63%20m1%20abrams%20destroyed%20repaired&f=false)ngày 20 tháng 9 năm 2017. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) **Conroy, Jason & Martz, Ron.** [^](#cite_ref-14) *Heavy Metal: A Tank Company's Battle To Baghdad*. Potomac Books, 2005, p. 158. **Zucchino, David:** [^](#cite_ref-15) *Thunder Run: The Armored Strike to Capture Baghdad*. Grove Press, 2004, pp. 20–30, 73. [^](#cite_ref-16) [“Technical Intelligence Bulletins”](https://web.archive.org/web/20070312185039/http://www.wlhoward.com/id554.htm). Wlhoward.com. May–June 2003. [Bản gốc](http://www.wlhoward.com/id554.htm#prof)lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2007. **Conway, John P. (7 tháng 1 năm 2004).** [^](#cite_ref-17) [“Abrams Tank Systems: Lessons Learned Operation Iraqi Freedom”](http://www.fprado.com/armorsite/US-Field-Manuals/abrams-oif.pdf#prof)(PDF). Bản gốc [lưu trữ](https://web.archive.org/web/20060905050811/http://fprado.com/armorsite/US-Field-Manuals/abrams-oif.pdf#prof)(PDF) ngày 5 tháng 9 năm 2006. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-18) [“M1A2 Abrams struck by Vehicle-Borne IED”](https://www.youtube.com/watch?v=EVJqBSr_FEs). Bản gốc [lưu trữ](https://web.archive.org/web/20130707185038/http://www.youtube.com/watch?v=EVJqBSr_FEs)ngày 7 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2010. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-19) [“U.S. Army Battling To Save Equipment”](https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/12/04/AR2006120401347.html). Washington Post. Bản gốc [lưu trữ](https://web.archive.org/web/20141006084444/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/12/04/AR2006120401347.html)ngày 6 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2014. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) **Komarow, Steven.** [^](#cite_ref-USA_Today_TUSK_20-0) ["Tanks adapted for urban fights they once avoided"](https://www.usatoday.com/news/world/2005-03-29-tank-inside_x.htm) [Lưu trữ](https://web.archive.org/web/20110822063215/http://www.usatoday.com/news/world/2005-03-29-tank-inside_x.htm)22 August 2011 tại [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine).. *USA Today*, 29 March 2005. **Michael R. Gordon (21 tháng 5 năm 2008).** [^](#cite_ref-21) [“Operation in Sadr City Is an Iraqi Success, So Far”](https://www.nytimes.com/2008/05/21/world/middleeast/21sadr.html?_r=2&hp&oref=slogin&oref=slogin). *. Bản gốc* [The New York Times](/wiki/The_New_York_Times) [lưu trữ](https://web.archive.org/web/20170623214243/http://www.nytimes.com/2008/05/21/world/middleeast/21sadr.html?_r=2&hp&oref=slogin&oref=slogin)ngày 23 tháng 6 năm 2017. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-22) [RPG-29 vs M1A2](http://www.liveleak.com/view?i=c1e_1263769845) [Lưu trữ](https://web.archive.org/web/20120127073924/http://www.liveleak.com/view?i=c1e_1263769845)27 January 2012 tại [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine).. LiveLeak.com [^](#cite_ref-23) [“Super RPG threat, Army passes on system that could defeat RPG-29, DoD officials say”](https://archive.is/20120719055905/http://www.armytimes.com/legacy/new/0-ARMYPAPER-1722465.php). *ArmyTimes*. [Bản gốc](http://www.armytimes.com/legacy/new/0-ARMYPAPER-1722465.php)lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2012. [^](#cite_ref-24) [http://baodatviet.vn/quoc-phong/vu-khi/tang-abrams-se-tuyet-chung-vi-bi-nuong-chin-qua-nhieu-3308562/](http://baodatviet.vn/quoc-phong/vu-khi/tang-abrams-se-tuyet-chung-vi-bi-nuong-chin-qua-nhieu-3308562/) [^](#cite_ref-25) [http://www.dodbuzz.com/2014/12/22/agency-backs-more-abrams-for-iraq-in-isis-fight/](http://www.dodbuzz.com/2014/12/22/agency-backs-more-abrams-for-iraq-in-isis-fight/) **Binnie, Jeremy (20 tháng 6 năm 2014),** [^](#cite_ref-JanesRevealed_26-0) [, Janes, Bản gốc](http://www.janes.com/article/39550/iraqi-abrams-losses-revealed) *Iraqi Abrams losses revealed* [lưu trữ](https://web.archive.org/web/20150502182619/http://www.janes.com/article/39550/iraqi-abrams-losses-revealed)ngày 2 tháng 5 năm 2015 Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) **Michael Pregent; Michael Weiss (12 tháng 8 năm 2014).** [^](#cite_ref-ISIS_maintenance_27-0) [“Exploiting the ISIS Vulnerabilities in Iraq”](https://www.wsj.com/articles/michael-pregent-and-michael-weiss-exploiting-the-isis-vulnerabilities-in-iraq-1407884145). *Wall Street Journal*. Bản gốc [lưu trữ](https://web.archive.org/web/20151210183148/http://www.wsj.com/articles/michael-pregent-and-michael-weiss-exploiting-the-isis-vulnerabilities-in-iraq-1407884145)ngày 10 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2015.
Yet ISIS does not have the highly trained maintenance crews that are necessary to keep these weapons in good working order.Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-28) [Agency Backs More Abrams for Iraq in ISIS Fight](http://www.dodbuzz.com/2014/12/22/agency-backs-more-abrams-for-iraq-in-isis-fight/) [Lưu trữ](https://web.archive.org/web/20141223200538/http://www.dodbuzz.com/2014/12/22/agency-backs-more-abrams-for-iraq-in-isis-fight/)23 December 2014 tại [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine). - DoDBuzz.com, 22 December 2014 [^](#cite_ref-29) [The 'Beast of Hit,' Abrams Tank Plays Role in Iraqi Fight against ISIS](http://www.military.com/daily-news/2016/04/13/the-beast-of-hit-abrams-tank-plays-role-iraqi-fight-against-isis.html?ESRC=todayinmil.sm) [Lưu trữ](https://web.archive.org/web/20160417101351/http://www.military.com/daily-news/2016/04/13/the-beast-of-hit-abrams-tank-plays-role-iraqi-fight-against-isis.html?ESRC=todayinmil.sm)17 April 2016 tại [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine). - Military.com, 13 April 2016 [^](#cite_ref-30) [http://www.rudaw.net/english/kurdistan/20102017](http://www.rudaw.net/english/kurdistan/20102017)Rudaw - Iraqi army, Shiite militia and Peshmerga exchange heavy fire north of Kirkuk [^](#cite_ref-31) [Saudi Losses in Yemen War Exposed by US Tank Deal](http://www.defenseone.com/business/2016/08/us-tank-deal-exposes-saudi-losses-yemen-war/130623/?oref=d-river) [Lưu trữ](https://web.archive.org/web/20160811005655/http://www.defenseone.com/business/2016/08/us-tank-deal-exposes-saudi-losses-yemen-war/130623/?oref=d-river)11 August 2016 tại [Wayback Machine](/wiki/Wayback_Machine). - Defenseone.com, 9 August 2016 [^](#cite_ref-32) [“Kingdom of Saudi Arabia - M1A2S Saudi Abrams Main Battle Tanks and M88Al/A2 Heavy Equipment Recovery Combat Utility Lift Evacuation System (HERCULES) Armored Recovery Vehicles (ARV)”](http://www.dsca.mil/major-arms-sales/kingdom-saudi-arabia-m1a2s-saudi-abrams-main-battle-tanks-and-m88ala2-heavy). Defense Security Cooperation Agency. 9 tháng 8 năm 2016. Bản gốc [lưu trữ](https://web.archive.org/web/20160913101846/http://www.dsca.mil/major-arms-sales/kingdom-saudi-arabia-m1a2s-saudi-abrams-main-battle-tanks-and-m88ala2-heavy)ngày 13 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2016. Đã bỏ qua tham số không rõ
|df=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-33) [“Saudi Losses in Yemen War Exposed by US Tank Deal”](http://www.defenseone.com/business/2016/08/us-tank-deal-exposes-saudi-losses-yemen-war/130623/). [^](#cite_ref-34) [“Australian National Audit Office report on the DMO project Land 907”](http://www.anao.gov.au/director/publications/auditreports/2007-08.cfm?item_id=A80C477D1560A6E8AA0CE1B9B0FB5AA8). Anao.gov.au. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009. [^](#cite_ref-35) [“M1A1/2 Abrams Main Battle Tank”](http://www.army-technology.com/projects/abrams/). Truy cập 18 tháng 2 năm 2015. [^](#cite_ref-strategypage.com_36-0) [“Armor: Iraq Getting M-1A1 Tanks”](http://www.strategypage.com/htmw/htarm/articles/20080803.aspx). Strategypage.com. Ngày 3 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009. [^](#cite_ref-37) [“Procurement: Iraq Buys What It Knows”](http://www.strategypage.com/htmw/htproc/articles/20081218.aspx). Strategypage.com. Ngày 18 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009. [^](#cite_ref-38) ["Iraqi military plans major arms purchase"](http://www.yourdefencenews.com/iraqi+military+plans+major+arms+purchase_18628.html). Your Defence News, 16 tháng 12 năm 2008. [^](#cite_ref-39) [M1 Abrams Tanks for Iraq](http://www.defenseindustrydaily.com/M1-Abrams-Tanks-for-Iraq-05013/). Defense Industry Daily, 15 tháng 3 năm 2009. [^](#cite_ref-militarium_40-0) [M1 Abrams](http://www.militarium.net/wojska_ladowe/m1_abrams.php). Militarium.net [(Polish to English translation)](http://translate.google.com/translate?u=http%3A%2F%2Fwww.militarium.net%2Fviewart.php%3Faid%3D165&sl=pl&tl=en&hl=en&ie=UTF-8) [^](#cite_ref-link1_41-0) [The 2006 Saudi Shopping Spree: $2.9B to Upgrade M1 Abrams Tank Fleet](http://www.defenseindustrydaily.com/2006/08/the-2006-saudi-shopping-spree-29b-to-upgrade-m1-abrams-tank-fleet/index.php) **John Pike.** [^](#cite_ref-42) [“Lima Army Tank Plant (LATP)”](http://www.globalsecurity.org/military/facility/lima.htm#prof). Globalsecurity.org. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009.
- ^
**a** **ă** [John Pike.](#cite_ref-globm1specs_43-2) **â** [“M1 Abrams Main Battle Tank”](http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1-specs.htm). Globalsecurity.org. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2009.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=17)] *King of the Killing Zone*by Orr Kelly, 1989. W.W. Norton Company. [Rostker, Bernard](/w/index.php?title=Bernard_D._Rostker&action=edit&redlink=1): *Environmental Exposure Report:Depleted Uranium in the Gulf*. DoD Publication, 1998. [[1]](http://www.gulflink.osd.mil/du_ii/index.htm).
- United States General Accounting Office:
*Operation Desert Storm: Early Performance Assessment of Bradley and Abrams.*Washington, tháng 1 năm 1992.
- Halberstadt, Hans. Desert Storm Ground War. Osceola, WI, Motorbooks International, 1991. 128 pp.
- Hilmes, Rolf (ngày 1 tháng 12 năm 2004). “Arming Future MBTs - Some Considerations”.
*Military Technology*(Mönsch).
- Hunnicutt, R. P. "Patton: A History of the American Main Battle Tank." 1984, Presidio Press;
[ISBN 0-89141-230-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0891412301).
- Forty, George:
*Tank Action. From the Great War to the Gulf*, Allan Sutton Publishing Ltd., Phoenix Mill 1995.
- Zaloga Steven J., & Sarson, Peter:
*M1 Abrams Main Battle Tank 1982-1992*. Osprey Military, New Vanguard. Reed International Books Ltd, 1993. [“M1 Abrams Main Battle Tank”](http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/m1.htm). *FAS Military Analysis Network*. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2004. [“TUSK to update Abrams for urban battle”](http://www4.army.mil/ocpa/read.php?story_id_key=6985). *Army News Service*. Truy cập 6 tháng 4 năm 2005. [Army Times - Two soldiers die in attack on Abrams tank, 29 tháng 10 năm 2003](http://www.armytimes.com/story.php?f=1-292925-2348567.php) [DoD News: DoD Identifies Army Casualty - 25 tháng 12 năm 2005 attack](http://www.defenselink.mil/releases/2005/nr20051227-12223.html) [DoD News: DoD Identifies Army Casualties - 04 tháng 6 năm 2006 incident](http://www.defenselink.mil/releases/2006/nr20060608-13201.html)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=M1_Abrams&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M1_Abrams&action=edit§ion=18)]
- Free Android Game "Tank Quiz 2"
[https://play.google.com/store/apps/details?id=com.knowworldoftanksmodern](https://play.google.com/store/apps/details?id=com.knowworldoftanksmodern)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Abrams U.S. Army Fact File](http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/abrams.html) [Official Abrams page on General Dynamics Land Systems site](http://www.gdls.com/programs/abrams.html) [M1A1/M1A2 Abrams Main Battle Tank on Army-Technology.com](http://www.army-technology.com/projects/abrams/index.html) [M1A1/2 Abrams page on the Armor Site](http://www.fprado.com/armorsite/abrams.htm) [Main Battle Tank M1A1 Abrams on Enemyforces.com](http://www.enemyforces.com/tanks/m1a1abrams.htm) [Anatomy of an M1 Abrams on military.discovery.com](http://military.discovery.com/convergence/abrams/explore/explore.html) [M1 Abrams page, with a detailed overview of how the tank works on howstuffworks.com](http://people.howstuffworks.com/m1-tank.htm) [M-1 Tank Urban Survivability Kit (TUSK)](http://www.defense-update.com/products/t/tusk.htm), [M1A1 AIM Upgrade](http://www.defense-update.com/products/m/M1A1AIM.htm), and [M1A2 SEP Upgrade on Defense-Update.com](http://www.defense-update.com/products/m/M1A2SEP.htm) [M1 Abrams Main Battle Tank page on GlobalSecurity.com](http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1-intro.htm) [AGT1500 Tubine Technology on Honeywell.com](http://www51.honeywell.com/aero/common/documents/myaerospacecatalog-documents/SurfaceSystems/AGT1500_Turbine_Technology.pdf) [http://www.defenseindustrydaily.com/M1-Abrams-Tanks-for-Iraq-05013/](http://www.defenseindustrydaily.com/M1-Abrams-Tanks-for-Iraq-05013/) [Một số hình ảnh của M1 Abrams](http://www.youtube.com/watch?v=xEewzMUaBu4) [Giới thiệu sơ M1 Abrams](http://www.youtube.com/watch?v=F3_ll_TniOY)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

X-Cache-Status: miss

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1055 miss, cp1068 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Accept-Ranges: bytes

Content-Language: vi