text:
1644. Góp phần “giải mã” một thế hệ dấn thân
Posted by adminbasam on 25/02/2013
Góp phần “giải mã” một thế hệ dấn thân
Hà Sĩ Phu
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Sáng 19-2-2013 đọc báo mạng thấy trang Anhbasam có điểm hai bài tương phản: “Tiêu Dao Bảo Cự: Từ Ngô Kha, soi rọi và giải mã một thế hệ dấn thân (Diễn Đàn); Blogger Caubay Thiem có bài phản biện lại bài này bên Facebook”.
Mặc dù tôi mới ở bệnh viện về, tình trạng mắt được bác sĩ yêu cầu hết sức hạn chế đọc và viết, tôi vẫn phải “đánh liều” viết đôi điều ngắn gọn về chuyện “xung đột” âm ỉ từ lâu này (nếu có thể gọi như thế), giữa những người đáng kính, vì mấy lẽ sau đây:
– Thế hệ dấn thân theo con đường cộng sản như nhà văn TDBC bao gồm nhiều người (ở miền Bắc còn nhiều hơn miền Nam), trong đó số đã thức tỉnh ở những mức độ khác nhau, đang cố gắng làm những điều nhằm sửa lại hay chống lại thực tại sai lầm của ĐCS cũng ngày càng nhiều thêm, nhưng việc tự đánh giá giai đoạn quá khứ của mình xem chừng chưa có gì nhất trí, ổn thỏa, thanh thoát, như có những tâm trạng uẩn khúc bên trong nên phải đặt vấn đề “giải mã”.
– Việc “giải mã” cũng liên quan đến cả những người CS hiện nay đang được dư luận ca ngợi, tán thưởng (kể cả dư luận khó tính ở hải ngoại), như nghệ sĩ Kim Chi khước từ sự có mặt trong nhà ở của mình chữ ký của một kẻ cao cấp “hại nước hại dân” – vì chị tự hào mình là một người “Cộng sản chân chính”! Những đảng viên trong 72 vị khởi xướng đợt góp ý Hiến pháp hiện nay cũng vậy, chắc phần đông cũng là những người muốn hành xử như những người “Cộng sản chân chính” để phân biệt mình với loại “CS thoái hóa”. Vậy có thể tồn tại khái niệm “người CS chân chính” hay không, cũng là điều cần xác định cho rõ.
– Trong hàng ngũ những bạn bè thân hữu đang nỗ lực góp phần mình vào công cuộc dân chủ hóa xã hội hiện nay cũng có hai “phe” với hai cách nhìn ngược nhau trong việc đánh giá quá khứ tham gia Cộng sản.
Tóm lại, tình hình khác nhau trong việc nhìn nhận giai đoạn quá khứ tham gia hoặc ủng hộ CS là điều tốt hay không tốt, là công hay tội, nên nhớ đến để tôn vinh hay nhắc đến chỉ thêm ân hận… là một thực tế rộng lớn, tuy không phải mâu thuẫn đến mức nặng nề nhưng vẫn âm ỉ như một chút gợn, một cái gai, hay một cái nhọt trong đội ngũ những người từng có nợ với quá khứ và đang phải băn khoăn về trách nhiệm với hiện tại và tương lai đất nước (còn những kẻ vô trách nhiệm, thờ ơ hay cố bám sự hủ bại thì không đáng bàn đến ở đây).
Khoảng một hai năm gần đây, khả năng lãnh đạo của đảng cầm quyền ngày càng sút kém, bất lực, những mâu thuẫn đối nội và đối ngoại thúc đẩy phải có những thay đổi, kéo theo đó là sự phân hóa phức tạp trong xã hội về nhân sự, tổ chức, phong trào, phe nhóm… Bên cạnh chủ trương đối xử cứng rắn với giới dân chủ tiên phong là sự nới rộng có kiểm soát với giới trí thức cận thần, có cái mới vừa sáng tạo ra, có cái vốn cũ đang được dùng lại. Trong bối cảnh phân hóa đó, sự khác nhau tiềm ẩn trong quá khứ của giới “pro-Đảng” nay cần phải tách bạch. Việc điểm tin hai bài ngược chiều nói trên của “nhật báo Basam”, mà tránh không bình luận, có lẽ cũng là một biểu hiện nhạy cảm và tế nhị. Những người nhạy cảm thấy đã đến lúc nên có sự trao đổi thẳng thắn với tư cách giữa những người được giả thiết là “chung một chiến hào”. Vướng một cái gai, anh chiến sĩ vẫn có thể chiến đấu, nhưng “giải quyết” được cái gai tất nhiên sức chiến đấu sẽ tốt hơn nhiều.
Suốt trong quá khứ tôi không dính dáng trực tiếp gì đến chính trị, nhưng bạn bè thuộc cả hai “phe” cũng có nhiều thân hữu. Trong điều kiện sức khỏe không thuận lợi, tôi không dám hy vọng có thể đề cập vấn đề một cách thấu đáo, chỉ xin đưa ra một vài ý chung, tản mạn, để góp phần gọi là “giải mã” một thực tiễn khá nhiều tế nhị.
II. MẤY ĐIỀU CƠ BẢN GỢI Ý CÓ THỂ DÙNG TRONG LÝ GIẢI
1/ Phải chăng sự hiểu biết lúc ấy chưa đủ tầm để sàng lọc?
Hiện tượng một chủ nghĩa ảo tưởng, phi lý và phản tiến hóa như chủ nghĩa CS lại rộ lên một thời rộng lớn, thu hút đám đông, trong đó có cả những trí thức lớn, nghịch lý quá lớn ấy khiến thiên hạ phải chiêm nghiệm mà đúc kết thành một quy luật, quy luật liên kết và hoán vị loại trừ lẫn nhau trong 3 thành tố, tạm gọi là luật “Loại trừ một trong ba” hay luật “Hai khử một”.
Ba thành tố ấy là Tâm hồn Lương thiện, Trí tuệ Thông thái và Lập trường Cộng sản, liên kết và loại trừ nhau như sau:
– Đã Thông thái và Cộng sản thì không Lương thiện ( phải mưu mẹo, gian hùng).
– Đã Lương thiện và Cộng sản thì không Thông thái ( phải nhẹ dạ, nông cạn).
– Đã Lương thiện và đủ Thông thái thì không theo Cộng sản [1].
Những ai tự nhận mình luôn lương thiện trong sáng và đã theo CS thì ứng với trường hợp thứ hai, tức là trí tuệ nông cạn, không đủ tầm để sàng lọc trước một vấn đề ở tầm thời đại. Trước mắt mới nhìn bề ngoài tưởng là tốt thì theo thôi.
Xem ra nhiều đảng viên lương thiện không chịu nhận là lúc ấy mình ngu, cứ khẳng định khi ấy chỉ có theo đảng là thông minh nhất. Có vị còn khăng khăng rằng: Nếu bây giờ lịch sử lặp lại thì ông ta cũng lại chọn đúng con đường cũ chứ không thể khác. Sở dĩ có sự tự ái như vậy do chưa hiểu sự “ngu đần” có thể là tầm của cả một dân tộc trong một thời kỳ chứ chẳng riêng ai, người viết những dòng này cũng đâu thoát khỏi mê cung ấy? Phê phán bạn cũng là phê phán mình. Chỉ cần so sánh với một dân tộc văn minh và khôn ngoan hơn sẽ thấy ngay sự kém cỏi, dân trí lạc hậu của cả dân tộc mình thì sẽ tránh được tâm lý tự ái cá nhân.
Hiện tượng có mấy nhà bác học nổi tiếng vẫn say mê CS cũng chẳng biện bạch được gì hơn vì có thể vị bác học ấy giàu lý tưởng, lý thuyết, hiểu biết chuyên môn nhưng rất ngây thơ, ảo tưởng, cũng dốt về chính trị-xã hội. Chấp làm gì những vị trí thức nọ trí thức kia mù quáng thân Cộng, khi “ông trùm CS” của nước mình là Chủ tịch Hồ Chí Minh khi quyết định theo con đường Cộng sản cũng chưa hiểu Cộng sản là gì kia mà?
Cú “nhích chân” của Nguyễn Ái Quốc từ Đảng Xã hội Pháp sang Quốc tế III của Lenin “chỉ vì Đệ Tam Quốc tế rất chú ý đến vấn đề giải phóng thuộc địa”, “Còn như Đảng là gì, công đoàn là gì, chủ nghĩa Xã hội và chủ nghĩa Cộng sản là gì, thì tôi (tức Nguyễn Ái Quốc) chưa hiểu”. Thậm chí Sơ thảo luận cương về các dân tộc và thuộc địa của Lenin đăng trên báo L’humanité ngày 16-6-1920 thì “ngay cả chữ nghĩa trong văn bản” ấy Nguyễn Ái Quốc”cũng chỉ hiểu loáng thoáng thôi” [2].
Nhưng cũng không chấp ông HCM làm gì, khi chính ông Mác ông Lê cũng “khái quát vội, khái quát nhầm” ít nhất là 9 điều căn bản [3] tức là cũng hụt hẫng về Trí tuệ khi cả gan nghĩ ra một chủ nghĩa mới toanh hòng cứu rỗi nhân loại nhưng vượt quá tầm Trí tuệ của mình (chủ nghĩa Xã hội khoa học ít nhất cũng có một khuyết điểm cơ bản là phi khoa học!), thì một đảng viên CS nhỏ bé có tự nhận là “Trí tuệ không đủ để sàng lọc” cũng chẳng có gì đáng phải băn khoăn!
Vậy thì thôi, ta cứ yên trí nhận là trước đây ta theo CS vì chưa đủ thông thái để sàng lọc là ổn.
Nhưng mâu thuẫn vẫn chưa hết. Các bạn lại bảo: tôi theo CS không phải là yêu CS gì hết, chỉ vì yêu nước, yêu hòa bình-thống nhất, ghét Mỹ xâm lược. Nếu bạn chỉ mượn CS làm phương tiện như thế thì khi mục đích đã xong, Mỹ đã rút, đã có “hòa bình-thống nhất” thì bạn còn ôm cái “phương tiện” ấy làm gì, bạn phải chủ động rời bỏ nó ngay mới phải, như qua sông rồi thì bỏ con thuyền ở lại chứ?
Nếu bạn lại bảo: tôi chưa hiểu gì về chủ nghĩa CS nên hãy cứ theo xem sao? Vậy đến hôm nay bạn đã hiểu chưa? Với tư cách một đảng viên bạn có tìm hiểu mọi thông tin trên mạng và trên thực tế không, có biết nghị quyết 1481 của Nghị viện châu Âu, biết nhân loại đã vứt một Chủ nghĩa ảo tưởng vào sọt rác lịch sử? Nếu có đủ thông tin thì chắc bạn không còn đủ dũng khí để tự hào là một đảng viên CS, vì tôi tin bạn là người có trí óc bình thường và còn dây “thần kinh xấu hổ”. Theo lô-gich của môn “liêm-sỉ-học” (liemsiology!) thì bạn phải hành xử như Trần Độ, như Phạm Đình Trọng, như Nguyễn Chí Đức… mới phải.
Nhưng chưa, bạn chưa đến chân tường, vì bạn còn một câu trả lời khả dĩ hữu lý: Tôi phải ở lại trong Đảng để “chiến đấu”, với tư cách “người CS chân chính” chống bè lũ “CS thoái hóa”. Vâng, vậy xin chuyển tiếp sang phần sau.
2/ Có hay không khái niệm gọi là “người Cộng sản chân chính”?
Những người tự hào là “CS chân chính” vì nghĩ rằng cái đảng mà mình gia nhập là một đảng chân chính, nay “một số không nhỏ” (tất nhiên nằm trong lãnh đạo tối cao) đã THOÁI HÓA và PHẢN BỘI, nên mình phải đấu tranh chống lại sự tha hóa để phục hồi một ĐCS chân chính, nghĩa là mình đấu tranh (chống những cán bộ lãnh đạo xấu) với tư thế của người “đòi nợ”, đòi cái món nợ mà đảng đã hứa (trong lời tuyên bố) trước nhân dân nhưng bây giờ họ “quỵt nợ, vỗ nợ”!
Phải công nhận, nếu như vậy thì trong 3 yếu tố Lương tâm, Trí tuệ và Cộng sản bạn đáp ứng đầy đủ hai yếu tố Lương tâm và Cộng sản nhưng quá yếu về Trí tuệ (theo đúng quy luật Hai khử một đã nói ở đoạn trên), nên trở thành duy cảm, thiếu duy lý. Sự THOÁI HÓA và PHẢN BỘI đã nằm sẵn trong mớ tín điều của chủ nghĩa, đã được “chương trình hóa” ngay từ khi khởi lập. Những biểu hiện thoái hóa và phản bội mà bạn nhìn thấy bây giờ thực ra đã được tiền định từ đầu (trước khi bạn gia nhập đảng rất lâu): không một ĐCS cầm quyền nào có thể thoát khỏi tình trạng thoái hóa và phản bội!
Về lý thuyết chính Mác đã tự chống lại mình, khi triết học Mác thì duy vật, chống duy tâm-duy ý chí nhưng chính trị Mác thì rất duy tâm, chủ quan, duy ý chí. Một lý thuyết ảo tưởng phi khoa học thì sẽ bị thực tế chống lại nên dần dần phải làm ngược lại hết, CS phải tự làm ngược lại những tín điều của mình mới mong tồn tại. Cuối cùng, ngày nay mỗi đảng viên đều phải chọn cho mình một sự giã từ, một sự “phản bội”: hoặc là trung thành với chủ nghĩa thì phản bội nhân dân, muốn trung thành với nước với dân thì phải phản lại chủ nghĩa[4]!
Khi bạn trung thành với nước với dân, với nhân tâm, với chân lý phổ quát thì bạn là “con người chân chính”, rất chân chính, tôi yêu quý bạn, nhưng bạn không còn là “người CS chân chính” nữa đâu, âu cũng là lối tự hào do cảm tính, xin đừng nhầm lẫn!
Bạn lại bảo: Tôi trung thành với chủ nghĩa CS là trung thành với lý tưởng cao đẹp của nó. Bạn lại nhầm rồi.Nhân tố chủ yếu làm nên một chủ nghĩa, phân biệt chủ nghĩa này với chủ nghĩa khác không phải ở mục đích mà nó tuyên bố, mà ở con đường mà nó vạch ra, vì mục đích sau cùng thì bao giờ chẳng tốt đẹp, căn bản đều phải hướng đến tự do-hạnh phúc cho con người. Nhưng khi con đường sai hoặc ảo tưởng thì không đến đích mong muốn hoặc chỉ đem đến kết quả ngược lại như trường hợp chủ nghĩa Mác-Lênin [5].
Ngoài ra, có cách đi đến đáp án đơn giản hơn nhiều:
Khi một chủ nghĩa ảo tưởng chỉ đem lại kết quả ngược với mong muốn thì chủ nghĩa ấy không thể coi là CHÂN CHÍNH được. Chủ nghĩa đã không CHÂN CHÍNH thì làm sao tín đồ của nó lại CHÂN CHÍNH được? Bạn chỉ có thể là một CON NGƯỜI CHÂN CHÍNH vì thực ra bạn đã làm ngược tín điều của Chủ nghĩa rồi, chắc bạn là người nặng về duy cảm nên không nỡ hay không dám để cho bộ óc Duy lý được đứng trước gương mà phán xét đó thôi! Xin nói với nhau một lời thông cảm thực lòng như vậy.
III. LẤY ĐÍCH DÂN CHỦ-ĐỘC LẬP-PHÚ CƯỜNG LÀM SỢI DÂY LIÊN KẾT
Chỉ cần nhìn các nước quanh ta với một xuất phát “same-same” như nhau đủ thấy trong cuộc chạy đua thế kỷ, ViệtNamchúng ta là kẻ thua cuộc, là đoàn khách nhỡ tàu.
Chỉ nhìn kinh tế – kỹ thuật đã thấy thua các nước bạn trong khu vực vài chục năm nhưng sự thua kém về độc lập – tự do, về văn hóa – nhân phẩm còn đáng lo hơn nhiều.
Nay muốn đoàn kết để thực hiện dân chủ ắt phải chấp nhận đa dạng đã đành, nhưng ở một nước vừa trải qua mấy cuộc phân ly kinh khủng, lại đang bị ngự trị bởi một Ý thức hệ đoàn kết giả để phân ly thật thì lòng người ly tán là một trở ngại khổng lồ, nếu không biết chấp nhận sự khác biệt thì lấy đâu sức mạnh cho một sứ mệnh cũng khổng lồ tương xứng? (Sứ mệnh lập lại một xã hội đã bị phá nát từ gốc, quay lại một con đường đã đi ngược trên nửa thế kỷ, chống lại một anh hàng xóm khổng lồ chỉ muốn kìm giữ Việt Nam yên vị như một con cừu Ý thức hệ vừa ngoan vừa chậm vừa ngu để hắn có thể ngoạm dần hết cơ thể con mồi trong cái áo choàng hữu nghị đểu).
– Muốn có khối đoàn kết toàn dân tộc, trước hết hãy tìm khả năng đoàn kết giữa các khối người tích cựcmà họ đang rất khác nhau như trên đã nói. Hãy quý sự khác nhau ấy vì đó chẳng những là thực tiễn buộc phải chấp nhận, là tất yếu trong tinh thần dân chủ, mà còn là thuận lợi để diễn tiến xã hội đi lên một cách hòa bình. Nếu không có những “trí thức cận thần”, còn rất khác những người có tư duy triệt để (biết phải thay đổi cái cũ tận gốc), đồng thời lại có những người trung gian giữa hai thái cực ấy thì sao có thể nối với nhau thành những nhịp cầu chuyển hóa dần dần? Nối tiếp với nhau được nếu tất cả đều hướng về phía trước, dẫu kẻ trước người sau nhưng phải chống những kẻ ngược chiều hoặc mưu toan cơ hội trụ lại nửa chừng để chia hoa lợi!
Một ví dụ: trong những người đã có thời hăng hái theo đảng làm một cuộc gọi là “chống Mỹ cứu nước” có người không muốn nhắc lại “thành tích đáng buồn” cũ (như anh em Huỳnh Nhật Hải-Huỳnh Nhật Tấn) trong khi rất nhiều người vẫn muốn nhắc lại những kỷ niệm một thời tranh đấu “hào hùng”. Không sao, miễn là khi nhắc lại chuyện cũ phải nhìn dưới lăng kính mới, vượt trên cái cũ với óc phê phán để phục vụ cho cái mới. Chẳng hạn phải hiểu vì sao trong chế độ cũ (mà ta quyết đánh đổ) ta có thể ngang nhiên tranh đấu, tuyên bố hùng dũng, thậm chí lãng mạn bay bổng, thỏa chí tang bồng chống lại giới cầm quyền, còn trong chế độ mới (mà ta mơ ước) ta chỉ dám làm bằng 1 phần trăm thời xưa thôi mà đã phải rụt rè? Chẳng hạn ngày trước dưới cái nhìn bồng bột ta chỉ thấy cái gọi là “Mỹ Ngụy” là thấp hèn, tàn ác, đáng khinh ghét, nay dưới cái nhìn dân chủ và toàn cầu ta lại mong sao bây giờ được bằng cái mà ta đã quyết diệt [6], mong trở lại cơ hội cũ mà ta đánh mất, để rồi từ đó tiếp tục đi lên thì dễ dàng hơn.
Chẳng hạn ta nhận ra sự “hào hùng” cũ thật là “bi tráng” (như nhà văn TDBC nhận thấy), nhưng “bi” không ở chỗ bị kẻ thù tàn sát, thất bại đau đớn như cái bi hùng của phong trào Nguyễn Thái Học, mà ngược đời, “bi” lại ở chỗ muốn thắng cuộc thì nhất thời đã thắng, nhưng nghĩ lại, thà đừng thắng thì hơn! “Bi” ở chỗ cái “tinh hoa phẩm chất” của tuổi thanh niên (nhưng còn bồng bột, cảm tính, bị tuyên truyền), tương tự như cái vốn quý giá mà Dương Thu Hương gọi là “một khối vàng ròng”, nhưng đã bị lợi dụng, bị dùng nhầm, dùng phí phạm, đáng tiếc. Song cái “bi” ở đây cũng không hề “bi lụy” nếu ta quyết hồi sinh cái “tinh hoa phẩm chất” của tuổi trẻ ấy, với sự bổ khuyết rất cần thiết bằng các tri thức hiện đại, trưởng thành, để dùng vào công cuộc hôm nay, như để bù đắp cho điều đáng tiếc cũ, thì sự hồi tưởng như thế thật là hồi tưởng vô cùng tích cực.
Nhà thơ Bùi Minh Quốc cũng vậy, nghĩ lại thời đã qua để thấy trách nhiệm của mình. “Cả tuổi xuân ta hiến dâng cuồng nhiệt, để đúc nên chính cỗ máy này”, cái cỗ máy của sự “đểu cáng lên ngôi”. Hồi ức chuyện cũ để mà hối tiếc cho nhiệt huyết của mình không đem lại kết quả mong muốn, và thấy trách nhiệm của mình trong hiện tại! Một khi cùng hướng về phía trước và hành động cụ thể là nhất định gặp nhau. (Không biết trong hàng ngũ của các anh có ai muốn ôn chuyện cũ để kể công, để che dấu cái hèn hiện tại, để lập một cái gì đó chung chiêng hay không thì tôi không rõ, tất nhiên không bàn).
– Hãy biết ơn những người tiên phong.
Nếu như trên mặt phẳng nằm ngang ta hình dung đoàn người nối tiếp nhau như cây cầu bắc từ chế độ độc tài toàn trị đến cuối cầu là chân trời Dân chủ-Độc lập-Phú cường, trong đó những tư tưởng tiên phong luôn dẫn đầu đi trước, thì đừng quên một đường dây thẳng đứng, người nọ đứng lên vai người kia, để đưa nhau từ đáy giếng lên bờ. Trên cái “chồng người” thẳng đứng ấy những người tiên phong đứng ở dưới cùng cho đồng đội được đứng lên vai. Những người tiên phong ấy sẽ lên bờ sau cùng hoặc lúc khải hoàn có thể không còn họ nữa.
Về Độc lập dân tộc nếu không có những anh hùng liệt nữ đã hy sinh liệu ngày nay ta có còn quốc gia không để mà tranh đấu? Chúng ta đã đứng trên vai họ để có hôm nay. Về Dân chủ-Tự do cũng vậy. Nếu không có những người dân chủ tiên phong như Nguyễn Mạnh Tường, như Hữu Loan, như Nguyễn Hữu Đang, Hoàng Minh Chính, Nguyễn Kiến Giang, Lê Hồng Hà, Cù Huy Hà Vũ, Dương Thu Hương, Hòa thượng Thích Quảng Độ, cha Nguyễn Văn Lý, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, Tạ Phong Tần, Trần Huỳnh Duy Thức… vân vân và vân vân… mà hầu hết họ đều bị tù đày, và biết bao tiếng nói dân chủ từ bên ngoài hỗ trợ thì làm sao có chút nền dân chủ cỏn con để có thể tồn tại những trang web dân chủ trong nước như trang Bô-xít, trang Basam và các blogger? Rồi đến lượt, nếu không có những trang web và blogger ấy làm chỗ tựa làm sao đoàn trí thức 16 vị có thể được đón tiếp để trao những kiến nghị và dự thảo Hiến pháp quá mạnh dạn kia, cũng như cá nhân tôi lúc này có thể công khai công bố những lời đóng góp thẳng thắn nhường này? Chúng ta đã được đứng trên vai họ, những người dân chủ tiên phong chịu nạn tù đày để giành lấy từng tý chút dân chủ cho ta tiếp tục. Hãy nhớ ơn họ!
Nói đến chuyện đứng trên vai nhau, tôi lại thầm hỏi mình: nếu không có đồng đội lấy vai cho mình đứng, lại không có một điểm tựa nào đó từ môi trường, dù là điểm tựa vô tình hay vô tri thì một cá nhân đơn độc làm sao có thể vượt qua cái vai của mình? Tự mình vượt qua chính mình mới thật là điều khó lắm thay! Làm sao có thể tự thắng cái khối lượng ì ạch của bản thân với tất cả những sức cản nặng nề đã ràng buộc mình vào cuộc đời này?
Đà Lạt ngày 24-2-2013
H.S.P.
Nguồn: Bauxite Việt Nam
———————————————————————————-
[1] “Quy luật” tương tự này tôi đọc thấy đã lâu, gần đây thấy nhà thơ Nguyễn Quốc Chánh và nhà báo Lê Diễn Đức nhắc tới. Tôi diễn đạt lại cho rõ hơn (HSP)
[2] Xưa nhích chân đi giờ nhích lại: HCM quyết định theo Quốc tế 3 khi chưa hiểu CS là gì ! Tư liệu trích từ:
–Trần Dân Tiên: Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ chủ tịch, Nhà xuất bản Văn học, Hànội (in lần thứ tám), 1975, trang 44.
– Hồ Chí Minh:Con đường dẫn tôi tới chủ nghĩa Lênin, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 10, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2000, trang 126.
– Lữ Phương:Từ Nguyễn Tất Thành đến Hồ Chí Minh, THƯ NHÀ xuất bản,Australia, 2002, trang 40.
[3] Xem bài Từ Nguyễn Phú Trọng đến Lê Hiền Đức (HSP)
[4] Từ vụ Bauxite nghĩ về vận nước (www.hasiphu.com/baivietmoi_40.html)
[5] Dắt tay nhau đi dưới tấm biển chỉ đường của Trí tuệ
[6] Nguyên Ngọc (S: Tôi nghĩ giá như trong cuộc chiến vừa qua, miền Nam thắng, thì có lẽ sẽ tốt hơn …).Huy Đức: “bên (cần)được giải phóng hóa ra lại là Miền Bắc”.
Người ngoài Đảng said
1) Người cộng sản chân chính là gì? Đó là những người đóng vai ông Thiện để “bao che” cho những sai lầm, tội ác của những người cộng sản thoái hóa! Nếu Đảng cộng sản chỉ gồm toàn những ông Ác thì nhân loại đã thoát khỏi tai nạn cộng sản từ lâu. Nhưng vì Đảng cộng sản vẫn còn rất nhiều người cộng sản chân chính để làm bình phong cho những ông Ác hành động, vì thế Đảng cộng sản vẫn còn tồn tại mãi cho đến ngày nay.
Chủ nghĩa phát-xít có lẽ mau suy tàn vì thiếu “những người phát-xít chân chính”.
2) Xưa nay, trên thế giới, người ta chỉ thấy những người khác quan điểm đi theo các đảng khác nhau, thậm chí chống đối nhau, chứ ít thấy đảng nào giống ĐCS: những người cộng sản tự xưng là ‘chân chính” lại cùng sinh hoạt trong một tổ chức với những người bị coi là “không chân chính”. Thậm chí những người “chân chính” thỉnh thoảng lại phải “năn nỉ”, “van xin” những người cộng sản thoái hóa: hãy thương yêu dân, hãy yêu Tổ quốc, v.v… và v.v…
3) Tôi nói điều này xin các bác “chân chính” đừng buồn: hồi cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt còn sống, ông (là điển hình của một người cộng sản chân chính) đã từng ký Nghị Định 31/CP để “quản chế” những người mà Đảng không xử được trước tòa. Và trong số những nạn nhân đầu tiên của cái nghị định “không chân chính” này, có Tiến sĩ Hà Sĩ Phu!
Hoa Cải said
Bài viết chí tình, chí nghĩa, đầy trách nhiệm. Cảm ơn ông Hà Sĩ Phu kính mến!
QS said
Bạn Ngọc Sương nói rất đúng: “Chân lý dường như ở quanh ta, nhưng chỉ nhìn thấy khi được ánh sáng từ trái tim và trí tuệ của những người trác tuyệt chiếu vào”
Cám ơn bạn.
Trúc Bạch said
Thành thật cám ơn bác Hà Sĩ Phu !
Riêng về cái định luật “Hai Khử Một” (*) mà bác diễn giải từ trong bài thơ của Nguyễn Quốc Chánh thì xin phép bác cho em được “nôm na” để các anh chị “Dư Luận Viên” dễ hiểu :
– Người có Đầu Óc mà theo CS ắt có lòng Bất Lương !
– Người Lương Thiện mà theo CS là người không có đầu óc !
– Người Có Đầu Óc mà lại Lương Thiện thì không thể là đảng viên đảng CS được !
Thế cho nên mới có người nói rằng :
Ngày xưa đã có những người vì Yêu nước thiết tha mà theo CS; Nhưng ngày nay, chính những người này quay lại chống CS cũng vì lòng yêu nước thiết tha , và họ mới chính là “Chân Ái Quốc” ! (**)
(*)
– Đã Thông thái và Cộng sản thì không Lương thiện ( phải mưu mẹo, gian hùng).
– Đã Lương thiện và Cộng sản thì không Thông thái ( phải nhẹ dạ, nông cạn).
– Đã Lương thiện và đủ Thông thái thì không theo Cộng sản
(**)
Chân Ái Quốc để phân biệt với “Lưu Manh Giả Danh Ái Quốc” .
lactanng said
Một bài phân tích rất sâu sắc và chí lý. Mong bác HSP sớm bình phục và đóng góp nhiều hơn nữa cho Phong Trào Dân Chủ trong nước.
Chín Đờn Cò said
Một trí thức tên tuổi đã dám đặt thẳng vấn đề với tất cả những vị “nguyên lão”, bấy lâu nay đã phản biện nhà cầm quyền về nhiều vấn đề bức xúc của xã hội, nhưng vẫn còn tin vào chủ thuyết CS tốt đẹp, vẫn còn muốn bám víu nó như một lực quán tính.
Hoan hô ông Hà Sĩ Phu.
Và rất muốn đọc nhiều bài phản biện lại ý kiến của ông HSP từ các vị “nguyên lão”, vì sao các vị lại vừa đòi dân chủ, lại vừa muốn chế độ này “thiên thu trường trị, nhất thống giang hồ” ?
CP80 said
Mong cho ‘thế hệ dấn thân’ ai cũng có nhiều trí tuệ hơn lòng tự ái để có thể đồng cảm với bài phân tích sâu sắc và đầy tâm huyết này của bác Hà Sỹ Phu!
meomuop said
Cám ơn bài viết tuyệt hay và sâu sắc của bác Hà Sĩ Phu.
meomuop xin chia sẻ thêm nếu muốn hiểu rõ hơn về CNCS thì hãy đọc tác phẩm “Trại súc vật” của George Orwell. George Orwell đã nhân cách hóa cuộc đấu tranh của loài vật với loài người tương tự như cuộc đấu tranh của TS và VS vậy. Trong tác phẩm, thủ lĩnh cấp cao của loài vật trong một trang tại nọ là một con lợn và con chó muốn chống lại sự “bóc lột” của loài người. Nhưng sau cùng thì :
“Trang trại giàu có thêm, nhưng ngoại trừ lũ lợn và chó ra, đời sống của các con khác thì vẫn như xưa.”
“Cuộc sống của những con khác thì vẫn như xưa. Ngày chúng thường bị đói, đêm chúng ngủ trên ổ rơm, nước thì uống ngay ở dưới ao, làm việc ngoài đồng trống, mùa đông thì mất ngủ vì rét, mùa hè thì khổ vì ruồi. Thỉnh thoảng những con có tuổi cố nhớ lại xem nay đời sống của chúng có khá hơn ngay sau Khởi Nghĩa, khi chúng vừa đuổi lão Jones (con người, chủ trang trại- chú thích) đi, hay không. Nhưng chúng không nhớ nổi. Không có gì cho chúng so sánh: trong đầu chúng chỉ có mỗi những số liệu của Chỉ Điểm (tên con lợn), những con số luôn luôn chứng tỏ rằng mọi thứ đều được cải thiện, đều tốt thêm một bước mỗi ngày. Thôi thì đành vậy vả lại chúng cũng chẳng có nhiều thời gian để mà suy nghĩ lung tung. Chỉ có Benjamin (tên con lừa) già nua là khẳng định rằng nó nhớ hết, nhớ đến từng chi tiết mọi việc đã qua và biết rõ rằng chúng chưa bao giờ khổ hơn cũng chẳng bao giờ được sướng hơn, vẫn là đói, là bán mặt cho đất bán lưng cho trời, là bị loè bịp; qui luật cuộc đời vốn là như thế, nó thường bảo như vậy.”
“Dù sao chúng vẫn cứ hi vọng. Hơn thế nữa, chúng còn luôn tự hào được là công dân của Trại Súc Vật. Trong nước này, mà là nước Anh hẳn hoi đấy nhé, đây là trang trại duy nhất của súc vật và do súc vật quản lí! Tất cả mọi con vật, từ những con nhỏ nhất cho đến những con mới được mua từ cách xa cả chục cây số về, đều tự hào như thế. Nhất là khi chúng nghe thấy tiếng súng nổ, khi trông thấy lá cờ xanh tung bay là tim chúng lại đập rộn rã, khi ấy, dù đang nói chuyện gì chúng cũng quay lại đề tài về những năm tháng hào hùng, về việc lật đổ lão Jones, về việc thiết lập Bảy Điều Răn và về những trận chiến đấu oanh liệt chống lũ người xâm lược. Chúng cũng không quên nhắc nhở nhau những kì vọng thuở ban đầu. Chúng tin rằng lời tiên tri của Thủ Lĩnh già về ngày thành lập Nước Cộng Hòa Súc Vật trên toàn lãnh thổ Anh quốc, ngày con người bị tống khứ khỏi sứ sở này nhất định sẽ tới. Ước mơ của chúng sẽ thành hiện thực, nhất định ngày đó sẽ tới, dù còn lâu, dù rằng tất cả những con đang sống hiện nay sẽ không được chứng kiến, nhưng ngày đó nhất định sẽ tới. Chúng cũng không quên bài “Súc Sinh Anh quốc”, con nào cũng biết hát bài này, nhưng chúng chỉ dám hát thầm với nhau mà thôi. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, dù không phải tất cả ước mơ của chúng đều được thực hiện, nhưng trong thâm tâm chúng biết rằng chúng là những con vật đặc biệt. Dù chúng chưa được no, nhưng chúng không phải làm để nuôi bọn người tàn độc; dù chúng còn phải lao động vất vả, nhưng đấy là chúng làm cho chính mình. Không con nào đi hai chân, không còn quan hệ chủ tớ. Tất cả đều bình đẳng. ”
Vâng, các con vật ngây thơ, ảo tưởng đấu tranh để không còn bị người bóc lột nhưng chúng bị các thủ lĩnh vô sản xảo quyệt, gian manh trấn lột.
Một trong bảy điều răn của trại súc vật là “Tất cả các loài hai chân đều là kẻ thù. ” Nhưng:
“Đấy là một con lợn đang bước đi bằng hai chân sau. ”
“Bọn súc vật không còn để ý đến mặt mấy con lợn bên trong nữa. Chúng nhìn lợn rồi lại nhìn người, nhìn người rồi lại nhìn lợn, một lúc sau thì chúng chịu, không thể phân biệt được đâu là người, đâu là lợn nữa.”
Sau cùng, các thủ lĩnh (lợn, chó) cũng vi phạm hầu hết bảy điều răn.
“BẢY ĐIỀU RĂN
1. Tất cả các loài hai chân đều là kẻ thù.
2. Tất cả các loài bốn chân hoặc có cánh đều là bạn.
3. Không con vật nào được mặc quần áo.
4. Không con vật nào được ngủ trên giường.
5. Không con vật nào được uống rượu.
6. Loài vật không được giết hại lẫn nhau.
7. Mọi con vật sinh ra đều bình đẳng. ”
Lợn đã “tiến hóa” giống người (đi bằng 2 chân). Phải chăng các thủ lĩnh của CS sau cùng cũng hòa nhập vào giai cấp tư sản? Họ đấu tranh cũng vì muốn được như tư sản?
Và đây là điều răn thâm nhất của “Trại súc vật” : “MỌI CON VẬT SINH RA ĐỀU BÌNH ĐẲNG, NHƯNG CÓ MỘT SỐ CON BÌNH ĐẲNG HƠN NHỮNG CON KHÁC.”
Khi đọc tác phẩm này sẽ thấy nó là một XH thu nhỏ của chế độ XHCN, sẽ hiểu hơn về các thành phần đã đấu tranh cho XH ấy.
Hai Lúa said
Huhuhu, Lúa bắt đền bác Hà Sỹ Phu về bài viết này, bài bác viết chẳng ai bẻ được câu nào, không ai nói với bác là “Bác Hà Sỹ Phu sai lầm, hổng mầm cách mạng được đâu” hay “Bác Hà Sỹ Phu nóng vội quá” khi nhiều bác còm sỹ phán cho Lúa như vậy khi cũng trình bày về TÍNH CẤP THIẾT VÀ QUAN TRỌNG CHO TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ VIỆT NAM KHI ĐỒNG LOẠT CÓ CÁC ĐẢNG VIÊN CẤP TIẾN, CÓ TÂM CÓ TÀI, SUY TƯ VỀ VẬN MỆNH DÂN TỘC, CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ TUYÊN BỐ RA KHỎI ĐẢNG.
Đùa thế thôi chớ Lúa mừng lắm.
Đây rõ ràng là một ví dụ sinh động về tầm ảnh hưởng khác nhau giữa hai cá nhân cho cùng một vấn đề
1. Một bác Hà Sỹ Phu, có tiếng nói quan trọng, có kinh nghiệm chiến đấu, tri thức sâu sắc, có hiểu biết lên tiếng
2. Một Hai Lúa (nhạt nhòa) vô danh tiểu tốt, trí tuệ non kém, tiếng nói yếu ớt, trong cộng đồng
Các bác thấy hiệu quả khác nhau chưa?
Và cũng chính vì lý do đó, các bác đừng nêu ra câu hỏi nghi vấn hay đừng có buồn khi giới trẻ “chưa quan tâm tới vận mệnh đất nước”. như thế không đúng đâu, họ quan tâm đấy, có điều họ chưa có tầm ảnh hưởng như các bác mà thôi.
Mong các bác Phạm Tòan, Nguyễn Huệ Chi, Hồ Ngọc Nhuận, Lê Hiếu Đằng, Nguyễn Đình Đầu, Lê Công Giàu, Chu Hảo,…..lên tiếng phản hồi, bày tỏ ý kiến của mình cho entry này. Mong lắm thay
Liệu bây giờ, Lúa có thể (được phép) nằm mơ cho một bản danh sách NHỮNG ĐẢNG VIÊN NHIỀU NĂM TUỔI ĐẢNG TUYÊN BỐ RA KHỎI ĐẢNG hay không? Và Lúa tin, khi có cái bản thông báo danh sách đó, thì điều 4HP không còn lý do gì mà tồn tại nữa. Tiến trình dân chủ sẽ phải theo trình tự đó…..
Ông nội ơi, lúc đó sướng chắc chết quá!!!!
Phạm Thượng said
Thật là hay “chế độ mà ta quyết đánh đổ” và “chế độ mới mà ta ước mơ” giờ đã rỏ ràn rồi các vị có thể thấy và so sánh về mọi mặt từ xã hội,văn hóa,kinh tế..v.v..để đánh giá thành quả đấu tranh hy sinh của các vị có xứng đáng không? Và nhìn thấy khả năng ,kiến thức mà bấy lâu nay vẩn tự hào.
Ngọc Sương said
Trích: “Nếu như trên mặt phẳng nằm ngang ta hình dung đoàn người nối tiếp nhau như cây cầu bắc từ chế độ độc tài toàn trị đến cuối cầu là chân trời Dân chủ-Độc lập-Phú cường, trong đó những tư tưởng tiên phong luôn dẫn đầu đi trước, thì đừng quên một đường dây thẳng đứng, người nọ đứng lên vai người kia, để đưa nhau từ đáy giếng lên bờ. Trên cái “chồng người” thẳng đứng ấy những người tiên phong đứng ở dưới cùng cho đồng đội được đứng lên vai. Những người tiên phong ấy sẽ lên bờ sau cùng hoặc lúc khải hoàn có thể không còn họ nữa.
Chúng ta đã được đứng trên vai họ, những người dân chủ tiên phong chịu nạn tù đày để giành lấy từng tý chút dân chủ cho ta tiếp tục. Hãy nhớ ơn họ!”
Đọc đến đây tôi chỉ muốn khóc, xót thương cho những người tiên phong, xót thương dân tộc mình.
Chân lý dường như ở quanh ta, nhưng chỉ nhìn thấy khi được ánh sáng từ trái tim và trí tuệ của những người trác tuyệt chiếu vào.
Hoàng Lan said
Đầu tiên xin gửi lời tri ân, cảm ơn và lời chúc sức khỏe đến bác Hà Sĩ Phu. Trong suy nghĩ của em, bác đứng vào hàng đầu trong những trí thức của nước nhà đương đại. Mong bác giữ gìn sức khỏe, nhất là trong mùa lạnh này ở Đà Lạt. Bác có khỏe, có viết, mới đóng góp thêm cho sự nghiệp lâu dài phát triển đất nước. Cái sự khai sáng xã hội, nó còn gian nan công phu hơn sự dạy một lớp học trò, một khóa sinh viên hàng trăm ngàn lần, rất cần thời gian lâu dài, và đóng góp từ những người tài có tấm lòng như bác.
Mấy bữa trước, em một mình làm Đông Ki Sốt viết mấy nhời ở diễn đàn này, người khen kẻ chê đều có, nhưng đa phần đều là chê, bởi một kẻ vô danh tiểu tốt lại dám lên giọng chê bai các vị trí thức lẫy lừng. Độ rày em bận quá thể, chỉ vào xem tin mà cũng hạn chế bình bầu, không phải vì lời lẽ đã nói hết hay khinh miệt các bạn đối lập quan điểm ở đây mà chỉ bởi em không muốn tạo thêm căng thẳng, khó chịu trong không khí trao đổi. Nay có nhời của bác, em mới tham gia thêm mấy nhời dư lày:
1 – Em hoàn toàn đồng ý với thuyết rằng các ông nào trước đây lỡ nhầm, trót dại theo chân sộng sản rồi thì nay nên chăng tự kiểm, nhìn nhận lại, và tuyên bố cho rõ ra. Ví dụ công khai tuyên bố từ chức đảng viên. Chính nhờ cái danh tiếng của các vị ý, gây nên được tiếng vang về cái sự đoạn tuyệt với một thứ rác rưởi của thời đại, sẽ là một khởi đầu tốt đẹp để tạo ra cán cân quyền lực, các thế lực đối trọng. Chúng ta có thể thấy là các ông ấy cũng không ngây thơ. Họ biết 72 người (9 lần 8, số đẹp) rủ nhau kí chung cái khởi thảo thì nhà nước không đàn áp nổi, không bắt nổi cả nhóm tất mấy người. Vậy tại sao không dấn thêm lên một bước, một nhóm cùng ra tuyên bố từ chức đảng viên, công khai thừa nhận sai lầm trong nhận thức ở quá khứ. Được như thế thì quả thật tuyệt vời.
2 – Trong tầm nhìn hạn hẹp của em, với nhừng gì em đã từng trải, ngay cả ở trên cái diễn đàn nhỏ bé mà “có vẻ như là dân chủ, minh bạch lắm rồi đấy” là trang basam này thì có thể thấy ngay là dân trí của đám đông người ta đến đâu. Đành rằng đã có những tiếng nói hiểu biết, sáng suốt, đa chiều. Nhưng phần đông các nhà ‘rân chủ” thì vẫn bị mắc cái bệnh sùng bái cá nhân, thần tượng, a dua theo đám đông, chỉ thích phán chung chung mà thiếu đi vào chi tiết cụ thể, dẫn đến sai lầm nghiêm trọng. Thế nên sự nghiệp phát triển đất nước, bên cạnh việc cái tổ chính trị thì khai dân trí, chấn dân khí cần đặt lên hàng đầu, thậm chí có khi đặt lên trước cả cải tổ chính trị. Có như vậy mới tạo được nền móng chuyển biến vững chắc, tránh đột biến gây đổ vỡ, hay là bung bét như Bắc Phi, đến giờ vẫn chưa ra hồi ngã ngũ. Bởi vì nếu không có dân trí, nền tảng trí tuệ, thì sự đổi mới rất có thể bị kéo lùi (như thời đổi mới Nói Và Lừa 86-90) hoặc là lại đi vào cái vòng xoáy “Thi đua ta quyết thi đua, Thi đua ta quyết tiến lên hàng đầu, Đi đầu rồi biết đi đâu? Đi đâu không biết đi đầu cứ đi!” giống như một thời toàn dân tộc dồn sức cho chiến tranh, để được là “lương tâm của thời đại”, “tuyến đầu của chủ nghĩa xã hội” …
Tóm lại là đất nước cần những người nhiệt tình năng động xung phong tuyến đầu, nhưng cũng cần những nhà hoạch định chiến lược lâu dài sáng suốt, chứ không chỉ mấy anh tài “cứ vừa làm vừa thử, sai đâu sửa đó”.
Dân chín mươi triệu ai người nhớn
Nước bốn ngàn năm vẫn trẻ con.
(Xin lỗi cụ Tản Đà)
Người Việt Xa Quê said
Kính chúc sức khỏe Bác Hà Sĩ Phu, lão tướng tiên phong cho một Việt Nam Dân Chủ Phú Cường.
Mong Bác có thêm bài viết để thế hệ con em mở mang trí tuệ.
Cám ơn bác nhiều.
Nguyễn Hữu Quý said
Cảm ơn TS Hà Sỹ Phu, tác giả còn quá khiêm tốn, không ai khác, chính tác giả HSP là một trong những người đầu tiên đứng ở đáy giếng, để có nhiều người được đứng lên vai của ông, dần lấy lại tiếng nói dân chủ như ngày hôm nay.
Nguyễn Hiền said
Uyên bác-Quyết liệt và Nhân hậu ! Không biết nói gì hơn.
Quốc Dân said
Cám ơn bác Hà Sĩ Phu về bài phân tích rất thấu tình đạt lý.
Tôi xin bổ sung thêm:
Putin (hay ai đó là đảng viên đảng cộng sản LX từ những năm 1950 – 1970..?) vào những năm 1989 – 1991 đã nói:
” Hai mươi tuổi bạn không thích cộng sản thì bạn là người không có trái tim, khi bốn mươi tuổi bạn vẫn còn thích cộng sản thì bạn là người không có cái đầu”
Gióc Ba Chốp nói :” Cộng sản chỉ là tuyên truyền và giả dối”
Ensin nói: ” Sự hư hỏng, thối nát của Hệ thống chủ nghĩa xã hội chỉ có thể đập bỏ, không thể sửa chữa”
Nhà văn Nguyễn Khái: ” Đi tìm cái tôi đánh mất ” ở cả cuộc đời cộng sản của mình.
Nhà Thơ, Nhạc sĩ, … Nguyễn Đình Thi đã viết khi cuối đời:
“Người tôi còn nhiều bùn tanh
Mặt tôi nhuốm xanh nhuốm đỏ
Tay tôi vướng nhiều đồ bỏ
Nhiều dây nhợ tự buộc mình
Thôi xin tha cho mọi lỗi lầm
Quên cho những dối lừa khoác lác
Tôi biết tôi đã nhiều lần ác
Và ngu dại còn nhiều lần hơn.”
………………………………………………………………………
Và còn rất nhiều người “cộng sản trung kiên” chỉ cần có kiến thức phổ thông, chịu đọc, chịu quan sát suy nghĩ và trung thực với mình là nhận ra sự thật : Chủ nghĩa cộng sản chỉ lừa được các dân tộc lạc hậu như Nga, vài nước ở Châu Á, Phi, Mỹ La Tinh. Nó không thuyết phục được các dân tộc trưởng thành kể cả nơi sinh ra chủ nghĩa cộng sản như Anh, Pháp, Đức.
Các bạn có thể vào Google đánh vào “nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản” sẽ biết thêm nhiều điều về tội ác diệt chủng của cộng sản với các tên tuổi khét tiếng tàn bạo như Stalin, Mao, Polpot…
Kinh hoàng vụ Lê nin ra lệnh đầy đọa gia đình Nga Hoàng đi Sibiria và sau đó là tàn sát gia đình Nga Hoàng không xét xử, giết cả trẻ con và trẻ bệnh tâm thần..là con của Nga Hoàng. Năm 2010 TT Nga, Met – Vê- Đép đã công khai vụ này và nói
” Tội ác quá khứ mà chúng ta né tránh, nó vẫn là tội ác và nó sẽ có thể lặp lại trong tương lai”,
TT Nga đã cho khai quật, làm lễ cải táng, xây dựng lại mộ gia đình Nga Hoàng như một lời chuộc tội của nhân dân và nhà nước Nga với gia đình Nga Hoàng.
Hoa Cải said
Không còn nghi ngờ gì nữa, chính tên đồ tể sắt máu Lênin dẫn đầu toán tay chân khát máu tấn công sát hại nhà vua và gia đình tại cung điện mùa đông chính là bè lũ thổ phỉ tự nhận chúng là những kẻ chuyên nghề gieo tội ác.
NQD said
CS với học thuyết đấu tranh giai cấp , phương tiện duy nhất của nó là dùng bạo lực cướp lại để chia nhau chứ không làm ra để chia nhau vốn là học thuyết bất lương nhất trong lịch sử loài người.
Nguyễn said
Bác nói đúng nhưng không được nghe.
Bởi nước “cộng sản” khổng lồ sẽ qua mặt Mỹ về GDP trong một tương lai không xa, như dự đoán của Lý Quang Diệu, lại là “hình mẫu” lý tưởng của mấy thế hệ lãnh đạo CSVN, trước tiên và trên hết chính là bác Hồ. Mà ” Bác Mao nào có đâu xa. Bác Hồ ta đó chính là bác Mao”.
thanhtung0088 said
Không biết nói sao,chỉ chỉ biết cảm ơn một nhân sĩ có trí tuệ uyên bác soi rọi vào những góc tối của những ai còn u mê trong khối sương mù thuốc lú của cs !
FAQ said
“…Tôi biết ơn những người vấp ngã.
Tôi biết ơn đoạn đường mà những người vấp ngã đã đi được,
trước khi họ vấp ngã.
Họ vấp ngã,
nhưng mỗi lần họ vấp ngã
họ đã làm cho con đường của chúng ta ngắn thêm một đoạn.
Tôi tin chắc trong chúng ta sẽ còn nhiều người tiếp tục bước tới,
bước tới, bước tới, từ nơi những người đã vấp ngã,
không ngừng bước tới, bước tới,
và ngày chúng ta giành lại được tiếng nói,
chúng ta sẽ nói,
chúng ta sẽ hát ca,
và trong tiếng nói của chúng ta sẽ có tiếng nói của những người đã vấp ngã,
và trong lời hát ca của chúng ta
sẽ có lời hát ca của họ.
Thơ Nguyễn Tôn Hiệt
Tôi tán thành cách nhìn của bác Hà Sĩ Phu.
Riêng trong lòng, tôi vẫn luôn muốn bổ sung thêm trong danh sách bác Phu đã đưa ra nhiều người nữa: LS Lê Công Định, em Nguyễn Tiến Trung…., theo cách nghĩ của bài thơ trên.
Lịch sử có lẽ sẽ không quên ai cả, dù cách đóng góp và điểm xuất phát của mỗi người rất khác nhau, miễn có sự hy sinh và thiệt thòi thực sự của từng con người trong cuộc cho mục đích chung (đương nhiên không tính đến những người đang diễn kịch). Và tính đa dạng đó chính là ưu điểm của nền dân chủ.
Cầu Cải Tiến said
– Đã Thông thái và Cộng sản thì không Lương thiện ( phải mưu mẹo, gian hùng).
– Đã Lương thiện và Cộng sản thì không Thông thái ( phải nhẹ dạ, nông cạn).
– Đã Lương thiện và đủ Thông thái thì không theo Cộng sản [1].
Bài phân tích rất hay và sâu sắc.

markdown:
## 1644. Góp phần “giải mã” một thế hệ dấn thân
Posted by
[adminbasam](http://anhbasam04.wordpress.com) on 25/02/2013
## Góp phần “giải mã” một thế hệ dấn thân
**Hà Sĩ Phu** **I.** ** ĐẶT VẤN ĐỀ**
Sáng 19-2-2013 đọc báo mạng thấy trang Anhbasam có điểm hai bài tương phản: “
*Tiêu Dao Bảo Cự: Từ Ngô Kha, soi rọi và * **giải mã**một thế hệ dấn thân (Diễn Đàn); Blogger Caubay Thiem có bài **phản biện**lại bài này bên Facebook”.
Mặc dù tôi mới ở bệnh viện về, tình trạng mắt được bác sĩ yêu cầu hết sức hạn chế đọc và viết, tôi vẫn phải “đánh liều” viết đôi điều ngắn gọn về chuyện “xung đột” âm ỉ từ lâu này (nếu có thể gọi như thế), giữa những người đáng kính, vì mấy lẽ sau đây:
– Thế hệ dấn thân theo con đường cộng sản như nhà văn TDBC bao gồm nhiều người (ở miền Bắc còn nhiều hơn miền Nam), trong đó số đã thức tỉnh ở những mức độ khác nhau, đang cố gắng làm những điều nhằm sửa lại hay chống lại thực tại sai lầm của ĐCS cũng ngày càng nhiều thêm, nhưng việc tự đánh giá giai đoạn quá khứ của mình xem chừng chưa có gì nhất trí, ổn thỏa, thanh thoát, như có những tâm trạng uẩn khúc bên trong nên phải đặt vấn đề “
*giải mã*”.
– Việc “
*giải mã*” cũng liên quan đến cả những người CS hiện nay đang được dư luận ca ngợi, tán thưởng (kể cả dư luận khó tính ở hải ngoại), như nghệ sĩ Kim Chi khước từ sự có mặt trong nhà ở của mình chữ ký của một kẻ cao cấp “ *hại nước hại dân*” – vì chị tự hào mình là một người “ *Cộng sản chân chính*”! Những đảng viên trong 72 vị khởi xướng đợt góp ý Hiến pháp hiện nay cũng vậy, chắc phần đông cũng là những người muốn hành xử như những người “ *Cộng sản chân chính*” để phân biệt mình với loại “CS thoái hóa”. Vậy có thể tồn tại khái niệm “ *người CS chân chính*” hay không, cũng là điều cần xác định cho rõ.
– Trong hàng ngũ những bạn bè thân hữu đang nỗ lực góp phần mình vào công cuộc dân chủ hóa xã hội hiện nay cũng có hai “phe” với hai cách nhìn ngược nhau trong việc đánh giá quá khứ tham gia Cộng sản.
Tóm lại, tình hình khác nhau trong việc nhìn nhận giai đoạn quá khứ tham gia hoặc ủng hộ CS là điều tốt hay không tốt, là công hay tội, nên nhớ đến để tôn vinh hay nhắc đến chỉ thêm ân hận… là một thực tế rộng lớn, tuy không phải mâu thuẫn đến mức nặng nề nhưng vẫn âm ỉ như một chút gợn, một cái gai, hay một cái nhọt trong đội ngũ những người từng có nợ với quá khứ và đang phải băn khoăn về trách nhiệm với hiện tại và tương lai đất nước (còn những kẻ vô trách nhiệm, thờ ơ hay cố bám sự hủ bại thì không đáng bàn đến ở đây).
Khoảng một hai năm gần đây, khả năng lãnh đạo của đảng cầm quyền ngày càng sút kém, bất lực, những mâu thuẫn đối nội và đối ngoại thúc đẩy phải có những thay đổi, kéo theo đó là sự phân hóa phức tạp trong xã hội về nhân sự, tổ chức, phong trào, phe nhóm… Bên cạnh chủ trương đối xử cứng rắn với giới
*dân chủ tiên phong* là sự nới rộng có kiểm soát với giới *trí thức cận thần*, có cái mới vừa sáng tạo ra, có cái vốn cũ đang được dùng lại. Trong bối cảnh phân hóa đó, sự khác nhau tiềm ẩn trong quá khứ của giới “ *pro-Đảng*” nay cần phải tách bạch. Việc điểm tin hai bài ngược chiều nói trên của “nhật báo Basam”, mà tránh không bình luận, có lẽ cũng là một biểu hiện nhạy cảm và tế nhị. Những người nhạy cảm thấy đã đến lúc nên có sự trao đổi thẳng thắn với tư cách giữa những người được giả thiết là “chung một chiến hào”. Vướng một cái gai, anh chiến sĩ vẫn có thể chiến đấu, nhưng “giải quyết” được cái gai tất nhiên sức chiến đấu sẽ tốt hơn nhiều.
Suốt trong quá khứ tôi không dính dáng trực tiếp gì đến chính trị, nhưng bạn bè thuộc cả hai “phe” cũng có nhiều thân hữu. Trong điều kiện sức khỏe không thuận lợi, tôi không dám hy vọng có thể đề cập vấn đề một cách thấu đáo, chỉ xin đưa ra một vài ý chung, tản mạn, để góp phần gọi là “
*giải mã*” một thực tiễn khá nhiều tế nhị. **II. MẤY ĐIỀU CƠ BẢN GỢI Ý CÓ THỂ DÙNG TRONG LÝ GIẢI** **1/ Phải chăng sự hiểu biết lúc ấy chưa đủ tầm để sàng lọc?**
Hiện tượng một chủ nghĩa ảo tưởng, phi lý và phản tiến hóa như chủ nghĩa CS lại rộ lên một thời rộng lớn, thu hút đám đông, trong đó có cả những trí thức lớn, nghịch lý quá lớn ấy khiến thiên hạ phải chiêm nghiệm mà đúc kết thành một quy luật, quy luật liên kết và hoán vị loại trừ lẫn nhau trong 3 thành tố, tạm gọi là luật
*“ Loại trừ một trong ba*” hay luật *“*”. **Hai khử một**
Ba thành tố ấy là Tâm hồn
**Lương thiện**, Trí tuệ **Thông thái** và Lập trường **Cộng sản**, liên kết và loại trừ nhau như sau: *– Đã Thông thái và Cộng sản thì không Lương thiện ( phải mưu mẹo, gian hùng).* *– Đã Lương thiện và Cộng sản thì không Thông thái ( phải nhẹ dạ, nông cạn).* *– Đã Lương thiện và đủ Thông thái thì không theo Cộng sản* ** [1].**
Những ai tự nhận mình luôn lương thiện trong sáng và đã theo CS thì ứng với trường hợp thứ hai, tức là trí tuệ nông cạn, không đủ tầm để sàng lọc trước một vấn đề ở tầm thời đại. Trước mắt mới nhìn bề ngoài tưởng là tốt thì theo thôi.
Xem ra nhiều đảng viên lương thiện không chịu nhận là lúc ấy mình ngu, cứ khẳng định khi ấy chỉ có theo đảng là thông minh nhất. Có vị còn khăng khăng rằng: Nếu bây giờ lịch sử lặp lại thì ông ta cũng lại chọn đúng con đường cũ chứ không thể khác. Sở dĩ có sự tự ái như vậy do chưa hiểu sự “ngu đần” có thể là tầm của cả một dân tộc trong một thời kỳ chứ chẳng riêng ai, người viết những dòng này cũng đâu thoát khỏi mê cung ấy? Phê phán bạn cũng là phê phán mình. Chỉ cần so sánh với một dân tộc văn minh và khôn ngoan hơn sẽ thấy ngay sự kém cỏi, dân trí lạc hậu của cả dân tộc mình thì sẽ tránh được tâm lý tự ái cá nhân.
Hiện tượng có mấy nhà bác học nổi tiếng vẫn say mê CS cũng chẳng biện bạch được gì hơn vì có thể vị bác học ấy giàu lý tưởng, lý thuyết, hiểu biết chuyên môn nhưng rất ngây thơ, ảo tưởng, cũng dốt về chính trị-xã hội. Chấp làm gì những vị trí thức nọ trí thức kia mù quáng thân Cộng, khi “ông trùm CS” của nước mình là Chủ tịch Hồ Chí Minh khi quyết định theo con đường Cộng sản cũng chưa hiểu Cộng sản là gì kia mà?
*Cú “nhích chân” của Nguyễn Ái Quốc từ Đảng Xã hội Pháp sang Quốc tế III của Lenin “ chỉ vì Đệ Tam Quốc tế rất chú ý đến vấn đề giải phóng thuộc địa”, “Còn như Đảng là gì, công đoàn là gì, chủ nghĩa Xã hội và chủ nghĩa Cộng sản là gì, thì tôi (tức Nguyễn Ái Quốc) chưa hiểu”. Thậm chí Sơ thảo luận cương về các dân tộc và thuộc địa của Lenin đăng trên báo L’humanité ngày 16-6-1920 thì “ngay cả chữ nghĩa trong văn bản” ấy Nguyễn Ái Quốc”cũng chỉ hiểu loáng thoáng thôi” * **[2]**.
Nhưng cũng không chấp ông HCM làm gì, khi chính ông Mác ông Lê cũng “
*khái quát vội, khái quát nhầm*” ít nhất là 9 điều căn bản **[3]** tức là cũng hụt hẫng về Trí tuệ khi cả gan nghĩ ra một chủ nghĩa mới toanh hòng cứu rỗi nhân loại nhưng vượt quá tầm Trí tuệ của mình (chủ nghĩa Xã hội ** ít nhất cũng có một khuyết điểm cơ bản là khoa học** **), thì một đảng viên CS nhỏ bé có tự nhận là “** *phi khoa học!* **” cũng chẳng có gì đáng phải băn khoăn!** *Trí tuệ không đủ để sàng lọc*
Vậy thì thôi, ta cứ yên trí nhận là trước đây ta theo CS vì chưa đủ thông thái để sàng lọc là ổn.
Nhưng mâu thuẫn vẫn chưa hết. Các bạn lại bảo: tôi theo CS không phải là yêu CS gì hết, chỉ vì yêu nước, yêu hòa bình-thống nhất, ghét Mỹ xâm lược. Nếu bạn chỉ mượn CS làm phương tiện như thế thì khi mục đích đã xong, Mỹ đã rút, đã có “hòa bình-thống nhất” thì bạn còn ôm cái “phương tiện” ấy làm gì, bạn phải chủ động rời bỏ nó ngay mới phải, như qua sông rồi thì bỏ con thuyền ở lại chứ?
Nếu bạn lại bảo: tôi chưa hiểu gì về chủ nghĩa CS nên hãy cứ theo xem sao? Vậy đến hôm nay bạn đã hiểu chưa? Với tư cách một đảng viên bạn có tìm hiểu mọi thông tin trên mạng và trên thực tế không, có biết nghị quyết 1481 của Nghị viện châu Âu, biết nhân loại đã vứt một Chủ nghĩa ảo tưởng vào sọt rác lịch sử? Nếu có đủ thông tin thì chắc bạn không còn đủ dũng khí để tự hào là một đảng viên CS, vì tôi tin bạn là người có trí óc bình thường và còn dây “thần kinh xấu hổ”. Theo lô-gich của môn “
*liêm-sỉ-học*” (liemsiology!) thì bạn phải hành xử như Trần Độ, như Phạm Đình Trọng, như Nguyễn Chí Đức… mới phải.
Nhưng chưa, bạn chưa đến chân tường, vì bạn còn một câu trả lời khả dĩ hữu lý: Tôi phải ở lại trong Đảng để “chiến đấu”, với tư cách “
**” chống bè lũ “ người CS chân chính** *CS thoái hóa*”. Vâng, vậy xin chuyển tiếp sang phần sau. **2/ Có hay không khái niệm gọi là “người Cộng sản chân chính”?**
Những người tự hào là “
*CS chân chính*” vì nghĩ rằng cái đảng mà mình gia nhập là một đảng chân chính, nay “một số không nhỏ” (tất nhiên nằm trong lãnh đạo tối cao) đã THOÁI HÓA và PHẢN BỘI, nên mình phải đấu tranh chống lại sự tha hóa để phục hồi một ĐCS chân chính, nghĩa là mình đấu tranh (chống những cán bộ lãnh đạo xấu) với tư thế của người “đòi nợ”, đòi cái món nợ mà đảng đã hứa (trong lời tuyên bố) trước nhân dân nhưng bây giờ họ “quỵt nợ, vỗ nợ”!
Phải công nhận, nếu như vậy thì trong 3 yếu tố Lương tâm, Trí tuệ và Cộng sản bạn đáp ứng đầy đủ hai yếu tố Lương tâm và Cộng sản nhưng quá yếu về Trí tuệ (theo đúng quy luật
*Hai khử một* đã nói ở đoạn trên), nên trở thành duy cảm, thiếu duy lý. Sự THOÁI HÓA và PHẢN BỘI đã nằm sẵn trong mớ tín điều của chủ nghĩa, đã được “chương trình hóa” ngay từ khi khởi lập. Những biểu hiện thoái hóa và phản bội mà bạn nhìn thấy bây giờ thực ra đã được tiền định từ đầu (trước khi bạn gia nhập đảng rất lâu): *không một ĐCS cầm quyền nào có thể thoát khỏi tình trạng thoái hóa và phản bội!*
Về lý thuyết chính Mác đã tự chống lại mình, khi triết học Mác thì duy vật, chống duy tâm-duy ý chí nhưng chính trị Mác thì rất duy tâm, chủ quan, duy ý chí. Một lý thuyết ảo tưởng phi khoa học thì sẽ bị thực tế chống lại nên dần dần phải làm ngược lại hết, CS phải tự làm ngược lại những tín điều của mình mới mong tồn tại.
*Cuối cùng, ngày nay mỗi đảng viên đều phải chọn cho mình một sự giã từ, một sự “phản bội”* *: hoặc là trung thành với chủ nghĩa thì phản bội nhân dân, muốn trung thành với nước với dân thì phải phản lại chủ nghĩa* **[4]** *!*
Khi bạn trung thành với nước với dân, với nhân tâm, với chân lý phổ quát thì bạn là “
**con người chân chính**”, rất chân chính, tôi yêu quý bạn, nhưng bạn không còn là “ **người CS chân chính**” nữa đâu, âu cũng là lối tự hào do cảm tính, xin đừng nhầm lẫn!
Bạn lại bảo: Tôi trung thành với chủ nghĩa CS là trung thành với lý tưởng cao đẹp của nó. Bạn lại nhầm rồi.
*Nhân tố chủ yếu làm nên một chủ nghĩa, phân biệt chủ nghĩa này với chủ nghĩa khác không phải ở mục đích mà nó tuyên bố, mà ở con đường mà nó vạch ra*, vì mục đích sau cùng thì bao giờ chẳng tốt đẹp, căn bản đều phải hướng đến tự do-hạnh phúc cho con người. Nhưng khi con đường sai hoặc ảo tưởng thì không đến đích mong muốn hoặc chỉ đem đến kết quả ngược lại như trường hợp chủ nghĩa Mác-Lênin **[5].** ****
Ngoài ra, có cách đi đến đáp án đơn giản hơn nhiều:
Khi một chủ nghĩa ảo tưởng chỉ đem lại kết quả ngược với mong muốn thì chủ nghĩa ấy không thể coi là CHÂN CHÍNH được. Chủ nghĩa đã không CHÂN CHÍNH thì làm sao tín đồ của nó lại CHÂN CHÍNH được? Bạn chỉ có thể là một CON NGƯỜI CHÂN CHÍNH vì thực ra bạn đã làm ngược tín điều của Chủ nghĩa rồi, chắc bạn là người nặng về duy cảm nên không nỡ hay không dám để cho bộ óc Duy lý được đứng trước gương mà phán xét đó thôi! Xin nói với nhau một lời thông cảm thực lòng như vậy.
**III. LẤY ĐÍCH DÂN CHỦ-ĐỘC LẬP-PHÚ CƯỜNG LÀM SỢI DÂY LIÊN KẾT**
Chỉ cần nhìn các nước quanh ta với một xuất phát “same-same” như nhau đủ thấy trong cuộc chạy đua thế kỷ, ViệtNamchúng ta là kẻ thua cuộc, là đoàn khách nhỡ tàu.
Chỉ nhìn kinh tế – kỹ thuật đã thấy thua các nước bạn trong khu vực vài chục năm nhưng sự thua kém về độc lập – tự do, về văn hóa – nhân phẩm còn đáng lo hơn nhiều.
Nay muốn đoàn kết để thực hiện dân chủ ắt phải chấp nhận đa dạng đã đành, nhưng ở một nước vừa trải qua mấy cuộc phân ly kinh khủng, lại đang bị ngự trị bởi một
*Ý thức hệ đoàn kết giả để phân ly thật* thì lòng người ly tán là một trở ngại khổng lồ, nếu không biết chấp nhận sự khác biệt thì lấy đâu sức mạnh cho một sứ mệnh cũng khổng lồ tương xứng? *(Sứ mệnh lập lại một xã hội đã bị phá nát từ gốc, quay lại một con đường đã đi ngược trên nửa thế kỷ, chống lại một anh hàng xóm khổng lồ chỉ muốn kìm giữ Việt Nam yên vị như một con cừu Ý thức hệ vừa ngoan vừa chậm vừa ngu để hắn có thể ngoạm dần hết cơ thể con mồi trong cái áo choàng hữu nghị đểu).*
– Muốn có khối đoàn kết toàn dân tộc,
**mà họ đang rất khác nhau như trên đã nói. Hãy quý sự khác nhau ấy vì đó chẳng những là thực tiễn buộc phải chấp nhận, là tất yếu trong tinh thần dân chủ, mà còn là trước hết hãy tìm khả năng đoàn kết giữa các khối người tích cực** **để diễn tiến xã hội đi lên một cách hòa bình. Nếu không có những “** *thuận lợi* **”, còn rất khác những người có tư duy triệt để (biết phải thay đổi cái cũ tận gốc), đồng thời lại có những người trung gian giữa hai thái cực ấy thì sao có thể nối với nhau thành những nhịp cầu chuyển hóa dần dần?** *trí thức cận thần* *Nối tiếp với nhau được nếu tất cả đều hướng về phía trước, dẫu kẻ trước người sau nhưng phải chống những kẻ ngược chiều hoặc mưu toan cơ hội trụ lại nửa chừng để chia hoa lợi!*
Một ví dụ: trong những người đã có thời hăng hái theo đảng làm một cuộc gọi là “chống Mỹ cứu nước” có người không muốn nhắc lại “thành tích đáng buồn” cũ (như anh em Huỳnh Nhật Hải-Huỳnh Nhật Tấn) trong khi rất nhiều người vẫn muốn nhắc lại những kỷ niệm một thời tranh đấu “hào hùng”. Không sao, miễn là khi nhắc lại chuyện cũ phải nhìn dưới lăng kính mới, vượt trên cái cũ với óc phê phán để phục vụ cho cái mới. Chẳng hạn phải hiểu vì sao trong chế độ cũ (mà ta quyết đánh đổ) ta có thể ngang nhiên tranh đấu, tuyên bố hùng dũng, thậm chí lãng mạn bay bổng, thỏa chí tang bồng chống lại giới cầm quyền, còn trong chế độ mới (mà ta mơ ước) ta chỉ dám làm bằng 1 phần trăm thời xưa thôi mà đã phải rụt rè? Chẳng hạn ngày trước dưới cái nhìn bồng bột ta chỉ thấy cái gọi là “Mỹ Ngụy” là thấp hèn, tàn ác, đáng khinh ghét, nay dưới cái nhìn dân chủ và toàn cầu ta lại mong sao bây giờ được bằng cái mà ta đã quyết diệt
**[6]**, mong trở lại cơ hội cũ mà ta đánh mất,
Chẳng hạn ta nhận ra sự “
*hào hùng*” cũ thật là “ *bi tráng*” (như nhà văn TDBC nhận thấy), nhưng “ *bi*” không ở chỗ bị kẻ thù tàn sát, thất bại đau đớn như cái bi hùng của phong trào Nguyễn Thái Học, mà ngược đời, “ *bi*” lại ở chỗ muốn thắng cuộc thì nhất thời đã thắng, nhưng nghĩ lại, thà đừng thắng thì hơn! “ **” ở chỗ cái “ Bi** *tinh hoa phẩm chất*” của tuổi thanh niên (nhưng còn bồng bột, cảm tính, bị tuyên truyền), tương tự như cái vốn quý giá mà Dương Thu Hương gọi là “một khối vàng ròng”, nhưng đã bị lợi dụng, bị dùng nhầm, dùng phí phạm, đáng tiếc. Song cái “ *bi*” ở đây cũng không hề “ *bi lụy*” nếu ta quyết hồi sinh cái “ *tinh hoa phẩm chất*” của tuổi trẻ ấy, **như để bù đắp cho điều đáng tiếc cũ, thì sự hồi tưởng như thế thật là hồi tưởng vô cùng tích cực.** *với sự bổ khuyết rất cần thiết bằng các tri thức hiện đại, trưởng thành, để dùng vào công cuộc hôm nay,*
Nhà thơ Bùi Minh Quốc cũng vậy, nghĩ lại thời đã qua để thấy trách nhiệm của mình. “
*Cả tuổi xuân ta hiến dâng cuồng nhiệt, để đúc nên chính cỗ máy này*”, cái cỗ máy của sự “ *đểu cáng lên ngôi*”. Hồi ức chuyện cũ để mà hối tiếc cho nhiệt huyết của mình không đem lại kết quả mong muốn, và thấy trách nhiệm của mình trong hiện tại! Một khi cùng hướng về phía trước và hành động cụ thể là nhất định gặp nhau. (Không biết trong hàng ngũ của các anh có ai muốn ôn chuyện cũ để kể công, để che dấu cái hèn hiện tại, để lập một cái gì đó chung chiêng hay không thì tôi không rõ, tất nhiên không bàn).
– Hãy biết ơn những người tiên phong.
Nếu như trên mặt phẳng nằm ngang ta hình dung đoàn người nối tiếp nhau như cây cầu bắc từ chế độ độc tài toàn trị đến cuối cầu là chân trời Dân chủ-Độc lập-Phú cường, trong đó những tư tưởng tiên phong luôn dẫn đầu đi trước, thì đừng quên một đường dây thẳng đứng,
**. người nọ đứng lên vai người kia, để đưa nhau từ đáy giếng lên bờ** *Trên cái “chồng người” thẳng đứng ấy những người tiên phong đứng ở dưới cùng cho đồng đội được đứng lên vai. Những người tiên phong ấy sẽ lên bờ sau cùng hoặc lúc khải hoàn có thể không còn họ nữa*.
Về Độc lập dân tộc nếu không có những anh hùng liệt nữ đã hy sinh liệu ngày nay ta có còn quốc gia không để mà tranh đấu?
**Chúng ta đã đứng trên vai họ để có hôm nay**. Về Dân chủ-Tự do cũng vậy. Nếu không có những người dân chủ tiên phong như Nguyễn Mạnh Tường, như Hữu Loan, như Nguyễn Hữu Đang, Hoàng Minh Chính, Nguyễn Kiến Giang, Lê Hồng Hà, Cù Huy Hà Vũ, Dương Thu Hương, Hòa thượng Thích Quảng Độ, cha Nguyễn Văn Lý, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, Tạ Phong Tần, Trần Huỳnh Duy Thức… vân vân và vân vân… mà hầu hết họ đều bị tù đày, và biết bao tiếng nói dân chủ từ bên ngoài hỗ trợ thì làm sao có chút nền dân chủ cỏn con để có thể tồn tại những trang web dân chủ trong nước như trang Bô-xít, trang Basam và các blogger? Rồi đến lượt, nếu không có những trang web và blogger ấy làm chỗ tựa làm sao đoàn trí thức 16 vị có thể được đón tiếp để trao những kiến nghị và dự thảo Hiến pháp quá mạnh dạn kia, cũng như cá nhân tôi lúc này có thể công khai công bố những lời đóng góp thẳng thắn nhường này? *Chúng ta đã được đứng trên vai họ, những người dân chủ tiên phong chịu nạn tù đày để giành lấy từng tý chút dân chủ cho ta tiếp tục. Hãy nhớ ơn họ!*
Nói đến chuyện đứng trên vai nhau, tôi lại thầm hỏi mình: nếu không có đồng đội lấy vai cho mình đứng, lại không có một điểm tựa nào đó từ môi trường, dù là điểm tựa vô tình hay vô tri thì một cá nhân đơn độc làm sao có thể vượt qua cái vai của mình? Tự mình vượt qua chính mình mới thật là điều khó lắm thay! Làm sao có thể tự thắng cái khối lượng ì ạch của bản thân với tất cả những sức cản nặng nề đã ràng buộc mình vào cuộc đời này?
Đà Lạt ngày 24-2-2013
**H.S.P.**
Nguồn:
[Bauxite Việt Nam](http://www.boxitvn.net/bai/45140)
———————————————————————————-
**[1]** “Quy luật” tương tự này tôi đọc thấy đã lâu, gần đây thấy nhà thơ Nguyễn Quốc Chánh và nhà báo [Lê Diễn Đức](http://tienggoicongdan.wordpress.com/2013/02/01/le-dien-duc-hay-noi-khong-voi-nguoi-cong-san-chinh-hieu-nghe-si-kim-chi) nhắc tới. Tôi diễn đạt lại cho rõ hơn (HSP) **[2] ** * HCM quyết định theo Quốc tế 3 khi chưa hiểu CS là gì ! Tư liệu trích từ: Xưa nhích chân đi giờ nhích lại:*
–
*Trần Dân Tiên*: Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ chủ tịch, Nhà xuất bản Văn học, Hànội (in lần thứ tám), 1975, trang 44.
–
*Hồ Chí Minh*:Con đường dẫn tôi tới chủ nghĩa Lênin, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 10, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2000, trang 126.
–
*Lữ Phương*:Từ Nguyễn Tất Thành đến Hồ Chí Minh, THƯ NHÀ xuất bản,Australia, 2002, trang 40. **[3]** Xem bài *Từ Nguyễn Phú Trọng đến Lê Hiền Đức* (HSP) **[4] **Từ vụ Bauxite nghĩ về vận nước (www.hasiphu.com/baivietmoi_40.html) **[5] ** [Dắt tay nhau](http://www.hasiphu.com/ll1.html) đi dưới tấm biển chỉ đường của Trí tuệ **[6] ** [Nguyên Ngọc](https://anhbasam.wordpress.com/2013/02/13/1610-anh-s-ban-toi/#more-93030) (S: *Tôi nghĩ giá như trong cuộc chiến vừa qua, miền Nam thắng, thì có lẽ sẽ tốt hơn …).*Huy Đức: “ *bên (cần)được giải phóng hóa ra lại là Miền Bắc*”.
## Người ngoài Đảng said
1) Người cộng sản chân chính là gì? Đó là những người đóng vai ông Thiện để “bao che” cho những sai lầm, tội ác của những người cộng sản thoái hóa! Nếu Đảng cộng sản chỉ gồm toàn những ông Ác thì nhân loại đã thoát khỏi tai nạn cộng sản từ lâu. Nhưng vì Đảng cộng sản vẫn còn rất nhiều người cộng sản chân chính để làm bình phong cho những ông Ác hành động, vì thế Đảng cộng sản vẫn còn tồn tại mãi cho đến ngày nay.
Chủ nghĩa phát-xít có lẽ mau suy tàn vì thiếu “những người phát-xít chân chính”.
2) Xưa nay, trên thế giới, người ta chỉ thấy những người khác quan điểm đi theo các đảng khác nhau, thậm chí chống đối nhau, chứ ít thấy đảng nào giống ĐCS: những người cộng sản tự xưng là ‘chân chính” lại cùng sinh hoạt trong một tổ chức với những người bị coi là “không chân chính”. Thậm chí những người “chân chính” thỉnh thoảng lại phải “năn nỉ”, “van xin” những người cộng sản thoái hóa: hãy thương yêu dân, hãy yêu Tổ quốc, v.v… và v.v…
3) Tôi nói điều này xin các bác “chân chính” đừng buồn: hồi cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt còn sống, ông (là điển hình của một người cộng sản chân chính) đã từng ký Nghị Định 31/CP để “quản chế” những người mà Đảng không xử được trước tòa. Và trong số những nạn nhân đầu tiên của cái nghị định “không chân chính” này, có Tiến sĩ Hà Sĩ Phu!
## Hoa Cải said
Bài viết chí tình, chí nghĩa, đầy trách nhiệm. Cảm ơn ông Hà Sĩ Phu kính mến!
## QS said
Bạn Ngọc Sương nói rất đúng: “Chân lý dường như ở quanh ta, nhưng chỉ nhìn thấy khi được ánh sáng từ trái tim và trí tuệ của những người trác tuyệt chiếu vào”
Cám ơn bạn.
## Trúc Bạch said
Thành thật cám ơn bác Hà Sĩ Phu !
Riêng về cái định luật “Hai Khử Một” (*) mà bác diễn giải từ trong bài thơ của Nguyễn Quốc Chánh thì xin phép bác cho em được “nôm na” để các anh chị “Dư Luận Viên” dễ hiểu :
– Người có Đầu Óc mà theo CS ắt có lòng Bất Lương !
– Người Lương Thiện mà theo CS là người không có đầu óc !
– Người Có Đầu Óc mà lại Lương Thiện thì không thể là đảng viên đảng CS được !
Thế cho nên mới có người nói rằng :
Ngày xưa đã có những người vì Yêu nước thiết tha mà theo CS; Nhưng ngày nay, chính những người này quay lại chống CS cũng vì lòng yêu nước thiết tha , và họ mới chính là “Chân Ái Quốc” !(**)
(*)
– Đã Thông thái và Cộng sản thì không Lương thiện ( phải mưu mẹo, gian hùng).
– Đã Lương thiện và Cộng sản thì không Thông thái ( phải nhẹ dạ, nông cạn).
– Đã Lương thiện và đủ Thông thái thì không theo Cộng sản
(**)
Chân Ái Quốc để phân biệt với “Lưu Manh Giả Danh Ái Quốc” .
## lactanng said
Một bài phân tích rất sâu sắc và chí lý. Mong bác HSP sớm bình phục và đóng góp nhiều hơn nữa cho Phong Trào Dân Chủ trong nước.
## Chín Đờn Cò said
Một trí thức tên tuổi đã dám đặt thẳng vấn đề với tất cả những vị “nguyên lão”, bấy lâu nay đã phản biện nhà cầm quyền về nhiều vấn đề bức xúc của xã hội, nhưng vẫn còn tin vào chủ thuyết CS tốt đẹp, vẫn còn muốn bám víu nó như một lực quán tính.
Hoan hô ông Hà Sĩ Phu.
Và rất muốn đọc nhiều bài phản biện lại ý kiến của ông HSP từ các vị “nguyên lão”, vì sao các vị lại vừa đòi dân chủ, lại vừa muốn chế độ này “thiên thu trường trị, nhất thống giang hồ” ?
## CP80 said
Mong cho ‘thế hệ dấn thân’ ai cũng có nhiều trí tuệ hơn lòng tự ái để có thể đồng cảm với bài phân tích sâu sắc và đầy tâm huyết này của bác Hà Sỹ Phu!
## meomuop said
Cám ơn bài viết tuyệt hay và sâu sắc của bác Hà Sĩ Phu.
meomuop xin chia sẻ thêm nếu muốn hiểu rõ hơn về CNCS thì hãy đọc tác phẩm “Trại súc vật” của George Orwell. George Orwell đã nhân cách hóa cuộc đấu tranh của loài vật với loài người tương tự như cuộc đấu tranh của TS và VS vậy. Trong tác phẩm, thủ lĩnh cấp cao của loài vật trong một trang tại nọ là một con lợn và con chó muốn chống lại sự “bóc lột” của loài người. Nhưng sau cùng thì :
“Trang trại giàu có thêm, nhưng ngoại trừ lũ lợn và chó ra, đời sống của các con khác thì vẫn như xưa.”
“Cuộc sống của những con khác thì vẫn như xưa. Ngày chúng thường bị đói, đêm chúng ngủ trên ổ rơm, nước thì uống ngay ở dưới ao, làm việc ngoài đồng trống, mùa đông thì mất ngủ vì rét, mùa hè thì khổ vì ruồi. Thỉnh thoảng những con có tuổi cố nhớ lại xem nay đời sống của chúng có khá hơn ngay sau Khởi Nghĩa, khi chúng vừa đuổi lão Jones (con người, chủ trang trại- chú thích) đi, hay không. Nhưng chúng không nhớ nổi. Không có gì cho chúng so sánh: trong đầu chúng chỉ có mỗi những số liệu của Chỉ Điểm (tên con lợn), những con số luôn luôn chứng tỏ rằng mọi thứ đều được cải thiện, đều tốt thêm một bước mỗi ngày. Thôi thì đành vậy vả lại chúng cũng chẳng có nhiều thời gian để mà suy nghĩ lung tung. Chỉ có Benjamin (tên con lừa) già nua là khẳng định rằng nó nhớ hết, nhớ đến từng chi tiết mọi việc đã qua và biết rõ rằng chúng chưa bao giờ khổ hơn cũng chẳng bao giờ được sướng hơn, vẫn là đói, là bán mặt cho đất bán lưng cho trời, là bị loè bịp; qui luật cuộc đời vốn là như thế, nó thường bảo như vậy.”
“Dù sao chúng vẫn cứ hi vọng. Hơn thế nữa, chúng còn luôn tự hào được là công dân của Trại Súc Vật. Trong nước này, mà là nước Anh hẳn hoi đấy nhé, đây là trang trại duy nhất của súc vật và do súc vật quản lí! Tất cả mọi con vật, từ những con nhỏ nhất cho đến những con mới được mua từ cách xa cả chục cây số về, đều tự hào như thế. Nhất là khi chúng nghe thấy tiếng súng nổ, khi trông thấy lá cờ xanh tung bay là tim chúng lại đập rộn rã, khi ấy, dù đang nói chuyện gì chúng cũng quay lại đề tài về những năm tháng hào hùng, về việc lật đổ lão Jones, về việc thiết lập Bảy Điều Răn và về những trận chiến đấu oanh liệt chống lũ người xâm lược. Chúng cũng không quên nhắc nhở nhau những kì vọng thuở ban đầu. Chúng tin rằng lời tiên tri của Thủ Lĩnh già về ngày thành lập Nước Cộng Hòa Súc Vật trên toàn lãnh thổ Anh quốc, ngày con người bị tống khứ khỏi sứ sở này nhất định sẽ tới. Ước mơ của chúng sẽ thành hiện thực, nhất định ngày đó sẽ tới, dù còn lâu, dù rằng tất cả những con đang sống hiện nay sẽ không được chứng kiến, nhưng ngày đó nhất định sẽ tới. Chúng cũng không quên bài “Súc Sinh Anh quốc”, con nào cũng biết hát bài này, nhưng chúng chỉ dám hát thầm với nhau mà thôi. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, dù không phải tất cả ước mơ của chúng đều được thực hiện, nhưng trong thâm tâm chúng biết rằng chúng là những con vật đặc biệt. Dù chúng chưa được no, nhưng chúng không phải làm để nuôi bọn người tàn độc; dù chúng còn phải lao động vất vả, nhưng đấy là chúng làm cho chính mình. Không con nào đi hai chân, không còn quan hệ chủ tớ. Tất cả đều bình đẳng. ”
Vâng, các con vật ngây thơ, ảo tưởng đấu tranh để không còn bị người bóc lột nhưng chúng bị các thủ lĩnh vô sản xảo quyệt, gian manh trấn lột.
Một trong bảy điều răn của trại súc vật là “Tất cả các loài hai chân đều là kẻ thù. ” Nhưng:
“Đấy là một con lợn đang bước đi bằng hai chân sau. ”
“Bọn súc vật không còn để ý đến mặt mấy con lợn bên trong nữa. Chúng nhìn lợn rồi lại nhìn người, nhìn người rồi lại nhìn lợn, một lúc sau thì chúng chịu, không thể phân biệt được đâu là người, đâu là lợn nữa.”
Sau cùng, các thủ lĩnh (lợn, chó) cũng vi phạm hầu hết bảy điều răn.
“BẢY ĐIỀU RĂN
1. Tất cả các loài hai chân đều là kẻ thù.
2. Tất cả các loài bốn chân hoặc có cánh đều là bạn.
3. Không con vật nào được mặc quần áo.
4. Không con vật nào được ngủ trên giường.
5. Không con vật nào được uống rượu.
6. Loài vật không được giết hại lẫn nhau.
7. Mọi con vật sinh ra đều bình đẳng. ”
Lợn đã “tiến hóa” giống người (đi bằng 2 chân). Phải chăng các thủ lĩnh của CS sau cùng cũng hòa nhập vào giai cấp tư sản? Họ đấu tranh cũng vì muốn được như tư sản?
Và đây là điều răn thâm nhất của “Trại súc vật” : “MỌI CON VẬT SINH RA ĐỀU BÌNH ĐẲNG, NHƯNG CÓ MỘT SỐ CON BÌNH ĐẲNG HƠN NHỮNG CON KHÁC.”
Khi đọc tác phẩm này sẽ thấy nó là một XH thu nhỏ của chế độ XHCN, sẽ hiểu hơn về các thành phần đã đấu tranh cho XH ấy.
## Hai Lúa said
Huhuhu, Lúa bắt đền bác Hà Sỹ Phu về bài viết này, bài bác viết chẳng ai bẻ được câu nào, không ai nói với bác là “Bác Hà Sỹ Phu sai lầm, hổng mầm cách mạng được đâu” hay “Bác Hà Sỹ Phu nóng vội quá” khi nhiều bác còm sỹ phán cho Lúa như vậy khi cũng trình bày về TÍNH CẤP THIẾT VÀ QUAN TRỌNG CHO TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ VIỆT NAM KHI ĐỒNG LOẠT CÓ CÁC ĐẢNG VIÊN CẤP TIẾN, CÓ TÂM CÓ TÀI, SUY TƯ VỀ VẬN MỆNH DÂN TỘC, CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ TUYÊN BỐ RA KHỎI ĐẢNG.
Đùa thế thôi chớ Lúa mừng lắm.
Đây rõ ràng là một ví dụ sinh động về tầm ảnh hưởng khác nhau giữa hai cá nhân cho cùng một vấn đề
1. Một bác Hà Sỹ Phu, có tiếng nói quan trọng, có kinh nghiệm chiến đấu, tri thức sâu sắc, có hiểu biết lên tiếng
2. Một Hai Lúa (nhạt nhòa) vô danh tiểu tốt, trí tuệ non kém, tiếng nói yếu ớt, trong cộng đồng
Các bác thấy hiệu quả khác nhau chưa?
Và cũng chính vì lý do đó, các bác đừng nêu ra câu hỏi nghi vấn hay đừng có buồn khi giới trẻ “chưa quan tâm tới vận mệnh đất nước”. như thế không đúng đâu, họ quan tâm đấy, có điều họ chưa có tầm ảnh hưởng như các bác mà thôi.
Mong các bác Phạm Tòan, Nguyễn Huệ Chi, Hồ Ngọc Nhuận, Lê Hiếu Đằng, Nguyễn Đình Đầu, Lê Công Giàu, Chu Hảo,…..lên tiếng phản hồi, bày tỏ ý kiến của mình cho entry này. Mong lắm thay
Liệu bây giờ, Lúa có thể (được phép) nằm mơ cho một bản danh sách NHỮNG ĐẢNG VIÊN NHIỀU NĂM TUỔI ĐẢNG TUYÊN BỐ RA KHỎI ĐẢNG hay không? Và Lúa tin, khi có cái bản thông báo danh sách đó, thì điều 4HP không còn lý do gì mà tồn tại nữa. Tiến trình dân chủ sẽ phải theo trình tự đó…..
Ông nội ơi, lúc đó sướng chắc chết quá!!!!
## Phạm Thượng said
Thật là hay “chế độ mà ta quyết đánh đổ” và “chế độ mới mà ta ước mơ” giờ đã rỏ ràn rồi các vị có thể thấy và so sánh về mọi mặt từ xã hội,văn hóa,kinh tế..v.v..để đánh giá thành quả đấu tranh hy sinh của các vị có xứng đáng không? Và nhìn thấy khả năng ,kiến thức mà bấy lâu nay vẩn tự hào.
## Ngọc Sương said
Trích: “Nếu như trên mặt phẳng nằm ngang ta hình dung đoàn người nối tiếp nhau như cây cầu bắc từ chế độ độc tài toàn trị đến cuối cầu là chân trời Dân chủ-Độc lập-Phú cường, trong đó những tư tưởng tiên phong luôn dẫn đầu đi trước, thì đừng quên một đường dây thẳng đứng, người nọ đứng lên vai người kia, để đưa nhau từ đáy giếng lên bờ. Trên cái “chồng người” thẳng đứng ấy những người tiên phong đứng ở dưới cùng cho đồng đội được đứng lên vai. Những người tiên phong ấy sẽ lên bờ sau cùng hoặc lúc khải hoàn có thể không còn họ nữa.
Chúng ta đã được đứng trên vai họ, những người dân chủ tiên phong chịu nạn tù đày để giành lấy từng tý chút dân chủ cho ta tiếp tục. Hãy nhớ ơn họ!”
Đọc đến đây tôi chỉ muốn khóc, xót thương cho những người tiên phong, xót thương dân tộc mình.
Chân lý dường như ở quanh ta, nhưng chỉ nhìn thấy khi được ánh sáng từ trái tim và trí tuệ của những người trác tuyệt chiếu vào.
## Hoàng Lan said
Đầu tiên xin gửi lời tri ân, cảm ơn và lời chúc sức khỏe đến bác Hà Sĩ Phu. Trong suy nghĩ của em, bác đứng vào hàng đầu trong những trí thức của nước nhà đương đại. Mong bác giữ gìn sức khỏe, nhất là trong mùa lạnh này ở Đà Lạt. Bác có khỏe, có viết, mới đóng góp thêm cho sự nghiệp lâu dài phát triển đất nước. Cái sự khai sáng xã hội, nó còn gian nan công phu hơn sự dạy một lớp học trò, một khóa sinh viên hàng trăm ngàn lần, rất cần thời gian lâu dài, và đóng góp từ những người tài có tấm lòng như bác.
Mấy bữa trước, em một mình làm Đông Ki Sốt viết mấy nhời ở diễn đàn này, người khen kẻ chê đều có, nhưng đa phần đều là chê, bởi một kẻ vô danh tiểu tốt lại dám lên giọng chê bai các vị trí thức lẫy lừng. Độ rày em bận quá thể, chỉ vào xem tin mà cũng hạn chế bình bầu, không phải vì lời lẽ đã nói hết hay khinh miệt các bạn đối lập quan điểm ở đây mà chỉ bởi em không muốn tạo thêm căng thẳng, khó chịu trong không khí trao đổi. Nay có nhời của bác, em mới tham gia thêm mấy nhời dư lày:
1 – Em hoàn toàn đồng ý với thuyết rằng các ông nào trước đây lỡ nhầm, trót dại theo chân sộng sản rồi thì nay nên chăng tự kiểm, nhìn nhận lại, và tuyên bố cho rõ ra. Ví dụ công khai tuyên bố từ chức đảng viên. Chính nhờ cái danh tiếng của các vị ý, gây nên được tiếng vang về cái sự đoạn tuyệt với một thứ rác rưởi của thời đại, sẽ là một khởi đầu tốt đẹp để tạo ra cán cân quyền lực, các thế lực đối trọng. Chúng ta có thể thấy là các ông ấy cũng không ngây thơ. Họ biết 72 người (9 lần 8, số đẹp) rủ nhau kí chung cái khởi thảo thì nhà nước không đàn áp nổi, không bắt nổi cả nhóm tất mấy người. Vậy tại sao không dấn thêm lên một bước, một nhóm cùng ra tuyên bố từ chức đảng viên, công khai thừa nhận sai lầm trong nhận thức ở quá khứ. Được như thế thì quả thật tuyệt vời.
2 – Trong tầm nhìn hạn hẹp của em, với nhừng gì em đã từng trải, ngay cả ở trên cái diễn đàn nhỏ bé mà “có vẻ như là dân chủ, minh bạch lắm rồi đấy” là trang basam này thì có thể thấy ngay là dân trí của đám đông người ta đến đâu. Đành rằng đã có những tiếng nói hiểu biết, sáng suốt, đa chiều. Nhưng phần đông các nhà ‘rân chủ” thì vẫn bị mắc cái bệnh sùng bái cá nhân, thần tượng, a dua theo đám đông, chỉ thích phán chung chung mà thiếu đi vào chi tiết cụ thể, dẫn đến sai lầm nghiêm trọng. Thế nên sự nghiệp phát triển đất nước, bên cạnh việc cái tổ chính trị thì khai dân trí, chấn dân khí cần đặt lên hàng đầu, thậm chí có khi đặt lên trước cả cải tổ chính trị. Có như vậy mới tạo được nền móng chuyển biến vững chắc, tránh đột biến gây đổ vỡ, hay là bung bét như Bắc Phi, đến giờ vẫn chưa ra hồi ngã ngũ. Bởi vì nếu không có dân trí, nền tảng trí tuệ, thì sự đổi mới rất có thể bị kéo lùi (như thời đổi mới Nói Và Lừa 86-90) hoặc là lại đi vào cái vòng xoáy “Thi đua ta quyết thi đua, Thi đua ta quyết tiến lên hàng đầu, Đi đầu rồi biết đi đâu? Đi đâu không biết đi đầu cứ đi!” giống như một thời toàn dân tộc dồn sức cho chiến tranh, để được là “lương tâm của thời đại”, “tuyến đầu của chủ nghĩa xã hội” …
Tóm lại là đất nước cần những người nhiệt tình năng động xung phong tuyến đầu, nhưng cũng cần những nhà hoạch định chiến lược lâu dài sáng suốt, chứ không chỉ mấy anh tài “cứ vừa làm vừa thử, sai đâu sửa đó”.
Dân chín mươi triệu ai người nhớn
Nước bốn ngàn năm vẫn trẻ con.
(Xin lỗi cụ Tản Đà)
## Người Việt Xa Quê said
Kính chúc sức khỏe Bác Hà Sĩ Phu, lão tướng tiên phong cho một Việt Nam Dân Chủ Phú Cường.
Mong Bác có thêm bài viết để thế hệ con em mở mang trí tuệ.
Cám ơn bác nhiều.
## Nguyễn Hữu Quý said
Cảm ơn TS Hà Sỹ Phu, tác giả còn quá khiêm tốn, không ai khác, chính tác giả HSP là một trong những người đầu tiên đứng ở đáy giếng, để có nhiều người được đứng lên vai của ông, dần lấy lại tiếng nói dân chủ như ngày hôm nay.
## Nguyễn Hiền said
Uyên bác-Quyết liệt và Nhân hậu ! Không biết nói gì hơn.
## Quốc Dân said
Cám ơn bác Hà Sĩ Phu về bài phân tích rất thấu tình đạt lý.
Tôi xin bổ sung thêm:
Putin (hay ai đó là đảng viên đảng cộng sản LX từ những năm 1950 – 1970..?) vào những năm 1989 – 1991 đã nói:
” Hai mươi tuổi bạn không thích cộng sản thì bạn là người không có trái tim, khi bốn mươi tuổi bạn vẫn còn thích cộng sản thì bạn là người không có cái đầu”
Gióc Ba Chốp nói :” Cộng sản chỉ là tuyên truyền và giả dối”
Ensin nói: ” Sự hư hỏng, thối nát của Hệ thống chủ nghĩa xã hội chỉ có thể đập bỏ, không thể sửa chữa”
Nhà văn Nguyễn Khái: ” Đi tìm cái tôi đánh mất ” ở cả cuộc đời cộng sản của mình.
Nhà Thơ, Nhạc sĩ, … Nguyễn Đình Thi đã viết khi cuối đời:
“Người tôi còn nhiều bùn tanh
Mặt tôi nhuốm xanh nhuốm đỏ
Tay tôi vướng nhiều đồ bỏ
Nhiều dây nhợ tự buộc mình
Thôi xin tha cho mọi lỗi lầm
Quên cho những dối lừa khoác lác
Tôi biết tôi đã nhiều lần ác
Và ngu dại còn nhiều lần hơn.”
………………………………………………………………………
Và còn rất nhiều người “cộng sản trung kiên” chỉ cần có kiến thức phổ thông, chịu đọc, chịu quan sát suy nghĩ và trung thực với mình là nhận ra sự thật : Chủ nghĩa cộng sản chỉ lừa được các dân tộc lạc hậu như Nga, vài nước ở Châu Á, Phi, Mỹ La Tinh. Nó không thuyết phục được các dân tộc trưởng thành kể cả nơi sinh ra chủ nghĩa cộng sản như Anh, Pháp, Đức.
Các bạn có thể vào Google đánh vào “nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản” sẽ biết thêm nhiều điều về tội ác diệt chủng của cộng sản với các tên tuổi khét tiếng tàn bạo như Stalin, Mao, Polpot…
Kinh hoàng vụ Lê nin ra lệnh đầy đọa gia đình Nga Hoàng đi Sibiria và sau đó là tàn sát gia đình Nga Hoàng không xét xử, giết cả trẻ con và trẻ bệnh tâm thần..là con của Nga Hoàng. Năm 2010 TT Nga, Met – Vê- Đép đã công khai vụ này và nói
” Tội ác quá khứ mà chúng ta né tránh, nó vẫn là tội ác và nó sẽ có thể lặp lại trong tương lai”,
TT Nga đã cho khai quật, làm lễ cải táng, xây dựng lại mộ gia đình Nga Hoàng như một lời chuộc tội của nhân dân và nhà nước Nga với gia đình Nga Hoàng.
## Hoa Cải said
Không còn nghi ngờ gì nữa, chính tên đồ tể sắt máu Lênin dẫn đầu toán tay chân khát máu tấn công sát hại nhà vua và gia đình tại cung điện mùa đông chính là bè lũ thổ phỉ tự nhận chúng là những kẻ chuyên nghề gieo tội ác.
## NQD said
CS với học thuyết đấu tranh giai cấp , phương tiện duy nhất của nó là dùng bạo lực cướp lại để chia nhau chứ không làm ra để chia nhau vốn là học thuyết bất lương nhất trong lịch sử loài người.
## Nguyễn said
Bác nói đúng nhưng không được nghe.
Bởi nước “cộng sản” khổng lồ sẽ qua mặt Mỹ về GDP trong một tương lai không xa, như dự đoán của Lý Quang Diệu, lại là “hình mẫu” lý tưởng của mấy thế hệ lãnh đạo CSVN, trước tiên và trên hết chính là bác Hồ. Mà ” Bác Mao nào có đâu xa. Bác Hồ ta đó chính là bác Mao”.
## thanhtung0088 said
Không biết nói sao,chỉ chỉ biết cảm ơn một nhân sĩ có trí tuệ uyên bác soi rọi vào những góc tối của những ai còn u mê trong khối sương mù thuốc lú của cs !
## FAQ said
“
…Tôi biết ơn những người vấp ngã.
Tôi biết ơn đoạn đường mà những người vấp ngã đã đi được,
trước khi họ vấp ngã.
Họ vấp ngã,
nhưng mỗi lần họ vấp ngã
họ đã làm cho con đường của chúng ta ngắn thêm một đoạn.
Tôi tin chắc trong chúng ta sẽ còn nhiều người tiếp tục bước tới,
bước tới, bước tới, từ nơi những người đã vấp ngã,
không ngừng bước tới, bước tới,
và ngày chúng ta giành lại được tiếng nói,
chúng ta sẽ nói,
chúng ta sẽ hát ca,
và trong tiếng nói của chúng ta sẽ có tiếng nói của những người đã vấp ngã,
và trong lời hát ca của chúng ta
sẽ có lời hát ca của họ.
Thơ Nguyễn Tôn Hiệt
Tôi tán thành cách nhìn của bác Hà Sĩ Phu.
Riêng trong lòng, tôi vẫn luôn muốn bổ sung thêm trong danh sách bác Phu đã đưa ra nhiều người nữa: LS Lê Công Định, em Nguyễn Tiến Trung…., theo cách nghĩ của bài thơ trên.
Lịch sử có lẽ sẽ không quên ai cả, dù cách đóng góp và điểm xuất phát của mỗi người rất khác nhau, miễn có sự hy sinh và thiệt thòi thực sự của từng con người trong cuộc cho mục đích chung (đương nhiên không tính đến những người đang diễn kịch). Và tính đa dạng đó chính là ưu điểm của nền dân chủ.
## Cầu Cải Tiến said
– Đã Thông thái và Cộng sản thì không Lương thiện ( phải mưu mẹo, gian hùng).
– Đã Lương thiện và Cộng sản thì không Thông thái ( phải nhẹ dạ, nông cạn).
– Đã Lương thiện và đủ Thông thái thì không theo Cộng sản [1].
Bài phân tích rất hay và sâu sắc.

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

X-ac: 1.dca _dca


text:
Beauficel
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 48°44′27″B 0°57′32″T / 48,7408333333°B 0,958888888889°T
Beauficel là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 113 mét trên mực nước biển.

markdown:
# Beauficel
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [48°44′27″B 0°57′32″T / 48,7408333333°B 0,958888888889°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Beauficel¶ms=48.7408333333_N_-0.958888888889_E_region:FR-50_type:city(164))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lower Normandy](/wiki/Lower_Normandy) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Manche](/wiki/Manche) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Avranches](/wiki/Avranches_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Sourdeval](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Sourdeval&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) 1 2(3,53 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(47 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [50040](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=50040-COM)/ [50150](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Beauficel** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Manche](/wiki/Manche) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Normandie](/wiki/Normandie) tây bắc nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 113 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=30-Jun-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Sat, 01 Aug 2015 00:00:00 GMT


text:
Joseph de Boniface de La Môle
Joseph Boniface de La Môle (khoảng 1526 - 30 tháng 4 năm 1574) là một nhà quý tộc người Huguenot (nhóm người Pháp theo đạo Tin Lành).
Ông là người tỉnh Provence và là tình nhân của Marguerite de Valois (cùng nhiều phụ nữ khác), trong thời kỳ đầu cuộc hôn nhân của bà với Henri xứ Navarre, vị vua Henry IV tương lai của nước Pháp.
La Môle đã phục vụ François, Công tước của Anjou và Alençon, em trai của Marguerite và con trai út của vua Henri II của Pháp và hoàng hậu Catherine de' Medici. Ông đã đại diện cho Công tước trong những cuộc điều đình hôn nhân với nữ hoàng Elizabeth I của Anh vào năm 1572.
Ông cũng đã dính líu vào những âm mưu với François và Henri, khiến Catherine de' Medici căm ghét ông, và khiến ông bị tra tấn và chém đầu năm 1574, cùng với người bạn là Bá tước Annibal de Coconas.

markdown:
# Joseph de Boniface de La Môle
**Joseph Boniface de La Môle** (khoảng [1526](/wiki/1526) - [30 tháng 4](/wiki/30_th%C3%A1ng_4) năm [1574](/wiki/1574)) là một nhà quý tộc người [Huguenot](/wiki/Huguenot) (nhóm người [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) theo đạo [Tin Lành](/wiki/Tin_L%C3%A0nh)).
Ông là người tỉnh
[Provence](/wiki/Provence) và là tình nhân của [Marguerite de Valois](/wiki/Marguerite_de_Valois) (cùng nhiều phụ nữ khác), trong thời kỳ đầu cuộc hôn nhân của bà với [Henri xứ Navarre](/wiki/Henri_IV_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p), vị vua Henry IV tương lai của nước Pháp.
La Môle đã phục vụ
[François, Công tước của Anjou và Alençon](/w/index.php?title=Fran%C3%A7ois,_C%C3%B4ng_t%C6%B0%E1%BB%9Bc_c%E1%BB%A7a_Anjou&action=edit&redlink=1), em trai của Marguerite và con trai út của vua [Henri II của Pháp](/wiki/Henri_II_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) và hoàng hậu [Catherine de' Medici](/wiki/Catherine_de_M%C3%A9dicis). Ông đã đại diện cho Công tước trong những cuộc điều đình hôn nhân với nữ hoàng [Elizabeth I của Anh](/wiki/Elizabeth_I_c%E1%BB%A7a_Anh) vào năm 1572.
Ông cũng đã dính líu vào những âm mưu với François và Henri, khiến Catherine de' Medici căm ghét ông, và khiến ông bị
[tra tấn](/wiki/Tra_t%E1%BA%A5n) và chém đầu năm [1574](/wiki/1574), cùng với người bạn là Bá tước [Annibal de Coconas](/w/index.php?title=Annibal_de_Coconas&action=edit&redlink=1).

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1053 frontend miss (0)