text:
Hồ
Hồ là một vùng nước được bao quanh bởi đất liền, thông thường là nước ngọt. Đa số các hồ trên Trái Đất nằm tại bán cầu Bắc, ở vĩ độ cao. Một số hồ, như hồ Eyre, có thể cạn nước gần như quanh năm và chỉ chứa nước trong một vài tháng nhiều mưa. Ngoài ra, một số lớn hồ có nguồn gốc nhân tạo.
Mục lục
Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Hồ có nhiều nguồn gốc hình thành khác nhau. Dựa vào tính chất, hồ được phân ra làm nhiều loại khác nhau:
- Hồ móng ngựa là loại hồ hình thành do uốn khúc một con sông, qua thời gian, đoạn sông cũ trên dòng chảy mất đi tạo ra đường đi cho dòng sông mới, vết tích dòng sông cũ để lại. Ví dụ: Hồ Tây (Hà Nội)
- Hồ băng hà được hình thành do băng hà di chuyển qua bào mòn mặt đất, đào sâu chỗ đất đá mềm để lại vũng nước lớn. Ví dụ: Phần Lan, Canada...
- Hồ miệng núi lửa là hồ hình thành trên miệng trũng của núi lửa, nước tụ lại khi chảy ra sông
- Hồ kiến tạo là loại hồ hình thành ở vùng đất bị sụt lún do động đất gây ra và di chuyển các mảng kiến tạo. Ví dụ: hồ ở Đông châu Phi
- Ở hoang mạc, gió tạo thành các cồn cát cao, chân cồn cát tạo thành nơi trũng, nước tụ lại thành hồ, các hồ này rất nông
Ngoài ra còn dựa vào tính chất của nước nên hồ chia làm 2 loại tiếp:
- Hồ nước ngọt chiếm nhiều nhất trong lục địa. Hồ có thể có dòng sông nước ngọt chảy qua hay do mưa. Ví dụ: Hồ Ba Bể, Biển Hồ
- Hồ nước mặn chiếm rất ít. Hồ có thể do di tích của biển, đại dương bị cô lập giữa lục địa hay trước kia hồ là hồ nước ngọt nhưng vì khí hậu khô hạn nên nước hồ cạn dần và tỉ lệ muối khoáng trong hồ tăng
Theo nguồn gốc hình thành còn có:
- Hồ nhân tạo
- Hồ tự nhiên
Lợi ích hồ[sửa | sửa mã nguồn]
Nhờ có hồ nối với sông mà sông được điều hòa chế độ nước sông. Khi nước sông dâng lên (mùa lũ), nước chảy vào các hồ, đầm. Khi nước sông xuống (mùa khô) để cho sông đỡ cạn. Sông Mê Kong luôn được điều hòa là nhờ có Biển Hồ ở Cam-pu-chia
Các hồ nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]
- Ngũ Đại Hồ:
- Hồ Caspi
- Hồ Baikal
- Hồ Titicaca
- Hồ Nettilling
- Hồ Balaton
- Hồ Geneva
- Hồ Maracaibo
- Hồ Tonlé Sap
- Hồ Hoàn kiếm- Việt Nam
- Hồ Tây (west lake)- Việt Nam
Các hồ lớn trên thế giới[sửa | sửa mã nguồn]
Các hồ lớn trên thế giới được xếp theo thứ tự diện tích bề mặt trung bình hàng năm lúc lớn nhất (trên 1,700 sq. mi.; 4,403 km²):
- Biển nước mặn Caspian được xếp vào định dạng hồ vì nó được bao quanh bởi đất liền.
- Vào năm 1960, biển Aral là hồ lớn thứ tư thế giới, với diện tích vào khoảng 68000 km². Đến năm 2004 thì nó chỉ còn 17.160 km², đứng ở vị trí thứ tám.
- Đa dạng với những cơn mưa lớn vào mùa mưa.
Một vài thông tin về những hồ nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]
- Hồ lớn nhất thế giới xét theo diện tích bề mặt là biển Caspian. Với diện tích bề mặt là 394,299 km², diện tích của nó lớn hơn diện tích của sáu hồ lớn kế tiếp cộng lại.
- Hồ Victoria là hồ lớn nhất châu Phi và là hồ nước ngọt lớn thứ hai thế giới tính theo diện tích bề mặt.
- Hồ sâu nhất thế giới là hồ Baikal ở Siberia, Nga. Hồ này sâu 1637 m (5371 ft) và là hồ nước ngọt lớn nhất thế giới nếu xét theo thể tích.
- Hồ cổ nhất thế giới là hồ Baikal, kế đó là hồ Tanganyika (Tanzania).
- Ojos del Salado nằm trên độ cao 6,390 là hồ cao nhất thế giới.
- Hồ cao nhất thế giới thích hợp cho tàu bè đi lại là hồ Titicaca, cao 3821 m so với mực nước biển. Nó là hồ lớn thứ hai ở Nam Mỹ và cũng là hồ nước ngọt lớn nhất của khu vực này.
- Hồ thấp nhất thế giới là biển Chết, nó nằm thấp hơn mực nước biển 418 m (năm 2005). Đây cũng là một trong những hồ có nồng độ muối cao nhất thế giới, được xếp vào loại "siêu mặn".
- Hồ lớn nhất thế giới nằm trên một hòn đảo là hồ Nettilling trên đảo Baffin.
- Hồ Tonlé Sap là hồ lớn nhất Đông Nam Á.
- Hồ nước ngọt lớn nhất châu Âu là hồ Ladoga, kế đó là hồ Onega. Cả hai hồ này đều nằm ở tây bắc nước Nga.
- Hồ Maracaibo là hồ lớn nhất ở Nam Mỹ. Hồ này ăn thông với biển, nên cũng có thể gọi là vịnh.
- Hồ lớn nhất nằm hoàn toàn trong ranh giới của một thành phố là hồ Wanapitei ở khu đô thị Sudbury, Ontario, Canada. Trước khi ranh giới của thành phố này được xác định lại vào năm 2001 thì vị trí này thuộc về hồ Ramsey, cũng ở Sudbury.
- Hồ Enriquillo là hồ nước mặn duy nhất trên thế giới có cá sấu sinh sống.
- Hồ Eyre ở Úc là hồ có diện tích mặt nước thay đổi nhiều nhất trên thế giới: dao động 0–8.200 km², phụ thuộc vào nước mưa. Khi mưa nhiều, mặt nước hồ cao so với mặt biển 15 mét và chiếm diện tích hơn 8.000 km², khi hồ cạn, mặt đáy hồ lộ ra một lớp muối khá dày.

markdown:
# Hồ
[Hồ (định hướng)](/wiki/H%E1%BB%93_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). **Hồ** là một vùng [nước](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc) được bao quanh bởi [đất liền](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_li%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1), thông thường là [nước ngọt](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_ng%E1%BB%8Dt). Đa số các hồ trên [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t) nằm tại [bán cầu Bắc](/wiki/B%E1%BA%AFc_b%C3%A1n_c%E1%BA%A7u), ở [vĩ độ](/wiki/V%C4%A9_%C4%91%E1%BB%99) cao. Một số hồ, như [hồ Eyre](/wiki/H%E1%BB%93_Eyre), có thể cạn nước gần như quanh năm và chỉ chứa nước trong một vài tháng nhiều [mưa](/wiki/M%C6%B0a). Ngoài ra, một số lớn hồ có nguồn gốc nhân tạo.
## Mục lục
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&action=edit§ion=1)]
Hồ có nhiều nguồn gốc hình thành khác nhau. Dựa vào tính chất, hồ được phân ra làm nhiều loại khác nhau:
[Hồ móng ngựa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_m%C3%B3ng_ng%E1%BB%B1a&action=edit&redlink=1)là loại hồ hình thành do uốn khúc một con sông, qua thời gian, đoạn sông cũ trên dòng chảy mất đi tạo ra đường đi cho dòng sông mới, vết tích dòng sông cũ để lại. Ví dụ: Hồ Tây (Hà Nội) [Hồ băng hà](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_b%C4%83ng_h%C3%A0&action=edit&redlink=1)được hình thành do băng hà di chuyển qua bào mòn mặt đất, đào sâu chỗ đất đá mềm để lại vũng nước lớn. Ví dụ: Phần Lan, Canada... [Hồ miệng núi lửa](/wiki/H%E1%BB%93_mi%E1%BB%87ng_n%C3%BAi_l%E1%BB%ADa)là hồ hình thành trên miệng trũng của núi lửa, nước tụ lại khi chảy ra sông [Hồ kiến tạo](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_ki%E1%BA%BFn_t%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1)là loại hồ hình thành ở vùng đất bị sụt lún do động đất gây ra và di chuyển các [mảng kiến tạo](/wiki/M%E1%BA%A3ng_ki%E1%BA%BFn_t%E1%BA%A1o). Ví dụ: hồ ở Đông châu Phi
- Ở hoang mạc, gió tạo thành các cồn cát cao, chân cồn cát tạo thành nơi trũng, nước tụ lại thành hồ, các hồ này rất nông
Ngoài ra còn dựa vào tính chất của nước nên hồ chia làm 2 loại tiếp:
- Hồ nước ngọt chiếm nhiều nhất trong lục địa. Hồ có thể có dòng sông nước ngọt chảy qua hay do mưa. Ví dụ:
[Hồ Ba Bể](/wiki/H%E1%BB%93_Ba_B%E1%BB%83), [Biển Hồ](/wiki/Bi%E1%BB%83n_H%E1%BB%93)
- Hồ nước mặn chiếm rất ít. Hồ có thể do di tích của biển, đại dương bị cô lập giữa lục địa hay trước kia hồ là hồ nước ngọt nhưng vì khí hậu khô hạn nên nước hồ cạn dần và tỉ lệ
[muối khoáng](/w/index.php?title=Mu%E1%BB%91i_kho%C3%A1ng&action=edit&redlink=1)trong hồ tăng
Theo nguồn gốc hình thành còn có:
- Hồ nhân tạo
- Hồ tự nhiên
## Lợi ích hồ[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&action=edit§ion=2)]
Nhờ có hồ nối với sông mà sông được điều hòa chế độ nước sông. Khi nước sông dâng lên (
[mùa lũ](/w/index.php?title=M%C3%B9a_l%C5%A9&action=edit&redlink=1)), nước chảy vào các hồ, đầm. Khi nước sông xuống ( [mùa khô](/wiki/M%C3%B9a_kh%C3%B4)) để cho sông đỡ cạn. Sông [Mê Kong](/w/index.php?title=M%C3%AA_Kong&action=edit&redlink=1) luôn được điều hòa là nhờ có [Biển Hồ](/wiki/Bi%E1%BB%83n_H%E1%BB%93) ở [Cam-pu-chia](/wiki/Campuchia)
## Các hồ nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&action=edit§ion=3)] [Ngũ Đại Hồ](/wiki/Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%A1i_H%E1%BB%93): [Hồ Caspi](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Caspi&action=edit&redlink=1) [Hồ Baikal](/wiki/H%E1%BB%93_Baikal) [Hồ Titicaca](/wiki/H%E1%BB%93_Titicaca) [Hồ Nettilling](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Nettilling&action=edit&redlink=1) [Hồ Balaton](/wiki/H%E1%BB%93_Balaton) [Hồ Geneva](/wiki/H%E1%BB%93_Gen%C3%A8ve) [Hồ Maracaibo](/wiki/H%E1%BB%93_Maracaibo) [Hồ Tonlé Sap](/wiki/Tonl%C3%A9_Sap) [Hồ Hoàn kiếm](/wiki/H%E1%BB%93_Ho%C3%A0n_Ki%E1%BA%BFm)- [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Hồ Tây](/wiki/H%E1%BB%93_T%C3%A2y)(west lake)- Việt Nam
### Các hồ lớn trên thế giới[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&action=edit§ion=4)]
Các hồ lớn trên thế giới được xếp theo thứ tự diện tích bề mặt trung bình hàng năm lúc lớn nhất (trên 1,700 sq. mi.; 4,403
[km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)):
|Số thứ tự||Tên và vị trí||Diện tích||Chiều dài|
|sq. mi.||km²||mi.||km|
|1.||
|1, [Superior](/wiki/H%E1%BB%93_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)- [Canada](/wiki/Canada) [Victoria](/wiki/H%E1%BB%93_Victoria), [Tanzania](/wiki/Tanzania)- [Uganda](/wiki/Uganda) [Huron](/wiki/H%E1%BB%93_Huron), Mỹ- [Canada](/wiki/Canada) [Michigan](/wiki/H%E1%BB%93_Michigan), Mỹ [Tanganyika](/wiki/H%E1%BB%93_Tanganyika), [Tanzania](/wiki/Tanzania)- [Congo](/wiki/Congo) [Baikal](/wiki/H%E1%BB%93_Baikal), [Nga](/wiki/Nga) [Great Bear](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Great_Bear&action=edit&redlink=1), [Canada](/wiki/Canada) [Nyasa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Nyasa&action=edit&redlink=1), [Malawi](/wiki/Malawi)- [Mozambique](/wiki/Mozambique)- [Tanzania](/wiki/Tanzania) [Great Slave](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Great_Slave&action=edit&redlink=1), [Canada](/wiki/Canada) [Erie](/wiki/H%E1%BB%93_Erie), Mỹ-Canada [Winnipeg](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Winnipeg&action=edit&redlink=1), Canada [Ontario](/wiki/H%E1%BB%93_Ontario), Mỹ-Canada [Balkhash](/wiki/H%E1%BB%93_Balkhash), [Kazakhstan](/wiki/Kazakhstan) [Ladoga](/wiki/H%E1%BB%93_Ladoga), [Nga](/wiki/Nga) [Aral](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Aral&action=edit&redlink=1) 2, [Kazakhstan](/wiki/Kazakhstan)- [Uzbekistan](/wiki/Uzbekistan) [Onega](/wiki/H%E1%BB%93_Onega), [Nga](/wiki/Nga) [Titicaca](/wiki/H%E1%BB%93_Titicaca), [Bolivia](/wiki/Bolivia)- [Peru](/wiki/Peru) [Nicaragua](/wiki/H%E1%BB%93_Nicaragua), [Nicaragua](/wiki/Nicaragua) [Athabaska](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Athabaska&action=edit&redlink=1), Canada [Rudolf](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Rudolf&action=edit&redlink=1), [Kenya](/wiki/Kenya) [Hồ Reindeer](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Reindeer&action=edit&redlink=1), Canada [Eyre](/wiki/H%E1%BB%93_Eyre), [Úc](/wiki/%C3%9Ac) 3 [Issyk-Kul](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Issyk-Kul&action=edit&redlink=1), [Kyrgyzstan](/wiki/Kyrgyzstan) [Urmia](/wiki/H%E1%BB%93_Urmia), [Iran](/wiki/Iran) [Torrens](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Torrens&action=edit&redlink=1), [Úc](/wiki/%C3%9Ac) [Vänern](/wiki/H%E1%BB%93_V%C3%A4nern), [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) [Winnipegosis](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Winnipegosis&action=edit&redlink=1), Canada [Albert](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Albert&action=edit&redlink=1), [Uganda](/wiki/Uganda) [Nettilling](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Nettilling&action=edit&redlink=1), [Đảo Baffin](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Baffin), Canada [Nipigon](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Nipigon&action=edit&redlink=1), Canada [Manitoba](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Manitoba&action=edit&redlink=1), Canada [Hồ Muối Lớn](/wiki/H%E1%BB%93_Mu%E1%BB%91i_L%E1%BB%9Bn)( *Great Salt Lake*), Mỹ [Kioga](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Kioga&action=edit&redlink=1), [Uganda](/wiki/Uganda)
- Biển nước mặn Caspian được xếp vào định dạng hồ vì nó được bao quanh bởi đất liền.
- Vào năm 1960, biển Aral là hồ lớn thứ tư thế giới, với diện tích vào khoảng 68000 km². Đến năm 2004 thì nó chỉ còn 17.160 km², đứng ở vị trí thứ tám.
- Đa dạng với những cơn mưa lớn vào mùa mưa.
## Một vài thông tin về những hồ nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&action=edit§ion=5)]
- Hồ lớn nhất thế giới xét theo diện tích bề mặt là
[biển Caspian](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Caspi). Với diện tích bề mặt là 394,299 km², diện tích của nó lớn hơn diện tích của sáu hồ lớn kế tiếp cộng lại. [Hồ Victoria](/wiki/H%E1%BB%93_Victoria)là hồ lớn nhất [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi)và là [hồ nước ngọt](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ng%E1%BB%8Dt&action=edit&redlink=1)lớn thứ hai thế giới tính theo diện tích bề mặt.
- Hồ sâu nhất thế giới là
[hồ Baikal](/wiki/H%E1%BB%93_Baikal)ở [Siberia](/wiki/Xibia), [Nga](/wiki/Nga). Hồ này sâu 1637 m (5371 ft) và là hồ nước ngọt lớn nhất thế giới nếu xét theo thể tích.
- Hồ cổ nhất thế giới là hồ Baikal, kế đó là hồ Tanganyika (
[Tanzania](/wiki/Tanzania)). [Ojos del Salado](/wiki/Ojos_del_Salado)nằm trên độ cao 6,390 là hồ cao nhất thế giới.
- Hồ cao nhất thế giới thích hợp cho tàu bè đi lại là
[hồ Titicaca](/wiki/H%E1%BB%93_Titicaca), cao 3821 m so với mực nước biển. Nó là hồ lớn thứ hai ở Nam Mỹ và cũng là hồ nước ngọt lớn nhất của khu vực này.
- Hồ thấp nhất thế giới là
[biển Chết](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Ch%E1%BA%BFt), nó nằm thấp hơn mực nước biển 418 m (năm 2005). Đây cũng là một trong những hồ có nồng độ muối cao nhất thế giới, được xếp vào loại "siêu mặn".
- Hồ lớn nhất thế giới nằm trên một hòn đảo là
[hồ Nettilling](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Nettilling&action=edit&redlink=1)trên [đảo Baffin](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Baffin). [Hồ Tonlé Sap](/wiki/Tonl%C3%A9_Sap)là hồ lớn nhất [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81).
- Hồ nước ngọt lớn nhất châu Âu là
[hồ Ladoga](/wiki/H%E1%BB%93_Ladoga), kế đó là [hồ Onega](/wiki/H%E1%BB%93_Onega). Cả hai hồ này đều nằm ở tây bắc nước Nga. [Hồ Maracaibo](/wiki/H%E1%BB%93_Maracaibo)là hồ lớn nhất ở Nam Mỹ. Hồ này ăn thông với biển, nên cũng có thể gọi là [vịnh](/wiki/V%E1%BB%8Bnh).
- Hồ lớn nhất nằm hoàn toàn trong ranh giới của một thành phố là
[hồ Wanapitei](/wiki/H%E1%BB%93_Wanapitei)ở khu đô thị Sudbury, [Ontario](/wiki/Ontario), [Canada](/wiki/Canada). Trước khi ranh giới của thành phố này được xác định lại vào năm 2001 thì vị trí này thuộc về hồ Ramsey, cũng ở Sudbury. [Hồ Enriquillo](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Enriquillo&action=edit&redlink=1)là hồ nước mặn duy nhất trên thế giới có [cá sấu](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u)sinh sống. [Hồ Eyre](/wiki/H%E1%BB%93_Eyre)ở [Úc](/wiki/%C3%9Ac)là hồ có diện tích mặt nước thay đổi nhiều nhất trên thế giới: dao động 0–8.200 [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), phụ thuộc vào nước mưa. Khi mưa nhiều, mặt nước hồ cao so với mặt biển 15 mét và chiếm diện tích hơn 8.000 km², khi hồ cạn, mặt đáy hồ lộ ra một lớp [muối](/wiki/Mu%E1%BB%91i)khá dày.
|Bài viết này cần thêm
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93&action=edit§ion=6)]
|
|![]()

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1065 frontend miss (0)


text:
Mạch máu
Các mạch máu là một phần của hệ tuần hoàn vận chuyển máu đi khắp cơ thể. Có ba loại mạch máu chính: động mạch mang máu đi từ trái tim, các mao mạch giúp việc trao đổi nước và các chất giữa máu và các mô, và các tĩnh mạch mang máu từ các mao mạch về phía tâm.
Cấu tạo[sửa | sửa mã nguồn]
Mạch máu được cấu tạo bởi 3 lớp: lớp mô liên kết, lớp cơ trơn và lớp biểu bì tính từ ngoài vào trong. Ở động mạch, thành mạch dày tạo tiết diện nhỏ để đảm bảo máu đi tới cơ quan với áp lực cao cung cấp cho các tế bào. Riêng các mao mạch, do có vai trò là trao đổi chất với các tế bào nên thành phải mỏng, chỉ có một lớp tế bào biểu bì. Sức đẩy của động mạch được hỗ trợ và điều hòa bởi sự co dãn của động mạch. Ở tĩnh mạch cũng có 3 lớp nhưng thành mỏng hơn (so với động mạch) do vận chuyển máu chậm về tim.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- W.D. Phillips and T.J. Chilton, Biology, Oxford University Press, 1991
- Hệ tuần hoàn máu
- Hệ tuần hoàn

markdown:
# Mạch máu
Các
**mạch máu** là một phần của [hệ tuần hoàn](/wiki/H%E1%BB%87_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n) vận chuyển máu đi khắp cơ thể. Có ba loại mạch máu chính: [động mạch](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_m%E1%BA%A1ch) mang máu đi từ trái [tim](/wiki/Tim), các [mao mạch](/w/index.php?title=Mao_m%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) giúp việc trao đổi nước và các chất giữa [máu](/wiki/M%C3%A1u) và các [mô](/wiki/M%C3%B4), và các [tĩnh mạch](/wiki/T%C4%A9nh_m%E1%BA%A1ch) mang máu từ các mao mạch về phía tâm.
## Cấu tạo[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1ch_m%C3%A1u&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1ch_m%C3%A1u&action=edit§ion=1)]
Mạch máu được cấu tạo bởi 3 lớp: lớp mô liên kết, lớp cơ trơn và lớp biểu bì tính từ ngoài vào trong. Ở động mạch, thành mạch dày tạo tiết diện nhỏ để đảm bảo máu đi tới cơ quan với áp lực cao cung cấp cho các tế bào. Riêng các mao mạch, do có vai trò là trao đổi chất với các tế bào nên thành phải mỏng, chỉ có một lớp tế bào biểu bì. Sức đẩy của động mạch được hỗ trợ và điều hòa bởi sự co dãn của động mạch. Ở tĩnh mạch cũng có 3 lớp nhưng thành mỏng hơn (so với động mạch) do vận chuyển máu chậm về tim.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1ch_m%C3%A1u&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1ch_m%C3%A1u&action=edit§ion=2)]
- W.D. Phillips and T.J. Chilton,
*Biology*, Oxford University Press, 1991 [Hệ tuần hoàn máu](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/supham/sinhlydongvat/chuong2.htm) [Hệ tuần hoàn](http://www.yhoc-net.com/y-hoc-co-so/37-giai-phau-sinh-ly/267-he-tuan-hoan.html)
|
|
· Mạch máu: · · · · · Hệ bài tiết 2): · Cấu trúc đi kèm: · ·
|
|![]()

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1065 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=30-Jun-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Sat, 01 Aug 2015 12:00:00 GMT


text:
Steve McManaman
Steven "Macca" McManaman (sinh 11 tháng 2 năm 1972) là một cựu tiền vệ người Anh. Trong sự nghiệp, anh đã thi đấu cho cả hai đội bóng thành công nhất ở châu Âu: Liverpool và Real Madrid.
Anh là cầu thủ Anh thành công nhất khi thi đấu ở nước ngoài. Anh là cầu thủ người Anh đầu tiên vô địch cúp C1 2 lần, và cũng là người Anh đầu tiên vô địch cúp C1 với một đội bóng không phải của Anh.
Vào năm 2008, anh đứng thứ 3 trong top 10 cầu thủ Anh thành công nhất ở nước ngoài, chỉ sau Kevin Keegan và John Charles.
Sau khi giải nghệ vào năm 2005, anh trở thành một bình luận viên cho Setanta Sports và cũng cùng sản xuất phim Goal! 2.
Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Liverpool[sửa | sửa mã nguồn]
Mcmanaman kí hợp đồng chuyên nghiệp vào ngày 19 tháng 2 năm 1990. Anh có trận ra mắt vào ngày 15 tháng 12 năm 1990 trong trận thắng 2-0 trước Sheffield United, và ghi bàn đầu tiên vào ngày 21 tháng 8 năm 1991 trong trận thắng 2-1 trước Manchester City.
Sau khi huấn luyện viên Graeme Souness tới, với màn trình diễn tốt, McManaman tạo dựng được tên tuổi và trở thành cầu thủ chủ chốt. Anh có chức vô địch cúp FA vào năm 1992. Nhờ vào màn trình diễn của anh, Liverpool cũng đã vào tới tứ kết cúp UEFA. Vào thời điểm đó, anh được Ian Rush đánh giá là tài năng sáng giá nhất của Liverpool.
Vào mùa giải 1993-94, Mcmanaman thể hiện một phong độ tốt với hai bàn trong trận trận gặp Swindon Town và một số đường kiến tạo bao gồm một pha tăng tốc đẳng cấp và kiến tạo trong trận gặp Tottenham Hotspur. Tuy nhiên, phong độ của anh bắt đầu giảm sút sau khi cãi nhau với thủ môn Bruce Grobbelaar trong một trận derby Merseyside.

markdown:
# Steve McManaman
|
|![]()
McManaman năm 2009
[Attacking midfielder](/w/index.php?title=Attacking_midfielder&action=edit&redlink=1) [Liverpool F.C.](/wiki/Liverpool_F.C.) **Đội** **ST** † **(BT)** † [Liverpool F.C.](/wiki/Liverpool_F.C.) [Real Madrid](/wiki/Real_Madrid) [Manchester City F.C.](/wiki/Manchester_City_F.C.) **401** **(54)** [U21-Anh](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_tuy%E1%BB%83n_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_U-21_qu%E1%BB%91c_gia_Anh) [ĐTQG Anh](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_tuy%E1%BB%83n_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_Anh)
† Số trận khoác áo (số bàn thắng).
**Steven "Macca" McManaman** (sinh [11 tháng 2](/wiki/11_th%C3%A1ng_2) năm [1972](/wiki/1972)) là một cựu tiền vệ người Anh. Trong sự nghiệp, anh đã thi đấu cho cả hai đội bóng thành công nhất ở châu Âu: [Liverpool](/wiki/Liverpool_F.C.) và [Real Madrid](/wiki/Real_Madrid_C.F.).
Anh là cầu thủ Anh thành công nhất khi thi đấu ở nước ngoài. Anh là cầu thủ người Anh đầu tiên vô địch
[cúp C1](/wiki/C%C3%BAp_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%99i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_ch%C3%A2u_%C3%82u) 2 lần, và cũng là người Anh đầu tiên vô địch cúp C1 với một đội bóng không phải của Anh.
Vào năm 2008, anh đứng thứ 3 trong top 10 cầu thủ Anh thành công nhất ở nước ngoài, chỉ sau
[Kevin Keegan](/wiki/Kevin_Keegan) và [John Charles](/w/index.php?title=John_Charles&action=edit&redlink=1).
Sau khi giải nghệ vào năm 2005, anh trở thành một bình luận viên cho
[Setanta Sports](/w/index.php?title=Setanta_Sports&action=edit&redlink=1) và cũng cùng sản xuất phim Goal! 2.
## Sự nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Steve_McManaman&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Steve_McManaman&action=edit§ion=1)]
### Liverpool[
[sửa](/w/index.php?title=Steve_McManaman&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Steve_McManaman&action=edit§ion=2)]
Mcmanaman kí hợp đồng chuyên nghiệp vào ngày 19 tháng 2 năm 1990. Anh có trận ra mắt vào ngày 15 tháng 12 năm 1990 trong trận thắng 2-0 trước
[Sheffield United](/wiki/Sheffield_United_F.C.), và ghi bàn đầu tiên vào ngày 21 tháng 8 năm 1991 trong trận thắng 2-1 trước [Manchester City](/wiki/Manchester_City_F.C.).
Sau khi huấn luyện viên
[Graeme Souness](/w/index.php?title=Graeme_Souness&action=edit&redlink=1) tới, với màn trình diễn tốt, McManaman tạo dựng được tên tuổi và trở thành cầu thủ chủ chốt. Anh có chức vô địch [cúp FA](/wiki/C%C3%BAp_FA) vào năm 1992. Nhờ vào màn trình diễn của anh, Liverpool cũng đã vào tới tứ kết [cúp UEFA](/wiki/C%C3%BAp_UEFA_Europa_League). Vào thời điểm đó, anh được [Ian Rush](/wiki/Ian_Rush) đánh giá là tài năng sáng giá nhất của Liverpool.
Vào mùa giải 1993-94, Mcmanaman thể hiện một phong độ tốt với hai bàn trong trận trận gặp
[Swindon Town](/w/index.php?title=Swindon_Town&action=edit&redlink=1) và một số đường kiến tạo bao gồm một pha tăng tốc đẳng cấp và kiến tạo trong trận gặp [Tottenham Hotspur](/wiki/Tottenham_Hotspur_F.C.). Tuy nhiên, phong độ của anh bắt đầu giảm sút sau khi cãi nhau với thủ môn [Bruce Grobbelaar](/w/index.php?title=Bruce_Grobbelaar&action=edit&redlink=1) trong một trận derby Merseyside.

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Họ Lan dạ hương
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Họ Lan dạ hương
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Các trang trong thể loại “Họ Lan dạ hương”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.

markdown:
# Thể loại:Họ Lan dạ hương
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Họ Lan dạ hương](/wiki/H%E1%BB%8D_Lan_d%E1%BA%A1_h%C6%B0%C6%A1ng)
|
|![]()
[Họ Lan dạ hương](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hyacinthaceae?uselang=vi)
|
|![]()
**có thông tin sinh học về** [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Họ Lan dạ hương](//species.wikimedia.org/wiki/Hyacinthaceae?uselang=vi)
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
|
|
Mục lục
## Các trang trong thể loại “Họ Lan dạ hương”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Trợ giúp
Thể loại:Thiên tai 1990
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Thiên tai 1990
Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
Đ
►
Động đất 1990
(trống)
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Thiên_tai_1990&oldid=11132090
”
Thể loại
:
Thảm họa 1990
Thiên tai thế kỷ 20
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
العربية
Deutsch
English
Español
فارسی
한국어
Suomi
Svenska
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 20:46 ngày 24 tháng 3 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động


text:
Triglyphus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Triglyphus là một chi ruồi trong họ Syrphidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Classification of Syrphidae”. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2013.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Triglyphus tại Wikimedia Commons

markdown:
*Triglyphus*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Triglyphus
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Diptera](/wiki/Ru%E1%BB%93i) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Brachycera](/wiki/Brachycera) [Nhánh động vật](/wiki/Nh%C3%A1nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *zoosectio*) [Aschiza](/wiki/Aschiza) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Syrphidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Ru%E1%BB%93i_gi%E1%BA%A3_ong) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Syrphinae](/w/index.php?title=Syrphinae&action=edit&redlink=1) [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *tribus*) [Pipizini](/w/index.php?title=Pipizini&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) *Triglyphus* [Loew](/w/index.php?title=Hermann_Loew&action=edit&redlink=1) [Loài điển hình](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_%C4%91i%E1%BB%83n_h%C3%ACnh) [Triglyphus primus](/wiki/Triglyphus_primus) [Loew](/w/index.php?title=Hermann_Loew&action=edit&redlink=1), 1840 * là một chi Triglyphus* [ruồi](/wiki/Ru%E1%BB%93i)trong họ [Syrphidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Ru%E1%BB%93i_gi%E1%BA%A3_ong). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Triglyphus&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Triglyphus&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Classification of Syrphidae”](http://syrphidae.lifedesks.org/node/1476). Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2013.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Triglyphus&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Triglyphus&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Triglyphus&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Triglyphus&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Triglyphus](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Triglyphus) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1065 frontend miss (0)