text:
Thông báo: Hiện nay 9nhac.com đã mở chức năng đăng nhạc dành cho thành viên. Bạn vui lòng đăng kí thành viên mới để được sử dụng đầy đủ các chứng năng : Add Playlist , Bình luận, Đăng nhạc... Và không hiện quảng cáo khi nghe nhạc.Nếu như các bạn muốn tìm những bản nhạc sàn hay hoặc những bản nhạc sàn yêu thích thì có thể liên hệ trực tiếp với BQT, nếu chưa có chúng tôi sẽ cập nhật.
Chúc các bạn nghe nhạc vui vẻ
>>HƯỚNG DẪN NGHE NHẠC VÀ TẢI NHẠC<<
>>ĐĂNG KÝ LÀM MOD<<
Không có cảm nhận nào được viết
Đăng ký mới
Quên mật khẩu
Trang chủ | Liên hệ | Trợ Gúp | SITE MAP | RSS FEED | BÁO GIÁ QUẢNG CÁO
Nghe nhạc sàn cực mạnh, tận hưởng cảm giác khi nghe nhạc DJ nonstop 320kbps là như thế nào. phiêu cùng nhạc sàn dance và thư giãn lúc nghe nhac che Với đội ngũ BQT nhiệt tình và năng động, luôn cập nhật những bản nhac san nổi bật trong thế giới nhạc bay
© 2009 copyright
Bản quyền thuộc về website nghe nhạc online http://9nhac.com.
CHÚC CÁC BẠN CÓ NHỮNG GIÂY PHÚT NGHE NHẠC THẬT THOẢI MÁI VÀ VUI VẺ

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: SUNFW

Content-Type: text/html

Connection: close

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip

Accept-Ranges: bytes


text:
TRANG CHỦ
Ảnh đẹp
Hình nền
Ngôi sao
Ảnh động
UPLOAD
Đăng kí
|
Đăng nhập
Trang chủ
>
Ảnh đẹp
>
Ảnh cưới
>
Mùa lúa chín
Album: Mùa lúa chín
Ngày upload:
28/04/2011
27 ảnh
1722 lượt xem
0 bình luận
Xem theo
Mới nhất
|
Xem nhiều nhất
Trình chiếu
Mùa lúa chín (27)
Ngày: 28/04/2011
0 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (26)
Ngày: 28/04/2011
7 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (25)
Ngày: 28/04/2011
1 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (24)
Ngày: 28/04/2011
4 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (23)
Ngày: 28/04/2011
1 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (22)
Ngày: 28/04/2011
3 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (21)
Ngày: 28/04/2011
1 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (20)
Ngày: 28/04/2011
4 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (19)
Ngày: 28/04/2011
1 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (18)
Ngày: 28/04/2011
5 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (17)
Ngày: 28/04/2011
4 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (16)
Ngày: 28/04/2011
3 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (15)
Ngày: 28/04/2011
1 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (14)
Ngày: 28/04/2011
1 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (13)
Ngày: 28/04/2011
0 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (12)
Ngày: 28/04/2011
5 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (11)
Ngày: 28/04/2011
1 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (10)
Ngày: 28/04/2011
3 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (9)
Ngày: 28/04/2011
1 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (8)
Ngày: 28/04/2011
6 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (7)
Ngày: 28/04/2011
1 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (6)
Ngày: 28/04/2011
15 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (5)
Ngày: 28/04/2011
33 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (4)
Ngày: 28/04/2011
8 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (3)
Ngày: 28/04/2011
14 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (2)
Ngày: 28/04/2011
1 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
Mùa lúa chín (1)
Ngày: 28/04/2011
13 lượt xem
0 bình luận
Chia sẻ
TAGs
hà nội
,
mùa lúa chín
Bình luận
cogaidaiduong
Bạn đang nghĩ gì?
4682
ảnh,
43412
lượt xem
Bộ sưu tập
Album
Thống kê
TAG LIÊN QUAN
ảnh cưới lãng mạn
,
Ảnh cưới Ideatran
,
Hữu Đại & Thanh Thủy
,
Ảnh cưới Vamp
,
Cafe
,
Nhẫn cưới
,
Ảnh cưới Mi Vân
,
Ảnh cưới Antoniblue
,
Kim Chi
,
chớm đông
,
Hoa đẹp
,
bức thư
,
Ảnh cưới Hải Thanh
,
sao Hoa ngữ
,
mùa lúa chín
,
đẹp và lãng mạn
,
ảnh cưới đẹp
,
Mộc Châu
,
Bánh cưới
,
tháng tư
,
hạnh phúc
,
Ảnh cưới Mr.BaNaNa
,
Vườn Quốc gia Ba Vì
,
cô dâu bupbe
,
Độc đáo
,
đẹp và lãng mạn cho chàng và nàng
,
cà chua
,
Julietta
,
Sơn Tây
,
siêu mẫu
QUẢNG CÁO
ALBUM
Tết của người Hà Nội xưa qua ảnh
9 ảnh
Caravan in the Desert
15 ảnh
Ngắm mĩ nhân trong tranh họa sĩ Emile Vernon
29 ảnh
Thu Minh đằm thắm cùng áo dài
12 ảnh
Hamster bé bỏng
38 ảnh
QUẢNG CÁO
Đóng lại
Share URL
HTML Code
BB Code
TRANG CHỦ
UPLOAD
CHUYÊN TRANG
Ảnh đẹp
Ngôi sao
Hình nền
Ảnh động
I-pro
Tin ảnh
ANHSO.NET
Giới thiệu
Tuyển dụng
Quảng cáo
Ảnh số team
Blog

Cache-Control: private

Content-Type: application/xhtml+xml; charset=utf-8


text:
Intel® Server Chassis P4304XXSHEN
Các Đặc Điểm Kỹ Thuật
Thông tin việc sắp thứ tự và thông số
Thông tin về tuân thủ thương mại
Đã bỏ và đã tạm ngừng
Mọi thông tin được cung cấp có thể thay đổi bất kỳ lúc nào mà không cần thông báo. Intel có thể thay đổi vòng đời sản xuất, thông số kỹ thuật và mô tả sản phẩm vào bất kỳ lúc nào mà không cần thông báo. Thông tin được cung cấp ở đây là "nguyên trạng" và Intel không có tuyên bố hoặc đảm bảo nào liên quan đến độ chính xác của thông tin cũng như các tính năng của sản phẩm, tình trạng có sẵn, tính năng hoặc sự tương thích của sản phẩm được liệt kê. Vui lòng liên hệ với nhà cung cấp hệ thống để biết thêm thông tin về các sản phẩm hoặc hệ thống cụ thể.
"Phân loại Intel" bao gồm Số phân loại kiểm soát xuất khẩu (ECCN) và số Biểu thuế hài hòa (HTS). Mọi việc sử dụng phân loại Intel không dựa vào Intel và không được hiểu như là một đại diện hoặc bảo đảm liên quan đến ECCN hoặc HTS thích hợp. Công ty của bạn có thể là công ty xuất khẩu bản ghi và như vậy, công ty của bạn chịu trách nhiệm xác định phân loại chính xác cho bất kỳ mục nào tại thời điểm xuất khẩu.
Tham khảo Bảng dữ liệu để biết các định nghĩa chính thức của thuộc tính và tính năng sản phẩm.
Các SKU “được thông báo” hiện chưa có. Vui lòng tham khảo ngày tung ra thị trường để biết sự sẵn có của thị trường.
Giá đề xuất cho khách hàng (“RCP”) là hướng dẫn định giá dành cho sản phẩm Intel. Giá dành cho khách hàng Intel trực tiếp và có thể thay đổi mà không cần thông báo. Không bao gồm thuế và phí vận chuyển, v.v.. Giá có thể thay đổi đối với các loại gói khác và số lượng lô hàng và sắp xếp khuyến mãi đặc biệt có thể áp dụng. Việc liệt kê RCP này không có nghĩa là ưu đãi định giá chính thức từ Intel. Vui lòng làm việc với đại diện Intel phù hợp để lấy báo giá chính thức.

markdown:
![](http://www.intel.com/content/dam/www/public/us/en/images/product/server-chassis-p4000s-left-side-view-lg.jpg)
# Intel® Server Chassis P4304XXSHEN
### Các Đặc Điểm Kỹ Thuật
|
|
-Thiết yếu
|Ngày phát hành||Q1'12|
|Tình trạng||End of Life|
|Sự ngắt quãng được mong đợi||Q1'13|
|EOL thông báo||31 Tháng Ba 2013|
|Đơn hàng cuối cùng||30 Tháng Chín 2013|
|Thuộc tính biên lai cuối cùng||31 Tháng Giêng 2014|
|Bảo hành có giới hạn 3 năm||Yes|
|Có thể mua bảo hành được mở rộng (chọn quốc gia)||Yes|
|Kiểu hình thức của khung vỏ||4U Pedestal|
|Kích thước khung vỏ||17.24" x 21.5" x 6.81"|
|Mô tả||A general purpose pedestal chassis supporting 3.5"HDDs, with a fixed non-redundant power supply, optimized for thermal and acoustic performance.|
|Thị trường đích||Small and Medium Business|
|Cấp nguồn||550 W|
|Loại bộ cấp nguồn||AC|
|Số nguồn điện được bao gồm||1|
|Quạt thừa||Not Supported|
|Hỗ trợ nguồn điện thừa||No|
|Bảng nối đa năng||Included|
|Các hạng mục kèm theo||(1) Intel® Server Chassis P4304XXSHEN- Pedestal form factor (6.81" x 17.24" x 21.5") (4) 3.5" Hot-Swap Drive Carriers, (1) 550W Fixed Power Supply (Silver Efficiency), (2) 92mm fixed fans. Airduct sold separately.|
|Số lượng ổ đĩa trước được hỗ trợ||4|
|Kiểu hình thức ổ đĩa Trước||Hot-swap 2.5" or 3.5"|
|URL thông tin bổ sung||
|
|
|
-Thông số gói
|Cấu hình CPU tối đa||2|
### Thông tin việc sắp thứ tự và thông số
## Thông tin về tuân thủ thương mại
|ECCN||CCATS||US HTS|
|EAR99||NA||8473305100-CHAS|
## Đã bỏ và đã tạm ngừng
|Mã thông số||Mã đặt hàng||Step||RCP|
|Intel® Server Chassis P4304XXSHEN, Single|
|P4304XXSHEN||N/A|
Mọi thông tin được cung cấp có thể thay đổi bất kỳ lúc nào mà không cần thông báo. Intel có thể thay đổi vòng đời sản xuất, thông số kỹ thuật và mô tả sản phẩm vào bất kỳ lúc nào mà không cần thông báo. Thông tin được cung cấp ở đây là "nguyên trạng" và Intel không có tuyên bố hoặc đảm bảo nào liên quan đến độ chính xác của thông tin cũng như các tính năng của sản phẩm, tình trạng có sẵn, tính năng hoặc sự tương thích của sản phẩm được liệt kê. Vui lòng liên hệ với nhà cung cấp hệ thống để biết thêm thông tin về các sản phẩm hoặc hệ thống cụ thể.
"Phân loại Intel" bao gồm Số phân loại kiểm soát xuất khẩu (ECCN) và số Biểu thuế hài hòa (HTS). Mọi việc sử dụng phân loại Intel không dựa vào Intel và không được hiểu như là một đại diện hoặc bảo đảm liên quan đến ECCN hoặc HTS thích hợp. Công ty của bạn có thể là công ty xuất khẩu bản ghi và như vậy, công ty của bạn chịu trách nhiệm xác định phân loại chính xác cho bất kỳ mục nào tại thời điểm xuất khẩu.
Tham khảo Bảng dữ liệu để biết các định nghĩa chính thức của thuộc tính và tính năng sản phẩm.
Các SKU “được thông báo” hiện chưa có. Vui lòng tham khảo ngày tung ra thị trường để biết sự sẵn có của thị trường.
Giá đề xuất cho khách hàng (“RCP”) là hướng dẫn định giá dành cho sản phẩm Intel. Giá dành cho khách hàng Intel trực tiếp và có thể thay đổi mà không cần thông báo. Không bao gồm thuế và phí vận chuyển, v.v.. Giá có thể thay đổi đối với các loại gói khác và số lượng lô hàng và sắp xếp khuyến mãi đặc biệt có thể áp dụng. Việc liệt kê RCP này không có nghĩa là ưu đãi định giá chính thức từ Intel. Vui lòng làm việc với đại diện Intel phù hợp để lấy báo giá chính thức.

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: private, max-age=86400


text:
Sắc nắng cuối hè dường như nhạt dần nhường chỗ cho nàng Thu lan tỏa. Những cơn mưa đến bất ngờ như đập tan chút dư âm nóng nực ngày hè, và đẩy khúc giao mùa đến càng nhanh chóng, rộn rã.
Bộ sưu tập Sắc Thu lạ mang đến âm hưởng mùa thu rực rỡ và đầy phá cách trong từng mẫu thiết kế. Gió Thu được các nhà thiết kế chăm chút và ẩn hiện trong từng đường nét của kiểu cổ tròn, cổ tim, cổ sen đầy cách điệu và những điểm nhấn nhá tại cổ tay áo. Nét nổi bật của mùa thu giờ đây được trau chuốt và chấm phá tại thân áo, được điểm xuyết bởi những hình in thêu lạ mắt: chiếc lá vàng rơi, hoa mặt trời vươn theo cơn gió thu thoảng mát hay từng cánh hoa chao nhẹ nhàng trong gió. Các thiết kế đem đến một dấu ấn đậm nét cho hình ảnh phái đẹp tự tin khoe sắc cùng nét riêng nhất của mùa Thu trong từng bộ đồ mặc ở nhà.
Trên nền chất liệu cotton, thun được dệt dày hơn để đảm bảo giữ ấm cho cơ thể nhưng vẫn đủ co giãn để phái đẹp có thể thoải mái thực hiện những công việc nội trợ thường ngày. Dàn mẫu nữ trở nên trẻ trung, tinh nghịch nhưng không kém phần xinh đẹp khi trong màn trình diễn những trang phục mặc nhà tối qua (13/08).
Hãy cùng ShopChiEm điểm qua các mẫu tiêu biểu trong mùa thu năm nay
Ngọc Oanh trở lại với sàn diễn thời trang trong bộ trang phục mặc ở nhà xinh xắn
Cô khoe vẻ trẻ trung cùng các đồng nghiệp
Kim Dung khoe nét dễ thương, tinh nghịch
Kiều Ngân tình tứ bên mẫu nam
Người mẫu Ninh Hoàng Ngân
Trúc Diễm trẻ trung như một thiếu nữ nghịch ngợm
Người mẫu Diệu Huyền và Trang Lạ
Cù Ngọc Quý và Huỳnh Nu xinh xắn, ngọt ngào
Lan Khuê ngày càng trẻ trung, xinh đẹp
Siêu mẫu Minh Tú
Chất liệu thun co giãn khiến trang phục mặc nhà vẫn tôn lên đường nét gợi cảm của người mẫu Thùy Linh
Người mẫu Lê Thu An
Nguồn: ShopChiEm.com

markdown:
Sắc nắng cuối hè dường như nhạt dần nhường chỗ cho nàng Thu lan tỏa. Những cơn mưa đến bất ngờ như đập tan chút dư âm nóng nực ngày hè, và đẩy khúc giao mùa đến càng nhanh chóng, rộn rã.
Bộ sưu tập
*Sắc Thu lạ*mang đến âm hưởng mùa thu rực rỡ và đầy phá cách trong từng mẫu thiết kế. Gió Thu được các nhà thiết kế chăm chút và ẩn hiện trong từng đường nét của kiểu cổ tròn, cổ tim, cổ sen đầy cách điệu và những điểm nhấn nhá tại cổ tay áo. Nét nổi bật của mùa thu giờ đây được trau chuốt và chấm phá tại thân áo, được điểm xuyết bởi những hình in thêu lạ mắt: chiếc lá vàng rơi, hoa mặt trời vươn theo cơn gió thu thoảng mát hay từng cánh hoa chao nhẹ nhàng trong gió. Các thiết kế đem đến một dấu ấn đậm nét cho hình ảnh phái đẹp tự tin khoe sắc cùng nét riêng nhất của mùa Thu trong từng bộ đồ mặc ở nhà.
Trên nền chất liệu cotton, thun được dệt dày hơn để đảm bảo giữ ấm cho cơ thể nhưng vẫn đủ co giãn để phái đẹp có thể thoải mái thực hiện những công việc nội trợ thường ngày. Dàn mẫu nữ trở nên trẻ trung, tinh nghịch nhưng không kém phần xinh đẹp khi trong màn trình diễn những trang phục mặc nhà tối qua (13/08).
Hãy cùng ShopChiEm điểm qua các mẫu tiêu biểu trong mùa thu năm nay
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9803.jpg)
Ngọc Oanh trở lại với sàn diễn thời trang trong bộ trang phục mặc ở nhà xinh xắn
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9808.jpg)
Cô khoe vẻ trẻ trung cùng các đồng nghiệp
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9762.jpg)
Kim Dung khoe nét dễ thương, tinh nghịch
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9764.jpg)
Kiều Ngân tình tứ bên mẫu nam
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9765.jpg)
Người mẫu Ninh Hoàng Ngân
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9770.jpg)
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9772.jpg)
Trúc Diễm trẻ trung như một thiếu nữ nghịch ngợm
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9777.jpg)
Người mẫu Diệu Huyền và Trang Lạ
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9798.jpg)
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9779.jpg)
Cù Ngọc Quý và Huỳnh Nu xinh xắn, ngọt ngào
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9781.jpg)
Lan Khuê ngày càng trẻ trung, xinh đẹp
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9783.jpg)
Siêu mẫu Minh Tú
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9786.jpg)
Chất liệu thun co giãn khiến trang phục mặc nhà vẫn tôn lên đường nét gợi cảm của người mẫu Thùy Linh
![ Chọn trang phục ở nhà cùng Ngọc Oanh, Thời trang, Kim Dung, Ngoc Oanh, Truc Diem, thoi trang, thoi trang tre, anh dep, ruc ro, pha cach, dam net, dau an, sac thu, cotton, thun, thoai mai, tinh nghich, tre trung, co gian](http://img-hcm.24hstatic.com/upload/3-2013/images/2013-08-14/1376431214-IMG_9791.jpg)
Người mẫu Lê Thu An
Nguồn:

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


text:
(Chỗ yếu kém và sức bật của các chế độ độc tài Trung Đông)
Jack A. Goldstone, Foreign Affairs, số tháng Năm/tháng Sáu, 2011
Trần Ngọc Cư dịch
Làn sóng cách mạng tràn qua Trung Đông có sự giống nhau rõ nét với các địa chấn chính trị quá khứ. Cũng như tại châu Âu năm 1848, giá thực phẩm gia tăng và tỉ lệ thất nghiệp quá cao đã thúc đẩy các cuộc biểu tình phản đối của dân chúng từ Morocco đến Oman. Cũng như tại Đông Âu và Liên Xô năm 1989, sự thất vọng đối với các chế độ chính trị khép kín, tham nhũng, và ù lì đã đưa đến sự đào ngũ của các giới tinh anh và sự sụp đổ của các chế độ đã một thời rất quyền lực tại Tunisia, Ai Cập, và có lẽ cả Lybia. Nhưng các cuộc cách mạng 1848 và 1989 không thực sự là trường hợp tương đồng với những biến cố chính trị tại Trung Đông trong mùa đông vừa qua. Các cuộc cách mạng năm 1848 tìm cách lật đổ các chế độ quân chủ lâu đời, và các cuộc cách mạng năm 1989 có mục đích lật đổ các chính phủ cộng sản. Các cuộc cách mạng năm 2011 đang chống lại một đối tượng hoàn toàn khác biệt: những chế độ độc tài “do cá nhân lãnh đạo” (sultanistic dictatorships). Bề ngoài, các chế độ này thường có vẻ không có gì lay chuyển được, nhưng thực chất là rất sơ hở, vì chính những sách lược mà chúng sử dụng để duy trì quyền lực làm cho chúng dễ vỡ vụn và thiếu sức bật. Mặc dù các cuộc biểu tình của dân chúng đã làm rung chuyển phần lớn Trung Đông, nhưng cho đến nay hai cuộc cách mạng thành công duy nhất, cách mạng Tunisia và cách mạng Ai Cập, đã nhắm vào các thủ lĩnh độc đài hiện đại (modern sultans) – điều này không phải là một sự trùng hợp tình cờ.
Để cho một cuộc cách mạng thành công, cần phải hội đủ một số yếu tố. Một là, Chính phủ phải tỏ ra bất công và bất lực hết phương cứu chữa, đến mức độ bị đa số dân chúng coi như là một mối nguy cho tiền đồ đất nước; hai là, các giới tinh anh (nhất là trong quân đội) phải bất mãn với Nhà nước và không còn thiết tha bảo vệ chế độ; ba là, một bộ phận dân chúng có cơ sở rộng lớn, bao gồm các nhóm sắc tộc và tôn giáo và các tầng lớp xã hội - kinh tế, phải được huy động; và bốn là, các thế lực quốc tế hoặc phải từ chối can thiệp để bảo vệ Chính phủ đang bị chống đối hoặc phải kềm hãm không cho nó sử dụng vũ lực tối đa để tự bảo vệ mình.
Các cuộc cách mạng ít khi thành công vì ít khi hội đủ những điều kiện nói trên. Đặc biệt, đây là trường hợp liên quan các chế độ quân chủ lâu đời và các Nhà nước độc đảng, nơi mà lãnh đạo của chế độ thường có thể duy trì sự hậu thuẫn của quần chúng (popular support) bằng cách kêu gọi phải tôn trọng truyền thống quân chủ hay chủ nghĩa dân tộc. Các giới tinh anh, tầng lớp thường trở nên giàu có nhờ ân sủng của các Chính phủ này, chỉ sẽ từ bỏ chế độ nếu hoàn cảnh của họ hoặc ý thức hệ của giới lãnh đạo thay đổi quyết liệt. Và gần như trong tất cả các trường hợp, việc huy động một lực lượng quần chúng có cơ sở rộng lớn là khó thực hiện vì việc này đòi hỏi phải liên kết các lợi ích khác biệt nhau của dân nghèo thành thị và nông thôn, của giai cấp trung lưu, sinh viên, giới chuyên gia, và các nhóm sắc tộc hay tôn giáo. Lịch sử có đầy dẫy những phong trào sinh viên, những cuộc đình công của công nhân, và những cuộc nổi dậy của nông dân bị dập tắt vì chúng vẫn chỉ là cuộc nổi dậy của một nhóm, chứ không phải là những liên minh rộng lớn. Rốt cuộc, các quốc gia bên ngoài thường can thiệp để hà hơi tiếp sức cho các nhà lãnh đạo đang lâm nguy với mục đích ổn định một hệ thống quốc tế [hệ thống này có thể chỉ là vùng ảnh hưởng của một bá quyền, ND].
Tuy nhiên một loại chế độ độc tài khác tỏ ra sơ hở hơn hai loại độc tài vừa nói; nó ít khi giữ được quyền lực kéo dài hơn một thế hệ: đó là chế độc độc tài cá nhân (the sultanistic regime). Những Chính phủ loại này ra đời khi một nhà lãnh đạo quốc gia bành trướng quyền lực cá nhân của mình bất chấp các định chế hình thức (formal institutions). Các nhà độc tài cá nhân [còn gọi là thủ lĩnh độc tài] không dựa vào một ý thức hệ nào cả và chỉ có một mục đích duy nhất là duy trì quyền lực cá nhân. Họ có thể duy trì một vài mặt hình thức của thể chế dân chủ – như bầu cử, chế độ đa đảng, một Quốc hội, hay một Hiến pháp – nhưng họ dẫm đạp lên các định chế này khi cai trị đất nước bằng cách đưa các người ủng hộ ngoan ngoãn vào các địa vị then chốt và đôi khi bằng cách tuyên bố tình trạng khẩn trương, một hành động mà họ biện minh bằng cách đánh thức nỗi sợ hãi của người dân về hiểm họa “thù trong giặc ngoài”.
Nhưng bên trong hậu trường, các lãnh tụ độc tài thường tích lũy những khối tài sản to lớn, mà họ có thể sử dụng để mua chuộc lòng trung thành của những người ủng hộ và trừng phạt những kẻ chống đối. Vì họ cần có nguồn lực để vận hành guồng máy bảo trợ hay chế độ ô dù (patronage machine) của mình, nên thông thường các nhà độc tài cũng chủ trương phát triển kinh tế, xuyên qua tiến trình công nghiệp hóa, xuất khẩu hàng hóa, và chương trình giáo dục. Họ cũng tìm cách thiết lập quan hệ với nước ngoài, hứa hẹn ổn định chính trị để đổi lấy ngoại viện và đầu tư. Dù tiền nước ngoài chảy vào trong nước bằng cách nào đi nữa, phần lớn của cải đó sẽ được chuyển thành tài sản của nhà độc tài và giới thân cận của ông ta.
Các thủ lĩnh độc tài hiện đại này kiểm soát các giới tinh anh trong quân đội quốc gia bằng cách chia rẽ họ. Thông thường, các lực lượng an ninh được đặt dưới nhiều bộ chỉ huy riêng biệt (bộ binh, không quân, cảnh sát, tình báo) – mỗi bộ chỉ huy phải báo cáo trực tiếp với thủ lĩnh quốc gia. Vị thủ lĩnh này nắm độc quyền việc giao tiếp giữa các bộ chỉ huy, giữa quân sự và dân sự, và với các Chính phủ nước ngoài, một lề lối khiến các thủ lĩnh độc tài trở thành thiết yếu cho việc phối hợp các lực lượng an ninh cũng như phân phối ngoại viện và đầu tư. Để gia tăng nỗi sợ hãi rằng ngoại viện và việc phối hợp các lực lượng chính trị sẽ biến mất nếu không có sự hiện diện của mình, các thủ lĩnh độc tài thường tránh chỉ định người kế vị trong tương lai.
Để làm cho quần chúng mất ý thức chính trị (depoliticized) và thiếu tổ chức, các thủ lĩnh độc tài kiểm soát các cuộc bầu cử và các đảng phái chính trị và mua chuộc dân chúng bằng chế độ bao cấp các nhu yếu phẩm như điện, xăng, và thực phẩm. Khi được kết hợp với các biện pháp như theo dõi hành vi của người dân, kiểm soát phương tiện truyền thông và hù dọa, những nỗ lực này thường đảm bảo được rằng người dân thiếu kết hợp và trở nên thụ động.
Bằng cách đi theo mô thức này, trên khắp thế giới, các thủ lĩnh độc tài khôn khéo về mặt chính trị đã có thể tích lũy những tài sản kếch xù và tập trung quyền lực cao độ. Những thủ lĩnh nổi tiếng nhất trong lịch sử gần đây là Porfirio Díaz tại Mexico, Mohammad Reza Shah Pahlavi tại Iran, triều đại Somoza tại Nicaragua, triều đại Duvalier tại Haiti, Ferdinand Marcos tại Philippines, và Suharto tại Indonesia.
Nhưng như tất cả thủ lĩnh độc tài kể trên đều biết, và như thế hệ độc tài hiện đại gồm các thủ lĩnh tại Trung Đông – như Bashar al-Assad tại Syria, Omar al-Bashir tại Sudan, Zine el-Abidine Ben Ali tại Tunisia, Hosni Mubarak tại Ai Cập, Muammar al-Qaddafi tại Libya, và Ali Abdullah Saleh tại Yemen – đã nhận thấy, quyền lực một khi được tập trung quá đáng thì có thể khó mà bám giữ trong tay.
Những con hổ giấy
Mặc dù có đủ thứ mưu mô nhằm củng cố quyền lực, các chế độ độc tài cá nhân có những sơ hở nội tại, và những yếu kém này chỉ gia tăng theo thời gian. Các thủ lĩnh độc tài phải cẩn trọng tạo ra một sự quân bình giữa việc làm giàu cho bản thân và việc tưởng thưởng cho giới tinh anh: nếu nhà lãnh đạo chỉ biết thụ hưởng một mình và bỏ quên giới tinh anh, thì động lực chủ yếu để giới tinh anh hậu thuẫn chế độ sẽ biến mất. Nhưng khi các thủ lĩnh độc tài cảm thấy quyền lực của mình là quá vững chắc và tự cho mình là không thể thiếu, sự tham ô của họ thường trở nên táo tợn hơn và tập trung vào một giới thân cận nhỏ bé. Khi thủ lĩnh độc tài chiếm độc quyền nhận viện trợ và đầu tư nước ngoài hoặc trở nên quá hữu hảo với các Chính phủ bị lên án, ông ta có thể gây thêm bất mãn cho giới tinh anh và dân chúng hơn nữa.
Đồng thời, khi nền kinh tế tăng trưởng và giáo dục được nới rộng dưới quyền cai trị của vị thủ lĩnh độc tài, số người có cao vọng và nhạy cảm đối với việc công an theo dõi đời tư và lạm dụng quyền hành cũng gia tăng. Và nếu dân số cả nước gia tăng nhanh chóng trong khi phần lớn thành quả kinh tế bị giới chức quyền ở chóp bu chiếm làm của riêng, thì tình trạng bất công và nạn thất nghiệp cũng gia tăng nhanh chóng. Khi những chi phí của việc bao cấp và những chương trình khác mà chế độ sử dụng để xoa dịu lòng dân tăng cao, thì chính việc ban phát ân huệ để làm dân chúng chúng mất ý thức chính trị lại gia tăng sức ép lên chế độ. Nếu các cuộc biểu tình chống đối bắt đầu nổi lên, các thủ lĩnh độc tài có thể đưa ra các cải cách hay nới rộng quyền lợi của chế độ bảo trợ – như Marcos đã làm tại Philippines năm 1984 để chặn đứng sự phẫn nộ của dân chúng đang gia tăng. Tuy nhiên, như Marcos đã nhận ra năm 1986, những hình thức dụ khị này thường trở nên vô hiệu một khi dân chúng đã bắt đầu đòi hỏi chấm dứt chế độ của vị thủ lĩnh độc tài.
Những yếu kém của các chế độ độc tài cá nhân được phóng lớn khi vị thủ lĩnh đến tuổi già và vấn đề kế vị trở nên gay gắt hơn. Các thủ lĩnh độc tài đôi khi chuyển giao được quyền lãnh đạo cho người trẻ tuổi hơn trong gia đình. Điều này chỉ có thể thực hiện khi Chính phủ còn hoạt động hữu hiệu và duy trì được hậu thuẫn của giới tinh anh (như tại Syria năm 2000, khi Tổng thống Hafez al-Assad trao quyền bính cho con trai mình là Bashar) hoặc khi một quốc gia khác yểm trợ cho chế độ (như tại Iran năm 1941, khi các Chính phủ phương Tây hậu thuẫn việc truyền ngôi của vua Reza Shah cho con trai là Mohammad Reza Pahlavi). Nếu sự tham ô của chế độ đã gây căm phẫn cho các tầng lớp tinh anh của đất nước, thì giới này có thể quay lại chống chế độ và cố gắng chặn đứng việc truyền ngôi, tìm cách giành lại quyền kiểm soát quốc gia (đây là những gì đã diễn ra tại Indonesia vào cuối thập niên 1990 khi cuộc khủng hoảng tài chính châu Á giáng một đòn nặng nề cho bộ máy bảo trợ của Suharto).
Chính việc vị thủ lĩnh tự coi mình là cực kỳ thiết yếu cho quốc gia (indispensability) cũng là một cản trở cho việc chuyển giao quyền hành êm đẹp. Hầu hết các Bộ trưởng và các quan chức cấp cao khác đã gắn liền với người đứng đầu Chính phủ quá sâu đậm nên không thể ở lại chức vụ sau khi vị thủ lĩnh bị lật đổ. Trường hợp điển hình là, vào năm 1978 vua Iran mưu toan tránh một cuộc cách mạng bằng cách thay thế vị Thủ tướng của mình, là Shahpur Bakhtiar, và đích thân lãnh đạo Chính phủ nhưng kế hoạch này không có hiệu quả. Toàn bộ chế độ bị sụp đổ vào năm sau. Rốt cuộc, những động thái như vậy vừa không thỏa mãn những đòi hỏi của các lực lượng quần chúng đã được huy động để tìm kiếm một sự thay đồi kinh tế và chính trị to lớn, vừa không thoả mãn nguyện vọng của tầng lớp chuyên gia thành thị đã xuống đường đòi tham dự vào việc kiểm soát Nhà nước.
Rồi phải xét đến đến các lực lượng an ninh. Bằng cách chia rẽ cơ cấu chỉ huy của họ, vị thủ lĩnh độc tài có thể giảm bớt mối đe dọa do các lực lượng này đặt ra. Nhưng chiến lược này cũng có thể làm cho các lực lượng an ninh dễ có khuynh hướng đào ngũ trong trường hợp có những cuộc biểu tình đông đảo. Sự thiếu thống nhất dẫn đến tình trạnh bè phái trong nội bộ các ngành an ninh; đồng thời, sự kiện chế độ không được củng cố bằng một ý thức hệ hợp lòng dân hoặc bằng các định chế độc lập nói lên một điều chắc chắn rằng quân đội sẽ thiếu động lực để đàn áp các cuộc biểu tình. Nhiều thành phần trong quân đội có thể đi đến quyết định là họ có thể phục vụ lợi ích quốc gia tốt hơn bằng cách thay đổi chế độ. Chỉ cần một phần của quân lực bỏ ngũ để theo cách mạng – như đã xảy ra dưới thời Díaz, quốc vương Iran, Marcos, và Suharto – là Chính phủ có thể rã rệu nhanh chóng đến độ gây sửng sốt cho mọi người. Cuối cùng, người thủ lĩnh ngớ ngẩn, vẫn còn tin vào vai trò thiết yếu và địa vị vững chắc của mình, bỗng nhiên thấy mình bị cô lập và mất hết quyền hành.
Người ta thường chỉ phát hiện được mức độ yếu kém của vị thủ lĩnh độc tài một thời gian sau khi ông đã bị lật đổ (in retrospect). Mặc dù thật là dễ dàng để nhận ra các quốc gia có mức độ cao về tham nhũng, thất nghiệp, và độc tài cá nhân, nhưng mức độ chống đối mà các giới tinh anh dành cho chế độ và khả năng quân đội sẽ theo phe cách mạng thường chỉ trở nên rõ nét vào thời điểm các cuộc biểu tình chống đối bắt đầu diễn ra trên qui mô lớn. Dẫu sao, giới tinh anh và các tướng tá trong quân đội có đủ mọi lý do để che giấu tình cảm đích thực của mình cho đến một giờ phút nghiêm trọng nào đó, và người ta không thể biết được sự khiêu khích nào sẽ dẫn đến việc huy động một lực lượng quần chúng rộng lớn, không còn mang tính địa phương. Do đó, sự sụp đổ nhanh chóng của các chế độ độc tài cá nhân thường diễn ra như một cú sốc.
Hẳn nhiên, trong vài trường hợp, quân đội không tức khắc bỏ ngũ để đi theo phe nổi dậy. Tại Nicaragua vào đầu thập niên 1970, chẳng hạn, Anastasio Somoza Debayle đã sử dụng được binh lính trung thành thuộc tổ chức Vệ binh Quốc gia Nicaragua để dập tắt cuộc nổi dậy chống ông ta. Nhưng thậm chí khi chế độ có thể dựa vào một số binh chủng trung thành trong quân đội, ít khi nó có thể tồn tại lâu dài. Nó chỉ rệu rã chậm hơn mà thôi, với sự đổ máu đáng kể hay thậm chí nội chiến diễn ra trong quá trình tan rã của chế độ. Thành công của Somoza năm 1975 không kéo dài; sự hung bạo ngày một gia tăng của ông và nạn tham nhũng đã đưa đến một cuộc nổi dậy thậm chí còn rộng lớn hơn vào những năm sau đó. Sau một vài trận giao tranh kịch liệt, ngay cả những binh lính trung thành trước đây cũng bỏ ngũ, Somoza trốn chạy ra nước ngoài năm 1979.
Sức ép quốc tế cũng có thể xoay chuyển tình thế. Ngọn đòn làm dứt điểm chế độ Marcos là việc Mỹ hoàn toàn rút lui hậu thuẫn sau khi Marcos tuyên bố đắc cử một cách đáng nghi ngờ trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 1986. Một khi Mỹ đã dứt khoát từ bỏ chế độ Marcos, những người hậu thuẫn còn lại của ông liền chấm dứt chiến đấu, và cuộc cách mạng bất bạo động, mệnh danh là Sức mạnh Nhân dân, đã đẩy ông vào cuộc sống lưu vong.
Làm rung chuyển thành trì độc tài
Những cuộc cách mạng diễn ra khắp Trung Đông tiêu biểu cho sự suy sụp của các chế độ độc tài cá nhân ngày một tham nhũng. Mặc dù kinh tế khắp vùng đã tăng trưởng trong những năm vừa qua, nhưng thành quả không đến với đại đa số dân chúng, mà lại tích lũy trong tay một thiểu số giàu có. Có nguồn tin cho rằng Mubarak và gia đình của ông đã xây đắp được một gia tài trị giá từ 40 đến 70 tỉ đôla. Người ta tin rằng 39 quan chức Chính phủ và các doanh nhân thân cận với Gamal, con trai của Mubarak, đã tạo ra những gia tài trung bình hơn 1 tỉ đôla mỗi người. Tại Tunisia, một điện văn ngoại giao năm 2008 của Mỹ, bị tiết lộ bởi Web site báo động WikiLeaks, ghi nhận nạn tham nhũng tăng vọt, cảnh báo rằng gia đình Ben Ali đang trở nên những tay bóc lột khiến cho việc đầu tư và nỗ lực tạo công ăn việc làm bị bóp nghẹt và rằng sự phô trương của gia đình này đang gây phẫn nộ khắp nơi.
Những khối dân số đang gia tăng nhanh chóng và đang đổ dồn về các thành thị Trung Đông là nạn nhân của đồng lương rẻ mạt và giá thực phẩm gia tăng 32% nội trong năm ngoái, theo thống kê của Tổ chức Lương Nông LHQ. Không phải chỉ có vật giá leo thang, hay kinh tế thiếu tăng trưởng, đã nhen nhúm các cuộc cách mạng; mà chính là do sự dai dẳng kéo dài một tình trạng đói nghèo đều khắp và vô phương cứu chữa giữa cảnh giàu sang xa hoa ngày một gia tăng của một thiểu số.
Bất mãn xã hội cũng được nhen nhúm bởi nạn thất nghiệp tăng cao, một phần phát sinh từ sự gia tăng đột biến của dân số trẻ trong thế giới Á rập. Tỉ lệ bách phân của thanh niên – những người trong lứa tuổi 15-29 so với toàn thể dân số trên 15 tuổi – nằm trong khoảng 38% tại Bahrain và Tunisia đến trên 50% tại Yemen (so với 26% tại Mỹ). Không những tỉ lệ dân số trẻ tại Trung Đông là cực kỳ cao, nhưng dân số trẻ đã gia tăng nhanh chóng qua một quãng thời gian ngắn ngủi. Từ năm 1990, số thanh niên trong lứa tuổi 15-29 đã gia tăng 50% tại Libya và Tunisia, 65% tại Ai Cập, và 125% tại Yemen.
Nhờ những chính sách hiện đại hóa của các Chính phủ độc tài cá nhân này, nhiều thanh niên đã có thể tiếp tục lên đại học, đặc biệt trong những năm gần đây. Thật vậy, số sinh viên đăng ký vào đại học đã tăng vọt khắp vùng trong mấy thập kỷ qua, tăng hơn gấp ba tại Tunisia, tăng gấp bốn tại Ai Cập, và tăng gấp mười tại Libya.
Thật là khó khăn, nếu không nói là bất khả thi, cho bất cứ một Chính phủ nào muốn tạo đủ công ăn việc làm để theo kịp đà gia tăng sĩ số sinh viên nói trên. Đối với các chế độ độc tài cá nhân, vấn đề này là cực kỳ khó quản lý. Như một phần trong chiến lược bảo trợ của mình, Ben Ali và Mubarak từ lâu đã cung ứng trợ cấp Nhà nước cho công nhân và các gia đình qua những chương trình như Quĩ Nhân dụng Quốc gia Tunisia (National Employment Fund) – một cơ quan dạy nghề, tạo công việc, và cho vay vốn – và chính sách bảo đảm việc làm cho sinh viên tốt nghiệp tại Ai Cập. Nhưng những mạng lưới an toàn này bị tháo gỡ dần dần trong thập kỷ vừa qua vì mục đích giảm chi. Ngoài ra, chương trình dạy nghề thì yếu kém, mà việc tuyển dụng nhân viên vào các doanh nghiệp tư cũng như công sở đều bị kiểm soát chặt chẽ bởi những người có móc nối với chế độ. Tình trạng này dẫn đến nạn thất nghiệp rất nghiêm trọng khắp Trung Đông: tỉ lệ thất nghiệp toàn vùng lên đến 23%, hay gấp đôi tỉ lệ thất nghiệp trung bình toàn cầu vào năm 2009. Hơn thế nữa, nạn thất nghiệp giữa thành phần có học vấn thậm chí còn tồi tệ hơn nữa: tại Ai Cập những người tốt nghiệp đại học có khả năng thất nghiệp gấp 10 lần so với những người chỉ có trình độ tiểu học.
Trong nhiều nền kinh tế đang phát triển, khu vực kinh doanh không chính thức cung ứng một lối thoát cho người thất nghiệp. Tuy vậy, các thủ lĩnh độc tài tại Trung Đông cũng gây lắm khó khăn cho ngay cả loại sinh hoạt này. Dẫu sao, những cuộc biểu tình phản đối đã được châm ngòi bằng ngọn lửa tự thiêu của Mohamed Bouazizi, một thanh niên Tunisia 26 tuổi không kiếm được việc làm thích hợp với bằng cấp và chỉ có một quầy hàng bán trái cây trên xe đẩy mà cũng bị công an tịch thu. Qua bao nhiêu năm nay, thanh niên có học vấn và công nhân tại Tunisia và Ai Cập đã tổ chức nhiều cuộc biểu tình và đình công địa phương để kêu gọi lãnh đạo quan tâm đến nạn thất nhiệp cao, đồng lương thấp, công an sách nhiễu, và nạn tham nhũng Nhà nước. Lần này, các cuộc biểu tình của họ được kết hợp và lan sang các thành phần dân chúng khác.
Việc thu tóm của cải và tham nhũng trắng trợn của những chế độ này ngày càng xúc phạm giới quân nhân. Ben Ali và Mubarak xuất thân từ binh nghiệp; thật vậy, kể từ năm 1952 Ai Cập luôn được các cựu sĩ quan cai trị. Nhưng trong cả hai nước, giới quân nhân bắt đầu thấy tư thế của mình bị sa sút. Các vị chỉ huy quân đội Ai Cập dù có kiểm soát một số doanh nghiệp địa phương, nhưng họ rất căm ghét Gamal Mubarak, người được coi như là Thái tử của Hosni Mubarak. Là một Giám đốc ngân hàng, Gamal thích tạo thanh thế cho mình xuyên qua những người thân tín trong thương trường và chính trường hơn là dựa vào quân đội, và những người có móc nối với ông ta đã thu được những lợi nhuận kếch sù từ các công ty độc quyền của Chính phủ và các hợp đồng với những nhà đầu tư nước ngoài. Tại Tunisia, Ben Ali đã giữ khoảng cách với giới quân nhân để đảm bảo rằng họ không nuôi tham vọng chính trị. Nhưng ông ta lại để cho vợ và thân quyến của bà ta tống tiền các doanh nhân Tunisia và xây nhiều lâu đài trên bờ biển. Tại cả hai nước, sự căm phẫn của giới quân nhân đã khiến quân đội ít có khả năng đàn áp các cuộc biểu tình có đông đảo quần chúng tham dự; sĩ quan và binh lính không chịu giết hại đồng bào mình chỉ để bảo vệ quyền lực của những gia đình Ben Ali và Mubarak cùng những kẻ thân tín của họ.
Một sự đào ngũ tương tự của nhiều bộ phận trong quân đội Libya đã dẫn đến việc Qaddafi nhanh chóng mất nhiều vùng lãnh thổ to lớn. Tuy nhiên, vào lúc tôi viết bài này, việc Qaddafi dùng lính đánh thuê và lợi dụng lòng trung thành của một số bộ tộc đã ngăn chặn được sự sụp đổ của ông ta. Và tại Yemen, Saleh còn cầm cự được, dù khá mong manh, là nhờ ngoại viện Mỹ đã cung cấp để hỗ trợ ông trong nỗ lực chống quân khủng bố Hồi giáo. Tuy nhiên, nếu phe chống đối biết đoàn kết, như họ có vẻ đang làm điều này, và Hoa Kỳ đâm ra do dự trong việc hậu thuẫn chế độ đàn áp của ông, Saleh có thể là thủ lĩnh độc tài sẽ sụp đổ tiếp theo.
Những giới hạn của cách mạng
Vào thời điểm của bài viết này, Sudan và Syria, là hai nước cũng có thủ lĩnh độc tài tại Trung Đông, nhưng chưa kinh qua những cuộc biểu tình lớn của dân chúng. Tuy nhiên hành vi tham ô và thu tóm của cải của Tổng thống Bashir tại Khartoun đã trở nên táo tợn. Một trong những biện minh lịch sử của chế độ Bashir – duy trì sự thống nhất đất nước dưới quyền kiểm soát của miền Bắc – đã biến mất gần đây do kết quả của cuộc bầu phiếu tại Sudan vào tháng Giêng 2011 khi miền Nam đòi độc lập. Tại Syria, cho đến nay Assad vẫn giữ được sự hậu thuẫn mang tính dân tộc chủ nghĩa nhờ chính sách cứng rắn đối với Israel và Li-Băng. Assad vẫn duy trì các chương trình to lớn nhằm tạo công ăn việc làm, những chương trình làm cho người dân Syria trở nên thụ động trong mấy thập kỷ qua, nhưng ông không có một cơ sở hậu thuẫn quần chúng và phải lệ thuộc vào một nhóm thượng lưu nhỏ bé, mà sự tham ô của họ ngày càng gây nhiều tai tiếng. Mặc dù khó nói được hậu thuẫn của giới tinh anh và quân đội dành cho Bashir và Assad vững vàng như thế nào, nhưng cả hai chế độ chắc thậm chí yếu hơn bề nổi của chúng và có thể sụp đổ nhanh chóng khi đối đầu với những cuộc chống đối có cơ sở rộng lớn.
Các chế độ quân chủ trong vùng có khả năng giữ được quyền hành hơn. Chẳng phải vì những chế độ này không đối diện với những đòi hỏi đổi mới. Thật ra, Morocco, Jordan, Oman, và các vương quốc vùng Vịnh Ba Tư cũng đang đối phó với các vấn đề dân số, giáo dục, và kinh tế như các chế độ độc tài cá nhân gặp phải, và chúng cũng phải đổi mới để đáp ứng những đòi hỏi của dân. Nhưng các chế độ quân chủ có một lợi thế: các cơ cấu chính trị của chúng là khá uyển chuyển. Các chế độ quân chủ hiện đại có thể giữ lại quyền hành pháp đáng kể trong tay mình trong khi nhường quyền lập pháp cho Quốc hội dân cử. Vào những thời kỳ bất ổn, dân chúng thường biểu tình đòi cải tổ lập pháp hơn là đòi bãi bỏ chế độ quân chủ. Sự kiện này cho phép các vị vua rộng đường xoay xở để làm yên lòng dân. Đối diện với các cuộc biểu tình chống đối năm 1848, các chế độ quân chủ tại Đức và Ý, chẳng hạn, đã nới rộng Hiến pháp, giảm quyền hành tuyệt đối của nhà vua, và chấp nhận Quốc hội dân cử như là cái giá phải trả để khỏi phải đối đầu thêm các cuộc vận động cách mạng.
Hơn nữa, trong các chế độ quân chủ, sự kế vị thường mạng lại thay đổi và cải tổ, chứ không hũy diệt toàn bộ hệ thống. Sự kế vị trong một vương triều là chính danh và vì vậy thường được người dân hoan nghênh hơn là sợ hãi. Chẳng hạn, tại Morocco năm 1999, dân chúng đã chào mừng lễ lên ngôi của Mohammed IV với hi vọng có nhiều thay đổi. Và thực vậy, Mohammed IV đã cho điều tra một số vụ lạm dụng pháp luật trước đó của chế độ và đã có một số hành động để một phần nào tăng cường các quyền của nữ giới. Ông đã làm lắng dịu các cuộc biểu tình gần đây tại Morocco bằng cách hứa hẹn các cải tổ Hiến pháp quan trọng. Tại Bahrain, Jordan, Kuwait, Morocco, Oman, và Saudi Arabia, các vị vua có thể giữ được ngôi vị của mình nếu họ chịu chia sẻ quyền hành với các viên chức dân cử hoặc trao quyền bính cho một thân nhân trẻ tuổi hơn, một người muốn thực hiện những cải tổ quan trọng.
Chế độ có khả năng nhất để tránh các thay đổi quan trọng trong ngắn hạn là Chính phủ Iran. Mặc dù Iran được gọi là chế độ độc tài cá nhân, nhưng nó có nhiều khía cạnh khác biệt: khác với các chế độ khác ở trong khu vực, các vị Giáo sĩ (ayatollahs) đưa ra một ý thức hệ Si-ít chống phương Tây (an ideology of anti-Western Shiism) và chủ nghĩa dân tộc Ba Tư, một chủ nghĩa có sức thu hút hậu thuẫn đáng kể của người dân bình thường. Iran được lãnh đạo bởi một sự kết hợp gồm nhiều lãnh tụ có quyền lực, chứ không phải chỉ một: Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad, và Chủ tịch Quốc hội Ali Larijani. Vì thế, không có một thủ lĩnh tham nhũng hay bất lực duy nhất cho người dân tập trung sự bất đồng chính kiến. Sau hết, chế độ độc tài Iran nhận được hậu thuẫn của lực lượng Basij, một tổ chức bán quân sự rất trung kiên về ý thức hệ, và lực lượng Vệ binh Cách mạng, một tổ chức gắn liền với Chính phủ.
Sau cách mạng
Những ai nuôi hi vọng Tunisia và Ai Cập sẽ chuyển tiếp qua một thể chế dân chủ ổn định có lẽ sẽ thất vọng nhanh chóng. Các cuộc cách mạng chỉ là khởi đầu của một tiến trình lâu dài. Thậm chí sau một cuộc cách mạng bất bạo động, cũng thường phải mất cả nửa thập kỷ để cho bất cứ một loại chế độ ổn định nào được củng cố. Nếu một cuộc nội chiến hay một cuộc phản cách mạng diễn ra (như có vẻ đang xảy ra tại Libya), việc tái thiết quốc gia còn mất nhiều thời gian hơn nữa.
Nói chung, sau khi thời kỳ trăng mật hậu cách mạng (the post-revolutionary honeymoon) chấm dứt, sự phân hóa trong hàng ngũ phong trào tranh đấu mới bắt đầu xuất hiện. Mặc dù việc bầu lại chính quyền là một bước trông đơn giản, nhưng những vận động tranh cử rồi đến các quyết sách do tân quốc hội đề xuất sẽ mở ra những tranh cãi về thuế khóa và ngân sách quốc gia, về tham nhũng, chính sách đối ngoại, vai trò của quân đội, các quyền của Tổng thống, chính sách chính thức về giáo luật và việc hành đạo (religious law and practice), quyền của các nhóm thiểu số, vân vân… Khi các nhóm bảo thủ, nhóm dân túy (populists), lực lượng Hồi giáo, và phe đổi mới ráo riết tranh giành quyền lực tại Tunisia, Ai Cập, và có lẽ tại Libya, những quốc gia này có khả năng đối diện với những thời kỳ dai dẳng gồm những cuộc thay đổi Chính phủ và đảo ngược chính sách nhanh chóng – tương tự những diễn biến đã xảy ra tại Philippines và nhiều quốc gia khác sau cách mạng.
Một vài Chính phủ phương Tây, sau một thời gian dài hỗ trợ Ben Ali và Mubarak như những thành trì chống lại làn sóng Hồi giáo cực đoan, hiện nay đang lo sợ những nhóm Hồi giáo đang chuẩn bị giành chính quyền. Tổ chức Huynh Đệ Hồi giáo (the Muslim Brotherhood) tại Ai Cập là nhóm được tổ chức chặt chẽ nhất tại đó, và vì thế có nhiều cơ may giành thắng lợi trong các cuộc bầu cử công khai, nhất là nếu các cuộc bầu cử được tổ chức sớm, trước khi các đảng phái khác được thành lập. Tuy nhiên, sử liệu của các cuộc cách mạng trong các chế độ độc tài cá nhân chắc hẳn phần nào giảm bớt những mối lo ngại như thế. Không một chế độ độc tài cá nhân nào bị lật đổ trong vòng 30 năm qua – gồm có tại Haiti, Philippines, Romania, Zaire, Indonesia, Georgia, và Kyrgyzstan – được tiếp nối bởi một Chính phủ có động lực ý thức hệ hoặc có tính cách cực đoan. Nói đúng ra, trong mọi trường hợp, thành quả sau cùng là một thể chế dân chủ khuyết tật – hường là tham nhũng và dễ có khuynh hướng độc tài, nhưng không hiếu chiến hay cực đoan.
Sự kiện này đánh dấu một chuyển biến có ý nghĩa trong lịch sử thế giới. Giữa năm 1949 và 1979, mọi cuộc cách mạng chống lại chế độ độc tài cá nhân – tại Trung Quốc, Cuba, Việt Nam, Cambodia, Iran, và Nicaragua – đều đưa đến một Chính phủ cộng sản hay Hồi giáo. Vào thời kỳ đó, hầu hết trí thức trong thế giới đang phát triển (the developing world) có khuynh hướng đi theo mô hình cách mạng cộng sản để chống lại các nước tư bản. Và tại Iran, khát vọng muốn tránh né cả chủ nghĩa tư bản lẫn chủ nghĩa cộng sản và sự thịnh hành ngày một gia tăng của thẩm quyền giáo sĩ Shiite truyền thống đã đưa đến cuộc đảo chính để thành lập một chính phủ Hồi giáo. Nhưng kể từ thập niên 1980 về sau, cả mô hình cộng sản lẫn mô hình Hồi giáo không còn sức hấp dẫn. Cả hai mô hình này bị nhiều người coi là thất bại trong việc tạo ra tăng trưởng kinh tế và tinh thần trách nhiệm của chính quyền đối với người dân – hai mục đích chính của tất cả các cuộc cách chống độc tài cá nhân gần đây.
Nhận thấy rằng tỉ lệ thất nghiệp quá cao đã thúc đẩy người dân đòi hỏi thay đổi chế độ, một số người tại Mỹ đã kêu gọi một Kế hoạch Marshal cho Trung Đông để ổn định tình hình trong khu vực. Nhưng vào thời điểm 1945, châu Âu đã có sẵn một lịch sử các chế độ dân chủ và chỉ cần tái thiết cơ sở vật chất hạ tầng bị chiến tranh tàn phá là đủ. Tunisia và Ai Cập vẫn còn giữ nguyên nền kinh tế với thành tích tăng trưởng xuất sắc gần đây, nhưng hai nước này cần phải xây dựng lại các định chế dân chủ. Đổ tiền vào những nước này trước khi chúng tạo ra được các chính phủ có trách nhiệm trước người dân chỉ có nghĩa là nuôi dưỡng tham nhũng và phá hoại những tiến bộ hướng tới dân chủ.
Hơn nữa, Hoa Kỳ và các quốc gia phương Tây khác không còn lại bao nhiêu uy tín tại Trung Đông sau một thời gian dài hậu thuẫn các thủ lĩnh độc tài. Bất cứ một nỗ lực nào nhằm sử dụng viện trợ để ủng hộ một số tổ chức nhất định hay ảnh hưởng kết quả của các cuộc tuyển cử đều có thể gây ra ngờ vực. Điều mà các nhà cách mạng cần đến từ thế giới bên ngoài là sự cổ vũ mạnh mẽ cho tiến trình dân chủ, một sự sẵn sàng chấp nhận tất cả các tổ chức biết sinh hoạt theo luật lệ dân chủ, và một đáp ứng tích cực cho bất cứ yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật nào trong việc xây dựng các định chế chính trị.
Rủi ro lớn nhất mà Tunisia và Ai Cập đang đối diện là một âm mưu phản cách mạng của giới quân sự bảo thủ, một nhóm [tướng tá] thường tìm cách giành lấy quyền hành sau khi một thủ lĩnh độc tài bị hạ bệ. Sự kiện này đã diễn ra tại Mexico sau khi Díaz bị lật đổ, tại Haiti sau khi Jean-Claude Duvalier ra đi, và tại Philippines sau khi Marcos sụp đổ. Và sau khi Suharto bị buộc phải từ bỏ quyền hành tại Indonesia, quân đội đã sử dụng sức mạnh của mình bằng cách đàn áp các phong trào độc lập tại Đông Timor, một lãnh thổ mà Indonesia chiếm đóng từ năm 1975.
Trong vài thập kỷ qua, những âm mưu phản cách mạng (như từng xảy ra tại Philippines năm 1987-88 và Haiti năm 2004) phần lớn đã thất bại. Chúng không thể đảo ngược các thành quả dân chủ hay đẩy các chế độ tiếp theo sau các thủ lĩnh độc tài vào vòng tay của các thành phần cực đoan – tôn giáo hay phi-tôn giáo.
Tuy nhiên, những âm mưu này thường làm suy yếu các thể chế dân chủ mới và cản trở chúng thi hành các cải tổ rất cần thiết. Những âm mưu này cũng có thể khiêu khích một phản ứng cực đoan. Nếu quân đội Tunisia hay quân đội Ai Cập mưu toan giành lấy quyền lực trong tay hay chặn đứng các nhân vật Hồi giáo tham gia chế độ mới, hoặc các chế độ quân chủ trong khu vực cố tìm cách tiếp tục khép kín xuyên qua đàn áp thay vì cởi mở xuyên qua các cải tổ chính trị, những hành động này sẽ chỉ gia tăng sức mạnh cho các lực lượng chính trị cực đoan mà thôi. Một trường hợp điển hình là, phe chống đối tại Bahrain, một phong trào từng kêu gọi cải tổ hiến pháp, đã phản ứng lại hành động đàn áp các cuộc biểu tình tại Bahrain của [quân can thiệp] Saudi bằng cách kêu gọi lật đổ luôn chế độ quân chủ Bahrain thay vì cải tổ nó. Mở rộng sinh hoạt chính trị cho mọi giới (inclusiveness) là yếu tố quan trọng nhất hiện nay.
Một đe dọa nghiêm trọng khác cho các thể chế dân chủ Trung Đông là chiến tranh. Theo kinh nghiệm lịch sử, các chế độ cách mạng thường trở nên cứng rắn và cực đoan khi đối đầu một cuộc xung đột quốc tế. Không phải việc phá ngục Bastille mà chính là cuộc chiến tranh với Áo đã giúp nhóm cực đoan Jacobins nắm được chính quyền trong Cách mạng Pháp. Một cách tương tự, chính cuộc chiến tranh với Iraq đã tạo cơ hội cho Ayotallah Ruhollah Khomeini khai trừ các chính khách thế tục ôn hòa tại Iran. Thật vậy, một sự kiện duy nhất có thể tạo cơ hội cho các nhóm cực đoan cưỡng đoạt các cuộc cách mạng Trung Đông là nếu sự sợ hãi của Israel hay những hành động khiêu khích của Palestine làm gia tăng mối thù nghịch giữa Ai Cập và Israel, dẫn đến một cuộc chiến tranh nữa giữa hai nước.
Jack A. Godstone là giáo sư trong chương trình Virginia E. and John T. Hazel, Jr., thuộc Phân khoa Chính sách công (Public Policy) tại Đại học George Mason.
T.N.C.
Người dịch gửi trực tiếp cho BVN.

markdown:
(Chỗ yếu kém và sức bật của các chế độ độc tài Trung Đông)
**Jack A. Goldstone**, *Foreign Affairs*, số tháng Năm/tháng Sáu, 2011 **Trần Ngọc Cư** dịch
| |
Cứ cho là việc điều hành quốc gia của các thủ lĩnh độc tài tại Trung Đông là khác hẳn với các chế độ “dân chủ ngàn lần hơn”. Nhưng những vấn đề kinh tế - xã hội mà họ đang đối phó sao lại thấy quen quen: vật giá leo thang phi mã, khoảng cách giàu nghèo mở rộng hoang hoác, nạn tham nhũng hoành hành thô bạo, số người trẻ thất nghiệp rất lớn, nền kinh tế không tạo đủ công ăn việc làm cho hàng hàng lớp lớp sinh viên tốt nghiệp đại học… Bài tiểu luận sau đây nêu bật những vấn đề này như là một thứ nhiên liệu nhen nhúm các cuộc cách mạng tại Trung Đông, đã và đang diễn ra. Nhưng tác giả, Giáo sư Jack A. Goldstone, đã thận trọng cảnh báo rằng các phản ứng cực đoan từ các cuộc cách mạng có thể làm tổn thương tiến trình dân chủ hoặc có thể đưa đến chiến tranh.
Thiết tưởng, những nỗ lực nhằm từng bước xây dựng một xã hội dân sự vững chắc là con đường dẫn đến dân chủ an toàn hơn.
Làn sóng cách mạng tràn qua Trung Đông có sự giống nhau rõ nét với các địa chấn chính trị quá khứ. Cũng như tại châu Âu năm 1848, giá thực phẩm gia tăng và tỉ lệ thất nghiệp quá cao đã thúc đẩy các cuộc biểu tình phản đối của dân chúng từ Morocco đến Oman. Cũng như tại Đông Âu và Liên Xô năm 1989, sự thất vọng đối với các chế độ chính trị khép kín, tham nhũng, và ù lì đã đưa đến sự đào ngũ của các giới tinh anh và sự sụp đổ của các chế độ đã một thời rất quyền lực tại Tunisia, Ai Cập, và có lẽ cả Lybia. Nhưng các cuộc cách mạng 1848 và 1989 không thực sự là trường hợp tương đồng với những biến cố chính trị tại Trung Đông trong mùa đông vừa qua. Các cuộc cách mạng năm 1848 tìm cách lật đổ các chế độ quân chủ lâu đời, và các cuộc cách mạng năm 1989 có mục đích lật đổ các chính phủ cộng sản. Các cuộc cách mạng năm 2011 đang chống lại một đối tượng hoàn toàn khác biệt: những chế độ độc tài “do cá nhân lãnh đạo” (sultanistic dictatorships). Bề ngoài, các chế độ này thường có vẻ không có gì lay chuyển được, nhưng thực chất là rất sơ hở, vì chính những sách lược mà chúng sử dụng để duy trì quyền lực làm cho chúng dễ vỡ vụn và thiếu sức bật. Mặc dù các cuộc biểu tình của dân chúng đã làm rung chuyển phần lớn Trung Đông, nhưng cho đến nay hai cuộc cách mạng thành công duy nhất, cách mạng Tunisia và cách mạng Ai Cập, đã nhắm vào các thủ lĩnh độc đài hiện đại (modern sultans) – điều này không phải là một sự trùng hợp tình cờ.
Để cho một cuộc cách mạng thành công, cần phải hội đủ một số yếu tố. Một là, Chính phủ phải tỏ ra bất công và bất lực hết phương cứu chữa, đến mức độ bị đa số dân chúng coi như là một mối nguy cho tiền đồ đất nước; hai là, các giới tinh anh (nhất là trong quân đội) phải bất mãn với Nhà nước và không còn thiết tha bảo vệ chế độ; ba là, một bộ phận dân chúng có cơ sở rộng lớn, bao gồm các nhóm sắc tộc và tôn giáo và các tầng lớp xã hội - kinh tế, phải được huy động; và bốn là, các thế lực quốc tế hoặc phải từ chối can thiệp để bảo vệ Chính phủ đang bị chống đối hoặc phải kềm hãm không cho nó sử dụng vũ lực tối đa để tự bảo vệ mình.
Các cuộc cách mạng ít khi thành công vì ít khi hội đủ những điều kiện nói trên. Đặc biệt, đây là trường hợp liên quan các chế độ quân chủ lâu đời và các Nhà nước độc đảng, nơi mà lãnh đạo của chế độ thường có thể duy trì sự hậu thuẫn của quần chúng (popular support) bằng cách kêu gọi phải tôn trọng truyền thống quân chủ hay chủ nghĩa dân tộc. Các giới tinh anh, tầng lớp thường trở nên giàu có nhờ ân sủng của các Chính phủ này, chỉ sẽ từ bỏ chế độ nếu hoàn cảnh của họ hoặc ý thức hệ của giới lãnh đạo thay đổi quyết liệt. Và gần như trong tất cả các trường hợp, việc huy động một lực lượng quần chúng có cơ sở rộng lớn là khó thực hiện vì việc này đòi hỏi phải liên kết các lợi ích khác biệt nhau của dân nghèo thành thị và nông thôn, của giai cấp trung lưu, sinh viên, giới chuyên gia, và các nhóm sắc tộc hay tôn giáo. Lịch sử có đầy dẫy những phong trào sinh viên, những cuộc đình công của công nhân, và những cuộc nổi dậy của nông dân bị dập tắt vì chúng vẫn chỉ là cuộc nổi dậy của một nhóm, chứ không phải là những liên minh rộng lớn. Rốt cuộc, các quốc gia bên ngoài thường can thiệp để hà hơi tiếp sức cho các nhà lãnh đạo đang lâm nguy với mục đích ổn định một hệ thống quốc tế [hệ thống này có thể chỉ là vùng ảnh hưởng của một bá quyền, ND].
Tuy nhiên một loại chế độ độc tài khác tỏ ra sơ hở hơn hai loại độc tài vừa nói; nó ít khi giữ được quyền lực kéo dài hơn một thế hệ: đó là chế độc độc tài cá nhân (the sultanistic regime). Những Chính phủ loại này ra đời khi một nhà lãnh đạo quốc gia bành trướng quyền lực cá nhân của mình bất chấp các định chế hình thức (formal institutions). Các nhà độc tài cá nhân [còn gọi là thủ lĩnh độc tài] không dựa vào một ý thức hệ nào cả và chỉ có một mục đích duy nhất là duy trì quyền lực cá nhân. Họ có thể duy trì một vài mặt hình thức của thể chế dân chủ – như bầu cử, chế độ đa đảng, một Quốc hội, hay một Hiến pháp – nhưng họ dẫm đạp lên các định chế này khi cai trị đất nước bằng cách đưa các người ủng hộ ngoan ngoãn vào các địa vị then chốt và đôi khi bằng cách tuyên bố tình trạng khẩn trương, một hành động mà họ biện minh bằng cách đánh thức nỗi sợ hãi của người dân về hiểm họa “thù trong giặc ngoài”.
Nhưng bên trong hậu trường, các lãnh tụ độc tài thường tích lũy những khối tài sản to lớn, mà họ có thể sử dụng để mua chuộc lòng trung thành của những người ủng hộ và trừng phạt những kẻ chống đối. Vì họ cần có nguồn lực để vận hành guồng máy bảo trợ hay chế độ ô dù (patronage machine) của mình, nên thông thường các nhà độc tài cũng chủ trương phát triển kinh tế, xuyên qua tiến trình công nghiệp hóa, xuất khẩu hàng hóa, và chương trình giáo dục. Họ cũng tìm cách thiết lập quan hệ với nước ngoài, hứa hẹn ổn định chính trị để đổi lấy ngoại viện và đầu tư. Dù tiền nước ngoài chảy vào trong nước bằng cách nào đi nữa, phần lớn của cải đó sẽ được chuyển thành tài sản của nhà độc tài và giới thân cận của ông ta.
Các thủ lĩnh độc tài hiện đại này kiểm soát các giới tinh anh trong quân đội quốc gia bằng cách chia rẽ họ. Thông thường, các lực lượng an ninh được đặt dưới nhiều bộ chỉ huy riêng biệt (bộ binh, không quân, cảnh sát, tình báo) – mỗi bộ chỉ huy phải báo cáo trực tiếp với thủ lĩnh quốc gia. Vị thủ lĩnh này nắm độc quyền việc giao tiếp giữa các bộ chỉ huy, giữa quân sự và dân sự, và với các Chính phủ nước ngoài, một lề lối khiến các thủ lĩnh độc tài trở thành thiết yếu cho việc phối hợp các lực lượng an ninh cũng như phân phối ngoại viện và đầu tư. Để gia tăng nỗi sợ hãi rằng ngoại viện và việc phối hợp các lực lượng chính trị sẽ biến mất nếu không có sự hiện diện của mình, các thủ lĩnh độc tài thường tránh chỉ định người kế vị trong tương lai.
Để làm cho quần chúng mất ý thức chính trị (depoliticized) và thiếu tổ chức, các thủ lĩnh độc tài kiểm soát các cuộc bầu cử và các đảng phái chính trị và mua chuộc dân chúng bằng chế độ bao cấp các nhu yếu phẩm như điện, xăng, và thực phẩm. Khi được kết hợp với các biện pháp như theo dõi hành vi của người dân, kiểm soát phương tiện truyền thông và hù dọa, những nỗ lực này thường đảm bảo được rằng người dân thiếu kết hợp và trở nên thụ động.
Bằng cách đi theo mô thức này, trên khắp thế giới, các thủ lĩnh độc tài khôn khéo về mặt chính trị đã có thể tích lũy những tài sản kếch xù và tập trung quyền lực cao độ. Những thủ lĩnh nổi tiếng nhất trong lịch sử gần đây là Porfirio Díaz tại Mexico, Mohammad Reza Shah Pahlavi tại Iran, triều đại Somoza tại Nicaragua, triều đại Duvalier tại Haiti, Ferdinand Marcos tại Philippines, và Suharto tại Indonesia.
Nhưng như tất cả thủ lĩnh độc tài kể trên đều biết, và như thế hệ độc tài hiện đại gồm các thủ lĩnh tại Trung Đông – như Bashar al-Assad tại Syria, Omar al-Bashir tại Sudan, Zine el-Abidine Ben Ali tại Tunisia, Hosni Mubarak tại Ai Cập, Muammar al-Qaddafi tại Libya, và Ali Abdullah Saleh tại Yemen – đã nhận thấy, quyền lực một khi được tập trung quá đáng thì có thể khó mà bám giữ trong tay.
**Những con hổ giấy**
Mặc dù có đủ thứ mưu mô nhằm củng cố quyền lực, các chế độ độc tài cá nhân có những sơ hở nội tại, và những yếu kém này chỉ gia tăng theo thời gian. Các thủ lĩnh độc tài phải cẩn trọng tạo ra một sự quân bình giữa việc làm giàu cho bản thân và việc tưởng thưởng cho giới tinh anh: nếu nhà lãnh đạo chỉ biết thụ hưởng một mình và bỏ quên giới tinh anh, thì động lực chủ yếu để giới tinh anh hậu thuẫn chế độ sẽ biến mất. Nhưng khi các thủ lĩnh độc tài cảm thấy quyền lực của mình là quá vững chắc và tự cho mình là không thể thiếu, sự tham ô của họ thường trở nên táo tợn hơn và tập trung vào một giới thân cận nhỏ bé. Khi thủ lĩnh độc tài chiếm độc quyền nhận viện trợ và đầu tư nước ngoài hoặc trở nên quá hữu hảo với các Chính phủ bị lên án, ông ta có thể gây thêm bất mãn cho giới tinh anh và dân chúng hơn nữa.
Đồng thời, khi nền kinh tế tăng trưởng và giáo dục được nới rộng dưới quyền cai trị của vị thủ lĩnh độc tài, số người có cao vọng và nhạy cảm đối với việc công an theo dõi đời tư và lạm dụng quyền hành cũng gia tăng. Và nếu dân số cả nước gia tăng nhanh chóng trong khi phần lớn thành quả kinh tế bị giới chức quyền ở chóp bu chiếm làm của riêng, thì tình trạng bất công và nạn thất nghiệp cũng gia tăng nhanh chóng. Khi những chi phí của việc bao cấp và những chương trình khác mà chế độ sử dụng để xoa dịu lòng dân tăng cao, thì chính việc ban phát ân huệ để làm dân chúng chúng mất ý thức chính trị lại gia tăng sức ép lên chế độ. Nếu các cuộc biểu tình chống đối bắt đầu nổi lên, các thủ lĩnh độc tài có thể đưa ra các cải cách hay nới rộng quyền lợi của chế độ bảo trợ – như Marcos đã làm tại Philippines năm 1984 để chặn đứng sự phẫn nộ của dân chúng đang gia tăng. Tuy nhiên, như Marcos đã nhận ra năm 1986, những hình thức dụ khị này thường trở nên vô hiệu một khi dân chúng đã bắt đầu đòi hỏi chấm dứt chế độ của vị thủ lĩnh độc tài.
Những yếu kém của các chế độ độc tài cá nhân được phóng lớn khi vị thủ lĩnh đến tuổi già và vấn đề kế vị trở nên gay gắt hơn. Các thủ lĩnh độc tài đôi khi chuyển giao được quyền lãnh đạo cho người trẻ tuổi hơn trong gia đình. Điều này chỉ có thể thực hiện khi Chính phủ còn hoạt động hữu hiệu và duy trì được hậu thuẫn của giới tinh anh (như tại Syria năm 2000, khi Tổng thống Hafez al-Assad trao quyền bính cho con trai mình là Bashar) hoặc khi một quốc gia khác yểm trợ cho chế độ (như tại Iran năm 1941, khi các Chính phủ phương Tây hậu thuẫn việc truyền ngôi của vua Reza Shah cho con trai là Mohammad Reza Pahlavi). Nếu sự tham ô của chế độ đã gây căm phẫn cho các tầng lớp tinh anh của đất nước, thì giới này có thể quay lại chống chế độ và cố gắng chặn đứng việc truyền ngôi, tìm cách giành lại quyền kiểm soát quốc gia (đây là những gì đã diễn ra tại Indonesia vào cuối thập niên 1990 khi cuộc khủng hoảng tài chính châu Á giáng một đòn nặng nề cho bộ máy bảo trợ của Suharto).
Chính việc vị thủ lĩnh tự coi mình là cực kỳ thiết yếu cho quốc gia (indispensability) cũng là một cản trở cho việc chuyển giao quyền hành êm đẹp. Hầu hết các Bộ trưởng và các quan chức cấp cao khác đã gắn liền với người đứng đầu Chính phủ quá sâu đậm nên không thể ở lại chức vụ sau khi vị thủ lĩnh bị lật đổ. Trường hợp điển hình là, vào năm 1978 vua Iran mưu toan tránh một cuộc cách mạng bằng cách thay thế vị Thủ tướng của mình, là Shahpur Bakhtiar, và đích thân lãnh đạo Chính phủ nhưng kế hoạch này không có hiệu quả. Toàn bộ chế độ bị sụp đổ vào năm sau. Rốt cuộc, những động thái như vậy vừa không thỏa mãn những đòi hỏi của các lực lượng quần chúng đã được huy động để tìm kiếm một sự thay đồi kinh tế và chính trị to lớn, vừa không thoả mãn nguyện vọng của tầng lớp chuyên gia thành thị đã xuống đường đòi tham dự vào việc kiểm soát Nhà nước.
Rồi phải xét đến đến các lực lượng an ninh. Bằng cách chia rẽ cơ cấu chỉ huy của họ, vị thủ lĩnh độc tài có thể giảm bớt mối đe dọa do các lực lượng này đặt ra. Nhưng chiến lược này cũng có thể làm cho các lực lượng an ninh dễ có khuynh hướng đào ngũ trong trường hợp có những cuộc biểu tình đông đảo. Sự thiếu thống nhất dẫn đến tình trạnh bè phái trong nội bộ các ngành an ninh; đồng thời, sự kiện chế độ không được củng cố bằng một ý thức hệ hợp lòng dân hoặc bằng các định chế độc lập nói lên một điều chắc chắn rằng quân đội sẽ thiếu động lực để đàn áp các cuộc biểu tình. Nhiều thành phần trong quân đội có thể đi đến quyết định là họ có thể phục vụ lợi ích quốc gia tốt hơn bằng cách thay đổi chế độ. Chỉ cần một phần của quân lực bỏ ngũ để theo cách mạng – như đã xảy ra dưới thời Díaz, quốc vương Iran, Marcos, và Suharto – là Chính phủ có thể rã rệu nhanh chóng đến độ gây sửng sốt cho mọi người. Cuối cùng, người thủ lĩnh ngớ ngẩn, vẫn còn tin vào vai trò thiết yếu và địa vị vững chắc của mình, bỗng nhiên thấy mình bị cô lập và mất hết quyền hành.
Người ta thường chỉ phát hiện được mức độ yếu kém của vị thủ lĩnh độc tài một thời gian sau khi ông đã bị lật đổ (in retrospect). Mặc dù thật là dễ dàng để nhận ra các quốc gia có mức độ cao về tham nhũng, thất nghiệp, và độc tài cá nhân, nhưng mức độ chống đối mà các giới tinh anh dành cho chế độ và khả năng quân đội sẽ theo phe cách mạng thường chỉ trở nên rõ nét vào thời điểm các cuộc biểu tình chống đối bắt đầu diễn ra trên qui mô lớn. Dẫu sao, giới tinh anh và các tướng tá trong quân đội có đủ mọi lý do để che giấu tình cảm đích thực của mình cho đến một giờ phút nghiêm trọng nào đó, và người ta không thể biết được sự khiêu khích nào sẽ dẫn đến việc huy động một lực lượng quần chúng rộng lớn, không còn mang tính địa phương. Do đó, sự sụp đổ nhanh chóng của các chế độ độc tài cá nhân thường diễn ra như một cú sốc.
Hẳn nhiên, trong vài trường hợp, quân đội không tức khắc bỏ ngũ để đi theo phe nổi dậy. Tại Nicaragua vào đầu thập niên 1970, chẳng hạn, Anastasio Somoza Debayle đã sử dụng được binh lính trung thành thuộc tổ chức Vệ binh Quốc gia Nicaragua để dập tắt cuộc nổi dậy chống ông ta. Nhưng thậm chí khi chế độ có thể dựa vào một số binh chủng trung thành trong quân đội, ít khi nó có thể tồn tại lâu dài. Nó chỉ rệu rã chậm hơn mà thôi, với sự đổ máu đáng kể hay thậm chí nội chiến diễn ra trong quá trình tan rã của chế độ. Thành công của Somoza năm 1975 không kéo dài; sự hung bạo ngày một gia tăng của ông và nạn tham nhũng đã đưa đến một cuộc nổi dậy thậm chí còn rộng lớn hơn vào những năm sau đó. Sau một vài trận giao tranh kịch liệt, ngay cả những binh lính trung thành trước đây cũng bỏ ngũ, Somoza trốn chạy ra nước ngoài năm 1979.
Sức ép quốc tế cũng có thể xoay chuyển tình thế. Ngọn đòn làm dứt điểm chế độ Marcos là việc Mỹ hoàn toàn rút lui hậu thuẫn sau khi Marcos tuyên bố đắc cử một cách đáng nghi ngờ trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 1986. Một khi Mỹ đã dứt khoát từ bỏ chế độ Marcos, những người hậu thuẫn còn lại của ông liền chấm dứt chiến đấu, và cuộc cách mạng bất bạo động, mệnh danh là Sức mạnh Nhân dân, đã đẩy ông vào cuộc sống lưu vong.
**Làm rung chuyển thành trì độc tài**
Những cuộc cách mạng diễn ra khắp Trung Đông tiêu biểu cho sự suy sụp của các chế độ độc tài cá nhân ngày một tham nhũng. Mặc dù kinh tế khắp vùng đã tăng trưởng trong những năm vừa qua, nhưng thành quả không đến với đại đa số dân chúng, mà lại tích lũy trong tay một thiểu số giàu có. Có nguồn tin cho rằng Mubarak và gia đình của ông đã xây đắp được một gia tài trị giá từ 40 đến 70 tỉ đôla. Người ta tin rằng 39 quan chức Chính phủ và các doanh nhân thân cận với Gamal, con trai của Mubarak, đã tạo ra những gia tài trung bình hơn 1 tỉ đôla mỗi người. Tại Tunisia, một điện văn ngoại giao năm 2008 của Mỹ, bị tiết lộ bởi Web site báo động WikiLeaks, ghi nhận nạn tham nhũng tăng vọt, cảnh báo rằng gia đình Ben Ali đang trở nên những tay bóc lột khiến cho việc đầu tư và nỗ lực tạo công ăn việc làm bị bóp nghẹt và rằng sự phô trương của gia đình này đang gây phẫn nộ khắp nơi.
Những khối dân số đang gia tăng nhanh chóng và đang đổ dồn về các thành thị Trung Đông là nạn nhân của đồng lương rẻ mạt và giá thực phẩm gia tăng 32% nội trong năm ngoái, theo thống kê của Tổ chức Lương Nông LHQ. Không phải chỉ có vật giá leo thang, hay kinh tế thiếu tăng trưởng, đã nhen nhúm các cuộc cách mạng; mà chính là do sự dai dẳng kéo dài một tình trạng đói nghèo đều khắp và vô phương cứu chữa giữa cảnh giàu sang xa hoa ngày một gia tăng của một thiểu số.
Bất mãn xã hội cũng được nhen nhúm bởi nạn thất nghiệp tăng cao, một phần phát sinh từ sự gia tăng đột biến của dân số trẻ trong thế giới Á rập. Tỉ lệ bách phân của thanh niên – những người trong lứa tuổi 15-29 so với toàn thể dân số trên 15 tuổi – nằm trong khoảng 38% tại Bahrain và Tunisia đến trên 50% tại Yemen (so với 26% tại Mỹ). Không những tỉ lệ dân số trẻ tại Trung Đông là cực kỳ cao, nhưng dân số trẻ đã gia tăng nhanh chóng qua một quãng thời gian ngắn ngủi. Từ năm 1990, số thanh niên trong lứa tuổi 15-29 đã gia tăng 50% tại Libya và Tunisia, 65% tại Ai Cập, và 125% tại Yemen.
Nhờ những chính sách hiện đại hóa của các Chính phủ độc tài cá nhân này, nhiều thanh niên đã có thể tiếp tục lên đại học, đặc biệt trong những năm gần đây. Thật vậy, số sinh viên đăng ký vào đại học đã tăng vọt khắp vùng trong mấy thập kỷ qua, tăng hơn gấp ba tại Tunisia, tăng gấp bốn tại Ai Cập, và tăng gấp mười tại Libya.
Thật là khó khăn, nếu không nói là bất khả thi, cho bất cứ một Chính phủ nào muốn tạo đủ công ăn việc làm để theo kịp đà gia tăng sĩ số sinh viên nói trên. Đối với các chế độ độc tài cá nhân, vấn đề này là cực kỳ khó quản lý. Như một phần trong chiến lược bảo trợ của mình, Ben Ali và Mubarak từ lâu đã cung ứng trợ cấp Nhà nước cho công nhân và các gia đình qua những chương trình như Quĩ Nhân dụng Quốc gia Tunisia (National Employment Fund) – một cơ quan dạy nghề, tạo công việc, và cho vay vốn – và chính sách bảo đảm việc làm cho sinh viên tốt nghiệp tại Ai Cập. Nhưng những mạng lưới an toàn này bị tháo gỡ dần dần trong thập kỷ vừa qua vì mục đích giảm chi. Ngoài ra, chương trình dạy nghề thì yếu kém, mà việc tuyển dụng nhân viên vào các doanh nghiệp tư cũng như công sở đều bị kiểm soát chặt chẽ bởi những người có móc nối với chế độ. Tình trạng này dẫn đến nạn thất nghiệp rất nghiêm trọng khắp Trung Đông: tỉ lệ thất nghiệp toàn vùng lên đến 23%, hay gấp đôi tỉ lệ thất nghiệp trung bình toàn cầu vào năm 2009. Hơn thế nữa, nạn thất nghiệp giữa thành phần có học vấn thậm chí còn tồi tệ hơn nữa: tại Ai Cập những người tốt nghiệp đại học có khả năng thất nghiệp gấp 10 lần so với những người chỉ có trình độ tiểu học.
Trong nhiều nền kinh tế đang phát triển, khu vực kinh doanh không chính thức cung ứng một lối thoát cho người thất nghiệp. Tuy vậy, các thủ lĩnh độc tài tại Trung Đông cũng gây lắm khó khăn cho ngay cả loại sinh hoạt này. Dẫu sao, những cuộc biểu tình phản đối đã được châm ngòi bằng ngọn lửa tự thiêu của Mohamed Bouazizi, một thanh niên Tunisia 26 tuổi không kiếm được việc làm thích hợp với bằng cấp và chỉ có một quầy hàng bán trái cây trên xe đẩy mà cũng bị công an tịch thu. Qua bao nhiêu năm nay, thanh niên có học vấn và công nhân tại Tunisia và Ai Cập đã tổ chức nhiều cuộc biểu tình và đình công địa phương để kêu gọi lãnh đạo quan tâm đến nạn thất nhiệp cao, đồng lương thấp, công an sách nhiễu, và nạn tham nhũng Nhà nước. Lần này, các cuộc biểu tình của họ được kết hợp và lan sang các thành phần dân chúng khác.
Việc thu tóm của cải và tham nhũng trắng trợn của những chế độ này ngày càng xúc phạm giới quân nhân. Ben Ali và Mubarak xuất thân từ binh nghiệp; thật vậy, kể từ năm 1952 Ai Cập luôn được các cựu sĩ quan cai trị. Nhưng trong cả hai nước, giới quân nhân bắt đầu thấy tư thế của mình bị sa sút. Các vị chỉ huy quân đội Ai Cập dù có kiểm soát một số doanh nghiệp địa phương, nhưng họ rất căm ghét Gamal Mubarak, người được coi như là Thái tử của Hosni Mubarak. Là một Giám đốc ngân hàng, Gamal thích tạo thanh thế cho mình xuyên qua những người thân tín trong thương trường và chính trường hơn là dựa vào quân đội, và những người có móc nối với ông ta đã thu được những lợi nhuận kếch sù từ các công ty độc quyền của Chính phủ và các hợp đồng với những nhà đầu tư nước ngoài. Tại Tunisia, Ben Ali đã giữ khoảng cách với giới quân nhân để đảm bảo rằng họ không nuôi tham vọng chính trị. Nhưng ông ta lại để cho vợ và thân quyến của bà ta tống tiền các doanh nhân Tunisia và xây nhiều lâu đài trên bờ biển. Tại cả hai nước, sự căm phẫn của giới quân nhân đã khiến quân đội ít có khả năng đàn áp các cuộc biểu tình có đông đảo quần chúng tham dự; sĩ quan và binh lính không chịu giết hại đồng bào mình chỉ để bảo vệ quyền lực của những gia đình Ben Ali và Mubarak cùng những kẻ thân tín của họ.
Một sự đào ngũ tương tự của nhiều bộ phận trong quân đội Libya đã dẫn đến việc Qaddafi nhanh chóng mất nhiều vùng lãnh thổ to lớn. Tuy nhiên, vào lúc tôi viết bài này, việc Qaddafi dùng lính đánh thuê và lợi dụng lòng trung thành của một số bộ tộc đã ngăn chặn được sự sụp đổ của ông ta. Và tại Yemen, Saleh còn cầm cự được, dù khá mong manh, là nhờ ngoại viện Mỹ đã cung cấp để hỗ trợ ông trong nỗ lực chống quân khủng bố Hồi giáo. Tuy nhiên, nếu phe chống đối biết đoàn kết, như họ có vẻ đang làm điều này, và Hoa Kỳ đâm ra do dự trong việc hậu thuẫn chế độ đàn áp của ông, Saleh có thể là thủ lĩnh độc tài sẽ sụp đổ tiếp theo.
**Những giới hạn của cách mạng**
Vào thời điểm của bài viết này, Sudan và Syria, là hai nước cũng có thủ lĩnh độc tài tại Trung Đông, nhưng chưa kinh qua những cuộc biểu tình lớn của dân chúng. Tuy nhiên hành vi tham ô và thu tóm của cải của Tổng thống Bashir tại Khartoun đã trở nên táo tợn. Một trong những biện minh lịch sử của chế độ Bashir – duy trì sự thống nhất đất nước dưới quyền kiểm soát của miền Bắc – đã biến mất gần đây do kết quả của cuộc bầu phiếu tại Sudan vào tháng Giêng 2011 khi miền Nam đòi độc lập. Tại Syria, cho đến nay Assad vẫn giữ được sự hậu thuẫn mang tính dân tộc chủ nghĩa nhờ chính sách cứng rắn đối với Israel và Li-Băng. Assad vẫn duy trì các chương trình to lớn nhằm tạo công ăn việc làm, những chương trình làm cho người dân Syria trở nên thụ động trong mấy thập kỷ qua, nhưng ông không có một cơ sở hậu thuẫn quần chúng và phải lệ thuộc vào một nhóm thượng lưu nhỏ bé, mà sự tham ô của họ ngày càng gây nhiều tai tiếng. Mặc dù khó nói được hậu thuẫn của giới tinh anh và quân đội dành cho Bashir và Assad vững vàng như thế nào, nhưng cả hai chế độ chắc thậm chí yếu hơn bề nổi của chúng và có thể sụp đổ nhanh chóng khi đối đầu với những cuộc chống đối có cơ sở rộng lớn.
Các chế độ quân chủ trong vùng có khả năng giữ được quyền hành hơn. Chẳng phải vì những chế độ này không đối diện với những đòi hỏi đổi mới. Thật ra, Morocco, Jordan, Oman, và các vương quốc vùng Vịnh Ba Tư cũng đang đối phó với các vấn đề dân số, giáo dục, và kinh tế như các chế độ độc tài cá nhân gặp phải, và chúng cũng phải đổi mới để đáp ứng những đòi hỏi của dân. Nhưng các chế độ quân chủ có một lợi thế: các cơ cấu chính trị của chúng là khá uyển chuyển. Các chế độ quân chủ hiện đại có thể giữ lại quyền hành pháp đáng kể trong tay mình trong khi nhường quyền lập pháp cho Quốc hội dân cử. Vào những thời kỳ bất ổn, dân chúng thường biểu tình đòi cải tổ lập pháp hơn là đòi bãi bỏ chế độ quân chủ. Sự kiện này cho phép các vị vua rộng đường xoay xở để làm yên lòng dân. Đối diện với các cuộc biểu tình chống đối năm 1848, các chế độ quân chủ tại Đức và Ý, chẳng hạn, đã nới rộng Hiến pháp, giảm quyền hành tuyệt đối của nhà vua, và chấp nhận Quốc hội dân cử như là cái giá phải trả để khỏi phải đối đầu thêm các cuộc vận động cách mạng.
Hơn nữa, trong các chế độ quân chủ, sự kế vị thường mạng lại thay đổi và cải tổ, chứ không hũy diệt toàn bộ hệ thống. Sự kế vị trong một vương triều là chính danh và vì vậy thường được người dân hoan nghênh hơn là sợ hãi. Chẳng hạn, tại Morocco năm 1999, dân chúng đã chào mừng lễ lên ngôi của Mohammed IV với hi vọng có nhiều thay đổi. Và thực vậy, Mohammed IV đã cho điều tra một số vụ lạm dụng pháp luật trước đó của chế độ và đã có một số hành động để một phần nào tăng cường các quyền của nữ giới. Ông đã làm lắng dịu các cuộc biểu tình gần đây tại Morocco bằng cách hứa hẹn các cải tổ Hiến pháp quan trọng. Tại Bahrain, Jordan, Kuwait, Morocco, Oman, và Saudi Arabia, các vị vua có thể giữ được ngôi vị của mình nếu họ chịu chia sẻ quyền hành với các viên chức dân cử hoặc trao quyền bính cho một thân nhân trẻ tuổi hơn, một người muốn thực hiện những cải tổ quan trọng.
Chế độ có khả năng nhất để tránh các thay đổi quan trọng trong ngắn hạn là Chính phủ Iran. Mặc dù Iran được gọi là chế độ độc tài cá nhân, nhưng nó có nhiều khía cạnh khác biệt: khác với các chế độ khác ở trong khu vực, các vị Giáo sĩ (ayatollahs) đưa ra một ý thức hệ Si-ít chống phương Tây (an ideology of anti-Western Shiism) và chủ nghĩa dân tộc Ba Tư, một chủ nghĩa có sức thu hút hậu thuẫn đáng kể của người dân bình thường. Iran được lãnh đạo bởi một sự kết hợp gồm nhiều lãnh tụ có quyền lực, chứ không phải chỉ một: Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad, và Chủ tịch Quốc hội Ali Larijani. Vì thế, không có một thủ lĩnh tham nhũng hay bất lực duy nhất cho người dân tập trung sự bất đồng chính kiến. Sau hết, chế độ độc tài Iran nhận được hậu thuẫn của lực lượng Basij, một tổ chức bán quân sự rất trung kiên về ý thức hệ, và lực lượng Vệ binh Cách mạng, một tổ chức gắn liền với Chính phủ.
**Sau cách mạng**
Những ai nuôi hi vọng Tunisia và Ai Cập sẽ chuyển tiếp qua một thể chế dân chủ ổn định có lẽ sẽ thất vọng nhanh chóng. Các cuộc cách mạng chỉ là khởi đầu của một tiến trình lâu dài. Thậm chí sau một cuộc cách mạng bất bạo động, cũng thường phải mất cả nửa thập kỷ để cho bất cứ một loại chế độ ổn định nào được củng cố. Nếu một cuộc nội chiến hay một cuộc phản cách mạng diễn ra (như có vẻ đang xảy ra tại Libya), việc tái thiết quốc gia còn mất nhiều thời gian hơn nữa.
Nói chung, sau khi thời kỳ trăng mật hậu cách mạng (the post-revolutionary honeymoon) chấm dứt, sự phân hóa trong hàng ngũ phong trào tranh đấu mới bắt đầu xuất hiện. Mặc dù việc bầu lại chính quyền là một bước trông đơn giản, nhưng những vận động tranh cử rồi đến các quyết sách do tân quốc hội đề xuất sẽ mở ra những tranh cãi về thuế khóa và ngân sách quốc gia, về tham nhũng, chính sách đối ngoại, vai trò của quân đội, các quyền của Tổng thống, chính sách chính thức về giáo luật và việc hành đạo (religious law and practice), quyền của các nhóm thiểu số, vân vân… Khi các nhóm bảo thủ, nhóm dân túy (populists), lực lượng Hồi giáo, và phe đổi mới ráo riết tranh giành quyền lực tại Tunisia, Ai Cập, và có lẽ tại Libya, những quốc gia này có khả năng đối diện với những thời kỳ dai dẳng gồm những cuộc thay đổi Chính phủ và đảo ngược chính sách nhanh chóng – tương tự những diễn biến đã xảy ra tại Philippines và nhiều quốc gia khác sau cách mạng.
Một vài Chính phủ phương Tây, sau một thời gian dài hỗ trợ Ben Ali và Mubarak như những thành trì chống lại làn sóng Hồi giáo cực đoan, hiện nay đang lo sợ những nhóm Hồi giáo đang chuẩn bị giành chính quyền. Tổ chức Huynh Đệ Hồi giáo (the Muslim Brotherhood) tại Ai Cập là nhóm được tổ chức chặt chẽ nhất tại đó, và vì thế có nhiều cơ may giành thắng lợi trong các cuộc bầu cử công khai, nhất là nếu các cuộc bầu cử được tổ chức sớm, trước khi các đảng phái khác được thành lập. Tuy nhiên, sử liệu của các cuộc cách mạng trong các chế độ độc tài cá nhân chắc hẳn phần nào giảm bớt những mối lo ngại như thế. Không một chế độ độc tài cá nhân nào bị lật đổ trong vòng 30 năm qua – gồm có tại Haiti, Philippines, Romania, Zaire, Indonesia, Georgia, và Kyrgyzstan – được tiếp nối bởi một Chính phủ có động lực ý thức hệ hoặc có tính cách cực đoan. Nói đúng ra, trong mọi trường hợp, thành quả sau cùng là một thể chế dân chủ khuyết tật – hường là tham nhũng và dễ có khuynh hướng độc tài, nhưng không hiếu chiến hay cực đoan.
Sự kiện này đánh dấu một chuyển biến có ý nghĩa trong lịch sử thế giới. Giữa năm 1949 và 1979, mọi cuộc cách mạng chống lại chế độ độc tài cá nhân – tại Trung Quốc, Cuba, Việt Nam, Cambodia, Iran, và Nicaragua – đều đưa đến một Chính phủ cộng sản hay Hồi giáo. Vào thời kỳ đó, hầu hết trí thức trong thế giới đang phát triển (the developing world) có khuynh hướng đi theo mô hình cách mạng cộng sản để chống lại các nước tư bản. Và tại Iran, khát vọng muốn tránh né cả chủ nghĩa tư bản lẫn chủ nghĩa cộng sản và sự thịnh hành ngày một gia tăng của thẩm quyền giáo sĩ Shiite truyền thống đã đưa đến cuộc đảo chính để thành lập một chính phủ Hồi giáo. Nhưng kể từ thập niên 1980 về sau, cả mô hình cộng sản lẫn mô hình Hồi giáo không còn sức hấp dẫn. Cả hai mô hình này bị nhiều người coi là thất bại trong việc tạo ra tăng trưởng kinh tế và tinh thần trách nhiệm của chính quyền đối với người dân – hai mục đích chính của tất cả các cuộc cách chống độc tài cá nhân gần đây.
Nhận thấy rằng tỉ lệ thất nghiệp quá cao đã thúc đẩy người dân đòi hỏi thay đổi chế độ, một số người tại Mỹ đã kêu gọi một Kế hoạch Marshal cho Trung Đông để ổn định tình hình trong khu vực. Nhưng vào thời điểm 1945, châu Âu đã có sẵn một lịch sử các chế độ dân chủ và chỉ cần tái thiết cơ sở vật chất hạ tầng bị chiến tranh tàn phá là đủ. Tunisia và Ai Cập vẫn còn giữ nguyên nền kinh tế với thành tích tăng trưởng xuất sắc gần đây, nhưng hai nước này cần phải xây dựng lại các định chế dân chủ. Đổ tiền vào những nước này trước khi chúng tạo ra được các chính phủ có trách nhiệm trước người dân chỉ có nghĩa là nuôi dưỡng tham nhũng và phá hoại những tiến bộ hướng tới dân chủ.
Hơn nữa, Hoa Kỳ và các quốc gia phương Tây khác không còn lại bao nhiêu uy tín tại Trung Đông sau một thời gian dài hậu thuẫn các thủ lĩnh độc tài. Bất cứ một nỗ lực nào nhằm sử dụng viện trợ để ủng hộ một số tổ chức nhất định hay ảnh hưởng kết quả của các cuộc tuyển cử đều có thể gây ra ngờ vực. Điều mà các nhà cách mạng cần đến từ thế giới bên ngoài là sự cổ vũ mạnh mẽ cho tiến trình dân chủ, một sự sẵn sàng chấp nhận tất cả các tổ chức biết sinh hoạt theo luật lệ dân chủ, và một đáp ứng tích cực cho bất cứ yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật nào trong việc xây dựng các định chế chính trị.
Rủi ro lớn nhất mà Tunisia và Ai Cập đang đối diện là một âm mưu phản cách mạng của giới quân sự bảo thủ, một nhóm [tướng tá] thường tìm cách giành lấy quyền hành sau khi một thủ lĩnh độc tài bị hạ bệ. Sự kiện này đã diễn ra tại Mexico sau khi Díaz bị lật đổ, tại Haiti sau khi Jean-Claude Duvalier ra đi, và tại Philippines sau khi Marcos sụp đổ. Và sau khi Suharto bị buộc phải từ bỏ quyền hành tại Indonesia, quân đội đã sử dụng sức mạnh của mình bằng cách đàn áp các phong trào độc lập tại Đông Timor, một lãnh thổ mà Indonesia chiếm đóng từ năm 1975.
Trong vài thập kỷ qua, những âm mưu phản cách mạng (như từng xảy ra tại Philippines năm 1987-88 và Haiti năm 2004) phần lớn đã thất bại. Chúng không thể đảo ngược các thành quả dân chủ hay đẩy các chế độ tiếp theo sau các thủ lĩnh độc tài vào vòng tay của các thành phần cực đoan – tôn giáo hay phi-tôn giáo.
Tuy nhiên, những âm mưu này thường làm suy yếu các thể chế dân chủ mới và cản trở chúng thi hành các cải tổ rất cần thiết. Những âm mưu này cũng có thể khiêu khích một phản ứng cực đoan. Nếu quân đội Tunisia hay quân đội Ai Cập mưu toan giành lấy quyền lực trong tay hay chặn đứng các nhân vật Hồi giáo tham gia chế độ mới, hoặc các chế độ quân chủ trong khu vực cố tìm cách tiếp tục khép kín xuyên qua đàn áp thay vì cởi mở xuyên qua các cải tổ chính trị, những hành động này sẽ chỉ gia tăng sức mạnh cho các lực lượng chính trị cực đoan mà thôi. Một trường hợp điển hình là, phe chống đối tại Bahrain, một phong trào từng kêu gọi cải tổ hiến pháp, đã phản ứng lại hành động đàn áp các cuộc biểu tình tại Bahrain của [quân can thiệp] Saudi bằng cách kêu gọi lật đổ luôn chế độ quân chủ Bahrain thay vì cải tổ nó. Mở rộng sinh hoạt chính trị cho mọi giới (inclusiveness) là yếu tố quan trọng nhất hiện nay.
Một đe dọa nghiêm trọng khác cho các thể chế dân chủ Trung Đông là chiến tranh. Theo kinh nghiệm lịch sử, các chế độ cách mạng thường trở nên cứng rắn và cực đoan khi đối đầu một cuộc xung đột quốc tế. Không phải việc phá ngục Bastille mà chính là cuộc chiến tranh với Áo đã giúp nhóm cực đoan Jacobins nắm được chính quyền trong Cách mạng Pháp. Một cách tương tự, chính cuộc chiến tranh với Iraq đã tạo cơ hội cho Ayotallah Ruhollah Khomeini khai trừ các chính khách thế tục ôn hòa tại Iran. Thật vậy, một sự kiện duy nhất có thể tạo cơ hội cho các nhóm cực đoan cưỡng đoạt các cuộc cách mạng Trung Đông là nếu sự sợ hãi của Israel hay những hành động khiêu khích của Palestine làm gia tăng mối thù nghịch giữa Ai Cập và Israel, dẫn đến một cuộc chiến tranh nữa giữa hai nước.
*Jack A. Godstone là giáo sư trong chương trình Virginia E. and John T. Hazel, Jr., thuộc Phân khoa Chính sách công (Public Policy) tại Đại học George Mason.* **T** **.N** **.C** **.**
Người dịch gửi trực tiếp cho
*BVN*.


text:
Đăng nhập
Yêu cầu
Xếp hạng
BXH hôm nay
BXH tuần này
BXH tháng 7
BXH năm 2014
Video Clip
Video Việt Nam
Video US-UK
Video Hoa
Video Hàn
Video nước khác
Video Live
Video Hài
Playback
Playback Việt Nam
Playback US-UK
Playback Hoa
Playback Hàn
Playback nước khác
Việt Nam
Nhạc pop, rock...
Nhạc rap, hiphop
Nhạc dance, remix
Nhạc truyền thống
US-UK
Nhạc pop, rock...
Nhạc rap, hiphop
Nhạc dance, remix
Nhạc Hoa
Nhạc pop, rock...
Nhạc rap, hiphop
Nhạc dance, remix
Nhạc Hàn
Nhạc pop, rock...
Nhạc rap, hiphop
Nhạc dance, remix
Nước khác
Nhạc pop, rock...
Nhạc rap, hiphop
Nhạc dance, remix
Redirect
If your browser does not support meta redirection please click
HERE
to be redirected

Server: nginx admin

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Set-Cookie: ads_player=i%3A3%3B; expires=Fri, 31-Jul-2015 04:51:49 GMT; path=/; domain=.chiasenhac.com


text:
Hướng dẫn tìm Rom gốc (Rom ship, Rom Stock) các máy HTC
Thảo luận trong 'HTC Android Developers' bắt đầu bởi thuandiennang, 29 Tháng 6 2013.
Trang 1/14
Trang 1/14
Thảo luận trong 'HTC Android Developers' bắt đầu bởi thuandiennang, 29 Tháng 6 2013.

markdown:
[Hướng dẫn tìm Rom gốc (Rom ship, Rom Stock) các máy HTC](threads/huong-dan-tim-rom-goc-rom-ship-rom-stock-cac-may-htc.6825/)
Thảo luận trong '
[HTC Android Developers](forums/htc-android-developers.114/)' bắt đầu bởi [thuandiennang](members/thuandiennang.620/), [29 Tháng 6 2013](threads/huong-dan-tim-rom-goc-rom-ship-rom-stock-cac-may-htc.6825/).
Trang 1/14
Trang 1/14
Thảo luận trong '
[HTC Android Developers](forums/htc-android-developers.114/)' bắt đầu bởi [thuandiennang](members/thuandiennang.620/), [29 Tháng 6 2013](threads/huong-dan-tim-rom-goc-rom-ship-rom-stock-cac-may-htc.6825/).

Server: nginx

Set-Cookie: xf_brsa_count=1; expires=Thu, 30-Jun-2016 04:49:50 GMT; path=/


text:
Năm học 2010-2011
1. Thành thị
Từ 40.000 - 200.000 đồng/học sinh/tháng
2. Nông thôn
Từ 20.000 - 80.000 đồng/học sinh/tháng
3. Miền núi
Từ 5.000 - 40.000 đồng/học sinh/tháng
Nhóm ngành
Năm học2010-2011
Năm học2011-2012
Năm học2012-2013
Năm học2013-2014
Năm học2014-2015
1.Khoa học xã hội, kinh tế, luật; nông,lâm, thủy sản
290
355
420
485
550
2. Khoa học tự nhiên;kỹ thuật, công nghệ; thể dục thể thao,nghệ thuật; khách sạn, du lịch
310
395
480
565
650
3. Y dược
340
455
570
685
800
Trình độ đào tạo
Hệ số so với đại học
1. Trung cấp chuyên nghiệp
0,7
2. Cao đẳng
0,8
3. Đại học
1
4. Đào tạo thạc sĩ
1,5
5. Đào tạo tiến sĩ
2,5
Mức trần học phí đối với trung cấp nghề, cao đẳng nghề công lập được quy định:
Tên mã nghề
Năm 2010
Năm 2011
Năm 2012
Năm 2013
Năm 2014
TCN
CĐN
1. Báo chíthông tin; pháp luật
200
220
210
230
250
240
260
280
2. Toán và thống kê
270
3. Nhân văn: khoa học xãhội và hành vi; kinh doanhvà quản lý; dịch vụ xã hội
300
4.Nông, lâm nghiệp và thủy sản
330
350
360
5. Khách sạn, du lịch, thể thao và dịch vụ cá nhân
320
380
6. Nghệ thuật
390
370
410
400
430
7. Sức khỏe
440
8. Thú ý
470
9. Khoa học sự sống; sản xuất và chế biến
460
10. An ninh, quốc phòng
450
490
520
11. Máy tính và công nghệthông tin; công nghệ kỹ thuật
500
530
510
560
12. Khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên; môi trườngvà bảo vệ môi trường
540
13. Khoa học tự nhiên
580
14. Khác
600
15. Dịch vụ vận tải
630
670
Đơn vị quảng cáo:
Hotline: 0926.864.344
Email: quangcao@admicro.vn
Website: www.admicro.vn
Hỗ trợ và CSKH: 01268 269 779 (Ms. Thơm)
Các mảng: gia đình
- công nghệ -
game - giải trí , xã hội.

Cache-Control: public, max-age=120

Server: dantri-rl-us


text:
Trong Yahoo có chức năng cho phép bạn tìm lại hộp thư bị mất một khi bạn đã quên password hay có người nào đó đã rắp tâm lấy password của bạn. Bạn hoàn toàn có thể lấy lại được hộp thư của mình với điều kiện vẫn còn nhớ những gì đã khai báo trong lúc đăng ký hộp thư (nếu bạn quên luôn những thông tin đã đăng ký khi lap nick yahoo thì xin chia buồn cùng bạn, vì bạn sẽ không bao giờ lấy lại được hộp thư, ngoại trừ người lấy “ thành tâm sám hối ” trả lại hộp thư cho bạn). Cách lấy lại hộp thư như sau:
Lấy lại pass yahoo
Trước tiên, bạn truy cập vào địa chỉ . Kế tiếp, nhấp chuột vào Password lookup. Trang Yahoo! Sign-in Giúp đỡ sẽ xuất hiện. Tại mục Confirm Your Identity, bạn điền đầy đủ các thông tin cá nhân đã khai báo khi đăng ký hộp thư như : ngày, tháng năm sinh, postcode, quốc gia. Sau đó điền ID của hộp thư cần tìm tại mục Forgot your password? rồi nhấn tiếp vào Get NEW Password. Nếu các thông tin bạn điền vào là chính xác, trang Receive a new password sẽ mở ra. Đến đây bạn đã thực hiện được 50% trên bước đường tìm lại hộp thư của mình rồi đấy. Tiếp đến, ta có hai trường hợp phục hồi như sau :
1. Trường hợp bạn nhớ câu trả lời bảo mật (Security Answer)
Sau khi phát hiện bị mất mật khẩu truy cập vào tài khoản yahoo của bạn, bạn click vào mục Trợ giúp ở góc phải phía dưới màn hình. Giao diện website sẽ tự động chuyển sang trang Help center Sau đó, bạn chọn Đăng ký và Đăng nhập. Đây là mục dành riêng cho các câu hỏi hoặc vấn đề thường gặp về chuyện đăng ký và đăng nhập tài khoản tại Yahoo. Để tìm câu trả lời, bạn có thể gõ từ khóa vào ô tìm kiếm hoặc tìm kiếm bài viết theo chủ đề Tên truy cập Yahoo! Và mật khẩu.
Lấy lại pass yahoo
Sau đó, click chọn tab Liên hệ chúng tôi.
Để lấy lại mật khẩu Yahoo, bạn có 3 cách:
Cách 1: Chọn Lấy mật khẩu trực tuyến và làm theo dướng dẫn.
Cách 2: Chọn Liên hệ với chúng tôi để gửi liên hệ đến Ban Chăm sóc khách hàng của Yahoo.
Cách 3: Liên hệ trực tiếp với hỗ trợ viên của Yahoo qua chức năng Live chat trên màn hình. Bạn nên lưu ý chức năng này chỉ có thể thực hiện được khi xuất hiện thôngbáo Hỗ trợ viên đang online.
2. Trường hợp bạn quên câu trả lời bảo mật
Đối với trường hợp này, để lấy lại được hộp thư, trước đó bạn phải khai báo Alternate-mail trong hộp thư của mình. Alternate-mail là hộp thư phụ để khi bạn gặp sự cố với account, Yahoo có thể dùng nó liên lạc được với bạn. Có nhiều bạn khi đăng ký account không để ý đến mục này, các bạn thường đăng ký đại một cái tên Alt-mail bất kỳ, thậm chí có người không thèm đăng ký Alt-mail...mặc dù nó rất quan trọng trong bất kỳ Account nào của Yahoo (bạn có thể tham khảo cách đăng ký ở cuối bài). Cách lấy lại password như sau : Ta sẽ yêu cầu Yahoo gửi password mới vào hộp thư Alt-mail bằng cách nhấp chuột tiếp vào mục Email New Password trong khung Send New Password by Email. Sau đó bạn chỉ việc qua hộp thư Alternate để nhận mail cung cấp password mới.
CÁCH KHAI BÁO ALTERNATE - MAIL CHO HỘP THƯ YAHOO
1. Khai báo ngay khi đăng ký hộp thư mới : Bạn nhập vào mail cần thay thế trong khung Current Email. Sau khi tạo xong hộp thư Yahoo, bạn vào hộp mail thay thế và làm theo hướng dẫn trong thư để hoàn tất việc xác nhận Alternate-mail.
2. Khai báo sau khi đã tạo xong hộp thư : Ta đăng nhập vào hộp thư Yahoo Messenger và sau đó chọn mục Mail Lựa chọn / Account Thông tin. Kế đến nhập vào password để vào trang Account Thông tin. Tại mục Thành viên Thông tin, ta bấm nút Edit để sửa thông tin. Sau đó nhập vào e-mail thay thế trong khung Alternate Email . Bấm Finished để trở lại màn hình Account Thông tin.
Vì Yahoo đòi hỏi bạn phải xác nhận địa chỉ mail này nên bạn hãy vào lại cửa sổ Edit Thành viên Thông tin chọn Nhấn vào đây to verify, tiếp đến bấm nút Verify Your Email Now. Yahoo sẽ gửi một mail xác nhận đến hộp thư thay thế của bạn.
Trong thư này bạn hãy click chuột vào liên kết “ Important! Please Nhấn vào đây to verify this e-mail address for your account ” để hoàn tất việc xác nhận.
Mong sẽ giúp được cho bạn. Để tránh bị mất hòm thư yahoo, nếu bạn đã quên các thông tin thì ngay bây giờ bạn hãy đăng nhập yahoo để cập nhật lại thông tin tài khoản yahoo của mình.
__________________________________________________ ________
Xem Quyết định 759 /QĐ-BTC đính chính Thông tư 08/2013/TT-BTC ngày 10/01/2013 kèm các biểu mẫu phụ lục.

markdown:
Trong Yahoo có chức năng cho phép bạn tìm lại hộp thư bị mất một khi bạn đã quên password hay có người nào đó đã rắp tâm lấy password của bạn. Bạn hoàn toàn có thể lấy lại được hộp thư của mình với điều kiện vẫn còn nhớ những gì đã khai báo trong lúc đăng ký hộp thư (nếu bạn quên luôn những thông tin đã đăng ký khi
[lap nick yahoo]thì xin chia buồn cùng bạn, vì bạn sẽ không bao giờ lấy lại được hộp thư, ngoại trừ người lấy “ thành tâm sám hối ” trả lại hộp thư cho bạn). Cách lấy lại hộp thư như sau:
Lấy lại pass yahoo
Trước tiên, bạn truy cập vào địa chỉ . Kế tiếp, nhấp chuột vào Password lookup. Trang Yahoo! Sign-in Giúp đỡ sẽ xuất hiện. Tại mục Confirm Your Identity, bạn điền đầy đủ các thông tin cá nhân đã khai báo khi đăng ký hộp thư như : ngày, tháng năm sinh, postcode, quốc gia. Sau đó điền ID của hộp thư cần tìm tại mục Forgot your password? rồi nhấn tiếp vào Get NEW Password. Nếu các thông tin bạn điền vào là chính xác, trang Receive a new password sẽ mở ra. Đến đây bạn đã thực hiện được 50% trên bước đường tìm lại hộp thư của mình rồi đấy. Tiếp đến, ta có hai trường hợp phục hồi như sau :
1. Trường hợp bạn nhớ câu trả lời bảo mật (Security Answer)
Sau khi phát hiện bị mất mật khẩu truy cập vào tài khoản yahoo của bạn, bạn click vào mục Trợ giúp ở góc phải phía dưới màn hình. Giao diện website sẽ tự động chuyển sang trang Help center Sau đó, bạn chọn
Đăng ký và Đăng nhập. Đây là mục dành riêng cho các câu hỏi hoặc vấn đề thường gặp về chuyện đăng ký và đăng nhập tài khoản tại Yahoo. Để tìm câu trả lời, bạn có thể gõ từ khóa vào ô tìm kiếm hoặc tìm kiếm bài viết theo chủ đề Tên truy cập Yahoo! Và mật khẩu.
Lấy lại pass yahoo
Sau đó, click chọn tab Liên hệ chúng tôi.
Để
[lấy lại mật khẩu Yahoo], bạn có 3 cách:
Cách 1:Chọn Lấy mật khẩu trực tuyến và làm theo dướng dẫn.
Cách 2:Chọn Liên hệ với chúng tôi để gửi liên hệ đến Ban Chăm sóc khách hàng của Yahoo.
Cách 3:Liên hệ trực tiếp với hỗ trợ viên của Yahoo qua chức năng Live chat trên màn hình. Bạn nên lưu ý chức năng này chỉ có thể thực hiện được khi xuất hiện thôngbáo Hỗ trợ viên đang online.
2. Trường hợp bạn quên câu trả lời bảo mật
Đối với trường hợp này, để lấy lại được hộp thư, trước đó bạn phải khai báo Alternate-mail trong hộp thư của mình. Alternate-mail là hộp thư phụ để khi bạn gặp sự cố với account, Yahoo có thể dùng nó liên lạc được với bạn. Có nhiều bạn khi đăng ký account không để ý đến mục này, các bạn thường đăng ký đại một cái tên Alt-mail bất kỳ, thậm chí có người không thèm đăng ký Alt-mail...mặc dù nó rất quan trọng trong bất kỳ Account nào của Yahoo (bạn có thể tham khảo cách đăng ký ở cuối bài). Cách lấy lại password như sau : Ta sẽ yêu cầu Yahoo gửi password mới vào hộp thư Alt-mail bằng cách nhấp chuột tiếp vào mục Email New Password trong khung Send New Password by Email. Sau đó bạn chỉ việc qua hộp thư Alternate để nhận mail cung cấp password mới.
CÁCH KHAI BÁO ALTERNATE - MAIL CHO HỘP THƯ YAHOO
1. Khai báo ngay khi đăng ký hộp thư mới :Bạn nhập vào mail cần thay thế trong khung Current Email. Sau khi tạo xong hộp thư Yahoo, bạn vào hộp mail thay thế và làm theo hướng dẫn trong thư để hoàn tất việc xác nhận Alternate-mail.
2. Khai báo sau khi đã tạo xong hộp thư :Ta đăng nhập vào hộp thư [Yahoo Messenger]và sau đó chọn mục Mail Lựa chọn / Account Thông tin. Kế đến nhập vào password để vào trang Account Thông tin. Tại mục Thành viên Thông tin, ta bấm nút Edit để sửa thông tin. Sau đó nhập vào e-mail thay thế trong khung Alternate Email . Bấm Finished để trở lại màn hình Account Thông tin.
Vì Yahoo đòi hỏi bạn phải xác nhận địa chỉ mail này nên bạn hãy vào lại cửa sổ Edit Thành viên Thông tin chọn Nhấn vào đây to verify, tiếp đến bấm nút Verify Your Email Now. Yahoo sẽ gửi một mail xác nhận đến hộp thư thay thế của bạn.
Trong thư này bạn hãy click chuột vào liên kết “
Important! PleaseNhấn vào đây to verify this e-mail address for your account” để hoàn tất việc xác nhận.
Mong sẽ giúp được cho bạn. Để tránh bị mất hòm thư yahoo, nếu bạn đã quên các thông tin thì ngay bây giờ bạn hãy đăng nhập yahoo để cập nhật lại thông tin tài khoản yahoo của mình.
__________________________________________________ ________
Xem
[Quyết định 759 /QĐ-BTC]đính chính [Thông tư 08/2013/TT-BTC]ngày 10/01/2013 kèm các biểu mẫu phụ lục.

Pragma: private

Vary: User-Agent