markdown:
# Mẹ Têrêsa
[Mẹ Teresa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_Teresa&redirect=no))
|Mẹ Teresa
|
|
|![]()
[Công giáo Rôma](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) [Dòng Thừa sai Bác Ái](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_Th%E1%BB%ABa_sai_B%C3%A1c_%C3%81i&action=edit&redlink=1) [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [26 tháng 8](/wiki/26_th%C3%A1ng_8), [1910](/wiki/1910) [Üsküp](/w/index.php?title=%C3%9Csk%C3%BCp&action=edit&redlink=1), [Đế quốc Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman)(nay là Skopje, [Cộng hòa Macedonia](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Macedonia)) [5 tháng 9](/wiki/5_th%C3%A1ng_9), [1997](/wiki/1997)(87 tuổi) [Calcutta](/wiki/Kolkata), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Nirmala Joshi](/w/index.php?title=Nirmala_Joshi&action=edit&redlink=1) **Mẹ Teresa** ( [Tiếng Albania](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Albania): Agnes Gonxha Bojaxhiu, [tiếng Macedonia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Macedonia): Агнес Гонџа Бојаџиу, Latinic: Agnes Gondža Bojadžiu; IPA: ['agnɛs 'gɔndʒa bɔ'jadʒu]), còn được gọi là **Mẹ Teresa Calcutta** ( [26 tháng 8](/wiki/26_th%C3%A1ng_8), [1910](/wiki/1910) – [5 tháng 9](/wiki/5_th%C3%A1ng_9), [1997](/wiki/1997)) là nữ tu [Công giáo Rôma](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) người Albania, và là nhà sáng lập [Dòng Thừa sai Bác Ái](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_Th%E1%BB%ABa_sai_B%C3%A1c_%C3%81i&action=edit&redlink=1) ở [Kolkata](/wiki/Kolkata) (Calcutta), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) năm [1950](/wiki/1950). Trong hơn bốn mươi năm, bà chăm sóc người nghèo, bệnh tật, trẻ mồ côi, người hấp hối, trong khi hoàn tất nhiệm vụ lãnh đạo dòng tu phát triển khắp Ấn Độ, và đến các quốc gia khác.
Năm
[1970](/wiki/1970), Mẹ Teresa trở nên một nhân vật toàn cầu nổi tiếng với các hoạt động nhân đạo cứu giúp người nghèo và những người sống trong hoàn cảnh tuyệt vọng, một phần là nhờ một quyển sách và cuốn phim tư liệu tựa đề *Something Beautiful for God* của Malcome Muggeridge. Bà được trao [Giải Nobel Hòa bình](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh) năm [1979](/wiki/1979) như một sự vinh danh cho các hoạt động nhân đạo của bà.
Dòng Thừa sai Bác ái của Mẹ Teresa tiếp tục phát triển, đến thời điểm bà từ trần, tổ chức từ thiện này đang điều hành 610 cơ sở truyền giáo tại 123 quốc gia, trong đó có các nhà trọ và nhà tình thương có người mắc bệnh
[HIV](/wiki/HIV)/ [AIDS](/wiki/HIV/AIDS), cũng như bệnh nhân phong và lao, các bếp ăn từ thiện, các chương trình tư vấn cho gia đình và trẻ em, các trại mồ côi, và trường học.
Mặc dù Teresa được tôn vinh bởi nhiều cá nhân, chính quyền và các tổ chức, bà cũng là mục tiêu của không ít chỉ trích từ những người như
[Christopher Hitchens](/wiki/Christopher_Hitchens), [Aroup Chatterjee](/w/index.php?title=Aroup_Chatterjee&action=edit&redlink=1), và [Vishva Hindu Parishad](/w/index.php?title=Vishva_Hindu_Parishad&action=edit&redlink=1). Thường thì những phê phán này nhắm vào nỗ lực cải đạo trong công tác từ thiện, trong đó có việc rửa tội cho những người sắp chết; lập trường cứng rắn chống phá thai, và niềm tin cho rằng sự nghèo khó sản sinh những lợi ích tâm linh.
Sau khi mất, bà được
[Giáo hoàng Gioan Phaolô II](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Gioan_Phaol%C3%B4_II) phong [chân phước](/wiki/Ch%C3%A2n_ph%C6%B0%E1%BB%9Bc). [[1]](#cite_note-1) [[2]](#cite_note-2)
## Mục lục
## Thiếu thời[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=1)]
Agnes Gonxha (tiếng Albania nghĩa là "chồi hồng") Bojaxhiu chào đời ngày 26 tháng 8 năm 1910 tại
[Skopje](/wiki/Skopje), lúc đó là thủ phủ của tỉnh [Kossovo Vilayet](/w/index.php?title=Kossovo_Vilayet&action=edit&redlink=1) thuộc [Đế quốc Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman); nay là thủ đô Cộng hòa Macedonia. là con út của một gia đình đến từ Shkodër, [3] [Albania](/wiki/Albania), cha mẹ của cô là Nikola và Dranafile (tiếng Albania nghĩa là "hoa hồng") Bojaxhiu. Nikola có hoạt động chính trị tại Albania. Năm [1919](/wiki/1919), sau một cuộc hội họp ông ngã bệnh và qua đời khi Agnes mới lên tám. Sau khi bố mất, mẹ nuôi dưỡng cô trong đức tin [[3]](#cite_note-MToC-3) [Công giáo Rôma](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma). Theo người viết tiểu sử Teresa, Joan Graff Clucas, từ khi còn thơ ấu, Agnes đã ham thích đọc các câu chuyện về cuộc đời các thừa sai và hoạt động của họ, đến tuổi 12 cô tin rằng nên hiến mình cho đời sống [tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o). Năm 18 tuổi, cô gia nhập Dòng Nữ tu Loreto, từ đó cô không bao giờ gặp lại mẹ và chị. [[4]](#cite_note-4) [[5]](#cite_note-5)
Trước tiên, Agnes đến Tu viện Loreto ở Rathfarnham,
[Ái Nhĩ Lan](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ireland) để học [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), ngôn ngữ dòng Loreto dùng để dạy học tại Ấn Độ. Cô đến Ấn Độ năm [6] [1929](/wiki/1929), và bắt đầu cuộc đời nữ tu tập sinh tại Darjeeling, gần dãy [Himalaya](/wiki/Himalaya). Ngày [[7]](#cite_note-7) [24 tháng 5](/wiki/24_th%C3%A1ng_5)năm [1931](/wiki/1931), cô làm lễ tiên khấn để trở thành nữ tu. Cô chọn tên Teresa theo tên [Thérèse de Lisieux](/wiki/T%C3%AAr%C3%AAsa_th%C3%A0nh_Lisieux), thánh bổn mệnh của các thừa sai. Ngày [[8]](#cite_note-8) [14 tháng 5](/wiki/14_th%C3%A1ng_5)năm [1937](/wiki/1937), Teresa khấn trọn đời, khi ấy cô đang dạy học tại trường Loreto ở phía đông Calcutta. [[9]](#cite_note-9) [[10]](#cite_note-10)
Mặc dù bận rộn với nhiệm vụ giảng dạy tại trường, Teresa ngày càng quan tâm đến cuộc sống nghèo khổ nhan nhản chung quanh cô tại Calcutta.
Nạn đói năm [11] [1943](/wiki/1943)mang nhiều điều bất hạnh và chết chóc đến thành phố; rồi các cuộc bạo động giữa người [Hindu](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o)và người [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o)trong tháng 8 năm 1946 nhấn chìm thành phố này trong nỗi kinh hoàng và sự tuyệt vọng. [[12]](#cite_note-12)
## Dòng Thừa sai Bác ái[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=2)]
Ngày
[10 tháng 9](/wiki/10_th%C3%A1ng_9) năm [1946](/wiki/1946), Teresa trải nghiệm điều mà cô miêu tả là "ơn gọi trong ơn gọi" khi cô đang trên đường đến Tu viện Loreto ở Darjeering cho thời kỳ tĩnh tâm hằng năm. "Tôi phải rời tu viện để giúp đỡ người nghèo và sống chung với họ. Đó là mệnh lệnh. Không chịu tuân theo có nghĩa là đánh đổ đức tin." Năm [13] [1948](/wiki/1948), Teresa khởi đầu công tác thừa sai giữa người nghèo, cô thay bộ áo truyền thống của dòng Loreto bằng trang phục *chira*giản dị bằng vải *cotton*viền màu lam. Cô nhập tịch Ấn, và đi vào các khu nhà ổ chuột. [[14]](#cite_note-14) Trước tiên, Teresa mở một trường học ở Motjhil, rồi bắt đầu chăm sóc những người bần cùng đói khát. [[15]](#cite_note-15) [[16]](#cite_note-16)
Teresa viết trong nhật ký rằng năm đầu tiên cô gặp vô số khó khăn. Vì không có nguồn cung ứng tài chính, cô phải phụ thuộc vào hoạt động quyên góp thực phẩm và nhu yếu phẩm. Trong những tháng đầu, cô phải đấu tranh với sự hoài nghi, đơn độc và sự cám dỗ quay trở lại cuộc sống tiện nghi trong tu viện. Teresa ghi lại trong nhật ký:
Chúa chúng ta muốn tôi phải là một nữ tu tự do ẩn mình dưới sự nghèo khó của thập tự giá. Hôm nay tôi học được một bài học hay. Sự nghèo khổ của người nghèo thật là nghiệt ngã. Trong khi tìm kiếm một ngôi nhà, tay chân tôi đau nhức vì đi bộ. Tôi suy nghĩ, người nghèo còn chịu đựng sự nhức nhối bội phần hơn trong thể xác và linh hồn khi tìm kiếm một chỗ trú thân, thức ăn và sức khỏe. Khi ấy, cuộc sống tiện nghi tại Loreto xuất hiện đầy quyến rũ. ‘Chỉ cần nói một lời, tất cả sẽ trở lại với cô,’ Kẻ cám dỗ cứ tiếp tục nói…. Chúa ôi, đây là sự tự nguyện, vì con yêu Chúa, con muốn ở lại và làm bất cứ điều gì theo Thánh Ý. Con không khóc đâu, dù chỉ một giọt lệ. [[17]]
Ngày
[7 tháng 10](/wiki/7_th%C3%A1ng_10) năm [1950](/wiki/1950), [Vatican](/wiki/Vatican) chấp thuận cho Teresa khởi đầu một dòng tu sau này trở thành Dòng Thừa sai Bác ái. Sứ mạng của dòng là chăm sóc, theo lời Teresa, "người đói khát, trần truồng, kẻ không nhà, người tàn tật, người mù, bệnh nhân phong, bất cứ ai đang cảm thấy thừa thãi, bị căm ghét, ruồng bỏ trong xã hội, những người đang là gánh nặng của xã hội và bị mọi người xa lánh." Tiên khởi chỉ là một dòng tu nhỏ với 13 tập sinh ở Calcutta; ngày nay có hơn 4 000 nữ tu điều hành các cô nhi viện, trại điều dưỡng AIDS, và các trung tâm từ thiện trên khắp thế giới. Dòng tu cũng chăm sóc người tị nạn, [18] [người khuyết tật](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_khuy%E1%BA%BFt_t%E1%BA%ADt), già lão, nghiện rươu, người nghèo và người vô gia cư, nạn nhân lũ lụt, dịch bệnh, và nạn đói. [[19]](#cite_note-19)
Năm
[1952](/wiki/1952), Mẹ Teresa mở ngôi nhà đầu tiên chăm sóc người sắp chết. Với sự hỗ trợ từ các viên chức Ấn, bà cho sửa một ngôi đền [Ấn giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) hoang phế thành Nhà Kalighat cho người Hấp hối, một trại điều dưỡng miễn phí cho người nghèo. Sau này bà đổi tên thành *Kalighat*, Nhà Thanh Tâm ( *Nirmal Hriday*). Những người được mang đến đây được chăm sóc y tế và được chết trong nhân phẩm, được chôn cất theo niềm tin tôn giáo của họ; người Hồi giáo được đọc kinh [20] [Quran](/wiki/Qur%E2%80%99an), người Hindu được tẩy rửa bằng nước [sông Hằng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BA%B1ng), và người Công giáo được làm lễ xức dầu thánh. "Một cái chết đẹp", bà nói, cho những người từng sống kiếp thấp hèn như những con vật, nhưng chết như những thiên thần – được yêu thương và được trọng vọng." [[21]](#cite_note-Spink55-21) Không lâu sau đó, bà mở một ngôi nhà cho những người mắc bệnh [[21]](#cite_note-Spink55-21) *Hansen*( [phong cùi](/wiki/Phong_c%C3%B9i)), đặt tên là Shanti Nagar (Thành phố Hòa bình). Dòng Thừa sai Bác ái cũng thành lập một số cơ sở y tế mở rộng trên khắp Calcutta, cung cấp thuốc men, thực phẩm. [[22]](#cite_note-22)
Năm
[1955](/wiki/1955), Teresa mở *Nirmala Shishu Bhavan*, Nhà Trái tim Vô nhiễm đón tiếp trẻ mồ côi và thanh thiếu niên vô gia cư. [[23]](#cite_note-23)
Dòng tu ngày càng thu hút nhiều tập sinh và nhận nhiều đóng góp từ thiện. Đến
[thập niên 1960](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1960), Dòng Thừa sai Bác ái thành lập các nhà điều dưỡng, trại mồ côi, và trại phong trên khắp Ấn Độ, rồi phát triển trên khắp thế giới. Ngôi nhà đầu tiên ngoài Ấn Độ được thành lập ở [Venezuela](/wiki/Venezuela) năm [1965](/wiki/1965) với năm nữ tu. Năm [24] [1968](/wiki/1968), đến [La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3), [Tanzania](/wiki/Tanzania), và [Áo](/wiki/%C3%81o). Trong [thập niên 1970](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1970), dòng tu thiết lập các ngôi nhà và tổ chức trong hơn mười quốc gia ở [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81), [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), và [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). [[25]](#cite_note-25)
Tuy nhiên, triết lý hành động của bà gặp phải một số chỉ trích. Trong khi nhìn nhận rằng không có nhiều chứng cứ được đưa ra để chống lại Teresa, David Scott nhận xét rằng bà tự giới hạn mình trong phạm vi hoạt động nhằm cứu sống người khác thay vì nỗ lực giải quyết nạn nghèo đói.
Quan điểm của Teresa về sự đau khổ cũng bị phê phán bởi một bài viết đăng trên tuần báo Alberta Report của Canada, vì bà cho rằng sự đau khổ sẽ đem con người đến gần [26] [Chúa Giê-xu](/wiki/Gi%C3%AA-su)hơn. Các tạp chí [[27]](#cite_note-27) [y khoa](/wiki/Y_h%E1%BB%8Dc), nhất là [The Lancet](/w/index.php?title=The_Lancet&action=edit&redlink=1)và [British Medical Journal](/w/index.php?title=British_Medical_Journal&action=edit&redlink=1), tỏ ra quan ngại về cách chăm sóc bệnh nhân thời kỳ cuối tại những nhà dành cho người hấp hối, ghi nhận việc tái sử dụng kim tiêm dưới da, điều kiện sống tồi tệ, trong đó có việc tắm lạnh tất cả người bệnh, và không áp dụng phương pháp chẩn đoán phối hợp. [[28]](#cite_note-BMJ-28)
Nhà báo Christopher Hitchens là một trong số những người phê phán Teresa mạnh mẽ nhất. Ông được giao viết kịch bản và thuyết minh cuốn phim tài liệu
[Hell’s Angel](/w/index.php?title=Hell%E2%80%99s_Angel&action=edit&redlink=1) của Kênh 4 Anh Quốc về Teresa sau khi Aroup Chatterjee khuyến khích thực hiện chương trình này, mặc dù Chatterjee cũng không hài lòng với "các tiếp cận đầy cảm xúc" của cuốn phim. Trong cuốn [29] *"The Missionary Position"*(1995) của ông, Hitchens chỉ trích Teresa nặng nề hơn. [[29]](#cite_note-Chatterjee-29)
Chatterjee viết rằng sinh thời Mẹ Teresa và những người viết tiểu sử chính thức của bà từ chối hợp tác với ông trong cuộc điều tra, và bà không thể tự biện hộ trước những phê phán trên báo chí phương Tây. Ông dẫn một bài viết từ tờ
[The Guardian](/wiki/The_Guardian) của [Anh](/wiki/Anh) đưa ra những "chi tiết phê phán về điều kiện sống tại những trại mồ côi của bà….những cáo buộc về sự vô tâm cũng như những lạm dụng thể xác và tình cảm", cũng có một phim tài liệu khác, *Mother Teresa: Time for Change?* phát sóng tại vài nước châu Âu. Trong số những người chỉ trích Teresa còn có Tariq Ali, một thành viên của ban biên tập của tờ New Left Review ở Anh, và một nhà báo điều tra sinh trưởng ở Ái Nhĩ Lan Donald MacIntyre. Do lập trường của mình, cả Chatterjee và Hitchens cũng trở thành những đối tượng bị chỉ trích. [29]
Vào dịp kỷ niêm năm thứ nhất ngày mất của Mẹ Teresa, Tạp chí
[Stern](/w/index.php?title=Stern&action=edit&redlink=1) của [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) cho đăng một bài viết về những cáo buộc liên quan đến các vấn đề tài chính, và việc sử dụng các khoản quyên góp. Các tạp chí y học cũng đưa ra những chỉ trích làm dấy lên các quan điểm khác nhau về những ưu tiên đáp ứng nhu cầu của bệnh nhân. [[28]](#cite_note-BMJ-28)
Christopher Hitchens, nhân chứng duy nhất được
[Vatican](/wiki/Vatican) đề nghị trình bày chứng cứ chống lại việc phong chân phước và phong thánh cho Teresa, lập luận rằng, "bà không có ý định giúp đỡ người khác", ông cũng cáo buộc bà đã nói dối những người hiến tặng về việc sử dụng những khoản đóng góp của họ. "Nhờ nói chuyện với bà, tôi phát hiện ra rằng bà không làm việc để xóa nghèo," lời của Hitchens, "Bà làm việc để gia tăng số giáo dân Công giáo. Bà nói, ‘Tôi không phải là nhân viên công tác xã hội. Tôi làm việc không phải vì mục tiêu này. Tôi làm thế là cho Chúa Ki-tô. Tôi làm thế là cho giáo hội.’" [30] [[31]](#cite_note-31)
## Quốc tế[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=3)]
Năm
[1982](/wiki/1982), khi cuộc bao vây [Beirut](/wiki/Beirut) lên đến đỉnh điểm, Mẹ Teresa đã thành công trong nỗ lực giải cứu 37 trẻ em mắc kẹt trong một bệnh viện giữa mặt trận bằng cách đàm phán cho một cuộc ngừng bắn giữa quân đội [Israel](/wiki/Israel) và du kích [Palestine](/wiki/Palestine). Được các nhân viên [32] [Hồng Thập Tự](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Ch%E1%BB%AF_th%E1%BA%ADp_%C4%91%E1%BB%8F_v%C3%A0_Tr%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A1i_li%E1%BB%81m_%C4%91%E1%BB%8F_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)hộ tống, bà băng qua trận địa để đến ngôi bệnh viện đổ nát và giải cứu các bệnh nhi [[33]](#cite_note-33)
Khi
[Đông Âu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u) bắt đầu mở cửa vào cuối [thập niên 1980](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980), Teresa cho tiến hành hàng chục đề án tại các quốc gia trong vùng. Không hề nao núng khi bị chỉ trích về lập trường cứng rắn của bà về việc chống phá thai và li dị, bà chỉ nói, "Người ta nói gì cũng mặc, bạn chỉ cần cười và tiếp tục công việc của mình."
Mẹ Teresa đã đến
[Ethiopia](/wiki/Ethiopia) cứu giúp những người bị nạn đói, đến [Chernobyl](/wiki/Chernobyl) giúp người nạn nhân phóng xạ, và đến với nạn nhân động đất ở [Armenia](/wiki/Armenia). [[34]](#cite_note-34) [[35]](#cite_note-35) Năm [36] [1991](/wiki/1991), lần đầu tiên bà trở lại quê hương và mở ngôi nhà Dòng Thừa sai Bác ái tại [Tirana](/wiki/Tirana), Albnia.
Năm
[1966](/wiki/1966), bà điều hành 517 cơ sở từ thiện trên hơn 100 quốc gia. Trải qua nhiều năm, Dòng Thừa sai Bác ái của Mẹ Teresa từ thành phần nhân sự chỉ 12 người đã phát triển đến hàng ngàn người phục vụ "những người nghèo nhất của dân nghèo" tại 450 trung tâm trên khắp thế giới. [37]
## Cuối đời[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=4)]
Mẹ Teresa bị cơn đau tim khi đến Rôma năm
[1983](/wiki/1983) trong chuyến viếng thăm Giáo hoàng Gioan Phaolô II. Sau cơn đau tim thứ hai năm [1989](/wiki/1989), bà được đặt máy tạo nhịp tim nhân tạo. Năm [1991](/wiki/1991), sau khi mắc bệnh cúm lúc đang ở [Mexico](/wiki/M%C3%A9xico), bệnh tim trở nặng. Bà muốn từ nhiệm khỏi vị trí lãnh đạo Dòng Thừa sai Bác ái, nhưng các nữ tu, trong một cuộc bỏ phiếu kín, yêu cầu bà ở lại. Mẹ Teresa đồng ý tiếp tục công việc lãnh đạo dòng tu.
Tháng 4 năm
[1996](/wiki/1996), bà bị té ngã gãy xương đòn, rồi phải qua lần phẫu thuật tim, sức khỏe bà suy giảm rõ. Ngày [13 tháng 3](/wiki/13_th%C3%A1ng_3) năm 1997, Mẹ Teresa từ chức lãnh đạo dòng tu, và từ trần ngày [5 tháng 9](/wiki/5_th%C3%A1ng_9) năm [1997](/wiki/1997).
Tổng Giám mục Calcutta, Henry Sebastian D’Souza, thuật lại rằng ông cho một linh mục đến làm phép đuổi quỷ cho Teresa với sự cho phép của bà trong lần đầu bà vào bệnh viện khi bị đau tim, vì bà nghĩ rằng bà đang bị ma quỷ tấn công.
[[38]](#cite_note-38)
Vào thời điểm Mẹ Teresa từ trần, dòng tu của bà có hơn 4 000 nữ tu, với sự hỗ trợ của 300 tu sĩ, và hơn 100 000 người tình nguyện. Họ điều hành 610 cơ sở từ thiện tại 123 nước, trong đó có các nhà tế bần, những ngôi nhà mở cho người mắc bệnh HIV/AIDS, người phong cùi, lao, các nhà bếp cung cấp thức ăn, các chương trình tư vấn gia đình và trẻ em, trại mồ côi, và trường học.
## Vinh danh[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=5)]
### Ấn Độ[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=6)]
Mẹ Teresa được quàng ở
[Nhà thờ St Thomas](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_St_Thomas&action=edit&redlink=1), Kolkata trong một tuần trước khi được an táng vào tháng 9 năm 1997. [Chính phủ Ấn Độ](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) tuyên bố quốc tang để vinh danh con người từng cứu giúp nhiều người nghèo khổ thuộc các tôn giáo khác nhau trên đất nước Ấn. Trước đó năm 1962, bà được chính phủ Ấn trao giải Padma Shri. Trong những thập niên kế tiếp bà được trao tặng các giải thưởng lớn như Giải Jawaharlal Nehru cho sự Hiểu biết Quốc tế (năm 1972), và năm 1980 là giải thưởng dân sự cao quý nhất Ấn Độ, Bharat Ratna Tuy nhiên, tại Ấn Độ, cũng có những nhận định khác về Teresa. Aroup Chatterjee, một bác sĩ sinh trưởng ở Calcutta nhưng sống ở Luân Đôn và từng làm việc cho Dòng Thừa sai Bác ái, cho rằng Teresa đã quảng bá một hình ảnh tiêu cực về thành phố này. [39] . Đảng Bharatiya Janata (BJP) từng bất đồng với Teresa về những người thuộc đảng cấp [[29]](#cite_note-Chatterjee-29) [Dalit](/w/index.php?title=Dalit&action=edit&redlink=1)(hạ tiện) theo [Cơ Đốc giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o), nhưng khi bà mất, họ đã lên tiếng ca tụng và cử đại diện đến dự tang lễ. Gần đây hơn, nhật báo The Telegraph của Ấn Độ từng gọi Mẹ Teresa là "vị thánh của những người khốn cùng", lại kêu gọi "Rôma nên điều tra xem có phải bà không chịu làm gì để thay đổi điều kiện sống tồi tệ của người nghèo, mà chỉ lo chăm sóc người bệnh và người hấp hối, và sử dụng họ cho mục tiêu khơi gợi xúc cảm đạo đức." [[40]](#cite_note-40)
### Thế giới[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=7)]
Năm
[1962](/wiki/1962), Mẹ Teresa được trao giải Ramon Magsaysay về sự Hiểu biết Quốc tế cho những hoạt động của bà ở Đông và Nam Á, "Ban Quản trị nhìn nhận sự nhận thức sâu sắc và đầy thương cảm của bà dành cho những người nghèo khó ở một xứ sở xa lạ." Đến đầu thập niên 1970, Mẹ Teresa trở nên một nhân vật nổi tiếng thế giới, phần lớn là do cuốn phim tài liệu [41] *Something Beautiful for God*do Malcom Muggeridge sản xuất năm 1969, cũng như quyển sách cùng tên của ông xuất bản năm 1971. Khi thực hiện cuốn phim, có những đoạn phim phải quay trong điều kiện ánh sáng không tốt, nhất là tại Nhà dành cho người Hấp hối, đoàn làm phim nghĩ rằng sẽ không thể sử dụng những thước phim này. Tuy nhiên, khi trở về từ Ấn Độ, chúng lại có ánh sáng rất tốt. Muggeridge cho đó là phép lạ do "ánh sáng thần thượng" từ Mẹ Teresa. [[42]](#cite_note-Timecrisis-42) Những người khác trong đoàn làm phim thì nghĩ rằng đó là nhờ loại phim cực nhạy của Kodak. [[43]](#cite_note-43) Về sau, Muggeridge chấp nhận đức tin Công giáo. [[44]](#cite_note-44)
Cùng lúc, thế giới Công giáo khởi sự tôn vinh Mẹ Teresa. Năm
[1971](/wiki/1971), Giáo hoàng [Phaolô VI](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Phaol%C3%B4_VI) trao tặng bà Giải Hòa bình Giáo hoàng Gioan XXIII lần thứ nhất, khen ngợi bà về những gì đã làm cho người nghèo, thể hiện lòng nhân ái Kitô và nỗ lực đấu tranh cho hòa bình. Năm 1976, bà được trao [45] [Giải Pacem in Terris](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pacem_in_Terris). Sau khi mất, giáo hội đẩy mạnh qui trình phong thánh cho Mẹ Teresa, hiện bà đã được phong chân phước. [[46]](#cite_note-46)
Các chính phủ và những tổ chức dân sự cũng tìm đến tôn vinh Mẹ Teresa. Vương quốc Anh và Hoa Kỳ nhiều lần trao tặng bà giải thưởng các loại, cao quý nhất là
*Order of Merit* của Anh Quốc năm 1983, và công dân danh dự của Mỹ ngày [16 tháng 11](/wiki/16_th%C3%A1ng_11) năm [1996](/wiki/1996). Quê hương Albania của Mẹ Teresa cũng dành cho bà Huân chương Vàng Nhà nước năm 1994.
Năm 1979, Mẹ Teresa được trao tặng
[Giải Nobel Hòa bình](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh) cho "những hoạt động diễn ra trong sự đấu tranh vượt qua sự nghèo khó và cùng quẫn, là những điều đe dọa hòa bình." Bà từ chối bữa tiệc mừng truyền thống và yêu cầu gởi số tiền 192 000 [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) cho người nghèo ở Ấn Độ, nói rằng những phần thưởng trên thế gian chỉ có giá trị chỉ nào chúng giúp ích những người thiếu thốn trên thế giới. Khi nhận giải thưởng, bà đặt câu hỏi, "Chúng ta có thể làm gì để thăng tiến nền hòa bình thế giới?", và đưa ra câu trả lời, "Hãy về nhà và yêu chính gia đình mình." Bài đáp từ của Mẹ Teresa cũng dựa trên chủ đề này, "Khắp nơi trên thế giới, không chỉ ở những nước nghèo, tôi thấy xóa nghèo ở phương Tây còn khó khăn hơn. Khi tôi nhặt một người ngoài đường phố, đang đói khát, tôi cho người ấy một đĩa cơm, một miếng bánh, tôi cảm thấy hài lòng vì đã cứu đói cho người ấy. Nhưng khi một người bị gạt bỏ, cảm thấy mình sống thừa thãi, không được yêu thương, sống trong kinh hãi, con người đang bị gạt ra bên lề xã hội – sự nghèo khổ ấy là khốn khổ hơn, tôi thấy rất khó mà cứu giúp." Bà cũng chỉ ra rằng phá thai "là kẻ hủy diệt nguy hiểm nhất cho nền hòa bình thế giới" [47] [[48]](#cite_note-48)
Các cộng đồng tôn giáo và thế tục đều thương tiếc Mẹ Teresa khi bà tạ thế.
[Thủ tướng Pakistan](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Pakistan) [Nawaz Sharif](/wiki/Nawaz_Sharif) nói rằng bà là "một cá nhân độc đáo và hiếm có, đã cống hiến đời mình cho những mục đích cao đẹp. Cuộc đời lâu dài của bà được dành để chăm sóc người nghèo, người bệnh, người bất hạnh đã trở thành một trong những hình mẫu cao quý nhất về lòng tận tụy phục vụ nhân loại. Cựu [49] [Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc](/wiki/T%E1%BB%95ng_Th%C6%B0_k%C3%BD_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) [Javier Pérez de Cuéllar](/wiki/Javier_P%C3%A9rez_de_Cu%C3%A9llar)nhận xét: "Bà là [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c). Bà là hòa bình của thế giới." [[49]](#cite_note-Tribute-49)
## Đời sống Tâm linh[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=8)]
Khi phân tích các hoạt động và thành quả của bà, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đặt câu hỏi: "Từ đâu mà Mẹ Teresa tìm được sức mạnh và lòng kiên định hầu có thể hoàn toàn hiến mình cho việc phục vụ người khác? Bà tìm thấy nó trong sự cầu nguyện và trong sự tĩnh tâm suy nghiệm hướng về Chúa Giê-su, và Thánh Tâm của Ngài."
Trong cuộc sống riêng tư, Mẹ Teresa trải qua một thời gian dài chịu đựng sự khô héo, cằn cỗi trong tâm linh, sự tinh luyện và thử nghiệm đức tin trong "đêm tối của linh hồn" [50] kéo dài gần năm mươi năm cho đến cuối đời, suốt thời gian ấy "bà không hề cảm nhận gì hết về sự hiện diện của Thiên Chúa", [[51]](#cite_note-51) - "trong lòng cũng như khi tham dự Bí tích Thánh thể" - theo lời của Linh mục Brian Kolodiejchuk, người chịu trách nhiệm trình bày thỉnh cầu và thu thập chứng cứ cho quy trình phong thánh cho Teresa. [[52]](#cite_note-TIME-2007-08-23-52) Bộc lộ những hoài nghi về sự hiện hữu của [[52]](#cite_note-TIME-2007-08-23-52) [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa), và nỗi đau dằn xé tâm linh vì thiếu vắng đức tin, bà viết,
|“||
|Đức tin của tôi đâu rồi? Tận đáy lòng… chẳng có gì cả ngoài sự trống rỗng và tối tăm… Nếu có Chúa – xin tha tội cho con. Khi tôi cố hướng tâm trí mình đến Thiên đàng thì sự trống rỗng phủ lấp và những ý tưởng ấy dội ngược về như những mũi dao sắc cắt nát linh hồn tôi… Thật khủng khiếp nỗi đau vô hình này – Tôi không có Đức tin chi cả. Tuyệt vọng, trống rỗng, không đức tin, không tình yêu thương, không lòng sốt sắng,… Tôi lao khổ vì điều gì? Nếu không có Thiên Chúa, thì không có linh hồn. Nếu không có linh hồn thì, ôi Giê-su, Ngài cũng không có thật. |”|
Theo Brian Kolodiejchuk, có thể có một số người giải thích sai điều Teresa muốn nói, đức tin của bà đối với Thiên Chúa không hề sút giảm, trong khi Teresa đánh mất cảm giác kề cận Thiên Chúa, bà không hề tra vấn về sự hiện hữu của ngài.
Nhiều vị thánh khác cũng có những trải nghiệm tương tự như trường hợp của Thánh Teresa Lisieux. [54] [[54]](#cite_note-autogenerated1-54)
## Dòng Thời gian[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=9)] **1910** - Ngày 26 tháng 08, Agnes Bojaxhui cô con gái út của Nicola và Drana sinh ra và lớn lên tại [Skopje](/wiki/Skopje), thủ phủ của [Cộng Hòa Albania](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_H%C3%B2a_Albania&action=edit&redlink=1) thuộc [Macedonia](/wiki/Macedonia). Ngày 27 tháng 08, Agnes được chịu phép Thánh Tẩy tại nhà thờ giáo xứ Thánh Tâm Chúa Giê-su và được nhận thánh hiệu A-nê (Gonxha - A-nê). **1918** – Cha của Agnes, ông Nicola qua đời đột ngột. Ông chết vì bị đầu độc sau một cuộc họp chính trị. **1924** – Lazan, anh trai của Agnes lại rời nhà đến học tại một học viện quân sự Úc. **1925** – Linh mục Jambrenkoic trờ thành cha xứ. Agnes tham gia hội tương tế Thành Nữ Đồng Trinh Maria của cha xứ thành lập. **1928** – Agnes cùng mẹ và chị ruột Aga hành hương đến [Letnice](/w/index.php?title=Letnice&action=edit&redlink=1). Tại đây, cô nhận thấy đã đến lúc đi theo thiên hướng của mình. Tháng 09, cô được [dòng Loreto](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_Loreto&action=edit&redlink=1) chấp thuận. **1929** – Tháng Giêng, Agnes đến Calcutta, sau đó đi tiếp đến Darjeeling, nơi cô bắt đầu cuộc sống một nữ tu tập sinh. **1931** – Ngày 24 Tháng năm, Agnes làm lế Tiên Khấn *(Đây là nghi thức khấn dâng trọn đời cho Chúa tạm thời, với thờ hạn kéo dài sáu năm. Trước khi chính thức Khấn Trọn Đời.)* và trở thành Xơ Teresa. **1937** – Ngày 24Tháng Năm, Xơ Teresa Khấn Trọn Đời. Sau đó Xơ trở về Entally. Một quận phía đông [Calcutta](/wiki/Kolkata). **1946** – Ngày 10 Tháng Chín, Nhận được ơn gọi cách riêng của [Chúa](/wiki/Ch%C3%BAa), Xơ Teresa rời bỏ cuộc sống tu viện và đi đến làm việc và sống với người nghèo trong các khu ổ chuột. **1948** – Tháng Tám, Tòa Thánh chấp thuận cho phép Soeur Teresa tách khỏi dòng Loreto nhưng vẫn là Nữ Tu.
Xơ Teresa chọn bộ áo Sari trắng viền xanh với mong muốn trở nên người phụ nữ nghèo khó nhất tại Ấn Độ, và cũng nói lên khát vọng noi gương Mẹ Maria Đồng Trinh.
Sau đó, Xơ tìm đến Petna, nơi Hội Nữ Tu Truyền Giáo giúp hướng dẫn cho bà một số kỹ năng y tế cơ bản. Bốn tháng sau, Xơ về Calcutta và đến với Nhà Dưỡng Lão của Hội Nữ Tu Bạn Người Nghèo.
**1949** – Tháng Hai, Xơ chuyển đến [Creek Lane](/w/index.php?title=Creek_Lane&action=edit&redlink=1). Tháng Ba, một học trò cũ của Xơ, cô Subashini Das, đến cộng tác, và trở thành người môn đệ đầu tiên. Không lâu sau đó các học trò cũ khác cùng đến tham gia. **1950** – Ngày 07 Tháng Mười, một Thánh Lễ được cữ hành để Kỷ Niệm ngày thành lập Dòng Thừa Sai Bác Ái. Mười Chí Nguyện sinh được nhập tập viện với thời gian kéo dài hai năm. **1953** – Tháng Hai, ngôi nhà số 54a Lower Circular được mở rộng và trở thành Nhà Mẹ của Dòng Thừa Sai Bác Ái. Xơ Teresa trở thành Mẹ Teresa.
Mẹ tiếp tục công việc với lớp người nghèo khổ, người bệnh và tầng lớp người cùng đinh. Mẹ Teresa lien hệ với cảnh sát trưởng và văn phòng y tế Calcutta, xin được một nhà trọ hành hương cũ, và Mẹ đã biến nơi đó thành Nirmal Hriday.
**1957** – Tháng Chín, Phòng khám chữa bệnh phong hủi lưu động bắt đầu hoạt động. **1960** – Một trung tâm đầu tiên bên ngoài Calcutta đưa vào hoạt động tại Ranchi. **1962** – Mẹ Teresa là người đầu tiên không phải người Ấn Độ được nhận giải thưởng uy tín Padma Shri. **1963** – Hội Anh Em Thừa Sai Bác Ái được thành lập. **1965** – Trung Tâm đầu tiên không nằm trên đất Ấn Độ được thành lập tại Venezuela. [Giáo Hoàng Paul VI](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_Ho%C3%A0ng_Paul_VI&action=edit&redlink=1) thăm [Bombay](/wiki/Mumbai). Nhân dịp này, Đức Giáo hoàng tặng Mẹ Teresa chiếc xe Cadillac, và Mẹ đã cho bán đấu giá để lấy tiền cho Hội. **1969** – Chính phủ tặng một khoảnh đất rộng 36 arcre cho Hội và Mẹ đã cho xây cất nhà dành cho người bệnh phong. Đến cuối thập niên 60, tống cộng 25 trung tâm như thế đã được thành lập. **1979** – Mẹ Teresa được trao tặng giải [Nobel Hòa Bình](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh). **1980** – [Thái tử Charles](/wiki/Charles,_Th%C3%A2n_v%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%A9_Wales) Anh Quốc thực hiện chuyến viếng thăm đặc biệt Hội Thừa Sai Bác Ái tại Calcutta. **1990** – Bất chấp mong muốn được rút lui của Mẹ, các nữ tu vẫn nhất trí tôn Mẹ Teresa là Mẹ Bề Trên. **1992** – [Công nương Diana](/wiki/Diana,_C%C3%B4ng_n%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%A9_Wales) của Anh Quốc đến thăm Mẹ đang dưỡng bệnh tại Rome. **1994** – Ngày 01 tháng 04 Mẹ Teresa đến Việt Nam, đây là quốc gia thứ 111 có sự hoạt động của Dòng Thừa Sai Bác Ái (Nữ Tử Bác Ái). Hai nhà tại Việt Nam là nhà thứ 501 và 502 của dòng. **1996** – Mẹ Teresa bị các cơn đau tim nặng. **1997** – Mẹ Teresa qua đời ngày 05 tháng 09. **Ấn Độ tổ chức lễ Quốc Tang vào ngày 13 tháng 09.** **2003** – Ngày 19 tháng Mười, [Giáo hội Công giáo](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) cử hành [thánh lễ](/wiki/Th%C3%A1nh_l%E1%BB%85) phong [chân phước cho](/w/index.php?title=Ch%C3%A2n_ph%C6%B0%E1%BB%9Bc_cho&action=edit&redlink=1) Mẹ Teresa. Nhân đó, Hội Đồng Giám mục Ấn Độ, với sự ủng hộ rất đông người trong nước, đã chính thức đề nghị Thủ Tướng Ấn Độ lúc bấy giờ là ông Vajpayee tuyên bố ngày 19 tháng 10 năm 2003 là ngày lễ nghĩ của quốc gia.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=10)] **Associate Press. (** [^](#cite_ref-1) [14 tháng 10](/wiki/14_th%C3%A1ng_10), [2003](/wiki/2003)). ["Full house for Mother Teresa ceremony](http://www.cnn.com/2003/WORLD/europe/10/14/rome.teresa.ap/index.html)". [CNN](/wiki/CNN). Truy cập [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007). **"** [^](#cite_ref-2) [Blessed Mother Teresa](http://www.britannica.com/eb/article-9071751/Blessed-Mother-Teresa)". (2007). *. Truy cập* [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007).
- ^
**a** [, at the time in the](#cite_ref-MToC_3-1) **ă** [Ottoman Empire](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman). Although she was born on 26 tháng 8, 1910, she considered 27 tháng 8, 1910, the day she was baptized, to be her "true birthday." (2002). " [Mother Teresa of Calcutta (1910-1997)](http://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20031019_madre-teresa_en.html)". *Vatican News Service*. Truy cập [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007). Although some sources state that she was 10 when her father died, in an interview with her brother, the Vatican documents her age at the time as "about eight". **Clucas, Joan Graff. (1988).** [^](#cite_ref-4) *Mother Teresa*. New York. Chelsea House Publications, pp. 24. [ISBN 1-55546-855-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55546-855-1). **Sharn, Lori (** [^](#cite_ref-5) [5 tháng 9](/wiki/5_th%C3%A1ng_9), [1997](/wiki/1997)). " [Mother Teresa dies at 87](http://www.usatoday.com/news/mothert/mother01.htm)". *. Truy cập* [USA Today](/wiki/USA_Today) [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007) **Clucas, Joan Graff. (1988).** [^](#cite_ref-6) *Mother Teresa*. New York. Chelsea House Publications, pp. 28-29. [ISBN 1-55546-855-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55546-855-1). **Clucas, Joan Graff. (1988).** [^](#cite_ref-7) *Mother Teresa*. New York. Chelsea House Publications, pp. 31. [ISBN 1-55546-855-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55546-855-1). **Sebba, Anne (1997).** [^](#cite_ref-8) *Mother Teresa: Beyond the Image*. New York. Doubleday, p.35. [ISBN 0-385-48952-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0385489528). **Clucas, Joan Graff. (1988).** [^](#cite_ref-9) *Mother Teresa*. New York. Chelsea House Publications, pp. 32. [ISBN 1-55546-855-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55546-855-1). **Spink, Kathryn (1997).** [^](#cite_ref-10) *Mother Teresa: A Complete Authorized Biography*. New York. HarperCollins, pp.16. [ISBN 0-06-250825-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0062508253). **Spink, Kathryn (1997).** [^](#cite_ref-11) *Mother Teresa: A Complete Authorized Biography*. New York. HarperCollins, pp.18-21. [ISBN 0-06-250825-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0062508253). **Spink, Kathryn (1997).** [^](#cite_ref-12) *Mother Teresa: A Complete Authorized Biography*. New York. HarperCollins, pp.18, 21-22. [ISBN 0-06-250825-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0062508253). **Clucas, Joan Graff. (1988).** [^](#cite_ref-13) *Mother Teresa*. New York. Chelsea House Publications, pp. 35. [ISBN 1-55546-855-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55546-855-1). **Clucas, Joan Graff. (1988).** [^](#cite_ref-14) *Mother Teresa*. New York. Chelsea House Publications, pp. 39. [ISBN 1-55546-855-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55546-855-1). [^](#cite_ref-15) [“Blessed Mother Teresa”](http://www.britannica.com/eb/article-9071751). *Encyclopædia Britannica Online*. Encyclopædia Britannica. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2007. **Clucas, Joan Graff. (1988).** [^](#cite_ref-16) *Mother Teresa*. New York. Chelsea House Publications, pp. 48-49. [ISBN 1-55546-855-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55546-855-1). **Spink, Kathryn (1997).** [^](#cite_ref-17) *Mother Teresa: A Complete Authorized Biography*. New York. HarperCollins, pp.37. [ISBN 0-06-250825-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0062508253). **Williams, Paul (2002).** [^](#cite_ref-18) *Mother Teresa*. Indianapolis. Alpha Books, p. 62. [ISBN 0-02-864278-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0028642783). **Spink, Kathryn (1997).** [^](#cite_ref-19) *Mother Teresa: A Complete Authorized Biography*. New York. HarperCollins, pp.284. [ISBN 0-06-250825-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0062508253). **Sebba, Anne (1997).** [^](#cite_ref-20) *Mother Teresa: Beyond the Image*. New York. Doubleday, pp. 58–60. [ISBN 0-385-48952-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0385489528).
- ^
**a** [Spink, Kathryn (1997).](#cite_ref-Spink55_21-1) **ă** *Mother Teresa: A Complete Authorized Biography*. New York. HarperCollins, pp.55. [ISBN 0-06-250825-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0062508253). **Sebba, Anne (1997).** [^](#cite_ref-22) *Mother Teresa: Beyond the Image*. New York. Doubleday, pp. 62-63. [ISBN 0-385-48952-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0385489528). **Clucas, Joan Graff. (1988).** [^](#cite_ref-23) *Mother Teresa*. New York. Chelsea House Publications, pp. 58-59. [ISBN 1-55546-855-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55546-855-1). **Spink, Kathryn (1997).** [^](#cite_ref-24) *Mother Teresa: A Complete Authorized Biography*. New York. [HarperCollins](/w/index.php?title=HarperCollins&action=edit&redlink=1), pp.82. [ISBN 0-06-250825-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0062508253). **Spink, Kathryn (1997).** [^](#cite_ref-25) *Mother Teresa: A Complete Authorized Biography*. New York. [HarperCollins](/w/index.php?title=HarperCollins&action=edit&redlink=1), pp.286-287. [ISBN 0-06-250825-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0062508253). **Scott, David** [^](#cite_ref-26) *A Revolution of Love: The Meaning of Mother Teresa*Chicago, Loyola Press, 2005. [ISBN 0-8294-2031-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0829420312)"She deals only with the disease (of poverty), but not with preventing it, but people in the West continue to give her money" **Byfield, Ted (20 tháng 10, 1997), “If the real world knew the real Mother Teresa there would be a lot less adulation”,** [^](#cite_ref-27) *Alberta Report/Newsmagazine* **24**(45)
- ^
**a** [Loudon, Mary. (1996)](#cite_ref-BMJ_28-1) **ă** [The Missionary Position: Mother Teresa in Theory and Practice](http://www.bmj.com/cgi/content/full/312/7022/64/a), Book Review, *BMJ*vol.312, no.7022, 6 tháng 1 năm 2006, pp.64-5. Truy cập [2 tháng 8](/wiki/2_th%C3%A1ng_8) [2007](/wiki/2007)
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Chatterjee, Aroup, Introduction to](http://www.meteorbooks.com/introduction.html) *The Final Verdict* **Hitchens, Christopher (** [^](#cite_ref-FIM_30-0) [6 tháng 1](/wiki/6_th%C3%A1ng_1) [1996](/wiki/1996)). ["Less than Miraculous"](http://www.secularhumanism.org/index.php?section=library&page=hitchens_24_2). *. Volume 24, Number 2.* [Free Inquiry Magazine](/w/index.php?title=Free_Inquiry_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD)&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-31) [The Debate Over Sainthood](http://www.cbsnews.com/stories/2003/10/09/60minutes/main577394.shtml). ( [9 tháng 10](/wiki/9_th%C3%A1ng_10) [2003](/wiki/2003)). *. Truy cập* [CBS News](/w/index.php?title=CBS_News&action=edit&redlink=1) [26 tháng 5](/wiki/26_th%C3%A1ng_5) [2007](/wiki/2007). **CNN Staff, "Mother Teresa: A Profile", truy cập** [^](#cite_ref-32) [CNN online](http://www.cnn.com/WORLD/9709/mother.teresa/profile/index.html)on [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007) **Clucas, Joan Graff. (1988).** [^](#cite_ref-33) *Mother Teresa*. New York. Chelsea House Publications, pp. 17. [ISBN 1-55546-855-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55546-855-1). **Cooper, Kenneth J. (** [^](#cite_ref-34) [14 tháng 9](/wiki/14_th%C3%A1ng_9), [1997](/wiki/1997)). " [Mother Teresa Laid to Rest After Multi-Faith Tribute](http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/teresa/stories/funeral0915.htm)". *. Truy cập* [The Washington Post](/wiki/The_Washington_Post) [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007) **(** [^](#cite_ref-35) [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007)) " [A Vocation of Service](http://www.ewtn.com/motherteresa/vocation.htm)". *Eternal Word Television Network*. Truy cập [2 tháng 8](/wiki/2_th%C3%A1ng_8) [2007](/wiki/2007). [^](#cite_ref-36) [Embassy of India in Armenia Official Website](http://www.indianembassy.am/eng/india_arm_partners.html). Describes how Mother Teresa journeyed to Armenia in tháng 12 năm 1988 following the great earthquake. She and her order established an orphanage there. Truy cập [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007). **Williams, Paul (2002).** [^](#cite_ref-37) *Mother Teresa*. Indianapolis. Alpha Books, pp. 199–204. [ISBN 0-02-864278-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0028642783). **Bindra, Satinder (** [^](#cite_ref-38) [7 tháng 9](/wiki/7_th%C3%A1ng_9), [2001](/wiki/2001)). " [Archbishop: Mother Teresa underwent exorcism](http://archives.cnn.com/2001/WORLD/asiapcf/south/09/04/mother.theresa.exorcism/)". *Truy cập* [CNN](/wiki/CNN) [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007). **Associated Press (** [^](#cite_ref-39) [14 tháng 9](/wiki/14_th%C3%A1ng_9), [1997](/wiki/1997)). " [“India honors nun with state funeral”](http://web.archive.org/web/20050306224148/http://www.chron.com/cgi-bin/auth/story/content/chronicle/page1/97/09/14/teresa.html). [Bản gốc](http://www.chron.com/cgi-bin/auth/story/content/chronicle/page1/97/09/14/teresa.html)lưu trữ ngày 6 tháng 3 năm 2005.". *. Truy cập* [Houston Chronicle](/w/index.php?title=Houston_Chronicle&action=edit&redlink=1) [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007). **Victor Banerjee** [^](#cite_ref-40) *A Canopy most fatal*, *, Sunday, 8 tháng 9, 2002.* [The Telegraph](/w/index.php?title=The_Telegraph_(Kolkata)&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-41) [Ramon Magsaysay Award Foundation (1962)](http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationMotherTer.htm) *Citation for Mother Teresa* [^](#cite_ref-Timecrisis_42-0) [Mother Teresa's Crisis of Faith (TIME.com)](http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1655415,00.html) **Sebba, Anne (1997).** [^](#cite_ref-43) *Mother Teresa: Beyond the Image*. New York. Doubleday, pp. 80–84. [ISBN 0-385-48952-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0385489528). **Alpion, Gezmin (2007).** [^](#cite_ref-44) *Mother Teresa: Saint or Celebrity?*. Routledge Press, pp. 9. [ISBN 0-415-39246-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0415392462). **Clucas, Joan Graff. (1988).** [^](#cite_ref-45) *Mother Teresa*. New York. Chelsea House Publications, pp. 81-82. [ISBN 1-55546-855-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55546-855-1). [^](#cite_ref-46) *Quad City Times*staff ( [17 tháng 10](/wiki/17_th%C3%A1ng_10), [2005](/wiki/2005)). " [Habitat official to receive Pacem in Terris honor](http://peacecorpsonline.org/messages/messages/467/2036786.html)". [Peace Corps](/w/index.php?title=Peace_Corps&action=edit&redlink=1). Truy cập [26 tháng 5](/wiki/26_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007). **Locke, Michelle for the** [^](#cite_ref-47) *(* [Associated Press](/wiki/Associated_Press) [March 22](/w/index.php?title=March_22&action=edit&redlink=1), [2007](/wiki/2007)). " [Berkeley Nobel laureates donate prize money to charity](http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/n/a/2007/03/22/state/n140056D96.DTL&type=printable)". *San Francisco Gate*. Truy cập [26 tháng 5](/wiki/26_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007) **Mother Teresa (** [^](#cite_ref-48) [11 tháng 12](/wiki/11_th%C3%A1ng_12), [1979](/wiki/1979)). " [Nobel Prize Lecture](http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1979/teresa-lecture.html)". *NobelPrize.org. Truy cập* [25 tháng 5](/wiki/25_th%C3%A1ng_5), [2007](/wiki/2007).
- ^
**a** [(](#cite_ref-Tribute_49-1) **ă** [16 tháng 10](/wiki/16_th%C3%A1ng_10) [2006](/wiki/2006)) [Online Memorial Tribute to Mother Teresa](http://www.christianmemorials.com/tributes/mother-teresa-of-calcutta/). *ChristianMemorials.com*. Truy cập [2 tháng 8](/wiki/2_th%C3%A1ng_8) [2007](/wiki/2007). **John Paul II (** [^](#cite_ref-50) [20 tháng 10](/wiki/20_th%C3%A1ng_10), [2003](/wiki/2003)). [“Address Of John Paul II To The Pilgrims Who Had Come To Rome For The Beatification Of Mother Teresa”](http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/speeches/2003/october/documents/hf_jp-ii_spe_20031020_pilgrims-mother-teresa_en.html). [Vatican.va](/w/index.php?title=Vatican.va&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2007. **Zaleski, Carol,** [^](#cite_ref-51) [The Dark Night of Mother Teresa](http://www.firstthings.com/article.php3?id_article=486)First Things, tháng 5 năm 2003
- ^
**a** **ă** [Bản mẫu:Cite article](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Cite_article&action=edit&redlink=1) **Teresa, Mother; Kolodiejchuk, Brian (2007).** [^](#cite_ref-53) [. New York: Doubleday.](http://books.google.com/books?id=EVaPAgAACAAJ&dq=Mother+Teresa:+Come+Be+My+Light) *Mother Teresa: Come Be My Light* [ISBN](/wiki/ISBN) [0385520379](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0385520379).
- ^
**a** **ă** [New Book Reveals Mother Teresa's Struggle with Faith](http://www.beliefnet.com/story/223/story_22353_1.html)Beliefnet, AP 2007
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%E1%BA%B9_T%C3%AAr%C3%AAsa&action=edit§ion=11)]
|
|![]()
[Mẹ Têrêsa](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mother_Teresa?uselang=vi)
|
|![]()
[Wikiquote](/wiki/Wikiquote)có sưu tập danh ngôn về: [Sơ lược Tiểu sử Mẹ Teresa](http://www.dongcong.net/ChuaGiesu/MenYeuChuaGiesu/Chuong19.htm) [Mother Teresa's Crisis of Faith by David Van Biema](http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1655415,00.html) [TIME](/wiki/Time_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD))Magazine Aug.23, 2007. [La Madre Teresa](http://www.calcuta.org/madreteresa.html)(tiếng Tây Ban Nha)
|
|
[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i):

X-Cache: cp1067 hit (2), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
# Microdes squamulata
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Microdes squamulata
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Geometridae](/wiki/Geometridae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Larentiinae](/w/index.php?title=Larentiinae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Microdes](/wiki/Microdes) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **M. squamulata** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Microdes squamulata* [Guenée](/w/index.php?title=Achille_Guen%C3%A9e&action=edit&redlink=1), 1857 [[1]](#cite_note-1) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Microdes sitellata*Guenee, 1858 *Oesymna stipataria*Walker, 1869 * là một loài Microdes squamulata* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Geometridae](/wiki/Geometridae). Nó được tìm thấy ở [Úc](/wiki/%C3%9Ac), bao gồm [Tasmania](/wiki/Tasmania).
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Microdes_squamulata&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Microdes_squamulata&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Microdes_squamulata&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Microdes_squamulata&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Microdes_squamulata&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Microdes_squamulata&action=edit§ion=3)] [^](#cite_ref-1) [“Home of Ichneumonoidea”](http://www.taxapad.com/local.php?taxonidLC=82845764). *Taxapad*. Dicky Sick Ki Yu. 1997-2012. Truy cập 2013.
Phương tiện liên quan tới
[Microdes squamulata](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Microdes_squamulata) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=01-Jul-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Sun, 02 Aug 2015 12:00:00 GMT


markdown:
# Szentliszló
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Szentliszló|
|—
|
|
|![]()
**Hiệu huy** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Hungary.svg/22px-Flag_of_Hungary.svg.png)
[Hungary](/wiki/Hungary) [Hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) [Zala](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Zala&action=edit&redlink=1) [Tiểu vùng](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) [Letenyei](/w/index.php?title=Letenyei_(ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng)&action=edit&redlink=1) 2(2.66 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(120/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Szentliszló** là một [thị trấn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) thuộc hạt [Zala](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Zala&action=edit&redlink=1), [Hungary](/wiki/Hungary). Thị trấn này có diện tích 6,89 km², dân số năm 2010 là 313 người, mật độ 45 người/km². [1]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Szentliszl%C3%B3&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Szentliszl%C3%B3&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Helysegnevkonyv adattar 2010”](http://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/Helysegnevkonyv_adattar_2010.xls). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2012.

X-Cache: cp1068 hit (1), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
# Thể loại:Hồng y
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
[Hồng y](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cardinals?uselang=vi) *Bài chính thể loại:* [Hồng y](/wiki/H%E1%BB%93ng_y)
## Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
## Các trang trong thể loại “Hồng y”
3 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 3 trang.
|
|![]()
Thể loại này gồm thể loại con sau.
3 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 3 trang.

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
# Thể loại:Khoa học năm 1769
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Khoa học năm 1769](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_n%C4%83m_1769&action=edit&redlink=1)
## Thể loại con
Thể loại này gồm 3 thể loại con sau, trên tổng số 3 thể loại con.
### L
- ►
[Loài được miêu tả năm 1769](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Lo%C3%A0i_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_mi%C3%AAu_t%E1%BA%A3_n%C4%83m_1769) (trống)
- ►
[Loài được mô tả năm 1769](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Lo%C3%A0i_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_m%C3%B4_t%E1%BA%A3_n%C4%83m_1769) (2 t.l.)
### T
- ►
[Thiên thể phát hiện năm 1769](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Thi%C3%AAn_th%E1%BB%83_ph%C3%A1t_hi%E1%BB%87n_n%C4%83m_1769) (trống)

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
# havoc
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **havoc** [/ˈhæ.vək/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- Sự
[tàn phá](/wiki/t%C3%A0n_ph%C3%A1). *to make/cause/wreak*— tàn phá **havoc** *to play*— tàn phá **havoc**among (with) *to cry*— ra lệnh cho tàn phá **havoc**
-
### Ngoại động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-tr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **havoc** *ngoại động từ* [/ˈhæ.vək/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
[Trang chủ](https://vnquan.wordpress.com/)> [Computer-Internet](https://vnquan.wordpress.com/category/computer-internet/)> Các phương thức xác thực -Authentication Methods
## Các phương thức xác thực -Authentication Methods
[Để lại bình luận](#respond) [Go to comments](#comments)
|
|Bạn đã được học về xác thực (authentication), đây là một trong 4 nhân tố chính trong bảo mật computer. Mặc dù authentication luôn có cùng một mục tiêu, nhưng có nhiều cách tiếp cận khác nhau để hoàn thành..
Trong chủ đề này, chúng ta sẽ thảo luận vài phương thức xác thực chính phổ biến hiện nay. Một số nhân tố được sử dụng chính trong xác thực chẳng hạn:
• key (khóa)
• fingerprints (vân tay)
Xác thực dựa trên User Name và Password
Dữ liệu chứa password được mã hóa gọi là password băm (hash password). Một gói băm là một loại mã hóa không có phương cách giải mã.
Ví dụ về Smart Cards
Smart cards là ví dụ điển hình về xác thực tokens- token-based authentication. Một smart card là một thẻ nhựa có gắn một chip máy tính lưu trữ các loại thông tin điện tử khác nhau. Nội dung thông tin của card được đọc với một thiết bị đặc biệt.
Biometrics (phương pháp nhận dạng sinh trắc học) mô hình xác thực dựa trên đặc điểm sinh học của từng cá nhân. Quét dấu vân tay (fingerprint scanner), quét võng mạc mắt (retinal scanner), nhận dạng giọng nói(voice-recognition), nhận dạng khuôn mặt(facerecognition).Vì nhận dạng sinh trắc học hiện rất tốn kém chi phí khi triển khai nên không được chấp nhận rộng rãi như các phương thức xác thực khác.
Multi-factor authentication, xác thực dựa trên nhiều nhân tố kết hợp, là mô hình xác thực yêu cầu kiểm ít nhất 2 nhân tố xác thực .Có thể đó là sự kết hợp của bất cứ nhân tố nào ví dụ như: bạn là ai, bạn có gì chứng minh, và bạn biết gì?.
Ví dụ: về một Multi-Factor Implementation:
Cần phải đưa thẽ nhận dạng vào đầu đọc và cho biết tiếp password là gì
Mutual authentication, xác thực lẫn nhau là kỹ thuật bảo mật mà mỗi thành phần tham gia giao tiếp với nhau kiểm tra lẫn nhau. Trước hết Server chứa tài nguyên kiểm tra “giấy phép truy cập” của client và sau đó client lại kiểm tra “giấy phép cấp
[Computer-Internet](https://vnquan.wordpress.com/category/computer-internet/)

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p1bGCL-1i>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca