text:
Duy Ái thực hiện
Nhân dịp lễ Độc lập và kỷ niệm ngày mất của Hồ Chí Minh mới đây, những người theo dõi tình hình Việt Nam đã đọc được nhiều bài viết cổ xúy cho công cuộc dân chủ hóa đất nước.
Một trong những bài viết được chú ý nhiều nhất là bài của ông Tống Văn Công, cựu tổng biên tập báo Lao Động, có nhan đề “Làm sao thực hiện được tư tưởng Hồ Chí Minh: nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ”. Các nhà quan sát cho rằng điều “lý thú” là những bài viết, được đăng tải trên các cơ quan truyền thông do chính phủ điều hành lẫn các trang mạng ngoài vòng kiểm soát của chính quyền, đều viện dẫn những phát biểu trước đây của ông Hồ Chí Minh để đòi chính quyền hiện nay thay đổi đường lối cai trị độc tài. Ban Việt Ngữ VOA đã tiếp xúc với Bác sĩ Phạm Hồng Sơn, một trí thức trẻ ở Hà Nội từng bị cầm tù nhiều năm vì những hoạt động cổ xúy cho dân chủ, và được ông cho biết một số ý kiến như sau về vấn đề này.
VOA: Lý do nào khiến cho một số người cổ xúy cho dân chủ hóa VN phải viện dẫn "tư tưởng Hồ Chí Minh" trong khi Hồ Chí Minh là người đã thiết lập thể chế Cộng Sản ở Việt Nam và lãnh đạo một chính quyền có thể nói là một trong những chính quyền phi dân chủ nhất thế giới?
Bác sĩ Phạm Hồng Sơn: Theo tôi có ba lý do để một số người phải viện dẫn “tư tưởng Hồ Chí Minh”. Thứ nhất, có thể vì do chỉ tiếp nhận những thông tin một chiều, thiếu xác thực hay tạo tác của nhà nước nên những vị đó vẫn nghĩ cụ Hồ là một tấm gương mẫu mực về nhân cách và là vị lãnh tụ ủng hộ dân chủ, thương dân, thương nước. Thứ hai, vì cụ Hồ đã được Đảng Cộng Sản Việt Nam biến thành một giá trị tinh thần, đạo đức cho tính chính danh của hệ thống chính trị độc đảng hiện nay. Hiến pháp và điều lệ của Đảng Cộng Sản Việt Nam đều lấy “tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với Chủ nghĩa Marx-Lenin, làm nền tảng định hướng cho sự phát triển của đất nước và của Đảng. Nên đối với suy nghĩ của một số người, thì việc viện dẫn “tư tưởng Hồ Chí Minh” sẽ giúp cho những đòi hỏi về dân chủ có tính chính danh hơn, hợp pháp hơn và hệ quả có thể là những người cầm quyền độc đoán khó bắt bẻ hay khó trấn áp hơn. Và có thể có một lý do thứ ba là những người cổ xúy dân chủ phải viện dẫn “tư tưởng Hồ Chí Minh” vì còn e ngại sự phân ly đối với những người thực lòng yêu nước nhưng vẫn còn tôn sùng cụ Hồ.
Về vế thứ hai của câu hỏi, theo tôi, nhìn một cách công bằng hơn và nếu chưa xét đến cách thức giành quyền lực thì cái chính thể Việt nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) do cụ Hồ góp phần lớn dựng lên đã có giai đoạn đầu đi theo xu thế dân chủ. Trong giai đoạn đó cụ Hồ đã đồng ý hợp tác với các đảng phái quốc gia khác như Việt Quốc, Việt Cách để thành lập Chính phủ Liên hiệp Lâm thời VNDC CH, đã tổ chức bầu cử thành lập cơ quan lập pháp theo thể thức phổ thông đầu phiếu, tự do với sự tham gia của nhiều đảng phái khác nhau, đã thành lập ủy ban soạn thảo hiến pháp và đặc biệt là nội dung của Hiến pháp 1946, dù còn thiếu sót, đã xác lập được một số nguyên tắc dân chủ cơ bản cho thể chế chính trị và xác định trách nhiệm tôn trọng và bảo vệ một số quyền cơ bản của con người của thể chế chính trị. Cho dù giai đoạn đó là rất ngắn chưa đầy 1 năm, nếu kể từ ngày thành lập Chính phủ Liên hiệp Lâm thời VNDCCH (1/1/1946) cho đến ngày Hiến pháp 1946 được Quốc hội thông qua (9/11/1946), và nếu tạm chưa xét đến các cách thức cạnh tranh của Việt Minh với các đảng phái quốc gia khác, nhưng khó có thể phủ nhận chính thể VNDCCH lúc đó đã tạo dựng được một số định chế cơ bản của dân chủ. Chỉ sau giai đoạn đó chính thể VNDCCH (vẫn do cụ Hồ đứng đầu) mới ngày càng mất đi tính dân chủ và sau đó hoàn toàn trở thành một chính thể độc tài kiểu toàn trị cộng sản.
Theo tôi cột mốc rõ nhất cho sự phi dân chủ hóa để trở thành độc tài toàn trị cộng sản của chính thể Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, một cái tên rất dân chủ, là việc Đảng Lao Động Việt Nam phát động Cải cách ruộng đất, được cụ Hồ gọi là cuộc “cách mạng long trời lở đất”, vào năm 1953. Bao trùm toàn bộ cuộc “cách mạng” này là sự tùy tiện của chính phủ cụ Hồ trong việc bắt giữ, hành hạ, bắn giết, tịch thu gia sản đối với hàng trăm nghìn người Việt Nam. Các thủ tục tư pháp thông thường đã có từ thời thực dân Pháp hay các qui định phải tôn trọng pháp luật và quyền con người đã được ghi trong Hiến pháp 1946 đều không được đếm xỉa trong Cải cách ruộng đất.
VOA: Ông đánh giá thế nào về Hồ Chí Minh?
Bác sĩ Phạm Hồng Sơn: Theo tôi việc đánh giá cụ Hồ một cách toàn diện còn là một việc không dễ dàng và rất dễ gây tranh cãi, bất hòa bởi các thông tin về cụ Hồ chưa được bạch hóa một cách rộng rãi và nhiều người vẫn giữ nếp nghĩ theo lối duy cảm, tôn sùng thần tượng. Nhiều thông tin về cụ Hồ còn mơ hồ và ngay bản thân cụ Hồ khi sinh thời lại rất kín đáo về quá trình hoạt động và về đời tư của cụ. Chẳng hạn như ngay ngày sinh, nơi chôn nhau cắt rốn hay ông nội của cụ là ai vẫn là một vấn đề tranh cãi. Ở đây tôi chỉ muốn xét riêng dưới góc độ dân chủ và chỉ căn cứ vào những sự kiện đã rõ ràng thì tôi cho rằng cụ Hồ không phải là một chính trị gia có lý tưởng dân chủ. Chỉ cần căn cứ vào một số sự kiện và chính sách của chính phủ VNDC CH khi cụ Hồ cầm quyền từ 1946 đến 1969 ta có thể thấy rõ.
Thứ nhất, nói đến dân chủ là phải nói đến tinh thần tôn trọng ý kiến khác biệt, tôn trọng phe đối lập, phải coi những gì đối lập với mình là sự tồn tại tự nhiên và cần thiết. Tự nhiên là vì không có một xã hội nào mà tất cả mọi người đều có cùng một ý kiến trên cùng một vấn đề. Cần thiết là vì đối lập giúp cho mỗi người ít nhất cũng giảm được khả năng sai lầm, ngộ nhận hay tự phụ. Nhưng chính phủ của cụ Hồ cuối cùng đã không để cho một thành phần đối lập hay một đảng đối lập nào có thể tồn tại. Riêng Đảng Dân chủ hay Đảng Xã hội, những đảng vẫn tồn tại sau năm 1954 trên miền Bắc, thực chất chỉ là những tổ chức của Đảng Lao Động Việt Nam (chính là Đảng Cộng sản) của cụ Hồ mà thôi.
Thứ hai, cụ Hồ là một trong những người đóng vai trò chính trong việc lập ra Hiến pháp năm 1959. Bản Hiến pháp 1959 không chỉ được thiết lập một cách vi hiến (theo qui định của bản Hiến pháp 1946) mà còn xóa đi hết tinh thần tiến bộ và dân chủ đã có trong bản Hiến pháp 1946. Hiến pháp 1959 đã mở đầu cho tính Đảng, tính lãnh tụ và tính độc tài toàn trị trở thành nền tảng cơ bản trong các bản hiến pháp tiếp theo. Chính Hiến pháp 1959 đã biến Quốc hội, kể từ đó, trở thành một cơ quan bù nhìn, một cơ quan cấp dưới của Đảng Cộng sản Việt nam. Và cũng chính từ năm 1959, Bộ Tư pháp (một nhánh quyền lực độc lập quan trọng của chế độ dân chủ) bị xóa hẳn cho đến tận năm 1981 mới được lập lại nhưng cũng chỉ là một cơ quan của Đảng Cộng Sản Việt Nam thôi.
Thứ ba, sau khi quyền lực chính trị (ở miền Bắc) đã hoàn toàn do đảng của cụ Hồ nắm giữ thì những quyền tự do cơ bản của dân như quyền ra báo tư nhân, quyền xuất bản tư nhân, quyền hội họp và lập hội mà cụ Hồ đã đòi hỏi thực dân Pháp phải trao đầy đủ hơn cho người dân An-nam trước đây cũng dần biến mất hẳn trên nước Việt nam Dân chủ Cộng hòa do cụ Hồ làm chủ tịch. Ngay cả một vấn đề mà chính cụ Hồ là người chắc phải rất thấm thía về ích lợi của nó là tính độc lập và tuân thủ pháp luật của tòa án khi cụ Hồ bị bắt và đưa ra tòa tại Hồng Công vào năm 1932, chúng ta cũng không thấy cụ Hồ đả động gì đến khi diễn ra hàng loạt những vụ tống giam không cần xét xử hoặc xét xử hết sức chiếu lệ các trí thức, nhân sỹ trong các vụ án Nhân văn-Giai phẩm hay vụ án Xét lại chống Đảng.
Và khi có nhân sỹ, như Luật sư Nguyễn Mạnh Tường, góp ý rất chân thành với cụ Hồ về tầm quan trọng đối với đất nước trong việc cần phải xây dựng một nhà nước tôn trọng dân chủ, tôn trọng pháp luật thì cụ Hồ không những không áp dụng mà người góp ý còn bị hắt hủi, trù dập hết sức nghiệt ngã. Cụ Hồ cũng đã thể hiện sự tránh né trách nhiệm của người đứng đầu hệ thống chính trị trong vụ Cải cách ruộng đất khi để Đại tướng Võ Nguyên Giáp đứng ra xin lỗi nhân dân và chỉ để một số nhân vật cấp dưới chịu kỷ luật. Vì vậy để suy đoán liệu cụ Hồ có hiểu về dân chủ không thì có thể còn phải nghiên cứu và tranh luận thêm, nhưng căn cứ vào thực tế có thể khẳng định trong thời gian cầm quyền cụ Hồ không muốn xây dựng một chế độ dân chủ tại Việt nam, cụ Hồ không muốn người dân, kể cả giới trí thức, được hưởng những quyền tự do như cụ đã yêu sách thực dân Pháp.
Khi cầm quyền, cụ Hồ đã để cho chính phủ của cụ tạo ra nhiều tiền lệ cầm quyền độc đoán, nhẫn tâm, phi dân chủ hay dân chủ giả hiệu, có thể nói, lớn đến mức mà vết hằn sâu của nó đến nay vẫn còn hiện rõ trong cả hệ thống chính quyền hiện thời.
VOA: Nhưng có người cho rằng Hồ Chí Minh đã có lúc bị khống chế hay chịu sức ép của lãnh đạo nước ngoài hay của các đồng sự khác trong Đảng Cộng sản Việt nam. Ông nghĩ sao về điều này?
Bác sĩ Phạm Hồng Sơn: Nếu giả thuyết đó là đúng thì theo tôi cụ Hồ vẫn còn nguyên quyền và lương tâm để phản đối hay ly khai với những khống chế hay sức ép phi dân chủ đó. Chưa nói đến trách nhiệm của một nguyên thủ quốc gia là phải đặt mục tiêu phụng sự lợi ích dân tộc, đất nước lên hàng đầu. Các lãnh đạo quốc gia có lý tưởng dân chủ và bản lĩnh bao giờ cũng xử sự như thế. Nhưng chúng ta hầu như chưa bao giờ thấy cụ Hồ phàn nàn gì về quan hệ của cụ với các đồng sự khác trong Đảng Cộng sản Việt nam hay với lãnh đạo các nước “anh em’ như Stalin hay Mao Trạch Đông. Do đó giả thuyết trên khó biện hộ hay làm giảm đi trách nhiệm của cụ Hồ trong những hành động tàn nhẫn, phi dân chủ của chính thể VNDC CH.
VOA: Ông không thấy có điều nào học được từ Hồ Chí Minh sao?
Bác sĩ Phạm Hồng Sơn: Có chứ, con người nào chả có những điều cho ta học. Ngay những cái dở của người cũng đã là bài học cho ta biết để tránh rồi. Huống chi một nhân vật lịch sử như cụ Hồ. Nhưng về dân chủ tôi thực sự chưa thấy điều gì tích cực đáng học ở cụ. Về những điều đáng học ở cụ Hồ tôi xin được đề cập trong một dịp khác.
VOA: Vậy theo ông thì không nên viện dẫn “tư tưởng HCM” khi cổ xúy dân chủ?
Bác sĩ Phạm Hồng Sơn: Tôi không quan niệm máy móc hay cứng nhắc như thế. Theo tôi phải phân biệt rõ giữa hai lĩnh vực nhận thức (lý luận) và vận động xã hội. Đã là vấn đề nhận thức thì cần phải triệt để, cần phải cố tìm hiểu đến cùng cái bản chất của sự vật, hiện tượng, phải phân biệt rõ ràng giữa cái đúng - sai. Còn về vận động xã hội thì cần uyển chuyển hơn với thực tế xã hội. Có nhiều cách khác nhau để vận động xã hội, tùy theo hoàn cảnh, khả năng của mỗi người để cùng đi đến một mục tiêu và mỗi cách đều có điểm mạnh, điểm yếu riêng. Ví dụ những người viện dẫn “tư tưởng Hồ Chí Minh” để kêu gọi dân chủ thì dễ nhận được ủng hộ hay thiện cảm của thế hệ cán bộ, công chức còn gắn bó với chế độ độc đảng hoặc của những người vẫn còn tôn sùng cụ Hồ, nhưng điểm yếu là hiện nay người cầm quyền cũng lấy cụ Hồ ra làm cái cớ để duy trì chế độ độc đảng vì một điều rõ ràng là chính cụ Hồ là người đã khẳng định nhiều lần rằng ĐCS VN là “đảng cầm quyền” và chính cụ gọi ĐCS VN là “Đảng ta”.
Như vậy nếu không khéo, khi viện dẫn “tư tưởng HCM” thì lại có lợi cho người cầm quyền độc đoán hiện nay. Chưa kể khi các vấn đề của cụ Hồ được bạch hóa cho toàn dân biết thì những người dựa vào “tư tưởng HCM” để vận động dân chủ sẽ khó tránh được tình trạng bị hụt hẫng, bối rối, tính tin cậy bị sút giảm. Còn đối với những người cổ xúy dân chủ không dựa vào “tư tưởng HCM” thì hiện tại có thể khó khăn hơn trong việc có được sự ủng hộ, đồng cảm trong xã hội và dễ bị chính quyền qui chụp hơn nhưng lại có thể thể hiện được đầy đủ, chính xác và triệt để về tư tưởng dân chủ mà không sợ tự mâu thuẫn và cũng tránh được các điểm yếu của người vận động dân chủ dựa vào “tư tưởng HCM”.
Cũng cần phải nói thêm là những diễn biến trong thời gian gần đây cho thấy bản thân những người cầm quyền độc đoán hiện tại vừa chả tin gì vào cái gọi là “tư tưởng HCM” mà họ cũng chả nhân nhượng gì với người dựa vào “tư tưởng HCM” nhưng động đến những vấn đề cốt tử của hệ thống độc đảng.
Theo tôi, nếu đã ủng hộ dân chủ hóa đến cùng thì không sớm thì muộn chúng ta cũng phải đối mặt với hai vấn đề. Một là phải thừa nhận những sự thật trong quá khứ. Một vấn đề nữa là phải nhận thức rõ các nguyên tắc cơ bản của dân chủ. Thừa nhận sự thật là để dứt khoát tránh vấp lại những sai lầm của lịch sử và đó cũng chính là nền tảng cho sự hòa giải, hòa hợp và đoàn kết dân tộc đích thực. Còn việc nhận thức rõ các nguyên tắc cơ bản của dân chủ là để phát hiện và tránh được các hình thức dân chủ giả hiệu hoặc dân chủ khiếm khuyết kéo dài.
VOA: Ông Tống Văn Công, một đảng viên cộng sản lão thành, cựu tổng biên tập báo Lao Động, người đã có nhiều bài viết ủng hộ cho việc cải cách chính trị, trong một bài viết gần đây có trích dẫn câu nói của HCM "Nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ” và cho rằng đây là nội dung cốt lõi về dân chủ mà HCM đã nhấn mạnh. Ông có suy nghĩ gì về vấn đề này?
Bác sĩ Phạm Hồng Sơn: Trước tiên tôi cảm thấy rất cảm kích và kính trọng những bài viết gần đây của một đảng viên cộng sản như ông Tống Văn Công. Nhưng, theo tôi, câu trích dẫn trên của cụ Hồ không phải là vấn đề cốt lõi của dân chủ. Câu nói đó chỉ thể hiện một khát khao từ bao đời của người bị trị muốn kẻ cai trị phải có tư cách và bổn phận đúng đắn. Cách đây hơn hai ngàn năm, Khổng Tử và Mạnh Tử đã thể hiện khát khao này rồi. Khổng Tử thì nói “Quân quân, thần thần” nghĩa là nếu kẻ làm vua không có tư cách của người lãnh đạo đất nước, không giúp ích được cho dân thì kẻ làm vua đó không còn là vua nữa. Còn Mạnh Tử thì bạo liệt hơn, khi được hỏi: “Bề tôi giết vua, có được không?”, ông đã trả lời với ý là: “Giết một kẻ làm vua mà tàn ác thì chả có tội gì cả” (nguyên văn: Tặc nhân giả vị chi tặc, tặc nghĩa giả, vị chi tàn. Tàn tặc chi nhân vị chi nhất phu. Văn tru nhất phu Trụ hỹ, vị văn thí quân giã). Nhưng việc giết được một ông vua tàn ác hay thậm chí đánh đổ một chính phủ hại dân vẫn không phải là biện pháp để đảm bảo có được một ông vua hay một chính phủ tốt hơn.
Theo tôi cốt lõi của dân chủ nằm ở chỗ phải xây dựng được các định chế dân chủ (democratic institutions) và đảm bảo cho sự vận hành (practice) các định chế đó được đúng đắn, đầy đủ, không bị cắt xén hay bóp méo nhằm đảm bảo để những người nắm quyền là những người được lựa chọn từ những người có khả năng nhất trong xã hội và họ phải có trách nhiệm trước xã hội. Nói một cách giản dị là phải tạo ra các công cụ để người dân – người bị trị có thể “đuổi được chính phủ” bất kỳ lúc nào họ muốn.
Xem lại thời cụ Hồ cầm quyền thì tất cả bốn thứ quyền lực cơ bản của xã hội (quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp và đệ tứ quyền là báo chí) đều nằm cả trong tay của “Đảng ta” (đảng của cụ Hồ) rồi, còn việc hội họp, biểu tình hay lập hội đều trở thành những việc bị cấm ngặt, thì nhân dân còn lấy gì để “đuổi chính phủ” như cụ Hồ khuyên nhủ. Và ai còn dám làm theo lời cụ Hồ để đi “đuổi chính phủ” khi mà mới chỉ góp ý riêng với cụ thôi mà đã suýt chết rồi.
VOA: Theo ông ĐCS VN có khả năng, ý chí để dân chủ hóa đất nước hay không?
Bác sĩ Phạm Hồng Sơn: Khả năng luôn là một vấn đề tiềm ẩn đối với mọi cá nhân và tổ chức. Còn về ý chí thì cho đến nay tôi không thấy dấu hiệu nào cho thấy ĐCS VN có ý muốn dân chủ hóa đất nước. Từ khoảng 2 năm trở lại đây ĐCS VN còn gia tăng các biện pháp kiểm soát, bóp nghẹt thông tin và đã tỏ rõ sự ác cảm, thù ghét ngay cả các hoạt động tư vấn, phản biện thẳng thắn của các trí thức vẫn còn có thiện cảm với ĐCS VN. Ngay những tài liệu, văn kiện chuẩn bị cho Đại hội XI sắp tới của ĐCS VN đã được công khai hóa cũng không cho thấy có một dấu hiệu thay đổi tiến bộ nào. ĐCS VN vẫn giữ nguyên tính độc quyền về quyền lực và vẫn thể hiện rõ ý đồ tiếp tục kiểm soát, ngăn cản các quyền tự do của người dân nhưng lại không hề nói gì đến nguy cơ Tổ quốc đang bị Trung quốc thôn tính.
Do đó, bất kể ĐCS VN có khả năng và ý chí như thế nào thì, theo tôi, yếu tố quan trọng của dân chủ hóa đất nước vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào ý thức và hành động của dân chúng. Sẽ chả bao giờ có dân chủ nếu người dân nào cũng trông chờ hay thờ ơ với những vấn đề chung của xã hội.
VOA: Vậy nhân dân lấy đâu ra công cụ để “đuổi” một chính phủ đã cướp hết tứ quyền rồi?
Bác sĩ Phạm Hồng Sơn: Vâng, đúng là nghe qua thì thấy hoàn toàn bế tắc. Nhưng như ông Václav Havel-Tổng thống đầu tiên của Tiệp Khắc thời hậu cộng sản, đã nói “quyền lực của không quyền lực” (power of no power), ý là người không có quyền cũng vẫn có quyền hay sức mạnh có thể làm thay đổi cả một hệ thống chính trị. Hay nói như triết lý Trung Hoa là “Đẩy thuyền đi là dân mà lật thuyền cũng là dân”. Những phát biểu này không chỉ có tính chất động viên, cổ vũ mà nó có cơ sở thực tế.
Nhìn kỹ hơn chúng ta sẽ thấy mỗi người dân chúng ta đều đang nắm trong tay những quyền năng rất quan trọng mà khó có kẻ cầm quyền nào có thể ngăn chặn được hoàn toàn. Ví dụ như quyền tự tìm hiểu sự thật ngoài những thông tin của hệ thống truyền thông nhà nước, quyền vạch trần sự dối trá, quyền nói cho nhau, truyền cho nhau sự thật, quyền phản đối hay bất tuân các chính sách có hại cho xã hội hay những lời kêu gọi mỵ dân, quyền không tham gia vào các hoạt động dân chủ giả hiệu (như bầu cử không có ứng cử tự do), quyền yêu thương, động viên, chia sẻ khó khăn giữa những người bị trị với nhau v.v. Đó là những quyền năng cơ bản nằm ngay trong tay của người dân và có tác dụng dẫn đến những quyền năng lớn hơn khác mà bất kỳ chế độ phi dân chủ nào từ cổ đến kim đều rất e ngại. Bằng cớ là những kẻ độc tài luôn làm mọi cách để ngăn không cho người dân nhận thức hay thực hiện được những quyền năng đó.
Vậy vấn đề là người dân trước tiên phải nhận thức được và tự tin vào sức mạnh của quyền năng tự có và từng bước đoàn kết, nỗ lực để cùng nhau giành lại các quyền cơ bản từ tay những kẻ cầm quyền độc đoán. Xã hội Việt Nam đã bắt đầu có dấu hiệu của sự nhận thức đó và nỗ lực đó rồi, tuy nhiên còn yếu và chưa đủ. Nhưng cái gì chả bắt đầu từ ít và yếu.
VOA: Cám ơn Bác sĩ Phạm Hồng Sơn đã có nhã ý dành cho chúng tôi cuộc phỏng vấn quí báu này. Rất mong sẽ lại có dịp trao đổi với ông về các vấn đề đất nước trong thời gian sắp tới.
Khi đăng lại bài vở từ Dân Luận, rất mong các bạn ghi rõ nguồn và chèn đường dẫn (link) tới trang Dân Luận để giúp chúng tôi phát triển. Xin chân thành cảm ơn!
Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn
34 phản hồi
I."Sự thật trong qúa khứ", như của tác giả PHS (bài viết xúc tích hiếm có, nhưng sót) - Bắt đầu từ năm nào?
a)Năm cụ Hồ về (1941) mới có sự thật? hay b) Năm có tư tưởng Mác-Lênin (có trước đó xa, 1922-23)...vào VN? hay c) Năm có Hiến Pháp '46?
Xin nhắc, cụ Hồ KHÔNG hề đem chủ nghĩa Mác vào VN ("Các ông Xít, ông Mao...đã nói rồi, tôi không cần thêm").
Cụ theo cụ Xít, cụ Mao...chứ nào theo Mác-Lê?
(Những người đem lý luận chủ nghĩa Mác chống MTBD (năm 1936-38), bị cụ đang ở bên Tầu, gửi thư cảnh cáo, rồi cho mò tôm cả. Hỏi ông Trần Văn Giàu!).
Đó là sự thật.
Lịch sử VN mà vừa làm "cách mạng 2 giai đoạn" (CM Tư sản đã, rồi Vô sản sau...kiểu Lassalle, Kaustky, Beinstein); vừa "Xã hội chủ nghĩa trong 1 nước", của Stalin; vừa nhăng cuội với thuyết "Cách mạng Thường trực", của Trotsky - thì tréo cẳng ngỗng.
Hai CM song hành...nhập nhằng như một, thì thành CM kiểu cụ Hồ...ư?
Có không? - Tức là phải chăng, Cụ chuyên môn lúc nói thế này, lúc nói thế khác? Bám cái dép râu của CỤ năm 1941, bàn chuyện dân chủ năm 2013...ư?
II. Muốn xây dựng dân chủ, thì phải học, phải hiểu đã, rồi mới xây. Không có Dân chủ chung-chung:
-Mỹ, Ý, Nhật, Đức, Anh, Pháp ...cũng dân chủ cả đấy, mà sao có Thế Chiến?
-Hitler, Musolini nó ngu à, mà không đề cao dân chủ, giải phóng thuộc địa?
-Tojo ngu à, mà thuyết Đại Đông Á không biết đề cao dân chủ...khỏi ách da trắng thực dân? - Làm cho các nước Á châu thuộc địa hi vọng, sẽ ngóc đầu dậy?
Năm mới năm me, chúc các nhà Dân chủ VN nghiên cứu & lý luận thắng lợi!
Tôi rất đau buồn khi biết tin Bà Liêng, thân mẫu chị Tần, tự thiêu chết. Một sự mất mát to lớn !
Tuy nhiên tôi nghĩ Bà Liêng nên sống, phải sống để lên tiêng công khai, vận động khắp nơi để phản đối chính quyền VN trong việc bắt giam, đàn áp những người bị bắt giam tùy tiện như chị Tần, anh Điếu Cày, ông CHHV, và bao nhiêu người khác
Các bà mẹ cần phải sống để lên tiếng mạnh mẽ, để bảo vệ công lý cho VN.
Bà Liêng mẹ chị Tần chẳng phải là một bà mẹ Việt nam sao?
Có vài điểm muốn chia sẽ với Ngự và các bạn.
1. Công dân có quyền tham chính. Nói thế có nghĩa là có quyền bầu cử và ứng cử. Khi có quyền bầu cử và ứng cử rồi thì hệ quả của nó là dân chủ.
4. Nhà nước chịu trách nhiệm trước công chúng. Có trách nhiệm hay không có trách nhiệm gì thì phải có cái rốt cục phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình thì nhà nước mới trong sạch.
5. Công khai và minh bạch. Có công khai mà thiếu minh bạch thì cũng bằng thừa.
Nhưng quan trọng hơn cả là:
4. Bầu cử tự do và công bằng theo định kỳ. Cái này Ngự thiếu ý "regular" mà nhà nước chuyên chính độc tài bây giờ và bầy tôi ruột thịt đã và đang dùng cái cuộc bầu cử quốc hội có tính dân chủ 1946 dể ngụy biện cho cái dân chủ tuyệt vời của nhà nước hiện nay. Chết người là chổ này đây. Giả sử đảng CSVN không ngoan tổ chức bầu cử đột xuất vì các đảng phái khác chưa có thời gian chuẩn bị thì dảng CSVN có cơ hội chiến thắng trong 1 cuộc bầu cử tự do và công bằng rồi cứ thế cầm quyền mà không tổ chức bầu cử theo định kỳ thì mọi chuyện lại như xưa.
Cả DL và CDVN đều có chủ trương đấu tranh ôn hòa, không bạo động , không đổ máu. Đây là một chủ trương đúng đắn, nhưng liệu kết quả thế nào? Có đạt mục đích không?
Nhiều người cứ nghĩ những người đã quen cầm súng thì thích đánh nhau. Đây là suy nghĩ chủ quan và hoàn toàn sai lầm. Trước kia, hồi còn chiến tranh Bắc- Nam, nhiều người phải ép đi cầm súng đấy chứ. Một ngày ở chiến trường yên tĩnh là một ngỳ quý đối với người lính, ai cũng nghĩ thế. Những người đã một thời cầm súng biết rất rõ thế nào là chiến tranh. Xin nhắc lại định nghĩa về người lính của chúng tôi như sau: người lính là kẻ sát nhân không bị luật pháp xét xử mà còn được khuyến khíc và tuyên dương.
Nay không đáu tranh đổ máu mà cứ gõ cạch cạch rồi gửi đi góp tiếng nói đòi dân chủ, đòi công bằng thì chẳng biết đến bao giờ mới được? Lêiuj nhf cầm quyền có tự rời ghế quyền lực hay không?
Theo như các còm thì dân chủ là phải có đa đảng, tôi thấy hiện nay trên thế giới có ba loại nhà nước, đó là nhà nước đa đnagr, nhà nước độc đảng và nhà nước không đảng. Các quốc gai không đảng như Butan, Brunei vẫn có dân chủ đấy thôi, vì không thấy ai lên án. Vậy nếu ta không đấu tranh đa đảng thì ta chọn con đường không đngr. Trong lịch sử nước ta thì trải qua 4000 năm nhưng chỉ 82 năm có đảng, dân tộc ta vẫn tồn tại khi chưa có đảng. Vậy ta lập ra đảng để làm gì? Nếu như được đa đảng như nhiều nước trên thế giới là theo trào lưu chung thì tốt, nhưng nếu không được thì ta chọn con đương không đảng. Cụ Nguyễn TRãi trước kia cũng dạy người trong một nước thì đừng nên lập các đảng phái gây chia rẽ mà moị người nên đoàn kết với nhau.
Trên thế giới cũng có nước có tới hai đảng CS như Ấn độ. Nhưng dù đa đảng hay không đảng thì mọi người phải bình đẳng với nhạu, phải thượng tôn pháp luật. Hiện nay tuy nước ta có một đngr nhưng trong nội bộ đngr lại có hiện tượng khuynh đnr, nghãi là cùng một đảng nhưng có nhiều khuynh hướng khác nahu, tạo nên lợi ích nhóm đấu đá nội bộ, gây chia rẽ. Làm thì ít đấu đá thì nhiều, đẫn đến kinh tế ngày càng suy thoái, đời sống nhân dân ngày càng khó khăn. Hiện tượng cát cứ đã manh nha. Ngay một xã bé tẹo cũng năm bè bẩy phái, có hiện tượng trên hô hào đại đoàn kết, về tỉnh thì trung đoàn kết, đến huyện thì tiểu đoàn kết, xuống xã thì mát đoàn kết, dân nai lưng ra làm để các quan chức đấu đá và vơ vét. Biết vậy nhưng không biết làm thế nào? Biết mà không biết cách tháo gỡ cũng là căn bệnh chung của nhà nước CS từ trên xuống dưới.
Tôi chỉ mong các bác tài cao học rộng tìm ra biện pháp tháo gỡ. Ai có tài thì tìm ra những nguyên nhân cụ thể làm cho đất nước ta thụt lùi, chậm phát triển. Còn nói về cụ Hồ thì trước kia ông Nguyễn Tường Tam (Đảng Đại Việt) đã phải khuyên cụ "Nấu xáo xin đừng nấu xáo voi". cụ chỉ nói thôi, nói thì hay, nhưng làm ngược lại, vì vậy có người đã bảo cụ tự đặt tên mình là HỒ CHỈ MINH, tức MÌNH CHỈ HÔ, người dân xứ Nghệ phát âm chệch ra là Hồ Chí Minh. "Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ", trên lời nói thì như thế nhưng trong thực tế thì dân chưa kịp đuổi chính phủ thì chính phủ đã cho công an và lưu manh côn đồ đuổi dân để cướp đất. Dân sợ chính phủ phải chạy trốn ra nước ngoài thì chính phủ đuổi bắt dân như đuổi bắt nô lệ thời trung cổ. Tất cả những hiện tượng này chỉ thấy ở cá nước CS.
Can bác, bác ơi. Nếu bác trẻ lại thì đừng cầm súng, hãy giúp Dân Luận nâng cao dân trí, giúp phổ biến quyền con người, để thay đổi xã hội một cách ôn hòa bác ạ! Việt Nam trải qua quá nhiều chiến tranh rồi bác ạ, để mẹ Việt Nam được yên!
Vô cùng cám ơn bác Cách và bác Ngự đã mở mang kiến thức cho tôi (và có thể cho nhiều người khác). Nếu không có DL thì làm gì có sự mở mang kiến thức cho người dân như thế này (dân trí).
Như vậy thì còn chế độ CS độc đảng thì làm gì có dân chủ, làm gì có tự do bình đẳng. CNCS đối lập với dân chủ, nhân quyền, dân làm gì "có quyền đuổi chính phủ", làm gì có thể thực hiên như cụ Hồ đã nói. Cụ chỉ nói miệng. Nhận xét về cụ Hồ nói riêng và CS nói chung thì đúng như lời ông Nguyễn Văn Thiệu đã nói trước kia "Đừng nghe CS nói, hãy xem CS làm".
Nhiều người chúng tôi thật hối hận đã không tiếc xương máu để góp phần đuổi ông Thiệu cũng như đuổi nền dân chủ, đuổi tự do ra khỏi biên giới nước ta. Thế là cả một thế hệ ngu đã tự "đem dây buộc vào mình", đổ xương đổ máu để chuốc lấy mất dân chủ, mất tự do. Nay phải theo lời dạy của cụ Hồ "không có gì quý hơn độc lập tự do", không tiếc xương máu một lần nữa. Nhưng khi mở mắt thì lại là lúc sắp nhắm mắt, chúng tôi đành ngậm ngùi than thở như nhà thơ Tố Hữu "Nếu trẻ lại, tôi lại đi làm CM". Nếu còn trẻ lại (hoặc nếu ai giương cao ngọn cờ) chúng tôi lại đi cầm súng một lần nữa. Vì độc lập tự do của dân tộc, chúng tôi không tiếc máu của mình.
Ý kiến của ông Hồ "Nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ." rất khó cho dân, mị dân. Tôi phản đối ý kiến này.
Vì lẽ :
- phải chứng minh được chính phủ làm hại dân thì dân mới có quyền đuổi. Làm hại đến mức độ nào ? Ai xét xử ? Nếu không chứng minh được thì chính phủ cứ việc ngự trị mãi hay sao ? Ông Trương Tấn Sang khẳng định : qua ban kiểm tra trung ương mới có thể xác định tham nhũng hay không cho dù trước mặt ông Sang một cái biệt thự to đùng, hoành tráng
- chữ "đuổi" : thiếu hẳn tính nhà nước pháp quyền thông qua cơ chế bỏ phiếu tín nhiệm, ứng cử, bầu cử. Có lẽ ông Hồ đang nói câu này đối với dân nghèo, dân ít học, mang tính mị dân bạo lực hơn là tính dân chủ pháp quyền
HCM: "Nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ."
PHS: "...phải tạo ra các công cụ để người dân – người bị trị có thể 'đuổi được chính phủ' bất kỳ lúc nào họ muốn."
Những khác biệt của hai ý kiến này rất đáng lưu tâm. Và tôi cho rằng ý kiến của BS Phạm Hồng Sơn mới thật sự hữu dụng.
Thứ nhất, tiền đề "chính phủ làm hại dân" không còn được đặt ra. Có chính phủ nào tự nhận là đang làm hại dân? Có chăng, họ tự nhận làm sai và đòi... làm lại! Người dân không cần phải chứng minh việc đó, tránh phải đi vào những cuộc luận chiến khi mà các cơ quan ngôn luận đều nằm trong tay nhà nước. Họ chỉ cần những cuộc bầu cử tự do.
Thứ hai, muốn có dân chủ thì phải xây dựng được các định chế cần thiết. Định chế luôn được xây trên các quan niệm, do đó nếu người dân chưa có đầy đủ quan niệm về các định chế cần thiết, thì nền dân chủ vẫn chưa được xây xong.
Thứ ba, yếu tố "bất kỳ lúc nào họ muốn" mới chứng tỏ tính chất dân chủ thực sự. Còn phải chờ thời, nghĩa là người dân còn phải chấp nhận một diễn ngôn chính trị, mà qua đó, thế lực đương trị bằng một cách nào đó, giải thích bây giờ chưa phải lúc (rồi sẽ tới lúc, còn bây giờ mà đòi hỏi thì chỉ là "lợi dụng dân chủ"!)
Tóm lại, ý kiến của ông Hồ Chí Minh về việc "đuổi chính phủ" có một vài kẽ hở mà nhà cầm quyền có thể lợi dụng để tự biện -- và họ đang làm như vậy từ lâu.
Nay tôi xin có vài ý kiến về hai giai đoạn CM từ khi cụ Hồ lên nắm quyền và vài nhận xét về cụ Hồ,
Vào những năm đầu của thập niên 60 thế kỷ trước, ngay trong các trường đại học, khi học về lịch sử Đảng, có sinh viên đưa ra ý kiến là ta tiến hành cuộc cách mạng vô sản (hay cách mạng XHCN) ngay từ khi cướp chính quyền thì cán bộ giảng dạy (hồi đó gọi các giảng viên như thế, từ "cán bộ giảng dạy" thay cho từ giáo sư là sáng kiến của giáo sư nhà triết học Trần Đức Thảo) bảo thế là nhầm vì không hiểu rằng lúc đầu ta làm CM dân chủ tư sản, sau đó mới làm CM XHCN, ý này không chỉ được giảng dạy trong các trường đại học mà ngoài xã hội cũng có ý kiến như vậy. Nhưng sau đó báo Nhân dân đã chỉnh lại là hai cuộc cách mạng chỉ là một mà vì sách lược, giai đoạn đầu ta gọi tên như thế, sau đổi thành CM vô sản vì cả hai cuộc CM này đều do giai cấp công nhân lãnh đạo. Rõ ràng đây là thủ đoạn của ông Hồ chí Minh. Lúc CM còn trong trứng nước thì hô hào toàn dân đứng lên đánh đổ phong kiến và thực dân giành độc lập, thực hiên khẩu hiệu "bài phong phản đế", điều này phù hợp với ý nguyện toàn dân vì dân ta đã sống trong đêm trường
của chế độ phong kiến nửa thuộc địa, chịu bao nhiêu nỗi thống khổ. Nhưng sau khi giành được nửa nước thì ta tuyên bố thẳng thừng là ta làm CM XHCN thực hiện chuyên chính vô sản, "độc lập trong phe XHCN do Liên xô lãnh đạo". Thật lạ kỳ lại có cái thứ độc lập mà lại do (bị) nước khác lãnh đạo. Như vậy khi ta đánh đổ chế độ thực dân Pháp thì cụ Hồ đã thay chế độ mẫu quốc bằng chế độ huynh quốc, chẳng khác nào "đuổi hùm phía trước, rước beo phía sau". Cụ nói thế, ai phản biện vạch ra cái sai thì bị chụp ngay cho cái mũ phản động.
Còn con người cụ Hồ thì có thể thấy là cụ "hai trong một", nói thì hay lắm, đánh vào những khao khát của dân ta là độc lập và dân chủ. Rõ ràng làm CM dân chủ tư sản thì phải thực hiện dân chủ, có nhiều đảng phái trong chính phủ, thu hút được một số nhân sĩ yêu nước và quan lại dưới chế độ cũ như cụ Huỳnh Thúc Kháng, Phan Kế Toại và Hồ Đắc Điềm... Nhưng khi đủ lông đủ cánh được Liên xô và Trung quốc tiếp hơi thì cụ trở mặt, đòi độc quyền lãnh đạo. Trước 1975 miền Bắc có hai đảng khác là Đảng Dân chủ đại diện cho giới kinh doanh và Đảng Xã hội đại diện cho giới trí thức, có các ông tổng thư ký là Nghiêm Xuân Yêm và Nguyễn Xiển. Hai đảng này tồn tại cho mãi đến cuối những năm 80 của thế kỷ trước. Thực ra Đảng CS cho các Đảng ấy tồn tại cũng chỉ là sách lược và ngụy trang nước ta có dân chủ chứ hai đảng này chẳng có vai vế gì trong xã hội, ngoài việc phục vụ cho ý đồ của Đảng là thu hút giới trí thức và giới kinh doanh. Điều này lại thấy rõ một thủ đoạn nữa của ông HCM. Chế độ thì độc tài, kinh tế thì bao cấp, "kế hoạch hóa", xóa bỏ hẳn kinh tế tư nhân vì sợ đó là mầm mống tự phát tiến lên CNTB. Điều này làm cho sản xuất đình đốn, đời sống khó khăn, nói chung là chế độ này dã kéo lùi lịch sử, nhà nước cấm cả những người buôn thúng bán mẹt (vẫn cái luận điệu để tự do buôn bán sẽ tự phát tiến lên CNTB). Người nông thôn đem gánh bún ra thành phố bán thì bị công an dẫm đạp, rất dã man, người nào đem vài cân gạo ra bán cũng bị quản lý thị trường tịch thu vì "vi phạm chính sách lương thực", có người bị tịch thu thì khóc dở mếu dở, trông rất thương tâm. Cụ Hồ hùng hồn nói "Không có gì quý hơn độc lập tự do" nhưng dân không được tự do ăn, không được tự do đủ mặc, không được tự do mua sắm, mà bị xiết chặt bởi cái vòng tem phiếu như có trang mạng đã nêu. Hồi đó khốn khổ lắm. Có điều nghĩ lại thấy buồn cười và lẩm cẩm là người ở hậu phương khoe đời sống khấm khá với người ở chiến trường để người đi đánh nhau yên tâm chiến đấu là nhà đã mua được xe đạp, mà lại khoe trên Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam qua mục nhắn tin cho cả thế giới biết. Với chính sách ngu dân bần cùng hóa nhân dân để dễ trị, dễ hướng họ đi theo con đường mà Đảng đã vạch ra, cứ vài năm lại đổi tiền một lần, mà đổi có giới hạn, số thừa không đổi được thì đem nhóm bếp hoặc giữ làm kỷ niệm, khi đổi thì mệnh giá tiền mới gấp 10 lần tiền cũ, nhưng sau đó thì giá tiền mới lại rút xuống có khi không bắng 1/10 tiền cũ.
Có lẽ cụ Hồ cũng bắt chước người Tây là "hãy làm theo lời tôi nói chứ đừng làm như tôi làm" đó là về đời tư của cụ. Chứ còn "sự nghiệp cách mạng" thì không phải như cụ viết "Tôi dắt năm châu tới đại đồng" (thơ đề ở Côn Sơn Kiếp bạc) khi cụ so sánh mình với Đức Thánh Trần Hưng Đạo)
Để nhận xét khái quát về cụ (anh hùng dân tộc) thì tôi mượn lời một ông tiến sĩ đang công tac tại Bảo tàng HCM: "Cái mặt nạ đeo lâu ngày nó cũng phải rơi". Theo lời những cụ già đông hương với cụ ở làng Sen thì cụ sinh vào giớ dần, ngày dần, thán dần, năm dần, nên sau này không làm vua cũng làm chúa. Tháng dần âm lịch chỉ có thể là cuối tháng 1 dương lịch hoặc tháng 2 dương lịch, không thể là tháng 5 (nay báo chí cứ đến tháng 5 dương lịch lại ồn ào kỷ niệm ngày sinh Hồ chủ tịch, thế là bị cụ Hồ Lừa (Hồ lừa). Đúng là cụ làm chúa tể rừng xanh, đầy gai góc và mọi rợ.
Có một điều lạ kỳ là trước kia càng có bề dầy về thời gian thì nước ta càg biến từ dân chủ tư sản sang độc tài gọi là chuyên chính vô sản. Nhưng thời gian gần đây thì càng có bề dầy về thời gian xây dựng CNXH thì cái nhà nước CS lại tiến gần tới thế giới tư bản và ta đang xậy dựng CNXH trên cơ sở nhờ các nước tư bản giẫy chết viện trợ và đầu tư, biểu hiện rõ nhất là biến dần về kinh tế. Nhà nước CS cố níu kéo bằng cái đuôi định hướng XHCN, thành ra kinh tế thị trường định hướng XHCN, giống như đẻ con trai lại nuôi dưỡng và cho ăn mặc theo kiểu con gái, thành ra nó là đứa PD, có mầm mống của bệnh SIDA ngày càng trầm trọng, hết thuốc chữa, thì cứ xem hàng vạn công ty đang phá sản thì rõ, chỉ có chết dần, chứ cứu chữa làm sao được, nó đang bị SIDA đấy. Nhà chính trị thì vừa một tay giơ quyển sách Mác Lênin tuyển tập chứng tỏ kiên định đường lối XHCN, một tay chìa ra vay vốn ODA của các nước tư bản, kiểu "vừa đánh đĩ vừa sợ mất trinh". Ông Trong Lú là một cái tay, ông Ba Dũng là một cái tay của một thân thể vừa gầy guộc vừa ghẻ lở bốc mùi hôi thối.
Ông Trọng Lú đi đâu cũng rao giảng "tiến lên CNXH là quy luật" nhưng cái quy luạt đó chỉ trên lý thuyết, còn cái quy luật của thực tế và cũng là của tự nhiên là "đi theo con đường TBCN là quy luật". Rồi đấy mà xem "ai thắng ai?"
Tôi searched trên net thì có một số posts giải thích nguyên tắc dân chủ một cách ngắn gọn, tôi tạm dịch sang tiếng Việt như sau:
1. CITIZEN PARTICIPATION (dân chúng tham gia vào việc quản lý đất nước)
2. EQUALITY (Công bằng)
3. POLITICAL TOLERANCE (Cởi mở về chính trị)
4. ACCOUNTABILITY (chính quyền và dân chúng có trách nhiệm)
5. TRANSPARENCY (tất cả mọi sự đều công khai)
6. REGULAR FREE AND FAIR ELECTIONS (bầu cử tự do và công bằng)
7. ECONOMIC FREEDOM (tự do kinh tế)
8. CONTROL OF THE ABUSE OF POWER (có cơ chế kiểm soát sự lạm quyền của
chính phủ
9. BILL OF RIGHTS (quyền công dân - theo chế độ ở Mỹ)
10. ACCEPTING THE RESULTS OF ELECTIONS (chấp thuân kết quả bầu cử)
10. HUMAN RIGHTS (tôn trọng nhân quyến)
11. MULTI PARTY SYSTEM (Đa đảng)
12. RULE OF LAW (Thượng tôn luật pháp).
Nguồn: www.lawanddemocracy.org/pdffiles/amazing.prin..pdf
Bác có thể tham khảo thêm một tài liệu soạn bởi trường đại học Stanford dùng trong công tác giáo dục khi Mỷ còn ở Iraq. Tài liệu này nhấn mạnh nguyên tắc dân chủ ở Mỹ. http://www.stanford.edu/~ldiamond/iraq/DemocracyEducation0204.htm
Thêm tài liệu về nguyên tắc dân chủ trên web (dựa vào nguyên tắc dân chủ ở Mỹ): http://www.civiced.org/pdfs/books/ElementsOfDemocracy/Elements_Subsection3.pdf
Dân Luận từng có nhửng thảo luận và các bài viết về dân chủ (tìm trong Thư Viện Dân Luận), bác có thề tham khảo ở đây:
http://danluan.org/node/855
http://danluan.org/node/5697
@ Admin: Nhân đây, tôi củng xin đề nghị với bác Admin là hiện này, ban điều hành DL có thêm người, bác có thể cho update Thư Viện Dân Luận, và đặt một chủ đề DÂN CHỦ LÀ GÌ ở Thư Viện để archive các bài có liên quan đến dân chủ cho bạn đọc dể tham khảo.
Có hai nguyên tắc cơ bản chung nhất của dân chủ là bình đẳng và tự do. Mỗi nền dân chủ đương đại có thể có thêm những nguyên tắc khác nữa.
Bình đẳng tức là mỗi người dân đều bình đẳng trước pháp luật (chẳng hạn như khi ông giáo sư luật học kiện ông thủ tướng thì ông thủ tướng phải ra tòa để tự bào chữa, trừ khi có luật miễn cho phép người đang giữ chức vụ công cử tạm hoãn vụ án cho đến khi mãn nhiệm). Người dân ở đây cũng bao gồm những thực thể mang tính pháp nhân như các công ty. Và chính phủ cũng có thể bị kiện và phải ra tòa.
Tự do tức là người dân được những định chế pháp lý (như hiến pháp) bảo đảm cho họ những quyền căn bản gồm các "quyền không bị" (chẳng hạn bắt giữ vô hạn định không xét xử) và "quyền được làm" (chẳng hạn đi biểu tình). Và chính phủ cũng không được nhân danh chủ nghĩa hay gì khác để vi phạm những quyền này.
Các nền dân chủ hiện đại nhất có thể có thêm các tính chất được nâng lên hàng nguyên tắc như đa nguyên, xã hội dân sự, quyền thỉnh nguyện (đưa vấn đề lớn ra trưng cầu dân ý), v.v.
Trên đây là vài điều sơ đẳng về dân chủ. Các bác Trí Luận và Phạm Hồng Sơn có thể có những kiến giải khác, chuyên môn hơn.
Vâng, thì độc đảng mới không có tham nhũng, mới bảo đảm công bằng và dân chủ, mới bảo đảm quyền được nói lên chính kiến của mình .
Có phải thế không bác tên-toàn-phụ-âm ?
Nhìn chung nội dung bài này (cả phỏng vấn và trả lời) khá hay. Về phiá phỏng vấn thì đưa ra những câu hỏi là những vấn đề mà nhiều người muốn biết (đáp ứng được yêu cầu của quần chúng). Phần trả lời thì mạch lạc, rõ ràng, tuy hơi dài, đôi chỗ rườm rà, nếu ngắn gọn hơn chút nữa thì tốt.
Riêng có điều này tôi thắc mắc, muốn biết thật rõ, nếu bác nào biết thì chỉ giáo cho tôi, đó là có 3 lần bác sĩ PHS nhắc tới "nguyên tắc cơ bản của dân chủ". Vậy "nguyên tắc cơ bản của dân chủ" là gì?
Ý của bác có cái bút danh dài dằng dặc toàn phụ âm mybbcvn nói là bác sĩ thì làm nghề bác sĩ, cứ chữ bệnh, chớ làm chính trị. Tôi không tán thành quan điểm này, trong thực tế thì chủ tịch UBHC (hay ủy ban quân quản gì đó hồi mới tiếp quản thủ đô, nay đổi thành UBND) là bác sĩ Trần Duy Hưng, ông làm tốt và có tâm, có trình độ hơn mấy ông chủ tịch UBND sau này. Các ông CT UBND sau này ít nhiều mang tính lưu manh và tắc trách, ít quan tâm tới "nỗi niềm" của dân. Ông bác sĩ TDH đúng là một trí thức chân chính.
Hiện nay trong làng văn có bác sĩ Vũ Quần Phương là người bình thơ còn hay hơn cả các ông tiến sĩ giáo sư văn học.
Hồi đầu thế kỷ trước ở Trung quốc có ông Lỗ Tấn đang học ngành y để trở thành bác sĩ, đã bỏ và chuyển sang làm nhà văn và nhà tư tưởng cũng như nhà chính trị. Ông cho rằng làm bác sĩ chỉ chữa được căn bệnh cho người, nhưng làm nhà văn, làm chính trị thì chữa được bệnh cho cả xã hội.
Phần nói về nội dung bài liên quan tới cụ Hồ thì tôi sẽ nói sau, vì sợ viết xong còm, bấm vào ô "xem trước" thì lại có trang trả lời "bấm vào đây để đi tiếp", giở lại trang cũ để gửi đi thì bị xóa sạch, ngày hôm nay tôi đã bị máy "vố" như thế.
Xin nhẮc lại một lần nữa, bác nào biết "nguyên tác cơ bản của dân chủ" là gì thì giải đáp giúp tôi. Cám ơn. Chẳng rõ bác Trí Luận, một trí thức nổi tiếng có biết không? Hy vọng bác trả lời giúp.
Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng cần phải, cần được phát triển song song với dân chủ văn minh. Không có vấn đề trước và sau đâu bác ạ.
Cái trước và sau đang xẩy ra ỏ VN làm cho VN tụt hậu trên rất nhiều phương diện. Như giáo dục, y tế, xã hội, nhân quyền.......
Làm cho khoảng cách giữa người nghèo và người giàu càng ngày càng xa nhau.
Nhiều người trong giới lãnh đạo đảng CSVN cũng đã úp mở về một nền dân chủ thực sự cho Việt nam trong tương lai. Nhưng họ viện dẫn nhiều lý do khác nhau chưa thể thực hiện dân chủ cho Việt nam trong giai đoạn này để tiếp tục cầm quyền. Một số thực sự lo sợ bất ổn chính trị sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế và náo loạn xã hội. Tuy nhiên, phần lớn chỉ dùng yếu tố bất ổn để tiếp tục nắm quyền để trục lợi là chính. Thực tế tại Việt nam cho thấy không phải chỉ có tầng lớp lãnh đạo trung ương mới có nhiều đặc quyền đặc lợi mà ngay cả đảng viên cấp xã ấp cũng có thể dùng tư thế đảng viên của mình để kiếm lợi cho bản thân và gia đình. Đây là lý do chính khiến cho giới cầm quyền bây giờ ngăn cản đất nước trở thành một quốc gia dân chủ. Vì thế, những người đấu tranh cho dân chủ không cần phải dựa vào uy tín hay ngụy tạo tư tưởng hay chủ trương dân chủ của ông Hồ Chí Minh để cổ vũ cho dân chủ.
Ông Phạm Hồng Sơn, trong phần phát biểu trên, khi cho rằng thời gian đầu của nhà nước VNDCCH, ông Hồ Chí Minh có vẽ đã tạo dựng một số định chế dân chủ cho Việt nam nhưng sau đó mới mất dần tính dân chủ để trở thành một thể chế độc tài. Đây có lẽ là nhận định sai lầm vì thiếu am tường lịch sử giai đoạn 1945-46 chứ không phải ông Sơn muốn dùng uy tín của ông Hồ Chí Minh để cổ vũ cho nền dân chủ cho Việt nam.
Thực tế thì tình hình Việt nam giai đoạn trước và sau cuộc Cách mạng Tháng Tám cho thấy Việt Minh do ông Hồ Chí Minh lãnh đạo đã bị dồn vào thế phải nhượng bộ các đảng phái quốc gia khác của Việt nam tạo nên một chính phủ đa đảng sau cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên của VNDCCH. Nhưng sau khi ký hiệp định Sơ bộ với Pháp, Việt Minh đã thẳng tay đàn áp các đảng phái quốc gia trong chính phủ VNDCCH khiến cho hầu hết thành phần ngoài Việt Minh hoặc từ chức, rút lui hay quay trở lại chống Việt Minh. Tình hình chính trị giai đoạn này đã được ông Trương Nhân Tuấn trình bày rất mạch lạc trong phần II-1 và II-2 của bài viết góp ý với bài viết của ông Dương Danh Huy và Phạm Thanh Vân về Tính Pháp Lý của việc Thừa kế Hoàng sa và Trường sa.
http://danluan.org/node/13347#comment-62581
Hình như không phải chỉ có người theo dân chủ phải viện dẫn tư tưởng Hồ Chí Minh mà ngay cả cán bộ CS cũng luôn dùng ông Hồ làm bình phong cho mọi toan tính của họ.
@ mybbcvn:
Philip Rösler cũng là một ông bác sĩ đó bạn.Bạn chịu khó xem tin tức thế giới chút đi.
Một kẻ được ăn uống đầy đủ,đủ sức khỏe để làm các công việc nặng nhọc và được ông chủ ưu ái thì cũng vẫn chỉ là một kẻ nô lệ.Vậy cần phải có cơm ăn áo mặc đầy đủ rồi hẵng nghĩ đến hai chữ Tự do sao,theo bạn?
"Quân tử tranh năng,tiểu nhân tranh thực" ,thưa bạn!
NCM
mybbcvn,
Bạn và một số người khác có lẽ thuộc dạng ưu đãi của chế độ hiện nay cho nên không bao giỡ nghĩ đến kẻ khác, khó khăn hơn, có tài hơn, ...
Bạn có lẽ thuộc thế hệ lớn tuổi chăng cho nên rất cứng ngắc trong thay đổi tư duy và ngại đấu tranh qua bầu cử đa đảng và trực tiếp.
Việc lãnh đạo, điều hành, đóng góp ý kiến cho nhà nước là việc chung, quyền và trách nhiệm của tất cả mọi người của một đất nước, về điều này bạn không phản đối chứ ? Bạn hãy trả lời câu hỏi này, sau đó mới có thể bàn tiếp được
Hehe, ngày xưa Tôn Trung Sơn làm nghề gì trước khi làm chính trị vậy? Gandi làm nghề gì trước khi đấu tranh bất bạo động vậy? Có biết tại sao họ bất đắc dĩ phải đứng ra làm cách mạng không? Triều đình thối nát nhung nhúc sâu bọ lòng tham không đáy thì thằng dân có mà giàu bằng niềm tin. Trên đời này chẳng có thằng quan tham nào mà lại... thương dân nghèo, muốn thằng dân cũng giàu như nó đâu.
Nói cách khác Triều đình ta không bao giờ muốn dân ta giàu, vì dân giàu thì sẽ đe dọa vị trí độc tôn trí tuệ sáng ngời của Triều đình ngay. Nhưng giàu có là mơ ước của bất cứ ai nên dù Triều đình làm đủ trò để nhấn chìm đất nước trong nghèo nàn lạc hậu người dân vẫn tự luồn lách tìm cách vươn lên. Rõ ràng nếu không có cái Triều đình của nợ nào đó cản trở vơ vét thì dân ta giờ giàu có hạnh phúc lắm rồi, bác sĩ đâu cần đi làm cách mạng cho mệt.
Tôi không cần đọc bài viết và chẳng quan tâm bài viết này như thế nào . Nhìn anh minh họa là đủ hiểu bản chất của ng Up bài này lên !
1 vài câu như trên không thể chứng minh được điều mà nhiều người như bạn rất muốn làm, là đưa ra cái quy luật "dân chủ, đa đảng" => XH công bằng (tớ ko nói là văn minh vì nó có nguyên nhân là "dân trí" rồi, cái này khỏi nói cách làm sao có được, định nghĩa bạn đưa cũng là văn minh, cái này ko bàn cãi nhé).
Nếu nói rằng XH cứ dân chủ đa đảng mới có công bằng và không có tham nhũng (ko tham nhũng thì mới công bằng), thì bạn này không thể giải thích được với 1 loạt các thể chế dân chủ, ví dụ Philipines hay Indonesia ở gần VN, có dân chủ đa đảng sao vẫn tham nhũng? Chưa kể, các nước Đông Âu đa số nay đều là đa đảng dân chủ, Ba Lan, Tiệp, Ucraina... có chắc mấy nước đó không có tham nhũng và mức độ không trầm trọng như VN?
Tớ không nói đến dạng dân chủ không đảng, dù lịch sử loài người đã tồn tại dạng thức đó nhưng hiện tại dạng thức đó không thể tồn tại được. Khái niệm dân chủ tớ ám chỉ nghĩa là dân chủ đa đảng và đó là ý muốn của các nhà dân chủ của VN. Họ cũng không thích dân chủ một/không đảng, vì như thế chả khác nào gạt họ ra khỏi "đảng" và họ trở nên yếu đuối. (Singapore có thể nói là dạng dân chủ "gần như" một đảng).
Tham nhũng là căn bệnh mà mà nguyên do là nhiều yếu tố mà người ta vẫn chưa tìm ra để chuẩn trị, nhưng tiệt nhiên không phải chỉ mỗi là "dân chủ đa đảng". Ví dụ Singapore, tham nhũng cực ít như bảo nó là dân chủ đa đảng, nhiều người sẽ phản đối. "Dân chủ đa đảng" có thể giúp XH ít nhiều hạn chế được tham nhũng, nhưng nó không phải là cây đũa thần cho việc đó và người ta cần 1 số yếu tố quyết định khác (có lẽ là văn hóa hoặc văn minh, hoặc là giàu sang gì đó).
Admin của danluan là người có hẳn 1 mớ kiến thức và lý luận về cái này, anh ta có thể giải thích cho bạn. Tôi tin rằng anh ta cũng sẽ tán đồng ý kiến của tôi.
Trước hết mybbcvn nên hiểu thế nào là văn minh và dân chủ trước khi phê phán người khác.
Định nghĩa văn minh :
"chính sách của đất nước đó, muốn tồn tại vững vàng, nó phải thể hiện ý chí của số đông, số đông là người nghèo, người lao động" đây chính là một trong những thể hiện của dân chủ
Như vậy tiền đề để xã hội đạt được "đại đa số dân giàu, nước mạnh trong phát tiển bền vững mọi mặt, XH công bằng" là phải dân chủ và văn minh chứ không thể ngược lại.
Nếu không đặt dân chủ và văn minh lên trước, xã hội sẽ không công bằng, chỉ một thiểu số tham nhũng sẽ cực giàu, nước chỉ mạnh ... về quân sự vì xã hội độc tài sẽ quân sự hóa và công an hóa tối cao .
Hiện nay chẳng phải đảng CS đang đặt dân chủ lên trước là gì nhưng vấn đề là họ chỉ hô khẩu hiệu chứ không thật sự muốn có dân chủ tự do ...
Vậy theo bạn thì đất nước VN đã "dân giàu, nước mạnh, xã hộ công bằng" chưa khi mà tham quan đầy rẫy, dân oan khiếu kiện tùm lum, đầt nước bị ngoại bang o ép. Và vậy bạn sẽ thể hiện và hành động ra sao với đất nước?
Ý kiến của tớ: "không nên đi quá giới hạn của giày dép". BS thì làm BS cho tốt, chứ tham gia chính trị thì sao lãng cái BS ngay. Nếu vẫn ham hố chính trị, bỏ cái BS ở đâu đi, thay bằng "chính trị gia".
Tớ chả tin mấy ông này. Các ông nên học cách tồn tại trước, mới nghĩ đến việc đòi nọ đòi kia. Học tập Cộng sản VN ấy, họ khi xưa còn bị truy lùng kinh khủng hơn.
1 điểm nữa: đất nước đang phát triển như VN không phải chỉ toàn người có học, hoặc là thành đạt, giàu có cả. Do đó, chính sách của đất nước đó, muốn tồn tại vững vàng, nó phải thể hiện ý chí của số đông, số đông là người nghèo, người lao động, mục tiêu của họ là "dân giàu, nước mạnh, XH công bằng" rồi mới "dân chủ, văn minh".
Trí tuệ Trần Hưng Đạo và Minh triết Việt
Trí Luận,
13:12, 2010-09-18 – 13:46, 2010-09-19
1. Lời dẫn
Thưa bác dân xứ Lừa,
Từ bài chủ của Bác sỹ Phạm Hồng Sơn với chủ đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ” và “công cuộc Dân chủ hóa Đất nước” đã dẫn đến những trao đổi về lịch sử, văn hóa là những chủ đề rất cơ bản, sâu rộng nhưng cũng rất hào hứng. Trong tinh thần „Dân Luận“, xin tiếp tục được trao đổi cùng bác một số điểm tôi đã và đang quan tâm.
Do những tính chất „cơ bản và sâu, rộng“, xin được cho thư thả trình bày vì vốn “biết mình sức yếu, (chỉ chuyên ... ‘phản hồi’)” (Như một thân kiến nhỏ trong bài học vỡ lòng!); Ngoài ra, cũng chưa có ý định gởi “Loạ[uậ]n văn TIẾNG SỸ” (Chú ý “G” trong “TiếnG sỹ”, tránh lẫn lộn với bằng cấp hiện thời:-(!) tới Ban Biên tập Dân Luân nên xin trình bày kiểu “viết vo”: Chưa đưa ra được nguồn tài liệu chính xác mà chỉ dẫn theo trí nhớ – Trong tinh thần góp vui, thoải mái.
Hy vọng nhận được sự cảm thông của bác và quý vị.
2. Trí tuệ - Ngọn nguồn văn hóa
„Trí tuệ“ là chuyên đề lớn bao gồm quá trình tư duy diễn ra trong bộ não các cá nhân đến các quá trình tiếp thu, xử lý, trao đổi thông tin mà kết quả cuối cùng là nền văn hóa của một cộng đồng người. Như vậy, Trần Hưng Đạo (Toàn danh Đức Thánh: Trần triều Tiết chế, Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn) thuộc về tộc Việt và trí tuệ Trần Hưng Đạo thuộc về minh triết Việt là điều có thể thừa nhân.
Một điều cũng dễ thấy là cái để con người sống được chính là bắt đầu bằng khả năng con người biết suy nghĩ (Suy nghĩ của cá nhân có tính quan trọng). Kết quả suy nghĩ cho anh ta cách thức hành động trong cuộc đời và lưu lại trong cộng đồng bằng cái gọi là “tri thức”. Sự góp nhặt tri thức của một cộng đồng lại là một công việc có tính quyết định để có được cái ta gọi là “thành tựu / di sản văn hóa”. Bước phát triển kế tiếp của văn hóa là phân nhánh học thuật (nhiều khả năng đi cùng việc phân công lao động): Văn, sử, họa, nhạc, triết, etc. Di sản văn hóa loài người ngày nay lớn đến mức chỉ học (theo một chuyên nghành) để sống cũng hết gần nửa cuộc đời: 18-25 năm! Nếu vớ được của dỏm, do mấy tay cơ hội bất lương lèo lái mà tu học sai (sách chưởng gọi là “tẩu hỏa nhập ma”, Văn bằng Việt Nam có kiểu gọi là “bằng dỏm”, etc.) thì coi như ... “thôi rồi Lượm ơi” – tàn đời cô Lựu! Văn học có hình ảnh điển hình mà cụ Nguyễn Du để lại cho đời: “chàng Sở Khanh”. Có người bình rằng dù Kiều là người thông minh, trong hoàn cảnh bức bách đã không thể sáng suốt nhìn nhận. Tôi cho rằng đây là chỗ đứng, là phương pháp luận. Sở Khanh đứng trên lập trường con buôn, theo quan điểm vốn-lời; Thúy Kiều mang tâm hồn nhân ái, cả tin... Ngôn ngữ khác nhau, cách nhìn nhận, xử lý thông tin khác nhau thì hành động khác nhau và hậu quả cũng không giống nhau ... là cái chắc! Văn học thần thoại lớp 8 phổ thông hệ cũ có truyện “Nhà rông” kể rằng “trong cái nhà cao tận trời xanh, sau một đêm sấm chớp, người ở tầng này không hiểu tiếng nói của người ở tầng kia” là nghĩa vậy chăng? Minh triết Việt có lâu đời thế chăng? Mà đến bạc đầu ta mới hiểu ra đôi chút thì quả là “sâu và rộng” thật!
Vậy nghĩa là sao? Nghĩa rằng: Trên lĩnh vực giải thoát, giác ngộ, con người đào sâu tư duy luận lý theo cái gọi là “khoa học” để hiểu chân nghĩa cuộc đời; Trong lĩnh vực cạnh tranh sinh tồn, con người dùng hiểu biết để đạt “thắng” và “lợi” (Cho bản thân và nhóm, đảng; Lại nhớ có vị nói: Chúng ta “thắng” Mỹ mà không “LỢI”!) – “Quân bất chấp trá”: Lừa nhau không phải là điều sỉ nhục mà là một hình thức và mức độ khác của trí tuệ. Nhưng chung lại thì là cái gì? “Làm người là khó” như ông Đoàn Duy Thành than chăng? Tại sao từ “ra ngõ gặp anh hùng” đến nay lại “ra ngõ gặp lừa đảo và bạo lực”?... Cả ngàn câu hỏi đều có thể tìm lời đáp trong minh triết Việt; Một câu phương ngôn, một câu tục ngữ giản đơn cũng bao hàm cả Lão, Khổng và Bút-đa. Trí khôn con người, trí thức Dân tộc nhiều đến mức cả đời một con người cũng không học hết! Phải thay đổi hình thức học chăng? Phải thay đổi hình thức xử lý thông tin chăng? Ngay tại đây chắc cũng có thể nghĩ lại phương pháp người tiền sử đã tìm ra: Hợp tác, trao đổi, tranh luận để cùng tìm ra chân lý và giải pháp. (...Để sau sẽ kết luận rằng “đa nguyên dân chủ” là ... nhất hạng. Duy ý chí luôn kèm theo và chỉ dẫn đến bạo lực chia rẽ, tàn hủy và bại vong. – Biết tính „hấp tấp” nên viết luôn ra đây để khỏi quên vậy; :-)!)
3. Minh triết Việt
Thưa bác dân xứ Lừa,
Ý kiến của bác ngắn gọn và cô đọng quá; Nhưng mà đủ hết: Lê Lợi, Rùa Thần, 30-4-75, cùng hai bộ phim “Vượt Sóng” và “Đường Về Thăng Long”. Cả hai cuốn phim tôi đều chưa được coi; vậy xin được ... “nói chung” [Khi “chi tiết” gặp khó khăn thì dùng “nói chung” để đưa mọi thứ vào “vấn đề thuộc chủ trương, đường lối, nguyên lý cơ bản” là cách ... “tháu khoáy” nhất!].
Trước hết, xin nói về điều mình biết rõ.
Chuyện Lê Lợi và Rùa Thần là bi kịch lịch sử có lô-dích của nó. Nhận xét đầu tiên là “Rùa”: Thần Kim Quy, Rùa Vàng Hoàn Kiếm – Nó chứng tỏ dân Việt là dân sông nước, khác với Tàu là dân lục địa quen cưỡi ngựa. Vì là sông nước nên cuộc tranh đấu trên sóng gió luôn mở đầu và kết cục: Sông lạch thời “Dạ trạch vương Triệu Quang Phục”, Bạch Đằng giang thời Ngô và Trần, Rạch Gầm – Soài Mút thời Quang Trung Hoàng Đế. [Một Trường Sa, Hoàng Sa có tránh được hay buộc phải làm???]... Gọi là “bi kịch” vì trong điều kiện lịch sử, Lê Lợi buộc phải làm vua và Nguyễn Trãi phải chịu oan khiên để lại vết máu bi thương suốt dọc dài Việt sử! Vượt trên cá nhân, minh triết Việt để lại cho đời tên: HOÀN KIẾM! Tôi thực muốn và sẽ xem lại “Vượt Sóng” mà bác nói; Cũng như đã có “Hà Nội Trong Mắt Ai”, “Chuyện Tử Tế” như những an ủi và khích lệ về lương tâm, trí tuệ giống giòng!
Nhưng minh triết Việt còn sớm hơn thế nữa: Thánh Gióng!
Từ thuở hồng hoang tranh sống và lập cõi, Tộc Việt biết cái sức mạnh hợp đoàn để di sản cho ta hai chữ “ĐỒNG BÀO”. “Lấy đại nghĩa để thắng hung tàn; Đem trí nhân mà thay cường bạo” là cũng từ nghĩa “đồng bào” đó. Nhưng trải giặc giã và lập cõi, người Việt biết rõ lúc nào thì làm gì: Thắng giặc xong, Thánh Gióng lên trời – Quy thiên là về trong lòng NHÂN DÂN đấy! Cất kiếm vào bao hay vung kiếm (nơi phi trường để dọa hải quan), chĩa súng vào DÂN (sinh viên gái và người đi xe máy)??? – Hỏi cứ như đùa, bác nhỉ!!!
Đánh được người (dân), mặt đỏ như vang;
Tàu “lạ” đâm người (Việt), mặt vàng như nghệ!
Cá không ăn muối cá ươn,
Xa rời Tộc Việt, trăm đường hỏng, hư!
...
“Lời cổ nhân xưa nói chẳng sai” – Cho nên nảy nòi “Phim Tàu nói tiếng Việt” “Đường về Thăng Long”? Tôi đọc những bình giảng [1 và 2] đã rất là thấm thía. Xin chia sẻ sự quan tâm của bác.
4. Đức Thánh Trần
Đã có nhiều nhìn nhận về Đức Thánh Trần Hưng Đạo; Xin sơ lược thiển kiến.
Đức Trần Hưng Đạo vốn giòng chính vương nhưng suốt đời Người đã bỏ (tôi thấy hay hơn dùng chữ “quên”, vì “quên” thì có lúc rồi sẽ “nhớ”!) thù riêng lo việc Dân và Nước. Tư thế của Người là của Sỹ - Trí thức - vươn và đạt Giác. Ngắn gọn: Làm xong việc chiến (đại thắng) người về lại ấp phong. Người chỉ để lại lời vàng khi vua Trần Anh Tông kính viếng và hỏi học “Thượng Phụ” kế sách giữ nước. Lời đó, như đã dẫn, suy ra rằng: Cái trí, cái tâm con người phải hoà quyện và thích ứng cùng đại nghĩa và thời cuộc.
Lời và nghĩa của Đức Thánh cụ thể lắm, không cao viễn như huyền thoại và minh triết; Ấy là bởi lòng NHÂN Người để lại cho đời! Còn phần riêng Đức Thánh? Mộ phần Người không ai biết nơi đâu; Nhưng khói hương nơi đền miếu thờ kính Người thì tỏa trên khắp nước và trong mọi thời!
Tháng Tám giỗ Cha!
– Đức Thánh Trần, người Cha của Dân Tộc gồm đủ Nhân, Trí, Dũng!
5. Đôi lời cuối
Hồ Chí Minh trong tư thế Sỹ phu cuối kỷ nguyên thực dân (xét gồm trong nhóm “Ngũ long Paris”) đã dành hết tâm huyết để nắm thời cơ cùng Dân tộc tạo lập nền Cộng hòa non trẻ. Kết quả Tuyên ngôn Độc lập 1945 và Hiến pháp 1946 là ước mơ và trí tuệ mà Dân Việt vun góp lại. Không nghĩ thế, không hiểu được hào khí và máu xương của cả một thế hệ Dân-Nước trong 9 năm trường giành giữ Độc lập. Hồ Chí Minh trong tư cách „nhà chính trị“ đã bị hấp lực của “hệ thống” chi phối. “Cuộc chiến Việt Nam” như một định mệnh của Dân tộc nhưng cũng là bài học cho nhân loại để kết thúc “chiến tranh lạnh”. Phe “Cộng sản” chứng tỏ: Toàn trị không thể có Tự do và Phát triển; Phe “Tư bản” hiểu ra: Vũ lực không thể giải quyết mọi vấn đề, chí ít là thời đại này không còn cho phép! Phải chăng ước mơ „Không có gì quý hơn Độc lập, Tự do“ như một chân lý cũng là dằn vặt trong tâm khảm con người? Khi tranh cãi về quyết định rút khỏi “Vịnh Con Lợn” (như một bước thua của Liên Sô trước Mỹ; Khủng hoảng hạt nhân Cuba), giải thích của cụ Hồ: ‘Thấy thuận thì đưa vào, KHÔNG THẤY LỢI THÌ RÚT RA’ – đã làm yên bàn cãi. Câu nói này trước “mèo trắng – mèo đen” lâu lắm đó! Vậy ngày nay cái gì là “đúng”?, cái gì là “lợi”?, cái gì là “bền vững, lâu dài”? Toàn Quốc gia, Dân tộc hay “độc đảng”? – “Mạnh, là mạnh cả bè, / Mạnh chi cây nứa le te một mình!”
Xem xét và phát biểu trong tư cách „trí thức“ hay “chính trị gia” là quyền tự do của cá nhân; Nhưng rõ ràng tư tưởng cộng đồng, minh triết tộc loại phải bao tụ mọi nguồn tri thức. Bám riêng vào quan điểm chính trị („kiên định lập trường“) là làm cho mình thành MỘT CHÂN - Tự bẻ què mình, thì tôi e rằng ... đứng được lâu khó lắm!
Lịch sử là Minh triết; Khúc quanh lịch sử là thử thách cho Trí tuệ!
Thân mến.
Tôi không phải là luật sư,cũng không phải sử gia,mà chỉ là một công dân bình thường,vì vậy các nhận xét của tôi không nhất thiết phải đúng với các sự kiện lịch sử,mà tôi chỉ muốn được thấy các bạn chỉ ra những vô lý trong lập luận của tôi mà thôi.
Tôi so sánh một trường hợp một bản Hiến pháp mới vi Hiến hay không là khi tôi nghĩ tới bản Hiến pháp của LB Đức ngày nay.Có lẽ nó cũng không kế thừa gì các bản Hiến pháp trước đó vì thể chế Liên bang chỉ có được khi chiến tranh thế giới II kết thúc và Dritte Reich sụp đổ.
Như vậy theo tôi thì bản Hiến pháp hiện nay của LB Đức là hoàn toàn mới và không thể nói nó hợp hiến hay vi hiến.Ta chỉ có thể coi nó là quy định lập "bang" mà thôi.
Như vậy bác Phạm Hồng Sơn có lý khi kết tội bản Hiến pháp 59 là vi hiến là chính xác vì thực chất nó chỉ là sự sửa đổi bản hiến pháp 46 mà thôi.
NCM
Cám ơn BS Phạm Hồng Sơn và VoA về bài phỏng vấn hay và thẳng thắn.
Các nước độc tài luôn tìm cách tạo ra một lãnh tụ, thần thánh hóa nó và bắt người khác phải tôn sùng. Tôi cho rằng đây là một trong những cách làm để mị dân.
Có trong tay một lãnh tụ thần thánh hóa trước mắt người dân rồi, từ đó họ dễ dàng thao túng chính trường để triệt hạ các đối thủ khác bởi chỉ có họ mới là chính danh và đúng đắn !
Thử nhìn xem cuộc cách mạng văn hóa bên TQ được phát động bởi Mao Trạch Đông. Đám đông thanh niên quá khích, cuồng tín vì Mao đập phá, bắt bớ các đối thủ chính trị của Mao. Con trai lớn của Đặng Tiểu Bình cũng là nạn nhân, nhảy lầu bỏ trốn và bị gãy chân khi bị bọn cuồng tín cầm Mao tuyển đến bắt.
Trong hoàn cảnh hiện nay ở VN, các nhà dân chủ và đối lập đều phải giương cái ô dù Hồ Chí Minh để đỡ bị đảng CS trù dập không thương tiếc.
Hoặc có thể người ta do lâu ngày học tập về Hồ Chí Minh cho nên mất logic vì tin rằng Hồ Chí Minh là "luôn luôn đúng" ! Tôi đọc về CCRĐ thấy có lời giải thích là tại sao khi bắn những người bị đấu tố, người ta bắn sau lưng chứ không dám bắn từ trước. Bởi lẽ có người khi bị đảng của ông Hồ bắn chết tươi vẫn hô to "Hồ Chí Minh muôn năm" ! Bi kịch !
Trong tinh thần dân chủ và tự do, tuyệt đối không nên thần thánh hóa một nhân vật nào đó để bắt mọi người học tập. Một đảng nào đó tự xưng là đảng của HCM và đi theo đường lối của HCM thì khi tranh cử có công bằng với các đảng khác hay không khi mà các truyền thông và công an đang nằm trong tay của đảng này ?
Hãy trả Hồ Chí Minh lại cho các sử gia.
Trong cuộc sống chính trị lành mạnh, nên đặt các giá trị chung của nhân loại lên hàng đầu để thực hiện. Những giá trị chung này đã được Liên Hiệp Quốc nêu ra trong hiến chương chung của nhân loại.
Kính chào Ban Biên tập Dân Luận,
Tôi xin có lời chào cảm kích tới nỗ lực của toàn BBT trong công việc truyền bá thông tin độc lập cho người Việt chúng ta. Riêng cá nhân, tôi xin cảm ơn BBT đã giúp truyền tải nhiều bài viết, phỏng vấn của tôi tới công luận.
Tôi xin nhờ BBT đăng giúp tôi ý kiến dưới đây trong bài phỏng vấn của tôi với VOA đang được đăng trên trang Dân Luận.
Kính chúc toàn BBT sức khỏe, thành công,
Phạm Hồng Sơn
Trước tiên tôi xin cảm ơn quí vị độc giả đã đọc và để tâm nêu ý kiến cho bài phỏng vấn của tôi. Ở đây tôi xin được thưa lại ý kiến của độc giả Dân xứ lừa và NCM về vấn đề “vi hiến”:
- Nếu có hai bản hiến pháp A và B (có sau A) của một quốc gia. Căn cứ để B có vi hiến A hay không nằm ở mấu chốt A có còn được thừa nhận bởi những người soạn (và phê chuẩn) B không. Trong trường hợp Hiến pháp 1946 và Hiến pháp 1959 thì Hiến pháp 1946 vẫn được thừa nhận bởi những người soạn thảo Hiến pháp 1959 và thậm chí còn được trịnh trọng nhắc lại trong lời nói đầu của Hiến pháp 1959 (Nguyên văn: “Ngày 6 tháng 1 năm 1946, toàn dân Việt Nam từ Bắc chí Nam đã nhiệt liệt tham gia cuộc tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội. Quốc hội đã thông qua Hiến pháp đầu tiên ghi rõ…”). Như vậy mặc dầu Hiến pháp 1946 chưa đủ tính pháp lý (de jure) vì chưa được thông qua trưng cầu dân ý, nhưng thực tế (de facto) Hiến pháp 1946 đã được chính quyền (gồm chính phủ do Hồ Chí Minh làm chủ tịch và Quốc hội mà Hồ Chí Minh làm thành viên) thừa nhận và hệ quả Hiến pháp 1946 có tính ràng buộc cho những thủ tục lập pháp hoặc lập hiến (sửa đổi hiến pháp) của chính quyền đó. Song, bản Hiến pháp 1959 (thực chất là sửa đổi Hiến pháp 1946, đúng như lời nói đầu đã ghi: ”Trong giai đoạn mới của cách mạng, Quốc hội ta cần sửa đổi bản Hiến pháp năm 1946 cho thích hợp…”) đã không thực hiện theo qui định của Hiến pháp 1946 là “Những điều thay đổi khi đã được Nghị viện ưng chuẩn thì phải đưa ra toàn dân phúc quyết.” (điểm c, Điều thứ 70).
- Tôi đồng ý với ý của độc giả Dân xứ lừa là hiến pháp cần ”… phù hợp với một chủ thuyết hay triết lý vốn có thể phục vụ xã hội theo hướng thăng tiến mọi mặt. Thời nay thì cụ thể hơn, nó cần phù hợp với những nguyên tắc(?) của các văn kiện chung cho thế giới như Bản Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền”. Nhưng đã nói đến tinh thần pháp quyền (hay chế độ dân chủ) thì chúng ta phải bám vào tinh thần tôn trọng pháp luật, đúng thủ tục (due process) – nhằm hạn chế sự tùy tiện của những người có sức mạnh. Về ý của độc giả Dân xứ lừa ”Thiết nghĩ một bản hiến pháp ra đời được xem như 'xóa bàn làm lại'“ thì chỉ phù hợp với trường hợp đảo chính hay cách mạng lật đổ (những hoạt động thường kèm theo việc xóa bỏ hiến pháp cũ) và đương nhiên những gì mà hiến pháp mới được hình thành thì không thể gọi là vi hiến cho dù nó có thể tồi tệ hơn hiến pháp cũ (ví dụ như Hiến pháp 2007 của Thailand so với Hiến pháp 1997 của quốc gia này).
Trân trọng,
Phạm Hồng Sơn
Đoạn này của bác Trí Luận làm tôi nhớ đến cuốn phim Vượt Sóng nói về thời gian vừa sau ngày 30/4/75. Nó chứa đựng vài thông điệp rất sâu sắc.
Vào phim là lời Bà nội kể cho cháu nghe về chuyện Lê Lợi được Rùa thần ban cho thanh kiếm để đánh ngoại xâm với điều kiện phải trả lại kiếm sau khi thành công, nhưng dù đuổi được quân Tàu thì Lê Lợi đã KHÔNG chịu trả lại thanh kiếm. Ý nói rẳng thanh kiếm là biểu tượng cho toàn trị và lòng dân hy sinh vốn cần có trong chiến tranh và phải từ bỏ vào thời bình.
Bà nội cố ý kể sai để ám chỉ người cộng sản khi đuổi được ngoại xâm vẫn cố giữ lại thanh kiếm và duy trì chế độ toàn trị. Về sau đứa cháu hỏi người Chú và được trả lời rằng một hôm sau khi lên ngôi, Vua Lê du hành trên Hồ Gươm thì Trời nổi cơn sấm sét và Rùa thần hiện ra giật lại thanh kiếm (cũng không đúng so với sử sách). Ý đoạn này nói Trời hay lòng dân sẽ lấy lại quyền cai trị nước bằng toàn trị.
Ghi chú: các chi tiết của phim này đều khác với sử sách thì có đáng bị chê bai như phim Đường về Thăng long không?
Pages

markdown:
Duy Ái thực hiện
Nhân dịp lễ Độc lập và kỷ niệm ngày mất của Hồ Chí Minh mới đây, những người theo dõi tình hình Việt Nam đã đọc được nhiều bài viết cổ xúy cho công cuộc dân chủ hóa đất nước.
Một trong những bài viết được chú ý nhiều nhất là bài của ông Tống Văn Công, cựu tổng biên tập báo Lao Động, có nhan đề “
[Làm sao thực hiện được tư tưởng Hồ Chí Minh: nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ](http://danluan.org/node/6275)”. Các nhà quan sát cho rằng điều “lý thú” là những bài viết, được đăng tải trên các cơ quan truyền thông do chính phủ điều hành lẫn các trang mạng ngoài vòng kiểm soát của chính quyền, đều viện dẫn những phát biểu trước đây của ông Hồ Chí Minh để đòi chính quyền hiện nay thay đổi đường lối cai trị độc tài. Ban Việt Ngữ VOA đã tiếp xúc với Bác sĩ Phạm Hồng Sơn, một trí thức trẻ ở Hà Nội từng bị cầm tù nhiều năm vì những hoạt động cổ xúy cho dân chủ, và được ông cho biết một số ý kiến như sau về vấn đề này. **VOA:** Lý do nào khiến cho một số người cổ xúy cho dân chủ hóa VN phải viện dẫn "tư tưởng Hồ Chí Minh" trong khi Hồ Chí Minh là người đã thiết lập thể chế Cộng Sản ở Việt Nam và lãnh đạo một chính quyền có thể nói là một trong những chính quyền phi dân chủ nhất thế giới? **Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:** Theo tôi có ba lý do để một số người phải viện dẫn “tư tưởng Hồ Chí Minh”. Thứ nhất, có thể vì do chỉ tiếp nhận những thông tin một chiều, thiếu xác thực hay tạo tác của nhà nước nên những vị đó vẫn nghĩ cụ Hồ là một tấm gương mẫu mực về nhân cách và là vị lãnh tụ ủng hộ dân chủ, thương dân, thương nước. Thứ hai, vì cụ Hồ đã được Đảng Cộng Sản Việt Nam biến thành một giá trị tinh thần, đạo đức cho tính chính danh của hệ thống chính trị độc đảng hiện nay. Hiến pháp và điều lệ của Đảng Cộng Sản Việt Nam đều lấy “tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với Chủ nghĩa Marx-Lenin, làm nền tảng định hướng cho sự phát triển của đất nước và của Đảng. Nên đối với suy nghĩ của một số người, thì việc viện dẫn “tư tưởng Hồ Chí Minh” sẽ giúp cho những đòi hỏi về dân chủ có tính chính danh hơn, hợp pháp hơn và hệ quả có thể là những người cầm quyền độc đoán khó bắt bẻ hay khó trấn áp hơn. Và có thể có một lý do thứ ba là những người cổ xúy dân chủ phải viện dẫn “tư tưởng Hồ Chí Minh” vì còn e ngại sự phân ly đối với những người thực lòng yêu nước nhưng vẫn còn tôn sùng cụ Hồ.
Về vế thứ hai của câu hỏi, theo tôi, nhìn một cách công bằng hơn và nếu chưa xét đến cách thức giành quyền lực thì cái chính thể Việt nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) do cụ Hồ góp phần lớn dựng lên đã có giai đoạn đầu đi theo xu thế dân chủ. Trong giai đoạn đó cụ Hồ đã đồng ý hợp tác với các đảng phái quốc gia khác như Việt Quốc, Việt Cách để thành lập Chính phủ Liên hiệp Lâm thời VNDC CH, đã tổ chức bầu cử thành lập cơ quan lập pháp theo thể thức phổ thông đầu phiếu, tự do với sự tham gia của nhiều đảng phái khác nhau, đã thành lập ủy ban soạn thảo hiến pháp và đặc biệt là nội dung của Hiến pháp 1946, dù còn thiếu sót, đã xác lập được một số nguyên tắc dân chủ cơ bản cho thể chế chính trị và xác định trách nhiệm tôn trọng và bảo vệ một số quyền cơ bản của con người của thể chế chính trị. Cho dù giai đoạn đó là rất ngắn chưa đầy 1 năm, nếu kể từ ngày thành lập Chính phủ Liên hiệp Lâm thời VNDCCH (1/1/1946) cho đến ngày Hiến pháp 1946 được Quốc hội thông qua (9/11/1946), và nếu tạm chưa xét đến các cách thức cạnh tranh của Việt Minh với các đảng phái quốc gia khác, nhưng khó có thể phủ nhận chính thể VNDCCH lúc đó đã tạo dựng được một số định chế cơ bản của dân chủ. Chỉ sau giai đoạn đó chính thể VNDCCH (vẫn do cụ Hồ đứng đầu) mới ngày càng mất đi tính dân chủ và sau đó hoàn toàn trở thành một chính thể độc tài kiểu toàn trị cộng sản.
Theo tôi cột mốc rõ nhất cho sự phi dân chủ hóa để trở thành độc tài toàn trị cộng sản của chính thể Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, một cái tên rất dân chủ, là việc Đảng Lao Động Việt Nam phát động Cải cách ruộng đất, được cụ Hồ gọi là cuộc “cách mạng long trời lở đất”, vào năm 1953. Bao trùm toàn bộ cuộc “cách mạng” này là sự tùy tiện của chính phủ cụ Hồ trong việc bắt giữ, hành hạ, bắn giết, tịch thu gia sản đối với hàng trăm nghìn người Việt Nam. Các thủ tục tư pháp thông thường đã có từ thời thực dân Pháp hay các qui định phải tôn trọng pháp luật và quyền con người đã được ghi trong Hiến pháp 1946 đều không được đếm xỉa trong Cải cách ruộng đất.
**VOA:** Ông đánh giá thế nào về Hồ Chí Minh? **Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:** Theo tôi việc đánh giá cụ Hồ một cách toàn diện còn là một việc không dễ dàng và rất dễ gây tranh cãi, bất hòa bởi các thông tin về cụ Hồ chưa được bạch hóa một cách rộng rãi và nhiều người vẫn giữ nếp nghĩ theo lối duy cảm, tôn sùng thần tượng. Nhiều thông tin về cụ Hồ còn mơ hồ và ngay bản thân cụ Hồ khi sinh thời lại rất kín đáo về quá trình hoạt động và về đời tư của cụ. Chẳng hạn như ngay ngày sinh, nơi chôn nhau cắt rốn hay ông nội của cụ là ai vẫn là một vấn đề tranh cãi. Ở đây tôi chỉ muốn xét riêng dưới góc độ dân chủ và chỉ căn cứ vào những sự kiện đã rõ ràng thì tôi cho rằng cụ Hồ không phải là một chính trị gia có lý tưởng dân chủ. Chỉ cần căn cứ vào một số sự kiện và chính sách của chính phủ VNDC CH khi cụ Hồ cầm quyền từ 1946 đến 1969 ta có thể thấy rõ.
Thứ nhất, nói đến dân chủ là phải nói đến tinh thần tôn trọng ý kiến khác biệt, tôn trọng phe đối lập, phải coi những gì đối lập với mình là sự tồn tại tự nhiên và cần thiết. Tự nhiên là vì không có một xã hội nào mà tất cả mọi người đều có cùng một ý kiến trên cùng một vấn đề. Cần thiết là vì đối lập giúp cho mỗi người ít nhất cũng giảm được khả năng sai lầm, ngộ nhận hay tự phụ. Nhưng chính phủ của cụ Hồ cuối cùng đã không để cho một thành phần đối lập hay một đảng đối lập nào có thể tồn tại. Riêng Đảng Dân chủ hay Đảng Xã hội, những đảng vẫn tồn tại sau năm 1954 trên miền Bắc, thực chất chỉ là những tổ chức của Đảng Lao Động Việt Nam (chính là Đảng Cộng sản) của cụ Hồ mà thôi.
Thứ hai, cụ Hồ là một trong những người đóng vai trò chính trong việc lập ra Hiến pháp năm 1959. Bản Hiến pháp 1959 không chỉ được thiết lập một cách vi hiến (theo qui định của bản Hiến pháp 1946) mà còn xóa đi hết tinh thần tiến bộ và dân chủ đã có trong bản Hiến pháp 1946. Hiến pháp 1959 đã mở đầu cho tính Đảng, tính lãnh tụ và tính độc tài toàn trị trở thành nền tảng cơ bản trong các bản hiến pháp tiếp theo. Chính Hiến pháp 1959 đã biến Quốc hội, kể từ đó, trở thành một cơ quan bù nhìn, một cơ quan cấp dưới của Đảng Cộng sản Việt nam. Và cũng chính từ năm 1959, Bộ Tư pháp (một nhánh quyền lực độc lập quan trọng của chế độ dân chủ) bị xóa hẳn cho đến tận năm 1981 mới được lập lại nhưng cũng chỉ là một cơ quan của Đảng Cộng Sản Việt Nam thôi.
Thứ ba, sau khi quyền lực chính trị (ở miền Bắc) đã hoàn toàn do đảng của cụ Hồ nắm giữ thì những quyền tự do cơ bản của dân như quyền ra báo tư nhân, quyền xuất bản tư nhân, quyền hội họp và lập hội mà cụ Hồ đã đòi hỏi thực dân Pháp phải trao đầy đủ hơn cho người dân An-nam trước đây cũng dần biến mất hẳn trên nước Việt nam Dân chủ Cộng hòa do cụ Hồ làm chủ tịch. Ngay cả một vấn đề mà chính cụ Hồ là người chắc phải rất thấm thía về ích lợi của nó là tính độc lập và tuân thủ pháp luật của tòa án khi cụ Hồ bị bắt và đưa ra tòa tại Hồng Công vào năm 1932, chúng ta cũng không thấy cụ Hồ đả động gì đến khi diễn ra hàng loạt những vụ tống giam không cần xét xử hoặc xét xử hết sức chiếu lệ các trí thức, nhân sỹ trong các vụ án Nhân văn-Giai phẩm hay vụ án Xét lại chống Đảng.
Và khi có nhân sỹ, như Luật sư Nguyễn Mạnh Tường, góp ý rất chân thành với cụ Hồ về tầm quan trọng đối với đất nước trong việc cần phải xây dựng một nhà nước tôn trọng dân chủ, tôn trọng pháp luật thì cụ Hồ không những không áp dụng mà người góp ý còn bị hắt hủi, trù dập hết sức nghiệt ngã. Cụ Hồ cũng đã thể hiện sự tránh né trách nhiệm của người đứng đầu hệ thống chính trị trong vụ Cải cách ruộng đất khi để Đại tướng Võ Nguyên Giáp đứng ra xin lỗi nhân dân và chỉ để một số nhân vật cấp dưới chịu kỷ luật. Vì vậy để suy đoán liệu cụ Hồ có hiểu về dân chủ không thì có thể còn phải nghiên cứu và tranh luận thêm, nhưng căn cứ vào thực tế có thể khẳng định trong thời gian cầm quyền cụ Hồ không muốn xây dựng một chế độ dân chủ tại Việt nam, cụ Hồ không muốn người dân, kể cả giới trí thức, được hưởng những quyền tự do như cụ đã yêu sách thực dân Pháp.
Khi cầm quyền, cụ Hồ đã để cho chính phủ của cụ tạo ra nhiều tiền lệ cầm quyền độc đoán, nhẫn tâm, phi dân chủ hay dân chủ giả hiệu, có thể nói, lớn đến mức mà vết hằn sâu của nó đến nay vẫn còn hiện rõ trong cả hệ thống chính quyền hiện thời.
**VOA:** Nhưng có người cho rằng Hồ Chí Minh đã có lúc bị khống chế hay chịu sức ép của lãnh đạo nước ngoài hay của các đồng sự khác trong Đảng Cộng sản Việt nam. Ông nghĩ sao về điều này? **Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:** Nếu giả thuyết đó là đúng thì theo tôi cụ Hồ vẫn còn nguyên quyền và lương tâm để phản đối hay ly khai với những khống chế hay sức ép phi dân chủ đó. Chưa nói đến trách nhiệm của một nguyên thủ quốc gia là phải đặt mục tiêu phụng sự lợi ích dân tộc, đất nước lên hàng đầu. Các lãnh đạo quốc gia có lý tưởng dân chủ và bản lĩnh bao giờ cũng xử sự như thế. Nhưng chúng ta hầu như chưa bao giờ thấy cụ Hồ phàn nàn gì về quan hệ của cụ với các đồng sự khác trong Đảng Cộng sản Việt nam hay với lãnh đạo các nước “anh em’ như Stalin hay Mao Trạch Đông. Do đó giả thuyết trên khó biện hộ hay làm giảm đi trách nhiệm của cụ Hồ trong những hành động tàn nhẫn, phi dân chủ của chính thể VNDC CH. **VOA:** Ông không thấy có điều nào học được từ Hồ Chí Minh sao? **Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:** Có chứ, con người nào chả có những điều cho ta học. Ngay những cái dở của người cũng đã là bài học cho ta biết để tránh rồi. Huống chi một nhân vật lịch sử như cụ Hồ. Nhưng về dân chủ tôi thực sự chưa thấy điều gì tích cực đáng học ở cụ. Về những điều đáng học ở cụ Hồ tôi xin được đề cập trong một dịp khác. **VOA:** Vậy theo ông thì không nên viện dẫn “tư tưởng HCM” khi cổ xúy dân chủ? **Bác sĩ Phạm Hồng Sơn**: Tôi không quan niệm máy móc hay cứng nhắc như thế. Theo tôi phải phân biệt rõ giữa hai lĩnh vực nhận thức (lý luận) và vận động xã hội. Đã là vấn đề nhận thức thì cần phải triệt để, cần phải cố tìm hiểu đến cùng cái bản chất của sự vật, hiện tượng, phải phân biệt rõ ràng giữa cái đúng - sai. Còn về vận động xã hội thì cần uyển chuyển hơn với thực tế xã hội. Có nhiều cách khác nhau để vận động xã hội, tùy theo hoàn cảnh, khả năng của mỗi người để cùng đi đến một mục tiêu và mỗi cách đều có điểm mạnh, điểm yếu riêng. Ví dụ những người viện dẫn “tư tưởng Hồ Chí Minh” để kêu gọi dân chủ thì dễ nhận được ủng hộ hay thiện cảm của thế hệ cán bộ, công chức còn gắn bó với chế độ độc đảng hoặc của những người vẫn còn tôn sùng cụ Hồ, nhưng điểm yếu là hiện nay người cầm quyền cũng lấy cụ Hồ ra làm cái cớ để duy trì chế độ độc đảng vì một điều rõ ràng là chính cụ Hồ là người đã khẳng định nhiều lần rằng ĐCS VN là “đảng cầm quyền” và chính cụ gọi ĐCS VN là “Đảng ta”.
Như vậy nếu không khéo, khi viện dẫn “tư tưởng HCM” thì lại có lợi cho người cầm quyền độc đoán hiện nay. Chưa kể khi các vấn đề của cụ Hồ được bạch hóa cho toàn dân biết thì những người dựa vào “tư tưởng HCM” để vận động dân chủ sẽ khó tránh được tình trạng bị hụt hẫng, bối rối, tính tin cậy bị sút giảm. Còn đối với những người cổ xúy dân chủ không dựa vào “tư tưởng HCM” thì hiện tại có thể khó khăn hơn trong việc có được sự ủng hộ, đồng cảm trong xã hội và dễ bị chính quyền qui chụp hơn nhưng lại có thể thể hiện được đầy đủ, chính xác và triệt để về tư tưởng dân chủ mà không sợ tự mâu thuẫn và cũng tránh được các điểm yếu của người vận động dân chủ dựa vào “tư tưởng HCM”.
Cũng cần phải nói thêm là những diễn biến trong thời gian gần đây cho thấy bản thân những người cầm quyền độc đoán hiện tại vừa chả tin gì vào cái gọi là “tư tưởng HCM” mà họ cũng chả nhân nhượng gì với người dựa vào “tư tưởng HCM” nhưng động đến những vấn đề cốt tử của hệ thống độc đảng.
Theo tôi, nếu đã ủng hộ dân chủ hóa đến cùng thì không sớm thì muộn chúng ta cũng phải đối mặt với hai vấn đề. Một là phải thừa nhận những sự thật trong quá khứ. Một vấn đề nữa là phải nhận thức rõ các nguyên tắc cơ bản của dân chủ. Thừa nhận sự thật là để dứt khoát tránh vấp lại những sai lầm của lịch sử và đó cũng chính là nền tảng cho sự hòa giải, hòa hợp và đoàn kết dân tộc đích thực. Còn việc nhận thức rõ các nguyên tắc cơ bản của dân chủ là để phát hiện và tránh được các hình thức dân chủ giả hiệu hoặc dân chủ khiếm khuyết kéo dài.
**VOA:** Ông Tống Văn Công, một đảng viên cộng sản lão thành, cựu tổng biên tập báo Lao Động, người đã có nhiều bài viết ủng hộ cho việc cải cách chính trị, trong một bài viết gần đây có trích dẫn câu nói của HCM "Nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ” và cho rằng đây là nội dung cốt lõi về dân chủ mà HCM đã nhấn mạnh. Ông có suy nghĩ gì về vấn đề này? **Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:** Trước tiên tôi cảm thấy rất cảm kích và kính trọng những bài viết gần đây của một đảng viên cộng sản như ông Tống Văn Công. Nhưng, theo tôi, câu trích dẫn trên của cụ Hồ không phải là vấn đề cốt lõi của dân chủ. Câu nói đó chỉ thể hiện một khát khao từ bao đời của người bị trị muốn kẻ cai trị phải có tư cách và bổn phận đúng đắn. Cách đây hơn hai ngàn năm, Khổng Tử và Mạnh Tử đã thể hiện khát khao này rồi. Khổng Tử thì nói “Quân quân, thần thần” nghĩa là nếu kẻ làm vua không có tư cách của người lãnh đạo đất nước, không giúp ích được cho dân thì kẻ làm vua đó không còn là vua nữa. Còn Mạnh Tử thì bạo liệt hơn, khi được hỏi: “Bề tôi giết vua, có được không?”, ông đã trả lời với ý là: “Giết một kẻ làm vua mà tàn ác thì chả có tội gì cả” (nguyên văn: Tặc nhân giả vị chi tặc, tặc nghĩa giả, vị chi tàn. Tàn tặc chi nhân vị chi nhất phu. Văn tru nhất phu Trụ hỹ, vị văn thí quân giã). Nhưng việc giết được một ông vua tàn ác hay thậm chí đánh đổ một chính phủ hại dân vẫn không phải là biện pháp để đảm bảo có được một ông vua hay một chính phủ tốt hơn.
Theo tôi cốt lõi của dân chủ nằm ở chỗ phải xây dựng được các định chế dân chủ (democratic institutions) và đảm bảo cho sự vận hành (practice) các định chế đó được đúng đắn, đầy đủ, không bị cắt xén hay bóp méo nhằm đảm bảo để những người nắm quyền là những người được lựa chọn từ những người có khả năng nhất trong xã hội và họ phải có trách nhiệm trước xã hội. Nói một cách giản dị là phải tạo ra các công cụ để người dân – người bị trị có thể “đuổi được chính phủ” bất kỳ lúc nào họ muốn.
Xem lại thời cụ Hồ cầm quyền thì tất cả bốn thứ quyền lực cơ bản của xã hội (quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp và đệ tứ quyền là báo chí) đều nằm cả trong tay của “Đảng ta” (đảng của cụ Hồ) rồi, còn việc hội họp, biểu tình hay lập hội đều trở thành những việc bị cấm ngặt, thì nhân dân còn lấy gì để “đuổi chính phủ” như cụ Hồ khuyên nhủ. Và ai còn dám làm theo lời cụ Hồ để đi “đuổi chính phủ” khi mà mới chỉ góp ý riêng với cụ thôi mà đã suýt chết rồi.
**VOA:** Theo ông ĐCS VN có khả năng, ý chí để dân chủ hóa đất nước hay không? **Bác sĩ Phạm Hồng Sơn:** Khả năng luôn là một vấn đề tiềm ẩn đối với mọi cá nhân và tổ chức. Còn về ý chí thì cho đến nay tôi không thấy dấu hiệu nào cho thấy ĐCS VN có ý muốn dân chủ hóa đất nước. Từ khoảng 2 năm trở lại đây ĐCS VN còn gia tăng các biện pháp kiểm soát, bóp nghẹt thông tin và đã tỏ rõ sự ác cảm, thù ghét ngay cả các hoạt động tư vấn, phản biện thẳng thắn của các trí thức vẫn còn có thiện cảm với ĐCS VN. Ngay những tài liệu, văn kiện chuẩn bị cho Đại hội XI sắp tới của ĐCS VN đã được công khai hóa cũng không cho thấy có một dấu hiệu thay đổi tiến bộ nào. ĐCS VN vẫn giữ nguyên tính độc quyền về quyền lực và vẫn thể hiện rõ ý đồ tiếp tục kiểm soát, ngăn cản các quyền tự do của người dân nhưng lại không hề nói gì đến nguy cơ Tổ quốc đang bị Trung quốc thôn tính.
Do đó, bất kể ĐCS VN có khả năng và ý chí như thế nào thì, theo tôi, yếu tố quan trọng của dân chủ hóa đất nước vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào ý thức và hành động của dân chúng. Sẽ chả bao giờ có dân chủ nếu người dân nào cũng trông chờ hay thờ ơ với những vấn đề chung của xã hội.
**VOA:** Vậy nhân dân lấy đâu ra công cụ để “đuổi” một chính phủ đã cướp hết tứ quyền rồi? **Bác sĩ Phạm Hồng Sơn**: Vâng, đúng là nghe qua thì thấy hoàn toàn bế tắc. Nhưng như ông Václav Havel-Tổng thống đầu tiên của Tiệp Khắc thời hậu cộng sản, đã nói “quyền lực của không quyền lực” (power of no power), ý là người không có quyền cũng vẫn có quyền hay sức mạnh có thể làm thay đổi cả một hệ thống chính trị. Hay nói như triết lý Trung Hoa là “Đẩy thuyền đi là dân mà lật thuyền cũng là dân”. Những phát biểu này không chỉ có tính chất động viên, cổ vũ mà nó có cơ sở thực tế.
Nhìn kỹ hơn chúng ta sẽ thấy mỗi người dân chúng ta đều đang nắm trong tay những quyền năng rất quan trọng mà khó có kẻ cầm quyền nào có thể ngăn chặn được hoàn toàn. Ví dụ như quyền tự tìm hiểu sự thật ngoài những thông tin của hệ thống truyền thông nhà nước, quyền vạch trần sự dối trá, quyền nói cho nhau, truyền cho nhau sự thật, quyền phản đối hay bất tuân các chính sách có hại cho xã hội hay những lời kêu gọi mỵ dân, quyền không tham gia vào các hoạt động dân chủ giả hiệu (như bầu cử không có ứng cử tự do), quyền yêu thương, động viên, chia sẻ khó khăn giữa những người bị trị với nhau v.v. Đó là những quyền năng cơ bản nằm ngay trong tay của người dân và có tác dụng dẫn đến những quyền năng lớn hơn khác mà bất kỳ chế độ phi dân chủ nào từ cổ đến kim đều rất e ngại. Bằng cớ là những kẻ độc tài luôn làm mọi cách để ngăn không cho người dân nhận thức hay thực hiện được những quyền năng đó.
Vậy vấn đề là người dân trước tiên phải nhận thức được và tự tin vào sức mạnh của quyền năng tự có và từng bước đoàn kết, nỗ lực để cùng nhau giành lại các quyền cơ bản từ tay những kẻ cầm quyền độc đoán. Xã hội Việt Nam đã bắt đầu có dấu hiệu của sự nhận thức đó và nỗ lực đó rồi, tuy nhiên còn yếu và chưa đủ. Nhưng cái gì chả bắt đầu từ ít và yếu.
**VOA:** Cám ơn Bác sĩ Phạm Hồng Sơn đã có nhã ý dành cho chúng tôi cuộc phỏng vấn quí báu này. Rất mong sẽ lại có dịp trao đổi với ông về các vấn đề đất nước trong thời gian sắp tới.
Khi đăng lại bài vở từ Dân Luận, rất mong các bạn ghi rõ nguồn và
**chèn đường dẫn (link)** tới trang Dân Luận để giúp chúng tôi phát triển. Xin chân thành cảm ơn!
## Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn
## 34 phản hồi
I."
Sự thật trong qúa khứ", như của tác giả PHS (bài viết xúc tích hiếm có, nhưng sót) - Bắt đầu từ năm nào?
a)Năm cụ Hồ về (1941) mới có sự thật? hay b) Năm có tư tưởng Mác-Lênin (có trước đó xa, 1922-23)...vào VN? hay c) Năm có Hiến Pháp '46?
Xin nhắc, cụ Hồ
KHÔNGhề đem chủ nghĩa Mác vào VN ("Các ông Xít, ông Mao...đã nói rồi, tôi không cần thêm").
Cụ theo cụ Xít, cụ Mao...chứ nào theo Mác-Lê?
(Những người đem lý luận chủ nghĩa Mác chống MTBD (năm 1936-38), bị cụ đang ở bên Tầu, gửi thư cảnh cáo, rồi cho mò tôm cả. Hỏi ông Trần Văn Giàu!).
Đó là sự thật.
Lịch sử VN mà vừa làm "cách mạng 2 giai đoạn" (CM Tư sản đã, rồi Vô sản sau...kiểu Lassalle, Kaustky, Beinstein); vừa "Xã hội chủ nghĩa trong 1 nước", của Stalin; vừa nhăng cuội với thuyết "Cách mạng Thường trực", của Trotsky - thì tréo cẳng ngỗng.
Hai CM song hành...nhập nhằng như một, thì thành CM kiểu cụ Hồ...ư?
Có không? - Tức là phải chăng, Cụ chuyên môn lúc nói thế này, lúc nói thế khác? Bám cái dép râu của CỤ năm 1941, bàn chuyện dân chủ năm 2013...ư?
II. Muốn xây dựng dân chủ, thì phải học, phải hiểu đã, rồi mới xây. Không có Dân chủ chung-chung:
-Mỹ, Ý, Nhật, Đức, Anh, Pháp ...cũng dân chủ cả đấy, mà sao có Thế Chiến?
-Hitler, Musolini nó ngu à, mà không đề cao dân chủ, giải phóng thuộc địa?
-Tojo ngu à, mà thuyết Đại Đông Á không biết đề cao dân chủ...khỏi ách da trắng thực dân? - Làm cho các nước Á châu thuộc địa hi vọng, sẽ ngóc đầu dậy?
Năm mới năm me, chúc các nhà Dân chủ VN nghiên cứu & lý luận thắng lợi!
Mẹ Việt Nam viết:
Tôi rất đau buồn khi biết tin Bà Liêng, thân mẫu chị Tần, tự thiêu chết. Một sự mất mát to lớn !
Tuy nhiên tôi nghĩ Bà Liêng nên sống, phải sống để lên tiêng công khai, vận động khắp nơi để phản đối chính quyền VN trong việc bắt giam, đàn áp những người bị bắt giam tùy tiện như chị Tần, anh Điếu Cày, ông CHHV, và bao nhiêu người khác
Các bà mẹ cần phải sống để lên tiếng mạnh mẽ, để bảo vệ công lý cho VN.
Admin viết:
Bà Liêng mẹ chị Tần chẳng phải là một bà mẹ Việt nam sao?
Tran Thi Ngự viết:
Có vài điểm muốn chia sẽ với Ngự và các bạn.
1. Công dân có quyền tham chính. Nói thế có nghĩa là có quyền bầu cử và ứng cử. Khi có quyền bầu cử và ứng cử rồi thì hệ quả của nó là dân chủ.
4. Nhà nước chịu trách nhiệm trước công chúng. Có trách nhiệm hay không có trách nhiệm gì thì phải có cái rốt cục phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình thì nhà nước mới trong sạch.
5. Công khai và minh bạch. Có công khai mà thiếu minh bạch thì cũng bằng thừa.
Nhưng quan trọng hơn cả là:
4. Bầu cử tự do và công bằng theo định kỳ. Cái này Ngự thiếu ý "regular" mà nhà nước chuyên chính độc tài bây giờ và bầy tôi ruột thịt đã và đang dùng cái cuộc bầu cử quốc hội có tính dân chủ 1946 dể ngụy biện cho cái dân chủ tuyệt vời của nhà nước hiện nay. Chết người là chổ này đây. Giả sử đảng CSVN không ngoan tổ chức bầu cử đột xuất vì các đảng phái khác chưa có thời gian chuẩn bị thì dảng CSVN có cơ hội chiến thắng trong 1 cuộc bầu cử tự do và công bằng rồi cứ thế cầm quyền mà không tổ chức bầu cử theo định kỳ thì mọi chuyện lại như xưa.
Cả DL và CDVN đều có chủ trương đấu tranh ôn hòa, không bạo động , không đổ máu. Đây là một chủ trương đúng đắn, nhưng liệu kết quả thế nào? Có đạt mục đích không?
Nhiều người cứ nghĩ những người đã quen cầm súng thì thích đánh nhau. Đây là suy nghĩ chủ quan và hoàn toàn sai lầm. Trước kia, hồi còn chiến tranh Bắc- Nam, nhiều người phải ép đi cầm súng đấy chứ. Một ngày ở chiến trường yên tĩnh là một ngỳ quý đối với người lính, ai cũng nghĩ thế. Những người đã một thời cầm súng biết rất rõ thế nào là chiến tranh. Xin nhắc lại định nghĩa về người lính của chúng tôi như sau: người lính là kẻ sát nhân không bị luật pháp xét xử mà còn được khuyến khíc và tuyên dương.
Nay không đáu tranh đổ máu mà cứ gõ cạch cạch rồi gửi đi góp tiếng nói đòi dân chủ, đòi công bằng thì chẳng biết đến bao giờ mới được? Lêiuj nhf cầm quyền có tự rời ghế quyền lực hay không?
Theo như các còm thì dân chủ là phải có đa đảng, tôi thấy hiện nay trên thế giới có ba loại nhà nước, đó là nhà nước đa đnagr, nhà nước độc đảng và nhà nước không đảng. Các quốc gai không đảng như Butan, Brunei vẫn có dân chủ đấy thôi, vì không thấy ai lên án. Vậy nếu ta không đấu tranh đa đảng thì ta chọn con đường không đngr. Trong lịch sử nước ta thì trải qua 4000 năm nhưng chỉ 82 năm có đảng, dân tộc ta vẫn tồn tại khi chưa có đảng. Vậy ta lập ra đảng để làm gì? Nếu như được đa đảng như nhiều nước trên thế giới là theo trào lưu chung thì tốt, nhưng nếu không được thì ta chọn con đương không đảng. Cụ Nguyễn TRãi trước kia cũng dạy người trong một nước thì đừng nên lập các đảng phái gây chia rẽ mà moị người nên đoàn kết với nhau.
Trên thế giới cũng có nước có tới hai đảng CS như Ấn độ. Nhưng dù đa đảng hay không đảng thì mọi người phải bình đẳng với nhạu, phải thượng tôn pháp luật. Hiện nay tuy nước ta có một đngr nhưng trong nội bộ đngr lại có hiện tượng khuynh đnr, nghãi là cùng một đảng nhưng có nhiều khuynh hướng khác nahu, tạo nên lợi ích nhóm đấu đá nội bộ, gây chia rẽ. Làm thì ít đấu đá thì nhiều, đẫn đến kinh tế ngày càng suy thoái, đời sống nhân dân ngày càng khó khăn. Hiện tượng cát cứ đã manh nha. Ngay một xã bé tẹo cũng năm bè bẩy phái, có hiện tượng trên hô hào đại đoàn kết, về tỉnh thì trung đoàn kết, đến huyện thì tiểu đoàn kết, xuống xã thì mát đoàn kết, dân nai lưng ra làm để các quan chức đấu đá và vơ vét. Biết vậy nhưng không biết làm thế nào? Biết mà không biết cách tháo gỡ cũng là căn bệnh chung của nhà nước CS từ trên xuống dưới.
Tôi chỉ mong các bác tài cao học rộng tìm ra biện pháp tháo gỡ. Ai có tài thì tìm ra những nguyên nhân cụ thể làm cho đất nước ta thụt lùi, chậm phát triển. Còn nói về cụ Hồ thì trước kia ông Nguyễn Tường Tam (Đảng Đại Việt) đã phải khuyên cụ "Nấu xáo xin đừng nấu xáo voi". cụ chỉ nói thôi, nói thì hay, nhưng làm ngược lại, vì vậy có người đã bảo cụ tự đặt tên mình là HỒ CHỈ MINH, tức MÌNH CHỈ HÔ, người dân xứ Nghệ phát âm chệch ra là Hồ Chí Minh. "Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ", trên lời nói thì như thế nhưng trong thực tế thì dân chưa kịp đuổi chính phủ thì chính phủ đã cho công an và lưu manh côn đồ đuổi dân để cướp đất. Dân sợ chính phủ phải chạy trốn ra nước ngoài thì chính phủ đuổi bắt dân như đuổi bắt nô lệ thời trung cổ. Tất cả những hiện tượng này chỉ thấy ở cá nước CS.
Can bác, bác ơi. Nếu bác trẻ lại thì đừng cầm súng, hãy giúp Dân Luận nâng cao dân trí, giúp phổ biến quyền con người, để thay đổi xã hội một cách ôn hòa bác ạ! Việt Nam trải qua quá nhiều chiến tranh rồi bác ạ, để mẹ Việt Nam được yên!
Khách Lê Đăng Thích viết:
Vô cùng cám ơn bác Cách và bác Ngự đã mở mang kiến thức cho tôi (và có thể cho nhiều người khác). Nếu không có DL thì làm gì có sự mở mang kiến thức cho người dân như thế này (dân trí).
Như vậy thì còn chế độ CS độc đảng thì làm gì có dân chủ, làm gì có tự do bình đẳng. CNCS đối lập với dân chủ, nhân quyền, dân làm gì "có quyền đuổi chính phủ", làm gì có thể thực hiên như cụ Hồ đã nói. Cụ chỉ nói miệng. Nhận xét về cụ Hồ nói riêng và CS nói chung thì đúng như lời ông Nguyễn Văn Thiệu đã nói trước kia "Đừng nghe CS nói, hãy xem CS làm".
Nhiều người chúng tôi thật hối hận đã không tiếc xương máu để góp phần đuổi ông Thiệu cũng như đuổi nền dân chủ, đuổi tự do ra khỏi biên giới nước ta. Thế là cả một thế hệ ngu đã tự "đem dây buộc vào mình", đổ xương đổ máu để chuốc lấy mất dân chủ, mất tự do. Nay phải theo lời dạy của cụ Hồ "không có gì quý hơn độc lập tự do", không tiếc xương máu một lần nữa. Nhưng khi mở mắt thì lại là lúc sắp nhắm mắt, chúng tôi đành ngậm ngùi than thở như nhà thơ Tố Hữu "Nếu trẻ lại, tôi lại đi làm CM". Nếu còn trẻ lại (hoặc nếu ai giương cao ngọn cờ) chúng tôi lại đi cầm súng một lần nữa. Vì độc lập tự do của dân tộc, chúng tôi không tiếc máu của mình.
Ý kiến của ông Hồ "Nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ." rất khó cho dân, mị dân. Tôi phản đối ý kiến này.
Vì lẽ :
- phải chứng minh được chính phủ làm hại dân thì dân mới có quyền đuổi. Làm hại đến mức độ nào ? Ai xét xử ? Nếu không chứng minh được thì chính phủ cứ việc ngự trị mãi hay sao ? Ông Trương Tấn Sang khẳng định : qua ban kiểm tra trung ương mới có thể xác định tham nhũng hay không cho dù trước mặt ông Sang một cái biệt thự to đùng, hoành tráng
- chữ "đuổi" : thiếu hẳn tính nhà nước pháp quyền thông qua cơ chế bỏ phiếu tín nhiệm, ứng cử, bầu cử. Có lẽ ông Hồ đang nói câu này đối với dân nghèo, dân ít học, mang tính mị dân bạo lực hơn là tính dân chủ pháp quyền
Trần Hữu Cách viết:
HCM: "Nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi chính phủ."
PHS: "...phải tạo ra các công cụ để người dân – người bị trị có thể 'đuổi được chính phủ' bất kỳ lúc nào họ muốn."
Những khác biệt của hai ý kiến này rất đáng lưu tâm. Và tôi cho rằng ý kiến của BS Phạm Hồng Sơn mới thật sự hữu dụng.
Thứ nhất, tiền đề "chính phủ làm hại dân" không còn được đặt ra. Có chính phủ nào tự nhận là đang làm hại dân? Có chăng, họ tự nhận làm sai và đòi... làm lại! Người dân không cần phải chứng minh việc đó, tránh phải đi vào những cuộc luận chiến khi mà các cơ quan ngôn luận đều nằm trong tay nhà nước. Họ chỉ cần những cuộc bầu cử tự do.
Thứ hai, muốn có dân chủ thì phải xây dựng được các định chế cần thiết. Định chế luôn được xây trên các quan niệm, do đó nếu người dân chưa có đầy đủ quan niệm về các định chế cần thiết, thì nền dân chủ vẫn chưa được xây xong.
Thứ ba, yếu tố "bất kỳ lúc nào họ muốn" mới chứng tỏ tính chất dân chủ thực sự. Còn phải chờ thời, nghĩa là người dân còn phải chấp nhận một diễn ngôn chính trị, mà qua đó, thế lực đương trị bằng một cách nào đó, giải thích bây giờ chưa phải lúc (rồi sẽ tới lúc, còn bây giờ mà đòi hỏi thì chỉ là "lợi dụng dân chủ"!)
Tóm lại, ý kiến của ông Hồ Chí Minh về việc "đuổi chính phủ" có một vài kẽ hở mà nhà cầm quyền có thể lợi dụng để tự biện -- và họ đang làm như vậy từ lâu.
Nay tôi xin có vài ý kiến về hai giai đoạn CM từ khi cụ Hồ lên nắm quyền và vài nhận xét về cụ Hồ,
Vào những năm đầu của thập niên 60 thế kỷ trước, ngay trong các trường đại học, khi học về lịch sử Đảng, có sinh viên đưa ra ý kiến là ta tiến hành cuộc cách mạng vô sản (hay cách mạng XHCN) ngay từ khi cướp chính quyền thì cán bộ giảng dạy (hồi đó gọi các giảng viên như thế, từ "cán bộ giảng dạy" thay cho từ giáo sư là sáng kiến của giáo sư nhà triết học Trần Đức Thảo) bảo thế là nhầm vì không hiểu rằng lúc đầu ta làm CM dân chủ tư sản, sau đó mới làm CM XHCN, ý này không chỉ được giảng dạy trong các trường đại học mà ngoài xã hội cũng có ý kiến như vậy. Nhưng sau đó báo Nhân dân đã chỉnh lại là hai cuộc cách mạng chỉ là một mà vì sách lược, giai đoạn đầu ta gọi tên như thế, sau đổi thành CM vô sản vì cả hai cuộc CM này đều do giai cấp công nhân lãnh đạo. Rõ ràng đây là thủ đoạn của ông Hồ chí Minh. Lúc CM còn trong trứng nước thì hô hào toàn dân đứng lên đánh đổ phong kiến và thực dân giành độc lập, thực hiên khẩu hiệu "bài phong phản đế", điều này phù hợp với ý nguyện toàn dân vì dân ta đã sống trong đêm trường
của chế độ phong kiến nửa thuộc địa, chịu bao nhiêu nỗi thống khổ. Nhưng sau khi giành được nửa nước thì ta tuyên bố thẳng thừng là ta làm CM XHCN thực hiện chuyên chính vô sản, "độc lập trong phe XHCN do Liên xô lãnh đạo". Thật lạ kỳ lại có cái thứ độc lập mà lại do (bị) nước khác lãnh đạo. Như vậy khi ta đánh đổ chế độ thực dân Pháp thì cụ Hồ đã thay chế độ mẫu quốc bằng chế độ huynh quốc, chẳng khác nào "đuổi hùm phía trước, rước beo phía sau". Cụ nói thế, ai phản biện vạch ra cái sai thì bị chụp ngay cho cái mũ phản động.
Còn con người cụ Hồ thì có thể thấy là cụ "hai trong một", nói thì hay lắm, đánh vào những khao khát của dân ta là độc lập và dân chủ. Rõ ràng làm CM dân chủ tư sản thì phải thực hiện dân chủ, có nhiều đảng phái trong chính phủ, thu hút được một số nhân sĩ yêu nước và quan lại dưới chế độ cũ như cụ Huỳnh Thúc Kháng, Phan Kế Toại và Hồ Đắc Điềm... Nhưng khi đủ lông đủ cánh được Liên xô và Trung quốc tiếp hơi thì cụ trở mặt, đòi độc quyền lãnh đạo. Trước 1975 miền Bắc có hai đảng khác là Đảng Dân chủ đại diện cho giới kinh doanh và Đảng Xã hội đại diện cho giới trí thức, có các ông tổng thư ký là Nghiêm Xuân Yêm và Nguyễn Xiển. Hai đảng này tồn tại cho mãi đến cuối những năm 80 của thế kỷ trước. Thực ra Đảng CS cho các Đảng ấy tồn tại cũng chỉ là sách lược và ngụy trang nước ta có dân chủ chứ hai đảng này chẳng có vai vế gì trong xã hội, ngoài việc phục vụ cho ý đồ của Đảng là thu hút giới trí thức và giới kinh doanh. Điều này lại thấy rõ một thủ đoạn nữa của ông HCM. Chế độ thì độc tài, kinh tế thì bao cấp, "kế hoạch hóa", xóa bỏ hẳn kinh tế tư nhân vì sợ đó là mầm mống tự phát tiến lên CNTB. Điều này làm cho sản xuất đình đốn, đời sống khó khăn, nói chung là chế độ này dã kéo lùi lịch sử, nhà nước cấm cả những người buôn thúng bán mẹt (vẫn cái luận điệu để tự do buôn bán sẽ tự phát tiến lên CNTB). Người nông thôn đem gánh bún ra thành phố bán thì bị công an dẫm đạp, rất dã man, người nào đem vài cân gạo ra bán cũng bị quản lý thị trường tịch thu vì "vi phạm chính sách lương thực", có người bị tịch thu thì khóc dở mếu dở, trông rất thương tâm. Cụ Hồ hùng hồn nói "Không có gì quý hơn độc lập tự do" nhưng dân không được tự do ăn, không được tự do đủ mặc, không được tự do mua sắm, mà bị xiết chặt bởi cái vòng tem phiếu như có trang mạng đã nêu. Hồi đó khốn khổ lắm. Có điều nghĩ lại thấy buồn cười và lẩm cẩm là người ở hậu phương khoe đời sống khấm khá với người ở chiến trường để người đi đánh nhau yên tâm chiến đấu là nhà đã mua được xe đạp, mà lại khoe trên Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam qua mục nhắn tin cho cả thế giới biết. Với chính sách ngu dân bần cùng hóa nhân dân để dễ trị, dễ hướng họ đi theo con đường mà Đảng đã vạch ra, cứ vài năm lại đổi tiền một lần, mà đổi có giới hạn, số thừa không đổi được thì đem nhóm bếp hoặc giữ làm kỷ niệm, khi đổi thì mệnh giá tiền mới gấp 10 lần tiền cũ, nhưng sau đó thì giá tiền mới lại rút xuống có khi không bắng 1/10 tiền cũ.
Có lẽ cụ Hồ cũng bắt chước người Tây là "hãy làm theo lời tôi nói chứ đừng làm như tôi làm" đó là về đời tư của cụ. Chứ còn "sự nghiệp cách mạng" thì không phải như cụ viết "Tôi dắt năm châu tới đại đồng" (thơ đề ở Côn Sơn Kiếp bạc) khi cụ so sánh mình với Đức Thánh Trần Hưng Đạo)
Để nhận xét khái quát về cụ (anh hùng dân tộc) thì tôi mượn lời một ông tiến sĩ đang công tac tại Bảo tàng HCM: "Cái mặt nạ đeo lâu ngày nó cũng phải rơi". Theo lời những cụ già đông hương với cụ ở làng Sen thì cụ sinh vào giớ dần, ngày dần, thán dần, năm dần, nên sau này không làm vua cũng làm chúa. Tháng dần âm lịch chỉ có thể là cuối tháng 1 dương lịch hoặc tháng 2 dương lịch, không thể là tháng 5 (nay báo chí cứ đến tháng 5 dương lịch lại ồn ào kỷ niệm ngày sinh Hồ chủ tịch, thế là bị cụ Hồ Lừa (Hồ lừa). Đúng là cụ làm chúa tể rừng xanh, đầy gai góc và mọi rợ.
Có một điều lạ kỳ là trước kia càng có bề dầy về thời gian thì nước ta càg biến từ dân chủ tư sản sang độc tài gọi là chuyên chính vô sản. Nhưng thời gian gần đây thì càng có bề dầy về thời gian xây dựng CNXH thì cái nhà nước CS lại tiến gần tới thế giới tư bản và ta đang xậy dựng CNXH trên cơ sở nhờ các nước tư bản giẫy chết viện trợ và đầu tư, biểu hiện rõ nhất là biến dần về kinh tế. Nhà nước CS cố níu kéo bằng cái đuôi định hướng XHCN, thành ra kinh tế thị trường định hướng XHCN, giống như đẻ con trai lại nuôi dưỡng và cho ăn mặc theo kiểu con gái, thành ra nó là đứa PD, có mầm mống của bệnh SIDA ngày càng trầm trọng, hết thuốc chữa, thì cứ xem hàng vạn công ty đang phá sản thì rõ, chỉ có chết dần, chứ cứu chữa làm sao được, nó đang bị SIDA đấy. Nhà chính trị thì vừa một tay giơ quyển sách Mác Lênin tuyển tập chứng tỏ kiên định đường lối XHCN, một tay chìa ra vay vốn ODA của các nước tư bản, kiểu "vừa đánh đĩ vừa sợ mất trinh". Ông Trong Lú là một cái tay, ông Ba Dũng là một cái tay của một thân thể vừa gầy guộc vừa ghẻ lở bốc mùi hôi thối.
Ông Trọng Lú đi đâu cũng rao giảng "tiến lên CNXH là quy luật" nhưng cái quy luạt đó chỉ trên lý thuyết, còn cái quy luật của thực tế và cũng là của tự nhiên là "đi theo con đường TBCN là quy luật". Rồi đấy mà xem "ai thắng ai?"
Khách Lê Đăng Thích viết:
Tôi searched trên net thì có một số posts giải thích nguyên tắc dân chủ một cách ngắn gọn, tôi tạm dịch sang tiếng Việt như sau:
1. CITIZEN PARTICIPATION (dân chúng tham gia vào việc quản lý đất nước)
2. EQUALITY (Công bằng)
3. POLITICAL TOLERANCE (Cởi mở về chính trị)
4. ACCOUNTABILITY (chính quyền và dân chúng có trách nhiệm)
5. TRANSPARENCY (tất cả mọi sự đều công khai)
6. REGULAR FREE AND FAIR ELECTIONS (bầu cử tự do và công bằng)
7. ECONOMIC FREEDOM (tự do kinh tế)
8. CONTROL OF THE ABUSE OF POWER (có cơ chế kiểm soát sự lạm quyền của
chính phủ
9. BILL OF RIGHTS (quyền công dân - theo chế độ ở Mỹ)
10. ACCEPTING THE RESULTS OF ELECTIONS (chấp thuân kết quả bầu cử)
10. HUMAN RIGHTS (tôn trọng nhân quyến)
11. MULTI PARTY SYSTEM (Đa đảng)
12. RULE OF LAW (Thượng tôn luật pháp).
Nguồn: www.lawanddemocracy.org/pdffiles/amazing.prin..pdf
Bác có thể tham khảo thêm một tài liệu soạn bởi trường đại học Stanford dùng trong công tác giáo dục khi Mỷ còn ở Iraq. Tài liệu này nhấn mạnh nguyên tắc dân chủ ở Mỹ. http://www.stanford.edu/~ldiamond/iraq/DemocracyEducation0204.htm
Thêm tài liệu về nguyên tắc dân chủ trên web (dựa vào nguyên tắc dân chủ ở Mỹ): http://www.civiced.org/pdfs/books/ElementsOfDemocracy/Elements_Subsection3.pdf
Dân Luận từng có nhửng thảo luận và các bài viết về dân chủ (tìm trong Thư Viện Dân Luận), bác có thề tham khảo ở đây:
http://danluan.org/node/855
http://danluan.org/node/5697
@ Admin: Nhân đây, tôi củng xin đề nghị với bác Admin là hiện này, ban điều hành DL có thêm người, bác có thể cho update Thư Viện Dân Luận, và đặt một chủ đề DÂN CHỦ LÀ GÌ ở Thư Viện để archive các bài có liên quan đến dân chủ cho bạn đọc dể tham khảo.
Khách Lê Đăng Thích viết:
Có hai nguyên tắc cơ bản chung nhất của dân chủ là bình đẳng và tự do. Mỗi nền dân chủ đương đại có thể có thêm những nguyên tắc khác nữa.
Bình đẳng tức là mỗi người dân đều bình đẳng trước pháp luật (chẳng hạn như khi ông giáo sư luật học kiện ông thủ tướng thì ông thủ tướng phải ra tòa để tự bào chữa, trừ khi có luật miễn cho phép người đang giữ chức vụ công cử tạm hoãn vụ án cho đến khi mãn nhiệm). Người dân ở đây cũng bao gồm những thực thể mang tính pháp nhân như các công ty. Và chính phủ cũng có thể bị kiện và phải ra tòa.
Tự do tức là người dân được những định chế pháp lý (như hiến pháp) bảo đảm cho họ những quyền căn bản gồm các "quyền không bị" (chẳng hạn bắt giữ vô hạn định không xét xử) và "quyền được làm" (chẳng hạn đi biểu tình). Và chính phủ cũng không được nhân danh chủ nghĩa hay gì khác để vi phạm những quyền này.
Các nền dân chủ hiện đại nhất có thể có thêm các tính chất được nâng lên hàng nguyên tắc như đa nguyên, xã hội dân sự, quyền thỉnh nguyện (đưa vấn đề lớn ra trưng cầu dân ý), v.v.
Trên đây là vài điều sơ đẳng về dân chủ. Các bác Trí Luận và Phạm Hồng Sơn có thể có những kiến giải khác, chuyên môn hơn.
Vâng, thì độc đảng mới không có tham nhũng, mới bảo đảm công bằng và dân chủ, mới bảo đảm quyền được nói lên chính kiến của mình .
Có phải thế không bác tên-toàn-phụ-âm ?
Nhìn chung nội dung bài này (cả phỏng vấn và trả lời) khá hay. Về phiá phỏng vấn thì đưa ra những câu hỏi là những vấn đề mà nhiều người muốn biết (đáp ứng được yêu cầu của quần chúng). Phần trả lời thì mạch lạc, rõ ràng, tuy hơi dài, đôi chỗ rườm rà, nếu ngắn gọn hơn chút nữa thì tốt.
Riêng có điều này tôi thắc mắc, muốn biết thật rõ, nếu bác nào biết thì chỉ giáo cho tôi, đó là có 3 lần bác sĩ PHS nhắc tới "nguyên tắc cơ bản của dân chủ". Vậy "nguyên tắc cơ bản của dân chủ" là gì?
Ý của bác có cái bút danh dài dằng dặc toàn phụ âm mybbcvn nói là bác sĩ thì làm nghề bác sĩ, cứ chữ bệnh, chớ làm chính trị. Tôi không tán thành quan điểm này, trong thực tế thì chủ tịch UBHC (hay ủy ban quân quản gì đó hồi mới tiếp quản thủ đô, nay đổi thành UBND) là bác sĩ Trần Duy Hưng, ông làm tốt và có tâm, có trình độ hơn mấy ông chủ tịch UBND sau này. Các ông CT UBND sau này ít nhiều mang tính lưu manh và tắc trách, ít quan tâm tới "nỗi niềm" của dân. Ông bác sĩ TDH đúng là một trí thức chân chính.
Hiện nay trong làng văn có bác sĩ Vũ Quần Phương là người bình thơ còn hay hơn cả các ông tiến sĩ giáo sư văn học.
Hồi đầu thế kỷ trước ở Trung quốc có ông Lỗ Tấn đang học ngành y để trở thành bác sĩ, đã bỏ và chuyển sang làm nhà văn và nhà tư tưởng cũng như nhà chính trị. Ông cho rằng làm bác sĩ chỉ chữa được căn bệnh cho người, nhưng làm nhà văn, làm chính trị thì chữa được bệnh cho cả xã hội.
Phần nói về nội dung bài liên quan tới cụ Hồ thì tôi sẽ nói sau, vì sợ viết xong còm, bấm vào ô "xem trước" thì lại có trang trả lời "bấm vào đây để đi tiếp", giở lại trang cũ để gửi đi thì bị xóa sạch, ngày hôm nay tôi đã bị máy "vố" như thế.
Xin nhẮc lại một lần nữa, bác nào biết "nguyên tác cơ bản của dân chủ" là gì thì giải đáp giúp tôi. Cám ơn. Chẳng rõ bác Trí Luận, một trí thức nổi tiếng có biết không? Hy vọng bác trả lời giúp.
mybbcvn viết:
Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng cần phải, cần được phát triển song song với dân chủ văn minh. Không có vấn đề trước và sau đâu bác ạ.
Cái trước và sau đang xẩy ra ỏ VN làm cho VN tụt hậu trên rất nhiều phương diện. Như giáo dục, y tế, xã hội, nhân quyền.......
Làm cho khoảng cách giữa người nghèo và người giàu càng ngày càng xa nhau.
Phạm Hồng Sơn viết:
Nhiều người trong giới lãnh đạo đảng CSVN cũng đã úp mở về một nền dân chủ thực sự cho Việt nam trong tương lai. Nhưng họ viện dẫn nhiều lý do khác nhau chưa thể thực hiện dân chủ cho Việt nam trong giai đoạn này để tiếp tục cầm quyền. Một số thực sự lo sợ bất ổn chính trị sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế và náo loạn xã hội. Tuy nhiên, phần lớn chỉ dùng yếu tố bất ổn để tiếp tục nắm quyền để trục lợi là chính. Thực tế tại Việt nam cho thấy không phải chỉ có tầng lớp lãnh đạo trung ương mới có nhiều đặc quyền đặc lợi mà ngay cả đảng viên cấp xã ấp cũng có thể dùng tư thế đảng viên của mình để kiếm lợi cho bản thân và gia đình. Đây là lý do chính khiến cho giới cầm quyền bây giờ ngăn cản đất nước trở thành một quốc gia dân chủ. Vì thế, những người đấu tranh cho dân chủ không cần phải dựa vào uy tín hay ngụy tạo tư tưởng hay chủ trương dân chủ của ông Hồ Chí Minh để cổ vũ cho dân chủ.
Ông Phạm Hồng Sơn, trong phần phát biểu trên, khi cho rằng thời gian đầu của nhà nước VNDCCH, ông Hồ Chí Minh có vẽ đã tạo dựng một số định chế dân chủ cho Việt nam nhưng sau đó mới mất dần tính dân chủ để trở thành một thể chế độc tài. Đây có lẽ là nhận định sai lầm vì thiếu am tường lịch sử giai đoạn 1945-46 chứ không phải ông Sơn muốn dùng uy tín của ông Hồ Chí Minh để cổ vũ cho nền dân chủ cho Việt nam.
Thực tế thì tình hình Việt nam giai đoạn trước và sau cuộc Cách mạng Tháng Tám cho thấy Việt Minh do ông Hồ Chí Minh lãnh đạo đã bị dồn vào thế phải nhượng bộ các đảng phái quốc gia khác của Việt nam tạo nên một chính phủ đa đảng sau cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên của VNDCCH. Nhưng sau khi ký hiệp định Sơ bộ với Pháp, Việt Minh đã thẳng tay đàn áp các đảng phái quốc gia trong chính phủ VNDCCH khiến cho hầu hết thành phần ngoài Việt Minh hoặc từ chức, rút lui hay quay trở lại chống Việt Minh. Tình hình chính trị giai đoạn này đã được ông Trương Nhân Tuấn trình bày rất mạch lạc trong phần II-1 và II-2 của bài viết góp ý với bài viết của ông Dương Danh Huy và Phạm Thanh Vân về Tính Pháp Lý của việc Thừa kế Hoàng sa và Trường sa.
http://danluan.org/node/13347#comment-62581
Phạm Hồng Sơn viết:
Hình như không phải chỉ có người theo dân chủ phải viện dẫn tư tưởng Hồ Chí Minh mà ngay cả cán bộ CS cũng luôn dùng ông Hồ làm bình phong cho mọi toan tính của họ.
@ mybbcvn:
Philip Rösler cũng là một ông bác sĩ đó bạn.Bạn chịu khó xem tin tức thế giới chút đi.
Một kẻ được ăn uống đầy đủ,đủ sức khỏe để làm các công việc nặng nhọc và được ông chủ ưu ái thì cũng vẫn chỉ là một kẻ nô lệ.Vậy cần phải có cơm ăn áo mặc đầy đủ rồi hẵng nghĩ đến hai chữ Tự do sao,theo bạn?
"Quân tử tranh năng,tiểu nhân tranh thực" ,thưa bạn!
NCM
mybbcvn viết:
mybbcvn,
Bạn và một số người khác có lẽ thuộc dạng ưu đãi của chế độ hiện nay cho nên không bao giỡ nghĩ đến kẻ khác, khó khăn hơn, có tài hơn, ...
Bạn có lẽ thuộc thế hệ lớn tuổi chăng cho nên rất cứng ngắc trong thay đổi tư duy và ngại đấu tranh qua bầu cử đa đảng và trực tiếp.
Việc lãnh đạo, điều hành, đóng góp ý kiến cho nhà nước là việc chung, quyền và trách nhiệm của tất cả mọi người của một đất nước, về điều này bạn không phản đối chứ ? Bạn hãy trả lời câu hỏi này, sau đó mới có thể bàn tiếp được
mybbcvn viết:
Hehe, ngày xưa Tôn Trung Sơn làm nghề gì trước khi làm chính trị vậy? Gandi làm nghề gì trước khi đấu tranh bất bạo động vậy? Có biết tại sao họ bất đắc dĩ phải đứng ra làm cách mạng không? Triều đình thối nát nhung nhúc sâu bọ lòng tham không đáy thì thằng dân có mà giàu bằng niềm tin. Trên đời này chẳng có thằng quan tham nào mà lại... thương dân nghèo, muốn thằng dân cũng giàu như nó đâu.
Nói cách khác Triều đình ta không bao giờ muốn dân ta giàu, vì dân giàu thì sẽ đe dọa vị trí độc tôn trí tuệ sáng ngời của Triều đình ngay. Nhưng giàu có là mơ ước của bất cứ ai nên dù Triều đình làm đủ trò để nhấn chìm đất nước trong nghèo nàn lạc hậu người dân vẫn tự luồn lách tìm cách vươn lên. Rõ ràng nếu không có cái Triều đình của nợ nào đó cản trở vơ vét thì dân ta giờ giàu có hạnh phúc lắm rồi, bác sĩ đâu cần đi làm cách mạng cho mệt.
Tôi không cần đọc bài viết và chẳng quan tâm bài viết này như thế nào . Nhìn anh minh họa là đủ hiểu bản chất của ng Up bài này lên !
Khách phản hồi viết:
1 vài câu như trên không thể chứng minh được điều mà nhiều người như bạn rất muốn làm, là đưa ra cái quy luật "dân chủ, đa đảng" => XH công bằng (tớ ko nói là văn minh vì nó có nguyên nhân là "dân trí" rồi, cái này khỏi nói cách làm sao có được, định nghĩa bạn đưa cũng là văn minh, cái này ko bàn cãi nhé).
Nếu nói rằng XH cứ dân chủ đa đảng mới có công bằng và không có tham nhũng (ko tham nhũng thì mới công bằng), thì bạn này không thể giải thích được với 1 loạt các thể chế dân chủ, ví dụ Philipines hay Indonesia ở gần VN, có dân chủ đa đảng sao vẫn tham nhũng? Chưa kể, các nước Đông Âu đa số nay đều là đa đảng dân chủ, Ba Lan, Tiệp, Ucraina... có chắc mấy nước đó không có tham nhũng và mức độ không trầm trọng như VN?
Tớ không nói đến dạng dân chủ không đảng, dù lịch sử loài người đã tồn tại dạng thức đó nhưng hiện tại dạng thức đó không thể tồn tại được. Khái niệm dân chủ tớ ám chỉ nghĩa là dân chủ đa đảng và đó là ý muốn của các nhà dân chủ của VN. Họ cũng không thích dân chủ một/không đảng, vì như thế chả khác nào gạt họ ra khỏi "đảng" và họ trở nên yếu đuối. (Singapore có thể nói là dạng dân chủ "gần như" một đảng).
Tham nhũng là căn bệnh mà mà nguyên do là nhiều yếu tố mà người ta vẫn chưa tìm ra để chuẩn trị, nhưng tiệt nhiên không phải chỉ mỗi là "dân chủ đa đảng". Ví dụ Singapore, tham nhũng cực ít như bảo nó là dân chủ đa đảng, nhiều người sẽ phản đối. "Dân chủ đa đảng" có thể giúp XH ít nhiều hạn chế được tham nhũng, nhưng nó không phải là cây đũa thần cho việc đó và người ta cần 1 số yếu tố quyết định khác (có lẽ là văn hóa hoặc văn minh, hoặc là giàu sang gì đó).
Admin của danluan là người có hẳn 1 mớ kiến thức và lý luận về cái này, anh ta có thể giải thích cho bạn. Tôi tin rằng anh ta cũng sẽ tán đồng ý kiến của tôi.
mybbcvn viết:
Trước hết mybbcvn nên hiểu thế nào là văn minh và dân chủ trước khi phê phán người khác.
Định nghĩa văn minh :
"chính sách của đất nước đó, muốn tồn tại vững vàng, nó phải thể hiện ý chí của số đông, số đông là người nghèo, người lao động" đây chính là một trong những thể hiện của dân chủ
Như vậy tiền đề để xã hội đạt được "đại đa số dân giàu, nước mạnh trong phát tiển bền vững mọi mặt, XH công bằng" là phải dân chủ và văn minh chứ không thể ngược lại.
Nếu không đặt dân chủ và văn minh lên trước, xã hội sẽ không công bằng, chỉ một thiểu số tham nhũng sẽ cực giàu, nước chỉ mạnh ... về quân sự vì xã hội độc tài sẽ quân sự hóa và công an hóa tối cao .
Hiện nay chẳng phải đảng CS đang đặt dân chủ lên trước là gì nhưng vấn đề là họ chỉ hô khẩu hiệu chứ không thật sự muốn có dân chủ tự do ...
Vậy theo bạn thì đất nước VN đã "dân giàu, nước mạnh, xã hộ công bằng" chưa khi mà tham quan đầy rẫy, dân oan khiếu kiện tùm lum, đầt nước bị ngoại bang o ép. Và vậy bạn sẽ thể hiện và hành động ra sao với đất nước?
Ý kiến của tớ: "không nên đi quá giới hạn của giày dép". BS thì làm BS cho tốt, chứ tham gia chính trị thì sao lãng cái BS ngay. Nếu vẫn ham hố chính trị, bỏ cái BS ở đâu đi, thay bằng "chính trị gia".
Tớ chả tin mấy ông này. Các ông nên học cách tồn tại trước, mới nghĩ đến việc đòi nọ đòi kia. Học tập Cộng sản VN ấy, họ khi xưa còn bị truy lùng kinh khủng hơn.
1 điểm nữa: đất nước đang phát triển như VN không phải chỉ toàn người có học, hoặc là thành đạt, giàu có cả. Do đó, chính sách của đất nước đó, muốn tồn tại vững vàng, nó phải thể hiện ý chí của số đông, số đông là người nghèo, người lao động, mục tiêu của họ là "dân giàu, nước mạnh, XH công bằng" rồi mới "dân chủ, văn minh".
Trí tuệ Trần Hưng Đạo và Minh triết Việt
Trí Luận,
13:12, 2010-09-18 – 13:46, 2010-09-19
1. Lời dẫn
Thưa bác
dân xứ Lừa,
Từ bài chủ của Bác sỹ Phạm Hồng Sơn với chủ đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ” và “công cuộc Dân chủ hóa Đất nước” đã dẫn đến những trao đổi về lịch sử, văn hóa là những chủ đề rất cơ bản, sâu rộng nhưng cũng rất hào hứng. Trong tinh thần „Dân Luận“, xin tiếp tục được trao đổi cùng bác một số điểm tôi đã và đang quan tâm.
Do những tính chất „cơ bản và sâu, rộng“, xin được cho thư thả trình bày vì vốn “biết mình sức yếu, (chỉ chuyên ... ‘phản hồi’)” (Như một thân kiến nhỏ trong bài học vỡ lòng!); Ngoài ra, cũng chưa có ý định gởi “Loạ[uậ]n văn TIẾNG SỸ” (Chú ý “G” trong “TiếnG sỹ”, tránh lẫn lộn với bằng cấp hiện thời:-(!) tới Ban Biên tập Dân Luân nên xin trình bày kiểu “viết vo”: Chưa đưa ra được nguồn tài liệu chính xác mà chỉ dẫn theo trí nhớ – Trong tinh thần góp vui, thoải mái.
Hy vọng nhận được sự cảm thông của bác và quý vị.
2. Trí tuệ - Ngọn nguồn văn hóa
„Trí tuệ“ là chuyên đề lớn bao gồm quá trình tư duy diễn ra trong bộ não các cá nhân đến các quá trình tiếp thu, xử lý, trao đổi thông tin mà kết quả cuối cùng là nền văn hóa của một cộng đồng người. Như vậy, Trần Hưng Đạo (Toàn danh Đức Thánh: Trần triều Tiết chế, Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn) thuộc về tộc Việt và trí tuệ Trần Hưng Đạo thuộc về minh triết Việt là điều có thể thừa nhân.
Một điều cũng dễ thấy là cái để con người sống được chính là bắt đầu bằng khả năng con người biết suy nghĩ (Suy nghĩ của cá nhân có
). Kết quả suy nghĩ cho anh ta cách thức hành động trong cuộc đời và lưu lại trong cộng đồng bằng cái gọi là “tri thức”. Sự góp nhặt tri thức của một cộng đồng lại là một công việc có tính quan trọng để có được cái ta gọi là “thành tựu / di sản văn hóa”. Bước phát triển kế tiếp của văn hóa là tính quyết định (nhiều khả năng đi cùng việc phân công lao động): Văn, sử, họa, nhạc, triết, etc. Di sản văn hóa loài người ngày nay lớn đến mức chỉ học (theo một chuyên nghành) để sống cũng hết gần nửa cuộc đời: 18-25 năm! Nếu vớ được của dỏm, do mấy tay cơ hội bất lương lèo lái mà tu học sai (sách chưởng gọi là “tẩu hỏa nhập ma”, Văn bằng Việt Nam có kiểu gọi là “bằng dỏm”, etc.) thì coi như ... “thôi rồi Lượm ơi” – tàn đời cô Lựu! Văn học có hình ảnh điển hình mà cụ Nguyễn Du để lại cho đời: “chàng Sở Khanh”. Có người bình rằng dù Kiều là người thông minh, trong hoàn cảnh bức bách đã không thể sáng suốt nhìn nhận. Tôi cho rằng đây là chỗ đứng, là phương pháp luận. Sở Khanh đứng trên lập trường con buôn, theo quan điểm vốn-lời; Thúy Kiều mang tâm hồn nhân ái, cả tin... Ngôn ngữ khác nhau, cách nhìn nhận, xử lý thông tin khác nhau thì hành động khác nhau và hậu quả cũng không giống nhau ... là cái chắc! Văn học thần thoại lớp 8 phổ thông hệ cũ có truyện “Nhà rông” kể rằng “trong cái nhà cao tận trời xanh, sau một đêm sấm chớp, người ở tầng này không hiểu tiếng nói của người ở tầng kia” là nghĩa vậy chăng? Minh triết Việt có lâu đời thế chăng? Mà đến bạc đầu ta mới hiểu ra đôi chút thì quả là “sâu và rộng” thật! phân nhánh học thuật
Vậy nghĩa là sao? Nghĩa rằng: Trên lĩnh vực giải thoát, giác ngộ, con người đào sâu tư duy luận lý theo cái gọi là “khoa học” để hiểu chân nghĩa cuộc đời; Trong lĩnh vực cạnh tranh sinh tồn, con người dùng hiểu biết để đạt “thắng” và “lợi” (Cho bản thân và nhóm, đảng; Lại nhớ có vị nói: Chúng ta “thắng” Mỹ mà không “LỢI”!) – “Quân bất chấp trá”: Lừa nhau không phải là điều sỉ nhục mà là một hình thức và mức độ khác của trí tuệ. Nhưng chung lại thì là cái gì? “Làm người là khó” như ông Đoàn Duy Thành than chăng? Tại sao từ “ra ngõ gặp anh hùng” đến nay lại “ra ngõ gặp lừa đảo và bạo lực”?... Cả ngàn câu hỏi đều có thể tìm lời đáp trong minh triết Việt; Một câu phương ngôn, một câu tục ngữ giản đơn cũng bao hàm cả Lão, Khổng và Bút-đa. Trí khôn con người, trí thức Dân tộc nhiều đến mức cả đời một con người cũng không học hết! Phải thay đổi hình thức học chăng? Phải thay đổi hình thức xử lý thông tin chăng? Ngay tại đây chắc cũng có thể nghĩ lại phương pháp người tiền sử đã tìm ra:
. (...Để sau sẽ kết luận rằng “đa nguyên dân chủ” là ... nhất hạng. Duy ý chí luôn kèm theo và chỉ dẫn đến bạo lực chia rẽ, tàn hủy và bại vong. – Biết tính „hấp tấp” nên viết luôn ra đây để khỏi quên vậy; :-)!) Hợp tác, trao đổi, tranh luận để cùng tìm ra chân lý và giải pháp 3. Minh triết Việt
Thưa bác
dân xứ Lừa,
Ý kiến của bác ngắn gọn và cô đọng quá; Nhưng mà đủ hết: Lê Lợi, Rùa Thần, 30-4-75, cùng hai bộ phim “Vượt Sóng” và “Đường Về Thăng Long”. Cả hai cuốn phim tôi đều chưa được coi; vậy xin được ... “nói chung” [Khi “chi tiết” gặp khó khăn thì dùng “nói chung” để đưa mọi thứ vào “vấn đề thuộc chủ trương, đường lối, nguyên lý cơ bản” là cách ... “tháu khoáy” nhất!].
Trước hết, xin nói về điều mình biết rõ.
Chuyện Lê Lợi và Rùa Thần là bi kịch lịch sử có lô-dích của nó. Nhận xét đầu tiên là “Rùa”: Thần Kim Quy, Rùa Vàng Hoàn Kiếm – Nó chứng tỏ dân Việt là dân sông nước, khác với Tàu là dân lục địa quen cưỡi ngựa. Vì là sông nước nên cuộc tranh đấu trên sóng gió luôn mở đầu và kết cục: Sông lạch thời “Dạ trạch vương Triệu Quang Phục”, Bạch Đằng giang thời Ngô và Trần, Rạch Gầm – Soài Mút thời Quang Trung Hoàng Đế. [Một Trường Sa, Hoàng Sa có tránh được hay buộc phải làm???]... Gọi là “bi kịch” vì trong điều kiện lịch sử, Lê Lợi buộc phải làm vua và Nguyễn Trãi phải chịu oan khiên để lại vết máu bi thương suốt dọc dài Việt sử! Vượt trên cá nhân, minh triết Việt để lại cho đời tên: HOÀN KIẾM! Tôi thực muốn và sẽ xem lại “Vượt Sóng” mà bác nói; Cũng như đã có “Hà Nội Trong Mắt Ai”, “Chuyện Tử Tế” như những an ủi và khích lệ về lương tâm, trí tuệ giống giòng!
Nhưng minh triết Việt còn sớm hơn thế nữa: Thánh Gióng!
Từ thuở hồng hoang tranh sống và lập cõi, Tộc Việt biết cái sức mạnh hợp đoàn để di sản cho ta hai chữ “ĐỒNG BÀO”. “
” là cũng từ nghĩa “đồng bào” đó. Nhưng trải giặc giã và lập cõi, người Việt biết rõ lúc nào thì làm gì: Thắng giặc xong, Thánh Gióng lên trời – Quy thiên là về trong lòng NHÂN DÂN đấy! Cất kiếm vào bao hay vung kiếm (nơi phi trường để dọa hải quan), chĩa súng vào DÂN (sinh viên gái và người đi xe máy)??? – Hỏi cứ như đùa, bác nhỉ!!! Lấy đại nghĩa để thắng hung tàn; Đem trí nhân mà thay cường bạo Đánh được người (dân), mặt đỏ như vang;– Cho nên nảy nòi “Phim Tàu nói tiếng Việt” “Đường về Thăng Long”? Tôi đọc những bình giảng [1 và 2] đã rất là thấm thía. Xin chia sẻ sự quan tâm của bác.
Tàu “lạ” đâm người (Việt), mặt vàng như nghệ!
Cá không ăn muối cá ươn,
Xa rời Tộc Việt, trăm đường hỏng, hư!
...
“Lời cổ nhân xưa nói chẳng sai”
4. Đức Thánh Trần
Đã có nhiều nhìn nhận về Đức Thánh Trần Hưng Đạo; Xin sơ lược thiển kiến.
Đức Trần Hưng Đạo vốn giòng chính vương nhưng suốt đời Người đã bỏ (tôi thấy hay hơn dùng chữ “quên”, vì “quên” thì có lúc rồi sẽ “nhớ”!) thù riêng lo việc Dân và Nước. Tư thế của Người là của Sỹ - Trí thức - vươn và đạt Giác. Ngắn gọn: Làm xong việc chiến (đại thắng) người về lại ấp phong. Người chỉ để lại lời vàng khi vua Trần Anh Tông kính viếng và hỏi học “Thượng Phụ” kế sách giữ nước. Lời đó, như đã dẫn, suy ra rằng:
Cái trí, cái tâm con người phải hoà quyện và thích ứng cùng đại nghĩa và thời cuộc.
Lời và nghĩa của Đức Thánh cụ thể lắm, không cao viễn như huyền thoại và minh triết; Ấy là bởi lòng NHÂN Người để lại cho đời! Còn phần riêng Đức Thánh? Mộ phần Người không ai biết nơi đâu; Nhưng khói hương nơi đền miếu thờ kính Người thì tỏa trên khắp nước và trong mọi thời!
Tháng Tám giỗ Cha!
– Đức Thánh Trần, người Cha của Dân Tộc gồm đủ Nhân, Trí, Dũng!
5. Đôi lời cuối
Hồ Chí Minh trong tư thế Sỹ phu cuối kỷ nguyên thực dân (xét gồm trong nhóm “Ngũ long Paris”) đã dành hết tâm huyết để nắm thời cơ cùng Dân tộc tạo lập nền Cộng hòa non trẻ. Kết quả Tuyên ngôn Độc lập 1945 và Hiến pháp 1946 là ước mơ và trí tuệ mà Dân Việt vun góp lại. Không nghĩ thế, không hiểu được hào khí và máu xương của cả một thế hệ Dân-Nước trong 9 năm trường giành giữ Độc lập. Hồ Chí Minh trong tư cách „nhà chính trị“ đã bị hấp lực của “hệ thống” chi phối. “Cuộc chiến Việt Nam” như một định mệnh của Dân tộc nhưng cũng là bài học cho nhân loại để kết thúc “chiến tranh lạnh”. Phe “Cộng sản” chứng tỏ:
; Phe “Tư bản” hiểu ra: Toàn trị không thể có Tự do và Phát triển , chí ít là thời đại này không còn cho phép! Phải chăng ước mơ „Không có gì quý hơn Độc lập, Tự do“ như một chân lý cũng là dằn vặt trong tâm khảm con người? Khi tranh cãi về quyết định rút khỏi “Vịnh Con Lợn” (như một bước thua của Liên Sô trước Mỹ; Khủng hoảng hạt nhân Cuba), giải thích của cụ Hồ: ‘Thấy thuận thì đưa vào, KHÔNG THẤY LỢI THÌ RÚT RA’ – đã làm yên bàn cãi. Câu nói này trước “mèo trắng – mèo đen” lâu lắm đó! Vậy ngày nay cái gì là “đúng”?, cái gì là “lợi”?, cái gì là “bền vững, lâu dài”? Toàn Quốc gia, Dân tộc hay “độc đảng”? – “ Vũ lực không thể giải quyết mọi vấn đề ” Mạnh, là mạnh cả bè, / Mạnh chi cây nứa le te một mình!
Xem xét và phát biểu trong tư cách „trí thức“ hay “chính trị gia” là quyền tự do của cá nhân; Nhưng rõ ràng tư tưởng cộng đồng, minh triết tộc loại phải bao tụ mọi nguồn tri thức. Bám riêng vào quan điểm chính trị („kiên định lập trường“) là làm cho mình thành MỘT CHÂN - Tự bẻ què mình, thì tôi e rằng ... đứng được lâu khó lắm!
Lịch sử là Minh triết; Khúc quanh lịch sử là thử thách cho Trí tuệ!
Thân mến.
Tôi không phải là luật sư,cũng không phải sử gia,mà chỉ là một công dân bình thường,vì vậy các nhận xét của tôi không nhất thiết phải đúng với các sự kiện lịch sử,mà tôi chỉ muốn được thấy các bạn chỉ ra những vô lý trong lập luận của tôi mà thôi.
Tôi so sánh một trường hợp một bản Hiến pháp mới vi Hiến hay không là khi tôi nghĩ tới bản Hiến pháp của LB Đức ngày nay.Có lẽ nó cũng không kế thừa gì các bản Hiến pháp trước đó vì thể chế Liên bang chỉ có được khi chiến tranh thế giới II kết thúc và Dritte Reich sụp đổ.
Như vậy theo tôi thì bản Hiến pháp hiện nay của LB Đức là hoàn toàn mới và không thể nói nó hợp hiến hay vi hiến.Ta chỉ có thể coi nó là quy định lập "bang" mà thôi.
Như vậy bác Phạm Hồng Sơn có lý khi kết tội bản Hiến pháp 59 là vi hiến là chính xác vì thực chất nó chỉ là sự sửa đổi bản hiến pháp 46 mà thôi.
NCM
Cám ơn BS Phạm Hồng Sơn và VoA về bài phỏng vấn hay và thẳng thắn.
Các nước độc tài luôn tìm cách tạo ra một lãnh tụ, thần thánh hóa nó và bắt người khác phải tôn sùng. Tôi cho rằng đây là một trong những cách làm để mị dân.
Có trong tay một lãnh tụ thần thánh hóa trước mắt người dân rồi, từ đó họ dễ dàng thao túng chính trường để triệt hạ các đối thủ khác bởi chỉ có họ mới là chính danh và đúng đắn !
Thử nhìn xem cuộc cách mạng văn hóa bên TQ được phát động bởi Mao Trạch Đông. Đám đông thanh niên quá khích, cuồng tín vì Mao đập phá, bắt bớ các đối thủ chính trị của Mao. Con trai lớn của Đặng Tiểu Bình cũng là nạn nhân, nhảy lầu bỏ trốn và bị gãy chân khi bị bọn cuồng tín cầm Mao tuyển đến bắt.
Trong hoàn cảnh hiện nay ở VN, các nhà dân chủ và đối lập đều phải giương cái ô dù Hồ Chí Minh để đỡ bị đảng CS trù dập không thương tiếc.
Hoặc có thể người ta do lâu ngày học tập về Hồ Chí Minh cho nên mất logic vì tin rằng Hồ Chí Minh là "luôn luôn đúng" ! Tôi đọc về CCRĐ thấy có lời giải thích là tại sao khi bắn những người bị đấu tố, người ta bắn sau lưng chứ không dám bắn từ trước. Bởi lẽ có người khi bị đảng của ông Hồ bắn chết tươi vẫn hô to "Hồ Chí Minh muôn năm" ! Bi kịch !
Trong tinh thần dân chủ và tự do, tuyệt đối không nên thần thánh hóa một nhân vật nào đó để bắt mọi người học tập. Một đảng nào đó tự xưng là đảng của HCM và đi theo đường lối của HCM thì khi tranh cử có công bằng với các đảng khác hay không khi mà các truyền thông và công an đang nằm trong tay của đảng này ?
Hãy trả Hồ Chí Minh lại cho các sử gia.
Trong cuộc sống chính trị lành mạnh, nên đặt các giá trị chung của nhân loại lên hàng đầu để thực hiện. Những giá trị chung này đã được Liên Hiệp Quốc nêu ra trong hiến chương chung của nhân loại.
Kính chào Ban Biên tập Dân Luận,
Tôi xin có lời chào cảm kích tới nỗ lực của toàn BBT trong công việc truyền bá thông tin độc lập cho người Việt chúng ta. Riêng cá nhân, tôi xin cảm ơn BBT đã giúp truyền tải nhiều bài viết, phỏng vấn của tôi tới công luận.
Tôi xin nhờ BBT đăng giúp tôi ý kiến dưới đây trong bài phỏng vấn của tôi với VOA đang được đăng trên trang Dân Luận.
Kính chúc toàn BBT sức khỏe, thành công,
Phạm Hồng Sơn
Trước tiên tôi xin cảm ơn quí vị độc giả đã đọc và để tâm nêu ý kiến cho bài phỏng vấn của tôi. Ở đây tôi xin được thưa lại ý kiến của độc giả Dân xứ lừa và NCM về vấn đề “vi hiến”:
- Nếu có hai bản hiến pháp A và B (có sau A) của một quốc gia. Căn cứ để B có vi hiến A hay không nằm ở mấu chốt A có còn được thừa nhận bởi những người soạn (và phê chuẩn) B không. Trong trường hợp Hiến pháp 1946 và Hiến pháp 1959 thì Hiến pháp 1946 vẫn được thừa nhận bởi những người soạn thảo Hiến pháp 1959 và thậm chí còn được trịnh trọng nhắc lại trong lời nói đầu của Hiến pháp 1959 (Nguyên văn: “
Ngày 6 tháng 1 năm 1946, toàn dân Việt Nam từ Bắc chí Nam đã nhiệt liệt tham gia cuộc tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội. Quốc hội đã thông qua Hiến pháp đầu tiên ghi rõ…”). Như vậy mặc dầu Hiến pháp 1946 chưa đủ tính pháp lý (de jure) vì chưa được thông qua trưng cầu dân ý, nhưng thực tế (de facto) Hiến pháp 1946 đã được chính quyền (gồm chính phủ do Hồ Chí Minh làm chủ tịch và Quốc hội mà Hồ Chí Minh làm thành viên) thừa nhận và hệ quả Hiến pháp 1946 có tính ràng buộc cho những thủ tục lập pháp hoặc lập hiến (sửa đổi hiến pháp) của chính quyền đó. Song, bản Hiến pháp 1959 (thực chất là sửa đổi Hiến pháp 1946, đúng như lời nói đầu đã ghi: ” Trong giai đoạn mới của cách mạng, Quốc hội ta cần sửa đổi bản Hiến pháp năm 1946 cho thích hợp…”) đã không thực hiện theo qui định của Hiến pháp 1946 là “ Những điều thay đổi khi đã được Nghị viện ưng chuẩn thì phải đưa ra toàn dân phúc quyết.” (điểm c, Điều thứ 70).
- Tôi đồng ý với ý của độc giả Dân xứ lừa là hiến pháp cần ”
… phù hợp với một chủ thuyết hay triết lý vốn có thể phục vụ xã hội theo hướng thăng tiến mọi mặt. Thời nay thì cụ thể hơn, nó cần phù hợp với những nguyên tắc(?) của các văn kiện chung cho thế giới như Bản Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền”. Nhưng đã nói đến tinh thần pháp quyền (hay chế độ dân chủ) thì chúng ta phải bám vào tinh thần tôn trọng pháp luật, đúng thủ tục (due process) – nhằm hạn chế sự tùy tiện của những người có sức mạnh. Về ý của độc giả Dân xứ lừa ” Thiết nghĩ một bản hiến pháp ra đời được xem như 'xóa bàn làm lại'“ thì chỉ phù hợp với trường hợp đảo chính hay cách mạng lật đổ (những hoạt động thường kèm theo việc xóa bỏ hiến pháp cũ) và đương nhiên những gì mà hiến pháp mới được hình thành thì không thể gọi là vi hiến cho dù nó có thể tồi tệ hơn hiến pháp cũ (ví dụ như Hiến pháp 2007 của Thailand so với Hiến pháp 1997 của quốc gia này).
Trân trọng,
Phạm Hồng Sơn
Đoạn này của bác Trí Luận làm tôi nhớ đến cuốn phim Vượt Sóng nói về thời gian vừa sau ngày 30/4/75. Nó chứa đựng vài thông điệp rất sâu sắc.
Vào phim là lời Bà nội kể cho cháu nghe về chuyện Lê Lợi được Rùa thần ban cho thanh kiếm để đánh ngoại xâm với điều kiện phải trả lại kiếm sau khi thành công, nhưng dù đuổi được quân Tàu thì Lê Lợi đã KHÔNG chịu trả lại thanh kiếm. Ý nói rẳng thanh kiếm là biểu tượng cho toàn trị và lòng dân hy sinh vốn cần có trong chiến tranh và phải từ bỏ vào thời bình.
Bà nội cố ý kể sai để ám chỉ người cộng sản khi đuổi được ngoại xâm vẫn cố giữ lại thanh kiếm và duy trì chế độ toàn trị. Về sau đứa cháu hỏi người Chú và được trả lời rằng một hôm sau khi lên ngôi, Vua Lê du hành trên Hồ Gươm thì Trời nổi cơn sấm sét và Rùa thần hiện ra giật lại thanh kiếm (cũng không đúng so với sử sách). Ý đoạn này nói Trời hay lòng dân sẽ lấy lại quyền cai trị nước bằng toàn trị.
Ghi chú: các chi tiết của phim này đều khác với sử sách thì có đáng bị chê bai như phim Đường về Thăng long không?
## Pages

Server: nginx

Cache-Control: no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Language: vi

X-Generator: Drupal 7 (http://drupal.org)

X-Content-Options: nosniff