markdown:
# Hệ thống thông tin di động toàn cầu
|
|
|
|
|
|[3G](/wiki/3G) [Pre-4G](/wiki/4G) [UMTS Revision 8](/w/index.php?title=3GPP_Long_Term_Evolution&action=edit&redlink=1) [3GPP2](/wiki/3rd_Generation_Partnership_Project_2): [cdmaOne](/w/index.php?title=IS-95&action=edit&redlink=1)/ [CDMA2000](/wiki/CDMA2000)Family [2G](/w/index.php?title=2G&action=edit&redlink=1) [3G](/wiki/3G) [Pre-4G](/wiki/4G) **Các công nghệ khác** [0G](/w/index.php?title=Mobile_radio_telephone&action=edit&redlink=1) [1G](/w/index.php?title=1G&action=edit&redlink=1) [2G](/w/index.php?title=2G&action=edit&redlink=1) [Pre-4G](/wiki/4G) [Dải tần số](/wiki/T%E1%BA%A7n_s%E1%BB%91) **Hệ thống thông tin di động toàn cầu** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Global System for Mobile Communications*; [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *Groupe Spécial Mobile*; viết tắt: **GSM**) là một công nghệ dùng cho [mạng thông tin di động](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1). Dịch vụ GSM được sử dụng bởi hơn 2 tỷ người trên 212 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các mạng thông tin di động GSM cho phép có thể [roaming](/w/index.php?title=Roaming&action=edit&redlink=1) với nhau do đó những máy điện thoại di động GSM của các mạng GSM khác nhau ở có thể sử dụng được nhiều nơi trên thế giới.
GSM là chuẩn phổ biến nhất cho
[điện thoại di động](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_di_%C4%91%E1%BB%99ng) (ĐTDĐ) trên thế giới. Khả năng phú sóng rộng khắp nơi của chuẩn GSM làm cho nó trở nên phổ biến trên thế giới, cho phép người sử dụng có thể sử dụng ĐTDĐ của họ ở nhiều vùng trên thế giới. GSM khác với các chuẩn tiền thân của nó về cả tín hiệu và tốc độ, chất lượng cuộc gọi. Nó được xem như là một hệ thống ĐTDĐ thế hệ thứ hai ( *second generation*, [2G](/w/index.php?title=2G&action=edit&redlink=1)). GSM là một chuẩn mở, hiện tại nó được phát triển bởi 3rd Generation Partnership Project ( [3GPP](/wiki/3GPP)) Đứng về phía quan điểm khách hàng, lợi thế chính của GSM là chất lượng cuộc gọi tốt hơn, giá thành thấp và dịch vụ tin nhắn. Thuận lợi đối với nhà điều hành mạng là khả năng triển khai thiết bị từ nhiều người cung ứng. GSM cho phép nhà điều hành mạng có thể sẵn sàng dịch vụ ở khắp nơi, vì thế người sử dụng có thể sử dụng điện thoại của họ ở khắp nơi trên thế giới.
## Giao diện vô tuyến[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&action=edit§ion=1)]
GSM là mạng điện thoại di động thiết kế gồm nhiều tế bào (cell) do đó các máy điện thoại di động kết nối với mạng bằng cách tìm kiếm các cell gần nó nhất. Các mạng di động GSM hoạt động trên 4
[tần số](/wiki/T%E1%BA%A7n_s%E1%BB%91). Hầu hết thì hoạt động ở tần số 900 MHz và 1800 MHz. Vài nước ở [Châu Mỹ](/wiki/Ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9) thì sử dụng tần số 850 MHz và 1900 MHz do tần số 900 MHz và 1800 MHz ở nơi này đã bị sử dụng trước.
Và cực kỳ hiếm có mạng nào sử dụng tần số 400 MHz hay 450 MHz chỉ có ở
[Scandinavia](/wiki/Scandinavia) sử dụng do các băng tần khác đã bị cấp phát cho việc khác.
Các mạng sử dụng tần số 900 MHz thì đường lên (từ thuê bao di động đến trạm truyền dẫn uplink) sử dụng tần số trong dải 890–915 MHz và đường xuống downlink sử dụng tần số trong dải 935–960 MHz. Và chia các băng tần này thành 124 kênh với độ rộng băng thông 25 MHz, mỗi kênh cách nhau 1 khoảng 200 kHz. Khoảng cách song công (đường lên & xuống cho 1 thuê bao) là 45 MHz.
Ở một số nước, băng tần chuẩn GSM900 được mở rộng thành E-GSM, nhằm đạt được dải tần rộng hơn. E-GSM dùng 880–915 MHz cho đường lên và 925–960 MHz cho đường xuống. Như vậy, đã thêm được 50 kênh (đánh số 975 đến 1023 và 0) so với băng GSM-900 ban đầu. E-GSM cũng sử dụng công nghệ phân chia theo thời gian TDM (
*time division multiplexing*), cho phép truyền 8 kênh thoại toàn tốc hay 16 kênh thoại bán tốc trên 1 kênh vô tuyến. Có 8 khe thời gian gộp lại gọi là một khung TDMA. Các kênh bán tốc sử dụng các khung luân phiên trong cùng khe thời gian. Tốc độ truyền dữ liệu cho cả 8 kênh là 270.833 kbit/s và chu kỳ của một khung là 4.615 m.
Công suất phát của máy điện thoại được giới hạn tối đa là 2
[watt](/wiki/Watt) đối với băng GSM 850/900 MHz và tối đa là 1 watt đối với băng GSM 1800/1900 MHz. **Mã hóa âm thanh**
GSM sử dụng khá nhiều kiểu mã hóa thoại để nén tần số audio 3,1 kHz vào trong khoảng 6.5 and 13 kbit/s. Ban đầu, có 2 kiểu mã hoá là bán tốc (haft rate -5.6 kbps)và toàn tốc (Full Rate -13 kbit/s)). Để nén họ sử dụng hệ thống có tên là
*mã hóa dự đoán tuyến tính* (linear predictive coding - [LPC](/w/index.php?title=LPC&action=edit&redlink=1)).
GSM được cải tiến hơn vào năm 1997 với mã hóa EFR (mã hóa toàn tốc cải tiến -Enhanced Full Rate), kênh toàn tốc nén còn 12.2 kbit/s. Sau đó, với sự phát triển của UMTS, EFR được tham số lại bởi kiểu mã hóa biến tốc, được gọi là
[AMR-Narrowband](/w/index.php?title=Adaptive_Multi-Rate&action=edit&redlink=1).
Có tất cả bốn kích thước cell site trong mạng GSM đó là macro, micro, pico và umbrella. Vùng phủ sóng của mỗi cell phụ thuộc nhiều vào môi trường. Macro cell được lắp trên cột cao hoặc trên các toà nhà cao tầng, micro cell lại được lắp ở các khu thành thị, khu dân cư, pico cell thì tầm phủ sóng chỉ khoảng vài chục mét trở lại nó thường được lắp để tiếp sóng trong nhà. Umbrella lắp bổ sung vào các vùng bị che khuất hay các vùng trống giữa các cell.
Bán kính phủ sóng của một cell tuỳ thuộc vào độ cao của anten, độ lợi anten thường thì nó có thể từ vài trăm mét tới vài chục km. Trong thực tế thì khả năng phủ sóng xa nhất của một trạm GSM là 35 km (22 dặm).
Một số khu vực trong nhà mà các anten ngoài trời không thề phủ sóng tới như nhà ga, sân bay, siêu thị... thì người ta sẽ dùng các trạm pico để chuyển tiếp sóng từ các anten ngoài trời vào.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&action=edit§ion=2)]
Vào đầu
[thập niên 1980](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980) tại [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) người ta phát triển một mạng [điện thoại di động](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_di_%C4%91%E1%BB%99ng) chỉ sử dụng trong một vài khu vực. Sau đó vào năm 1982 nó được chuẩn hoá bởi CEPT (European Conference of Postal and Telecommunications Administrations) và tạo ra Groupe Spécial Mobile (GSM) với mục đích sử dụng chung cho toàn châu Âu.
Mạng điện thoại di động sử dụng công nghệ GSM được xây dựng và đưa vào sử dụng đầu tiên bởi Radiolinja ở
[Phần Lan](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_Lan).
Vào năm 1989 công việc quản lý tiêu chuẩn vá phát triển mạng GSM được chuyển cho viện viễn thông châu Âu (
*European Telecommunications Standards Institute* - ETSI), và các tiêu chuẩn, đặc tính phase 1 của công nghệ GSM được công bố vào năm 1990. Vào cuối năm 1993 đã có hơn 1 triệu thuê bao sử dụng mạng GSM của 70 nhà cung cấp dịch vụ trên 48 quốc gia.
## Cấu trúc mạng GSM[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&action=edit§ion=3)]
Một mạng GSM để cung cấp đầy đủ các dịch vụ cho khách hang cho nên nó khá phức tạp vì vậy sau đây sẽ chia ra thành các phần như sau: chia theo phân hệ:
- Phân hệ chuyển mạch NSS:
[Network switching SubSystem](/w/index.php?title=Network_switching_SubSystem&action=edit&redlink=1)
- Phân hệ vô tuyến RSS = BSS + MS:
[Radio SubSystem](/w/index.php?title=Radio_SubSystem&action=edit&redlink=1)
- Phân hệ vận hành và bảo dưỡng OMS:
[Operation and Maintenance SubSystem](/w/index.php?title=Operation_and_Maintenance_SubSystem&action=edit&redlink=1)
- BSS
[Base Station Subsystem](/wiki/Base_Station_Subsystem)= TRAU + BSC + BTS
+ TRAU: bộ chuyển đổi mã và phối hợp tốc độ + BSC: bộ điều khiển trạm gốc + BTS: trạm thu phát gốc
- MS: chính là những chiếc di động gồm: ME và SIM
+ ME Mobile Equipment: phần cứng và phần mềm + SIM: lưu trữ các thông tin về thuê bao và mật mã / giải mật mã.
**Chức năng của BSC:** - điều khiển một số trạm BTS xử lý các bản tin báo hiệu - Khởi tạo kết nối. - Điều khiển chuyển giao: Intra & Inter BTS HO - Kết nối đến các MSC, BTS và OMC **Chức năng của BTS:** - Thu phát vô tuyến - Ánh xạ kênh logic vào kênh vật lý - Mã hóa và giải mã - Mật mã / giải mật mã - Điều chế / giải điều chế.
BSS nối với NSS thông qua luồng PCM cơ sở 2 Mbps
- Mạng và hệ thống chuyển mạch Network and Switching Subsystem (phần này gần giống với mạng điện thoại cố định). Đôi khi người ta còn gọi nó là mạng lõi (
*core network*).
- Phần mạng GPRS (
*GPRS care network*) Phần này là một phần lắp thêm để cung cấp dịch vụ truy cập [Internet](/wiki/Internet).
- Và một số phần khác phục vụ việc cung cấp các dịch vụ cho mạng GSM như gọi, hay nhắn tin SMS...
- Máy điện thoại - Mobile Equipment
- Thẻ SIM (
*Subscriber identity module*) **Modul nhận dạng thuê bao (Subscriber identity module)**
Một bộ phận quan trọng của mạng GSM là modul nhận dạng thuê bao, còn được gọi là thẻ SIM. SIM là 1 thẻ nhỏ, được gắn vào máy di động, để lưu thông tin thuê bao và danh bạ điện thoại. Các thông tin trên thẻ SIM vẫn được lưu giữ khi đổi máy điện thoại. Người dùng cũng có thể thay đổi nhà cung cấp khác, nếu đổi thẻ SIM. Một số rất ít nhà cung cấp dịch vụ mạng ngăn cản điều này bởi việc chỉ cho phép 1 máy dùng 1 SIM hay dùng SIM khác, nhưng do họ sản xuất, được gọi là tình trạng Khóa SIM. Ở Australia, Bắc Mỹ và châu Âu, một số nhà khai thác mạng viễn thông tiến hành khóa máy di động họ bán. Lý do là giá của các máy này được những nhà cung cấp đó tài trợ, và họ không muốn người dùng mua máy đó để xài cho hãng khác. Người dùng cũng có thể liên hệ với nhà sản xuất để đăng ký gỡ bỏ khóa máy. Số được khóa theo máy di động là số Nhận dạng máy di động quốc tế IMEI (International Mobile Equipment Identity), chứ không phải số thuê bao.
Một vài nước như Bangladesh, Belgium, Costa Rica, India, Indonesia, Malaysia, và Pakistan tất cả các máy di động đều được bỏ khóa (Tất nhiên, cả Việt Nam nữa).
### XEM THÊM[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&action=edit§ion=4)] [Dịch vụ vô tuyến gói tổng hợp](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5_v%C3%B4_tuy%E1%BA%BFn_g%C3%B3i_t%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p) GPRS
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
{{|de}}

X-Cache: cp1052 hit/1, cp1065 miss


markdown:
# Nhân quyền
[Quyền con người](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&redirect=no))
|Một phần của loạt bài về|
|
|Tự do
|
|Theo định nghĩa
|
|Theo hình thức
|
|
|
|Các loại khác
|
|**Nhân quyền** (hay **quyền con người**; [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *human rights*) là những [quyền tự nhiên](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) của con người và không bị tước bỏ bởi bất cứ ai và bất cứ chính thể nào. Theo định nghĩa của Văn phòng Cao ủy Liên Hiệp Quốc, nhân quyền là những bảo đảm pháp lý toàn cầu có tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nhóm chống lại những hành động hoặc sự bỏ mặc mà làm tổn hại đến nhân phẩm, những tự do cơ bản của con người. [[1]](#cite_note-1) Trong bản [2] [Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ](/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_Hoa_K%E1%BB%B3), [Thomas Jefferson](/wiki/Thomas_Jefferson)đã đưa ra một nguyên tắc cơ bản làm cơ sở cho sự thành lập chính phủ dân chủ. Các chính phủ trong thể chế dân chủ không ban phát các quyền tự do cơ bản mà Jefferson đã nêu, mà chính các chính phủ đó được lập ra để bảo vệ các [quyền tự do](/wiki/Quy%E1%BB%81n_t%E1%BB%B1_do)đó – các quyền mà mọi cá nhân hiển nhiên có do sự tồn tại của mình.
## Mục lục
[1 Tổng quan](#T.E1.BB.95ng_quan) [2 Lịch sử nhân quyền](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD_nh.C3.A2n_quy.E1.BB.81n) [3 Các tổ chức bảo vệ nhân quyền](#C.C3.A1c_t.E1.BB.95_ch.E1.BB.A9c_b.E1.BA.A3o_v.E1.BB.87_nh.C3.A2n_quy.E1.BB.81n) [4 Nội dung nhân quyền](#N.E1.BB.99i_dung_nh.C3.A2n_quy.E1.BB.81n) [5 Vi phạm](#Vi_ph.E1.BA.A1m) [6 Đánh giá](#.C4.90.C3.A1nh_gi.C3.A1) [7 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [8 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [9 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Tổng quan[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=1)]
Theo quan điểm của các nhà triết học thời đại khai sáng của
[thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17) và [18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18) thì các quyền không thể tước bỏ được là các quyền tự nhiên do Tạo hóa ban cho họ. Các quyền này không bị phá hủy khi [xã hội dân sự](/wiki/X%C3%A3_h%E1%BB%99i_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1) được thiết lập và không một xã hội hay một chính phủ nào có thể xóa bỏ hoặc "chuyển nhượng" các quyền này.
Các quyền không thể tước bỏ bao gồm quyền được sống, quyền tự do (các
[quyền tự do ngôn luận](/wiki/T%E1%BB%B1_do_ng%C3%B4n_lu%E1%BA%ADn) và thể hiện, [quyền tự do tín ngưỡng](/wiki/T%E1%BB%B1_do_t%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng) và nhận thức, quyền [tự do lập hội](/wiki/T%E1%BB%B1_do_l%E1%BA%ADp_h%E1%BB%99i)) quyền mưu cầu hạnh phúc và quyền được bảo vệ bình đẳng trước pháp luật. Tuy nhiên, đây chưa phải là bản liệt kê đầy đủ các quyền mà các công dân có được trong một nền [dân chủ](/wiki/D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7). Các xã hội dân chủ đồng thời thừa nhận các quyền dân sự như quyền được xét xử công bằng, và còn lập nên các quyền chủ chốt mà bất kỳ chính phủ dân chủ nào cũng phải duy trì.
Vì các quyền này tồn tại không phụ thuộc vào chính phủ, do đó chúng không thể bị luật pháp bãi bỏ cũng như không phụ thuộc vào ý muốn nhất thời của đa số cử tri nào đó. Ví dụ như điều sửa đổi bổ sung đầu tiên của
[Hiến pháp Hoa Kỳ](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Hoa_K%E1%BB%B3) không đưa ra quyền tự do tín ngưỡng hay tự to báo chí cho dân chúng. Điều sửa đổi bổ sung đó nghiêm cấm Quốc hội thông qua các luật vi phạm tới tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng và quyền hội họp ôn hòa. Nhà sử học [Leonard Levy](/w/index.php?title=Leonard_Levy&action=edit&redlink=1) đã phát biểu: "Các cá nhân có thể tự do khi chính phủ của họ không tự do".
## Lịch sử nhân quyền[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=2)]
### Thế giới cổ đại[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=3)]
Bộ luật cải cách, của
[Urukagina](/w/index.php?title=Urukagina&action=edit&redlink=1) thành phố [Lagash](/wiki/Lagash), được biết đến sớm nhất (khoảng năm 2350 TCN) đã nói đến những khái niệm về quyền ở mức độ nào đó, văn bản chính thức bộ luật đó của ông ta vẫn chưa được tìm thấy.
Bộ luật cổ nhất hiện còn ngày nay là
* thời Luật Ur-Nammu* [Tân Sumer](/w/index.php?title=T%C3%A2n_Sumer&action=edit&redlink=1)(khoảng 2050 TCN). Một số bộ luật khác cũng được ban hành ở [Mesopotamia](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_H%C3%A0), gồm cả [Bộ luật Hammurabi](/wiki/B%E1%BB%99_lu%E1%BA%ADt_Hammurabi)(khoảng 1780 TCN) một trong những ví dụ điển hình nhất của loại tài liệu này. Nó có các luật, và hình phạt nếu những luật này bị vi phạm ở nhiều khía cạnh khác nhau, kể cả [nữ quyền](/wiki/N%E1%BB%AF_quy%E1%BB%81n), [quyền trẻ em](/wiki/Quy%E1%BB%81n_tr%E1%BA%BB_em), và [quyền của nô lệ](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_c%E1%BB%A7a_n%C3%B4_l%E1%BB%87&action=edit&redlink=1). Lời tựa của những bộ luật này viện dẫn sự đồng ý thiêng liêng của Thần của người Mesopotamian.
Các tài liệu tôn giáo cũng đề cập đến vấn đề nhân quyền.
[Kinh Vệ đà](/wiki/Kinh_V%E1%BB%87_%C4%90%C3%A0), [Kinh Thánh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh), [Kinh Koran](/wiki/Qur%E2%80%99an) và sách * của Luận ngữ* [Khổng Tử](/wiki/Kh%E1%BB%95ng_T%E1%BB%AD)cũng trong số những tài liệu ra đời sớm đã nêu ra những vấn đề về nghĩa vụ, quyền, và bổn phận của con người.
### Trụ Cyrus[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=4)]
Trụ Cyrus (
*Cyrus Cylinder*) được cho là hiến chương đầu tiên của nhân quyền thế giới, [[3]](#cite_note-3) [[4]](#cite_note-TharoorInterview-4) [[5]](#cite_note-Lost_Wisdom_2004._p.12-5) " ra đời trước hiến chương [6] [Magna Carta](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng)hơn một ngàn năm". Một bản mẫu của trụ được Iran tặng cho [[5]](#cite_note-Lost_Wisdom_2004._p.12-5) [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c)vào năm 1971. Trụ này có từ thời vua Cyrus II, tức [[7]](#cite_note-7) [Cyrus Đại đế](/wiki/Cyrus_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF)(559 TCN - 530 TCN) - vị Hoàng đế sáng lập ra [Đế quốc Ba Tư](/wiki/Nh%C3%A0_Achaemenes)hùng mạnh. Tuy là một nhà chinh phạt hiển hách, ông cũng được ca ngợi về vấn đề nhân quyền. Sau khi đánh bại quân [Babylon](/wiki/Babylon)và chinh phạt luôn cả [Đế quốc Tân Babylon](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2n_Babylon), ông ghi nhận về chiến công lừng lẫy này qua Trụ Cyrus. Theo Trụ này, Hoàng đế Cyrus Đại Đế luôn tôn trọng các vị Thần trong tín ngưỡng của Babylon, phục hồi những ngôi đền ở kinh đô Babylon và giải phóng những thần dân ngoại lai thoát khỏi ách nô lệ. Những việc làm này của nhà vua đã trở thành biểu tưởng của sự khoan dung và kính trọng các tôn giáo khác. Trong Đế quốc Ba Tư, Hoàng đế Cyrus Đại Đế đặt ra luật pháp trị vì muôn dân, và trăm họ cảm thấy kính mến ông hơn là e sợ ông. Những ý tưởng của nhà vua Ba Tư về [chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7)có ảnh hưởng đến nhân quyền. [[8]](#cite_note-8)
[Hiến chương Magna Carta](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng_Magna_Carta)[ [sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=5)]
Hiến chương
*Magna Carta* của người Anh lần đầu tiên được công bố năm 1215. Hiến chương này có ảnh hưởng đến sự phát triển của [thông luật](/wiki/Th%C3%B4ng_lu%E1%BA%ADt) *(common law)* và nhiều tài liệu liên quan đến hiến pháp như bản [Hiến pháp Hoa Kỳ](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Hoa_K%E1%BB%B3), đặc biệt là [Đạo luật Nhân quyền](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_lu%E1%BA%ADt_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) *(Bill of Rights)*, và nó được xem là một trong những tài liệu pháp lý quan trọng nhất trong lịch sử [dân chủ](/wiki/D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7). Hiến chương này cũng sớm có ảnh hưởng lớn đến quá trình lịch sử dẫn đến [hiến pháp](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p) hiện nay.
Hiến chương
*Magna Carta* còn là một trong những tài liệu pháp lý đầu tiên tiết chế quyền lực của nhà nước để bảo vệ các quyền của công dân nước đó. Hiện nay, giá trị còn tồn tại lớn nhất của nó là luật [bảo thân](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_th%C3%A2n&action=edit&redlink=1) ( *habeas corpus* - thân xác thuộc về người). Quyền này phát sinh từ các điều 36, 38, 39 và 40 của *Hiến chương Magna Carta* năm 1215. Nó cũng bao gồm *due process of law* (luật tôn trọng tất cả các quyền hợp pháp của công dân).
[Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền](/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_v%C3%A0_D%C3%A2n_quy%E1%BB%81n)[ [sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=6)] * ( Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền* [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *Déclaration des droits de l'Homme et du citoyen*) là văn bản nền tảng của [Cách mạng Pháp](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Ph%C3%A1p), trong đó quy định các quyền cá nhân và quyền tập thể của tất cả các giai cấp là bình đẳng. Chịu ảnh hưởng bởi học thuyết các [quyền tự nhiên](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1), các quyền Con người là [bình đẳng](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_b%C3%ACnh_%C4%91%E1%BA%B3ng_(tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1): có giá trị tại mọi thời điểm và tại mọi không gian, gắn với [bản chất con người](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_ch%E1%BA%A5t_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1). Dù văn bản này thiết lập các quyền cơ bản cho tất cả công dân Pháp và *tất cả con người không ngoại lệ*, nó không hề để cập đến vị trí của phụ nữ cũng như nô lệ; dù vậy, nó vẫn là tiền thân của [các phương thức nhân quyền quốc tế](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BB%A9c_nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1).
[Công ước Genève](/wiki/C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Gen%C3%A8ve)[ [sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=7)]
Các
**Công ước Genève** (phát âm tiếng Việt: **Công ước Giơ-ne-vơ**) gồm có bốn [công ước](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) được viết ở [Genève](/wiki/Gen%C3%A8ve) ( [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9)) đặt tiêu chuẩn [luật pháp quốc tế về vấn đề nhân đạo](/wiki/Lu%E1%BA%ADt_Nh%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A1o_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Những hiệp định này do những đóng góp của [Henry Dunant](/wiki/Henry_Dunant), người đã chứng kiến sự khủng khiếp của chiến tranh ở [Trận Solferino](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Solferino) năm [1859](/wiki/1859).
Theo điều khoản 49, 50, 129, và 146 của Công ước Genève I, II, III, và IV, riêng từng cái một, các quốc gia ký Công ước phải thông qua đủ luật pháp để làm những sự vi phạm Công ước Genève thành tội ác phải được trừng phạt.
Tuy nhiên, "Công ước Genève" thực sự chỉ đến một số văn kiện khác:
[Công ước Genève thứ nhất](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Gen%C3%A8ve_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) *"để cải tiến tình trạng của những người bị thương và những người ốm của quân lực tại chiến trường"*(được chấp nhận lần đầu tiên năm [1864](/wiki/1864); được sửa lại lần cuối năm [1949](/wiki/1949)) [Công ước Genève thứ 2](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Gen%C3%A8ve_th%E1%BB%A9_2&action=edit&redlink=1) *"để cải tiến tình trạng của những người bị thương, những người ốm, và những người bị đắm tàu của quân lực trên biển"*(được chấp nhận lần đầu tiên năm [1949](/wiki/1949), tiếp theo Đoạn X của [Hiệp định La Hay](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_La_Hay&action=edit&redlink=1)năm [1907](/wiki/1907)) [Công ước Genève thứ 3](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Gen%C3%A8ve_th%E1%BB%A9_3&action=edit&redlink=1) *"về cách đối xử với tù binh"*(được chấp nhận lần đầu tiên năm [1929](/wiki/1929); được sửa lại lần cuối năm [1949](/wiki/1949)) [Công ước Genève thứ 4](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Gen%C3%A8ve_th%E1%BB%A9_4&action=edit&redlink=1) *"về sự bảo vệ thường dân vào thời chiến"*(được chấp nhận lần đầu tiên năm [1949](/wiki/1949), dựa trên một số phần trong Đoạn IV của Hiệp định La Hay năm 1907)
Ngoài ra, cũng có ba nghị định phụ vào Công ước Genève:
[Nghị định I](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%8B_%C4%91%E1%BB%8Bnh_I&action=edit&redlink=1)( [1977](/wiki/1977)): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày [12 tháng 8](/wiki/12_th%C3%A1ng_8)năm [1949](/wiki/1949), và nhằm bảo vệ những nạn nhân của xung đột vũ trang quốc tế" [Nghị định II](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%8B_%C4%91%E1%BB%8Bnh_II&action=edit&redlink=1)( [1977](/wiki/1977)): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày [12 tháng 8](/wiki/12_th%C3%A1ng_8)năm [1949](/wiki/1949), và nhằm bảo vệ những nạn nhân của xung đột vũ trang không quốc tế" [Nghị định III](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%8B_%C4%91%E1%BB%8Bnh_III&action=edit&redlink=1)( [2005](/wiki/2005)): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày [12 tháng 8](/wiki/12_th%C3%A1ng_8)năm [1949](/wiki/1949), và nhằm chấp nhận biểu trưng đặc biệt phụ vào"
### Các tuyên ngôn hiện đại[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=8)]
[Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền](/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n)[ [sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=9)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/EleanorRooseveltHumanRights.png/200px-EleanorRooseveltHumanRights.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/EleanorRooseveltHumanRights.png/200px-EleanorRooseveltHumanRights.png)
[Magna Carta](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng)Quốc tế." **Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền** là tuyên ngôn về các quyền cơ bản của con người được [Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) thông qua ngày [10](/wiki/10) [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai) năm [1948](/wiki/1948) tại [Palais de Chaillot](/wiki/Palais_de_Chaillot) ở [Paris](/wiki/Paris), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Bản Tuyên ngôn đã được dịch ra ít nhất 375 ngôn ngữ. Tuyên bố phát sinh trực tiếp từ những kinh nghiệm của [9] [Thế chiến thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)và là tuyên ngôn nhân quyền đầu tiên trên thế giới, trong đó liệt kê các quyền cơ bản mà mọi cá nhân được hưởng. Nó bao gồm 30 điều đã được xây dựng trong các Thỏa ước quốc tế, thỏa ước nhân quyền khu vực, hiến pháp và luật pháp quốc gia. [Bộ Luật Nhân quyền Quốc tế](/wiki/B%E1%BB%99_lu%E1%BA%ADt_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)bao gồm [Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền](/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n), [Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa](/wiki/C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_v%E1%BB%81_c%C3%A1c_Quy%E1%BB%81n_Kinh_t%E1%BA%BF,_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a), và [Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị](/wiki/C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_v%E1%BB%81_c%C3%A1c_Quy%E1%BB%81n_D%C3%A2n_s%E1%BB%B1_v%C3%A0_Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B)cùng hai [Nghị định thư không bắt buộc I](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%8B_%C4%91%E1%BB%8Bnh_th%C6%B0_b%E1%BB%95_sung_I&action=edit&redlink=1)và [II](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%8B_%C4%91%E1%BB%8Bnh_th%C6%B0_b%E1%BB%95_sung_II&action=edit&redlink=1). Năm 1966, [Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c)đã thông qua hai Công ước trên, qua đó hoàn thành cơ bản [Bộ Luật Nhân quyền Quốc tế](/wiki/B%E1%BB%99_lu%E1%BA%ADt_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF).
Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền là một khuôn mẫu chung cần đạt tới của mọi quốc gia và mọi dân tộc. Tinh thần của bản Tuyên ngôn là dùng truyền đạt và giáo dục để nỗ lực thúc đẩy các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc tôn trọng các quyền con người cơ bản được đưa ra trong Tuyên ngôn.
Điều khoản cuối cùng của bản Tuyên ngôn có viết "Không được phép diễn giải bất kỳ điều khoản nào trong Bản tuyên ngôn này theo hướng ngầm ý cho phép bất kỳ quốc gia, nhóm người hay cá nhân nào được quyền tham gia vào bất kỳ hoạt động nào hay thực hiện bất kỳ hành vi nào nhằm phá hoại bất kỳ quyền và tự do nào nêu trong Bản tuyên ngôn này".
[Tuyên ngôn Nhân quyền ASEAN](/wiki/Tuy%C3%AAn_b%E1%BB%91_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_ASEAN)[ [sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=10)] **Tuyên bố Nhân quyền ASEAN** (tiếng Anh: *ASEAN Human Rights Declaration*, viết tắt là AHRD) là văn bản tuyên bố chung về nhân quyền của các nước [ASEAN](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) trong khuôn khổ [Hội nghị cấp cao ASEAN](/wiki/H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_c%E1%BA%A5p_cao_ASEAN) lần thứ 21 được tổ chức tại [Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh), [Campuchia](/wiki/Campuchia) vào ngày [18 tháng 11](/wiki/18_th%C3%A1ng_11) năm [2012](/wiki/2012) với sự chấp thuận và ký kết của lãnh đạo 10 nước thành viên ASEAN. [[10]](#cite_note-10) [[11]](#cite_note-autogenerated6-11) Đây là văn kiện chính trị đầu tiên của ASEAN nhằm tạo khuôn khổ chung cho tăng cường hợp tác ASEAN về thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền trong khu vực. [12] [[13]](#cite_note-vn1-13)
Tuyên bố Nhân quyền ASEAN gồm 40 điều khoản, khẳng định mọi
[công dân](/wiki/Quy%E1%BB%81n_c%C3%B4ng_d%C3%A2n) ASEAN có 4 nhóm quyền căn bản về [dân sự](/w/index.php?title=D%C3%A2n_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1) và [chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B), về [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF), [xã hội](/wiki/X%C3%A3_h%E1%BB%99i) và [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a), quyền phát triển, và quyền hưởng [hòa bình](/wiki/H%C3%B2a_b%C3%ACnh). Các quyền này được xây dựng trên những nguyên tắc căn bản là bình đẳng, tôn trọng đặc thù khu vực và sự đa dạng của mỗi quốc gia. Tuy vậy, cũng có một số chỉ trích của các tổ chức nhắm đến tuyên bố này, cho rằng nó vẫn còn mang một số khiếm khuyết nhất định [14] và thậm chí, một số tổ chức nhân quyền phê phán văn bản không đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. [[15]](#cite_note-autogenerated9-15) [[16]](#cite_note-autogenerated3-16)
## Các tổ chức bảo vệ nhân quyền[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=11)]
### Liên Hiệp Quốc[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=12)] **Liên Hiệp Quốc** (LHQ) là cơ quan liên chính phủ đa phương duy nhất có [quyền xét xử](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_x%C3%A9t_x%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) quốc tế được chấp nhận rộng rãi về pháp chế nhân quyền chung. Tất cả các cơ quan của LHQ có chức năng tư vấn cho [17] [Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_B%E1%BA%A3o_an_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c)và [Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c), và có rất nhiều các ủy ban ở trong LHQ có trách nhiệm bảo vệ các hiệp ước nhân quyền khác nhau. Bộ phận có thâm niên nhất của LHQ về nhân quyền là Văn phòng Cao ủy về Nhân quyền. LHQ được quốc tế ủy thác về:
|“||...thực hiện hợp tác quốc tế về giải quyết các vấn đề quốc tế như kinh tế, xã hội, văn hóa, hay nhân quyền, và về xúc tiến và khuyến khích việc tôn trọng nhân quyền và các quyền tự do cơ bản cho mọi người không phân biệt sắc tộc, giới tính, ngôn ngữ, hay tôn giáo.||”|
|
|
— Mục 1-3 của
#### Văn phòng Cao ủy về Nhân quyền[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=13)] **Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Office of High Commissioner for Human Rights*) là một cơ quan thuộc [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) do [Đại hội đồng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) thành lập vào ngày [20](/wiki/20) [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai) năm [1993](/wiki/1993) có nhiệm vụ thúc đẩy và bảo vệ các quyền con người được bảo hộ trong [Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền](/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n) và [luật quốc tế](/wiki/Lu%E1%BA%ADt_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). ngay sau [18] [Hội nghị Thế giới về Nhân quyền](/wiki/H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_v%E1%BB%81_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n)tổ chức tại [Viên](/wiki/Vi%C3%AAn)- [Áo](/wiki/%C3%81o).
#### Hội đồng Nhân quyền[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=14)] **Hội đồng Nhân quyền** Liên Hiệp Quốc được thành lập tại [Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới 2005](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%91%E1%BB%89nh_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_2005&action=edit&redlink=1) *(2005 World Summit)* để thay thế cho [Ủy ban Liên Hiệp Quốc về Nhân quyền](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c_v%E1%BB%81_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) *(United Nations Commission on Human Rights)*, có nhiệm vụ điều tra sự vi phạm nhân quyền. [[19]](#cite_note-19) [Hội đồng Nhân quyền](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) là một tổ chức trực thuộc [Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) và báo cáo trực tiếp với tổ chức này. Nó được xếp dưới [20] [Hội đồng Bảo an](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_B%E1%BA%A3o_an_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c). Bốn mươi bảy quốc gia trên một trăm chín mươi mốt ghế thành viên trong Hội đồng được bầu thông qua hình thức bỏ hiếu kín theo nguyên tắc đa số tương đối *(trên 50%)*ở [Đại hội đồng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c). Các thành viên phục vụ tối đa sáu năm và có thể bị đình chỉ nếu vi phạm nhân quyền. Hội đồng này được đặt ở [Genève](/wiki/Gen%C3%A8ve), Thụy Sĩ và họp một năm ba lần; trường hợp khẩn cấp có thể có thêm các cuộc họp bổ sung. [[21]](#cite_note-21)
Hội đồng này còn có các chuyên gia độc lập (
*báo cáo viên*) để điều tra các vi phạm nhân quyền và báo cáo lại cho Hội đồng. [Hội đồng Nhân quyền](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) có thể yêu cầu Hội đồng Bảo an đưa các vụ kiện ra [Tòa án Tội phạm Quốc tế](/w/index.php?title=T%C3%B2a_%C3%A1n_T%E1%BB%99i_ph%E1%BA%A1m_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) ( *ICC*) ngay cả những vấn đề ngoài quyền hạn của ICC.
### Hội Hồng Thập Tự Quốc tế[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=15)] **Phong trào Chữ thập đỏ – Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế** là tổ chức theo [nhân đạo chủ nghĩa](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_nh%C3%A2n_v%C4%83n) lớn nhất trên thế giới, thường được gọi là **Hội Chữ thập đỏ** hay **Hội Hồng thập tự**, theo biểu trưng đầu tiên của họ. Nó gồm có [Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế](/wiki/%E1%BB%A6y_ban_Ch%E1%BB%AF_th%E1%BA%ADp_%C4%91%E1%BB%8F_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) (ICRC) ở [Genève](/wiki/Gen%C3%A8ve), [Hiệp hội Chữ thập đỏ – Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_Ch%E1%BB%AF_th%E1%BA%ADp_%C4%91%E1%BB%8F_-_Tr%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A1i_li%E1%BB%81m_%C4%91%E1%BB%8F_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) (IFRC), và 183 [hội Chữ thập đỏ hoặc Trăng lưỡi liềm đỏ quốc gia](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_h%E1%BB%99i_Ch%E1%BB%AF_th%E1%BA%ADp_%C4%91%E1%BB%8F_v%C3%A0_Tr%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A1i_li%E1%BB%81m_%C4%91%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1) riêng mà hiện nay được là thành viên chính thức của IFRC và được ICRC công nhận. Tất cả những tổ chức này không phụ thuộc nhau theo pháp lý, nhưng có liên quan với nhau do những căn bản, mục đích, biểu trưng, quy chế, và cơ quan giống nhau. Phong trào này tự giác và [phi chính phủ](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_phi_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7). Mục đích đã được tuyên bố là để bảo vệ sự sống và sức khỏe [con người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di), để bảo đảm là con người được tôn trọng, và để tránh và giảm bớt khổ sở, họ không phân biệt theo [quốc tịch](/wiki/Qu%E1%BB%91c_t%E1%BB%8Bch), [dân tộc](/wiki/D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_(c%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng)), [tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o) hay [tín ngưỡng](/wiki/T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng), [giai cấp](/wiki/Giai_c%E1%BA%A5p), hoặc quan điểm [chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B).
### Ân xá Quốc tế[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=16)] **Ân xá Quốc tế** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): **Amnesty International**, viết tắt **AI**) là một [tổ chức phi chính phủ](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_phi_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) quốc tế, đặt ra mục đích bảo vệ tất cả quyền con người đã được trịnh trọng nêu ra trong bản [Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền](/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n) và các chuẩn mực quốc tế khác.
Đặc biệt, Ân xá Quốc tế hoạt động nhằm giải thoát tất cả
[tù nhân lương tâm](/wiki/T%C3%B9_nh%C3%A2n_l%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A2m); nhằm bảo đảm các [tù chính trị](/w/index.php?title=T%C3%B9_ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) được xử công bằng và công khai; nhằm bãi bỏ [án tử hình](/wiki/%C3%81n_t%E1%BB%AD_h%C3%ACnh), [tra tấn](/wiki/Tra_t%E1%BA%A5n), và các hình thức đối xử khác với tù nhân mà họ cho là tàn bạo; nhằm chấm dứt các vụ [ám sát chính trị](/w/index.php?title=%C3%81m_s%C3%A1t_ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) và [mất tích cưỡng bức](/w/index.php?title=M%E1%BA%A5t_t%C3%ADch_c%C6%B0%E1%BB%A1ng_b%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1); và chống lại mọi sự vi phạm nhân quyền, bất kể là do chính phủ hay tổ chức khác.
### Tổ chức Theo dõi Nhân quyền[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=17)]
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền được thành lập năm
[1978](/wiki/1978) dưới tên *Helsinki Watch* để giám sát Liên Xô, thu thập tư liệu về việc [22] [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)thực hiện các quy ước của [Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_An_ninh_v%C3%A0_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_ch%C3%A2u_%C3%82u)(OSCE) và để giúp đỡ "các nhóm bảo vệ nhân quyền trong Liên bang Xô Viết". Năm 1988 *Helsinki Watch*hợp nhất với các tổ chức quốc tế khác có cùng chung mục đích trở thành *Human Rights Watch*. Một trong những người thành lập và giám đốc đầu tiên của tổ chức là [Robert L. Bernstein](/w/index.php?title=Robert_L._Bernstein&action=edit&redlink=1). [[22]](#cite_note-thynga-22)
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền tập trung vào việc điều tra và tường thuật về những hành động họ cho là vi phạm nhân quyền. Mối quan tâm chính của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền được họ nói là ngăn cản
[tham nhũng](/wiki/Tham_nh%C5%A9ng), ngăn cản phân biệt đối xử về giới tính hay về giai cấp xã hội trong chính phủ và chống lạm dụng quyền lực nhà nước (thí dụ như tra tấn hay giam tù biệt lập). Tổ chức Theo dõi Nhân quyền có một bộ phận chuyên về vi phạm quyền con người đối với phụ nữ. Tổ chức ủng hộ [hòa bình](/wiki/H%C3%B2a_b%C3%ACnh) trong liên kết với những quyền con người cơ bản như quyền [tự do tín ngưỡng](/wiki/T%E1%BB%B1_do_t%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng) và [tự do báo chí](/wiki/T%E1%BB%B1_do_b%C3%A1o_ch%C3%AD).
## Nội dung nhân quyền[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=18)]
Theo
[Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền](/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n) của Liên Hiệp Quốc, con người có ba nhóm quyền cơ bản bao gồm [Quyền dân sự](/wiki/Quy%E1%BB%81n_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1), [Quyền chính trị](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) và [Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_Kinh_t%E1%BA%BF,_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1). [[23]](#cite_note-23)
### Quyền dân sự[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=19)]
- Quyền không bị
[phân biệt đối xử](/wiki/Ph%C3%A2n_bi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i_x%E1%BB%AD), được thừa nhận là con người và bình đẳng về phẩm cách và quyền lợi
- Quyền sống, tự do và an toàn thân thể, không bị bắt làm
[nô lệ](/wiki/N%C3%B4_l%E1%BB%87)hay nô dịch
- Quyền không bị tra tấn hay chịu hình phạt hoặc những đối xử tàn ác, vô nhân đạo, làm hạ thấp nhân phẩm
- Quyền được công nhận là con người trước
[pháp luật](/wiki/Ph%C3%A1p_lu%E1%BA%ADt)
- Quyền bình đẳng trước pháp luật và được pháp luật bảo vệ
[bình đẳng](/w/index.php?title=B%C3%ACnh_%C4%91%E1%BA%B3ng&action=edit&redlink=1)
- Quyền yêu cầu tòa án can thiệp chống lại những hành động vi phạm những quyền căn bản
- Quyền được bảo vệ khỏi bị bắt, giam giữ hay lưu đày tùy tiện
- Quyền được xét xử công khai, công bằng bởi tòa án độc lập, không bị kết án và trừng phạt vượt quá khuôn khổ pháp luật
- Quyền được suy đoán là vô tội cho đến khi có đủ bằng chứng phạm pháp
- Quyền tự do đi lại, cư trú trong lãnh thổ quốc gia
- Quyền rời khỏi bất cứ quốc gia nào, kể cả quốc gia của mình, và có quyền hồi hương
- Quyền tự do tôn giáo; tự do thay đổi tôn giáo, tín ngưỡng; tự do biểu thị tôn giáo hay tín ngưỡng
- Quyền được bảo vệ đời tư, gia đình, nhà ở, thư tín, danh dự
- Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo
- Quyền
[tự do tư tưởng](/wiki/T%E1%BB%B1_do_t%C6%B0_t%C6%B0%E1%BB%9Fng), tự do lương tâm, tự do quan niệm và phát biểu quan điểm
- Quyền tự do hội họp và lập hội có tính cách hoà bình, không bị cưỡng ép gia nhập hội
- Quyền kết hôn với sự thuận tình hoàn toàn tự do của hai bên và bình đẳng trong hôn nhân
- Quyền sở hữu riêng tư hoặc hùn hiệp với người khác, không bị tước đoạt tài sản
### Quyền chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=20)]
- Quyền tìm nơi
[tị nạn](/wiki/T%E1%BB%8B_n%E1%BA%A1n)và được hưởng quyền tị nạn tại các quốc gia khác khi bị đàn áp
- Quyền có quốc tịch và không bị tước quốc tịch
- Quyền tham gia chính quyền của quốc gia mình trực tiếp hoặc qua các đại biểu do mình tự do lựa chọn
- Quyền bình đẳng tham gia công vụ trong nước
- Quyền biểu lộ ý nguyện thông qua những cuộc tuyển cử có định kỳ và trung thực, theo phương thức phổ thông đầu phiếu kín, hay theo các thủ tục tuyển cử tự do tương tự
### Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=21)]
- Quyền được hưởng an sinh xã hội và đòi được hưởng những quyền kinh tế, xã hội và văn hoá cần thiết
- Quyền được làm việc, được tự do lựa chọn việc làm, được hưởng những điều kiện làm việc công bằng và thuận lợi và được bảo vệ chống thất nghiệp
- Quyền được trả lương ngang nhau, không phân biệt đối xử cho những công việc ngang nhau
- Quyền được trả lương đủ để bảo đảm cho bản thân và gia đình một đời sống xứng đáng với nhân phẩm, và nếu cần, sẽ được bổ sung bằng những biện pháp bảo trợ xã hội khác
- Quyền thành lập
[nghiệp đoàn](/wiki/Nghi%E1%BB%87p_%C4%91o%C3%A0n)hay gia nhập nghiệp đoàn
- Quyền nghỉ ngơi và giải trí, hạn chế số giờ làm việc hợp lý và được hưởng những ngày nghỉ định kỳ có trả lương
- Quyền được hưởng một mức sống khả quan về phương diện sức khỏe và an lạc cho bản thân và gia đình
- Quyền được hưởng an sinh xã hội trong trường hợp thất nghiệp, đau ốm, tật nguyền, góa bụa, già yếu, hay thiếu phương kế sinh nhai do những hoàn cảnh ngoài ý muốn
- Quyền của sản phụ và trẻ em được đặc biệt săn sóc và giúp đỡ, các con (chính thức hay ngoại hôn) đều được hưởng bảo trợ xã hội như nhau
- Quyền được hưởng giáo dục, được hưởng chế độ giáo dục miễn phí mang tính cưỡng bách ít nhất ở cấp sơ đẳng và căn bản
- Quyền được phổ cập giáo dục kỹ thuật, chuyên nghiệp và cao đẳng trên căn bản bình đẳng, lấy thành tích làm tiêu chuẩn
- Quyền được hưởng một nền giáo dục phát huy đầy đủ nhân cách, tăng cường sự tôn trọng nhân quyền và những quyền tự do căn bản; đề cao sự thông cảm, bao dung và hữu nghị giữa các quốc gia, các cộng đồng sắc tộc hay tôn giáo
- Quyền ưu tiên lựa chọn giáo dục cho các con
- Quyền tự do tham gia vào đời sống văn hoá của cộng đồng, thưởng ngoạn nghệ thuật, được hưởng các tiến bộ khoa học và lợi ích của những tiến bộ ấy
- Quyền được bảo vệ những quyền lợi tinh thần và vật chất phát sinh từ những sản phẩm khoa học, văn học hay nghệ thuật của mình
- Quyền được hưởng một trật tự xã hội và trật tự quốc tế trong đó những quyền tự do có thể được thực hiện đầy đủ
## Vi phạm[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=22)]
Vi phạm nhân quyền gây ra bởi các chủ thể nhà nước hoặc phi nhà nước là các hành động lạm dụng, bỏ qua hoặc chối bỏ các quyền cơ bản của con người (bao gồm quyền dân sự, chính trị, văn hóa, xã hội và kinh tế). Vi phạm nhân quyền cũng xảy ra khi các chủ thể trên vi phạm bất cứ điều khoản nào trong Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền của Liên Hợp Quốc hoặc các luật quốc tế về nhân quyền và nhân đạo khác. Điều 39 của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền chỉ định Hội đồng An ninh Liên Hợp Quốc (hay một cơ quan được giao trách nhiệm) là cơ quan có quyền tài phán xét xử các vụ vi phạm nhân quyền.
Hành động vi phạm nhân quyền được Liên Hợp Quốc, các tổ chức quốc gia, các chính phủ và các tổ chức phi chính phủ độc lập giám sát. Các tổ chức này thu thập bằng chứng và tài liệu về các cáo buộc vi phạm nhân quyền và gây áp lực nhằm thực thi pháp luật về nhân quyền.
[Tội ác chiến tranh](/wiki/T%E1%BB%99i_%C3%A1c_chi%E1%BA%BFn_tranh) và [tội ác chống lại nhân loại](/wiki/T%E1%BB%99i_%C3%A1c_ch%E1%BB%91ng_l%E1%BA%A1i_lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) là những sự vi phạm nhân quyền nghiêm trọng nhất.
## Đánh giá[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=23)]
Theo
[CNN](/wiki/CNN), nhân quyền được xem là một trong mười sáng kiến làm thay đổi thế giới, cùng với [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p), [phân tâm học](/wiki/Ph%C3%A2n_t%C3%A2m_h%E1%BB%8Dc), [thuyết tương đối](/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91i), [vắc xin](/wiki/V%E1%BA%AFc-xin), [thuyết tiến hóa](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_h%C3%B3a), [World Wide Web](/wiki/World_Wide_Web), [xà phòng](/wiki/X%C3%A0_ph%C3%B2ng), [số 0](/wiki/0_(s%E1%BB%91)) và [lực hấp dẫn](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_h%E1%BA%A5p_d%E1%BA%ABn). [[24]](#cite_note-24)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=24)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền](/wiki/Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n) [Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị](/wiki/C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_v%E1%BB%81_c%C3%A1c_Quy%E1%BB%81n_D%C3%A2n_s%E1%BB%B1_v%C3%A0_Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B) [Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa](/wiki/C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_v%E1%BB%81_c%C3%A1c_Quy%E1%BB%81n_Kinh_t%E1%BA%BF,_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a) [Nhà hoạt động nhân quyền](/wiki/Nh%C3%A0_ho%E1%BA%A1t_%C4%91%E1%BB%99ng_nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n) [Danh sách các tổ chức hoạt động vì nhân quyền trên thế giới](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_t%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_ho%E1%BA%A1t_%C4%91%E1%BB%99ng_v%C3%AC_nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n_tr%C3%AAn_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=25)] **United Nations, UNHCHR, Freequently Asked Questions on a Human Rights-based Approach to Development Cooperation, New York and Geneva, 2006, tr.8.** [^](#cite_ref-1) [^](#cite_ref-2) [Giáo Trình Lý Luận Và Pháp Luật Về Quyền Con Người](http://nhanquyen.vn/modules.php?name=News&op=detailsnews&mid=61&mcid=6#_ftnref2)Chương 2: Khái quát về quyền con người [^](#cite_ref-3) [In defence of the British Museum](http://www.theguardian.com/artanddesign/2004/jul/24/heritage.art), by Neil MacGregor, its director | Culture | The Guardian ngày 24 tháng 7 năm 2004 00.27 BST *When the last Shah of Iran decided to celebrate the 2,500th anniversary of the foundation of the Persian monarchy, he asserted that the Cyrus Cylinder was the world's first charter of human rights, whose birthplace was therefore to be located in Iran - an assertion that must have startled many who had tried to assert their human rights under his regime* [^](#cite_ref-TharoorInterview_4-0) [Interview with United Nations Under-Secretary Shashi Tharoor](http://www.spentaproductions.com/Cyrus-the-Great-English/cyruspreview_english.htm)
- ^
**a** **ă** [Abbas Milani](/w/index.php?title=Abbas_Milani&action=edit&redlink=1). *Lost Wisdom*. 2004. Mage Publishers. p.12. [ISBN 0-934211-90-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0934211906) [^](#cite_ref-6) [U.N. chief awarded Cyrus cylinder](http://www.iranian.com/Features/April98/UN/)The Iranian.com; Retrieved ngày 12 tháng 1 năm 2007 **“Statement by Secretary General, U Thant, at presentation of gift from Iran to United Nations” (Thông cáo báo chí). United Nations Press Section. Ngày 14 tháng 10 năm 1971.** [^](#cite_ref-7) **Dennis Abrams,** [^](#cite_ref-8) *Xerxes*, trang 25 [^](#cite_ref-9) [“Universal Declaration of Human Rights”](http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Introduction.aspx). ohchr.org. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2009. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-10) [ASEAN Human Rights Declaration](http://www.asean.org/news/asean-statement-communiques/item/asean-human-rights-declaration), Tổ chức Nhân quyền Quốc tế, 16/11/2012. [^](#cite_ref-autogenerated6_11-0) [ASEAN thông qua bản Tuyên Bố Nhân Quyền](http://www.rfa.org/vietnamese/internationalnews/asean-sign-controvsial-rightspact-11182012091842.html) [RFA](/wiki/%C4%90%C3%A0i_%C3%81_Ch%C3%A2u_T%E1%BB%B1_do)18.11.2012 [^](#cite_ref-12) [Ra Tuyên bố Phnom Penh thông qua Tuyên bố Nhân quyền ASEAN - Hànộimới](http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Doi-ngoai/566566/ra-tuyen-bo-phnom-penh-thong-qua-tuyen-bo-nhan-quyen-asean) [^](#cite_ref-vn1_13-0) [Tuyên bố Nhân quyền ASEAN tạo khuôn khổ chung](http://www.vietnamplus.vn/tuyen-bo-nhan-quyen-asean-tao-khuon-kho-chung/172998.vnp), Vietnam+, TTXVN, 18/11/2012 [^](#cite_ref-autogenerated8_14-0) [ASEAN thông qua Tuyên bố Nhân quyền | Thanh Niên Online](http://www.thanhnien.com.vn/chinh-tri-xa-hoi/asean-thong-qua-tuyen-bo-nhan-quyen-479306.html)Thục Minh, báo Thanh Niên, 19/11/2012 03:30 [^](#cite_ref-autogenerated9_15-0) [BBC Vietnamese - Diễn đàn - Tuyên bố Nhân quyền ASEAN: mừng hay lo?](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/2012/11/121120_asean_humanrights.shtml) [^](#cite_ref-autogenerated3_16-0) [BBC Vietnamese - Thế giới - Tuyên bố nhân quyền Asean ‘khiếm khuyết’](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2012/11/121117_asean_humanrights.shtml) **Ball, Gready (2007) p.92** [^](#cite_ref-17) [^](#cite_ref-18) [World Conference on Human Rights, 14-ngày 25 tháng 6 năm 1993, Vienna, Austria](http://www.ohchr.org/EN/ABOUTUS/Pages/ViennaWC.aspx)25/6/1993 [bản lưu](https://web.archive.org/web/19970421194138/http://www.unhchr.ch/html/menu5/wchr.htm) [^](#cite_ref-19) [“United Nations Rights Council Page”](http://www.un.org/apps/news/infocusRel.asp?infocusID=114&Body=human%20rights%20council&Body1=). United Nations News Page. [^](#cite_ref-20) [“The United Nations System”](http://web.archive.org/web/20080109184227/http://www.un.org/aboutun/chart_en.pdf)(PDF). [Bản gốc](http://www.un.org/aboutun/chart_en.pdf)(PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 1 năm 2008. **Ball, Gready (2007) p.95** [^](#cite_ref-21)
- ^
**a** [Thy Nga (10:45 13/08/2007).](#cite_ref-thynga_22-1) **ă** [“Hoạt động chống phá Việt Nam của Tổ chức "Quan sát nhân quyền"”](http://antg.cand.com.vn/Ho-so-Interpol/Hoat-dong-chong-pha-Viet-Nam-cua-To-chuc-Quan-sat-nhan-quyen-289024/). Báo An ninh Thế giới. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2010. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-23) [Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền (1948)](http://thuvienphapluat.vn/archive/Dieu-uoc-quoc-te/Tuyen-ngon-quoc-te-nhan-quyen-1948-vb65774t31.aspx) [^](#cite_ref-24) [“10 ideas that changed the world”](http://edition.cnn.com/2008/WORLD/europe/11/21/tenthings.changedtheworld/index.html). CNN. Mairi Mackay ngày 12 tháng 12 năm 2008 -- Updated 1024 GMT (1824 HKT)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit§ion=26)] [Protect Human Rights](http://www.un.org/en/sections/what-we-do/protect-human-rights/index.html) [Tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền của Liên Hợp Quốc](http://unicode.org/udhr/d/udhr_vie.pdf) [bản lưu](https://web.archive.org/web/20000816013656/http://www.unhchr.ch/udhr/lang/vie.pdf) [Quyền con người](http://bachkhoatoanthu.vass.gov.vn/noidung/tudien/Lists/GiaiNghia/View_Detail.aspx?ItemID=19261)tại [Từ điển bách khoa Việt Nam](/wiki/T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_b%C3%A1ch_khoa_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Human rights](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/275840)tại [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) **(tiếng Anh)**
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1065 miss, cp1065 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


markdown:
# Söllingen
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Söllingen
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Niedersachsen](/wiki/Niedersachsen) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Helmstedt](/wiki/Helmstedt) [Samtgemeinde](/w/index.php?title=Samtgemeinde&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.samtgemeinde-heeseberg.de](http://www.samtgemeindeheeseberg.de) **Söllingen** là một đô thị của [huyện Helmstedt](/w/index.php?title=Helmstedt_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1), bang [Niedersachsen](/wiki/Niedersachsen), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị này có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 11,55 [km²](/wiki/Km%C2%B2).
|
|

X-Cache: cp1068 miss, cp1065 miss


markdown:
# Thể loại:Ấm lên toàn cầu
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Ấm lên toàn cầu](/wiki/%E1%BA%A4m_l%C3%AAn_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
### K
- ►
[Khí nhà kính](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Kh%C3%AD_nh%C3%A0_k%C3%ADnh) (1 t.l., 11 tr.)
## Các trang trong thể loại “Ấm lên toàn cầu”
7 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 7 trang.


markdown:
# Vụ đánh bom xe buýt mini Kuşadası 2005
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Kuşadası bus bombing|
|Địa điểm||
|[Bombing](/w/index.php?title=Bombing&action=edit&redlink=1) **Đánh bom xe buýt mini Kuşadası** diễn ra vào ngày 16.7.2005, khi một xe buýt nhỏ chở người dân địa phương và khách du lịch của thị trấn " [Ladies Beach](/w/index.php?title=Ladies_Beach&action=edit&redlink=1)" phát nổ tại [Kuşadası](/wiki/Ku%C5%9Fadas%C4%B1), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3). Năm người (bốn phụ nữ và một người đàn ông) đã thiệt mạng trong vụ nổ. [[1]](#cite_note-1)
Nhóm
[phiến quân người Kurd](/w/index.php?title=Phi%E1%BA%BFn_qu%C3%A2n_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kurd&action=edit&redlink=1) PKK ban đầu bị nghi ngờ thực hiện vụ đánh bom trên nhưng họ từ chối mọi cáo buộc từ [Ankara](/wiki/Ankara). Kẻ tình nghi đã bị bắt giữ tại [2] [İstanbul](/wiki/%C4%B0stanbul)vào ngày 08.4.2006.
## Liên kết[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%C3%A1nh_bom_xe_bu%C3%BDt_mini_Ku%C5%9Fadas%C4%B1_2005&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%C3%A1nh_bom_xe_bu%C3%BDt_mini_Ku%C5%9Fadas%C4%B1_2005&action=edit§ion=1)]
- Ülkümen Rodoplu MD, Jeffrey Arnold MD, Gürkan Ersoy MD.
[“Study: Terrorism in Turkey”](http://web.archive.org/web/20080528185235/http://pdm.medicine.wisc.edu/18-2pdfs/new152RodopluTurkey.pdf)(PDF). Prehospital and Disaster Medicine, Department of Medicine, [University of Wisconsin–Madison](/w/index.php?title=University_of_Wisconsin%E2%80%93Madison&action=edit&redlink=1). [Bản gốc](http://pdm.medicine.wisc.edu/18-2pdfs/new152RodopluTurkey.pdf)(PDF) lưu trữ ngày 28 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2008.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%C3%A1nh_bom_xe_bu%C3%BDt_mini_Ku%C5%9Fadas%C4%B1_2005&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%C3%A1nh_bom_xe_bu%C3%BDt_mini_Ku%C5%9Fadas%C4%B1_2005&action=edit§ion=2)] **The blast came six days after a bombing in the nearby town of** [^](#cite_ref-1) [Çeşme](/wiki/%C3%87e%C5%9Fme), which had left at least 20 people injured. Two months earlier, on 30 April, a police officer of Kuşadası, chief [superintendent](/w/index.php?title=Superintendent_(police)&action=edit&redlink=1)Yaşar Aykaç, had lost his life while he was trying to defuse, unprotected, a bomb placed in a [plastic bag](/w/index.php?title=Plastic_bag&action=edit&redlink=1)in the town square. [BBC News “Turkish resort blast kills five”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4688575.stm). [BBC News](/wiki/BBC). Ngày 16 tháng 7 năm 2006. [^](#cite_ref-2) [BBC News “Kurds 'deny' Turkey resort bomb”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4691755.stm). [BBC News](/wiki/BBC). Ngày 16 tháng 7 năm 2006.

X-Cache: cp1066 miss, cp1065 miss


markdown:
### Tìm kiếm bài viết theo id
# 5giay - Mạng thương mại điện tử
###
[Tình hình diễn đàn](online/)
-
[vanthanh448](members/vanthanh448.100823529/),
-
[waterisme](members/waterisme.100019932/),
-
[HuuLuan94](members/huuluan94.101672465/),
-
[dungcusangtao](members/dungcusangtao.101406286/),
-
[hoangduy379](members/hoangduy379.100103004/),
-
[Modul_Jack_face](members/modul_jack_face.101763379/),
-
[binhtan112015](members/binhtan112015.101710971/),
-
[dungcj](members/dungcj.7168/),
-
[lotbe](members/lotbe.100842393/),
-
[hutieu](members/hutieu.8005/),
-
[thaothanh](members/thaothanh.100785723/),
-
[chimobile86](members/chimobile86.101755427/),
-
[sonbd2](members/sonbd2.100036023/),
-
[loantran5552](members/loantran5552.100792634/),
-
[ANCHI96](members/anchi96.101723878/),
-
[XOX_9999](members/xox_9999.101033463/),
-
[handphone](members/handphone.101582711/),
-
[leanhbin](members/leanhbin.101342388/),
-
[ThanTaiToi](members/thantaitoi.100159850/),
-
[jetmoon](members/jetmoon.100045309/),
-
[kumokudam](members/kumokudam.27875/),
-
[hungtphcm](members/hungtphcm.100371232/),
-
[bachhdung](members/bachhdung.100007388/),
-
[ROSE-VANG](members/rose-vang.101736820/),
-
[satria2000](members/satria2000.101148058/),
-
[thuanvertu](members/thuanvertu.101698923/),
-
[biennang](members/biennang.100764487/),
-
[lucky300672](members/lucky300672.101535612/),
-
[HÀNG MỸ VỀ](members/hang-my-ve.101651476/),
-
[banbanshop](members/banbanshop.101741787/),
-
[faceonline](members/faceonline.101285757/),
-
[o0xthangx0o](members/o0xthangx0o.100041427/),
-
[bety2010](members/bety2010.100688855/),
-
[hanhoangphong](members/hanhoangphong.101697088/),
-
[nhinlathay2010](members/nhinlathay2010.100319475/),
-
[Sale.le.te](members/sale-le-te.101714961/),
-
[caiwindao](members/caiwindao.101702640/),
-
[linhkiendientu11](members/linhkiendientu11.101329643/),
-
[bangon2006](members/bangon2006.101185561/),
-
[lahuuthai](members/lahuuthai.100315002/),
-
[SHOP_ONLINE_122](members/shop_online_122.100889921/),
-
[Ichigokung](members/ichigokung.101681616/),
-
[Auction Temple](members/auction-temple.100695323/),
-
[anhthangnet100](members/anhthangnet100.101025133/),
-
[entershop111](members/entershop111.101690515/),
-
[Quachthienan1803](members/quachthienan1803.101590843/),
-
[tiến hưng](members/tien-hung.101058564/),
-
[banlaptopusa](members/banlaptopusa.100910221/),
-
[UyTin_KinhDoanh](members/uytin_kinhdoanh.100314986/),
-
[Darkness](members/darkness.101732521/)
- ...
[and 618 more](online/)
Tổng: 3,083 (Thành viên: 700, Khách: 2,347, Robots: 36)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: 5s_session=0f81a78a9b609cd318092ef86d42f1b2; path=/; domain=www.5giay.vn; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Powered-By: nhatnguyet-