text:
Cách gọi tên "bo mạch đồ hoạ" hiện nay mặc dù không được thừa nhận rộng rãi bởi thói quen của một số tác giả đã sử dụng cụm từ "card đồ hoạ". Ngay trong một từ hoạ cũng được viết khác nhau ở cách đặt dấu nặng (.) ở chữ o hay chữ a[1].
CÁI GÌ GỌI LÀ BO MẠCH ĐỒ HOẠ
Mọi máy tính cá nhân, máy tính xách tay đều phải có bo mạch đồ hoạ, chỉ có điều là nó ở dạng nào mà thôi. Bạn thấy điều này có vô lý hay không? Chắc là sẽ có nếu bạn đã từng mở một vỏ máy tính ra để xem ở bên trong nó có gì, nhưng đôi khi lại không thấy bo mạch đồ hoạ đâu cả. Xin hãy bình tĩnh, hãy đọc phần tiếp theo để có thể quy ước rằng sẽ có bo mạch đồ hoạ để cho chúng còn có chức năng đúng như định nghĩa ở trên.
Có thể có nhiều cách phân loại bo mạch đồ hoạ khác nhau: theo dạng thức vật lý, theo loại GPU, theo bus giao tiếp với bo mạch chủ (PCI, AGP, PCI Express...) và thậm chí còn theo hãng sản xuất thiết bị.
Để thuận tiện cho các cách gọi ở phần sau trong bài viết này, tạm phân các loại bo mạch đồ hoạ theo dạng thức vật lý của chúng. Theo cách này bo mạch đồ hoạ có các loại:
- Bo mạch đồ hoạ được tích hợp trên bo mạch chủ: có thể sử dụng chip đồ hoạ riêng, bộ nhớ đồ hoạ riêng hoặc cũng có thể là một phần của chipset cầu bắc và sử dụng bộ nhớ của RAM hệ thống.
- Bo mạch đồ hoạ độc lập với bo mạch chủ, gọi tắt là bo mạch đồ hoạ rời, chúng liên kết với bo mạch chủ thông qua các khe cắm mở rộng.
- Bo mạch đồ hoạ có hình thức sử dụng một GPU độc lập, nhưng lại được gắn cố định vào bo mạch chủ thông qua hàn trực tiếp hoặc cắm vào các đế cắm (thường thấy ở máy tính xách tay).
- Rời hẳn và không cắm vào bo mạch chủ, nhưng kết nối thông qua một bus có tốc độ cao (có thể xuất hiện trong tương lai, ví dụ USB 3.0 chẳng hạn)
____
Các dạng trên có còn được phân tách rạch ròi hay không trong tương lai, tôi nghi ngờ rằng điều này thì không còn đúng nữa khi mà các hãng Intel và NVIDIA hiện đang có vẻ lấn sân sang nhau trong lĩnh vực CPU và GPU, xin xem thêm entry này để biết thêm một chút thông tin về những điều đó.
CÁC THẾ HỆ BO MẠCH ĐỒ HOẠ
Tôi không có tham vọng rằng trình bày được quá trình phát triển của các bo mạch đồ hoạ trong từng thời kỳ, từng năm, nhưng tôi muốn trả lời câu hỏi của chính tôi rằng sự phát triển của công nghệ phần cứng đồ hoạ có thực sự là cần thiết đến như vậy hay không? chúng ta được lợi gì khi có sự phát triển đồ hoạ mạnh mẽ như vậy.
Ban đầu tiên của những chiếc máy tính chỉ xuất ra các hình ảnh hai chiều (2D) đơn thuần, có nghĩa rằng một bo mạch đồ hoạ thời trước đây chỉ cần thực hiện những khối lượng công việc đơn giản, ngay như bộ xử lý đồ hoạ trong giai đoạn này cũng không tần tản nhiệt, lượng bộ nhớ cũng rất nhỏ so với hiện nay.
Trong giai đoạn này thì IBM đã đưa ra các chuẩn về bo mạch đồ hoạ như sau:
Tuy các chuẩn này cho đến hiện nay không còn được sử dụng nữa, IBM cũng không còn quan tâm đưa ra các chuẩn của bo mạch đồ hoạ nữa khi mà hãng này đã bán bộ phận máy tính cá nhân (PC) cho Lenovo của Trung Quốc vào năm 2005. Chỉ duy nhất còn lại có lẽ là chuẩn VGA được coi như một sự tương thích đối với đa số các thiết bị hiển thị.
Bạn dễ nhận thấy rằng không phải người sử dụng sẽ chỉ dùng máy tính cho các trò chơi cũ kỹ, soạn văn bản đơn thuần trên các phần mềm cũ, mà đang tiến tới những gì cần hiển thị tốt hơn nữa, có độ phân giải cao do đó thì bo mạch đồ hoạ cũng phải phát triển mạnh mẽ để phục vụ nhu cầu sử dụng này. Từ những năm 1990 trở đi thì các ứng dụng bắt đầu chú trọng đến xử lý đồ hoạ 3D và do đó sự phát triển của bo mạch đồ hoạ lại chạy đua theo nhu cầu của một phần những người sử dụng đam mê game hay những người làm công việc liên quan đến xử lý đồ hoạ 3D (các nhà thiết kế phát triển game, các kiến trúc sư...)
Sự phát triển các bo mạch tăng tốc đồ hoạ 3D thì sớm hơn, chúng có thể tóm tắt theo bảng sau:
Vậy với những sự phát triển của các loại bo mạch tăng tốc đồ hoạ 3D thì chỉ phục vụ một phần nhỏ số người sử dụng thì người sử dụng bình thường thì sao? Có chút lợi gì không? Tôi nghĩ là có, bởi vì giá thành các công nghệ mới ra đời thì ban đầu sẽ rất cao, nhưng chỉ sau một thời gian thì những dòng sản phẩm cao cấp nhất sẽ lại trở thành lạc hậu hơn so với các công nghệ đồ hoạ mới hơn nữa. Chúng từ nhóm dành cho người sử dụng cao cấp được hạ dần xuống tầm trung và cuối cùng là trở thành thông dụng đối với người dùng phổ thông chỉ sau một vài năm. Đó là những gì mà chúng ta đã được lợi khi công nghệ phát triển nói chung và công nghệ đồ hoạ phát triển nói riêng.
Cùng với một hình minh hoạ về bo mạch đồ hoạ sử dụng bus ISA đã trình bày ở trên thì tôi cũng muốn giới thiệu một số hình ảnh (sưu tầm được) về các bo mạch đồ hoạ đã phát triển thế nào theo thời gian. Lưu ý rằng thời gian của sự phát triển này đã không quá dài, chúng chỉ trong vòng 10 năm. Thật khó tưởng tượng trong 10 năm tiếp theo thì sẽ ra sao.
Ở trên là một đại diện về bo mạch đồ hoạ sử dụng bus PCI, còn dưới đây là thế hệ kế tiếp: Sử dụng bus AGP.
Và đây rồi, những bo mạch đồ hoạ đương đại. Chúng không phải là hiện đại nhất những chúng đã từng là như vậy, cho đến ngày hôm nay thì giá bán của chúng đã rẻ đi khá nhiều để người dùng phổ thông cũng có thể sở hữu được.
CÁC HÀM API TRONG ĐỒ HOẠ
Sự xuất hiện của nhiều bộ xử lý đồ hoạ với các công nghệ khác nhau không thống nhất theo chuẩn nhất định khiến cho các nhà phát triển phần mềm và trò chơi trên máy tính gặp khó khăn về vấn đề tương thích đối với các bo mạch đồ hoạ khác nhau. Để thuận tiện cho các nhà viết phần mềm đồ hoạ và trò chơi trên máy tính cần thống nhất các hàm API (Application Programming Interface: Giao diện lập trình ứng dụng) sử dụng chung mà các bo mạch đồ hoạ cần phải tương thích với chúng các hãng đã đưa ra hai chuẩn chung là DirectX và OpenGL.
DirectX: được hãng Microsoft phát triển vào những năm 1996 nhằm hướng các nhà lập trình sử dụng chúng để lập trình các game cho hệ điều hành Windows 95 (hệ điều hành mang tích cách mạng trong thời bấy giờ, bắt đầu cách ly việc các phần mềm can thiệp trực tiếp vào phần cứng) thay cho thói quen lập trình trên nền DOS mà họ dễ dàng can thiệp vào phần cứng.
Sự phát triển các phiên bản DirectX từ đó đến phiên bản DirectX 9c mang tính kế thừa, nhưng đến phiên bản gần đây nhất - DirectX 10 (chỉ sử dụng trong Windows Vista và các hệ điều hành khác nếu có của Microsoft sau này) có một sự thay đổi lớn được xem như viết trên một nền tảng mới hoàn toàn.
OpenGL được Silicon Graphics phát triển những năm 1990, tuy không được thông dụng như DirectX trong ứng dụng game nhưng hiện nay hầu hết các bo mạch đồ hoạ đều hỗ trợ chúng.
THÀNH PHẦN CƠ BẢN
Bộ xử lý đồ hoạ (GPU) hoặc chức năng đồ hoạ tích hợp
Bộ xử lý đồ hoạ ("Graphics Processing Unit", viết tắt là GPU) là thành phần rất quan trọng quyết định đến sức mạch đồ hoạ, nó có ý nghĩa như CPU trong máy tính. GPU thường được hàn/dập chắc chắn vào bo mạch đồ hoạ rời. Đối với các bo mạch đồ hoạ tích hợp trên bo mạch chủ chúng có thể ở dạng GPU gắn liền trên bo mạch chủ hoặc được tích hợp chung vào chipset.
Hiện nay ở Việt Nam thì các bo mạch đồ hoạ rời thường sử dụng GPU của hai hãng sản xuất (các hãng khác ít thấy xuất hiện trên thị trường Việt Nam)
- NVIDIA
- ATI (Trước đây là một hãng độc lập, nay đã được AMD mua lại)
Đối với dạng tính năng đồ hoạ được tích hợp vào chipset hoặc gắn liền trên bo mạch chủ:
- Intel: Với các chipset: 810, 815, 845, 865, 910, 915, 945, 946, 965...mà phân biệt các chipset tích hợp đồ hoạ thường được ký hiệu thêm chữ "G" (cùng một ký tự khác hoặc không có) ở sau ký hiệu chipset (Ví dụ: 945G, 965GV, G45...)
- ATI: Radeon IGP 9100, Radeon IGP 9100 PRO, Radeon Xpress 200 (có các phiên bản cho CPU Intel và AMD khác nhau), Radeon IGP 320...
- VIA: P4M800, P4M800 Pro, K8M800, K8M890, KM400
- SiS: SiS661FX, SiS661GX, SiS761GL, SiS761GX, SiS760, SiS741
- NVIDIA: nForce2
Bộ nhớ đồ hoạ
Để xử lý các tác vụ đồ hoạ và lưu trữ kết quả tính toán tạm thời, bo mạch đồ hoạ sử dụng các dạng bộ nhớ sau:
- Chỉ sử dụng bộ nhớ riêng được gắn trên bo mạch đồ hoạ rời.
- Sử dụng một phần bộ nhớ rành riêng cho chúng từ RAM của hệ thống (cố định). Trường hợp này chỉ đúng với tính năng đồ hoạ tích hợp.
- Phần bộ nhớ cấp phát động từ RAM của hệ thống. Trường hợp này cũng chỉ đúng với tính năng đồ hoạ tích hợp.
- Kết hợp sử dụng bộ nhớ trên bo mạch đồ hoạ rời và bộ nhớ cấp phát từ RAM của hệ thống. Áp dụng cho các bo mạch đồ hoạ rời cho thị trường tầm trung và thấp.
Dung lượng của bộ nhớ đồ hoạ một phần quyết định đến: độ phân giải tối đa, độ sâu màu và tần số làm tươi mà bo mạch đồ hoạ có thể xuất ra màn hình máy tính.
Dung lượng bộ nhớ đồ hoạ có thể có số lượng thấp (1 đến 32 MB) trong các bo mạch đồ hoạ trước đây, 64 đến 128 MB trong thời gian hai đến ba năm trước đây và đến nay đã thông dụng ở 256 MB với mức độ cao hơn cho các bo mạch đồ hoạ cao cấp (512 đến 1GB và thậm chí còn nhiều hơn nữa trong tương lai).
Tuy nhiên, dung lượng không phải là một yếu tố quan trọng, cũng như dung lượng RAM và sự tổng thể chung của một hệ thống máy tính thì các tham số khác của bộ nhớ rất ảnh hưởng đến hiệu năng làm việc của bo mạch đồ hoạ. Để nâng cao hiệu năng thì các nhà thiết kế đã dần sử dụng các bộ nhớ có tốc độ cao hơn, do đó đến nay đã qua nhiều chuẩn bộ nhớ đồ hoạ đã từng được sử dụng: FPM DRAM, VRAM, WRAM, EDO DRAM, SDRAM, MDRAM, SGRAM, DDR SDRAM, DDR-II SDRAM, và gần đây là GDDR-3 SDRAM, GDDR-4 SDRAM và mới nhất là GDDR-5 SDRAM[2].
Bus kết nối
Khi đã gắn vào bo mạch chủ để trở thành một hệ thống thì tất cả các thiết bị đều phải sử dụng một bus nào đó để kết nối chúng với hệ thống. Bo mạch đồ hoạ cũng vậy, chúng thường sử dụng các đường truyền dữ liệu theo các chuẩn nhất định (bus) để truyền dữ liệu giữa bo mạch đồ hoạ với hệ thống máy tính, các bus có thể là PCI Express X16 (mới nhất), AGP (gần đây), PCI (trước khi ra đời AGP), hoặc các bus cổ hơn nữa trong thời gian trước đây (ISA 8 bit, ISA 16 bit, VESA 32 bit). Đặc điểm của các bo mạch đồ hoạ sử dụng các bus được giới thiệu sơ lược như sau:
- ISA : bus cổ nhất trước đây
- PCI: bus cổ điển.
- AGP: có các thế hệ 1x, 2x, 4x và 8x.
- PCI Express
- USB 3.0 (Có thể là một xu hướng trong tương lai?)
Để biết thêm về tốc độ của một số bus kết nối, xin xem thêm entry này.
Trình điều khiển (driver)
Bo mạch đồ hoạ đều cần sử dụng một trình điều khiển riêng đối với các hệ điều hành khác nhau, nếu không có các trình điều khiển thì dù có một bo mạch đồ hoạ hiện đại nhất hệ thống chỉ xuất ra hình ảnh có có độ phân giải thấp, độ sâu màu thấp và với tốc độ làm tươi hạn chế hoặc không thể khai thác được hết khả năng của của các bo mạch đồ hoạ.
Trình điều khiển được cần được cài đặt vào hệ điều hành sau khi kết nối bo mạch đồ hoạ với hệ thống (trong một số trường hợp, trình điều khiển hệ thống đã được tích hợp sẵn với hệ điều hành thì người sử dụng có thể không cần đến việc cài đặt trình điều khiển).
Do sự quan trọng của trình điều khiển mà nó là một thành phần cơ bản, không thể thiếu trong bo mạch đồ hoạ. Đôi khi trình điều khiển chưa được hoàn thiện hay tồn tại một số lỗi dẫn đến hiệu năng của bo mạch đồ hoạ bị giảm ít hay nhiều tuỳ mức độ, hoặc xuất ra hình ảnh không đúng, gây lỗi hiển thị.
RAMDAC
DAC (Digital-to-Analog Converter): Có chức năng chuyển đổi các tín hiệu số sang tín hiệu tương tự để hiển thị trên màn hình máy tính. Tốc độ của DAC có thể cao hơn tốc độ làm việc của bộ xử lý đồ hoạ trong các bo mạch trước đây (đến năm 2007 thường vào khoảng 300-500 Mhz). DAC có thể là một bộ phận tách rời hoặc tích hợp sẵn vào các bộ xử lý đồ hoạ mà không nhất thiết phải là một bộ phận độc lập nữa.
Video BIOS
Cũng giống như tính năng của BIOS ở bo mạch chủ, video bios chứa toàn bộ thông tin thiết lập về phần cứng của bo mạch đồ hoạ. Video Bios còn giúp cho bo mạch đồ hoạ hoạt động ngay khi máy tính bắt đầu khởi động trong quá trình POST - trước khi trình điều khiển của hệ điều hành được nạp.
Video bios của bo mạch đồ hoạ ở dạng một ROM, có thể được hàn trực tiếp vào bo mạch đồ hoạ, có thể ở dạng gắn trên đế cắm (đối với các bo mạch đồ hoạ trước đây, chúng có hình dạng cũng giống như các BIOS máy tính).
Trong thời gian trước đây, để ép xung bo mạch đồ hoạ thì một số overclocker hoặc hacker thường thay đổi Video Bios bằng cách tải ra firmware rồi sửa đổi và nạp lại chúng (đây là phương thức mà người ta thường sử dụng can thiệp vào phần cứng, ví dụ bẻ khoá các iPhone, nâng cấp các PocketPC...). Do quá trình sửa đổi firmware đòi hỏi phải biết rất sâu về phần cứng nên không phải ai cũng thực hiện được điều này.
Đa số các hãng sản xuất đều không cung cấp những sự thay đổi, nâng cấp các firmware cho video bios của bo mạch đồ hoạ bởi vì chúng thường được coi là tối ưu cho mỗi model (tất nhiên rằng trừ trường hợp phát hiện lỗi và cần thiết phải nâng cấp lại). Thay vì đó thì để phục vụ các mục đích overclock bo mạch đồ hoạ sẽ có các tiện ích tinh chỉnh tốc độ CPU, RAM riêng cho từng loại bo mạch hoặc cả một dòng sản phẩm.
KẾT NỐI VỚI MÀN HÌNH MÁY TÍNH
Kết nối đầu ra của bo mạch đồ hoạ đến các màn hình máy tính hoặc các thiết bị hiển thị/sử dụng hình ảnh khác (máy chiếu, TV...) có thể gồm các loại sau đây:
- VGA connecter (HD-15): Đầu kết nối thông dụng nhất cho đến năm 2007. Đây là kiểu kết nối với tín hiệu đầu ra kiểu tương tự dành cho các màn hình máy tính kiểu CRT, các máy chiếu, màn hình máy tính kiểu tinh thể lỏng tầm trung.
- DVI: Kiểu kết nối tín hiệu số: Dành cho các màn hình máy tính tinh thể lỏng tầm trung và cao cấp. Kiểu kết nối này mang lại sự tối ưu hơn do làm giảm sự nhiễu hình ảnh do đường truyền từ PC tới màn hình, tuy nhiên không phải bất kỳ bo mạch đồ hoạ nào cũng hỗ trợ đầu ra DVI và không phải loại màn hình nào cũng hỗ trợ đầu vào DVI.
- DisplayPort[3], một chuẩn kết nối mới xuất hiện có thể phục vụ tốt các nhu cầu giải trí đối với độ phân giải cao, tuy nhiên trong thời điểm hiện tại (2008) thì chưa thấy các bo mạch đồ hoạ sử dụng cổng này. Cho dù có nhiều hứa hẹn nhưng các màn hình máy tính dòng phổ thông và tầm trung chưa đủ độ phân giản để có thể sử dụng lợi thế của DisplayPort.
- S-Video: Kiểu kết nối đầu ra tín hiệu tương tự dành cho các thiết bị video dân dụng: Ti vi, đầu phát video (băng từ, VCD, DVD), máy quay, máy chiếu...Trong kiểu này thì còn có chứa cổng Video in là ngõ vào video ở một số bo mạch đồ hoạ có tính năng mở rộng "VIVO" (Video-In-Video-Out). Với tính năng Video in thì bo mạch đồ hoạ có một phần tính năng của một bo mạch kỹ xảo (chủ yếu phục vụ việc dựng phim, xử lý video khi thu các video từ nguồn máy quay nào đó để số hoá chúng trên máy tính).
NGUỒN ĐIỆN CUNG CẤP CHO BO MẠCH ĐỒ HOẠ
Các bo mạch đồ hoạ (rời) trước đây thường lấy điện trực tiếp từ bo mạch chủ thông qua các chân cắm (các khe cắm như PCI, AGP, PCI Express). Với nhu cầu xử lý ngày càng cao, ngày nay các GPU (bộ xử lý đồ hoạ) cần sử dụng một lượng điện năng lớn (có thể trên 150 W), do đó các mạch dẫn trên mạch in của bo mạch chủ và mối tiếp xúc của các khe cắm sẽ không thể đáp ứng nổi các dòng điện lớn như vậy. Đứng trước những yêu cầu như vậy thì bắt buộc hướng thiết kế bo mạch đồ hoạ phải chuyển sang một phương thức cấp nguồn điện khác.
Các cung cấp nguồn điện mới sẽ cấp điện trực tiếp từ nguồn máy tính thông qua các đầu cắm thiết kế riêng cho bo mạch đồ hoạ. Đây là một xu thế tất yếu của công nghệ bởi hình thức cung cấp nguồn riêng này đã làm tối ưu rất nhiều trong thiết kế nguồn và thiết kế bo mạch chủ: nguồn máy tính sẽ có thể sử dụng các đường điện +12V độc lập thứ hai, thứ ba hoặc nhiều hơn thế nữa, còn bo mạch chủ sẽ không bị các đường dẫn kích thước lớn để cung cấp cho khe cắm đồ hoạ hiện nay vốn đã có số lượng lớn (có thể có từ 2 đến 4 khe PCI Express theo kiểu X16)
Đầu cắm thông dụng cung cấp điện cho bo mạch đồ hoạ hiện nay thường là 6 hoặc 8 chân tuỳ theo mức độ sử dụng điện năng và thiết kế của nhà sản xuất. Hầu như các chân cắm này đều nối các dây dẫn song song - có nghĩa rằng ví dụ có 6 chân thì có đến 3 chân cho dây dẫn GND và 3 dây cho dây dẫn +12V.
THIẾT KẾ TẢN NHIỆT
Do phải xử lý một khối lượng công việc lớn khi chơi game hoặc thực hiện các tác vụ liên quan nên bộ xử lý đồ hoạ thường toả một lượng nhiệt lớn, cũng như CPU trong máy tính, các bo mạch đồ hoạ cũng cần tản nhiệt cho GPU.
Cách thức tản nhiệt với các GPU thường là:
- Sử dụng tấm, phiến tản nhiệt (không dùng quạt) để tản nhiệt tự nhiên. Hình thức này trước kia chỉ phù hợp với các GPU có xung nhịp thấp. Hiện nay đã có những hãng (như Asus) rất thành công trong việc tạo những phiến tản nhiệt tĩnh lặng (tản nhiệt silent) cho bo mạch đồ hoạ trung, cao cấp, tận dụng được quạt của CPU và case giải nhiệt qua những ống đồng và các phiến dẫn nhiệt. Điều kiện để thực hiện các phương thức này thường là áp dụng đối với các GPU toả ít nhiệt khi làm việc.
- Sử dụng tấm, phiến tản nhiệt kết hợp dùng quạt. Đây là cách thông dụng nhất cho các bo mạch đồ hoạ tầm trung và tầm cao cấp hiện nay. Phương pháp này tuỳ biến ra rất nhiều phương pháp tản nhiệt khác nhau, ví dụ việc gắn tấm tản nhiệt có quạt gắn trực tiếp trên GPU, sử dụng tấm tản nhiệt thông qua
- Tản nhiệt bằng chất lỏng: Rất hiếm gặp hình thức này ở các bo mạch đồ hoạ khi xuất xưởng bởi một bo mạch đồ hoạ sử dụng phương thức này thì cũng phải kèm theo hệ thống tản nhiệt bằng chất lỏng để đảm bảo cho vận hành ổn định. Chính do đó nên thông thường hình thức này do người dùng thay thế cách cách tản nhiệt nguyên bản của bo mạch đồ hoạ để ép xung.
Do bộ nhớ đồ hoạ cũng phát sinh nhiệt nên trong các cách tản nhiệt trên, tấm tản nhiệt thường bao trùm và tản nhiệt luôn cho bộ nhớ đồ hoạ. Các trường hợp còn lại thì bo mạch đã không tản nhiệt cho bộ nhớ đồ hoạ hoặc thiết kế các phiến tản nhiệt riêng.
ĐA MÀN HÌNH
Sử dụng nhiều màn hình giúp mở rộng Desktop (màn hình chính khi khởi động vào hệ điều hành) và hiển thị nhiều ứng dụng cùng lúc. Với các ứng dụng thông thường hoặc những người sử dụng thông thường thì có vẻ như nhiều desktop đồng thời là điều chưa cần thiết, tuy nhiên ở các phần mềm, game, công việc cần theo dõi nhiều sự biến đổi thông số để nhận định tổng hợp thì nhiều màn hình đồng thời lại có tác dụng rất tốt.
Cùng một bo mạch đồ hoạ có thể cho phép xuất ra nhiều màn hình đồng thời mà không nhất thiết chúng có hình ảnh giống hệt nhau. Với các bộ xử lý đồ hoạ mạnh mẽ hiện nay có thể cho phép một bo mạch đồ hoạ xuất ra hai màn hình để mở rộng desktop trong hệ điều hành. Trong trường hợp hệ thống có nhiều bo mạch đồ hoạ cũng có thể mở rộng ra nhiều màn hình đồng thời (giả sử có hai bo mạch đồ hoạ, mỗi chiếc xuất ra hai màn hình thì tổng số sẽ có thể có 4 màn hình cùng hiển thị).
Hai (hoặc nhiều hơn) màn hình có thể giúp người sử dụng mở đồng thời nhiều ứng dụng mà vẫn quan sát được các tiến trình đang diễn ra, nhiều cửa sổ để tham chiếu, duyệt web...
Một số game cũng cho phép xuất ra nhiều màn hình cùng lúc để hiển thị các góc nhìn khác nhau, ví dụ các game giả lập điều khiển lái máy bay, đua ô tô...mà mỗi một màn hình là một cửa quan sát.
ĐỒ HOẠ KÉP
Không dừng lại ở các bộ xử lý đồ hoạ cao cấp, bộ nhớ đồ hoạ dung lượng lớn với tốc độ làm việc cao, các hãng sản xuất đã thiết kế các kiểu sử dụng nhiều bo mạch đồ hoạ trên cùng một máy tính hoặc nhiều GPU trong cùng một bo mạch đồ hoạ.
Trong các thời gian trước đây, người ta cũng có thể sử dụng đồng thời nhiều bo mạch đồ hoạ nhưng chỉ dừng lại ở công dụng phát ra nhiều màn hình đồng thời. Công nghệ đồ hoạ kép hiện nay cho phép nhiều bộ xử lý đồ hoạ cùng xử lý một vấn đề đồ hoạ do đó chất lượng và tốc độ xử lý tăng mạnh hơn (có thể hình dung nhiều bộ xử lý đồ hoạ tương tự việc bộ xử lý đa nhân hoặc nhiều bộ xử lý trên cùng một bo mạch chủ).
Không giống như mục đa màn hình ở trên, đồ hoạ kép thì theo tôi được biết sẽ chỉ xuất ra một màn hình, có lẽ rằng sau này chúng sẽ cho phép xuất ra nhiều màn hình (hoặc như vậy rồi cũng nên). Mục đích của chế độ này là ghép các bo mạch đồ hoạ lại cùng xử lý chung các vấn đề giống như công nghệ CPU phát triển theo hướng đa nhân vậy.
Hai hãng sản xuất chip đồ hoạ ATI và NVIDIA đã có các chuẩn riêng như sau
Công nghệ Crossfire của ATI
Crossfire là một công nghệ tăng tốc đồ hoạ mà trong đó một hệ thống máy tính có hai bộ xử lý đồ hoạ cùng có mặt trên một bo mạch đồ hoạ hoặc hai bo mạch đồ hoạ trở lên cùng có mặt trên một bo mạch chủ.
Nếu thuộc loại hai bo mạch đồ hoạ (trở lên) cắm vào bo mạch chủ thì yêu cầu bo mạch chủ phải có hai khe cắm kiểu PCI Express X16 (chúng có thể không đồng thời hỗ trợ X16) và bo mạch chủ phải hỗ trợ.
Hai bo mạch đồ hoạ ở đây phải liên kết với nhau, có thể qua dây kết nối đầu ra (dây cắm thiết kế riêng gồm 3 đầu, hai đầu cắm vào hai bo mạch đồ hoạ, đầu còn lại cắm vào màn hình máy tính), có thể sử dụng cầu nối giữa hai bo mạch đồ hoạ hoặc có thể sử dụng bằng phần mềm thiết đặt trình điều khiển.
Hình sơ đồ thực tế lắp ghép hai bo mạch đồ hoạ vào cùng một máy tính ở dưới đây:
Chế độ Crossfire chỉ được thiết lập khi mà có các điều kiện sau đây thoả mãn:
- Bo mạch chủ có hỗ trợ công nghệ Crossfire
- Bo mạch đồ hoạ hỗ trợ Crossfire (chúng bắt buộc phải là các bo mạch đồ hoạ sử dụng GPU của ATI, và được thiết kế cho crossfire).
Crossfire thì có hai chế độ để thiết đặt chúng hoạt động hoặc loại bỏ chế độ (khi không thiết lập chế độ crossfire thì các bo mạch đồ hoạ này sẽ trở thành nguồn xuất ra nhiều desktop như trường hợp mở rộng nhiều màn hình như phần trên) :
- Thiết lập bằng các cầu nối (như hình minh hoạ trên) hoặc các dây cắm ở phía ngoài của bo mạch đồ hoạ (có thể gọi là thiết lập cứng)
- Thiết lập chế độ bằng phần mềm, tức là có thể thực hiện ngay trên driver hoặc các phần mềm kèm theo bo mạch đồ hoạ. Ví dụ các bo mạch đồ hoạ của ATI thường sử dụng ATI Catalyst để điều khiển và hiệu chỉnh các thông số làm việc.
Bạn có nghĩ rằng crossfire sẽ tăng hiệu năng đồ hoạ lên gấp đôi? Không phải, bởi vì không phải cứ có hai bộ xử lý hoặc có hai bo mạch đồ hoạ thì sức mạnh được tăng gấp đôi, chúng chỉ làm tăng lên ... một ít. Chính vì điều này mà sau khi rời bỏ chơi game 3D thì tôi đã phải tháo bỏ một bo mạch đồ hoạ ra mà không sử dụng chế độ crossfire nữa - với các game bình thường hoặc các ứng dụng thông thường thì sử dụng hai bo mạch đồ hoạ chỉ gây tiêu tốn năng lượng không cần thiết (việc sử dụng đồ hoạ kép cho ứng dụng thông thường tựa như việc chúng ta sử dụng một khẩu đại bác chỉ để bắn một con gà nhỏ đang nằm ngủ vậy).
Công nghệ SLI của NVIDIA
Gần tương tự như công nghệ Crossfire của ATI, nhưng công nghệ SLI (Scalable Link Interface) của NVIDIA yêu cầu khắt khe hơn về bo mạch chủ: Các bo mạch chủ hỗ trợ công nghệ này phải sử dụng các chipset của chính hãng NVIDIA. Cũng có thể do các điều kiện khắt khe này nên so với Crossfire thì tôi thấy ít nhắc đến SLI ít hơn so với crossfire.
(Quả thực là tôi chưa hiểu lắm về SLI nên chưa viết được đoạn này, lúc nào biết sẽ cập nhật thêm)
MỘT VÀI HÌNH ẢNH VỀ BO MẠCH ĐỒ HOẠ HIỆN TẠI
Bo mạch đồ hoạ thì có muôn hình muôn vẻ, ở dưới đây tôi có sưu tầm một số hình ảnh về các bo mạch đồ hoạ để có vài bình luận về phương thức tản nhiệt của chúng.
BẠN CÓ CẦN BO MẠCH ĐỒ HOẠ NHƯ VẬY KHÔNG
Bạn có cần không? Nếu như chỉ sử dụng các tính năng bình thường, các game bình thường hoặc game 3D đơn giản không đòi hỏi DX phiên bản 9 trở lên ở một máy tính thì có lẽ rằng đồ hoạ tích hợp sẵn trên chipset là đủ với bạn. Bạn không nên chạy theo các sản phẩm cao cấp mới nhất để rồi giá trị của chúng sẽ dần hạ xuống chỉ sau một thời gian ngắn (tôi thấy thường trong vòng một năm). Sự khôn ngoan trong đầu tư các linh kiện máy tính sẽ giúp bạn giảm chi phí vào các sở thích sở hữu các sản phẩm cao cấp dành cho người sử dụng có nhiều tiền.
Nhưng nếu bạn là một người làm việc với đồ hoạ liên tục - như các kiến trúc sư, các người thiết kế đồ hoạ, những người biên tập video thường xuyên thì bạn hãy chọn những bo mạch đồ hoạ có hiệu năng cao để có thể tiết kiệm thời gian làm việc của bạn. Tôi giả sử như việc chờ đợi máy tính render trong một thời gian dài thì chúng cũng sẽ làm bạn lãng phí nhiều thời gian và giảm hiệu suất làm việc.
Nhưng mà cho dù có dùng hay không thì biết được chúng như thế thì vẫn tốt hơn :)
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Scott Mueller
Upgrading and Repairing Pcs, 17th Edition.
Mueller Technical Research
3700 Grayhawk Drive
Algonquin, IL 60102-6325
(847) 854-6794
(847) 854-6795 Fax
Internet: scottmueller@compuserve.com
Web: http://www.upgradingandrepairingpcs.com
Có thể mua phiên bản mới hơn (18) tại: Amazon.com
ISBN-10: 0789736977 ISBN-13: 978-0789736970
CHÚ THÍCH
1^. Phần thảo luận về cách đặt tên mục từ "bo mạch đồ hoạ" trên Wikipedia tiếng Việt. Tìm kiếm với cụm từ "Card đồ hoạ" trên Google.
2^. AMD sẽ dùng GDDR5 cho bo mạch đồ hoạ thế hệ kế tiếp, entry trên blog này nói đến sự lựa chọn GDDR5 cho các bo mạch đồ hoạ của AMD như một sự lựa chọn tối ưu hơn về tốc độ và độ rộng.
3^. iSuppli cho rằng tương lai của DisplayPort là rất sáng sủa, trên 3C, 28/7/2008.
XEM THÊM
Video card, mục từ trên Wikipedia tiếng Anh (en).
SLI vs. CrossFire, trên Hardware Secrets (en)
Trương Mạnh An (2007-2008)
(Entry này được phát triển dựa trên mục từ "Bo mạch đồ hoạ" trên WPtV mà tôi là người đóng góp chính về nội dung - tính theo dung lượng - Và cũng chỉ lấy phần mình viết thôi ^_^)
(Entry này có thể chứa đựng nhiều kiến thức lỗi thời, chúng đang được hoàn thiện dần theo thời gian để đảm bảo luôn theo sát sự thay đổi của công nghệ)
Không có nhận xét nào :
Đăng nhận xét
Hoan nghênh góp ý/phản hồi của bạn tới các bài viết!
- Nếu bạn không có các tài khoản Blogger/WordPress... để phản hồi/bình luận bạn có thể chọn trong "Nhận xét với tư cách" phần "Ẩn danh" (Anonymous).
- Blog còn có các bài viết khác mà có thể bạn sẽ quan tâm, được liệt kê tại Mục lục.

markdown:
**Bo mạch đồ hoạ**( *tiếng Anh: Video card, Graphics Accelerator Card, hoặc Video Display Adapters...)*, **card đồ hoạ**, **cạc màn hình**... là tên gọi của thiết bị chịu trách nhiệm xử lý các thông tin về hình ảnh trong máy tính để xuất tín hiệu ra thiết bị hiển thị. Bo mạch đồ hoạ thường được kết nối với thiết bị hiển thị hình ảnh (màn hình, máy chiếu...) cho mục đích giao tiếp giữa người và máy tính.
Cách gọi tên "bo mạch đồ hoạ" hiện nay mặc dù không được thừa nhận rộng rãi bởi thói quen của một số tác giả đã sử dụng cụm từ "card đồ hoạ". Ngay trong một từ hoạ cũng được viết khác nhau ở cách đặt dấu nặng (.) ở chữ
ohay chữ a [1].
**CÁI GÌ GỌI LÀ BO MẠCH ĐỒ HOẠ**
Mọi máy tính cá nhân, máy tính xách tay đều phải có bo mạch đồ hoạ, chỉ có điều là nó ở dạng nào mà thôi. Bạn thấy điều này có vô lý hay không? Chắc là sẽ có nếu bạn đã từng mở một vỏ máy tính ra để xem ở bên trong nó có gì, nhưng đôi khi lại không thấy bo mạch đồ hoạ đâu cả. Xin hãy bình tĩnh, hãy đọc phần tiếp theo để có thể quy ước rằng sẽ có bo mạch đồ hoạ để cho chúng còn có chức năng đúng như định nghĩa ở trên.
Có thể có nhiều cách phân loại bo mạch đồ hoạ khác nhau: theo dạng thức vật lý, theo loại GPU, theo
[bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html) giao tiếp với [bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html) (PCI, AGP, PCI Express...) và thậm chí còn theo hãng sản xuất thiết bị.
Để thuận tiện cho các cách gọi ở phần sau trong bài viết này, tạm phân các loại bo mạch đồ hoạ theo dạng thức vật lý của chúng. Theo cách này bo mạch đồ hoạ có các loại:
- Bo mạch đồ hoạ được tích hợp trên
[bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html): có thể sử dụng chip đồ hoạ riêng, bộ nhớ đồ hoạ riêng hoặc cũng có thể là một phần của chipset cầu bắc và sử dụng bộ nhớ của RAM hệ thống.
- Bo mạch đồ hoạ độc lập với bo mạch chủ, gọi tắt là bo mạch đồ hoạ rời, chúng liên kết với bo mạch chủ thông qua các khe cắm mở rộng.
- Bo mạch đồ hoạ có hình thức sử dụng một GPU độc lập, nhưng lại được gắn cố định vào
[bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html)thông qua hàn trực tiếp hoặc cắm vào các đế cắm (thường thấy ở máy tính xách tay).
- Rời hẳn và không cắm vào bo mạch chủ, nhưng kết nối thông qua một
[bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html)có tốc độ cao (có thể xuất hiện trong tương lai, ví dụ USB 3.0 chẳng hạn)
____
Các dạng trên có còn được phân tách rạch ròi hay không trong tương lai, tôi nghi ngờ rằng điều này thì không còn đúng nữa khi mà các hãng Intel và
[NVIDIA]hiện đang có vẻ lấn sân sang nhau trong lĩnh vực CPU và GPU, xin xem thêm [entry này]để biết thêm một chút thông tin về những điều đó. **CÁC THẾ HỆ BO MẠCH ĐỒ HOẠ**
Tôi không có tham vọng rằng trình bày được quá trình phát triển của các bo mạch đồ hoạ trong từng thời kỳ, từng năm, nhưng tôi muốn trả lời câu hỏi của chính tôi rằng sự phát triển của công nghệ phần cứng đồ hoạ có thực sự là cần thiết đến như vậy hay không? chúng ta được lợi gì khi có sự phát triển đồ hoạ mạnh mẽ như vậy.
![]()
Hình: Một bo mạch đồ hoạ thế hệ cũ (
Ban đầu tiên của những chiếc máy tính chỉ xuất ra các hình ảnh hai chiều (2D) đơn thuần, có nghĩa rằng một bo mạch đồ hoạ thời trước đây chỉ cần thực hiện những khối lượng công việc đơn giản, ngay như bộ xử lý đồ hoạ trong giai đoạn này cũng không tần tản nhiệt, lượng bộ nhớ cũng rất nhỏ so với hiện nay.
Trong giai đoạn này thì IBM đã đưa ra các chuẩn về bo mạch đồ hoạ như sau:
| |
MDA (Monochrome Display Adapter)
| |
VGA (Video Graphics Array)
| |
HGC (Hercules Graphics Card)
| |
SVGA (Super VGA)
| |
CGA (Color Graphics Adapter)
| |
XGA (Extended Graphics Array)
| |
EGA (Enhanced Graphics Adapter)
| |
UGA (Ultra Video Graphics Array)
Tuy các chuẩn này cho đến hiện nay không còn được sử dụng nữa, IBM cũng không còn quan tâm đưa ra các chuẩn của bo mạch đồ hoạ nữa khi mà hãng này đã bán bộ phận máy tính cá nhân (PC) cho Lenovo của Trung Quốc vào năm 2005. Chỉ duy nhất còn lại có lẽ là chuẩn VGA được coi như một sự tương thích đối với đa số các thiết bị hiển thị.
Bạn dễ nhận thấy rằng không phải người sử dụng sẽ chỉ dùng máy tính cho các trò chơi cũ kỹ, soạn văn bản đơn thuần trên các phần mềm cũ, mà đang tiến tới những gì cần hiển thị tốt hơn nữa, có độ phân giải cao do đó thì bo mạch đồ hoạ cũng phải phát triển mạnh mẽ để phục vụ nhu cầu sử dụng này. Từ những năm 1990 trở đi thì các ứng dụng bắt đầu chú trọng đến xử lý đồ hoạ 3D và do đó sự phát triển của bo mạch đồ hoạ lại chạy đua theo nhu cầu của một phần những người sử dụng đam mê game hay những người làm công việc liên quan đến xử lý đồ hoạ 3D (các nhà thiết kế phát triển game, các kiến trúc sư...)
Sự phát triển các bo mạch tăng tốc đồ hoạ 3D thì sớm hơn, chúng có thể tóm tắt theo bảng sau:
| |
Thế
hệ
| |
Thời gian
(năm)
| |
Công nghệ
| |
Ví dụ về Sản phẩm/Chipset
| |
1st
| |
1996-1997
| |
3D PCI card with passthrough to 2D graphics card; OpenGL and GLIDE APIs
| |
3dfx Voodoo
| |
2nd
| |
1997-1998
|2D/3D PCI card|| |
ATI Rage, NVIDIA RIVA 128
| |
3rd
| |
1999
| |
2D/3D AGP 1x/2x
| |
3dfx Voodoo 3, ATI Rage Pro, NVIDIA TnT2
| |
4th
| |
1999-2000
| |
DirectX 7 API, AGP 4x
| |
NVIDIA GeForce 256, ATI Radeon
| |
5th
| |
2001
| |
DirectX 8 API, lập trình vertex và pixel shaders
| |
NVIDIA GeForce 3, NVIDIA GeForce 4 Ti
| |
6th
| |
2001-2002
| |
DirectX 8.1 API
| |
ATI Radeon 8500, ATI Radeon 9000
| |
7th
| |
2002-2003
| |
DirectX 9 API, AGP 8x
| |
ATI Radeon 9700, NVIDIA GeForce FX 5900
| |
8th
| |
2004-2005
| |
PCI Express, DirectX 9.0c
| |
ATI X800, NVIDIA GeForce 6800
| |
9th
| |
2004->
| |
Đồ hoạ kép GPU sử dụng PCI Express x8, x16
| |
ATI X1K, NVIDIA GeForce 7800; ATI CrossFire, NVIDIA nForce SLI trên các
Vậy với những sự phát triển của các loại bo mạch tăng tốc đồ hoạ 3D thì chỉ phục vụ một phần nhỏ số người sử dụng thì người sử dụng bình thường thì sao? Có chút lợi gì không? Tôi nghĩ là có, bởi vì giá thành các công nghệ mới ra đời thì ban đầu sẽ rất cao, nhưng chỉ sau một thời gian thì những dòng sản phẩm cao cấp nhất sẽ lại trở thành lạc hậu hơn so với các công nghệ đồ hoạ mới hơn nữa. Chúng từ nhóm dành cho người sử dụng cao cấp được hạ dần xuống tầm trung và cuối cùng là trở thành thông dụng đối với người dùng phổ thông chỉ sau một vài năm. Đó là những gì mà chúng ta đã được lợi khi công nghệ phát triển nói chung và công nghệ đồ hoạ phát triển nói riêng.
Cùng với một hình minh hoạ về bo mạch đồ hoạ sử dụng
[bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html) ISA đã trình bày ở trên thì tôi cũng muốn giới thiệu một số hình ảnh (sưu tầm được) về các bo mạch đồ hoạ đã phát triển thế nào theo thời gian. Lưu ý rằng thời gian của sự phát triển này đã không quá dài, chúng chỉ trong vòng 10 năm. Thật khó tưởng tượng trong 10 năm tiếp theo thì sẽ ra sao.
![]()
Hình: Bo mạch đồ hoạ sử dụng
[Nguồn ảnh:
Ở trên là một đại diện về bo mạch đồ hoạ sử dụng
[bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html) PCI, còn dưới đây là thế hệ kế tiếp: Sử dụng [bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html) AGP.
![]()
Hình: Bo mạch đồ hoạ Gigabyte GA-MG400 32MB sử dụng
[Nguồn ảnh:
Và đây rồi, những bo mạch đồ hoạ đương đại. Chúng không phải là hiện đại nhất những chúng đã từng là như vậy, cho đến ngày hôm nay thì giá bán của chúng đã rẻ đi khá nhiều để người dùng phổ thông cũng có thể sở hữu được.
![]()
Geforce 7800GT - một đại diện của
[Nguồn ảnh:
**CÁC HÀM API TRONG ĐỒ HOẠ**
Sự xuất hiện của nhiều bộ xử lý đồ hoạ với các công nghệ khác nhau không thống nhất theo chuẩn nhất định khiến cho các nhà phát triển phần mềm và trò chơi trên máy tính gặp khó khăn về vấn đề tương thích đối với các bo mạch đồ hoạ khác nhau. Để thuận tiện cho các nhà viết phần mềm đồ hoạ và trò chơi trên máy tính cần thống nhất các hàm
[API](http://vi.wikipedia.org/wiki/API) *(Application Programming Interface: Giao diện lập trình ứng dụng)* sử dụng chung mà các bo mạch đồ hoạ cần phải tương thích với chúng các hãng đã đưa ra hai chuẩn chung là DirectX và OpenGL. **DirectX:** được hãng Microsoft phát triển vào những năm 1996 nhằm hướng các nhà lập trình sử dụng chúng để lập trình các game cho hệ điều hành Windows 95 (hệ điều hành mang tích cách mạng trong thời bấy giờ, bắt đầu cách ly việc các phần mềm can thiệp trực tiếp vào phần cứng) thay cho thói quen lập trình trên nền DOS mà họ dễ dàng can thiệp vào phần cứng.
Sự phát triển các phiên bản DirectX từ đó đến phiên bản DirectX 9c mang tính kế thừa, nhưng đến phiên bản gần đây nhất - DirectX 10 (chỉ sử dụng trong Windows Vista và các hệ điều hành khác nếu có của Microsoft sau này) có một sự thay đổi lớn được xem như viết trên một nền tảng mới hoàn toàn.
** được Silicon Graphics phát triển những năm 1990, tuy không được thông dụng như DirectX trong ứng dụng game nhưng hiện nay hầu hết các bo mạch đồ hoạ đều hỗ trợ chúng. OpenGL**
**THÀNH PHẦN CƠ BẢN** **Bộ xử lý đồ hoạ (GPU) hoặc chức năng đồ hoạ tích hợp**
![]()
Một GPU của NVIDIA
Bộ xử lý đồ hoạ ("
[Graphics Processing Unit](http://en.wikipedia.org/wiki/Graphics_processing_unit)", viết tắt là GPU) là thành phần rất quan trọng quyết định đến sức mạch đồ hoạ, nó có ý nghĩa như CPU trong máy tính. GPU thường được hàn/dập chắc chắn vào bo mạch đồ hoạ rời. Đối với các bo mạch đồ hoạ tích hợp trên [bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html) chúng có thể ở dạng GPU gắn liền trên [bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html) hoặc được tích hợp chung vào chipset.
Hiện nay ở Việt Nam thì các bo mạch đồ hoạ rời thường sử dụng GPU của hai hãng sản xuất (các hãng khác ít thấy xuất hiện trên thị trường Việt Nam)
- NVIDIA
[ATI](http://en.wikipedia.org/wiki/ATI_Technologies_Inc.)(Trước đây là một hãng độc lập, nay đã được AMD mua lại)
Đối với dạng tính năng đồ hoạ được tích hợp vào chipset hoặc gắn liền trên bo mạch chủ:
**Intel**: Với các chipset: 810, 815, 845, 865, 910, 915, 945, 946, 965...mà phân biệt các chipset tích hợp đồ hoạ thường được ký hiệu thêm chữ "G" (cùng một ký tự khác hoặc không có) ở sau ký hiệu chipset (Ví dụ: 945G, 965GV, G45...) **ATI**: Radeon IGP 9100, Radeon IGP 9100 PRO, Radeon Xpress 200 (có các phiên bản cho CPU Intel và AMD khác nhau), Radeon IGP 320... **VIA**: P4M800, P4M800 Pro, K8M800, K8M890, KM400 **SiS**: SiS661FX, SiS661GX, SiS761GL, SiS761GX, SiS760, SiS741 **NVIDIA**: nForce2
**Bộ nhớ đồ hoạ**
Để xử lý các tác vụ đồ hoạ và lưu trữ kết quả tính toán tạm thời, bo mạch đồ hoạ sử dụng các dạng bộ nhớ sau:
- Chỉ sử dụng bộ nhớ riêng được gắn trên bo mạch đồ hoạ rời.
- Sử dụng một phần bộ nhớ rành riêng cho chúng từ RAM của hệ thống (cố định). Trường hợp này chỉ đúng với tính năng đồ hoạ tích hợp.
- Phần bộ nhớ cấp phát động từ RAM của hệ thống. Trường hợp này cũng chỉ đúng với tính năng đồ hoạ tích hợp.
- Kết hợp sử dụng bộ nhớ trên bo mạch đồ hoạ rời và bộ nhớ cấp phát từ RAM của hệ thống. Áp dụng cho các bo mạch đồ hoạ rời cho thị trường tầm trung và thấp.
Dung lượng của bộ nhớ đồ hoạ một phần quyết định đến: độ phân giải tối đa, độ sâu màu và tần số làm tươi mà bo mạch đồ hoạ có thể xuất ra
[màn hình máy tính](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/manhinh-maytinh-visual-display-unit.html).
Dung lượng bộ nhớ đồ hoạ có thể có số lượng thấp (1 đến 32 MB) trong các bo mạch đồ hoạ trước đây, 64 đến 128 MB trong thời gian hai đến ba năm trước đây và đến nay đã thông dụng ở 256 MB với mức độ cao hơn cho các bo mạch đồ hoạ cao cấp (512 đến 1GB và thậm chí còn nhiều hơn nữa trong tương lai).
Tuy nhiên, dung lượng không phải là một yếu tố quan trọng, cũng như dung lượng RAM và sự tổng thể chung của một hệ thống máy tính thì các tham số khác của bộ nhớ rất ảnh hưởng đến hiệu năng làm việc của bo mạch đồ hoạ. Để nâng cao hiệu năng thì các nhà thiết kế đã dần sử dụng các bộ nhớ có tốc độ cao hơn, do đó đến nay đã qua nhiều chuẩn bộ nhớ đồ hoạ đã từng được sử dụng: FPM DRAM, VRAM, WRAM, EDO DRAM, SDRAM, MDRAM, SGRAM, DDR SDRAM, DDR-II SDRAM, và gần đây là GDDR-3 SDRAM, GDDR-4 SDRAM và mới nhất là GDDR-5 SDRAM
[2]. **Bus kết nối**
Khi đã gắn vào bo mạch chủ để trở thành một hệ thống thì tất cả các thiết bị đều phải sử dụng một bus nào đó để kết nối chúng với hệ thống. Bo mạch đồ hoạ cũng vậy, chúng thường sử dụng các đường truyền dữ liệu theo các chuẩn nhất định (
[bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html)) để truyền dữ liệu giữa bo mạch đồ hoạ với hệ thống máy tính, các [bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html) có thể là PCI Express X16 (mới nhất), AGP (gần đây), PCI (trước khi ra đời AGP), hoặc các [bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html) cổ hơn nữa trong thời gian trước đây (ISA 8 bit, ISA 16 bit, VESA 32 bit). Đặc điểm của các bo mạch đồ hoạ sử dụng các [bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html) được giới thiệu sơ lược như sau:
- ISA :
[bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html)cổ nhất trước đây
- PCI:
[bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html)cổ điển.
- AGP: có các thế hệ 1x, 2x, 4x và 8x.
- PCI Express
- USB 3.0 (Có thể là một xu hướng trong tương lai?)
Để biết thêm về tốc độ của một số
[bus](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html) kết nối, xin xem thêm [entry này](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/08/cac-bus-may-tinh-ho-intel-ibm.html). **Trình điều khiển** ( [driver](http://en.wikipedia.org/wiki/Device_driver))
Bo mạch đồ hoạ đều cần sử dụng một trình điều khiển riêng đối với các hệ điều hành khác nhau, nếu không có các trình điều khiển thì dù có một bo mạch đồ hoạ hiện đại nhất hệ thống chỉ xuất ra hình ảnh có có độ phân giải thấp, độ sâu màu thấp và với tốc độ làm tươi hạn chế hoặc không thể khai thác được hết khả năng của của các bo mạch đồ hoạ.
Trình điều khiển được cần được cài đặt vào hệ điều hành sau khi kết nối bo mạch đồ hoạ với hệ thống (trong một số trường hợp, trình điều khiển hệ thống đã được tích hợp sẵn với hệ điều hành thì người sử dụng có thể không cần đến việc cài đặt trình điều khiển).
Do sự quan trọng của trình điều khiển mà nó là một thành phần cơ bản, không thể thiếu trong bo mạch đồ hoạ. Đôi khi trình điều khiển chưa được hoàn thiện hay tồn tại một số lỗi dẫn đến hiệu năng của bo mạch đồ hoạ bị giảm ít hay nhiều tuỳ mức độ, hoặc xuất ra hình ảnh không đúng, gây lỗi hiển thị.
**RAMDAC**
DAC (Digital-to-Analog Converter): Có chức năng chuyển đổi các tín hiệu số sang tín hiệu tương tự để hiển thị trên màn hình máy tính. Tốc độ của DAC có thể cao hơn tốc độ làm việc của bộ xử lý đồ hoạ trong các bo mạch trước đây (đến năm 2007 thường vào khoảng 300-500 Mhz). DAC có thể là một bộ phận tách rời hoặc tích hợp sẵn vào các bộ xử lý đồ hoạ mà không nhất thiết phải là một bộ phận độc lập nữa.
**Video BIOS**
Cũng giống như tính năng của BIOS ở
[bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html), video bios chứa toàn bộ thông tin thiết lập về phần cứng của bo mạch đồ hoạ. Video Bios còn giúp cho bo mạch đồ hoạ hoạt động ngay khi máy tính bắt đầu khởi động trong quá trình POST - trước khi trình điều khiển của hệ điều hành được nạp.
Video bios của bo mạch đồ hoạ ở dạng một ROM, có thể được hàn trực tiếp vào bo mạch đồ hoạ, có thể ở dạng gắn trên đế cắm (đối với các bo mạch đồ hoạ trước đây, chúng có hình dạng cũng giống như các BIOS máy tính).
Trong thời gian trước đây, để ép xung bo mạch đồ hoạ thì một số overclocker hoặc hacker thường thay đổi Video Bios bằng cách tải ra firmware rồi sửa đổi và nạp lại chúng (đây là phương thức mà người ta thường sử dụng can thiệp vào phần cứng, ví dụ bẻ khoá các iPhone, nâng cấp các PocketPC...). Do quá trình sửa đổi firmware đòi hỏi phải biết rất sâu về phần cứng nên không phải ai cũng thực hiện được điều này.
Đa số các hãng sản xuất đều không cung cấp những sự thay đổi, nâng cấp các firmware cho video bios của bo mạch đồ hoạ bởi vì chúng thường được coi là tối ưu cho mỗi model (tất nhiên rằng trừ trường hợp phát hiện lỗi và cần thiết phải nâng cấp lại). Thay vì đó thì để phục vụ các mục đích overclock bo mạch đồ hoạ sẽ có các tiện ích tinh chỉnh tốc độ CPU, RAM riêng cho từng loại bo mạch hoặc cả một dòng sản phẩm.
**KẾT NỐI VỚI MÀN HÌNH MÁY TÍNH**
Kết nối đầu ra của bo mạch đồ hoạ đến các
[màn hình máy tính](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/manhinh-maytinh-visual-display-unit.html) hoặc các thiết bị hiển thị/sử dụng hình ảnh khác (máy chiếu, TV...) có thể gồm các loại sau đây: **(HD-15): Đầu kết nối thông dụng nhất cho đến năm 2007. Đây là kiểu kết nối với tín hiệu đầu ra kiểu tương tự dành cho các** [VGA connecter](http://en.wikipedia.org/wiki/VGA_connector) [màn hình máy tính](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/manhinh-maytinh-visual-display-unit.html)kiểu CRT, các máy chiếu, màn hình máy tính kiểu tinh thể lỏng tầm trung. **DVI**: Kiểu kết nối tín hiệu số: Dành cho các [màn hình máy tính](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/manhinh-maytinh-visual-display-unit.html)tinh thể lỏng tầm trung và cao cấp. Kiểu kết nối này mang lại sự tối ưu hơn do làm giảm sự nhiễu hình ảnh do đường truyền từ PC tới màn hình, tuy nhiên không phải bất kỳ bo mạch đồ hoạ nào cũng hỗ trợ đầu ra DVI và không phải loại màn hình nào cũng hỗ trợ đầu vào DVI. [DisplayPort](http://en.wikipedia.org/wiki/DisplayPort) [3], một chuẩn kết nối mới xuất hiện có thể phục vụ tốt các nhu cầu giải trí đối với độ phân giải cao, tuy nhiên trong thời điểm hiện tại (2008) thì chưa thấy các bo mạch đồ hoạ sử dụng cổng này. Cho dù có nhiều hứa hẹn nhưng các màn hình máy tính dòng phổ thông và tầm trung chưa đủ độ phân giản để có thể sử dụng lợi thế của DisplayPort. **S-Video**: Kiểu kết nối đầu ra tín hiệu tương tự dành cho các thiết bị video dân dụng: Ti vi, đầu phát video (băng từ, VCD, DVD), máy quay, máy chiếu...Trong kiểu này thì còn có chứa cổng *là ngõ vào video ở một số bo mạch đồ hoạ có tính năng mở rộng "VIVO" (Video-In-Video-Out). Với tính năng Video in thì bo mạch đồ hoạ có một phần tính năng của một bo mạch kỹ xảo (chủ yếu phục vụ việc dựng phim, xử lý video khi thu các video từ nguồn máy quay nào đó để số hoá chúng trên máy tính).* **Video in**
![]()
Cổng kết nối: Từ trái sang:
**NGUỒN ĐIỆN CUNG CẤP CHO BO MẠCH ĐỒ HOẠ**
Các bo mạch đồ hoạ (rời) trước đây thường lấy điện trực tiếp từ
[bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html) thông qua các chân cắm (các khe cắm như PCI, AGP, PCI Express). Với nhu cầu xử lý ngày càng cao, ngày nay các GPU (bộ xử lý đồ hoạ) cần sử dụng một lượng điện năng lớn (có thể trên 150 W), do đó các mạch dẫn trên mạch in của bo mạch chủ và mối tiếp xúc của các khe cắm sẽ không thể đáp ứng nổi các dòng điện lớn như vậy. Đứng trước những yêu cầu như vậy thì bắt buộc hướng thiết kế bo mạch đồ hoạ phải chuyển sang một phương thức cấp nguồn điện khác.
Các cung cấp nguồn điện mới sẽ cấp điện trực tiếp từ
[nguồn máy tính](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/05/nguon-may-tinh-psu.html) thông qua các đầu cắm thiết kế riêng cho bo mạch đồ hoạ. Đây là một xu thế tất yếu của công nghệ bởi hình thức cung cấp nguồn riêng này đã làm tối ưu rất nhiều trong thiết kế nguồn và thiết kế [bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html): [nguồn máy tính](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/05/nguon-may-tinh-psu.html) sẽ có thể sử dụng các đường điện +12V độc lập thứ hai, thứ ba hoặc nhiều hơn thế nữa, còn [bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html) sẽ không bị các đường dẫn kích thước lớn để cung cấp cho khe cắm đồ hoạ hiện nay vốn đã có số lượng lớn (có thể có từ 2 đến 4 khe PCI Express theo kiểu X16)
Đầu cắm thông dụng cung cấp điện cho bo mạch đồ hoạ hiện nay thường là 6 hoặc 8 chân tuỳ theo mức độ sử dụng điện năng và thiết kế của nhà sản xuất. Hầu như các chân cắm này đều nối các dây dẫn song song - có nghĩa rằng ví dụ có 6 chân thì có đến 3 chân cho dây dẫn GND và 3 dây cho dây dẫn +12V.
**THIẾT KẾ TẢN NHIỆT**
Do phải xử lý một khối lượng công việc lớn khi chơi game hoặc thực hiện các tác vụ liên quan nên bộ xử lý đồ hoạ thường toả một lượng nhiệt lớn, cũng như CPU trong máy tính, các bo mạch đồ hoạ cũng cần tản nhiệt cho GPU.
Cách thức tản nhiệt với các GPU thường là:
- Sử dụng tấm, phiến tản nhiệt (không dùng quạt) để tản nhiệt tự nhiên. Hình thức này trước kia chỉ phù hợp với các GPU có xung nhịp thấp. Hiện nay đã có những hãng (như Asus) rất thành công trong việc tạo những phiến tản nhiệt tĩnh lặng (tản nhiệt silent) cho bo mạch đồ hoạ trung, cao cấp, tận dụng được quạt của CPU và case giải nhiệt qua những ống đồng và các phiến dẫn nhiệt. Điều kiện để thực hiện các phương thức này thường là áp dụng đối với các GPU toả ít nhiệt khi làm việc.
- Sử dụng tấm, phiến tản nhiệt kết hợp dùng quạt. Đây là cách thông dụng nhất cho các bo mạch đồ hoạ tầm trung và tầm cao cấp hiện nay. Phương pháp này tuỳ biến ra rất nhiều phương pháp tản nhiệt khác nhau, ví dụ việc gắn tấm tản nhiệt có quạt gắn trực tiếp trên GPU, sử dụng tấm tản nhiệt thông qua
- Tản nhiệt bằng chất lỏng: Rất hiếm gặp hình thức này ở các bo mạch đồ hoạ khi xuất xưởng bởi một bo mạch đồ hoạ sử dụng phương thức này thì cũng phải kèm theo hệ thống tản nhiệt bằng chất lỏng để đảm bảo cho vận hành ổn định. Chính do đó nên thông thường hình thức này do người dùng thay thế cách cách tản nhiệt nguyên bản của bo mạch đồ hoạ để ép xung.
Do bộ nhớ đồ hoạ cũng phát sinh nhiệt nên trong các cách tản nhiệt trên, tấm tản nhiệt thường bao trùm và tản nhiệt luôn cho bộ nhớ đồ hoạ. Các trường hợp còn lại thì bo mạch đã không tản nhiệt cho bộ nhớ đồ hoạ hoặc thiết kế các phiến tản nhiệt riêng.
**ĐA MÀN HÌNH**
![]()
Hình minh hoạ: Hai màn hình có thể mở rộng desktop; [Nguồn ảnh:
Sử dụng nhiều màn hình giúp mở rộng Desktop (màn hình chính khi khởi động vào hệ điều hành) và hiển thị nhiều ứng dụng cùng lúc. Với các ứng dụng thông thường hoặc những người sử dụng thông thường thì có vẻ như nhiều desktop đồng thời là điều chưa cần thiết, tuy nhiên ở các phần mềm, game, công việc cần theo dõi nhiều sự biến đổi thông số để nhận định tổng hợp thì nhiều màn hình đồng thời lại có tác dụng rất tốt.
Cùng một bo mạch đồ hoạ có thể cho phép xuất ra nhiều màn hình đồng thời mà không nhất thiết chúng có hình ảnh giống hệt nhau. Với các bộ xử lý đồ hoạ mạnh mẽ hiện nay có thể cho phép một bo mạch đồ hoạ xuất ra hai màn hình để mở rộng desktop trong hệ điều hành. Trong trường hợp hệ thống có nhiều bo mạch đồ hoạ cũng có thể mở rộng ra nhiều màn hình đồng thời (giả sử có hai bo mạch đồ hoạ, mỗi chiếc xuất ra hai màn hình thì tổng số sẽ có thể có 4 màn hình cùng hiển thị).
Hai (hoặc nhiều hơn) màn hình có thể giúp người sử dụng mở đồng thời nhiều ứng dụng mà vẫn quan sát được các tiến trình đang diễn ra, nhiều cửa sổ để tham chiếu, duyệt web...
Một số game cũng cho phép xuất ra nhiều màn hình cùng lúc để hiển thị các góc nhìn khác nhau, ví dụ các game giả lập điều khiển lái máy bay, đua ô tô...mà mỗi một màn hình là một cửa quan sát.
**ĐỒ HOẠ KÉP**
Không dừng lại ở các bộ xử lý đồ hoạ cao cấp, bộ nhớ đồ hoạ dung lượng lớn với tốc độ làm việc cao, các hãng sản xuất đã thiết kế các kiểu sử dụng nhiều bo mạch đồ hoạ trên cùng một máy tính hoặc nhiều GPU trong cùng một bo mạch đồ hoạ.
Trong các thời gian trước đây, người ta cũng có thể sử dụng đồng thời nhiều bo mạch đồ hoạ nhưng chỉ dừng lại ở công dụng phát ra nhiều màn hình đồng thời. Công nghệ đồ hoạ kép hiện nay cho phép nhiều bộ xử lý đồ hoạ cùng xử lý một vấn đề đồ hoạ do đó chất lượng và tốc độ xử lý tăng mạnh hơn (có thể hình dung nhiều bộ xử lý đồ hoạ tương tự việc bộ xử lý đa nhân hoặc nhiều bộ xử lý trên cùng một
[bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html)).
Không giống như mục đa màn hình ở trên, đồ hoạ kép thì theo tôi được biết sẽ chỉ xuất ra một màn hình, có lẽ rằng sau này chúng sẽ cho phép xuất ra nhiều màn hình (hoặc như vậy rồi cũng nên). Mục đích của chế độ này là ghép các bo mạch đồ hoạ lại cùng xử lý chung các vấn đề giống như công nghệ
[CPU phát triển theo hướng đa nhân](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/06/cpu-da-nhan-intel-vs-amd.html) vậy.
Hai hãng sản xuất chip đồ hoạ ATI và NVIDIA đã có các chuẩn riêng như sau
**Công nghệ Crossfire của ATI** [Crossfire](http://en.wikipedia.org/wiki/ATI_CrossFire) là một công nghệ tăng tốc đồ hoạ mà trong đó một hệ thống máy tính có hai bộ xử lý đồ hoạ cùng có mặt trên một bo mạch đồ hoạ hoặc hai bo mạch đồ hoạ trở lên cùng có mặt trên một [bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html).
Nếu thuộc loại hai bo mạch đồ hoạ (trở lên) cắm vào
[bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html) thì yêu cầu bo mạch chủ phải có hai khe cắm kiểu PCI Express X16 (chúng có thể không đồng thời hỗ trợ X16) và [bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html) phải hỗ trợ.
Hai bo mạch đồ hoạ ở đây phải liên kết với nhau, có thể qua dây kết nối đầu ra (dây cắm thiết kế riêng gồm 3 đầu, hai đầu cắm vào hai bo mạch đồ hoạ, đầu còn lại cắm vào màn hình máy tính), có thể sử dụng cầu nối giữa hai bo mạch đồ hoạ hoặc có thể sử dụng bằng phần mềm thiết đặt trình điều khiển.
![]()
Hình minh hoạ: Sơ đồ nối kết hai bo mạch đồ hoạ để thành một hệ thống crossfire. [Ảnh sưu tầm]
Hình sơ đồ thực tế lắp ghép hai bo mạch đồ hoạ vào cùng một máy tính ở dưới đây:
![]()
Hình minh hoạ: Một máy tính có gắn hai bo mạch đồ hoạ theo công nghệ CrossFire nhưng chỉ xuất ra một (có một số hình liên quan tại
Chế độ Crossfire chỉ được thiết lập khi mà có các điều kiện sau đây thoả mãn:
[B](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html) [o mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html)có hỗ trợ công nghệ Crossfire
- Bo mạch đồ hoạ hỗ trợ Crossfire (chúng bắt buộc phải là các bo mạch đồ hoạ sử dụng GPU của ATI, và được thiết kế cho crossfire).
![]()
Hai bo mạch đồ hoạ dòng HD4600 của AMD được ghép nối thành hệ crossfire chỉ với một cầu nối. Các bo mạch đồ hoạ này không sử dụng sự cung cấp nguồn bên ngoài, công suất sử dụng của chúng khác thấp (70-80W).
[Nguồn ảnh theo
Crossfire thì có hai chế độ để thiết đặt chúng hoạt động hoặc loại bỏ chế độ (khi không thiết lập chế độ crossfire thì các bo mạch đồ hoạ này sẽ trở thành nguồn xuất ra nhiều desktop như trường hợp mở rộng nhiều màn hình như phần trên) :
- Thiết lập bằng các cầu nối (như hình minh hoạ trên) hoặc các dây cắm ở phía ngoài của bo mạch đồ hoạ (có thể gọi là thiết lập cứng)
- Thiết lập chế độ bằng phần mềm, tức là có thể thực hiện ngay trên
[driver](http://en.wikipedia.org/wiki/Device_driverl)hoặc các phần mềm kèm theo bo mạch đồ hoạ. Ví dụ các bo mạch đồ hoạ của ATI thường sử dụng [ATI Catalyst](http://ati.amd.com/products/catalyst/index.html)để điều khiển và hiệu chỉnh các thông số làm việc.
Bạn có nghĩ rằng crossfire sẽ tăng hiệu năng đồ hoạ lên gấp đôi? Không phải, bởi vì không phải cứ có hai bộ xử lý hoặc có hai bo mạch đồ hoạ thì sức mạnh được tăng gấp đôi, chúng chỉ làm tăng lên ... một ít. Chính vì điều này mà sau khi rời bỏ chơi game 3D thì tôi đã phải tháo bỏ một bo mạch đồ hoạ ra mà không sử dụng chế độ crossfire nữa - với các game bình thường hoặc các ứng dụng thông thường thì sử dụng hai bo mạch đồ hoạ chỉ gây tiêu tốn năng lượng không cần thiết (
*việc sử dụng đồ hoạ kép cho ứng dụng thông thường tựa như việc chúng ta sử dụng một khẩu đại bác chỉ để bắn một con gà nhỏ đang nằm ngủ vậy)*. **Công nghệ SLI của NVIDIA**
Gần tương tự như công nghệ Crossfire của ATI, nhưng công nghệ
[SLI](http://en.wikipedia.org/wiki/Scalable_Link_Interface) *(Scalable Link Interface)* của NVIDIA yêu cầu khắt khe hơn về [bo mạch chủ](http://minhlinh36.blogspot.com/2008/09/bo-mach-chu-motherboard.html): Các bo mạch chủ hỗ trợ công nghệ này phải sử dụng các chipset của chính hãng NVIDIA. Cũng có thể do các điều kiện khắt khe này nên so với Crossfire thì tôi thấy ít nhắc đến SLI ít hơn so với crossfire. *(Quả thực là tôi chưa hiểu lắm về SLI nên chưa viết được đoạn này, lúc nào biết sẽ cập nhật thêm)*
**MỘT VÀI HÌNH ẢNH VỀ BO MẠCH ĐỒ HOẠ **HIỆN TẠI
Bo mạch đồ hoạ thì có muôn hình muôn vẻ, ở dưới đây tôi có sưu tầm một số hình ảnh về các bo mạch đồ hoạ để có vài bình luận về phương thức tản nhiệt của chúng.
![]()
Hai bo mạch đồ hoạ hiện đại (2008) sử dụng GPU của NVIDIA do ASUS sản xuất, chúng được hấp dẫn bằng hình ảnh các nữ nhân vật trong game. Những hình ảnh này mang ý nghĩa rằng sự xử lý đồ hoạ có thể cho ra các hình ảnh nét và mịn giống như các nhân vật trên (tiến tới hiển thị như hình ảnh người thật).
**BẠN CÓ CẦN BO MẠCH ĐỒ HOẠ NHƯ VẬY KHÔNG**
Bạn có cần không? Nếu như chỉ sử dụng các tính năng bình thường, các game bình thường hoặc game 3D đơn giản không đòi hỏi DX phiên bản 9 trở lên ở một máy tính thì có lẽ rằng đồ hoạ tích hợp sẵn trên chipset là đủ với bạn. Bạn không nên chạy theo các sản phẩm cao cấp mới nhất để rồi giá trị của chúng sẽ dần hạ xuống chỉ sau một thời gian ngắn (tôi thấy thường trong vòng một năm). Sự khôn ngoan trong đầu tư các linh kiện máy tính sẽ giúp bạn giảm chi phí vào các sở thích sở hữu các sản phẩm cao cấp dành cho người sử dụng có nhiều tiền.
Nhưng nếu bạn là một người làm việc với đồ hoạ liên tục - như các kiến trúc sư, các người thiết kế đồ hoạ, những người biên tập video thường xuyên thì bạn hãy chọn những bo mạch đồ hoạ có hiệu năng cao để có thể tiết kiệm thời gian làm việc của bạn. Tôi giả sử như việc chờ đợi máy tính render trong một thời gian dài thì chúng cũng sẽ làm bạn lãng phí nhiều thời gian và giảm hiệu suất làm việc.
Nhưng mà cho dù có dùng hay không thì biết được chúng như thế thì vẫn tốt hơn :)
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Scott Mueller
Upgrading and Repairing Pcs, 17th Edition.
Mueller Technical Research
3700 Grayhawk Drive
Algonquin, IL 60102-6325
(847) 854-6794
(847) 854-6795 Fax
Internet: [scottmueller@compuserve.com]
Web: [http://www.upgradingandrepairingpcs.com]
Có thể mua phiên bản mới hơn (18) tại:
[Amazon.com] ISBN-10:0789736977 ISBN-13:978-0789736970
CHÚ THÍCH
1^.
[Phần thảo luận về cách đặt tên mục từ "bo mạch đồ hoạ"]trên Wikipedia tiếng Việt. [Tìm kiếm với cụm từ "Card đồ hoạ]" trên Google.
2^.
[AMD sẽ dùng GDDR5 cho bo mạch đồ hoạ thế hệ kế tiếp], entry trên blog này nói đến sự lựa chọn GDDR5 cho các bo mạch đồ hoạ của AMD như một sự lựa chọn tối ưu hơn về tốc độ và độ rộng.
3^.
[iSuppli cho rằng tương lai của DisplayPort là rất sáng sủa], trên 3C, 28/7/2008.
XEM THÊM
[Video card], mục từ trên Wikipedia tiếng Anh(en).
[SLI vs. CrossFire], trên Hardware Secrets(en)
Trương Mạnh An (2007-2008)
*(Entry này được phát triển dựa trên mục từ " Bo mạch đồ hoạ" trên WPtV mà tôi là người đóng góp chính về nội dung - tính theo dung lượng - Và cũng chỉ lấy phần mình viết thôi ^_^)*
(Entry này có thể chứa đựng nhiều kiến thức lỗi thời, chúng đang được hoàn thiện dần theo thời gian để đảm bảo luôn theo sát sự thay đổi của công nghệ)
## Không có nhận xét nào :
## Đăng nhận xét
Hoan nghênh góp ý/phản hồi của bạn tới các bài viết! - Nếu bạn không có các tài khoản Blogger/WordPress... để phản hồi/bình luận bạn có thể chọn trong "Nhận xét với tư cách" phần "Ẩn danh" (Anonymous).
- Blog còn có các bài viết khác mà có thể bạn sẽ quan tâm, được liệt kê tại
Mục lục.

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0


text:
Quần linen lửng rộng xanh xám Q333
- 495.000đ
Số lượng:
Chất liệu
Mô tả
Vải linen được làm từ sợi cây lanh, loại vải thoáng mát số 1 cho những ngày hè. Vải có khả năng thấm hút và nhả nước nhanh nhất, có thể chịu được độ ẩm lên tới 20% mà vẫn không gây cảm giác ẩm ướt. Cách bảo quản rất đơn giản, quý khách chỉ cần giặt và phơi khô tự nhiên là có thể sử dụng. Kết hợp với thiết kế quần lửng rộng, cạp chun mang lại cho người mặc sự thoải mái, sự thu hút tự nhiên về những vẻ đẹp mộc mạc toát ra từ bên trong chứ không phải được đắp lên hời hợt bên ngoài. 1 chiếc quần linen lửng rộng là lựa chọn thông minh trong những ngày hè nóng bức.
Liên Hệ:
- 02083 755 755
- sale@tngfashion.vn
-
Sản phẩm
-
Tài khoản
-
Hổ trợ khách hàng

markdown:
# Quần linen lửng rộng xanh xám Q333
- 495.000đ
Số lượng:
### Chất liệu
### Mô tả
Vải linen được làm từ sợi cây lanh, loại vải thoáng mát số 1 cho những
ngày hè. Vải có khả năng thấm hút và nhả nước nhanh nhất, có thể chịu được độ ẩm
lên tới 20% mà vẫn không gây cảm giác ẩm ướt. Cách bảo quản rất đơn giản, quý
khách chỉ cần giặt và phơi khô tự nhiên là có thể sử dụng. Kết hợp với thiết kế
quần lửng rộng, cạp chun mang lại cho người mặc sự thoải mái, sự thu hút tự
nhiên về những vẻ đẹp mộc mạc toát ra từ bên trong chứ không phải được đắp lên hời hợt
bên ngoài. 1 chiếc quần linen lửng rộng là lựa chọn thông minh trong những ngày
hè nóng bức.
### Liên Hệ:
- 02083 755 755
[sale@tngfashion.vn](mailto:sale@tngfashion.vn)
-
#### Sản phẩm
-
#### Tài khoản
-
#### Hổ trợ khách hàng

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: currency=VN%C4%90; expires=Thu, 19-Jul-2018 22:11:47 GMT; Max-Age=2592000; path=/; domain=tngfashion.vn

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text: Sáng ngày 22 tháng 11 Đoàn trường phối hợp với Đoàn Hành Chính Huyện Phú Hòa tổ chức trồng cây Xanh Khu vực xung quanh nhà trường

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Transfer-Encoding: chunked

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


text:
Đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal
Có rất nhiều người đã hài lòng khi lựa chọn đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal. Đây chính là một trong những “đứa con” của thương hiệu Duhal danh tiếng. Thiết bị này đã thực sự khiến mọi người thấy hài lòng với những gì mà mình đã lựa chọn.
ƯU ĐIỂM SẢN PHẨM
Hiệu quả sử dụng cao
Đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal có độ bền lên đến 50.000 giờ chiếu sáng. Đây là thông tin rất đáng mừng dành cho người tiêu dùng. Nó không chỉ giúp bạn có được một sản phẩm chiếu sáng có tính ổn định cao mà còn có thể mang đến cho bạn một giải pháp tiết kiệm chi phí thay mới đèn thường xuyên nữa.
Bên cạnh đó, lựa chọn thiết bị này còn là một cách để bạn giảm chi phí tiền điện rất đáng kể. Sản phẩm này chỉ tiêu tốn lượng điện năng rất ít. Vì thế mà khi sử dụng thì đèn không làm bạn phải đắn đo đến hóa đơn điện cuối tháng nữa nhé.
Ánh sáng sắc nét
Đèn led Duhal có chỉ số hoàn màu Ra >80. Vì thế mà nguồn sáng nó phát ra trung thực và rất sống động. Góc chiếu rộng cho phép bạn chỉ cần sử dụng 1 bóng đèn là đã có thể làm sáng mọi không gian.
Đồng thời, ánh sáng của đèn có 2 gam màu cho bạn lựa chọn là vàng và trắng. Nếu bạn muốn không gian ấm áp, nhẹ nhàng thì bạn có thể chọn ánh sáng vàng. Nếu là một không gian hiện đại, tinh tế thì ánh sáng trắng sẽ là lựa chọn tốt nhất dành cho bạn.
Kiểu dáng độc đáo, ấn tượng
Thiết kế siêu mỏng của đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal thực sự tạo nên nét tinh tế và rất trang nhã cho sản phẩm này. Ngoài ra thì bạn cũng có thể chọn cho mình đèn chiếu sáng vuông hay hình chữ nhật để phù hợp với sở thích cũng như không gian sống của mình.
Đặc biệt, chất liệu hợp kim nhôm của đèn thực sự khiến bạn thấy hài lòng với những gì mà mình có được. Đèn không chỉ chắc chắn mà còn có độ bền cao nữa.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT
Các bước để lắp đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal cũng khá đơn giản.
Đầu tiên, bạn xác định vị trí cần lắp đèn trên trần rồi khoét lỗ với kích thước tương ứng.
Tiếp theo,bạn tiến hành gắn các lò xo tai cài vào xung quanh đèn theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Kết nối driver với dòng điện và đưa đèn lên trần để kết nối với nguồn điện trong nhà.
Cuối cùng thì bạn chỉ cần đẩy đèn vào vị trí đã khoét và cố định là được.
ỨNG DỤNG
Đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal là lựa chọn tối ưu cho các không gian ánh sáng rộng và cần nguồn sáng mạnh mẽ như phòng triển lãm, trung tâm thương mại... Nhưng nếu bạn muốn sử dụng nó trong không gian nhỏ như phòng khách, phòng ăn cũng không tệ chút nào.
Bài viết liên quan
- Lý do nên mua đèn LED Rạng đông tại các đại lý chính hãng (21/05)
- Bảng màu sơn Dulux ngoài trời (16/04)
- Giá một thùng sơn Dulux 18 lít là bao nhiêu (16/04)
- Sơn Jotun cho kim loại bao gồm những sản phẩm gì? (16/04)
- Đèn led duhal có ưu điểm gì? (13/04)
- Màu sơn mykolor trong nhà giúp ngôi nhà của bạn mát mẻ hơn (23/03)
- Tất Tần Tật Về Dự Án Tecco Quận Thủ Đức (19/12)
- Bộ đèn huỳnh quang T5 PCFX128 Paragon (20/11)
- Cách bảo quản ống luồn dây điện nhựa Comet (27/10)
- Đèn Led Panel 75W D P01 60x120 Rạng Đông (23/10)

markdown:
## Đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal
Có rất nhiều người đã hài lòng khi lựa chọn
**đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal**. Đây chính là một trong những “đứa con” của thương hiệu Duhal danh tiếng. Thiết bị này đã thực sự khiến mọi người thấy hài lòng với những gì mà mình đã lựa chọn. **ƯU ĐIỂM SẢN PHẨM** **Hiệu quả sử dụng cao** **Đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal** có độ bền lên đến 50.000 giờ chiếu sáng. Đây là thông tin rất đáng mừng dành cho người tiêu dùng. Nó không chỉ giúp bạn có được một sản phẩm chiếu sáng có tính ổn định cao mà còn có thể mang đến cho bạn một giải pháp tiết kiệm chi phí thay mới đèn thường xuyên nữa.
Bên cạnh đó, lựa chọn thiết bị này còn là một cách để bạn giảm chi phí tiền điện rất đáng kể. Sản phẩm này chỉ tiêu tốn lượng điện năng rất ít. Vì thế mà khi sử dụng thì đèn không làm bạn phải đắn đo đến hóa đơn điện cuối tháng nữa nhé.
**Ánh sáng sắc nét** [Đèn led Duhal](http://hoangphatlighting.com/den-led/den-led-duhal-9.html) có chỉ số hoàn màu Ra >80. Vì thế mà nguồn sáng nó phát ra trung thực và rất sống động. Góc chiếu rộng cho phép bạn chỉ cần sử dụng 1 bóng đèn là đã có thể làm sáng mọi không gian.
Đồng thời, ánh sáng của đèn có 2 gam màu cho bạn lựa chọn là vàng và trắng. Nếu bạn muốn không gian ấm áp, nhẹ nhàng thì bạn có thể chọn ánh sáng vàng. Nếu là một không gian hiện đại, tinh tế thì ánh sáng trắng sẽ là lựa chọn tốt nhất dành cho bạn.
**Kiểu dáng độc đáo, ấn tượng**
Thiết kế siêu mỏng của
**đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal **thực sự tạo nên nét tinh tế và rất trang nhã cho sản phẩm này. Ngoài ra thì bạn cũng có thể chọn cho mình đèn chiếu sáng vuông hay hình chữ nhật để phù hợp với sở thích cũng như không gian sống của mình.
Đặc biệt, chất liệu hợp kim nhôm của đèn thực sự khiến bạn thấy hài lòng với những gì mà mình có được. Đèn không chỉ chắc chắn mà còn có độ bền cao nữa.
**HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT **
Các bước để lắp
**đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal** cũng khá đơn giản.
Đầu tiên, bạn xác định vị trí cần lắp đèn trên trần rồi khoét lỗ với kích thước tương ứng.
Tiếp theo,bạn tiến hành gắn các lò xo tai cài vào xung quanh đèn theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Kết nối driver với dòng điện và đưa đèn lên trần để kết nối với nguồn điện trong nhà.
Cuối cùng thì bạn chỉ cần đẩy đèn vào vị trí đã khoét và cố định là được.
**ỨNG DỤNG** **Đèn Led panel bảng 64W DGA205 Duhal** là lựa chọn tối ưu cho các không gian ánh sáng rộng và cần nguồn sáng mạnh mẽ như phòng triển lãm, trung tâm thương mại... Nhưng nếu bạn muốn sử dụng nó trong không gian nhỏ như phòng khách, phòng ăn cũng không tệ chút nào.
### Bài viết liên quan
[Lý do nên mua đèn LED Rạng đông tại các đại lý chính hãng](http://trangthietbidien.com/ly-do-nen-mua-den-led-rang-dong-tai-cac-dai-ly-chinh-hang-90-3485.html)(21/05) [Bảng màu sơn Dulux ngoài trời](http://trangthietbidien.com/bang-mau-son-dulux-ngoai-troi-90-3243.html)(16/04) [Giá một thùng sơn Dulux 18 lít là bao nhiêu](http://trangthietbidien.com/gia-mot-thung-son-dulux-18-lit-la-bao-nhieu-90-3274.html)(16/04) [Sơn Jotun cho kim loại bao gồm những sản phẩm gì?](http://trangthietbidien.com/son-jotun-cho-kim-loai-bao-gom-nhung-san-pham-gi-90-3345.html)(16/04) [Đèn led duhal có ưu điểm gì?](http://trangthietbidien.com/den-led-duhal-co-uu-diem-gi-90-3453.html)(13/04) [Màu sơn mykolor trong nhà giúp ngôi nhà của bạn mát mẻ hơn](http://trangthietbidien.com/mau-son-mykolor-trong-nha-giup-ngoi-nha-cua-ban-mat-me-hon-90-3432.html)(23/03) [Tất Tần Tật Về Dự Án Tecco Quận Thủ Đức](http://trangthietbidien.com/tat-tan-tat-ve-du-an-tecco-quan-thu-duc-90-3340.html)(19/12) [Bộ đèn huỳnh quang T5 PCFX128 Paragon](http://trangthietbidien.com/bo-den-huynh-quang-t5-pcfx128-paragon-90-3304.html)(20/11) [Cách bảo quản ống luồn dây điện nhựa Comet](http://trangthietbidien.com/cach-bao-quan-ong-luon-day-dien-nhua-comet-90-3275.html)(27/10) [Đèn Led Panel 75W D P01 60x120 Rạng Đông](http://trangthietbidien.com/den-led-panel-75w-d-p01-60x120-rang-dong-90-3270.html)(23/10)

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html


text: Veta và Jess yêu nhau từ thời trung học, vào những năm đầu thập niên 40, khi chiến tranh đang diễn ra ác liệt ở châu Âu. Ông học trên bà một lớp tại một ngôi trường ở vùng quê Arkansas. Tình yêu của họ nồng nàn và say đắm, nhưng không được gia đình hai bên chấp thuận vì họ còn quá trẻ.Năm Jess đủ 18 tuổi, ông bị gọi đi lính và trở thành phi công lái máy bay chiến đấu. Khi chia tay, họ không có bất cứ ràng buộc nào với nhau. Ông nói: "Tôi nói với Veta rằng tôi không muốn ràng buộc bà ấy, tôi muốn bà ấy được tự do tìm hiểu người khác". Ba năm sau, Jess bị thương và quay trở về quê nhà. Nhưng Veta đã kết hôn với người khác.Rồi Jess cũng kết hôn. Cuộc sống của họ đều rất hạnh phúc và tình bạn giữa họ vẫn được duy trì. Họ giữ gìn những tấm hình thời trung học và những lá thư họ viết cho nhau. Họ không ngại kể cho người bạn đời của mình về mối quan hệ trong quá khứ, nhưng không hề làm gì khiến cho vợ và chồng của mình phải ghen tuông. Jess nói: "Chúng tôi tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng vợ chồng của nhau. Không hề có chuyện "giá như" hay "giá mà" hoặc nhìn lại quá khứ để ước ao một điều gì khác".Veta nói: "Cả hai chúng tôi đều đã yêu và kết hôn với những người tuyệt vời". Chương trướcChương tiếp Báo lỗi chương Bình luậnBạn có thể dùng phím mũi tên hoặc WASD để lùi/sang chương.Truyện Full - Đọc truyện online, đọc truyện chữ, truyện hay. Website luôn cập nhật những bộ truyện mới thuộc các thể loại đặc sắc như truyện tiên hiệp, truyện kiếm hiệp, hay truyện ngôn tình một cách nhanh nhất. Hỗ trợ mọi thiết bị như di động và máy tính bảng.Contact - ToS - Sitemap ma thien ky quan thuat huyen cua on noan ngon tinh sac linh vu thien ha chua te chi vuong truyen dam my tien nghich quan bang ngon tinh hoan dam my h vu cuc thien ha ngon tinh nguoc ngon tinh sung

X-Content-Type-Options: nosniff

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: max-age=3600, must-revalidate


text:
Diễn đàn truyện học sách
Chào mừng mọi người tới diễn đàn!
Diễn đàn truyện học sách
Truyện học sách, nơi bạn giao lưu và chia sẻ sáng tác những bộ truyện hay!
Trang Chính
Calendar
Trợ giúp
Tìm kiếm
Tìm kiếm
Display results as :
Số bài
Chủ đề
Tags
Advanced Search
Thành viên
Nhóm
Đăng ký
Đăng Nhập
Chat
Khách viếng thăm
Cùng nhau sáng tác truyện hay nhé!
Diễn đàn truyện học sách
::
Khu thảo luận
::
Thảo luận tác phẩm của bạn
Chủ đề
Trả lời
Tác giả
Xem
Bài gửi sau cùng
Thảo luận các tác phẩm của Bạch Tiểu Ngọc
0
Admin
80
on 3/3/2017, 11:54 am
Admin
Đang truy cập Diễn Đàn này: Không
Người Điều Hành:
Admin
,
Mod sáng tác
,
Mod dịch truyện
Permissions in this forum:
Bạn
không có quyền
gửi bài viết
Bạn
không có quyền
trả lời bài viết
Diễn đàn truyện học sách
::
Khu thảo luận
::
Thảo luận tác phẩm của bạn
Đang truy cập Diễn Đàn này: Không
Diễn đàn truyện học sách
::
Khu thảo luận
::
Thảo luận tác phẩm của bạn
Chuyển đến
:
Chọn Diễn Đàn
|
|--Sự kiện - thông báo - góp ý
| |--Topic xử phạt thành viên
| |--Nơi tổ chức sự kiện tại diễn đàn
| |--Góp ý ý tưởng xây dựng diễn đàn
|
|--Hướng dẫn cho các thành viên
| |--Trả lời những câu hỏi của thành viên
| |--Quy định các khu box
|
|--Văn học sáng tác
| |--Thư viện truyện dài kỳ
| |--Truyện hiện đại
| |--Truyện học đường - Teen
| |--Truyện đam mỹ - Bách hợp
| |--Truyện cổ đại - xuyên không
|
|--Khu dịch truyện
| |--Thực tập conver
| |--Truyện conver ngắn tập
| |--Conver truyện dài
|
|--Thư tàng edit
| |--Khu sắc nữ (sáng tác và edit)
| |--Độ thị ngôn tình
| |--Cổ đại - Xuyên không
|
|--Bảo tàng sưu tầm
| |--Truyện việt sưu tầm
| |--Truyện việt sưu tầm hoàn
| |--Hiện đại - Đô thị
| |--Cổ đại - Xuyên không
|
|--Khu thảo luận
| |--Thảo luận tác phẩm của bạn
| |--Thảo luận tài liệu
| |--Thảo luận về những vấn đề khác
|
|--Bang hội nhóm
| |--Chỗ kết bạn
| |--Bang hội tụ tập
|
|--Nhật kí cảm xúc
| |--Bog tâm sự
|
|--Khu lưu trữ
|--Kho chứa bài bị khóa
|--Lưu trữ truyện
Bài viết mới
Bài viết mới [được ưa thích]
Bài viết mới [đã bị khoá]
Không có bài viết mới
Không có bài viết mới [được ưa thích]
Không có bài viết mới [đã bị khoá]
Thông báo
Global announcement
Chú ý
Free forum
|
©
phpBB
|
Free forum support
|
Liên hệ
|
Report an abuse
|
Create your own blog

markdown:
|Diễn đàn truyện học sách|
|Chào mừng mọi người tới diễn đàn!|
Diễn đàn truyện học sách
Truyện học sách, nơi bạn giao lưu và chia sẻ sáng tác những bộ truyện hay!
![]()
Cùng nhau sáng tác truyện hay nhé!
Permissions in this forum: |Bạn |không có quyền gửi bài viết
Bạn
không có quyền trả lời bài viết

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Cache-Control: no-cache, no-store

Vary: User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text: Hỏi lịch chiếu phim của các rạp tại tại Hà nội Cho TS hỏi lịch chiếu film của các rạp tại Hànội cái nhờ, chú ý là thời gian bắt đầu chiếu chi tiết júp cái nhá. Thanks

Server: Zamba VCCorp


text:
“Có hai nhân duyên mà người tu sĩ đệ tử của đức Phật phải hết sức quý trọng. Đó là biết hổ và biết thẹn. Nếu con người không biết hai việc này thì cha, mẹ, anh, em, dòng họ thân tộc, tôn ti cao thấp không thể phân biệt. Như các loài gà, chó, heo, dê, lừa, ngựa chúng đều cùng một loại nhưng không có tôn ti, trật tự, vì chúng không biết hai pháp này”.
“Do có hai pháp đạo đức này ở đời nên ắt biết có tôn ti sai khác, nhưng những người lìa hai pháp này thì cũng giống như bầy gà, chó, heo, dê, lừa, ngựa, v.v.. kia vậy, thật không thể lễ bái họ được’’.
CHÚ GIẢI:
Đạo Phật lấy thiện pháp làm pháp môn tu tập để đẩy lùi các ác pháp, nên Đạo Phật có một nền đạo đức nhân bản – nhân quả làm Người, làm Thánh được đức Phật chú ý hàng đầu. Vì thế, toàn bộ kinh sách Phật giáo đều lấy giới luật làm gốc để dạy người tu tập từ cơ bản đến Tam Minh. Bởi vì con người cũng chỉ là một loài động vật, nhưng loài động vật cao cấp. Dù cao cấp đến đâu bản chất loài động vật vẫn còn. Muốn trở thành một con người thật là con người, thì phải sống có đạo đức trọn vẹn, sống một đời sống biết thương người, thương vật như thương chính mình. Đạo đức làm người chưa đủ để giúp cho chúng ta thoát kiếp làm người đầy khổ đau. Vì vậy, chúng ta phải tiến bước trên đường đầy đủ trọn vẹn đạo đức cao hơn nữa để trở thành những bậc Thánh vô lậu, làm chủ bốn sự đau khổ: sanh, già, bệnh, chết và chấm dứt luân hồi. Đó là ước vọng của những người có cái nhìn thấy thế gian này khổ như thật, và biết pháp Phật là giới luật đạo đức cao quý tuyệt vời, giúp con người mãn nguyện.
Cho nên, những vị Tỳ Kheo Tăng và Tỳ Kheo Ni hoặc những vị cư sĩ xem thường giới luật, luôn luôn sống phạm giới, phá giới, bẻ vụn giới, để chạy theo dục lạc thế gian, thì dù có tu trăm ngàn kiếp cũng chỉ thành loài sâu bọ trong Phật giáo mà thôi. Những người tu sĩ hoặc cư sĩ sống phạm giới, phá giới, bẻ vụn giới, thường đắm chìm trong dục lạc thế gian thì không bao giờ tìm thấy sự hỷ lạc, giải thoát trong Đạo Phật, bởi vì đức Phật đã xác định: “Do ly dục sanh hỷ lạc”. Còn các thầy Đại Thừa và Thiền Tông hiện giờ xem thường giới luật thì dù cho các vị có ngồi thiền một ngàn năm cũng chỉ lạc vào ma thiền, chứ không bao giờchứng được sự giải thoát chân thật.
Giớilà một pháp môn vô lậu mà cũng là một pháp môn dạy về đạo đức tuyệt vời. Giới làm Người, giới làm Thánh một cách rõ ràng và cụ thể; giới cũng là một pháp môn để chuẩn bị cho hành giả nhập các loại chánh định. Nếu không tu giới luật thì không bao giờ nhập chánh định được. Không nhập chánh định được mà nói nhập định là nói vọng ngữ lừa đảo người khác, bởi chánh định là loại thiền định không dành cho những người phạm giới, phá giới, bẻ vụn giới. Đúng như vậy quý vị ạ!
Người muốn giữ gìn giới luật mà không biết xấu hổ thì không bao giờ giữ gìn giới luật được, cũng giống như người muốn tu thiện pháp mà không biết xấu hổ thì không bao giờ tu tập thiện pháp được. Đó là một điều xác quyết chắc chắn như vậy, không ai có thể thay đổi được điều này. Nếu ai dám cả gan thay đổi pháp môn của đức Phật là sẽ tu tập lạc vào pháp tà đạo.
Người muốn giữ gìn đức hạnh làm Người, làm Thánh mà không biết xấu hổ thì chẳng bao giờ giữ gìn đức hạnh được, cũng như thế, người muốn tu hành giải thoát mà không biết xấu hổ thì không bao giờ có giải thoát được. Chỉ có pháp ngoại đạo mới không biết xấu hổ.
Bởi vậy, tàm quý (xấu hổ) là đức hạnh mà người không tôn giáo cũng như người có tôn giáo đều phải quý trọng hơn vàng bạc, châu báu, ngọc ngà vì nó giúp cho con người có đạo đức không làm khổ mình, khổ người và khổ chúng sanh; nó giúp cho con người giải thoát khỏi tâm phiền não, khổ đau, giận hờn, thương ghét; nó giúp cho con người có một cuộc sống an vui, thanh thản và vô sự; nó giúp chuyển cảnh giới thế gian thành Thiên đàng, Cực lạc.
Nếu người nào không biết tàm quý thì người đó chẳng khác loài cầm thú, chẳng còn biết luân thường đạo lý gì cả.
Nếu người nào sống trong ác pháp thường làm khổ mình, khổ người và khổ tất cả chúng sanh, mà không biết xấu hổ (tàm quý), thì đó cũng là loài ác thú chứ không còn là con người và còn tệ hơn thế nữa, họ là loài ác quỷ.
Nếu một vị Tỳ Kheo Tăng hay một vị Tỳ Kheo Ni hay một vị Cư sĩ phạm giới, phá giới, bẻ vụn giới mà không biết xấu hổ (tàm quý) thì họ là loài bọ chét trong lông thú vật, đức Phật thường nhắc nhở chúng Tỳ Kheo trong câu nói này: “Trùng trong lông sư tử”. Những tu sĩ và cư sĩ này không phải đệ tử của đức Phật. Họ là những người tán tận lương tâm và tệ hơn nữa họ là loài Ma vương cùng với ma chúng đang cố tình diệt Phật giáo.
Tóm lại, tàm quý là đức biết xấu hổ, nó là một pháp môn rất cần thiết cho người đời cũng như người trong đạo. Người có quyết tâm tìm đường cứu mình thoát ra sanh, già, bệnh, chết và luân hồi thì tàm quý là pháp môn hàng đầu.
Nếu làm người mà không biết xấu hổ, như đã nói, thì có khác nào là thú vật, luân thường đạo lý trong thế gian này sẽ đảo lộn, cang thường đạo đức (nhân, nghĩa, lễ, trí, tín) không còn nữa. Người ta sẽ chà đạp lên nhau vì sự sống miếng ăn, manh áo và vật chất; tình người sẽ bị mất đi; trên hành tinh này chiến tranh không bao giờ chấm dứt. Loài người chỉ còn là một loài thú vật thông minh cấu xé, giết hại lẫn nhau mà thôi.
Tóm lại, đoạn kinh trên dạy cho chúng ta tu tập đức xấu hổ. Đức xấu hổ là một hành động cao quý tốt đẹp của loài người, nếu không có đức xấu hổ con người chỉ là con thú vật. Nhờ đức xấu hổ mà con người không làm điều ác, tăng trưởng làm những điều thiện khiến cho sự sống trên hành tinh này được an vui và hạnh phúc.
Trưởng Lão ThíchThông Lạc
Và đây là bộ sách của Thầy Thích Thông Lạc mà tác giả Blog đã sưu tập (tạm thời), bạn có thể tải về: Click tại đây

markdown:
*“Có hai nhân duyên mà người tu sĩ đệ tử của đức Phật phải hết sức quý trọng. Đó là biết hổ và biết thẹn. Nếu con người không biết hai việc này thì cha, mẹ, anh, em, dòng họ thân tộc, tôn ti cao thấp không thể phân biệt. Như các loài gà, chó, heo, dê, lừa, ngựa chúng đều cùng một loại nhưng không có tôn ti, trật tự, vì chúng không biết hai pháp này”.* *“Do có hai pháp đạo đức này ở đời nên ắt biết có tôn ti sai khác, nhưng những người lìa hai pháp này thì cũng giống như bầy gà, chó, heo, dê, lừa, ngựa, v.v.. kia vậy, thật không thể lễ bái họ được’’.* **CHÚ GIẢI:**
Đạo Phật lấy thiện pháp làm pháp môn tu tập để đẩy lùi các ác pháp, nên Đạo Phật có một nền đạo đức nhân bản – nhân quả làm Người, làm Thánh được đức Phật chú ý hàng đầu. Vì thế, toàn bộ kinh sách Phật giáo đều lấy giới luật làm gốc để dạy người tu tập từ cơ bản đến Tam Minh. Bởi vì con người cũng chỉ là một loài động vật, nhưng loài động vật cao cấp. Dù cao cấp đến đâu bản chất loài động vật vẫn còn. Muốn trở thành một con người thật là con người, thì phải sống có đạo đức trọn vẹn, sống một đời sống biết thương người, thương vật như thương chính mình. Đạo đức làm người chưa đủ để giúp cho chúng ta thoát kiếp làm người đầy khổ đau. Vì vậy, chúng ta phải tiến bước trên đường đầy đủ trọn vẹn đạo đức cao hơn nữa để trở thành những bậc Thánh vô lậu, làm chủ bốn sự đau khổ: sanh, già, bệnh, chết và chấm dứt luân hồi. Đó là ước vọng của những người có cái nhìn thấy thế gian này khổ như thật, và biết pháp Phật là giới luật đạo đức cao quý tuyệt vời, giúp con người mãn nguyện.
Cho nên, những vị Tỳ Kheo Tăng và Tỳ Kheo Ni hoặc những vị cư sĩ xem thường giới luật, luôn luôn sống phạm giới, phá giới, bẻ vụn giới, để chạy theo dục lạc thế gian, thì dù có tu trăm ngàn kiếp cũng chỉ thành loài sâu bọ trong Phật giáo mà thôi. Những người tu sĩ hoặc cư sĩ sống phạm giới, phá giới, bẻ vụn giới, thường đắm chìm trong dục lạc thế gian thì không bao giờ tìm thấy sự hỷ lạc, giải thoát trong Đạo Phật, bởi vì đức Phật đã xác định: “Do ly dục sanh hỷ lạc”. Còn các thầy Đại Thừa và Thiền Tông hiện giờ xem thường giới luật thì dù cho các vị có ngồi thiền một ngàn năm cũng chỉ lạc vào ma thiền, chứ không bao giờchứng được sự giải thoát chân thật.
Giớilà một pháp môn vô lậu mà cũng là một pháp môn dạy về đạo đức tuyệt vời. Giới làm Người, giới làm Thánh một cách rõ ràng và cụ thể; giới cũng là một pháp môn để chuẩn bị cho hành giả nhập các loại chánh định. Nếu không tu giới luật thì không bao giờ nhập chánh định được. Không nhập chánh định được mà nói nhập định là nói vọng ngữ lừa đảo người khác, bởi chánh định là loại thiền định không dành cho những người phạm giới, phá giới, bẻ vụn giới. Đúng như vậy quý vị ạ!
Người muốn giữ gìn giới luật mà không biết xấu hổ thì không bao giờ giữ gìn giới luật được, cũng giống như người muốn tu thiện pháp mà không biết xấu hổ thì không bao giờ tu tập thiện pháp được. Đó là một điều xác quyết chắc chắn như vậy, không ai có thể thay đổi được điều này. Nếu ai dám cả gan thay đổi pháp môn của đức Phật là sẽ tu tập lạc vào pháp tà đạo.
Người muốn giữ gìn đức hạnh làm Người, làm Thánh mà không biết xấu hổ thì chẳng bao giờ giữ gìn đức hạnh được, cũng như thế, người muốn tu hành giải thoát mà không biết xấu hổ thì không bao giờ có giải thoát được. Chỉ có pháp ngoại đạo mới không biết xấu hổ.
Bởi vậy, tàm quý (xấu hổ) là đức hạnh mà người không tôn giáo cũng như người có tôn giáo đều phải quý trọng hơn vàng bạc, châu báu, ngọc ngà vì nó giúp cho con người có đạo đức không làm khổ mình, khổ người và khổ chúng sanh; nó giúp cho con người giải thoát khỏi tâm phiền não, khổ đau, giận hờn, thương ghét; nó giúp cho con người có một cuộc sống an vui, thanh thản và vô sự; nó giúp chuyển cảnh giới thế gian thành Thiên đàng, Cực lạc.
Nếu người nào không biết tàm quý thì người đó chẳng khác loài cầm thú, chẳng còn biết luân thường đạo lý gì cả.
Nếu người nào sống trong ác pháp thường làm khổ mình, khổ người và khổ tất cả chúng sanh, mà không biết xấu hổ (tàm quý), thì đó cũng là loài ác thú chứ không còn là con người và còn tệ hơn thế nữa, họ là loài ác quỷ.
Nếu một vị Tỳ Kheo Tăng hay một vị Tỳ Kheo Ni hay một vị Cư sĩ phạm giới, phá giới, bẻ vụn giới mà không biết xấu hổ (tàm quý) thì họ là loài bọ chét trong lông thú vật, đức Phật thường nhắc nhở chúng Tỳ Kheo trong câu nói này: “Trùng trong lông sư tử”. Những tu sĩ và cư sĩ này không phải đệ tử của đức Phật. Họ là những người tán tận lương tâm và tệ hơn nữa họ là loài Ma vương cùng với ma chúng đang cố tình diệt Phật giáo.
Tóm lại, tàm quý là đức biết xấu hổ, nó là một pháp môn rất cần thiết cho người đời cũng như người trong đạo. Người có quyết tâm tìm đường cứu mình thoát ra sanh, già, bệnh, chết và luân hồi thì tàm quý là pháp môn hàng đầu.
Nếu làm người mà không biết xấu hổ, như đã nói, thì có khác nào là thú vật, luân thường đạo lý trong thế gian này sẽ đảo lộn, cang thường đạo đức (nhân, nghĩa, lễ, trí, tín) không còn nữa. Người ta sẽ chà đạp lên nhau vì sự sống miếng ăn, manh áo và vật chất; tình người sẽ bị mất đi; trên hành tinh này chiến tranh không bao giờ chấm dứt. Loài người chỉ còn là một loài thú vật thông minh cấu xé, giết hại lẫn nhau mà thôi.
Tóm lại, đoạn kinh trên dạy cho chúng ta tu tập đức xấu hổ. Đức xấu hổ là một hành động cao quý tốt đẹp của loài người, nếu không có đức xấu hổ con người chỉ là con thú vật. Nhờ đức xấu hổ mà con người không làm điều ác, tăng trưởng làm những điều thiện khiến cho sự sống trên hành tinh này được an vui và hạnh phúc.
Trưởng Lão
[ThíchThông Lạc](http://tuhieuminh.blogspot.com/2013/06/sach-cua-thay-thich-thong-lac.html)
Và đây là bộ sách của Thầy Thích Thông Lạc mà tác giả Blog đã sưu tập (tạm thời), bạn có thể tải về:


text:
Địa chỉ: số 336 Nguyễn Trãi – Thanh Xuân – Hà Nội
Thư điện tử: contact@ussh.edu.vn
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
(c) 2017 - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Cache-Control: private


markdown:
![](https://2.bp.blogspot.com/-JqSQOJRLrwg/V7_AwGODo2I/AAAAAAAAAQM/30K7p-7NokoNJEWqhjdBb_1bga0UWd8MwCLcB/s320/aquilegia-dragonfly-colours.jpg)
Hoa bồ câu thuộc họ mao lương, là cây sống lâu năm. Cây thường được trồng để cắt lấy bông chưng tươi hoặc sử dụng làm hoa khô bởi màu sắc tuyệt đẹp. Đó là sự kết hợp của màu trắng, hồng, xanh, vàng, tím và đỏ tươi, với cánh hoa bên ngoài màu sắc nét kem / trắng cánh hoa bên trong màu.
Gieo trồng hạt vào khoảng tháng hai đến tháng sáu hoặc tháng chín đến tháng mười. Tránh thời tiết quá lạnh hoặc quá nóng.
Cây cao tầm 75cm,ưa trồng trong bóng râm.
Gieo trồng hạt vào khoảng tháng hai đến tháng sáu hoặc tháng chín đến tháng mười. Tránh thời tiết quá lạnh hoặc quá nóng.


text:
Nhà hát Ca múa Kịch Lam Sơn với những hoạt động nghệ thuật trong tháng 10/2017
Đặc sắc hoạt động nghệ thuật tháng 8 của Nhà hát Ca múa Kịch Lam Sơn
Sôi nổi các hoạt động nghệ thuật trong tháng 7 tri ân
- Trong tháng 10/2017, Nhà hát Ca múa Kịch Lam Sơn đã xây dựng tổ chức thực hiện và biểu diễn nhiều chương trình nghệ thuật phục vụ nhiệm vụ chính trị, phục vụ nhân dân, các cơ quan, ban, ngành, địa phương trong và ngoài tỉnh.
Chương trình tại Lễ kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống LLVT thành phố Thanh Hóa.
Được sự quan tâm, chỉ đạo của Sở VH,TT&DL Thanh Hóa, sự giúp đỡ của Hội nhạc sỹ Việt Nam, đêm nhạc “Chiều sông Mã” kỷ niệm 40 năm một chặng đường âm nhạc (1977 - 2017) của nhạc sỹ Thế Việt hội tụ những ca khúc viết và ca ngợi quê hương Thanh Hóa, đã được tổ chức thành công tại Nhà hát.
Chương trình nghệ thuật 40 năm một chặng đường âm nhạc của nhạc sỹ Thế Việt.
Cũng trong tháng 10, Nhà hát đã biểu diễn chương trình Sân khấu thiếu niên nhi đồng phục vụ các cháu thiếu nhi vui đón trung thu; Dàn dựng, quay thu chương trình Sân khấu truyền hình chiều thứ 7 phát sóng trong tháng.
Cảnh trong vở “Đồng lòng” chuyên mục SKTH chiều thứ 7.
Tại Nhà hát Lam Sơn, nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật các sự kiện được diễn ra trong tháng 10 như: Liên hoan tiếng hát Doanh nhân năm 2017 do Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa tổ chức; Hội Cựu TNXP thành phố Thanh Hóa; kỷ niệm 87 năm ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam; Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam biểu diễn.
Chương trình Liên hoan tiếng hát Doanh nhân năm 2017 diễn ra tại Nhà hát.
Thảo luận về mức hỗ trợ mới phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo
Kỷ niệm 93 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, 25 năm thành lập Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa
Vui, buồn nghề bán báo sạp
Quyết liệt thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm về phát triển KT-XH 6 tháng cuối năm 2018
Tính cách người xứ Thanh qua thơ Nguyễn Minh Khiêm
Tỉnh ủy Thanh Hóa gặp mặt nhân 93 năm ngày báo chí cách mạng Việt Nam
Nghỉ dưỡng khắp thế giới với chi phí thấp nhất cùng FLC Holiday
ASEM cùng hành động ứng phó biến đổi khí hậu nhằm đạt các mục tiêu phát triển bền vững
Trường mầm non xã Đồng Thịnh (Ngọc Lặc): Không ngừng vượt khó đi lên
Thảo luận về mức hỗ trợ mới phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo
Kỷ niệm 93 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, 25 năm thành lập Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa
Thọ Xuân: Liên hoan phát thanh lần thứ Nhất năm 2018
- 1
Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo giải quyết đơn thư liên quan đến Trường TH Quảng Hưng
- 2
Trường THCS Trần Mai Ninh tuyển sinh lớp 6 năm học 2018 - 2019
- 3
Đội U11 Thanh Hóa giành vé tham dự vòng chung kết giải vô địch bóng đá nhi đồng
- 4
Vốn tín dụng ở vùng cói Nga Sơn
- 5
Hơn 1 nghìn học sinh hoàn thành khảo sát năng lực vào Trường THCS Trần Mai Ninh
- 6
Khi ‘bão’ ma túy đi qua (Kỳ 1): Nỗi đau ở lại
- 7
Khi thủy điện về rừng (Kỳ 2): Nhọc nhằn sinh kế
- 8
Nhà sách Fahasa Thanh Hóa: trao quà học cho học sinh làng trẻ SOS
- 9
Trạng ‘Cháy’ Nguyễn Quán Nho: Một tấm lòng trung quân ái quốc
- 10
Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Mừng nhưng còn nhiều trăn trở (Kỳ cuối): Thanh Hóa nỗ lực sáp nhập thôn, tổ dân phố
- 1
Xã Hoằng Tiến đón bằng công nhận đạt chuẩn NTM
- 2
Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Mừng nhưng còn nhiều trăn trở (Kỳ 3): Lựa chọn nhân sự
- 3
Đội U11 Thanh Hóa giành vé tham dự vòng chung kết giải vô địch bóng đá nhi đồng
- 4
Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo giải quyết đơn thư liên quan đến Trường TH Quảng Hưng
- 5
Nhà trường nuôi chó, một trẻ mầm non bị cắn phải nhập viện
- 6
Sôi nổi hoạt động mừng kỷ niệm 70 năm Ngày Bác Hồ ra lời kêu gọi thi đua ái quốc
- 7
Nhà sách Fahasa Thanh Hóa: trao quà học cho học sinh làng trẻ SOS
- 8
Câu chuyện thể thao: Những nẻo đường từ quan
- 9
Trạng ‘Cháy’ Nguyễn Quán Nho: Một tấm lòng trung quân ái quốc
- 10
Diện mạo nông thôn mới ở Hoằng Đông

markdown:
# Nhà hát Ca múa Kịch Lam Sơn với những hoạt động nghệ thuật trong tháng 10/2017
[Nhà hát Ca múa Kịch Lam Sơn với nhiều hoạt động ý nghĩa trong tháng 9/2017](/web/trang-chu/chuyen-muc-khac/nha-hat-lam-son/nha-hat-ca-mua-kich-lam-son-voi-nhieu-hoat-dong-y-nghia-trong-thang-9-2017.html) [Đặc sắc hoạt động nghệ thuật tháng 8 của Nhà hát Ca múa Kịch Lam Sơn](/web/trang-chu/chuyen-muc-khac/nha-hat-lam-son/dac-sac-hoat-dong-nghe-thuat-thang-8-cua-nha-hat-ca-mua-kich-lam-son.html) [Sôi nổi các hoạt động nghệ thuật trong tháng 7 tri ân](/web/trang-chu/chuyen-muc-khac/nha-hat-lam-son/soi-noi-cac-hoat-dong-nghe-thuat-trong-thang-7-tri-an.html)
- Trong tháng 10/2017, Nhà hát Ca múa Kịch Lam Sơn đã xây dựng tổ chức thực hiện và biểu diễn nhiều chương trình nghệ thuật phục vụ nhiệm vụ chính trị, phục vụ nhân dân, các cơ quan, ban, ngành, địa phương trong và ngoài tỉnh.
*Chương trình tại Lễ kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống LLVT thành phố Thanh Hóa.*
Được sự quan tâm, chỉ đạo của Sở VH,TT&DL Thanh Hóa, sự giúp đỡ của Hội nhạc sỹ Việt Nam, đêm nhạc “Chiều sông Mã” kỷ niệm 40 năm một chặng đường âm nhạc (1977 - 2017) của nhạc sỹ Thế Việt hội tụ những ca khúc viết và ca ngợi quê hương Thanh Hóa, đã được tổ chức thành công tại Nhà hát.
*Chương trình nghệ thuật 40 năm một chặng đường âm nhạc của nhạc sỹ Thế Việt.*
Cũng trong tháng 10, Nhà hát đã biểu diễn chương trình Sân khấu thiếu niên nhi đồng phục vụ các cháu thiếu nhi vui đón trung thu; Dàn dựng, quay thu chương trình Sân khấu truyền hình chiều thứ 7 phát sóng trong tháng.
*Cảnh trong vở “Đồng lòng” chuyên mục SKTH chiều thứ 7.*
Tại Nhà hát Lam Sơn, nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật các sự kiện được diễn ra trong tháng 10 như: Liên hoan tiếng hát Doanh nhân năm 2017 do Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa tổ chức; Hội Cựu TNXP thành phố Thanh Hóa; kỷ niệm 87 năm ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam; Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam biểu diễn.
*Chương trình Liên hoan tiếng hát Doanh nhân năm 2017 diễn ra tại Nhà hát.* **Lê Thảo** **Ý kiến bạn đọc** [Thảo luận về mức hỗ trợ mới phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo](/web/trang-chu/thoi-su/thao-luan-ve-muc-ho-tro-moi-phat-trien-san-xuat-da-dang-hoa-sinh-ke-va-nhan-rong-mo-hinh-giam-ngheo.html) [Kỷ niệm 93 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, 25 năm thành lập Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa](/web/trang-chu/thoi-su/ky-niem-93-nam-ngay-bao-chi-cach-mang-viet-nam-25-nam-thanh-lap-hoi-nha-bao-tinh-thanh-hoa.html) [Vui, buồn nghề bán báo sạp](/web/trang-chu/xa-hoi/vui-buon-nghe-ban-bao-sap.html) [Quyết liệt thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm về phát triển KT-XH 6 tháng cuối năm 2018](/web/trang-chu/thoi-su/quyet-liet-thuc-hien-cac-nhiem-vu-giai-phap-trong-tam-ve-phat-trien-kt-xh-6-thang-cuoi-nam-2018.html) [Tính cách người xứ Thanh qua thơ Nguyễn Minh Khiêm](/web/trang-chu/van-hoa/van-nghe/tinh-cach-nguoi-xu-thanh-qua-tho-nguyen-minh-khiem.html) [Tỉnh ủy Thanh Hóa gặp mặt nhân 93 năm ngày báo chí cách mạng Việt Nam](/web/trang-chu/thoi-su/tinh-uy-thanh-hoa-gap-mat-nhan-93-nam-ngay-bao-chi-cach-mang-viet-nam.html) [Nghỉ dưỡng khắp thế giới với chi phí thấp nhất cùng FLC Holiday](/web/trang-chu/kinh-te/nghi-duong-khap-the-gioi-voi-chi-phi-thap-nhat-cung-flc-holiday.html) [ASEM cùng hành động ứng phó biến đổi khí hậu nhằm đạt các mục tiêu phát triển bền vững](/web/trang-chu/trong-nuoc/asem-cung-hanh-dong-ung-pho-bien-doi-khi-hau-nham-dat-cac-muc-tieu-phat-trien-ben-vung.html) [Trường mầm non xã Đồng Thịnh (Ngọc Lặc): Không ngừng vượt khó đi lên](/web/trang-chu/giao-duc/truong-mam-non-xa-dong-thinh-ngoc-lac-khong-ngung-vuot-kho-di-len.html) [Thảo luận về mức hỗ trợ mới phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo](/web/trang-chu/thoi-su/thao-luan-ve-muc-ho-tro-moi-phat-trien-san-xuat-da-dang-hoa-sinh-ke-va-nhan-rong-mo-hinh-giam-ngheo.html) [Kỷ niệm 93 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, 25 năm thành lập Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa](/web/trang-chu/thoi-su/ky-niem-93-nam-ngay-bao-chi-cach-mang-viet-nam-25-nam-thanh-lap-hoi-nha-bao-tinh-thanh-hoa.html) [Thọ Xuân: Liên hoan phát thanh lần thứ Nhất năm 2018](/web/trang-chu/van-hoa/tho-xuan-lien-hoan-phat-thanh-lan-thu-nhat-nam-2018.html)
- 1
[Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo giải quyết đơn thư liên quan đến Trường TH Quảng Hưng](/web/trang-chu/giao-duc/chu-tich-ubnd-tinh-chi-dao-giai-quyet-don-thu-lien-quan-den-truong-th-quang-hung.html)
- 2
[Trường THCS Trần Mai Ninh tuyển sinh lớp 6 năm học 2018 - 2019](/web/trang-chu/giao-duc/truong-thcs-tran-mai-ninh-tuyen-sinh-lop-6-nam-hoc-2018-2019.html)
- 3
[Đội U11 Thanh Hóa giành vé tham dự vòng chung kết giải vô địch bóng đá nhi đồng](/web/trang-chu/the-thao/doi-u11-thanh-hoa-gianh-ve-tham-du-vong-chung-ket-giai-vo-dich-bong-da-nhi-dong.html)
- 4
[Vốn tín dụng ở vùng cói Nga Sơn](/web/trang-chu/kinh-te/von-tin-dung-o-vung-coi-nga-son.html)
- 5
[Hơn 1 nghìn học sinh hoàn thành khảo sát năng lực vào Trường THCS Trần Mai Ninh](/web/trang-chu/giao-duc/hon-1-nghin-hoc-sinh-hoan-thanh-khao-sat-nang-luc-vao-truong-thcs-tran-mai-ninh.html)
- 6
[Khi ‘bão’ ma túy đi qua (Kỳ 1): Nỗi đau ở lại](/web/trang-chu/phap-luat-va-cuoc-song/khi-bao-ma-tuy-di-qua-ky-1-noi-dau-o-lai.html)
- 7
[Khi thủy điện về rừng (Kỳ 2): Nhọc nhằn sinh kế](/web/trang-chu/dan-toc-mien-nui/khi-thuy-dien-ve-rung-ky-2-nhoc-nhan-sinh-ke.html)
- 8
[Nhà sách Fahasa Thanh Hóa: trao quà học cho học sinh làng trẻ SOS](/web/trang-chu/van-hoa/nha-sach-fahasa-thanh-hoa-trao-qua-hoc-cho-hoc-sinh-lang-tre-sos.html)
- 9
[Trạng ‘Cháy’ Nguyễn Quán Nho: Một tấm lòng trung quân ái quốc](/web/trang-chu/sac-thai-xu-thanh/trang-chay-nguyen-quan-nho-mot-tam-long-trung-quan-ai-quoc.html)
- 10
[Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Mừng nhưng còn nhiều trăn trở (Kỳ cuối): Thanh Hóa nỗ lực sáp nhập thôn, tổ dân phố](/web/trang-chu/chuyen-muc-khac/bai-du-thi-giai-bua-liem-vang/sap-nhap-thon-to-dan-pho-mung-nhung-con-nhieu-tran-tro-ky-cuoi-thanh-hoa-no-luc-sap-nhap-thon-to-dan-pho.html)
- 1
[Xã Hoằng Tiến đón bằng công nhận đạt chuẩn NTM](/web/trang-chu/xa-hoi/doi-song/xa-hoang-tien-don-bang-cong-nhan-dat-chuan-ntm.html)
- 2
[Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Mừng nhưng còn nhiều trăn trở (Kỳ 3): Lựa chọn nhân sự](/web/trang-chu/chuyen-muc-khac/bai-du-thi-giai-bua-liem-vang/sap-nhap-thon-to-dan-pho-mung-nhung-con-nhieu-tran-tro-ky-3-lua-chon-nhan-su.html)
- 3
[Đội U11 Thanh Hóa giành vé tham dự vòng chung kết giải vô địch bóng đá nhi đồng](/web/trang-chu/the-thao/doi-u11-thanh-hoa-gianh-ve-tham-du-vong-chung-ket-giai-vo-dich-bong-da-nhi-dong.html)
- 4
[Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo giải quyết đơn thư liên quan đến Trường TH Quảng Hưng](/web/trang-chu/giao-duc/chu-tich-ubnd-tinh-chi-dao-giai-quyet-don-thu-lien-quan-den-truong-th-quang-hung.html)
- 5
[Nhà trường nuôi chó, một trẻ mầm non bị cắn phải nhập viện](/web/trang-chu/giao-duc/nha-truong-nuoi-cho-mot-tre-mam-non-bi-can-phai-nhap-vien.html)
- 6
[Sôi nổi hoạt động mừng kỷ niệm 70 năm Ngày Bác Hồ ra lời kêu gọi thi đua ái quốc](/web/trang-chu/thoi-su/soi-noi-hoat-dong-mung-ky-niem-70-nam-ngay-bac-ho-ra-loi-keu-goi-thi-dua-ai-quoc.html)
- 7
[Nhà sách Fahasa Thanh Hóa: trao quà học cho học sinh làng trẻ SOS](/web/trang-chu/van-hoa/nha-sach-fahasa-thanh-hoa-trao-qua-hoc-cho-hoc-sinh-lang-tre-sos.html)
- 8
[Câu chuyện thể thao: Những nẻo đường từ quan](/web/trang-chu/the-thao/cau-chuyen-the-thao-nhung-neo-duong-tu-quan.html)
- 9
[Trạng ‘Cháy’ Nguyễn Quán Nho: Một tấm lòng trung quân ái quốc](/web/trang-chu/sac-thai-xu-thanh/trang-chay-nguyen-quan-nho-mot-tam-long-trung-quan-ai-quoc.html)
- 10
[Diện mạo nông thôn mới ở Hoằng Đông](/web/trang-chu/xa-hoi/dien-mao-nong-thon-moi-o-hoang-dong.html)
0 Bình luận

Server: Apache/2.4.6 (CentOS) PHP/5.6.33