text:
Nhà Đất Tiền Giang
Trang chủ
»
- Việt Nam -
An Giang
Bắc Giang
Bắc Kạn
Bạc Liêu
Bắc Ninh
Bà Rịa Vũng Tàu
Bến Tre
Bình Định
Bình Dương
Bình Phước
Bình Thuận
Cà Mau
Cần Thơ
Cao Bằng
Đắk Lắk
Đắk Nông
Đà Nẵng
Điện Biên
Đồng Nai
Đồng Tháp
Gia Lai
Hà Giang
Hải Dương
Hải Phòng
Hà Nam
Hà Nội
Hà Tĩnh
Hậu Giang
Hòa Bình
Hưng Yên
Khánh Hòa
Kiên Giang
Kon Tum
Lai Châu
Lâm Đồng
Lạng Sơn
Lào Cai
Long An
Nam Định
Nghệ An
Ninh Bình
Ninh Thuận
Phú Thọ
Phú Yên
Quảng Bình
Quảng Nam
Quảng Ngãi
Quảng Ninh
Quảng Trị
Sóc Trăng
Sơn La
Tây Ninh
Thái Bình
Thái Nguyên
Thanh Hóa
Thừa Thiên Huế
Tiền Giang
TP Hồ Chí Minh
Trà Vinh
Tuyên Quang
Vĩnh Long
Vĩnh Phúc
Yên Bái
Chat Mua bán Nhà đất
189992.Khu nhà đường Trần Văn Hiển, ấp 1 Trung An tp Mỹ T
Khu nhà mái Thái kiểu hiện đại. DT 4,5 x 20 = 540 triệu, 5 x 21 = 590 triệu,hướng bắc, hẻm ô tô đường Trần Văn Hiển ( đường Cầu lông Hải Yến ) vào 100 mét, khu dân cư, an ninh, gần chợ, trường học,cách trung tâm tp Mỹ Tho 3 km, tại ấp 1 xã Trung An tp Mỹ Tho Tiền Giang. LH Anh Kiệt .ĐT...
Giá dự kiến:
540.000.000 VND
Phân nhóm:
Bán nhà
Phân loại:
Vị trí:
Hẻm xe hơi
Nơi đăng:
Tiền Giang
Tên người gửi:
nguy�~n anh ki�?t
E-mail:
Địa chỉ:
my~ tho
Điện thoại:
0919452423
Ngày giờ đăng tin:
07/06/2018 09:38:38
Ngày giờ hết hạn:
14/09/2018 09:38:38
Lượt xem:
127
Tìm kiếm:
Khu nha duong Tran Van Hien ap 1 Trung An tp My T
Phản hồi bản tin
Nội dung:
Chức năng này chỉ dành cho thành viên, vui lòng đăng nhập nếu đã đăng ký thành viên, hoặc đăng ký thành viên rồi sau đó đăng nhập để sử dụng.
Lưu ý: Thành viên https://center.banme.vn là thành viên trang này.
Các tin liên quan
184422. Nhà mới xây 270 triệu/ 65m2 tại ấp 5 xã Đạo Thạnh
Nhà mới xây DT 4,5 X 14,5 = 65m2. Nhà đẹp hướng tây, 2 phòng ngủ, hẻm ô tô đường huyện 92B vào 100 mét, tại ấp 5, xã Trung An tp Mỹ Tho Tiền Giang. Cách trung tâm ...
Giá dự kiến:
270.000.000
[
Tiền Giang
]
189562. Bán nha trả góp tại tp Mỹ Tho
Ở HỮU CĂN HỘ NHÀ NƯỚC HỖ TRỢ CHÍNH SÁCH ĐẦU TIÊN TẠI MỸ THO Chỉ chỉ hơn 100 triệu, còn lại góp “TIỀN GÓP = TIỀN THUÊ NHÀ” Chưa đứng tên nhà t ...
Giá dự kiến:
Thỏa thuận
[
TP Mỹ Tho - Tiền Giang
]
189882. Nhà trả góp tại tp Mỹ Tho
...> Dự án nhà ở xã hội được Nhà nước hỗ trợ duy nhất tại Mỹ tho đang được xây dựng. Trả trước 100 đến 145 triệu,Góp 1.5 triệu/tháng “TIỀN GÓP ...
Giá dự kiến:
500.000.000
[
Tiền Giang
]
189994. Đất nền hẻm ô tô vào tại ấp 5 Đạo Thạnh tp Mỹ Tho
Đất nền DT 5 x 20 = 200 triệu, 4,5 x 20 = 180 triệu. Hướng Đông .Hạ tầng hoàn chỉnh,khu dân cư mới, an ninh, hẻm ô tô,đường huyện 92B vào 40 mét gần QL50, cách ...
Giá dự kiến:
180.000.000
[
Tiền Giang
]
189995. Nhà mới xây 490 triệu/90m2 đường Trần Thị Thơm, Tâ
Nhà mới xây DT 5 X 18 = 90m2,nhà đẹp hướng tây,có 2 phòng ngủ,cửa hậu, gần chợ,trường học,cụm CN Tân Mỹ Chánh. Hẻm ô tô đường Trần Thi Thơm vào 150 mét ...
Giá dự kiến:
490.000.000
[
Tiền Giang
]
191082. Vị trí đắt địa, thuận tiện nga Trung tâm Mỹ Tho.
+Trả trước 100 đến 145 triệu, Góp 1.5 triệu/tháng “TIỀN GÓP = TIỀN THUÊ NHÀ” +Giảm ngay 50% VAT cho ngươi chưa sở hữu nhà. + Chiết khấu lên đến 9%. +H ...
Giá dự kiến:
480.000.000
[
Tiền Giang
]
190810. Nhà phường 3 Mỹ Tho giá rẻ
Chỉ 145tr có ngay căn hộ cao cấp, mặt tiền tại trung tâm TP Mỹ Tho. 🎁 Giảm 50% VAT 🎁 Tặng 1 chỉ vàng 24 🎁Chiếc khấu lên đến 8% 🎁Tặng 10tr nộ thất ...
Giá dự kiến:
720.000.000
[
TP Mỹ Tho - Tiền Giang
]
Soạn tin: QKK190810 gửi đến 8585
190811. Nhà giá rẻ, mặt tiền đường lớn trung tâm Mỹ Tho
Chỉ 145tr có ngay căn hộ cao cấp, mặt tiền tại trung tâm TP Mỹ Tho. 🎁 Giảm 50% VAT 🎁 Tặng 1 chỉ vàng 24 🎁Chiếc khấu lên đến 8% 🎁Tặng 10tr nộ thất ...
Giá dự kiến:
480.000.000
[
TP Mỹ Tho - Tiền Giang
]
Soạn tin: QKK190811 gửi đến 8585
191081. Bán nhà giá rẻ đầu tư sinh lời trung tâm Mỹ Tho
Bất kỳ sản phẩm đầu tiên nào chắc chắn cũng được ưu đãi lớn. Sở hữu căn hộ nhà nước hỗ trợ chính sách đầu tiên tại Mỹ Tho. Vị trí đắt địa ...
Giá dự kiến:
470.000.000
[
Tiền Giang
]
191137. Mua nhà giá rẻ trung tâm Mỹ Tho chỉ 145 triệu
ĐỂ DÀNH ĐỦ TIỀN THÌ BAO GIỜ MỚI MUA ĐƯỢC NHÀ ĐÂY TA??? ♻ ♻ CHỈ TRẢ TRƯỚC 145 TRIỆU VỚI PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN LINH HOẠT, MỖI THÁNG TRẢ GÓP CH ...
Giá dự kiến:
720.000.000
[
TP Mỹ Tho - Tiền Giang
]
191219. Đâu tư kinh lợi 100% với dự án lớn nhất Mỹ Tho
Đầu tư sinh lời, thì ngại gì mà không đầu tư. LOTUS PLAZA đang mở bán 05 Căn ShopHouse để kinh doanh thương mại: 50 m2 – 100 m2 giá 28 triệu/m2 Thích hợp kinh do ...
Giá dự kiến:
1.400
[
Tiền Giang
]
191221. Nhà mới xây 100m2 hướng nam đường lê văn phẩm f5 t
Nhà mới xây DT 5 X 20 100m2. Nhà đẹp, hướng nam, có 2 phòng ngủ, cửa hậu Khu dân cư, an ninh, gần TTTM đang xây dựng vào hẻm bêtông đường Lê Văn Phẩm một tr ...
Giá dự kiến:
700.000.000
[
Tiền Giang
]
191631. Sở hữu ngay nhà 2 phòng ngủ 2 WC, mới xây Mỹ Tho
CHỈ TỪ 100-150 TRIỆU, GÓP 1,5 TRIỆU THÁNG BẠN ĐÃ SỞ HỮU NGAY MỘT CĂN NHÀ Vị trí đẹp ngay trung tâm TP Mỹ Tho Dự án đầu tiên trong tỉnh Tiền Giang H ...
Giá dự kiến:
Thỏa thuận
[
TP Mỹ Tho - Tiền Giang
]
191721. Nhà phường 3 Mỹ Tho giá rẻ
Vị trí rất đẹp ngay Trung tâm Mỹ Tho. Theo xu hướng hiện đại và nâng tầm cuộc sống Dự án nhà ở xã hội duy nhất tại Mỹ Tho đang xây dựng Tặng gói n ...
Giá dự kiến:
470.000.000
[
Tiền Giang
]
Soạn tin: QKK191721 gửi đến 8585
192215. Chỉ mở bán 49 CĂN CUỐI CÙNG trong đợt mở bán cuối
MỸ THO có gì HOT TẠI SAO NHIỀU NHÀ ĐẦU TƯ LỚN LẠI TẬP TRUNG VỀ NƠI ĐÂY CHÀO ĐÓN SIÊU PHẨM DỰ ÁN MỚI TOANH ĐÓ LÀ: DỰ ÁN KHU DÂN CƯ LOTUS PLAZA - HQC M ...
Giá dự kiến:
470.000.000
[
Tiền Giang
]
Soạn tin: QKK192215 gửi đến 8585
192775. CĂn hộ đâu tiên tại tp Mỹ Tho
CHỈ TỪ 145 TRIỆU, GÓP CHỈ TỪ 1,5 TRIỆU THÁNG BẠN ĐÃ SỞ HỮU NGAY MỘT CĂN NHÀ TẠI TRUNG TÂM TP MỸ THO 🌳 Vị trí đẹp ngay trung tâm TP Mỹ Tho 🌳 Dự án ...
Giá dự kiến:
480.000
[
TP Mỹ Tho - Tiền Giang
]
» Xem nhiều hơn
KEYS:
Tiền Giang
,
Suất đất
,
Rẻ
,
Batdongsan
,
Wc
Tìm kiếm:[
toi can mua nha dat o tpmt tg
] [
mua ban nha dat tra gop my tho tien giang
] [
hinh anh nha cap 4 dep
] [
hinh anh mau nha cap 4
] [
nha tra gop can tho
] [
nha ban khi pho 2 huyen cai lay
] [
gia dat nen o long thanh hung huyen cho gao tinh tien giang
] [
Ban biet thu tai Duong Nghi Tam Phuong Quang An Qu
] [
bat dong san tai tp nam dinh
] [
mua ban dat my tho
] [
ban nha tra gop o can tho
] [
ban nha tra gop my tho
] [
nha lo cap 4 nong thon
] [
Nhadat Tien Giang
] [
nha cap4 dep
] [
nha cap 4 dep o nong thon
] [
mua ban nha dat tra gop my tho tien giang
] [
mua ban nha dat huynh muong ben tre
] [
mau nha cap 4 dep
] [
mua nha tra gop tai buon ma thuot
] [
nhadathaiphong 24h
] [
mau nha cap 4 dep o viet nam
] [
hinh anh nha cap 4 dep
] [
mua ban nha dat my tho
] [
hinh anh nha cap 4
] [
mau nha cap 4 nong thon
] [
tim ban gai o tien giang
] [
cho tot xe may an giang
] [
nha dat my tho
] [
ban nha tra gop o my tho
] [
cho tot mua ban xe may
] [
dat ban o my tho tien giang
] [
hinh anh mau nha cap 4
] [
ban nha my tho
] [
mua dat tien giang
]
Xem lại:
Bán nhà
Mua nhà
Cho thuê nhà
Tìm thuê nhà
Bán đất
Mua đất
Cho thuê đất
Tìm thuê đất
Xem nhiều nhất
Đăng tin mới
Hãy đăng nhập thành viên để quản lý bản tin tốt hơn.
Bí danh:
Mật khẩu:
[
Quên mật khẩu
|
Đăng ký mới
]
Tìm kiếm:
Nhập từ:
quangngai:
Thợ sơn nước
: Cần thợ sơn nước làm tại tp quãng ngãi
vietnam:
Khóa học nghiệp vụ sư phạm trung cấp chuyên nghiệp
: THÔNG BÁO MỞ LỚP “NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM GIÁO VIÊN TCCN” I. ĐỐI T¬ƯỢNG BỒI D¬ƯỠNG 1. Những sinh viên, người đi làm có nhu cầu học Nghiệp Vụ Sư Phạm ...
danang:
Chuyên viên nhân sự kinh doanh
: Công ty cần tuyển: Chuyên viên nhân sự kinh doanh. Địa chỉ làm việc: Tầng 2 Tòa nhà Đại Việt, Lô...đường Bùi Tấn Diên, KĐT Phước Lý, Quận Liên Chiểu, Tp ...
danang:
Chuyên viên nhân sự kinh doanh
: Công ty Đại Nam Group cần tuyển: Chuyên viên nhân sự kinh doanh. Địa chỉ làm việc: Tầng 2 Tòa nhà Đại Việt, Lô...đường Bùi Tấn Diên, KĐT Phước Lý, Quận L ...
haiduong:
lai xe
: E cân tim viec lai xe tai khu công nghiêp Đai An. Luong thoa thuan , em da nhieu nam trong nghê.
vietnam:
Bán hàng tiêu dùng tại đại lý
: VIỆC LÀM DỊP HÈ CV bán hàng tại chỗ.Khách đến thì hướng dẫn mua hàng.Không chạy doanh số cuối tháng Ca sáng 7h30-11h30 Ca chiều 1h30-5h Tiền 6.5 triệu có t ...
quangninh:
CẦN TUYỂN NHÂN VIÊN
: Ngành nghề: Bán gas & phụ kiện bếp ga Công việc: Giao gas đến người tiêu dùng & phát triển thị trường khách hàng Yêu cầu: Nhanh nhẹn, trung thực, chịu ...
tayninh:
Can tuyen ke toan tai xe nhan vien ban hang nhan vien giao hang
: NPP Chinh Thuc Cong Ty Suntory Pepsico can tuyen dung cac vi tri sau: 1/Ke toan 2/Tai xe 3/ Nhan vien ban hang 4/ Nhan vien giao hang Lien he sdt...gap Quyen.
travinh:
Tim Viec Lam
: Hien tai toi dang sinh song tai Huyen Tra Cu dang can mot viec lam. Bat cu viec gi toi cung lam duoc. Tu cong viec Van Phong den cong viec Nặng. Boc vac, xep hang hoa, lo xe hay tu van tai ching die ...
quangninh:
Tìm viê j làm
: Tìm việc lái xe tải giao nhận hàng tại uông bí đông triều,quangr yên,hạ long tên Nam sdt...ai có nhu cầu tìm lái xe liên hệ giúp tôi xin cảm ơn
[
An Giang
] [
Bắc Giang
(1) ] [
Bắc Kạn
] [
Bạc Liêu
] [
Bắc Ninh
(3) ] [
Bà Rịa Vũng Tàu
(3) ] [
Bến Tre
] [
Bình Định
] [
Bình Dương
(10) ] [
Bình Phước
(1) ] [
Bình Thuận
(1) ] [
Cà Mau
] [
Cần Thơ
(1) ] [
Cao Bằng
] [
Đắk Lắk
(1) ] [
Đắk Nông
] [
Đà Nẵng
(1) ] [
Điện Biên
] [
Đồng Nai
(2) ] [
Đồng Tháp
(1) ] [
Gia Lai
] [
Hà Giang
] [
Hải Dương
(3) ] [
Hải Phòng
] [
Hà Nam
] [
Hà Nội
(1587) ] [
Hà Tĩnh
(2) ] [
Hậu Giang
(1) ] [
Hòa Bình
(1) ] [
Hưng Yên
] [
Khánh Hòa
] [
Kiên Giang
] [
Kon Tum
(1) ] [
Lai Châu
] [
Lâm Đồng
] [
Lạng Sơn
] [
Lào Cai
] [
Long An
(3) ] [
Nam Định
(1) ] [
Nghệ An
] [
Ninh Bình
] [
Ninh Thuận
] [
Phú Thọ
(1) ] [
Phú Yên
(1) ] [
Quảng Bình
] [
Quảng Nam
(1) ] [
Quảng Ngãi
(1) ] [
Quảng Ninh
(2) ] [
Quảng Trị
] [
Sóc Trăng
(2) ] [
Sơn La
] [
Tây Ninh
(2) ] [
Thái Bình
(5) ] [
Thái Nguyên
] [
Thanh Hóa
] [
Thừa Thiên Huế
] [
Tiền Giang
(38) ] [
TP Hồ Chí Minh
(18) ] [
Trà Vinh
] [
Tuyên Quang
] [
Vĩnh Long
(1) ] [
Vĩnh Phúc
] [
Yên Bái
] [
Việt Nam (2105)
]
Khu Nhà đường Trần Văn Hiển, ấp 1 Trung An Tp Mỹ T, Suất đất
Làm trang chủ
|
Ghi nhớ
|
Phản hồi
|
Copyright © by
Mua bán Nhà đất

markdown:
|
|![]()
Khu nhà mái Thái kiểu hiện đại. DT 4,5 x 20 = 540 triệu, 5 x 21 = 590 triệu,hướng bắc, hẻm ô tô đường Trần Văn Hiển ( đường Cầu lông Hải Yến ) vào 100 mét, khu dân cư, an ninh, gần chợ, trường học,cách trung tâm tp Mỹ Tho 3 km, tại ấp 1 xã Trung An tp Mỹ Tho Tiền Giang. LH Anh Kiệt .ĐT...

Set-Cookie: ttmaytruycapcookie=computer%7C%7C%7C%7C%7C; expires=Wed, 14-Aug-2019 13:17:51 GMT; Max-Age=31536000; path=/


text:
Quý khách muốn sử dụng Sim đẹp nhưng chưa đủ kinh phí...? Mua trả góp ngay
Quý khách đang muốn tìm một nơi để có thể bán được sim số đẹp của mình đang dùng...
Định giá cho vay cao nhất Lãi suất thấp nhất Giữ bí mật tuyệt đối thông tin
Gọi 0888113333 để được hỗ trợ tốt nhất
Vui lòng để lại lời nhắn

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
- Hoạt động cuối:
- 14/8/18 lúc 14:08
- Tham gia ngày:
- 25/12/15
- Bài viết:
- 171
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
- 16
Chia sẻ trang này
hanguyen9x
New Member
- hanguyen9x được nhìn thấy lần cuối:
- 14/8/18 lúc 14:08
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Tương tác
Chữ kýBơm trục vít chính hãng tại hà nội - Phân phối bình tích áp varem tại hà nội

markdown:
![ hanguyen9x](https://thethao.edu.vn/styles/brivium/Nitrogen/xenforo/avatars/avatar_l.png)
- Hoạt động cuối:
- 14/8/18 lúc 14:08
- Tham gia ngày:
- 25/12/15
- Bài viết:
- 171
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
[16](members/hanguyen9x.862/trophies)
### Chia sẻ trang này
# hanguyen9x
New Member
- hanguyen9x được nhìn thấy lần cuối:
- 14/8/18 lúc 14:08
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Tương tác
### Chữ ký
[Bơm trục vít](https://www.cungcapmaybom.vn/bom-truc-vit)chính hãng tại hà nội - Phân phối [bình tích áp varem](https://www.cungcapmaybom.vn/binh-tich-ap-varem)tại hà nội

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Connection: keep-alive

Set-Cookie: xf_session=1081bac9fbd64d6ccfdfdc1e1c366fef; path=/; secure; httponly

Cache-control: private, max-age=0

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding

X-Turbo-Charged-By: LiteSpeed

Server: cloudflare

X-Crawler-Content-Encoding: gzip


text:
Reborn! (hay còn gọi là Katekyo Hitman Reborn) kể về cậu học sinh Tsuna bình thường, không có điểm gì nổi bật, được chọn làm boss đời thứ 10 của gia đình mafia Vongola, dưới sự hướng dẫn của tay "gia sư" bá đạo Reborn. Bộ manga đã được chuyển thể thành series anime vào năm 2006 và nhanh chóng được nhiều người yêu thích.
BÌNH LUẬN

markdown:
**Reborn! (hay còn gọi là Katekyo Hitman Reborn) kể về cậu học sinh Tsuna bình thường, không có điểm gì nổi bật, được chọn làm boss đời thứ 10 của gia đình mafia Vongola, dưới sự hướng dẫn của tay "gia sư" bá đạo Reborn. Bộ manga đã được chuyển thể thành series anime vào năm 2006 và nhanh chóng được nhiều người yêu thích.**
## BÌNH LUẬN

Server: nginx

Cache-Control: private, must-revalidate


text:
Hướng dẫn tải và cài đặt Fortnite Battle Royale
-
- 21.952
Vào 20h tối ngày 26/9 theo giờ Việt Nam, tựa game bắn súng sinh tồn tiêu diệt Zombie Fortnite chính thức ra mắt chế độ chơi mới mang tên Battle Royale. Chế độ chơi này cho phép tham gia đấu trường sinh tử giống hệt Playerunknown’s Battlegrounds (PUBG).
Thú vị hơn, Epic Game còn cho phép game thủ trải nghiệm miễn phí, mà không phải trả bất kỳ chi phí nào. Đây chính là điểm hấp dẫn những người yêu thích Playerunknown’s Battlegrounds mà chưa có cơ hội trải nghiệm. Tuy nhiên, bạn cũng cần lưu ý tới cấu hình chơi Fornite Battle Royale, xem máy tính của mình có đạt yêu cầu không nhé!
Cấu hình chơi game Fortnite Battle Royale
Cấu hình tối thiểu:
- CPU: Core i3 2.4 Ghz.
- Ram: 4 GB.
- Hệ điều hành: Windows 7/8/10 64 bit.
- Card màn hình: Intel HD 4000.
Cấu hình đề nghị:
- CPU: Core i5 2.8 Ghz.
- Ram: 8 GB.
- Hệ điều hành: Windows 7/8/10 64 bit.
- Card màn hình: GTX 660 hoặc AMD Radeon HD 7870.
Nếu máy đủ điều kiện cấu hình, bạn hãy thực hiện theo bài viết dưới đây để đăng ký tài khoản cũng như biết cách tải, cài đặt game Fortnite Battle Royale miễn phí:
Hướng dẫn đăng ký chơi miễn phí Fortnite Battle Royale
Bước 1: Truy cập vào trang chủ Fortnite, rồi nhấn Register để đăng ký tài khoản.
Bước 2: Điền đầy đủ thông tin về quốc gia, tên, địa chỉ email, mật khẩu, rồi tích chọn vào I have read and agree to the terms of services và nhấn Create Account để tạo tài khoản.
Bước 3: Ngay sau đó xuất hiện cửa sổ thông báo đăng ký thành công.
Hướng dẫn tải và cài đặt Fortnite Battle Royale
Bước 1: Truy cập vào trang chủ Epic Games để tải ứng dụng chơi game. Tiến hành cài đặt ứng dụng Epic Games Launcher tương tự như Steam hay Battle.net.
Bước 2: Sử dụng tài khoản của Epic Game (nếu có) để đăng nhập hoặc đăng ký tài khoản mới theo hướng dẫn phía trên.
Bước 3: Sau khi đăng nhập vào ứng dụng Epic Game, bạn sẽ thấy ngay quảng cáo của Battle Royale. Tuy nhiên, đừng nhấn vào Play Now, mà nhấn chọn Fortnite ở góc trên bên trái.
Bước 4: Nhấn Install để cài đặt game Fortnite Battle Royale miễn phí.
Bước 5: Chờ một lúc để quá trình cài đặt Fortnite Battle Royale hoàn tất.
Vậy là giờ đây bạn thoải mái tham gia trải nghiệm miễn phí tựa game sinh tồn Fortnite Battle Royale này rồi!
-
- 21.952

markdown:
# Hướng dẫn tải và cài đặt Fortnite Battle Royale
-
- 21.952
**Vào 20h tối ngày 26/9 theo giờ Việt Nam, tựa game bắn súng sinh tồn tiêu diệt Zombie Fortnite chính thức ra mắt chế độ chơi mới mang tên Battle Royale.** Chế độ chơi này cho phép tham gia đấu trường sinh tử giống hệt [Playerunknown’s Battlegrounds](https://download.com.vn/playerunknowns-battlegrounds/download) (PUBG).
Thú vị hơn, Epic Game còn cho phép game thủ trải nghiệm miễn phí, mà không phải trả bất kỳ chi phí nào. Đây chính là điểm hấp dẫn những người yêu thích Playerunknown’s Battlegrounds mà chưa có cơ hội trải nghiệm. Tuy nhiên, bạn cũng cần lưu ý tới cấu hình chơi Fornite Battle Royale, xem máy tính của mình có đạt yêu cầu không nhé!
## Cấu hình chơi game
[Fortnite](https://download.com.vn/fortnite/download) Battle Royale
### Cấu hình tối thiểu:
- CPU: Core i3 2.4 Ghz.
- Ram: 4 GB.
- Hệ điều hành: Windows 7/8/10 64 bit.
- Card màn hình: Intel HD 4000.
### Cấu hình đề nghị:
- CPU: Core i5 2.8 Ghz.
- Ram: 8 GB.
- Hệ điều hành: Windows 7/8/10 64 bit.
- Card màn hình: GTX 660 hoặc AMD Radeon HD 7870.
Nếu máy đủ điều kiện cấu hình, bạn hãy thực hiện theo bài viết dưới đây để đăng ký tài khoản cũng như biết cách tải, cài đặt game Fortnite Battle Royale miễn phí:
## Hướng dẫn đăng ký chơi miễn phí Fortnite Battle Royale
**Bước 1:** Truy cập vào trang chủ [, rồi nhấn Fortnite](https://www.epicgames.com/fortnite/en-US/home) **Register**để đăng ký tài khoản. **Bước 2:** Điền đầy đủ thông tin về quốc gia, tên, địa chỉ email, mật khẩu, rồi tích chọn vào ** I have read and agree to the terms of services v**à nhấn ** Create Account** để tạo tài khoản. **Bước 3:** Ngay sau đó xuất hiện cửa sổ thông báo đăng ký thành công.
## Hướng dẫn tải và cài đặt Fortnite Battle Royale
**Bước 1:** Truy cập vào trang chủ [ để tải ứng dụng chơi game. Tiến hành cài đặt ứng dụng Epic Games](https://www.epicgames.com/unrealtournament/download) **Epic Games Launcher**tương tự như [hay](https://download.com.vn/steam/download) **Steam** [Battle.net](https://download.com.vn/battlenet/download). **Bước 2:** Sử dụng tài khoản của Epic Game (nếu có) để đăng nhập hoặc đăng ký tài khoản mới theo hướng dẫn phía trên. **Bước 3:** Sau khi đăng nhập vào ứng dụng Epic Game, bạn sẽ thấy ngay quảng cáo của Battle Royale. Tuy nhiên, đừng nhấn vào **Play Now**, mà nhấn chọn ** Fortnite** ở góc trên bên trái. **Bước 4:** Nhấn **Install** để cài đặt game Fortnite Battle Royale miễn phí. **Bước 5: **Chờ một lúc để quá trình cài đặt Fortnite Battle Royale hoàn tất.
Vậy là giờ đây bạn thoải mái tham gia trải nghiệm miễn phí tựa game sinh tồn Fortnite Battle Royale này rồi!
[Fortnite](/s/Fortnite) [Fortnite Battle Royale](/s/Fortnite+Battle+Royale)
-
- 21.952

Cache-Control: private, max-age=907


text:
Chào mừng đến với Trippy.vn - Website đặt dịch vụ du lịch trực tuyến số 1 Việt Nam
Về chúng tôi
Liên hệ
Tài khoản
Đăng nhập
Đăng ký
Quản lý booking
×
Đăng nhập bằng tài khoản
hoặc
Quên mật khẩu?
Bạn chưa có tài khoản?
Đăng ký ngay
Bạn đã có tài khoản?
Đăng nhập ngay
×
Hỗ trợ
Bạn cần trợ giúp? Vui lòng để lại số điện thoại để chúng tôi hỗ trợ bạn!
×
Hỗ trợ
Cảm ơn bạn. Chúng tôi đã nhận được thông tin và sẽ liên hệ với bạn trong thời gian sớm nhất
Toggle navigation
Đăng nhập
Đăng ký
Tour
Khách sạn
Vé máy bay
Vé tham quan
Thuê xe
Cẩm nang
Blog
Hotline:
0911 88 33 99
Tư vấn:
(028) 3838 6928
Đà Nẵng
Nha Trang
Đà Lạt
Singapore
Thái Lan
Campuchia
Đài Loan
Hàn Quốc
Nhật Bản
Tư vấn du lịch
Tư vấn du lịch
Kinh nghiệm du lịch Nha Trang cho người mới đi lần đầu
Tư vấn du lịch
Kinh nghiệm du lịch địa đạo Củ Chi tự túc
Tư vấn du lịch
Khám phá sông Chao Phraya Bangkok bằng thuyền phà
Tư vấn du lịch
Những món ăn sáng ở Đà Lạt nhất định bạn phải thử một lần
Tư vấn du lịch
Về miền Tây khám phá các ngôi chợ nổi
Tư vấn du lịch
Du lịch Nha Trang nên đặt phòng khách sạn ở khu vực nào?
Tư vấn du lịch
Bỏ túi kinh nghiệm du lịch đảo nhân tạo Odaiba (Nhật Bản)
Tư vấn du lịch
Khám phá các Dinh Thự của Vua Bảo Đại tại Đà Lạt
Tư vấn du lịch
Kinh nghiệm du lịch Ninh Chữ tự túc năm 2018 (update)
Tư vấn du lịch
Những món ngon Nha Trang nhất định phải thử qua một lần
Tư vấn du lịch
Kinh nghiệm tham quan Grand Palace Bangkok (cập nhật năm 2018)
Tư vấn du lịch
Lịch trình du lịch Mộc Châu 2 ngày hoàn hảo: Đi đâu, làm gì?
1
2
...
5
6
7
8
9
10
11
...
31
32

Cache-Control: no-cache, private

X-Frame-Options: Allow-From *


text:
Giảm giá 30% tất cả các khóa học từ ngày 10-14/8
Xem ngay
- Giảm giá 30% tất cả các khóa học từ ngày 10 - 14 tháng 8
- Báo điểm liền tay - Rinh ngay quà tặng
- Giảm giá 50% tất cả các khóa học ngày 12 và 13 tháng 7
- Giảm 30% cho lớp 9 và 12 trong 2 ngày 18 và 19/6/2018
- Tuyensinh247.com khai giảng các khóa học lớp 11
- Khai giảng các khóa học lớp 10 năm 2019
- Tuyensinh247.com Khai giảng các khóa học lớp 8
- Tuyensinh247.com khai giảng các khóa học lớp 7
- Tuyensinh247.com khai giảng các khóa học lớp 6
- Bộ 800 đề thi chính thức 9 vào 10 hay nhất, sát nhất – Có video chữa, Có lời giải chi tiết
- Khai giảng các khóa lớp 9 luyện thi vào 10 năm 2019
- Luyện thi THPT 2019 tất cả các môn bám sát đổi mới
- Học trực tuyến lớp 10 các môn Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh- Sinh-Sử-Địa cùng Thầy Cô giỏi, nổi tiếng
- Học trực tuyến lớp 11 đủ môn cùng Thầy Cô giỏi, nổi tiếng
- Khai giảng các khóa lớp 9 Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh năm 2018
- Khai giảng khóa Ngữ văn 7 - xây nền vững chắc cho tương lai!
- Luyện thi vào lớp 10 môn Toán, Văn, Hóa, Anh, Lý với giáo viên giỏi và nổi tiếng

markdown:
# Giảm giá 30% tất cả các khóa học từ ngày 10-14/8
[Xem ngay](https://tuyensinh247.com/giam-gia-30-tat-ca-cac-khoa-hoc-tu-ngay-10-14-thang-8-r355.html) [Giảm giá 30% tất cả các khóa học từ ngày 10 - 14 tháng 8](/giam-gia-30-tat-ca-cac-khoa-hoc-tu-ngay-10-14-thang-8-r355.html) [Báo điểm liền tay - Rinh ngay quà tặng](/bao-diem-thi-thptqg-2018-tren-tuyensinh247-r345.html) [Giảm giá 50% tất cả các khóa học ngày 12 và 13 tháng 7](/giam-gia-1-nua-cac-khoa-hoc-ngay-12-13-7-r342.html) [Giảm 30% cho lớp 9 và 12 trong 2 ngày 18 và 19/6/2018](/giam-gia-soc-cho-lop-9-va-lop-12-trong-2-ngay-18-19-6-2018-r340.html) [Tuyensinh247.com khai giảng các khóa học lớp 11](/khai-giang-cac-khoa-hoc-lop-11-nam-2019-r331.html) [Khai giảng các khóa học lớp 10 năm 2019](/khai-giang-cac-khoa-hoc-lop-10-nam-2019-r330.html) [Tuyensinh247.com Khai giảng các khóa học lớp 8](/khai-giang-cac-khoa-hoc-lop-8-nam-2019-r329.html) [Tuyensinh247.com khai giảng các khóa học lớp 7](/khai-giang-cac-khoa-hoc-lop-7-nam-2019-r328.html) [Tuyensinh247.com khai giảng các khóa học lớp 6](/khai-giang-cac-khoa-hoc-lop-6-nam-2019-r327.html) [Bộ 800 đề thi chính thức 9 vào 10 hay nhất, sát nhất – Có video chữa, Có lời giải chi tiết](/800-de-thi-9-vao-10-hay-nhat-co-loi-giai-chi-tiet-r326.html) [Khai giảng các khóa lớp 9 luyện thi vào 10 năm 2019](/khai-giang-cac-khoa-lop-9-luyen-thi-vao-10-nam-2019-r319.html) [Luyện thi THPT 2019 tất cả các môn bám sát đổi mới](/khai-giang-cac-khoa-luyen-thi-thptqg-2019-tat-ca-cac-mon-r311.html) [Học trực tuyến lớp 10 các môn Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh- Sinh-Sử-Địa cùng Thầy Cô giỏi, nổi tiếng](/hoc-truc-tuyen-online-lop-10-cac-mon-toan-ly-hoa-van-anh-cung-thay-co-giao-gioi-r251.html) [Học trực tuyến lớp 11 đủ môn cùng Thầy Cô giỏi, nổi tiếng](/Hoc-truc-tuyen-online-lop-11-cac-mon-toan-ly-hoa-sinh-van-anh-su-dia-cung-thay-co-gioi-r245.html) [Khai giảng các khóa lớp 9 Toán - Lý - Hóa - Văn - Anh năm 2018](/khai-giang-cac-khoa-lop-9-nam-2018-dat-cho-giam-50-r236.html) [Khai giảng khóa Ngữ văn 7 - xây nền vững chắc cho tương lai!](/khai-giang-khoa-ngu-van-7-xay-nen-vung-chac-cho-tuong-lai-r201.html) [Luyện thi vào lớp 10 môn Toán, Văn, Hóa, Anh, Lý với giáo viên giỏi và nổi tiếng](/luyen-thi-vao-lop-10-mon-toan-van-tieng-anh-voi-giao-vien-gioi-va-noi-tieng-r90.html)
**Thành viên Bùi Thị Thủy**
|
|![]()
|
||
|1
|
|Chương trình học |
|Môn |
|Điểm TT |
|Bài đã làm |
|Tỷ lệ đúng
|
|

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


text:
Hoạn quan
Hoạn quan (chữ Nho: 宦官) hay quan hoạn là người đàn ông do khiếm khuyết ở bộ phận sinh dục nên không thể có gia đình riêng, được đưa vào cung kín vua chúa để hầu hạ những việc cẩn mật.
Họ có thể là bẩm sinh có dương vật nhưng không có tinh hoàn, hoặc không có cả dương vật lẫn dịch hoàn, hoặc mất đi do việc hủy hoại hay làm tổn thương đến bộ phận sinh dục.
Có nhiều tên gọi để chỉ hoạn quan: thái giám (太監), công công (公公), tự nhân (寺人), yêm nhân (閹人), nội thị (內侍), thị nhân, yêm hoạn, hoạn giả, trung quan, nội quan, nội thân, nội giám...
Mục lục
- 1 Hoạn quan Trung Quốc
- 2 Hoạn quan Việt Nam
- 3 Hoạn quan Triều Tiên
- 4 Các quốc gia khác
- 5 Nhiệm vụ và đời sống hoạn quan
- 6 Một số hoạn quan nổi tiếng
- 7 Tham khảo
- 8 Xem thêm
- 9 Tham khảo
Hoạn quan Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]
Trong lịch sử Trung Quốc, hoạn quan đã có từ thời Tây Chu, đương thời gọi là tử nhân, hoặc hạng nhân, yêm doãn, nội tiểu thần.[1] Được tuyển dụng để làm một số công việc cung đình: truyền lệnh của nhà vua đến các quan, canh gác hậu cung, quét dọn phòng ốc, liên lạc giữa nhà vua với các cung phi... Vào thời Tây Chu các nước Tề, Sở, Tần, đều có hoạn quan, và gọi bằng các tên như hình thần, ty cung. Thời Chiến Quốc nước Triệu có Hoạn giả lệnh coi về hoạn quan. Nước Tần có hoạn quan đảm nhận chức Xa phủ lệnh. Sau khi Tần thống nhất Trung nguyên, hoạn quan có người làm đến Thừa tướng, gọi là Trung thừa lệnh. Thời Tây Hán, các hoạn quan được gọi là thường thị có những hoạn quan đảm nhận các chức Hoàng môn lệnh, Dịch đình lệnh. Đến nhà Đường đổi là trung quan.[2]
Tại các triều nhà Tùy, nhà Đường, nhà Tống đặt ra cơ cấu Nội thị tỉnh do hoạn quan đảm nhiệm, trông coi các việc nội bộ ở trong cung đình. Hoạn quan ở hai triều Đường, Tống có người trực tiếp thống lãnh quân đội. Đến đời nhà Minh, đặt ra Thập nhị giám, Tứ ty, Bát cục gọi là Nhị thập tứ nha môn, trông coi về việc phục dịch trong cung đình, mỗi cơ cấu có thái giám trông coi. Đến đời nhà Thanh có Tổng quản thái giám, người đứng đầu thái giám, trực thuộc Nội vụ phủ.
Hoạn quan vốn chỉ là quan trong nội đình, không có quyền can dự chính sự, nhưng là người hầu cận thường ngày gần nhất của hoàng đế, được hoàng đế tin dùng, nên có khả năng lộng quyền, nắm được đại quyền chính trị, thậm chí có thể phế lập hoàng đế. Dưới các triều Đông Hán, Đường, Minh đều từng xảy ra những việc hoạn quan chuyên quyền làm bậy.
Chữ Hán, có hơn ba mươi từ ngữ dùng để chỉ hoạn quan, nên thường giải thích hoạn quan là thái giám. Nhưng kỳ thực, khái niệm về hai từ ngữ này có chỗ khác biệt. Mới đầu hoạn quan không nhất thiết phải là người bị thiến. Trong lịch sử Trung Quốc cổ xưa đã có hoạn quan. "Hoạn quan" chỉ là danh xưng chỉ chung những quan viên phục dịch, hầu hạ hoàng đế và gia tộc trong hoàng cung. Cho đến đầu đời nhà Đông Hán, khi Lưu Tú quang phục lại Hán thất, mới ban lệnh hoạn quan tất yếu phải là người đàn ông bị thiến. Trước đó, thời Hán Võ Đế, năm 99 trước Công nguyên, khi Lý Lăng thua trận đầu hàng Hung Nô, Tư Mã Thiên vì bênh vực Lý Lăng mà bị thiến và tuy là người bị thiến nhưng Tư Mã Thiên không phải là hoạn quan.
Từ ngữ "thái giám" xuất hiện sớm nhất vào đời Đường Cao Tông Lý Trị năm Long Sóc nhị niên, tức năm 662, khi đem thay đổi danh xưng "Điện trung tỉnh", cơ cấu chuyên lo việc xa giá, y phục trong hoàng cung thành "Trung ngự phủ", và cải "Giám thành trung ngự" thành "thái giám" và "thiếu giám".
Đến đầu đời nhà Minh thiết lập "Nhị thập tứ nha môn", mỗi nha môn đặt ra một thái giám giữ ấn tín phục dịch hoàng đế cùng gia thuộc, và người được giữ chức thái giám tất yếu phải là hoạn quan. Từ đấy "thái giám" thành danh xưng chuyên chỉ hoạn quan. Đến giữa thời kỳ nhà Minh, quyền thế của thái giám được mở rộng thêm ra. Thái giám có quyền làm sứ giả, trông coi quân đội, coi xét quan lại, dân tình nên trở thành lộng quyền.
Đến đời nhà Thanh, xét thấy sự chuyên hoành và tệ hại của thái giám mới đặt ra chức "Tổng quản Thái giám" làm thủ lĩnh, lệ thuộc vào "Nội vụ phủ" và giới hạn tước vị đến "tứ phẩm" để nhằm làm giảm quyền lực của thái giám.
Theo các nhà nghiên cứu, nguồn gốc hoạn quan ở Trung Quốc có ba nguyên nhân chủ yếu sau đây:
- Hoạn quan là những tội phạm, tù binh hoặc phản nghịch bị cắt sinh thực khí.
- Hoạn quan là cống phẩm của địa phương tiến cống vào cung đình.
- Tự nguyện xin thiến làm hoạn quan để mưu cầu phú quý.
Một số phương pháp yêm cát[sửa | sửa mã nguồn]
Loại trừ những người đã khiếm khuyết khi sinh ra, một hoạn quan phải qua một "thủ thuật" hết sức đau đớn gọi là "yêm cát", "cung hình", "tàm thất", "hủ hình" hay "âm hình". Việc yêm cát như thế nào, sử sách ghi chép bất nhất. Theo Nam tinh thái giám khốc hình thì ghi lại có 4 phương pháp để thiến con trai:
- Cắt toàn bộ âm kinh và dịch hoàn
- Chỉ cắt bỏ dịch hoàn
- Đè cho vỡ nát dịch hoàn
- Cắt bỏ ống dẫn tinh
Theo sách Mạt đại thái giám bí văn còn liệt kê một phương pháp thiến nữa là "thằng hệ pháp", tức dùng dây cột chặt dịch hoàn của đứa bé, lâu dần thực khí mất công năng, bị chết đi. Hoặc cho đứa trẻ uống một thứ thuốc tê gọi là ma tuý dược, rồi dùng kim chích hoài vào dịch hoàn đứa trẻ khiến cho sinh thực khí không còn công năng nữa.
Carter Stent miêu tả về việc cát thể ở Trung Hoa cuối đời Mãn Thanh như sau:
- Trước khi cát thể, người có ý định trở thành thái giám được đặt nằm nghiêng trên một cái giường thấp và được hỏi lần cuối cùng có hối hận gì khi bị thiến hay không. Nếu người đó trả lời không thì một người sẽ giữ chặt bụng người đó, hai người khác banh hai chân ra giữ cho khỏi cục cựa. Băng vải được quấn chặt ở bụng dưới và hai đùi và bệnh nhân được cho uống một thang thuốc mê (ma phế thang), bộ phận sinh dục của y được chà xát bằng nước ngâm ớt. Cả dương vật lẫn dịch hoàn được cắt xoẹt bằng một nhát dao sát tận đáy, một nút bằng kim loại cắm ngay vào lỗ sinh thực khí và vết thương được băng chặt bằng giấy bản, bên ngoài quấn vải thật chặt.
- Người thái giám lập tức được những "đao tử tượng" dìu đi quanh phòng trong hai ba giờ liền trước khi được quyền nằm nghỉ. Người đó vừa đau đớn, vừa khát nước nhưng không được ăn uống và tiểu tiện trong ba ngày. Sau ba ngày, vải băng được cởi ra và cái nút được rút ra và nếu bệnh nhân có thể đi tiểu được ngay thì cuộc giải phẫu thành công và qua được thời kỳ nguy hiểm. Nếu người thái giám không tiểu tiện được có nghĩa là đường sinh thực khí đã bị thu hẹp hay bịt kín và chỉ còn đường chờ chết...
Thế nhưng việc tĩnh thân để thành thái giám không phải chỉ trong việc cắt bỏ bộ phận sinh dục mà thôi. Có gia đình chuẩn bị việc cho con mình tương lai sẽ làm thái giám tử khi còn nhỏ. Một bà vú (bảo mẫu) thuê để đặc biệt chăm sóc cho đứa trẻ ngay từ khi còn nằm trong nôi. Bà vú này có một thủ thuật riêng, mỗi ngày ba lần nắn bóp dịch hoàn đứa trẻ khiến đứa bé đau đến khóc thét lên. Lực bóp cũng tăng thêm và cơ quan sinh dục của đứa bé dần dần bị hủy hoại. Khi lớn lên không những mất khả năng sinh dục mà dương vật còn teo dần khiến đứa trẻ có nhiều nữ tính, không có yết hầu, hai vú nhô cao, mông nở, giọng nói lanh lảnh, dáng điệu ẻo lả và trở thành "ái nam, con gái"
Năm 1996, Tôn Diệu Đình (孫耀庭 Sun Yaoting), vị hoạn quan cuối cùng của chế độ phong kiến Trung Hoa qua đời, đặt dấu chấm hết cho hiện tượng hoạn quan của Trung Quốc.
Hoạn quan Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Mặc dầu văn hóa Việt Nam và văn hoá Trung Hoa có rất nhiều tương đồng, tương cận nhưng tại Việt Nam hầu như ít có những thái giám khuynh loát triều chính như ở Trung Hoa, trái lại có khá nhiều danh thần xuất thân từ hàng yêm hoạn.
Người hoạn quan thứ nhất nổi danh trong lịch sử Việt Nam là Lý Thường Kiệt đời nhà Lý với chiến công "phá Tống bình Chiêm".
Người hoạn quan thứ hai cũng rất tiếng tăm là Việp Quận công Hoàng Ngũ Phúc làm quan dưới đời vua Lê Hiển Tông, đã cùng Phạm Đình Trọng dẹp yên hai cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu và Nguyễn Danh Phương, khi về hưu được phong làm Quốc lão. Về sau ông đem đại quân đánh vào Phú Xuân, bắt được Trương Phúc Loan rồi trấn thủ Thuận Hóa, chấm dứt một giai đoạn phân tranh Nam – Bắc kéo dài hơn 200 năm.
Người thứ ba là Tả quân Lê Văn Duyệt khai quốc công thần triều Nguyễn mà nay mộ của ông tại Bà Chiểu, Gia Định vẫn là một đền thờ được dân chúng chiêm bái gọi là Lăng Ông. Lê Văn Duyệt tuy cũng xuất thân hoạn quan nhưng ông bản chất là người ái nam con gái chứ không phải tự thiến để thành quan thị như Việt Quốc công Lý Thường Kiệt hay Việp Quận công Hoàng Ngũ Phúc.
Ở Việt Nam, hoạn quan được ghi nhận là có từ thời nhà Lý, đến triều Nguyễn, hoạn quan được chia làm năm trật:
- Quản vụ Thái giám và Điển sự Thái giám.
- Kiểm sự Thái giám và Phụng nghi Thái giám.
- Thừa vụ và Điển nô Thái giám.
- Cung sự và Hộ nô Thái giám.
- Cung phụng và Thừa biện Thái giám.
Việc kén chọn hoạn quan ưu tiên tuyển những trẻ em "ái nam con gái" do lệnh của triều đình. Người dân nào sinh con có khuyết tật đó được quan sở tại tới khám xét rồi làm sớ tâu lên. Cha mẹ đứa bé sẽ nuôi con đến lúc 13 tuổi, sau đó Bộ Lễ sẽ đưa vào cung tập sự hoạn quan. Làng nào có hoạn quan tiến cử được miễn binh lính, phu phen tạp dịch và cả sưu thuế. Nếu không có đủ số trẻ ái nam con gái, thanh niên nào tự nguyện thiến bộ phận sinh dục sẽ được tuyển chọn. Tuy nhiên, thái giám Việt Nam chỉ là một số nhỏ không được trọng vọng lại chỉ được làm những việc lặt vặt chưa thành hẳn một tầng lớp có ảnh hưởng như Trung Hoa. Theo chỉ dụ của vua Minh Mạng, thái giám không được dự vào phẩm hàm hay quan chức triều đình và chỉ được hầu hạ trong cung mà thôi, cũng có thể nhà vua không muốn xảy ra việc hoạn quan chuyên quyền như Trung Hoa hay vì đố kỵ với Tả quân Lê Văn Duyệt trong vụ nổi loạn thành Phiên An. Tấm bia khắc là toàn văn bản dụ này nay vẫn còn trong Văn Miếu, Huế. Thái giám cũng có riêng một nghĩa trang trong khuôn viên chùa Từ Hiếu, cách Huế khoảng 1 km theo hướng tây nam và vì thế chùa này còn được gọi là chùa Thái Giám.
Trong một số thời kỳ, nước Việt phải đem cống sang Tàu một số người tài giỏi, sau đó bị trở thành hoạn quan. Theo Hoàng Minh thông ký, một hoạn quan người Việt là Nguyễn An đã vẽ kiểu tu tạo thành Bắc Kinh bao gồm 9 cửa, 2 cung, 3 điện, 5 phủ, công đường, nha môn 6 bộ và các trường xưởng nhà trạm. Ông làm quan trải năm đời vua triều Minh là: Thành Tổ, Nhân Tông, Tuyên Tông, Anh Tông, và Cảnh Tông, tính tình liêm khiết rất đáng kính trọng.
Thái giám dưới thời Lê - Trịnh[sửa | sửa mã nguồn]
Thời Lê Dụ Tông, niên hiệu Bảo Thái (1720 - 1729), trong hàng quan lại, ngoài Văn ban và Võ ban, chúa Trịnh còn đặt ra một ban thứ ba là Giám ban với các chức:[3]
- Tổng thái giám (hàm Chánh tam phẩm)
- Đô thái giám (Tòng tam phẩm)
- Thái giám (Chánh tứ phẩm)
- Thiếu thái giám (Tòng tứ phẩm)
- Đồng trị giám sự (Chánh ngũ phẩm)
- Tả hữu thiếu giám (Tòng ngũ phẩm)...
Trong thời kỳ này, hoạn quan được trực tiếp tham gia chính sự, viên chức đứng đầu Giám ban chỉ kém vế hơn Thượng thư (Tòng nhị phẩm) một bậc, còn chức danh Thiếu giám (Tòng ngũ phẩm), một loại quan nhỏ trong Giám ban còn to hơn cả quan Tri phủ tại địa phương (Tòng lục phẩm) đến hai bật.
Theo ký sự của R.P Koffler, một người Pháp đã đến Đại Việtthời kỳ này, có ba viên quan đứng đầu Giám ban giữ những nhiệm vụ hết sức quan trọng: một người quản lý ngân khố triều đình, thu thuế, thanh toán mọi chi tiêu trong cung đình; còn hai người kia phụ trách việc thương mại với người nước ngoài và chỉ có họ mới được phép bán vàng, sắt, ngà voi... cho thương nhân Châu Âu. Điều này chứng tỏ các chúa Trịnh luôn có ý dùng Giám quan làm một lực lượng hậu thuẫn riêng cho mình. Hậu quả của tình trạng đó là sự lộng quyền của nhiều hoạn quan trong triều, điển hình là trường hợp Hoàng Công Phụ, một hoạn quan được phong đến tước Hiệp quận công, đã thao túng việc triều chính, lấn át cả chúa Trịnh Giang khiến một số quan lại ở phủ liêu phải đứng lên truất Trịnh Giang lập em là Trịnh Doanh lên thay và triệt hạ phe cánh Hoàng Công Phụ. Cũng từ đó Giám ban bị bãi bỏ hẳn.[4]
Thái giám dưới thời Nguyễn[sửa | sửa mã nguồn]
Dưới thời Gia Long, vị vua này không có những sửa đổi nào đáng kể trong quy chế hoạn quan. Phải đợi đến ngày 1.2 năm Minh Mạng thứ 17 (17.3.1836), nhà vua mới ban hành một chỉ dụ quan trọng nhằm hạn chế quyền hạn của hàng hoạn quan trong triều đình.[5] Theo chỉ dụ này, hoạn quan phải trở lại với những công việc cố hữu là phục dịch trong cung. Họ không còn được xếp trong ngạch chung của các quan lại mà xếp riêng làm 5 hạng:
- Hạng nhất (Thủ đẳng) gồm Quảng vụ và Điểm sự thái giám.
- Hạng nhì (Thứ đẳng) gồm Kiểm sự và Phụng nghi thái giám.
- Hạng ba (Trung đẳng) gồm Thừa vụ và Điển thắng thái giám.
- Hạng tư (Ái đẳng) gồm Cung sự và Hộ thắng thái giám.
- Hạng năm (Hạ đẳng) gồm Cung phụng và Thừa biện thái giám.
Chỉ dụ được ban ra không đầy nữa năm sau khi dẹp xong vụ khởi loạn của Lê Văn Khôi cùng binh lính ở Gia Định thành và truy xét tội của Tả quân Lê Văn Duyệt, nguyên là một thái giám trong phủ chúa Nguyễn Phúc Ánh (thập niên 1780). Điều này cho thấy vua Minh Mạng đã để những ấn tượng về biến cố Gia Định thành chi phối quyết định của mình. Để chỉ dụ được phỉ biến rộng rãi, nhà vua cho khắc vào một bia đá đặt ngay trước Quốc Tử Giám để các giám sinh xem và truyền đạt lại đời sau. Đến cuối thập niên 1910, người ta vẫn còn thấy tấm bia này. Các đời Đồng Khánh (1887), Thành Thái (1895), có những thay đổi nhỏ trong quy chế thái giám, chủ yếu là về lương bổng hàng năm. Riêng đời Thành Thái (1889 - 1907) trong cung có 15 thái giám: 5 người phụ coi lăng tẩm của tiên đế, 2 người phục dịch Hoàng thái hậu, còn 2 giúp các việc trong cung cấm. Đến thời Duy Tân (1914), triều đình tuy không quyết định bãi bỏ hẳn lớp hoạn quan, những vẫn giữ lại những người đương chức và từ đó về sau không tuyển mới nữa.[6]
Hoạn quan Triều Tiên[sửa | sửa mã nguồn]
Các quốc gia khác[sửa | sửa mã nguồn]
Trung Quốc là nước đã định chế hóa vai trò của thái giám nhưng tập tục này đã hiện diện trong nhiều quốc gia, nhiều bộ lạc và xã hội có tục đa thê. Người ta thường sử dụng những người bị yêm hoạn làm kẻ hầu người hạ, canh giữ các tì thiếp của vua chúa hay phú gia. Ngày nay, việc giải phẫu cắt bỏ sinh thực khí của mình vì bệnh tật, vì tôn giáo hay vì một quan điểm tính dục nào đó vẫn còn công khai hay lén lút tại một vài nơi trên thế giới.
Theo truyền thuyết, việc cắt bỏ bộ phận sinh dục phái nam đã có rất lâu như một nỗ lực mà người đàn ông muốn trở thành nữ nhân để mong có được khả năng truyền chủng như phụ nữ (womanlike fertility). Tại Trung Đông và một số quốc gia châu Phi có tục cắt da qui đầu vào tuổi dậy thì để đánh dấu sự thành niên của con trai cũng là nhằm bắt chước việc hành kinh của đàn bà và mảnh da đó dùng như một tế phẩm để dâng lên thượng đế (offerings to Yahweh). Người Trung Đông còn quan niệm rằng nếu giữ mình trong sạch thì sẽ dễ được lên thiên đàng và chính vì thế nhiều nam nhân đã tự nguyện được thiến để thành yêm hoạn ngõ hầu được sống đời đời sau khi chết.
Dưới thời Đế quốc La Mã, những thanh niên khỏe mạnh được tuyển chọn để đem thiến đi làm hoạn quan. Ví dụ Bagoas là hoạn thần được Alexander Đại đế sủng ái, còn vua Nero thì có hoạn quan tên là Sporus.
Người Ấn Độ chia người yêm hoạn ra thành ba loại: loại bẩm sinh lúc đẻ ra có dương vật nhưng không có dịch hoàn, loại không có cả dương vật lẫn dịch hoàn và loại trở thành yêm hoạn sau khi giải phẫu. Ở Ấn Độ trước đây có những người đi rong từ vùng này sang vùng khác thiến người khác để kiếm ăn (traveling eunuch-makers). Phương pháp của họ rất giản dị là buộc chặt bộ phận sinh dục bằng một mảnh băng (ligature) rồi cắt xoẹt đi bằng một con dao thật sắc.
Trong thời Trung cổ, một số quốc gia thuộc châu Âu cũng có tục lệ thiến những kẻ bị kết án đa dâm (excessive cupidity) và nhiều giáo sĩ muốn giữ mình trong sạch cũng tự cắt bỏ bộ phận sinh dục để khỏi vướng mắc vào đường tình ái. Những người này được gọi dưới cái tên hesychasti có nghĩa là "kẻ mãi mãi trong sạch".
Nước Ý có thời điểm có đến 4000 người yêm hoạn, nhiều nhất là các tu sĩ Thiên Chúa giáo và chính Giáo hoàng Clement 14 đã phải ra lệnh cấm thi hành hủ tục này. Còn tại Pháp, những người nào tự hủy mình sẽ bị trừng phạt theo hình luật.
Ở Ai Cập và Ba Tư, những ai phạm tội hiếp dâm cũng bị thiến để trừng trị.
Tại một số di tích ở Ai Cập, người ta đã phát hiện được những hình ảnh về những người nô lệ bị hoạn nhằm phục vụ cho những phu nhân của các gia đình giàu có. Những dấu tích đó cho thấy hoạn quan đã từng tồn tại ở Ai Cập cách đây khoảng 4.000 năm. Theo hình luật của Vương quốc Assyrie – khu vực Lưỡng Hà (1450–1250 TCN), nếu người chồng bắt được vợ mình đang ngoại tình với kẻ khác, anh ta có thể trừng phạt kẻ tình địch bằng cách thiến, biến thành hoạn quan.
Một số quốc gia khác thì có tập tục thiến những ca sinh có giọng cao (tenor) trong những ca đoàn tôn giáo để giữ cho những người này khỏi vỡ tiếng khi dậy thì. Những ca sinh đó gọi là castrati được tĩnh thân từ khi còn nhỏ vì người ta tin rằng giọng trong trẻo của họ sẽ khiến cho Thiên Chúa vừa lòng hơn những ca sinh phcon gái, và vì thế trong thời Trung cổ phụ nữ không được gia nhập các ca đoàn này.
Tại Nga, giáo phái tên là Bồ Câu Trắng (White Dove), hay còn gọi là giáo phái Skoptzy do Ssaliwanow sáng lập vào thế kỷ 18, đã khuyến khích giáo đồ tự nguyện cắt bỏ bộ phận sinh dục, coi đó như là một hành vi dâng hiến cho Thiên Chúa. Phương pháp này áp dụng cho cả nam lẫn nữ tín đồ. Nam nhân có thể bị cắt cả sinh thực khí lẫn dịch hoàn hay chỉ một trong hai, còn đàn bà thì cắt bỏ tử cung, ngoại âm thần, nhũ hoa tùy theo mức độ trong sạch mà họ muốn. Những người cắt bỏ hoàn toàn bộ phận sinh dục được mang nhãn hiệu "người mang dấu ấn của Vương triều" (Bearer of the Imperial Seal)...
Nhiệm vụ và đời sống hoạn quan[sửa | sửa mã nguồn]
Nhiệm vụ[sửa | sửa mã nguồn]
Dưới các triều đại phong kiến Trung Quốc cũng như Việt Nam, triều đình có hệ thống quan lại để tham gia làm việc nước, chia làm hai ban văn - võ, từ lớn đến nhỏ gồm cửu phẩm, mỗi phẩm lại phân biệt chánh và tòng, cuối cùng là hạng vị nhập lưu (chưa được liệt vào hạng nào cả). Ngoài ra, trong cấm cung, hoàng gia đông đúc cũng cần người phục vụ công việc hàng ngày và chầu hầu từ nhà vua đến tam cung lục viện. Họ phần lớn thuộc phái yếu gọi là nữ quan, có nhan sắc, được tuyển chọn hàng năm trong dân gian, ai may mắn được lọt vào mắt xanh của nhà vua, được sủng ái và sinh hạ hoàng nam, hoàng nữ thì được cất nhắc dần lên địa vị lục tần, tam phi còn lại đều thuộc hạng thị tỳ và làm việc ở các cơ sở nội đình như nhà kho (cung nô), nhà bếp (cung trù), hay quét tước, coi sóc các cung điện...
Trong cấm thành còn có bao nhiêu công việc mà phái yếu không làm nổi, phải cậy đến phái mạnh. Nhưng một kẻ phái mạnh chính tông mà ở giữa đám phái yếu xinh như hoa, đẹp như mộng thì quá nguy hiểm. Để tránh những sự cố đáng tiếc xảy ra, nhà vua phải cần đến những người đàn ông không còn là đàn ông nữa. Đó là hoạn quan. Tuy nhiên, mặc dù hoạn quan bị mất khả năng sinh dục, họ vẫn có những thèm khát và đòi hỏi, nhất là những người bị thiến sau khi đã đến tuổi trưởng thành. Trong nhiều trường hợp, chính họ là nạn nhân của những cung phi bị dồn nén, nhất là những thái giám còn nhỏ tuổi. Trong một vài triều đại, họ còn được phép ngủ chung với đàn bà trong cung để cho các phi tần có chút khí dương ngõ hầu ít bệnh tật. Đối với những hoạn quan chỉ bị cắt dịch hoàn rất có thể họ vẫn cương cứng được và chính vì thế nhiều lời đồn đãi rằng họ vẫn có thể phục vụ cung nhân...
Những tiểu thái giám xinh đẹp chừng mười mấy tuổi được tĩnh thân để tiến cung gọi là "đồng giám" hay "hài giám" thường được hoàng hậu, quý phi, quý nhân yêu thích. Những đứa trẻ này vì đã tĩnh thân từ khi còn rất nhỏ nên được coi là rất trong sạch chưa vương vấn một ý niệm tính dục nào và thường được cung nhân, phi tần nuôi như như người ta nuôi một con vật yêu thích. Chúng cũng được tự do hơn nghĩa là được vào phục vụ các cung nhân trong khuê phòng hay trong buồng tắm ở những khung cảnh kín đáo nhất. Tuy nhiên khi đã lớn, họ vẫn bị thay thế bằng những thái giám nhỏ tuổi hơn và được điều động ra làm công việc ở bên ngoài khu vực phụ nữ sinh sống.
Nhiệm vụ của hoạn quan là làm đủ thứ việc trong nội cung, như trà nước, xe kiệu, chợ búa, hầu hạ hoàng đế, thái hậu, phi tần, truyền mệnh lệnh vua, liên lạc thông tin và canh phòng, bảo vệ an ninh các cung điện. Thái giám hầu cận bên vua bao giờ cũng được tuyển chọn rất kỹ, còn lại là cung dám làm các việc vặt như quét tước nhà cửa, chăm sóc cây cối, cất giữ hóa phẩm... Như vậy, thái giám là một hệ thống nội quan chỉ phục vụ công việc hàng ngày trong cấm cung, không liên quan gì đến triều đình.
Thế nhưng trong lịch sử, không ít trường hợp ngoại lệ xảy ra, có những người tài năng, nhờ được vua yêu mà lập nên sự nghiệp lẫy lừng, lưu danh muôn thuở; trái lại, cũng có những người dựa thế vua mà khuynh loát cả triều đình, tạo nên cái thế rối loạn, suy sụp. Hoạn quan mỗi khi lấn quyền triều đình thì gây nhiều tai họa, vua Minh Mạng đã cảnh báo trong bài dụ hiện còn ở Văn Miếu, Huế, trong đó có đoạn:
- Đời sau dần dần không noi phép cổ, để bọn điêu đang tham chính nắm quyền, không khác cho chúng nắm gươm đằng chuôi, như bọn thập thường thị đời Hán, bọn trung quan đời Đường, bọn tứ hung đời Minh, cho đến lũ Hoàng Công Phụ đời Lê ở nước An Nam; cái thế của chúng nổi lên như lửa, những điều họa hại theo nhau đổ đến. Nguyên do là bởi ông vua đương thời làm đầu têu, thấy chúng dễ sai bảo nên yêu thích, rồi hết sức tin cậy, rốt cuộc quyền thế của chúng đã thành, không thề đè nén được. Dẫm sương biết sẽ có tuyết, gương đã rõ ràng...
Đời sống hoạn quan[sửa | sửa mã nguồn]
Họ sống rất đầy đủ, sung sướng về mặt vật chất, nhưng lại thiếu thốn, đau khổ về mặt tinh thần. Người xưa vốn rất coi trọng nhiệm vụ truyền giống, phê phán, kết tội nặng những kẻ tuyệt chủng, bất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại (có ba điều bất hiếu, lớn nhất là không có con nối dõi tông đường), vì thế, họ bị người đời coi thường, khinh rẻ. Sống với mặc cảm ấy, nên họ luôn bị dằn vặt làm cho đau khổ, nhất là đối với những người bất đắc dĩ vướng vào cái nghiệp oan trái này. Đối với tổ tiên, cha mẹ, họ tự coi mình là tội nhân bất hiếu; đối với bản thân, họ không thoát khỏi cái cảnh trăm năm cô đơn, và đến khi nhắm mắt, sẽ trở thành loài ma lang thang, không nơi nương tựa. Vì vậy, họ níu vào chùa để nương nhờ hương khói mai sau và đã có những thời, thái giám trở thành một tầng lớp cách biệt.
Sau khi đã cắt bỏ bộ phận sinh dục, âm nang, âm hành của họ được gọi dưới cái tên bảo cụ sẽ được dùng những kỹ thuật riêng để bảo tồn và coi như một món đồ quý, giữ gìn rất cẩn thận. Trước hết bảo cụ được tẩm vôi bột để cho khỏi thối và hút hết những máu mủ còn trong đó để cho được khô ráo, sau đó dùng vải hay giấy bản lau sạch rồi mới đem ướp trong hương liệu để cho dầu thấm vào, đặt trong bao bằng lụa, cất trong hộp gỗ rồi hàn kín lại. Người ta chọn ngày lành tháng tốt cung kính đưa chiếc hộp đó đến từ đường họ người bị thiến, cung kính treo chiếc hộp đó trên xà nhà. Sau đó mỗi năm, họ lại rút cái hộp đó lên cao thêm một chút, ý chúc tụng cho người bị yêm hoạn phục vụ trong triều đình được thăng quan tiến chức.
Việc gìn giữ "bảo cụ" có hai lý do. Thứ nhất, mỗi khi được thăng thưởng thái giám phục vụ trong cung đình đều phải trình cho thượng quan xem của quý để chứng minh rằng quả thực mình đã được tĩnh thân (nghiệm bảo). Lý do thứ hai, là khi người đó chết đi, lúc tẩm liệm người ta sẽ hạ phần thân thể bị cắt ra còn đang treo trên xà nhà xuống may cho dính lại chỗ cũ, còn tờ tự nguyện yêm cát thư (đơn tình nguyện xin cắt bỏ bộ phận sinh dục) sẽ được đốt trước linh sàng để người chết được khôi phục nguyên trạng ngõ hầu dưới cửu tuyền còn mặt mũi mà nhìn lại cha mẹ tổ tiên và nếu có đầu thai thì kiếp sau cũng được toàn vẹn thân thể.
Chính thủ tục này cũng gây nên nhiều chuyện trớ trêu, hoặc đao tử tượng giữ bảo cụ làm của riêng để sau này bán lại hoặc cho thuê những ai muốn thăng quan nhưng lại không giữ được món đồ của mình vì bị thất lạc hay bị kẻ gian ăn cắp mất. Mỗi khi có biến loạn ở kinh thành, nhiều thái giám đã hoảng hốt chạy đi tìm cái bảo cụ của mình, có khi tranh cướp nhau để mong được chết toàn thây.
Mặc dù bị thiến vẫn có những hoạn quan vẫn hoang tưởng rằng họ có thể "mọc" lại được. Chính vì niềm tin đó, đời Thanh đã có luật lệ rằng tiểu thái giám nhập cung rồi sau ba năm sẽ phải qua một kỳ "tiểu tu", năm năm qua một kỳ "đại tu" để những thái giám chuyên môn xét lại xem ngọc hành có "trùng sinh" hay không. Theo sách Thần Viên Tạp Thức, thái giám thường thích ăn các loại thức ăn tráng dương và dùng những toa thuốc như Mẫu Cẩu Cảnh Tán, Thiên Khẩu Nhất Bôi Ẩm, Ngọc Cảnh Trùng Sinh Phương... để mong trở lại bình thường.
Về phần ngoại mạo, người đã bị yêm cát thay đổi rất nhiều, trở nên có nhiều nữ tính, không mọc râu, không lộ hầu, ngực nhô lên, mông nở, giọng nói the thé, hành động yểu điệu, da dẻ cũng nhẵn nhụi hơn trông chẳng khác gì đàn bà giả đàn ông. Vì hạ thể nở nang (đùi và chân to ra) nên thái giám thường đi chân chữ bát, bước ngắn mà nhanh. Thái giám cũng dễ trở nên phì nộn, mặc dầu da thịt thường nhão nhoẹt nhưng đến già lại teo đi nên những người có tuổi da dẻ lại nhăn nheo hơn bình thường khiến thái giám bốn mươi tuổi trông già như người già tám mươi.
Thái giám thường là đề tài để cho người ta diễu cợt, châm chọc lắm khi rất tàn nhẫn. Ở Bắc Kinh có một khu vực tên là "Thiên Kiều" là nơi có trình diễn những nghệ thuật dân gian, trong đó có một loại hí kịch gọi là "tướng thanh" bao gồm hai người, kẻ xướng người đáp trong đó thái giám thường bị lôi ra làm trò cười.
Người bị thiến ngoài những thay đổi thể chất, tinh thần cũng ảnh hưởng nặng nề và chính vì thế họ trở nên độc ác, nhỏ nhen, tàn nhẫn khác với người thường. Ngoài ra, thái giám vì bị khiếm khuyết các cơ ở hạ bộ nên thường hay bị són nước tiểu ra quần, thành thử nặng mùi nên cũng hay bị chế giễu. Trong một xã hội còn kém văn minh, những người bất hạnh vì cơ thể bị khuyết tật không được xã hội ưu đãi mà thường bị ngược đãi. Hiện tượng đó vẫn còn xảy ra ở một vài nơi trên thế giới...
Một số hoạn quan nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]
- Triệu Cao nhà Tần
- Tào Đằng cuối thời Đông Hán, hoạn quan duy nhất có tước hiệu hoàng đế (truy tôn)..
- Thập Thường thị thời Tam Quốc (Trương Nhượng, Kiển Thạc...)
- Ngụy Trung Hiền thời nhà Minh
- Lý Liên Anh thời Thanh
- Lý Thường Kiệt thời nhà Lý,
- Hoàng Ngũ Phúc đời vua Lê Hiển Tông.
- Nguyễn An, kiến trúc sư thời xưa, người Việt. Ông là tổng công trình sư và cùng với Sái Tín là kiến trúc sư trưởng xây dựng Tử Cấm Thành Bắc Kinh, Trung Quốc thời vua Minh Thành Tổ Chu Đệ (1403 - 1424).
- Tả quân Lê Văn Duyệt, khai quốc công thần triều Nguyễn, nguyên là một thái giám trong phủ chúa Nguyễn Phúc Ánh (thập niên 1780).
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Tạp chí Nghiên cứu và phát triển số 3 (51).2005 do Sở Khoa học và Công nghệ Thừa Thiên-Huế phát hành.
- Hoạn-Quan-Thị. Tác giả Bình Giang, Nhà nghiên cứu Hán Nôm, Việt Kiều tại Pháp.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Phim Mạt đại hoàng tôn của Hồng Kông: phim có một phần đề cập về cuộc đời một Thái giám trước và sau khi vị Hoàng đế cuối cùng của Trung Hoa bị phế bỏ.

markdown:
# Hoạn quan
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search) **Hoạn quan** ( [chữ Nho](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Nho): 宦官) hay **quan hoạn** là người [đàn ông](/wiki/%C4%90%C3%A0n_%C3%B4ng) do khiếm khuyết ở bộ phận sinh dục nên không thể có gia đình riêng, được đưa vào cung kín vua chúa để hầu hạ những việc cẩn mật.
Họ có thể là bẩm sinh có
[dương vật](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_v%E1%BA%ADt) nhưng không có [tinh hoàn](/wiki/H%E1%BB%87_sinh_d%E1%BB%A5c_nam#Tinh_hoàn), hoặc không có cả dương vật lẫn dịch hoàn, hoặc mất đi do việc hủy hoại hay làm tổn thương đến bộ phận sinh dục.
Có nhiều tên gọi để chỉ hoạn quan:
**thái giám** (太監), **công công** (公公), **tự nhân** (寺人), **yêm nhân** (閹人), **nội thị** (內侍), **thị nhân**, **yêm hoạn**, **hoạn giả**, **trung quan**, **nội quan**, **nội thân**, **nội giám**...
## Mục lục
[1 Hoạn quan Trung Quốc](#Hoạn_quan_Trung_Quốc) [2 Hoạn quan Việt Nam](#Hoạn_quan_Việt_Nam) [3 Hoạn quan Triều Tiên](#Hoạn_quan_Triều_Tiên) [4 Các quốc gia khác](#Các_quốc_gia_khác) [5 Nhiệm vụ và đời sống hoạn quan](#Nhiệm_vụ_và_đời_sống_hoạn_quan) [6 Một số hoạn quan nổi tiếng](#Một_số_hoạn_quan_nổi_tiếng) [7 Tham khảo](#Tham_khảo) [8 Xem thêm](#Xem_thêm) [9 Tham khảo](#Tham_khảo_2)
## Hoạn quan Trung Quốc[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=1)]
Trong lịch sử
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), hoạn quan đã có từ thời [Tây Chu](/wiki/Nh%C3%A0_Chu), đương thời gọi là **tử nhân**, hoặc **hạng nhân**, **yêm doãn**, **nội tiểu thần**. Được tuyển dụng để làm một số công việc cung đình: truyền lệnh của nhà vua đến các quan, canh gác hậu cung, quét dọn phòng ốc, liên lạc giữa nhà vua với các cung phi... Vào thời Tây Chu các nước Tề, Sở, Tần, đều có hoạn quan, và gọi bằng các tên như hình thần, ty cung. Thời [1] [Chiến Quốc](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_Qu%E1%BB%91c)nước Triệu có Hoạn giả lệnh coi về hoạn quan. Nước Tần có hoạn quan đảm nhận chức Xa phủ lệnh. Sau khi Tần thống nhất Trung nguyên, hoạn quan có người làm đến Thừa tướng, gọi là Trung thừa lệnh. Thời [Tây Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), các hoạn quan được gọi là **thường thị**có những hoạn quan đảm nhận các chức Hoàng môn lệnh, Dịch đình lệnh. Đến nhà Đường đổi là **trung quan**. [[2]](#cite_note-2)
Tại các triều
[nhà Tùy](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%B9y), [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) đặt ra cơ cấu Nội thị tỉnh do hoạn quan đảm nhiệm, trông coi các việc nội bộ ở trong cung đình. Hoạn quan ở hai triều Đường, Tống có người trực tiếp thống lãnh quân đội. Đến đời [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh), đặt ra Thập nhị giám, Tứ ty, Bát cục gọi là Nhị thập tứ nha môn, trông coi về việc phục dịch trong cung đình, mỗi cơ cấu có thái giám trông coi. Đến đời [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) có Tổng quản thái giám, người đứng đầu thái giám, trực thuộc Nội vụ phủ.
Hoạn quan vốn chỉ là quan trong nội đình, không có quyền can dự chính sự, nhưng là người hầu cận thường ngày gần nhất của hoàng đế, được hoàng đế tin dùng, nên có khả năng lộng quyền, nắm được đại quyền
[chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B), thậm chí có thể phế lập hoàng đế. Dưới các triều [Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), [Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) đều từng xảy ra những việc hoạn quan chuyên quyền làm bậy.
[Chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n), có hơn ba mươi từ ngữ dùng để chỉ hoạn quan, nên thường giải thích hoạn quan là thái giám. Nhưng kỳ thực, khái niệm về hai từ ngữ này có chỗ khác biệt. Mới đầu hoạn quan không nhất thiết phải là người bị thiến. Trong [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c) cổ xưa đã có hoạn quan. "Hoạn quan" chỉ là danh xưng chỉ chung những quan viên phục dịch, hầu hạ hoàng đế và gia tộc trong hoàng cung. Cho đến đầu đời [nhà Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), khi Lưu Tú quang phục lại Hán thất, mới ban lệnh hoạn quan tất yếu phải là người đàn ông bị thiến. Trước đó, thời Hán Võ Đế, năm 99 trước [Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn), khi Lý Lăng thua trận đầu hàng Hung Nô, [Tư Mã Thiên](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn) vì bênh vực Lý Lăng mà bị thiến và tuy là người bị thiến nhưng Tư Mã Thiên không phải là hoạn quan.
Từ ngữ "thái giám" xuất hiện sớm nhất vào đời Đường Cao Tông Lý Trị năm Long Sóc nhị niên, tức năm
[662](/wiki/662), khi đem thay đổi danh xưng "Điện trung tỉnh", cơ cấu chuyên lo việc xa giá, y phục trong hoàng cung thành "Trung ngự phủ", và cải "Giám thành trung ngự" thành "thái giám" và "thiếu giám".
Đến đầu đời
[nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) thiết lập "Nhị thập tứ nha môn", mỗi nha môn đặt ra một thái giám giữ ấn tín phục dịch hoàng đế cùng gia thuộc, và người được giữ chức thái giám tất yếu phải là hoạn quan. Từ đấy "thái giám" thành danh xưng chuyên chỉ hoạn quan. Đến giữa thời kỳ nhà Minh, quyền thế của thái giám được mở rộng thêm ra. Thái giám có quyền làm sứ giả, trông coi quân đội, coi xét quan lại, dân tình nên trở thành lộng quyền.
Đến đời
[nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh), xét thấy sự chuyên hoành và tệ hại của thái giám mới đặt ra chức "Tổng quản Thái giám" làm thủ lĩnh, lệ thuộc vào "Nội vụ phủ" và giới hạn tước vị đến "tứ phẩm" để nhằm làm giảm quyền lực của thái giám.
Theo các nhà nghiên cứu, nguồn gốc hoạn quan ở
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) có ba nguyên nhân chủ yếu sau đây:
- Hoạn quan là những tội phạm, tù binh hoặc phản nghịch bị cắt sinh thực khí.
- Hoạn quan là cống phẩm của địa phương tiến cống vào cung đình.
- Tự nguyện xin thiến làm hoạn quan để mưu cầu phú quý.
### Một số phương pháp yêm cát[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=2)]
Loại trừ những người đã khiếm khuyết khi sinh ra, một hoạn quan phải qua một "thủ thuật" hết sức đau đớn gọi là "yêm cát", "cung hình", "tàm thất", "hủ hình" hay "âm hình". Việc yêm cát như thế nào, sử sách ghi chép bất nhất. Theo
*Nam tinh thái giám khốc hình* thì ghi lại có 4 phương pháp để thiến con trai:
- Cắt toàn bộ âm kinh và dịch hoàn
- Chỉ cắt bỏ dịch hoàn
- Đè cho vỡ nát dịch hoàn
- Cắt bỏ ống dẫn tinh
Theo sách
*Mạt đại thái giám bí văn* còn liệt kê một phương pháp thiến nữa là "thằng hệ pháp", tức dùng dây cột chặt dịch hoàn của đứa bé, lâu dần thực khí mất công năng, bị chết đi. Hoặc cho đứa trẻ uống một thứ thuốc tê gọi là ma tuý dược, rồi dùng kim chích hoài vào dịch hoàn đứa trẻ khiến cho sinh thực khí không còn công năng nữa.
Carter Stent miêu tả về việc cát thể ở Trung Hoa cuối đời Mãn Thanh như sau:
*Trước khi cát thể, người có ý định trở thành thái giám được đặt nằm nghiêng trên một cái giường thấp và được hỏi lần cuối cùng có hối hận gì khi bị thiến hay không. Nếu người đó trả lời không thì một người sẽ giữ chặt bụng người đó, hai người khác banh hai chân ra giữ cho khỏi cục cựa. Băng vải được quấn chặt ở bụng dưới và hai đùi và bệnh nhân được cho uống một thang thuốc mê (ma phế thang), bộ phận sinh dục của y được chà xát bằng nước ngâm ớt. Cả dương vật lẫn dịch hoàn được cắt xoẹt bằng một nhát dao sát tận đáy, một nút bằng kim loại cắm ngay vào lỗ sinh thực khí và vết thương được băng chặt bằng giấy bản, bên ngoài quấn vải thật chặt.* *Người thái giám lập tức được những "đao tử tượng" dìu đi quanh phòng trong hai ba giờ liền trước khi được quyền nằm nghỉ. Người đó vừa đau đớn, vừa khát nước nhưng không được ăn uống và tiểu tiện trong ba ngày. Sau ba ngày, vải băng được cởi ra và cái nút được rút ra và nếu bệnh nhân có thể đi tiểu được ngay thì cuộc giải phẫu thành công và qua được thời kỳ nguy hiểm. Nếu người thái giám không tiểu tiện được có nghĩa là đường sinh thực khí đã bị thu hẹp hay bịt kín và chỉ còn đường chờ chết...*
Thế nhưng việc tĩnh thân để thành thái giám không phải chỉ trong việc cắt bỏ bộ phận sinh dục mà thôi. Có gia đình chuẩn bị việc cho con mình tương lai sẽ làm thái giám tử khi còn nhỏ. Một bà vú (bảo mẫu) thuê để đặc biệt chăm sóc cho đứa trẻ ngay từ khi còn nằm trong nôi. Bà vú này có một thủ thuật riêng, mỗi ngày ba lần nắn bóp dịch hoàn đứa trẻ khiến đứa bé đau đến khóc thét lên. Lực bóp cũng tăng thêm và cơ quan sinh dục của đứa bé dần dần bị hủy hoại. Khi lớn lên không những mất khả năng sinh dục mà
[dương vật](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_v%E1%BA%ADt) còn teo dần khiến đứa trẻ có nhiều nữ tính, không có yết hầu, hai vú nhô cao, mông nở, giọng nói lanh lảnh, dáng điệu ẻo lả và trở thành "ái nam, con gái"
Năm
[1996](/wiki/1996), [Tôn Diệu Đình](/w/index.php?title=T%C3%B4n_Di%E1%BB%87u_%C4%90%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) (孫耀庭 *Sun Yaoting*), vị hoạn quan cuối cùng của chế độ phong kiến Trung Hoa qua đời, đặt dấu chấm hết cho hiện tượng hoạn quan của Trung Quốc.
## Hoạn quan Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=3)]
Mặc dầu
[văn hóa Việt Nam](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_Vi%E1%BB%87t_Nam) và [văn hoá Trung Hoa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_Trung_Qu%E1%BB%91c) có rất nhiều tương đồng, tương cận nhưng tại [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) hầu như ít có những thái giám khuynh loát triều chính như ở Trung Hoa, trái lại có khá nhiều danh thần xuất thân từ hàng yêm hoạn.
Người hoạn quan thứ nhất nổi danh trong lịch sử Việt Nam là
[Lý Thường Kiệt](/wiki/L%C3%BD_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ki%E1%BB%87t) đời [nhà Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD) với chiến công "phá [Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) bình [Chiêm](/wiki/Chi%C3%AAm_Th%C3%A0nh)".
Người hoạn quan thứ hai cũng rất tiếng tăm là Việp Quận công
[Hoàng Ngũ Phúc](/wiki/Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_Ph%C3%BAc) làm quan dưới đời vua [Lê Hiển Tông](/wiki/L%C3%AA_Hi%E1%BB%83n_T%C3%B4ng), đã cùng [Phạm Đình Trọng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_%C4%90%C3%ACnh_Tr%E1%BB%8Dng) dẹp yên hai cuộc khởi nghĩa của [Nguyễn Hữu Cầu](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_H%E1%BB%AFu_C%E1%BA%A7u) và [Nguyễn Danh Phương](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Danh_Ph%C6%B0%C6%A1ng), khi về hưu được phong làm Quốc lão. Về sau ông đem đại quân đánh vào [Phú Xuân](/wiki/C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Hu%E1%BA%BF), bắt được [Trương Phúc Loan](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Ph%C3%BAc_Loan) rồi trấn thủ [Thuận Hóa](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_H%C3%B3a), chấm dứt một giai đoạn phân tranh Nam – Bắc kéo dài hơn 200 năm.
Người thứ ba là Tả quân
[Lê Văn Duyệt](/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Duy%E1%BB%87t) khai quốc công thần [triều Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n) mà nay mộ của ông tại Bà Chiểu, [Gia Định](/wiki/Gia_%C4%90%E1%BB%8Bnh) vẫn là một đền thờ được dân chúng chiêm bái gọi là Lăng Ông. Lê Văn Duyệt tuy cũng xuất thân hoạn quan nhưng ông bản chất là người [ái nam con gái](/w/index.php?title=%C3%81i_nam_con_g%C3%A1i&action=edit&redlink=1) chứ không phải tự thiến để thành quan thị như Việt Quốc công Lý Thường Kiệt hay Việp Quận công Hoàng Ngũ Phúc.
Ở
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), hoạn quan được ghi nhận là có từ thời [nhà Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD), đến triều Nguyễn, hoạn quan được chia làm năm trật:
- Quản vụ Thái giám và Điển sự Thái giám.
- Kiểm sự Thái giám và Phụng nghi Thái giám.
- Thừa vụ và Điển nô Thái giám.
- Cung sự và Hộ nô Thái giám.
- Cung phụng và Thừa biện Thái giám.
Việc kén chọn hoạn quan ưu tiên tuyển những trẻ em "ái nam con gái" do lệnh của triều đình. Người dân nào sinh con có khuyết tật đó được quan sở tại tới khám xét rồi làm sớ tâu lên. Cha mẹ đứa bé sẽ nuôi con đến lúc 13 tuổi, sau đó Bộ Lễ sẽ đưa vào cung tập sự hoạn quan. Làng nào có hoạn quan tiến cử được miễn binh lính, phu phen tạp dịch và cả sưu thuế. Nếu không có đủ số trẻ ái nam con gái, thanh niên nào tự nguyện thiến bộ phận sinh dục sẽ được tuyển chọn. Tuy nhiên, thái giám Việt Nam chỉ là một số nhỏ không được trọng vọng lại chỉ được làm những việc lặt vặt chưa thành hẳn một tầng lớp có ảnh hưởng như Trung Hoa. Theo chỉ dụ của vua
[Minh Mạng](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng), thái giám không được dự vào phẩm hàm hay quan chức triều đình và chỉ được hầu hạ trong cung mà thôi, cũng có thể nhà vua không muốn xảy ra việc hoạn quan chuyên quyền như Trung Hoa hay vì đố kỵ với Tả quân Lê Văn Duyệt trong vụ nổi loạn thành Phiên An. Tấm bia khắc là toàn văn bản dụ này nay vẫn còn trong Văn Miếu, [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF). Thái giám cũng có riêng một nghĩa trang trong khuôn viên [chùa Từ Hiếu](/wiki/Ch%C3%B9a_T%E1%BB%AB_Hi%E1%BA%BFu), cách Huế khoảng 1 km theo hướng tây nam và vì thế chùa này còn được gọi là chùa Thái Giám.
Trong một số thời kỳ, nước Việt phải đem cống sang Tàu một số người tài giỏi, sau đó bị trở thành hoạn quan. Theo
*Hoàng Minh thông ký*, một hoạn quan người Việt là [Nguyễn An](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_An) đã vẽ kiểu tu tạo [thành Bắc Kinh](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_B%E1%BA%AFc_Kinh&action=edit&redlink=1) bao gồm 9 cửa, 2 cung, 3 điện, 5 phủ, công đường, nha môn 6 bộ và các trường xưởng nhà trạm. Ông làm quan trải năm đời vua [triều Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) là: [Thành Tổ](/wiki/Minh_Th%C3%A0nh_T%E1%BB%95), [Nhân Tông](/wiki/Minh_Nh%C3%A2n_T%C3%B4ng), [Tuyên Tông](/wiki/Minh_Tuy%C3%AAn_T%C3%B4ng), [Anh Tông](/wiki/Minh_Anh_T%C3%B4ng), và [Cảnh Tông](/w/index.php?title=Minh_C%E1%BA%A3nh_T%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), tính tình liêm khiết rất đáng kính trọng.
### Thái giám dưới thời Lê - Trịnh[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=4)]
Thời
[Lê Dụ Tông](/wiki/L%C3%AA_D%E1%BB%A5_T%C3%B4ng), niên hiệu [Bảo Thái](/wiki/L%C3%AA_D%E1%BB%A5_T%C3%B4ng) (1720 - 1729), trong hàng quan lại, ngoài Văn ban và Võ ban, [chúa Trịnh](/wiki/Ch%C3%BAa_Tr%E1%BB%8Bnh) còn đặt ra một ban thứ ba là Giám ban với các chức: [[3]](#cite_note-3)
- Tổng thái giám (hàm Chánh tam phẩm)
- Đô thái giám (Tòng tam phẩm)
- Thái giám (Chánh tứ phẩm)
- Thiếu thái giám (Tòng tứ phẩm)
- Đồng trị giám sự (Chánh ngũ phẩm)
- Tả hữu thiếu giám (Tòng ngũ phẩm)...
Trong thời kỳ này, hoạn quan được trực tiếp tham gia chính sự, viên chức đứng đầu Giám ban chỉ kém vế hơn
[Thượng thư](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_th%C6%B0) (Tòng nhị phẩm) một bậc, còn chức danh Thiếu giám (Tòng ngũ phẩm), một loại quan nhỏ trong Giám ban còn to hơn cả quan [Tri phủ](/wiki/Tri_ph%E1%BB%A7) tại địa phương (Tòng lục phẩm) đến hai bật.
Theo
[ký sự](/w/index.php?title=K%C3%BD_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1) của R.P Koffler, một [người Pháp](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%C3%A1p) đã đến [Đại Việtth](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t)ời kỳ này, có ba viên quan đứng đầu Giám ban giữ những nhiệm vụ hết sức quan trọng: một người quản lý [ngân khố](/wiki/Ch%C3%A2u_b%C3%A1u) triều đình, thu thuế, thanh toán mọi chi tiêu trong cung đình; còn hai người kia phụ trách việc [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i) với người nước ngoài và chỉ có họ mới được phép bán [vàng](/wiki/V%C3%A0ng), [sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt), [ngà voi](/wiki/Ng%C3%A0_voi)... cho [thương nhân](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_gia) [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). Điều này chứng tỏ các [chúa Trịnh](/wiki/Ch%C3%BAa_Tr%E1%BB%8Bnh) luôn có ý dùng Giám quan làm một lực lượng hậu thuẫn riêng cho mình. Hậu quả của tình trạng đó là sự lộng quyền của nhiều hoạn quan trong triều, điển hình là trường hợp [Hoàng Công Phụ](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_C%C3%B4ng_Ph%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1), một hoạn quan được phong đến tước Hiệp [quận công](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%C3%B4ng), đã thao túng việc triều chính, lấn át cả chúa [Trịnh Giang](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Giang) khiến một số quan lại ở phủ liêu phải đứng lên truất Trịnh Giang lập em là [Trịnh Doanh](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Doanh) lên thay và triệt hạ phe cánh Hoàng Công Phụ. Cũng từ đó Giám ban bị bãi bỏ hẳn. [[4]](#cite_note-4)
### Thái giám dưới thời Nguyễn[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=5)]
Dưới thời
[Gia Long](/wiki/Gia_Long), vị vua này không có những sửa đổi nào đáng kể trong quy chế hoạn quan. Phải đợi đến ngày 1.2 năm Minh Mạng thứ 17 (17.3.1836), nhà vua mới ban hành một chỉ dụ quan trọng nhằm hạn chế quyền hạn của hàng hoạn quan trong triều đình. Theo chỉ dụ này, hoạn quan phải trở lại với những công việc cố hữu là phục dịch trong cung. Họ không còn được xếp trong ngạch chung của các quan lại mà xếp riêng làm 5 hạng:
[5]
- Hạng nhất (Thủ đẳng) gồm Quảng vụ và Điểm sự thái giám.
- Hạng nhì (Thứ đẳng) gồm Kiểm sự và Phụng nghi thái giám.
- Hạng ba (Trung đẳng) gồm Thừa vụ và Điển thắng thái giám.
- Hạng tư (Ái đẳng) gồm Cung sự và Hộ thắng thái giám.
- Hạng năm (Hạ đẳng) gồm Cung phụng và Thừa biện thái giám.
Chỉ dụ được ban ra không đầy nữa năm sau khi dẹp xong vụ khởi loạn của
[Lê Văn Khôi](/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Kh%C3%B4i) cùng binh lính ở [Gia Định](/wiki/Gia_%C4%90%E1%BB%8Bnh) thành và truy xét tội của Tả quân [Lê Văn Duyệt](/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Duy%E1%BB%87t), nguyên là một thái giám trong phủ chúa [Nguyễn Phúc Ánh](/wiki/Gia_Long) (thập niên 1780). Điều này cho thấy vua Minh Mạng đã để những ấn tượng về biến cố Gia Định thành chi phối quyết định của mình. Để chỉ dụ được phỉ biến rộng rãi, nhà vua cho khắc vào một bia đá đặt ngay trước Quốc Tử Giám để các giám sinh xem và truyền đạt lại đời sau. Đến cuối thập niên 1910, người ta vẫn còn thấy tấm bia này. Các đời [Đồng Khánh](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Kh%C3%A1nh) (1887), [Thành Thái](/wiki/Th%C3%A0nh_Th%C3%A1i) (1895), có những thay đổi nhỏ trong quy chế thái giám, chủ yếu là về lương bổng hàng năm. Riêng đời Thành Thái (1889 - 1907) trong cung có 15 thái giám: 5 người phụ coi lăng tẩm của tiên đế, 2 người phục dịch [Hoàng thái hậu](/wiki/Ho%C3%A0ng_th%C3%A1i_h%E1%BA%ADu), còn 2 giúp các việc trong cung cấm. Đến thời [Duy Tân](/wiki/Duy_T%C3%A2n) (1914), triều đình tuy không quyết định bãi bỏ hẳn lớp hoạn quan, những vẫn giữ lại những người đương chức và từ đó về sau không tuyển mới nữa. [[6]](#cite_note-6)
## Hoạn quan Triều Tiên[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=6)]
## Các quốc gia khác[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=7)] [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) là nước đã định chế hóa vai trò của thái giám nhưng tập tục này đã hiện diện trong nhiều quốc gia, nhiều bộ lạc và xã hội có tục [đa thê](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%91a_th%C3%AA&action=edit&redlink=1). Người ta thường sử dụng những người bị yêm hoạn làm kẻ hầu người hạ, canh giữ các [tì thiếp](/w/index.php?title=T%C3%AC_thi%E1%BA%BFp&action=edit&redlink=1) của vua chúa hay phú gia. Ngày nay, việc giải phẫu cắt bỏ sinh thực khí của mình vì bệnh tật, vì tôn giáo hay vì một quan điểm tính dục nào đó vẫn còn công khai hay lén lút tại một vài nơi trên thế giới.
Theo truyền thuyết, việc cắt bỏ bộ phận sinh dục phái nam đã có rất lâu như một nỗ lực mà người đàn ông muốn trở thành nữ nhân để mong có được khả năng truyền chủng như phụ nữ (
*womanlike fertility*). Tại [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng) và một số quốc gia [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) có tục cắt [da qui đầu](/w/index.php?title=Da_qui_%C4%91%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) vào tuổi dậy thì để đánh dấu sự thành niên của con trai cũng là nhằm bắt chước việc [hành kinh](/wiki/Kinh_nguy%E1%BB%87t) của đàn bà và mảnh da đó dùng như một tế phẩm để dâng lên thượng đế ( *offerings to Yahweh*). Người Trung Đông còn quan niệm rằng nếu giữ mình trong sạch thì sẽ dễ được lên thiên đàng và chính vì thế nhiều nam nhân đã tự nguyện được thiến để thành yêm hoạn ngõ hầu được sống đời đời sau khi chết.
Dưới thời
[Đế quốc La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3), những thanh niên khỏe mạnh được tuyển chọn để đem thiến đi làm hoạn quan. Ví dụ Bagoas là hoạn thần được [Alexander Đại đế](/wiki/Alexandros_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF) sủng ái, còn vua [Nero](/wiki/Nero) thì có hoạn quan tên là [Sporus](/w/index.php?title=Sporus&action=edit&redlink=1).
Người
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) chia người yêm hoạn ra thành ba loại: loại bẩm sinh lúc đẻ ra có dương vật nhưng không có dịch hoàn, loại không có cả dương vật lẫn dịch hoàn và loại trở thành yêm hoạn sau khi giải phẫu. Ở Ấn Độ trước đây có những người đi rong từ vùng này sang vùng khác thiến người khác để kiếm ăn ( *traveling eunuch-makers*). Phương pháp của họ rất giản dị là buộc chặt bộ phận sinh dục bằng một mảnh băng ( *ligature*) rồi cắt xoẹt đi bằng một con dao thật sắc.
Trong thời
[Trung cổ](/wiki/Trung_C%E1%BB%95), một số quốc gia thuộc [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) cũng có tục lệ thiến những kẻ bị kết án đa dâm ( *excessive cupidity*) và nhiều giáo sĩ muốn giữ mình trong sạch cũng tự cắt bỏ bộ phận sinh dục để khỏi vướng mắc vào đường tình ái. Những người này được gọi dưới cái tên *hesychasti* có nghĩa là "kẻ mãi mãi trong sạch".
Nước
[Ý](/wiki/%C3%9D) có thời điểm có đến 4000 người yêm hoạn, nhiều nhất là các tu sĩ [Thiên Chúa giáo](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_gi%C3%A1o) và chính [Giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) Clement 14 đã phải ra lệnh cấm thi hành hủ tục này. Còn tại [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), những người nào tự hủy mình sẽ bị trừng phạt theo hình luật.
Ở
[Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp) và [Ba Tư](/wiki/Iran), những ai phạm tội [hiếp dâm](/wiki/Hi%E1%BA%BFp_d%C3%A2m) cũng bị thiến để trừng trị.
Tại một số di tích ở Ai Cập, người ta đã phát hiện được những hình ảnh về những người nô lệ bị hoạn nhằm phục vụ cho những phu nhân của các gia đình giàu có. Những dấu tích đó cho thấy hoạn quan đã từng tồn tại ở Ai Cập cách đây khoảng 4.000 năm. Theo hình luật của Vương quốc Assyrie – khu vực
[Lưỡng Hà](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_H%C3%A0) ( [1450](/w/index.php?title=1450_TCN&action=edit&redlink=1)– [1250 TCN](/w/index.php?title=1250_TCN&action=edit&redlink=1)), nếu người chồng bắt được vợ mình đang ngoại tình với kẻ khác, anh ta có thể trừng phạt kẻ tình địch bằng cách thiến, biến thành hoạn quan.
Một số quốc gia khác thì có tập tục thiến những ca sinh có giọng cao (
*tenor*) trong những ca đoàn tôn giáo để giữ cho những người này khỏi vỡ tiếng khi dậy thì. Những ca sinh đó gọi là *castrati* được tĩnh thân từ khi còn nhỏ vì người ta tin rằng giọng trong trẻo của họ sẽ khiến cho [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa) vừa lòng hơn những ca sinh phcon gái, và vì thế trong thời Trung cổ phụ nữ không được gia nhập các ca đoàn này.
Tại
[Nga](/wiki/Nga), giáo phái tên là [Bồ Câu Trắng](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_C%C3%A2u_Tr%E1%BA%AFng&action=edit&redlink=1) ( *White Dove*), hay còn gọi là giáo phái Skoptzy do Ssaliwanow sáng lập vào [thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18), đã khuyến khích giáo đồ tự nguyện cắt bỏ bộ phận sinh dục, coi đó như là một hành vi dâng hiến cho Thiên Chúa. Phương pháp này áp dụng cho cả nam lẫn nữ tín đồ. Nam nhân có thể bị cắt cả sinh thực khí lẫn dịch hoàn hay chỉ một trong hai, còn đàn bà thì cắt bỏ [tử cung](/wiki/T%E1%BB%AD_cung), [ngoại âm thần](/w/index.php?title=Ngo%E1%BA%A1i_%C3%A2m_th%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1), [nhũ hoa](/wiki/Nh%C5%A9_hoa) tùy theo mức độ trong sạch mà họ muốn. Những người cắt bỏ hoàn toàn bộ phận sinh dục được mang nhãn hiệu "người mang dấu ấn của Vương triều" ( *Bearer of the Imperial Seal*)...
## Nhiệm vụ và đời sống hoạn quan[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=8)]
### Nhiệm vụ[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=9)]
Dưới các triều đại phong kiến
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) cũng như [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), [triều đình](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%91%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) có hệ thống quan lại để tham gia làm việc nước, chia làm hai ban văn - võ, từ lớn đến nhỏ gồm cửu phẩm, mỗi phẩm lại phân biệt chánh và tòng, cuối cùng là hạng vị nhập lưu (chưa được liệt vào hạng nào cả). Ngoài ra, trong cấm cung, hoàng gia đông đúc cũng cần người phục vụ công việc hàng ngày và chầu hầu từ nhà vua đến tam cung lục viện. Họ phần lớn thuộc *phái yếu* gọi là nữ quan, có nhan sắc, được tuyển chọn hàng năm trong dân gian, ai may mắn được lọt vào *mắt xanh* của nhà vua, được sủng ái và sinh hạ hoàng nam, hoàng nữ thì được cất nhắc dần lên địa vị lục tần, tam phi còn lại đều thuộc hạng thị tỳ và làm việc ở các cơ sở nội đình như nhà kho (cung nô), nhà bếp (cung trù), hay quét tước, coi sóc các cung điện...
Trong cấm thành còn có bao nhiêu công việc mà
*phái yếu* không làm nổi, phải cậy đến *phái mạnh*. Nhưng một kẻ *phái mạnh* chính tông mà ở giữa đám *phái yếu* xinh như hoa, đẹp như mộng thì quá nguy hiểm. Để tránh những sự cố *đáng tiếc* xảy ra, nhà vua phải cần đến những người đàn ông không còn là *đàn ông* nữa. Đó là hoạn quan. Tuy nhiên, mặc dù hoạn quan bị mất khả năng sinh dục, họ vẫn có những thèm khát và đòi hỏi, nhất là những người bị thiến sau khi đã đến tuổi trưởng thành. Trong nhiều trường hợp, chính họ là nạn nhân của những cung phi bị dồn nén, nhất là những thái giám còn nhỏ tuổi. Trong một vài triều đại, họ còn được phép ngủ chung với đàn bà trong cung để cho các phi tần có chút khí dương ngõ hầu ít bệnh tật. Đối với những hoạn quan chỉ bị cắt dịch hoàn rất có thể họ vẫn cương cứng được và chính vì thế nhiều lời đồn đãi rằng họ vẫn có thể phục vụ cung nhân...
Những tiểu thái giám xinh đẹp chừng mười mấy tuổi được tĩnh thân để tiến cung gọi là "đồng giám" hay "hài giám" thường được
[hoàng hậu](/wiki/Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu), [quý phi](/wiki/Qu%C3%BD_phi), quý nhân yêu thích. Những đứa trẻ này vì đã tĩnh thân từ khi còn rất nhỏ nên được coi là rất trong sạch chưa vương vấn một ý niệm tính dục nào và thường được cung nhân, phi tần nuôi như như người ta nuôi một con vật yêu thích. Chúng cũng được tự do hơn nghĩa là được vào phục vụ các cung nhân trong khuê phòng hay trong buồng tắm ở những khung cảnh kín đáo nhất. Tuy nhiên khi đã lớn, họ vẫn bị thay thế bằng những thái giám nhỏ tuổi hơn và được điều động ra làm công việc ở bên ngoài khu vực phụ nữ sinh sống.
Nhiệm vụ của hoạn quan là làm đủ thứ việc trong nội cung, như trà nước, xe kiệu, chợ búa, hầu hạ hoàng đế, thái hậu, phi tần, truyền mệnh lệnh vua, liên lạc thông tin và canh phòng, bảo vệ an ninh các cung điện. Thái giám hầu cận bên vua bao giờ cũng được tuyển chọn rất kỹ, còn lại là cung dám làm các việc vặt như quét tước nhà cửa, chăm sóc cây cối, cất giữ hóa phẩm... Như vậy, thái giám là một hệ thống nội quan chỉ phục vụ công việc hàng ngày trong cấm cung, không liên quan gì đến triều đình.
Thế nhưng trong lịch sử, không ít trường hợp
*ngoại lệ* xảy ra, có những người tài năng, nhờ được vua yêu mà lập nên sự nghiệp lẫy lừng, lưu danh muôn thuở; trái lại, cũng có những người dựa thế vua mà khuynh loát cả triều đình, tạo nên cái thế rối loạn, suy sụp. Hoạn quan mỗi khi lấn quyền triều đình thì gây nhiều tai họa, vua [Minh Mạng](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng) đã cảnh báo trong bài dụ hiện còn ở Văn Miếu, [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF), trong đó có đoạn:
*Đời sau dần dần không noi phép cổ, để bọn điêu đang tham chính nắm quyền, không khác cho chúng nắm gươm đằng chuôi, như bọn thập thường thị đời*... [Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), bọn trung quan đời [Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), bọn tứ hung đời [Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh), cho đến lũ Hoàng Công Phụ đời [Lê](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%AA_s%C6%A1)ở nước [An Nam](/wiki/An_Nam); cái thế của chúng nổi lên như lửa, những điều họa hại theo nhau đổ đến. Nguyên do là bởi ông vua đương thời làm đầu têu, thấy chúng dễ sai bảo nên yêu thích, rồi hết sức tin cậy, rốt cuộc quyền thế của chúng đã thành, không thề đè nén được. Dẫm sương biết sẽ có tuyết, gương đã rõ ràng
### Đời sống hoạn quan[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=10)]
Họ sống rất đầy đủ, sung sướng về mặt vật chất, nhưng lại thiếu thốn, đau khổ về mặt tinh thần. Người xưa vốn rất coi trọng nhiệm vụ
*truyền giống*, phê phán, kết tội nặng những kẻ *tuyệt chủng*, *bất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại* (có ba điều bất hiếu, lớn nhất là không có con nối dõi tông đường), vì thế, họ bị người đời coi thường, khinh rẻ. Sống với mặc cảm ấy, nên họ luôn bị dằn vặt làm cho đau khổ, nhất là đối với những người bất đắc dĩ vướng vào cái nghiệp oan trái này. Đối với tổ tiên, cha mẹ, họ tự coi mình là *tội nhân* bất hiếu; đối với bản thân, họ không thoát khỏi cái cảnh *trăm năm cô đơn*, và đến khi nhắm mắt, sẽ trở thành loài ma lang thang, không nơi nương tựa. Vì vậy, họ níu vào [chùa](/wiki/Ch%C3%B9a) để nương nhờ hương khói mai sau và đã có những thời, thái giám trở thành một tầng lớp cách biệt.
Sau khi đã cắt bỏ bộ phận sinh dục, âm nang, âm hành của họ được gọi dưới cái tên
*bảo cụ* sẽ được dùng những kỹ thuật riêng để bảo tồn và coi như một món đồ quý, giữ gìn rất cẩn thận. Trước hết bảo cụ được tẩm vôi bột để cho khỏi thối và hút hết những máu mủ còn trong đó để cho được khô ráo, sau đó dùng vải hay giấy bản lau sạch rồi mới đem ướp trong hương liệu để cho dầu thấm vào, đặt trong bao bằng lụa, cất trong hộp gỗ rồi hàn kín lại. Người ta chọn ngày lành tháng tốt cung kính đưa chiếc hộp đó đến từ đường họ người bị thiến, cung kính treo chiếc hộp đó trên xà nhà. Sau đó mỗi năm, họ lại rút cái hộp đó lên cao thêm một chút, ý chúc tụng cho người bị yêm hoạn phục vụ trong triều đình được thăng quan tiến chức.
Việc gìn giữ "bảo cụ" có hai lý do. Thứ nhất, mỗi khi được thăng thưởng thái giám phục vụ trong cung đình đều phải trình cho thượng quan xem của quý để chứng minh rằng quả thực mình đã được tĩnh thân (nghiệm bảo). Lý do thứ hai, là khi người đó chết đi, lúc tẩm liệm người ta sẽ hạ phần thân thể bị cắt ra còn đang treo trên xà nhà xuống may cho dính lại chỗ cũ, còn tờ
*tự nguyện yêm cát thư* (đơn tình nguyện xin cắt bỏ bộ phận sinh dục) sẽ được đốt trước linh sàng để người chết được khôi phục nguyên trạng ngõ hầu dưới cửu tuyền còn mặt mũi mà nhìn lại cha mẹ tổ tiên và nếu có đầu thai thì kiếp sau cũng được toàn vẹn thân thể.
Chính thủ tục này cũng gây nên nhiều chuyện trớ trêu, hoặc đao tử tượng giữ
*bảo cụ* làm của riêng để sau này bán lại hoặc cho thuê những ai muốn thăng quan nhưng lại không giữ được món đồ của mình vì bị thất lạc hay bị kẻ gian ăn cắp mất. Mỗi khi có biến loạn ở kinh thành, nhiều thái giám đã hoảng hốt chạy đi tìm cái bảo cụ của mình, có khi tranh cướp nhau để mong được chết toàn thây.
Mặc dù bị thiến vẫn có những hoạn quan vẫn hoang tưởng rằng họ có thể "mọc" lại được. Chính vì niềm tin đó, đời Thanh đã có luật lệ rằng tiểu thái giám nhập cung rồi sau ba năm sẽ phải qua một kỳ "tiểu tu", năm năm qua một kỳ "đại tu" để những thái giám chuyên môn xét lại xem ngọc hành có "trùng sinh" hay không. Theo sách
*Thần Viên Tạp Thức*, thái giám thường thích ăn các loại thức ăn tráng dương và dùng những toa thuốc như *Mẫu Cẩu Cảnh Tán, Thiên Khẩu Nhất Bôi Ẩm, Ngọc Cảnh Trùng Sinh Phương...* để mong trở lại bình thường.
Về phần ngoại mạo, người đã bị yêm cát thay đổi rất nhiều, trở nên có nhiều nữ tính, không mọc râu, không lộ hầu, ngực nhô lên, mông nở, giọng nói the thé, hành động yểu điệu, da dẻ cũng nhẵn nhụi hơn trông chẳng khác gì đàn bà giả đàn ông. Vì hạ thể nở nang (đùi và chân to ra) nên thái giám thường đi chân chữ bát, bước ngắn mà nhanh. Thái giám cũng dễ trở nên phì nộn, mặc dầu da thịt thường nhão nhoẹt nhưng đến già lại teo đi nên những người có tuổi da dẻ lại nhăn nheo hơn bình thường khiến thái giám bốn mươi tuổi trông già như người già tám mươi.
Thái giám thường là đề tài để cho người ta diễu cợt, châm chọc lắm khi rất tàn nhẫn. Ở
[Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh) có một khu vực tên là "Thiên Kiều" là nơi có trình diễn những nghệ thuật dân gian, trong đó có một loại hí kịch gọi là "tướng thanh" bao gồm hai người, kẻ xướng người đáp trong đó thái giám thường bị lôi ra làm trò cười.
Người bị thiến ngoài những thay đổi thể chất, tinh thần cũng ảnh hưởng nặng nề và chính vì thế họ trở nên độc ác, nhỏ nhen, tàn nhẫn khác với người thường. Ngoài ra, thái giám vì bị khiếm khuyết các cơ ở hạ bộ nên thường hay bị són nước tiểu ra quần, thành thử nặng mùi nên cũng hay bị chế giễu. Trong một xã hội còn kém văn minh, những người bất hạnh vì cơ thể bị khuyết tật không được xã hội ưu đãi mà thường bị ngược đãi. Hiện tượng đó vẫn còn xảy ra ở một vài nơi trên
[thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)...
## Một số hoạn quan nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=11)] [Triệu Cao](/wiki/Tri%E1%BB%87u_Cao)nhà Tần [Tào Đằng](/wiki/T%C3%A0o_%C4%90%E1%BA%B1ng)cuối thời Đông Hán, hoạn quan duy nhất có tước hiệu hoàng đế (truy tôn).. [Thập Thường thị](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1)thời [Tam Quốc](/wiki/Tam_Qu%E1%BB%91c)( [Trương Nhượng](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Nh%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Kiển Thạc](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83n_Th%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1)...) [Ngụy Trung Hiền](/wiki/Ng%E1%BB%A5y_Trung_Hi%E1%BB%81n)thời nhà Minh [Lý Liên Anh](/wiki/L%C3%BD_Li%C3%AAn_Anh)thời Thanh [Lý Thường Kiệt](/wiki/L%C3%BD_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ki%E1%BB%87t)thời nhà Lý, [Hoàng Ngũ Phúc](/wiki/Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_Ph%C3%BAc)đời vua [Lê Hiển Tông](/wiki/L%C3%AA_Hi%E1%BB%83n_T%C3%B4ng). [Nguyễn An](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_An), kiến trúc sư thời xưa, người Việt. Ông là tổng công trình sư và cùng với Sái Tín là kiến trúc sư trưởng xây dựng Tử Cấm Thành Bắc Kinh, Trung Quốc thời vua Minh Thành Tổ Chu Đệ (1403 - 1424).
- Tả quân
[Lê Văn Duyệt](/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Duy%E1%BB%87t), khai quốc công thần [triều Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n), nguyên là một thái giám trong phủ chúa [Nguyễn Phúc Ánh](/wiki/Gia_Long)(thập niên 1780).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=12)]
- Tạp chí Nghiên cứu và phát triển số 3 (51).2005 do Sở Khoa học và Công nghệ
[Thừa Thiên-Huế](/wiki/Th%E1%BB%ABa_Thi%C3%AAn_-_Hu%E1%BA%BF)phát hành.
- Hoạn-Quan-Thị. Tác giả Bình Giang, Nhà nghiên cứu Hán Nôm, Việt Kiều tại Pháp.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%E1%BA%A1n_quan&action=edit§ion=13)]
- Phim
[Mạt đại hoàng tôn](/wiki/M%E1%BA%A1t_%C4%91%E1%BA%A1i_ho%C3%A0ng_t%C3%B4n)của [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng): phim có một phần đề cập về cuộc đời một Thái giám trước và sau khi vị Hoàng đế cuối cùng của Trung Hoa bị phế bỏ.

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

X-Content-Type-Options: nosniff

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Content-language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1075 pass, cp2019 hit/1, cp2004 miss

X-Cache-Status: hit-local

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắc lại lập trường Biển Đông với Trung Quốc / Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hội kiến Chủ tịch Trung Quốc
Người dân Hưng Yên vào mùa thu hoạch nhãn
Sản lượng vụ nhãn năm nay của Hưng Yên ước đạt 41.000 tấn quả, tăng trên 10.000 tấn so với năm 2017.
Hành trình 1.015 bước chân tới ngôi đền đẹp bậc nhất Nhật
Khi biết phải leo lên cao cả nghìn bước để đến đền Yamadera, phản ứng ngay lúc đó của Karla Cripps là sự tuyệt vọng.
Điểm vui chơi đi về trong ngày từ Sài Gòn vào ngày 2/9
Bạn có thể thử các trò cảm giác mạnh, thư giãn trong khu vườn xanh mát hay thưởng thức món ngon dân dã.

markdown:
[Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắc lại lập trường Biển Đông với Trung Quốc](https://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/thu-tuong-nguyen-xuan-phuc-nhac-lai-lap-truong-bien-dong-voi-trung-quoc-3467103.html) / [Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hội kiến Chủ tịch Trung Quốc](https://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/thu-tuong-nguyen-xuan-phuc-hoi-kien-chu-tich-trung-quoc-3467716.html) [Người dân Hưng Yên vào mùa thu hoạch nhãn](https://vnexpress.net/photo/thoi-su/nguoi-dan-hung-yen-vao-mua-thu-hoach-nhan-3791534.html)
Sản lượng vụ nhãn năm nay của Hưng Yên ước đạt 41.000 tấn quả, tăng trên 10.000 tấn so với năm 2017.
[Hành trình 1.015 bước chân tới ngôi đền đẹp bậc nhất Nhật](https://dulich.vnexpress.net/tin-tuc/dau-chan/hanh-trinh-1-015-buoc-chan-toi-ngoi-den-dep-bac-nhat-nhat-3791224.html)
Khi biết phải leo lên cao cả nghìn bước để đến đền Yamadera, phản ứng ngay lúc đó của Karla Cripps là sự tuyệt vọng.
[Điểm vui chơi đi về trong ngày từ Sài Gòn vào ngày 2/9](https://dulich.vnexpress.net/photo/hanh-trinh/diem-vui-choi-di-ve-trong-ngay-tu-sai-gon-vao-ngay-29-3788433.html)
Bạn có thể thử các trò cảm giác mạnh, thư giãn trong khu vườn xanh mát hay thưởng thức món ngon dân dã.

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Set-Cookie: device_env_real=4; expires=Tue, 21-Aug-2018 13:30:08 GMT; path=/; domain=vnexpress.net

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Cache-Control: max-age=0, no-cache


text: Tăng tín dụng lên 21%, cần kiểm soát chặt phân bổ nguồn vốn VOV.VN - Chuyên gia cho rằng, khi tăng tín dụng lên 21% cần phải có biện pháp kiểm soát chặt, đảm bảo nguồn vốn đi đúng hướng vào sản xuất, kinh doanh...

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=mdIlo_a7gCc_Rj-U3eBUjn1w5HMD3ftUT0geLaVdBvkXCqDFDFeKhc3nVQnqF2uLBUEpKhL4WbIP2eZLYg1q6vl84V48-UmDLwxsKFUYZ7q3QCACUkU0rFWctMqfwj85VucebZDRgHB2AnQQogYS_w2; domain=vov.vn; expires=Tue, 23-Oct-2018 00:34:06 GMT; path=/; HttpOnly

X-Cache: MISS from xCache19


text:
Biết đến Waka là một điều hạnh phúc hơn cả có người yêu.
Nhờ Waka, tôi tìm được ánh sáng để thay đổi cuộc đời mình, tôi đã trưởng thành và mạnh mẽ hơn.
Waka là một app đọc sách không thể tuyệt vời hơn, góp phần phát triển văn hóa đọc và dân trí Việt.
Tại Việt Nam, Waka là một trong những nền tảng xuất bản điện tử tiên phong mang đến phong cách đọc sách mới: đọc ebooks trên các thiết bị điện tử.


text:
Olympic Anh: Dưới hơi thở lão tướng
Qua 2 trận đấu đầu tiên của O.Anh tại Olympic 2012 có thể thấy dấu ấn rõ nét mà các lão tướng mang lại cho đội bóng của Stuart Pearce.
Trong đội hình O.Anh tham dự Thế vận hội năm nay có thêm 3 cầu thủ trên 23 tuổi được tăng cường là Ryan Giggs, Craig Bellamy và Micah Richards, trong đó bộ đôi người xứ Wales là Giggs và Bellamy lần lượt là 38 và 33 tuổi. Dù tuổi tác đã cao nhưng với kinh nghiệm và sự dày dạn trong bản lĩnh thi đấu của bộ đôi này đã giúp ích rất nhiều cho O.Anh.
Đã có rất nhiều ý kiến phản đối, thậm chí chỉ trích quyết định không triệu tập David Beckham của Stuart Pearce, mà thay vào đó ông đặt niềm tin vào Giggs và Bellamy. Dù vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng nhưng cho đến lúc này Pearce đã phần nào cho thấy được sự đúng đắn của mình.
Bellamy mang lại sự sắc sảo cho hàng công O.Anh
Craig Bellamy và Giggs, bằng cách này hay cách khác, gián tiếp hay trực tiếp, cũng đều đã góp công lớn cho O.Anh ở 2 trận đấu đã qua. Ở trận đầu tiên gặp Senegal, Bellamy chính là người duy nhất mang về bàn thắng cho đội chủ nhà, sau một pha đá phạt treo bóng vào trong của Ryan Giggs. Đến trận thứ 2, lại là bộ đôi lão tướng phối hợp với nhau để tạo nên bàn thắng đầu tiên trong trận đấu. Lần này đến lượt Bellamy đóng vai trò kiến tạo để Giggs thoát xuống đánh đầu chuẩn xác mở tỷ số.
Tiền đạo Bellamy cũng là người góp công lớn với pha căng ngang dọn cỗ để người đồng đội trẻ Scott Sinclair ghi bàn nâng tỷ số lên 2-1. Đó là những đóng góp hết sức cụ thể mà hai lão công thần này đã mang lại cho đội quân của Stuart Pearce. Không chỉ đóng góp trực tiếp bằng những bàn thắng hay những đường kiến tạo, Bellamy và Giggs còn đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong sơ đồ chiến thuật 4-3-3 mà Pearce xây dựng cho đội tuyển.
Ở khu vực giữa sân, Giggs đang chơi rất hay và đảm nhiệm tốt vai trò kết nối giữa các tuyến. Sự dẻo dai và tinh tế trong các đường chuyền vẫn được Giggs duy trì và nó cho phép anh chơi bóng một cách thoải mái, nhẹ nhàng nhất, phù hợp với độ tuổi 38 như hiện tại. Sự đĩnh đạc, tự tin của Giggs khiến cho những đồng đội trẻ thi đấu xung quanh anh cảm thấy an tâm và hưng phấn hơn để thể hiện hết khả năng.
Trên hàng tấn công, không phải Sturridge, cái tên đươc kỳ vọng nhiều nhất trước giải đấu, mà là Bellamy, cầu thủ tưởng như đã hết thời, mới đang là niềm hy vọng số 1 của người Anh. Được bố trí đá lệch sang cánh trái sở trường, tiền đạo của Liverpool đã chơi rất hay và tỏa sáng trong cả 2 trận gặp Senegal và UAE. Điểm mạnh nhất của Bellamy là tốc độ và khả năng xuyên phá đã được phát huy một cách tối đa. Đa phần những đợt tấn công của O.Anh đều được xuất phát bên cánh trái của Bellamy và nó đều mang lại sự hiệu quả nhất định.
Ryan Giggs đã đi vào lịch sử Olympic
Ngoài ra Giggs và Bellamy cũng đóng vai trò rất quan trọng trong lối chơi phòng ngự phản công mà O.Anh đang thi triển. Do không có một tiền vệ tấn công nào thực sự xuất sắc, O.Anh rất khó để có thể áp đặt thế trận lên đối thủ (Aaron Ramsey có khả năng nhưng được bố trí đá lệch cánh phải). Họ chủ yếu dựa nhiều vào những đường bóng dài, dãn biên và phản công chớp nhoáng. 3 bàn thắng vào lưới UAE vừa qua đều đến theo một kịch bản như vậy. Trong lối chơi đó, Giggs sẽ đóng vai trò chuyển từ phòng ngự sang phản công, đưa bóng đến chân của Bellamy để tiền đạo này phát huy tốc độ, sức mạnh từ đó tạo ra các cơ hội cho tiền đạo phía trong, hoặc tự mình đi bóng dứt điểm.
Hiện tại O.Anh đang tạm dẫn đầu bảng A với cùng 4 điểm như O.Senegal và đang có nhiều cơ hội đi tiếp vào tứ kết. Ở trận đấu cuối cùng, O.Anh sẽ phải chạm trán với một đối thủ rất mạnh là O.Uruguay đội bóng sở hữu những tên tuổi chất lượng không kém như Cavani hay Suarez. O.Uruguay đang bị dồn vào đường cùng và họ buộc phải thắng O.Anh mới có cơ hội đi tiếp. Chính vì thế trận đấu cuối cùng vòng bảng sẽ là thử thách rất lớn cho đội chủ nhà. Chắc chắn vai trò của Giggs và Bellamy sẽ lại càng được đề cao hơn lúc nào hết. Nếu vẫn bộ đôi này tiếp tục giữ vững được phong độ như ở 2 trận vừa qua, O.Anh có quyền nghĩ đến một kết quả khả quan để đi tiếp.

markdown:
# Olympic Anh: Dưới hơi thở lão tướng
## Qua 2 trận đấu đầu tiên của O.Anh tại Olympic 2012 có thể thấy dấu ấn rõ nét mà các lão tướng mang lại cho đội bóng của Stuart Pearce.
Trong đội hình O.Anh tham dự Thế vận hội năm nay có thêm 3 cầu thủ trên 23 tuổi được tăng cường là Ryan Giggs, Craig Bellamy và Micah Richards, trong đó bộ đôi người xứ Wales là Giggs và Bellamy lần lượt là 38 và 33 tuổi. Dù tuổi tác đã cao nhưng với kinh nghiệm và sự dày dạn trong bản lĩnh thi đấu của bộ đôi này đã giúp ích rất nhiều cho O.Anh.
Đã có rất nhiều ý kiến phản đối, thậm chí chỉ trích quyết định không triệu tập David Beckham của Stuart Pearce, mà thay vào đó ông đặt niềm tin vào Giggs và Bellamy. Dù vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng nhưng cho đến lúc này Pearce đã phần nào cho thấy được sự đúng đắn của mình.
Bellamy mang lại sự sắc sảo cho hàng công O.Anh
Craig Bellamy và Giggs, bằng cách này hay cách khác, gián tiếp hay trực tiếp, cũng đều đã góp công lớn cho O.Anh ở 2 trận đấu đã qua. Ở trận đầu tiên gặp Senegal, Bellamy chính là người duy nhất mang về bàn thắng cho đội chủ nhà, sau một pha đá phạt treo bóng vào trong của Ryan Giggs. Đến trận thứ 2, lại là bộ đôi lão tướng phối hợp với nhau để tạo nên bàn thắng đầu tiên trong trận đấu. Lần này đến lượt Bellamy đóng vai trò kiến tạo để Giggs thoát xuống đánh đầu chuẩn xác mở tỷ số.
Tiền đạo Bellamy cũng là người góp công lớn với pha căng ngang dọn cỗ để người đồng đội trẻ Scott Sinclair ghi bàn nâng tỷ số lên 2-1. Đó là những đóng góp hết sức cụ thể mà hai lão công thần này đã mang lại cho đội quân của Stuart Pearce. Không chỉ đóng góp trực tiếp bằng những bàn thắng hay những đường kiến tạo, Bellamy và Giggs còn đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong sơ đồ chiến thuật 4-3-3 mà Pearce xây dựng cho đội tuyển.
Ở khu vực giữa sân, Giggs đang chơi rất hay và đảm nhiệm tốt vai trò kết nối giữa các tuyến. Sự dẻo dai và tinh tế trong các đường chuyền vẫn được Giggs duy trì và nó cho phép anh chơi bóng một cách thoải mái, nhẹ nhàng nhất, phù hợp với độ tuổi 38 như hiện tại. Sự đĩnh đạc, tự tin của Giggs khiến cho những đồng đội trẻ thi đấu xung quanh anh cảm thấy an tâm và hưng phấn hơn để thể hiện hết khả năng.
Trên hàng tấn công, không phải Sturridge, cái tên đươc kỳ vọng nhiều nhất trước giải đấu, mà là Bellamy, cầu thủ tưởng như đã hết thời, mới đang là niềm hy vọng số 1 của người Anh. Được bố trí đá lệch sang cánh trái sở trường, tiền đạo của Liverpool đã chơi rất hay và tỏa sáng trong cả 2 trận gặp Senegal và UAE. Điểm mạnh nhất của Bellamy là tốc độ và khả năng xuyên phá đã được phát huy một cách tối đa. Đa phần những đợt tấn công của O.Anh đều được xuất phát bên cánh trái của Bellamy và nó đều mang lại sự hiệu quả nhất định.
Ryan Giggs đã đi vào lịch sử Olympic
Ngoài ra Giggs và Bellamy cũng đóng vai trò rất quan trọng trong lối chơi phòng ngự phản công mà O.Anh đang thi triển. Do không có một tiền vệ tấn công nào thực sự xuất sắc, O.Anh rất khó để có thể áp đặt thế trận lên đối thủ (Aaron Ramsey có khả năng nhưng được bố trí đá lệch cánh phải). Họ chủ yếu dựa nhiều vào những đường bóng dài, dãn biên và phản công chớp nhoáng. 3 bàn thắng vào lưới UAE vừa qua đều đến theo một kịch bản như vậy. Trong lối chơi đó, Giggs sẽ đóng vai trò chuyển từ phòng ngự sang phản công, đưa bóng đến chân của Bellamy để tiền đạo này phát huy tốc độ, sức mạnh từ đó tạo ra các cơ hội cho tiền đạo phía trong, hoặc tự mình đi bóng dứt điểm.
Hiện tại O.Anh đang tạm dẫn đầu bảng A với cùng 4 điểm như O.Senegal và đang có nhiều cơ hội đi tiếp vào tứ kết. Ở trận đấu cuối cùng, O.Anh sẽ phải chạm trán với một đối thủ rất mạnh là O.Uruguay đội bóng sở hữu những tên tuổi chất lượng không kém như Cavani hay Suarez. O.Uruguay đang bị dồn vào đường cùng và họ buộc phải thắng O.Anh mới có cơ hội đi tiếp. Chính vì thế trận đấu cuối cùng vòng bảng sẽ là thử thách rất lớn cho đội chủ nhà. Chắc chắn vai trò của Giggs và Bellamy sẽ lại càng được đề cao hơn lúc nào hết. Nếu vẫn bộ đôi này tiếp tục giữ vững được phong độ như ở 2 trận vừa qua, O.Anh có quyền nghĩ đến một kết quả khả quan để đi tiếp.
|
|
Với bàn thắng ghi được vào lưới O.UAE, Ryan Giggs đã đi vào lịch sử Olympic khi là cầu thủ cao tuổi nhất ghi bàn trong một trận đấu môn
Giggs cũng là một trong những VĐV cao tuổi nhất từng tham dự một kỳ Thế vận hội.

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

X-Cache: QuickCache v24h-version - file

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Trong lễ khai mạc triển lãm ô tô Tokyo Motor Show hôm thứ Tư, các đời xe thân thiện với môi trường đã được giới thiệu.
Toyota, hãng tiên phong trong mảng xe hơi đa năng lượng, trình làng mẫu xe concept FCV. Đây là loại xe sedan chạy điện bốn chỗ, chạy được tối đa 500km mỗi lần, tức là đi được xa hơn so với các đời xe trước, với bộ nạp năng lượng có thể xạc đầy chỉ trong ba phút thông qua các bình chứa khí hydro.
Còn Nissan giới thiệu mẫu xe BladeGlider kiểu dáng khí động học, ba chỗ ngồi, tiết kiệm năng lượng.
Triển lãm xe hơi lần thứ 43, mở cửa cho tới ngày 1/12, giới thiệu 177 gian hàng, trong đó có cả các nhà cung ứng phụ tùng từ các nước khác tới tham dự.
Tuy nhiên, các hãng lớn của Mỹ như General Motors và Ford, vốn vắng mặt từ trước khi có khủng hoảng tài chính toàn cầu, năm nay cũng không tới. Các hãng của Hàn Quốc, chỉ duy nhất Hyundai tham gia.
Các hãng xe sang của Đức, như Mercedes-Benz, BMW và Porsche, có mặt bên cạnh các hãng có tiếng khác, gồm Audi, Volkswagen, Renault, Peugeot-Citroen, Land Rover và Volvo.

Server: Apache

X-Cache-Action: MISS

X-News-Data-Centre: telhc

Via: 1.1 varnish

X-LB-NoCache: true

X-Fastly-Cache-Status: MISS-CLUSTER

Set-Cookie: BBC-UID=23cfea0ef9dc33ae25628d35eb4edf479f678b27fb877a22abef85767e38f5ba0CCBot%2F2.0%20%28https%3A%2F%2Fcommoncrawl.org%2Ffaq%2F%29; expires=Sat, 13 Aug 2022 14:53:57 GMT; path=/; domain=.bbc.com

X-Cache: MISS