markdown:
author's
copyright
tập thơ
Nxb. Đồng Nai, 1992
Phần 1
Phần 2
Phần 3
TRẦN XUÂN AN
HÁT
CHIÊU HỒN
MÌNH
thơ
( phần 2 )
NHÀ XUẤT BẢN ĐỒNG NAI
1991
Xem
http://tranxuananthitap2.blogspot.com/
SƯƠNG SỚM MAI
tặng bạn bè ở Đức Trọng và Đà Lạt
hồ như đang trôi về núi đồi cõi ấy
hay cao nguyên bay về quê tôi
hừng đông sương mù
thơ lãng đãng bạn bè lãng đãng
tay ôm đàn, tìm nhau, hồ như…
hồ như mùa xuân hồ như mùa thu
sương lấp trắng đất trời năm tháng
nhưng tự bao giờ em về với nắng
từ sương mờ rét buốt tâm tư?
và hoa, hoa lanh lanh dịu sáng
cà phê, hương bay vào thực vào hư
ta có nhau trong vòng tay bè bạn
hồ như, mãi còn nguyên nồng ấm, cho dù…
1991
CƠN BÃO VÀ CÂY SẦU ĐÔNG
mưa bão xoáy điên cuồng trên vùng đất lửa
cây sầu đông cây sầu đông
cây sầu đông bên thêm gạch vỡ
ngã xuống nơi mình đã toả bóng xanh
sầu đông sầu đông
mưa bão chạm tận cùng cội rễ
nhánh rễ nào còn bám chặt đất thiêng lòng mẹ
sẽ còn vươn chồi biếc giữa quê hương
sức sống lạ lùng bền bĩ
tự định nghĩa chính mình
từ nhánh rễ đến từng hạt quả
đâu chỉ bằng một thoáng hương thơm
từ nhánh rễ kia cây mới lại mình.
1985
BƯỚM TRẮNG
tặng Nguyễn Ngọc Khôi và Vân Anh
nàng thơ một thuở xa vời
áo mơ trắng lụa bao người thơ mơ
sách khuya cũng trắng đôi bờ
phiến thư trắng mỏng cứ ngờ bướm xưa (*)
bướm bay là nắng hay mưa
tôi vừa giông bão lại vừa khát khô
bạn bè dăm đứa ngẩn ngơ
áo nàng bay trắng niềm thơ trắng hồn
áo trắng bay, lụa trắng vờn
cải ngồng vàng nở chập chờn giấc mơ
trôi theo lời giảng thầy cô (**)
đến cùng cõi thực, cõi vô, trong mình
nàng thơ vẫn cười tươi xinh
ngoại ô bùn bụi – đường tình riêng tôi!
bông bụt vào thơ bạn rồi
trống trường ran ngực tôi ngồi nát tan
chút tình bướm trắng mang mang
mưa nhoà se sắt nắng loang ngậm ngùi
tàn phai, chết những ngày vui
tôi vùi vào sách tôi vùi vào thơ
niềm đau trẻ dại không ngờ
đưa tôi thấu vạn bến bờ trong tôi
cũng hồn bướm trắng ấy thôi
đẹp muôn ngày tháng chân trời xa xăm…
lắng sâu gần hai mươi năm
lòng tôi hồ điệp thoảng trầm vô vi
là người là bướm từng khi
vượt qua núi vực, lại đi, tâm nhàn
trở vào phố thị, gặp nàng
bạn bè lớp cũ ngỡ ngàng bướm xưa
nắng ướt đầm giữa chiều mưa
xe quà, ổi chát, me chua, lề đường!
đâu tà áo lụa mây sương
nụ cười trong cõi vô thường, bâng khuâng
chắt chiu tiền vụn nhàu nhăn
nuôi con đi học bao năm với đời
vẫn bươm bướm trắng lưng trời
mộng thường, úa trắng, trắng đôi tay gầy
bạn bè tìm lại nhau đây
ơn nàng giữ được trắng bay mảnh hồn.
1992
Cước chú bài Bướm trắng:
(*) Hình tượng bướm, bướm trắng của Trang Tử, Nhất Linh, Nguyễn Bính.
(**) Đây là một loại tình yêu tuổi học trò trung học đệ nhị cấp (cấp III hoặc phổ thông trung học) ngày ấy. Loại tình yêu hoàn toàn mộng ảo này thật trong trắng, mở ra những chiều kích tâm hồn, nhưng đồng thời cũng gây tác hại không ít trong vấn đề học tập.
BÊN SÔNG
thơ xưa bát ngát ánh trăng
nâng lòng như nước triều dâng, đọng vào
dòng sông vàng ánh ca dao
bóng cô tát nước in vào, sáng thêm
ai ngồi đây giữa trời đêm
dòng sông lai láng nỗi niềm của trăng
trách chi gàu nước bên đàng
khéo vô tâm để bâng khuâng muôn đời
trách chi trăng cổ cao vời
khéo mênh mang để lòng người thênh thang
ai ngồi đây đẫm ánh trăng
bờ vai ướt sáng cả bàn tay ai!
1985
NIỀM VUI
có gì đâu em
mình tìm đến nhau như một điều rất lạ
mãi hoài vẫn còn bỡ ngỡ
dẫu tự bao giờ vẫn ở trong nhau
anh đã vượt qua từ lâu
cơn xoáy lốc
ngậm buồn với nỗi sầu thơ
bao ngọn sóng ập ào thời mới lớn
đã vượt qua tháng năm (ôi tuổi thanh niên!)
sững sờ
mừng vui
với niềm tin yêu vô cùng lãng mạn
qua rồi thời hụt hẫng
vỡ tan, phẫn nộ, cuồng điên
có gì đâu em
không lẽ đời người như con ốc vặn mình
trong tháp khổ đau một đời tự hỏi
vật vờ giữa lòng biển tối
một hôm nào rỗng trơ bên bờ nguôi quên?
không, không có gì đâu em
khi em nhẫn nại lặng thầm như ngọn gió
em thổi vào lòng anh
– con ốc nhỏ bơ vơ – lên tiếng hú
tiếng hú gọi người, tiếng hú yêu thương,
cho trẻ thơ ngơ ngác kiếm tìm
không, không có gì đâu em
con ốc kia lại âm vang tiếng đời khi có gió
ta vui mừng làm đồ chơi cho con
một thời tuổi nhỏ
con áp vào tai
sẽ nghe tiếng vọng chúng mình
không, không có gì ngoài niềm vui đâu em
âm thanh từ con ốc kia, may chăng,
mai sau sẽ làm cho con nhẹ nhàng phần số
bao đắng cay ta gánh chịu hết rồi?
không, không có gì ngoài niềm vui, em ơi.
1985
BA HÁT VÀ CON RU
bây giờ ba làm thơ
ước gì ba có thể
sống lại thời tấm bé
để nô đùa cùng con
như mấy chú chim non
thơ có là phép lạ
là hạnh phúc cho người
cho con còn tất cả
tiếng nội ru, à ơi…
ngọn nắng vàng, xa xôi…
cho ba còn tất cả
kỉ niệm hoà ước mơ
mơ đẹp hơn ngày xưa
và cho con tất cả
trong và ngoài lời thơ
bây giờ ba làm thơ
thơ yêu thương con nhé
ba hát và con ru
tuổi hồng con sướng thế
có bao nhiêu là thơ!
1989
HOA QUỲ VÀNG
hoà lẫn với đồi nương
dọc đường dài mưa nắng
ơi cây lá và màu xanh thầm lặng
chợt bủa quanh tôi nghìn đóa quỳ vàng
hoa quỳ vàng!
hoa quỳ vàng!
bao năm rồi cứ tưởng
thấm tan vào cao nguyên
ngờ đâu bao năm sống
mới hiểu mình vô tâm!
hoa quỳ vàng! hoa quỳ vàng!
nghìn mặt trời chói chang trong đêm
hoa quỳ vàng! hoa quỳ vàng!
day lòng tôi không yên…
1981
NHỚ NHÀ
chừng mươi hôm nữa ta về thăm
sao trong đêm ai gọi thâm trầm
nghe vẳng đâu tiếng trẻ con khóc
mưa, mưa khuya, phố ướt, đèn câm
chừng mươi hôm nữa, rất thoáng chốc
sạn chai lớp lớp giữa tâm hồn
bà có cháu, con ta có mẹ
thì can chi gan ruột bồn chồn!
chừng mươi hôm nữa, mươi hôm nữa…
phương nam, mưa rào rạt, cháy lòng
càng ngấm chút tình quê rả rích
ta già đi, ta bồng bột, chờ, trông…
1991
NỤ CƯỜI TÌM GẶP
ngoảnh trước và nhìn sau
phận đời như thoáng gió
mới trông trời mưa mau
thoắt nắng vàng ngoài
có đôi điều để nhớ
dăm nỗi niềm để quên
giữ nụ cười nho nhỏ
nở lặng thầm lặng yên
ôi nụ cười an nhiên
nửa đời tôi mới gặp
rã rời tay với tìm
ngờ đâu ngay giữa ngực
có gì đâu, mái tóc
bạc phai dần: thời gian
có gì đâu, khúc hát
vang thì thầm: trái tim.
1982
ĐÊM NGỦ TRÊN HIÊN
1
sương bay trên hiên nhà?
bên ngoài chân ai qua?
chợt hé sơ đôi mắt
ô hay! trăng vội tà
cây chao mình ngân nga
sương vàng rơi trên mặt
2
ta quên đi sầu ta
ta quên ta hôm qua
bạn sao chưa tỉnh giấc
dậy thôi, trông mù sa
khoả đời chìm huyễn hoặc
hư không vang xao xác.
1973
NGÀY ẤY, ĐÁ MỒ CÔI
quay lưng với ráng chiều phai
bóng cây mờ nhạt loang dài mờ tan
có nhìn đâu phía lụn tàn
người đi phương ấy trăng vàng và cao
và mây và gió vẫy chào
và bàn tay đợi đặt vào bàn tay
một ai một góc buồn này
nắng bùng và tắt, đêm dày và đen
tiếng cười khô khốc bật lên
bật lên trầm thống cái tên rất lành
một ai bước bước bước nhanh
bước xiêu vẹo bước quẩn quanh bước về
một ai rủ xuống bên hè
người ơi người ở đừng về đừng đi
một ai khẽ hát thầm thì
hỡi ơi hạnh phúc là gì người ơi
người đi về phía của người
một ai hoá đá mồ côi, cũng buồn…
nghìn đêm đặc quánh mù sương
đá lặng trơ giữa bình thường từ xưa.
1992
GẶP NHAU
kính tặng anh Hà Linh Chi
rất lâu mới gặp nhau
cánh tay như sóng biển
trên vai tôi, sóng choàng
tôi như hòn đảo nhỏ
đứng lặng trong nỗi mừng
rất lâu mới gặp nhau
chén rượu chiều sóng sánh
bài thơ “chiều củi rụng”
đập vào vách đá im
nước mắt tràn trong đêm
rất lâu mới gặp nhau
cười đó rồi khóc đó
có khóc thì khóc thầm
có cười thì cười vỡ
sóng vỗ bờ đảo xanh
rất lâu mới gặp nhau
rượu cuồng đêm tâm sự
sáng ra còn làm, ăn
sóng còn ru đời nữa
đảo còn vui chim muông
rất lâu mới gặp nhau
để biển thêm tiếng sóng
đảo xanh vì mai sau
biết thế nào mà hẹn
tóc còn xanh trên đầu…
1982
Cước chú bài Gặp nhau:
(*) Xin xem bài Nỗi mong của người lượm củi của Hà Linh Chi, trong tập thơ riêng Lời đá, Nxb. Văn Nghệ TP. HCM. & Hội Văn nghệ Lâm Đồng, 1995.
(Chú thích ngày 07. 03. 2005).
NGHĨ VỀ NGƯỜI NGHỆ SĨ
VÀ TIẾNG ĐÀN TÀI HOA THUỞ ẤY
người yêu, ta xấu với người
yêu nhau thì lại bằng mười phụ nhau (*)
(Nguyễn Du)
giá như Kiều có một đứa con
chắc hẳn tâm hồn chúng mình bây giờ đã khác
khúc đoạn trường thêm ánh nắng
lẫn đầm đìa nước mắt
hay trong veo tiếng cười trẻ thơ
xanh ngát đất trời?
giữa tiệc đoàn viên Kiều vẫn lẻ loi
tiếng đàn cất lên niềm vui gượng gạo
được làm mẹ, lòng nguôi đi giông bão
nhưng nỗi đoạn trường cô đơn
vẫn đeo đẳng trọn đời!
tanh tưởi luật Tú Bà đâu cho nàng làm người
độc ác cũng thành thói quen xót xa?!
và mơ ước vẹn nguyên với tình đầu đau đớn
ngấm bỏng vô thức, hằn lên vết gợn?
hay số phận đoạ đày trêu ngươi?
đã tan nát cả rồi
dù sao, chiếc thoa ngày xưa cũng chỉ là kỉ vật
nỗi buồn tủi tuổi già cút côi
là lũ dâng đêm đêm tràn ngập
dù sao, nàng vẫn chìm chết đau thương
giữa biển khổ trập trùng!
giá như Kiều có một đứa con. Dẫu con nàng
lớn lên càng thấm thía nỗi bão bùng
đau niềm oan khốc của cõi đời máu ứa
sẽ thương mẹ hơn, thương kiếp người giẫy giụa
Kiều sống với thẳm sâu tiếng đàn,
với tình yêu thương chăm chút cho con
hay chốn bể dâu này đã nhân ái hơn
khi tức tưởi cái kết thúc đoạn trường dường như
chưa là có hậu
thì trách gì nhà thơ. Trách cuộc đời
cứ mãi hoài chảy máu
từ những tật nguyền, những vết thương
không lành lặn bao giờ!
1992
Cước chú bài Nghĩ về người nghệ sĩ và tiếng đàn tài hoa thuở ấy:
(*) Truyện Kiều, hai câu 3157 – 3158 (Chú thích, 05. 3. 2005).
DÒNG SÔNG CHIỀU
xanh trong thăm thẳm là Hương
nguồn thơ ca chảy với nguồn mây bay
“ngang trời một lưỡi gươm dài” (*)
còn in vào thép tháng ngày máu loang…
dòng sông – khúc hát dân gian (**)
lắng niềm đau nỗi buồn thầm mà trong
dòng sông dòng sông dòng sông
ngợp mắt tôi cúi xuống lòng, không yên…
dòng sông dòng sông uy nghiêm
lương tâm là lưỡi gươm thiêng sáng loà
dòng sông trĩu khúc dân ca
lương tâm là tiếng ơi à bên nôi
dòng sông bây giờ Huế ơi
thâm trầm tiếng gọi như lời lương tâm
nguồn sông – hai cánh tay trần (***)
vươn từ sâu thẳm nâng tầm Huế lên…
dòng sông – khát vọng thanh niên
chiều nay chảy thẳng vào tim, bàng hoàng…
1982
Cước chú bài Dòng sông chiều:
(*) Thơ Cao Bá Quát. Ở đây, tác giả hoàn toàn thông cảm và chia sẻ với nhà thơ thiên tài, nổi loạn này, khi ông nhìn dòng sông Hương của kinh đô Huế với khí phách như vậy.
(**) Tác giả chỉ hoàn toàn tán thành những khúc ca dân gian phản ánh hiện thực trong nhân dân, gồm những gì chính nhân dân trải qua. Nhưng tác giả không thể xem nhất loạt kiến thức dân gian (y học, lịch sử…) là hoàn toàn chính xác. Xin phân biệt tình cảm, nguyện vọng nhân dân với kiến thức dân gian. Ở đây, tứ thơ chỉ tập trung xoáy vào khát vọng cao đẹp, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, sự bất bình của nhân dân trước những tệ hại của quan lại như thói quan liêu, đối xử bất bình đẳng, tham ô, nhũng nhiễu (thời nào cũng có tuy với mức độ khác nhau).
(Chú thích ngày 06. 03. 2005)
(***) Thượng nguồn sông Hương gồm hai nhánh sông, nên có đoạn được gọi là sông Hai Nhánh.
(Chú thích ngày 07.03. 2005).
NÚI XANH TIẾNG HÚ,
TỰ TRÀO
từ độ trông vời mây trắng nhẹ
sương khói vào thơ thấu kiếp người
lắng niềm lâm lụy lòng hương toả…
mặt mày vẫn vắng bặt nụ cười
dạo nọ rủ nhau về núi biếc
trải nỗi sầu giữa nắng gió phơi
gối đá nghe hoa và cỏ hát…
khi không, hú vọng nhớ thương đời
núi tịnh núi hồn nhiên núi thoáng
chiều hôm trăng sáng xuống cùng ta
sao bềnh bồng nâng hồn bảng lảng…
hốt nhiên, hú vọng cõi ta bà!
1992
CHÙM THƠ NHỎ
GIỌT LỆ CỦA MẸ
TRONG NHỮNG NGÀY CON BỆNH – 1988
hạt sương rơi tự bốn phía đất trời
đất trời đọng vào hạt sương nhỏ bé
ôi nước mắt nước mắt không chỉ thế
khi nhìn con từ lòng mẹ trào ra…
HUẾ VÀ TRẦM CẢM – 1987
là dòng nước mắt đó thôi
từ hai nguồn chảy về môi hé cười
Huế ơi Huế ơi Huế ơi
trong tôi gương mặt của người đó sao?
TIẾNG CHIM MÙA MỚI – 1984
lắng nhìn sâu sau tiếng nói dịu dàng
anh thấy cả tâm hồn em thênh thang
đằm thắm
thôi qua rồi bao gió giông bao khoảng trời
chơi vơi hụt hẫng
xin sà xuống đời anh
lảnh lót tiếng ca xanh…
MƯA SỚM MAI – 1977
mưa, mưa phùn, bên khung cửa chồi non!
mưa bối rối suốt sớm mai khói biếc
ai nhớ ai, ai nhớ ai, sao tiếng hát
ai? thức khẽ trong lòng, cả mùa xuân xa xăm…
LỘC MỚI GIAO THỪA – 1989
cành hoa giấy mùa mưa ai chặt
thì xin về trồng ở hè nhà
đợi lá cũ rơi dần thành đất
bâng khuâng chờ lộc mới vươn ra
đón giao thừa, ngồi với cụm hoa
hoa càng hoa trong khói sương nhoà
hoa mới lại đất trời quá cũ
mới nụ cười trầm tĩnh trong ta.
VỀ LÀNG QUÊ
TÌM BẠN THƠ
những mảng bèo khoả ven mặt sông
đàn vịt bầu bơi lội thong dong
và cánh đồng xanh ngắt
và lò gạch đỏ hồng
làng quê ơi đã hiện dân trước mắt
nhưng vẻ bên ngoài kia
sao chẳng đủ yên lòng!
tôi đi chậm trên đường làng râm mát
tìm bạn thơ
bạn có ở nhà không?
tôi tìm đọc những bài ca từ ruộng đất
thấm đẫm mồ hôi nước mắt chảy ròng
bạn có ở nhà không?
ước chi chiều nay tình cờ tôi gặp
bao bà con tìm đến bạn trải lòng
ơi người thơ của làng mạc ruộng đồng
bạn có ở nhà không? (*).
1990
Cước chú bài Về làng quê tìm bạn thơ:
(*) Bài thơ này vốn được viết để tặng Võ Văn Luyến, nhưng vì ngại là sẽ gây khó khăn cho bạn, và cũng vì lí do kĩ thuật khi in ấn, nên bị sót mất dòng đề tặng.
(Chú thích ngày 06. 03. 2005)
NGUYÊN NGÂN
chim bay trên ngàn cao
ta ngước mắt trông lên buồn xa xứ
đồng lúa chiều phai hương rồi sao
chim ơi, nghe tình đau ngàn dặm lữ
bay đi thôi nghe chưa chim
ta năm đây suối lạnh im lìm
đồng quê đồng quê vàng lúa nhớ
làn phai sao, ta trôi buồn tênh
Nguyên Ngân Nguyên Ngân vai hương trầm
mái tóc xưa ta say màu trăng
ta hôn lên bằng hơi sương gió
nên thiên thu cứ ngát tình câm
chiếc nón ngà trên vai Nguyên Ngân
vầng trăng xưa che nghiêng thì thầm
và nhà em ngát trăng đồng nội
nên lòng ta lồng lộng vô ngần
loanh quanh chim bay rừng vạn cổ
bỏ không lồng ngực mưa ngàn dâng
trôi ta, trôi đi, về châu thổ
hương tàn phai lá mục đầy lòng
chim bay cánh nhỏ giữa hư không
tình xưa ơi mây giạt bềnh bồng
chim nghe tê buốt chiều không nắng
rụng xuống dòng đau hoe nhớ mong
suối trôi suối trôi về vai Ngân
(suối tóc ngày xưa sao ngại ngần)
trăng ơi cóng lạnh tan thành nước
phủ ngập Ngân phủ ngập mênh mang.
1973
BAN MAI CÕI LẠ
kính tặng nhà thơ Bùi Giáng
và anh Đỗ Tư Nghĩa (Đà Lạt).
ngõ sâu
trong cõi người ta
vườn mưa
lều trống
bóng nhà thơ đâu
cào cào châu chấu ngậm sầu
cỏ xanh xanh
rợn trắng lau phương nào
phiêu bồng bước thấp bước cao
ngao du xứ mộng lạc vào trần ai
Á Đông cánh bướm chớp hoài
như không như có hình hài trăm năm
trời Tây buốt lạnh căm căm
nghe từ sa mạc vọng thầm niềm thơ
lắng hồn tri âm bao giờ
đến bao giờ vẫn bất ngờ, thơ ơi
mưa nguồn rớt hột một đời
dấu chân, bờ lúa…
rụng rời, rã riêng
ai bưng mặt khóc bạn hiền
rưng rưng hoa gạo bên hiên khốn cùng
giờ nghêu ngao với mông lung
cỏ leo lều rách, ố mùng, chiếu xơ!
anh cùng tôi tìm nhà thơ
vấp chân
choáng nỗi hư vô
giật mình
long lanh từng phiến tài tình
tứ thơ cuồng phóng lung linh muôn trùng
tay hữu hạn chạm vô cùng
tiêu dao thân phận bão bùng xưa sau
lều vắng
người rong chơi đâu
vườn mưa
hạt đọng
óng màu nắng mai.
1992
BÀU VỊT VÀ ÁNH TRĂNG
tặng Võ Văn Luyến
và bạn bè Quảng Trị
bên bờ bàu Vịt tưởng như tù đọng này
các anh ngồi quanh chai rượu
ngâm thơ và hát
trên cành tre
trăng trong veo tưởng như huyền hoặc
trăng nghìn năm dân dã cao vời
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như mãi hoài câm nín tàn rơi
rượu ngấm vào lòng
thơ bừng lên từng tạng chất
thơ xanh tóc và thơ bạc tóc
nhạc tỉnh người và nhạc đắm say
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như tù đọng này
những mảnh đời
tưởng như chìm trong nỗi áo cơm
nỗi gỉ mòn
tận đáy
với tín ngưỡng thơ với tín ngưỡng thơ
ôi cõi miền thẳm sâu kì diệu ấy
nên vẫn rất người
giữa đời thường nhàm nhạt tháng ngày
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như tù đọng đến quẫn trí này
ta nhìn ra nhau – trăng bâng khuâng đáy mắt
những tấm lòng hoá khoáng đạt chân trời
nhạc và thơ mở ra lối thoát
cùng Thạch Hãn qua bao xóm làng
ra tận biển khơi
và mây xa khơi lại trở về
trong bầu nước ngời trăng dân dã.
1991
KHỐI TÌNH
ngày xưa có anh Trương Chi
người thì thậm xấu hát thì thậm hay
(cổ tích)
đêm đêm, ai hát trên sông
cho ai cháy buốt tấm lòng, tương tư…
vào dinh, như giữa ngục tù
giọng anh đánh cá âm u rã rời
về cùng bát ngát nước trời
trĩu thêm ngực ấy, chói ngời nỗi đau
vút lên, chơi vơi, lắng sâu
môi nào bật máu mắt nào máu tuôn
kết khối ngọc gốc đa buồn
để ai ngây dại điên cuồng tìm ai
tìm đâu? gió rộng, sông dài…
– trái tim xoáy đất, nhẹ bay đến nàng
làm chén ngọc nơi lầu vàng
giọng câm
bóng vỡ
hồn chàng lại đi
cảm thông thành mối tình si
(mấy ai quyền quý hiểu gì dân gian!)
khát khao tiếng hát thênh thang
nhưng Mỵ ơi, đã hiểu chàng hết đâu!
đến bây giờ, ngàn năm sau
còn bao người kể khác nhau chuyện này (*)
tôi mơ hồ nghe đâu đây
xa mờ thăm thẳm tháng ngày mờ xa…
1991
Cước chú bài Khối tình:
(*) Theo trào lưu sáng tạo lại huyền thoại, cổ tích, như vở “Tiếng hát” của Phan Kim Thịnh.
PHƯƠNG NAM VỚI BẠN
BỖNG DƯNG KHẨU KHÍ TẾT
thôi thì chờ đến năm sau
hẵng về với biển xanh sâu nước, trời
tạm ngồi đây giữa rừng người
cụng li dăm cái cho đời sóng chao
bồng bềnh quên hết lao đao
lênh đênh lãng đãng phiền nào cũng xa
rồi ta gối giấc lên ta
tình thân là biển bao la giữa đời!
nhớ niềm bát ngát không nguôi
Tết quanh quẩn phố, tiếng cười thênh thênh
xuân lênh đênh xuân bồng bềnh
tình thân là biển mông mênh ở đời!
càn khôn tuý luý chơi vơi
trong li rượu nhỏ, trùng khơi dạt dào…
1992
VƯỜN CỦA HAI NGƯỜI
chung quanh ngôi nhà ấy
cây hiền và lá ngoan
tháng năm đầy sương móc
tẩm hương thân thể nàng
sinh ra từ gió mát
tiếng chim nuôi lớn lên
dậy thì cùng lũ bướm
nàng cũng là thiên nhiên
một hôm chàng qua đó
vương cây rách linh hồn
ghé xin nàng khâu lại
bằng sợi tóc xanh non
ngón tay nàng run run
trái tim chàng rưng rưng
nụ hôn nồng môi thơm
đoá ngây thơ nở nốt
và họ đã yêu nhau
dễ thương như nắng lụa
vườn địa đàng phải đâu
chuyện ngày xưa ngày xửa.
1973
THẢO NÀO
tôi nằm ngửa giữa bãi xanh
chao ôi cỏ mượt bồng bềnh nhấp nhô
tôi trôi không bến không bờ
lim dim siêu thoát lơ mơ men đời
giá như em đến cùng tôi
trải lòng với gió chơi vơi mơ màng
(thảo nào trong cõi thênh thang
hồn châu chấu cũng mênh mang ơi người)
hay em bỏ mặc nhau rồi
thiên nhiên đẹp quá mình tôi sao đành!
1991
ƠN EM
như tượng đá rêu phong
em trở về trên chập chùng đèo mây hoài niệm
nhưng lạ lùng sao, gương mặt xa xưa thánh thiện
vẫn rạng rỡ mỉm cười mặc lớp lớp thời gian
em trở về cho lòng tôi bất an
tình yêu tuổi nắng hồng giờ bão bùng đến thế
hay em đã hoá thân thành Đức Mẹ
chiều nay mỉm cười trừng phạt tôi chăng
xa mờ gần hai mươi năm
phút nắm tay bàng hoàng thuở đó
sống giữa đời vượt qua bao nhiêu mê lộ
được trở lại chính mình nhờ một đoá ngây thơ
em bất chợt trở về từ áo trắng học trò
hiện ra không ngờ trên đường phố
ôi tuổi mười tám du hồn tôi hoài cổ
cõi linh thiêng thăm thẳm nào chồng chất xanh rêu
tạ ơn tạ ơn chất ngọc tình yêu
sáng soi cứu rỗi cả kiếp người tục luỵ
là sự bảo ban của hồn nhiên,
cái nghiêm khắc của dịu dàng thuỳ mị
ơi Maria bé bỏng trong tâm! (*)
1991
Cước chú bài Ơn em:
(*) Xin xem chú thích ở bài Thêm một lần em toả nắng trong tôi.
TRONG MƯA THU
1
mơ em trên đường mưa
tơ vàng bay lưa thưa
lá vàng nghiêng mắt ngó
nón vàng che tóc xưa
tóc đôi bờ kẹp nhỏ
đã biết buồn hay chưa
môi hồng nhung thắm nụ
lung linh dăm hạt mưa
2
mơ em chiều mùa thu
cây thì thầm vi vu
anh nhìn đôi tay ngọc
gảy khúc đàn ước mơ
rưng rưng hồn muốn khóc
ôi ngày xưa ngày xưa
đàn xưa em còn gảy
vọng về trong hơi mưa
3
mơ em chiều chưa tan
đường đi sầu mênh mang
anh cúi đầu nhìn đất
mưa bay trên cỏ vàng
mưa phùn bay lất phất
dây đàn đâm xuyên ngang
quả tim anh nhức buốt
rụng rơi trong lá vàng
4
mơ em sân trường xưa
cặp nặng tình… vu vơ…
áo mùa thu vẫn mới
gió vờn thôi se sua
anh đi về thành nội
nghẹn ngào trong hương mưa
muôn năm tình còn mới
bao giờ như bao giờ.
1973
SƯƠNG SỚM MAI
tặng bạn bè ở Đức Trọng và Đà Lạt
hồ như đang trôi về núi đồi cõi ấy
hay cao nguyên bay về quê tôi
hừng đông sương mù
thơ lãng đãng bạn bè lãng đãng
tay ôm đàn, tìm nhau, hồ như…
hồ như mùa xuân hồ như mùa thu
sương lấp trắng đất trời năm tháng
nhưng tự bao giờ em về với nắng
từ sương mờ rét buốt tâm tư?
và hoa, hoa lanh lanh dịu sáng
cà phê, hương bay vào thực vào hư
ta có nhau trong vòng tay bè bạn
hồ như, mãi còn nguyên nồng ấm, cho dù…
1991
CƠN BÃO VÀ CÂY SẦU ĐÔNG
mưa bão xoáy điên cuồng trên vùng đất lửa
cây sầu đông cây sầu đông
cây sầu đông bên thêm gạch vỡ
ngã xuống nơi mình đã toả bóng xanh
sầu đông sầu đông
mưa bão chạm tận cùng cội rễ
nhánh rễ nào còn bám chặt đất thiêng lòng mẹ
sẽ còn vươn chồi biếc giữa quê hương
sức sống lạ lùng bền bĩ
tự định nghĩa chính mình
từ nhánh rễ đến từng hạt quả
đâu chỉ bằng một thoáng hương thơm
từ nhánh rễ kia cây mới lại mình.
1985
BƯỚM TRẮNG
tặng Nguyễn Ngọc Khôi và Vân Anh
nàng thơ một thuở xa vời
áo mơ trắng lụa bao người thơ mơ
sách khuya cũng trắng đôi bờ
phiến thư trắng mỏng cứ ngờ bướm xưa (*)
bướm bay là nắng hay mưa
tôi vừa giông bão lại vừa khát khô
bạn bè dăm đứa ngẩn ngơ
áo nàng bay trắng niềm thơ trắng hồn
áo trắng bay, lụa trắng vờn
cải ngồng vàng nở chập chờn giấc mơ
trôi theo lời giảng thầy cô (**)
đến cùng cõi thực, cõi vô, trong mình
nàng thơ vẫn cười tươi xinh
ngoại ô bùn bụi – đường tình riêng tôi!
bông bụt vào thơ bạn rồi
trống trường ran ngực tôi ngồi nát tan
chút tình bướm trắng mang mang
mưa nhoà se sắt nắng loang ngậm ngùi
tàn phai, chết những ngày vui
tôi vùi vào sách tôi vùi vào thơ
niềm đau trẻ dại không ngờ
đưa tôi thấu vạn bến bờ trong tôi
cũng hồn bướm trắng ấy thôi
đẹp muôn ngày tháng chân trời xa xăm…
lắng sâu gần hai mươi năm
lòng tôi hồ điệp thoảng trầm vô vi
là người là bướm từng khi
vượt qua núi vực, lại đi, tâm nhàn
trở vào phố thị, gặp nàng
bạn bè lớp cũ ngỡ ngàng bướm xưa
nắng ướt đầm giữa chiều mưa
xe quà, ổi chát, me chua, lề đường!
đâu tà áo lụa mây sương
nụ cười trong cõi vô thường, bâng khuâng
chắt chiu tiền vụn nhàu nhăn
nuôi con đi học bao năm với đời
vẫn bươm bướm trắng lưng trời
mộng thường, úa trắng, trắng đôi tay gầy
bạn bè tìm lại nhau đây
ơn nàng giữ được trắng bay mảnh hồn.
1992
Cước chú bài Bướm trắng:
(*) Hình tượng bướm, bướm trắng của Trang Tử, Nhất Linh, Nguyễn Bính.
(**) Đây là một loại tình yêu tuổi học trò trung học đệ nhị cấp (cấp III hoặc phổ thông trung học) ngày ấy. Loại tình yêu hoàn toàn mộng ảo này thật trong trắng, mở ra những chiều kích tâm hồn, nhưng đồng thời cũng gây tác hại không ít trong vấn đề học tập.
BÊN SÔNG
thơ xưa bát ngát ánh trăng
nâng lòng như nước triều dâng, đọng vào
dòng sông vàng ánh ca dao
bóng cô tát nước in vào, sáng thêm
ai ngồi đây giữa trời đêm
dòng sông lai láng nỗi niềm của trăng
trách chi gàu nước bên đàng
khéo vô tâm để bâng khuâng muôn đời
trách chi trăng cổ cao vời
khéo mênh mang để lòng người thênh thang
ai ngồi đây đẫm ánh trăng
bờ vai ướt sáng cả bàn tay ai!
1985
NIỀM VUI
có gì đâu em
mình tìm đến nhau như một điều rất lạ
mãi hoài vẫn còn bỡ ngỡ
dẫu tự bao giờ vẫn ở trong nhau
anh đã vượt qua từ lâu
cơn xoáy lốc
ngậm buồn với nỗi sầu thơ
bao ngọn sóng ập ào thời mới lớn
đã vượt qua tháng năm (ôi tuổi thanh niên!)
sững sờ
mừng vui
với niềm tin yêu vô cùng lãng mạn
qua rồi thời hụt hẫng
vỡ tan, phẫn nộ, cuồng điên
có gì đâu em
không lẽ đời người như con ốc vặn mình
trong tháp khổ đau một đời tự hỏi
vật vờ giữa lòng biển tối
một hôm nào rỗng trơ bên bờ nguôi quên?
không, không có gì đâu em
khi em nhẫn nại lặng thầm như ngọn gió
em thổi vào lòng anh
– con ốc nhỏ bơ vơ – lên tiếng hú
tiếng hú gọi người, tiếng hú yêu thương,
cho trẻ thơ ngơ ngác kiếm tìm
không, không có gì đâu em
con ốc kia lại âm vang tiếng đời khi có gió
ta vui mừng làm đồ chơi cho con
một thời tuổi nhỏ
con áp vào tai
sẽ nghe tiếng vọng chúng mình
không, không có gì ngoài niềm vui đâu em
âm thanh từ con ốc kia, may chăng,
mai sau sẽ làm cho con nhẹ nhàng phần số
bao đắng cay ta gánh chịu hết rồi?
không, không có gì ngoài niềm vui, em ơi.
1985
BA HÁT VÀ CON RU
bây giờ ba làm thơ
ước gì ba có thể
sống lại thời tấm bé
để nô đùa cùng con
như mấy chú chim non
thơ có là phép lạ
là hạnh phúc cho người
cho con còn tất cả
tiếng nội ru, à ơi…
ngọn nắng vàng, xa xôi…
cho ba còn tất cả
kỉ niệm hoà ước mơ
mơ đẹp hơn ngày xưa
và cho con tất cả
trong và ngoài lời thơ
bây giờ ba làm thơ
thơ yêu thương con nhé
ba hát và con ru
tuổi hồng con sướng thế
có bao nhiêu là thơ!
1989
HOA QUỲ VÀNG
hoà lẫn với đồi nương
dọc đường dài mưa nắng
ơi cây lá và màu xanh thầm lặng
chợt bủa quanh tôi nghìn đóa quỳ vàng
hoa quỳ vàng!
hoa quỳ vàng!
bao năm rồi cứ tưởng
thấm tan vào cao nguyên
ngờ đâu bao năm sống
mới hiểu mình vô tâm!
hoa quỳ vàng! hoa quỳ vàng!
nghìn mặt trời chói chang trong đêm
hoa quỳ vàng! hoa quỳ vàng!
day lòng tôi không yên…
1981
NHỚ NHÀ
chừng mươi hôm nữa ta về thăm
sao trong đêm ai gọi thâm trầm
nghe vẳng đâu tiếng trẻ con khóc
mưa, mưa khuya, phố ướt, đèn câm
chừng mươi hôm nữa, rất thoáng chốc
sạn chai lớp lớp giữa tâm hồn
bà có cháu, con ta có mẹ
thì can chi gan ruột bồn chồn!
chừng mươi hôm nữa, mươi hôm nữa…
phương nam, mưa rào rạt, cháy lòng
càng ngấm chút tình quê rả rích
ta già đi, ta bồng bột, chờ, trông…
1991
NỤ CƯỜI TÌM GẶP
ngoảnh trước và nhìn sau
phận đời như thoáng gió
mới trông trời mưa mau
thoắt nắng vàng ngoài
có đôi điều để nhớ
dăm nỗi niềm để quên
giữ nụ cười nho nhỏ
nở lặng thầm lặng yên
ôi nụ cười an nhiên
nửa đời tôi mới gặp
rã rời tay với tìm
ngờ đâu ngay giữa ngực
có gì đâu, mái tóc
bạc phai dần: thời gian
có gì đâu, khúc hát
vang thì thầm: trái tim.
1982
ĐÊM NGỦ TRÊN HIÊN
1
sương bay trên hiên nhà?
bên ngoài chân ai qua?
chợt hé sơ đôi mắt
ô hay! trăng vội tà
cây chao mình ngân nga
sương vàng rơi trên mặt
2
ta quên đi sầu ta
ta quên ta hôm qua
bạn sao chưa tỉnh giấc
dậy thôi, trông mù sa
khoả đời chìm huyễn hoặc
hư không vang xao xác.
1973
NGÀY ẤY, ĐÁ MỒ CÔI
quay lưng với ráng chiều phai
bóng cây mờ nhạt loang dài mờ tan
có nhìn đâu phía lụn tàn
người đi phương ấy trăng vàng và cao
và mây và gió vẫy chào
và bàn tay đợi đặt vào bàn tay
một ai một góc buồn này
nắng bùng và tắt, đêm dày và đen
tiếng cười khô khốc bật lên
bật lên trầm thống cái tên rất lành
một ai bước bước bước nhanh
bước xiêu vẹo bước quẩn quanh bước về
một ai rủ xuống bên hè
người ơi người ở đừng về đừng đi
một ai khẽ hát thầm thì
hỡi ơi hạnh phúc là gì người ơi
người đi về phía của người
một ai hoá đá mồ côi, cũng buồn…
nghìn đêm đặc quánh mù sương
đá lặng trơ giữa bình thường từ xưa.
1992
GẶP NHAU
kính tặng anh Hà Linh Chi
rất lâu mới gặp nhau
cánh tay như sóng biển
trên vai tôi, sóng choàng
tôi như hòn đảo nhỏ
đứng lặng trong nỗi mừng
rất lâu mới gặp nhau
chén rượu chiều sóng sánh
bài thơ “chiều củi rụng”
đập vào vách đá im
nước mắt tràn trong đêm
rất lâu mới gặp nhau
cười đó rồi khóc đó
có khóc thì khóc thầm
có cười thì cười vỡ
sóng vỗ bờ đảo xanh
rất lâu mới gặp nhau
rượu cuồng đêm tâm sự
sáng ra còn làm, ăn
sóng còn ru đời nữa
đảo còn vui chim muông
rất lâu mới gặp nhau
để biển thêm tiếng sóng
đảo xanh vì mai sau
biết thế nào mà hẹn
tóc còn xanh trên đầu…
1982
Cước chú bài Gặp nhau:
(*) Xin xem bài Nỗi mong của người lượm củi của Hà Linh Chi, trong tập thơ riêng Lời đá, Nxb. Văn Nghệ TP. HCM. & Hội Văn nghệ Lâm Đồng, 1995.
(Chú thích ngày 07. 03. 2005).
NGHĨ VỀ NGƯỜI NGHỆ SĨ
VÀ TIẾNG ĐÀN TÀI HOA THUỞ ẤY
người yêu, ta xấu với người
yêu nhau thì lại bằng mười phụ nhau (*)
(Nguyễn Du)
giá như Kiều có một đứa con
chắc hẳn tâm hồn chúng mình bây giờ đã khác
khúc đoạn trường thêm ánh nắng
lẫn đầm đìa nước mắt
hay trong veo tiếng cười trẻ thơ
xanh ngát đất trời?
giữa tiệc đoàn viên Kiều vẫn lẻ loi
tiếng đàn cất lên niềm vui gượng gạo
được làm mẹ, lòng nguôi đi giông bão
nhưng nỗi đoạn trường cô đơn
vẫn đeo đẳng trọn đời!
tanh tưởi luật Tú Bà đâu cho nàng làm người
độc ác cũng thành thói quen xót xa?!
và mơ ước vẹn nguyên với tình đầu đau đớn
ngấm bỏng vô thức, hằn lên vết gợn?
hay số phận đoạ đày trêu ngươi?
đã tan nát cả rồi
dù sao, chiếc thoa ngày xưa cũng chỉ là kỉ vật
nỗi buồn tủi tuổi già cút côi
là lũ dâng đêm đêm tràn ngập
dù sao, nàng vẫn chìm chết đau thương
giữa biển khổ trập trùng!
giá như Kiều có một đứa con. Dẫu con nàng
lớn lên càng thấm thía nỗi bão bùng
đau niềm oan khốc của cõi đời máu ứa
sẽ thương mẹ hơn, thương kiếp người giẫy giụa
Kiều sống với thẳm sâu tiếng đàn,
với tình yêu thương chăm chút cho con
hay chốn bể dâu này đã nhân ái hơn
khi tức tưởi cái kết thúc đoạn trường dường như
chưa là có hậu
thì trách gì nhà thơ. Trách cuộc đời
cứ mãi hoài chảy máu
từ những tật nguyền, những vết thương
không lành lặn bao giờ!
1992
Cước chú bài Nghĩ về người nghệ sĩ và tiếng đàn tài hoa thuở ấy:
(*) Truyện Kiều, hai câu 3157 – 3158 (Chú thích, 05. 3. 2005).
DÒNG SÔNG CHIỀU
xanh trong thăm thẳm là Hương
nguồn thơ ca chảy với nguồn mây bay
“ngang trời một lưỡi gươm dài” (*)
còn in vào thép tháng ngày máu loang…
dòng sông – khúc hát dân gian (**)
lắng niềm đau nỗi buồn thầm mà trong
dòng sông dòng sông dòng sông
ngợp mắt tôi cúi xuống lòng, không yên…
dòng sông dòng sông uy nghiêm
lương tâm là lưỡi gươm thiêng sáng loà
dòng sông trĩu khúc dân ca
lương tâm là tiếng ơi à bên nôi
dòng sông bây giờ Huế ơi
thâm trầm tiếng gọi như lời lương tâm
nguồn sông – hai cánh tay trần (***)
vươn từ sâu thẳm nâng tầm Huế lên…
dòng sông – khát vọng thanh niên
chiều nay chảy thẳng vào tim, bàng hoàng…
1982
Cước chú bài Dòng sông chiều:
(*) Thơ Cao Bá Quát. Ở đây, tác giả hoàn toàn thông cảm và chia sẻ với nhà thơ thiên tài, nổi loạn này, khi ông nhìn dòng sông Hương của kinh đô Huế với khí phách như vậy.
(**) Tác giả chỉ hoàn toàn tán thành những khúc ca dân gian phản ánh hiện thực trong nhân dân, gồm những gì chính nhân dân trải qua. Nhưng tác giả không thể xem nhất loạt kiến thức dân gian (y học, lịch sử…) là hoàn toàn chính xác. Xin phân biệt tình cảm, nguyện vọng nhân dân với kiến thức dân gian. Ở đây, tứ thơ chỉ tập trung xoáy vào khát vọng cao đẹp, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, sự bất bình của nhân dân trước những tệ hại của quan lại như thói quan liêu, đối xử bất bình đẳng, tham ô, nhũng nhiễu (thời nào cũng có tuy với mức độ khác nhau).
(Chú thích ngày 06. 03. 2005)
(***) Thượng nguồn sông Hương gồm hai nhánh sông, nên có đoạn được gọi là sông Hai Nhánh.
(Chú thích ngày 07.03. 2005).
NÚI XANH TIẾNG HÚ,
TỰ TRÀO
từ độ trông vời mây trắng nhẹ
sương khói vào thơ thấu kiếp người
lắng niềm lâm lụy lòng hương toả…
mặt mày vẫn vắng bặt nụ cười
dạo nọ rủ nhau về núi biếc
trải nỗi sầu giữa nắng gió phơi
gối đá nghe hoa và cỏ hát…
khi không, hú vọng nhớ thương đời
núi tịnh núi hồn nhiên núi thoáng
chiều hôm trăng sáng xuống cùng ta
sao bềnh bồng nâng hồn bảng lảng…
hốt nhiên, hú vọng cõi ta bà!
1992
CHÙM THƠ NHỎ
GIỌT LỆ CỦA MẸ
TRONG NHỮNG NGÀY CON BỆNH – 1988
hạt sương rơi tự bốn phía đất trời
đất trời đọng vào hạt sương nhỏ bé
ôi nước mắt nước mắt không chỉ thế
khi nhìn con từ lòng mẹ trào ra…
HUẾ VÀ TRẦM CẢM – 1987
là dòng nước mắt đó thôi
từ hai nguồn chảy về môi hé cười
Huế ơi Huế ơi Huế ơi
trong tôi gương mặt của người đó sao?
TIẾNG CHIM MÙA MỚI – 1984
lắng nhìn sâu sau tiếng nói dịu dàng
anh thấy cả tâm hồn em thênh thang
đằm thắm
thôi qua rồi bao gió giông bao khoảng trời
chơi vơi hụt hẫng
xin sà xuống đời anh
lảnh lót tiếng ca xanh…
MƯA SỚM MAI – 1977
mưa, mưa phùn, bên khung cửa chồi non!
mưa bối rối suốt sớm mai khói biếc
ai nhớ ai, ai nhớ ai, sao tiếng hát
ai? thức khẽ trong lòng, cả mùa xuân xa xăm…
LỘC MỚI GIAO THỪA – 1989
cành hoa giấy mùa mưa ai chặt
thì xin về trồng ở hè nhà
đợi lá cũ rơi dần thành đất
bâng khuâng chờ lộc mới vươn ra
đón giao thừa, ngồi với cụm hoa
hoa càng hoa trong khói sương nhoà
hoa mới lại đất trời quá cũ
mới nụ cười trầm tĩnh trong ta.
VỀ LÀNG QUÊ
TÌM BẠN THƠ
những mảng bèo khoả ven mặt sông
đàn vịt bầu bơi lội thong dong
và cánh đồng xanh ngắt
và lò gạch đỏ hồng
làng quê ơi đã hiện dân trước mắt
nhưng vẻ bên ngoài kia
sao chẳng đủ yên lòng!
tôi đi chậm trên đường làng râm mát
tìm bạn thơ
bạn có ở nhà không?
tôi tìm đọc những bài ca từ ruộng đất
thấm đẫm mồ hôi nước mắt chảy ròng
bạn có ở nhà không?
ước chi chiều nay tình cờ tôi gặp
bao bà con tìm đến bạn trải lòng
ơi người thơ của làng mạc ruộng đồng
bạn có ở nhà không? (*).
1990
Cước chú bài Về làng quê tìm bạn thơ:
(*) Bài thơ này vốn được viết để tặng Võ Văn Luyến, nhưng vì ngại là sẽ gây khó khăn cho bạn, và cũng vì lí do kĩ thuật khi in ấn, nên bị sót mất dòng đề tặng.
(Chú thích ngày 06. 03. 2005)
NGUYÊN NGÂN
chim bay trên ngàn cao
ta ngước mắt trông lên buồn xa xứ
đồng lúa chiều phai hương rồi sao
chim ơi, nghe tình đau ngàn dặm lữ
bay đi thôi nghe chưa chim
ta năm đây suối lạnh im lìm
đồng quê đồng quê vàng lúa nhớ
làn phai sao, ta trôi buồn tênh
Nguyên Ngân Nguyên Ngân vai hương trầm
mái tóc xưa ta say màu trăng
ta hôn lên bằng hơi sương gió
nên thiên thu cứ ngát tình câm
chiếc nón ngà trên vai Nguyên Ngân
vầng trăng xưa che nghiêng thì thầm
và nhà em ngát trăng đồng nội
nên lòng ta lồng lộng vô ngần
loanh quanh chim bay rừng vạn cổ
bỏ không lồng ngực mưa ngàn dâng
trôi ta, trôi đi, về châu thổ
hương tàn phai lá mục đầy lòng
chim bay cánh nhỏ giữa hư không
tình xưa ơi mây giạt bềnh bồng
chim nghe tê buốt chiều không nắng
rụng xuống dòng đau hoe nhớ mong
suối trôi suối trôi về vai Ngân
(suối tóc ngày xưa sao ngại ngần)
trăng ơi cóng lạnh tan thành nước
phủ ngập Ngân phủ ngập mênh mang.
1973
BAN MAI CÕI LẠ
kính tặng nhà thơ Bùi Giáng
và anh Đỗ Tư Nghĩa (Đà Lạt).
ngõ sâu
trong cõi người ta
vườn mưa
lều trống
bóng nhà thơ đâu
cào cào châu chấu ngậm sầu
cỏ xanh xanh
rợn trắng lau phương nào
phiêu bồng bước thấp bước cao
ngao du xứ mộng lạc vào trần ai
Á Đông cánh bướm chớp hoài
như không như có hình hài trăm năm
trời Tây buốt lạnh căm căm
nghe từ sa mạc vọng thầm niềm thơ
lắng hồn tri âm bao giờ
đến bao giờ vẫn bất ngờ, thơ ơi
mưa nguồn rớt hột một đời
dấu chân, bờ lúa…
rụng rời, rã riêng
ai bưng mặt khóc bạn hiền
rưng rưng hoa gạo bên hiên khốn cùng
giờ nghêu ngao với mông lung
cỏ leo lều rách, ố mùng, chiếu xơ!
anh cùng tôi tìm nhà thơ
vấp chân
choáng nỗi hư vô
giật mình
long lanh từng phiến tài tình
tứ thơ cuồng phóng lung linh muôn trùng
tay hữu hạn chạm vô cùng
tiêu dao thân phận bão bùng xưa sau
lều vắng
người rong chơi đâu
vườn mưa
hạt đọng
óng màu nắng mai.
1992
BÀU VỊT VÀ ÁNH TRĂNG
tặng Võ Văn Luyến
và bạn bè Quảng Trị
bên bờ bàu Vịt tưởng như tù đọng này
các anh ngồi quanh chai rượu
ngâm thơ và hát
trên cành tre
trăng trong veo tưởng như huyền hoặc
trăng nghìn năm dân dã cao vời
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như mãi hoài câm nín tàn rơi
rượu ngấm vào lòng
thơ bừng lên từng tạng chất
thơ xanh tóc và thơ bạc tóc
nhạc tỉnh người và nhạc đắm say
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như tù đọng này
những mảnh đời
tưởng như chìm trong nỗi áo cơm
nỗi gỉ mòn
tận đáy
với tín ngưỡng thơ với tín ngưỡng thơ
ôi cõi miền thẳm sâu kì diệu ấy
nên vẫn rất người
giữa đời thường nhàm nhạt tháng ngày
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như tù đọng đến quẫn trí này
ta nhìn ra nhau – trăng bâng khuâng đáy mắt
những tấm lòng hoá khoáng đạt chân trời
nhạc và thơ mở ra lối thoát
cùng Thạch Hãn qua bao xóm làng
ra tận biển khơi
và mây xa khơi lại trở về
trong bầu nước ngời trăng dân dã.
1991
KHỐI TÌNH
ngày xưa có anh Trương Chi
người thì thậm xấu hát thì thậm hay
(cổ tích)
đêm đêm, ai hát trên sông
cho ai cháy buốt tấm lòng, tương tư…
vào dinh, như giữa ngục tù
giọng anh đánh cá âm u rã rời
về cùng bát ngát nước trời
trĩu thêm ngực ấy, chói ngời nỗi đau
vút lên, chơi vơi, lắng sâu
môi nào bật máu mắt nào máu tuôn
kết khối ngọc gốc đa buồn
để ai ngây dại điên cuồng tìm ai
tìm đâu? gió rộng, sông dài…
– trái tim xoáy đất, nhẹ bay đến nàng
làm chén ngọc nơi lầu vàng
giọng câm
bóng vỡ
hồn chàng lại đi
cảm thông thành mối tình si
(mấy ai quyền quý hiểu gì dân gian!)
khát khao tiếng hát thênh thang
nhưng Mỵ ơi, đã hiểu chàng hết đâu!
đến bây giờ, ngàn năm sau
còn bao người kể khác nhau chuyện này (*)
tôi mơ hồ nghe đâu đây
xa mờ thăm thẳm tháng ngày mờ xa…
1991
Cước chú bài Khối tình:
(*) Theo trào lưu sáng tạo lại huyền thoại, cổ tích, như vở “Tiếng hát” của Phan Kim Thịnh.
PHƯƠNG NAM VỚI BẠN
BỖNG DƯNG KHẨU KHÍ TẾT
thôi thì chờ đến năm sau
hẵng về với biển xanh sâu nước, trời
tạm ngồi đây giữa rừng người
cụng li dăm cái cho đời sóng chao
bồng bềnh quên hết lao đao
lênh đênh lãng đãng phiền nào cũng xa
rồi ta gối giấc lên ta
tình thân là biển bao la giữa đời!
nhớ niềm bát ngát không nguôi
Tết quanh quẩn phố, tiếng cười thênh thênh
xuân lênh đênh xuân bồng bềnh
tình thân là biển mông mênh ở đời!
càn khôn tuý luý chơi vơi
trong li rượu nhỏ, trùng khơi dạt dào…
1992
VƯỜN CỦA HAI NGƯỜI
chung quanh ngôi nhà ấy
cây hiền và lá ngoan
tháng năm đầy sương móc
tẩm hương thân thể nàng
sinh ra từ gió mát
tiếng chim nuôi lớn lên
dậy thì cùng lũ bướm
nàng cũng là thiên nhiên
một hôm chàng qua đó
vương cây rách linh hồn
ghé xin nàng khâu lại
bằng sợi tóc xanh non
ngón tay nàng run run
trái tim chàng rưng rưng
nụ hôn nồng môi thơm
đoá ngây thơ nở nốt
và họ đã yêu nhau
dễ thương như nắng lụa
vườn địa đàng phải đâu
chuyện ngày xưa ngày xửa.
1973
THẢO NÀO
tôi nằm ngửa giữa bãi xanh
chao ôi cỏ mượt bồng bềnh nhấp nhô
tôi trôi không bến không bờ
lim dim siêu thoát lơ mơ men đời
giá như em đến cùng tôi
trải lòng với gió chơi vơi mơ màng
(thảo nào trong cõi thênh thang
hồn châu chấu cũng mênh mang ơi người)
hay em bỏ mặc nhau rồi
thiên nhiên đẹp quá mình tôi sao đành!
1991
ƠN EM
như tượng đá rêu phong
em trở về trên chập chùng đèo mây hoài niệm
nhưng lạ lùng sao, gương mặt xa xưa thánh thiện
vẫn rạng rỡ mỉm cười mặc lớp lớp thời gian
em trở về cho lòng tôi bất an
tình yêu tuổi nắng hồng giờ bão bùng đến thế
hay em đã hoá thân thành Đức Mẹ
chiều nay mỉm cười trừng phạt tôi chăng
xa mờ gần hai mươi năm
phút nắm tay bàng hoàng thuở đó
sống giữa đời vượt qua bao nhiêu mê lộ
được trở lại chính mình nhờ một đoá ngây thơ
em bất chợt trở về từ áo trắng học trò
hiện ra không ngờ trên đường phố
ôi tuổi mười tám du hồn tôi hoài cổ
cõi linh thiêng thăm thẳm nào chồng chất xanh rêu
tạ ơn tạ ơn chất ngọc tình yêu
sáng soi cứu rỗi cả kiếp người tục luỵ
là sự bảo ban của hồn nhiên,
cái nghiêm khắc của dịu dàng thuỳ mị
ơi Maria bé bỏng trong tâm! (*)
1991
Cước chú bài Ơn em:
(*) Xin xem chú thích ở bài Thêm một lần em toả nắng trong tôi.
TRONG MƯA THU
1
mơ em trên đường mưa
tơ vàng bay lưa thưa
lá vàng nghiêng mắt ngó
nón vàng che tóc xưa
tóc đôi bờ kẹp nhỏ
đã biết buồn hay chưa
môi hồng nhung thắm nụ
lung linh dăm hạt mưa
2
mơ em chiều mùa thu
cây thì thầm vi vu
anh nhìn đôi tay ngọc
gảy khúc đàn ước mơ
rưng rưng hồn muốn khóc
ôi ngày xưa ngày xưa
đàn xưa em còn gảy
vọng về trong hơi mưa
3
mơ em chiều chưa tan
đường đi sầu mênh mang
anh cúi đầu nhìn đất
mưa bay trên cỏ vàng
mưa phùn bay lất phất
dây đàn đâm xuyên ngang
quả tim anh nhức buốt
rụng rơi trong lá vàng
4
mơ em sân trường xưa
cặp nặng tình… vu vơ…
áo mùa thu vẫn mới
gió vờn thôi se sua
anh đi về thành nội
nghẹn ngào trong hương mưa
muôn năm tình còn mới
bao giờ như bao giờ.
1973
SƯƠNG SỚM MAI
tặng bạn bè ở Đức Trọng và Đà Lạt
hồ như đang trôi về núi đồi cõi ấy
hay cao nguyên bay về quê tôi
hừng đông sương mù
thơ lãng đãng bạn bè lãng đãng
tay ôm đàn, tìm nhau, hồ như…
hồ như mùa xuân hồ như mùa thu
sương lấp trắng đất trời năm tháng
nhưng tự bao giờ em về với nắng
từ sương mờ rét buốt tâm tư?
và hoa, hoa lanh lanh dịu sáng
cà phê, hương bay vào thực vào hư
ta có nhau trong vòng tay bè bạn
hồ như, mãi còn nguyên nồng ấm, cho dù…
1991
CƠN BÃO VÀ CÂY SẦU ĐÔNG
mưa bão xoáy điên cuồng trên vùng đất lửa
cây sầu đông cây sầu đông
cây sầu đông bên thêm gạch vỡ
ngã xuống nơi mình đã toả bóng xanh
sầu đông sầu đông
mưa bão chạm tận cùng cội rễ
nhánh rễ nào còn bám chặt đất thiêng lòng mẹ
sẽ còn vươn chồi biếc giữa quê hương
sức sống lạ lùng bền bĩ
tự định nghĩa chính mình
từ nhánh rễ đến từng hạt quả
đâu chỉ bằng một thoáng hương thơm
từ nhánh rễ kia cây mới lại mình.
1985
BƯỚM TRẮNG
tặng Nguyễn Ngọc Khôi và Vân Anh
nàng thơ một thuở xa vời
áo mơ trắng lụa bao người thơ mơ
sách khuya cũng trắng đôi bờ
phiến thư trắng mỏng cứ ngờ bướm xưa (*)
bướm bay là nắng hay mưa
tôi vừa giông bão lại vừa khát khô
bạn bè dăm đứa ngẩn ngơ
áo nàng bay trắng niềm thơ trắng hồn
áo trắng bay, lụa trắng vờn
cải ngồng vàng nở chập chờn giấc mơ
trôi theo lời giảng thầy cô (**)
đến cùng cõi thực, cõi vô, trong mình
nàng thơ vẫn cười tươi xinh
ngoại ô bùn bụi – đường tình riêng tôi!
bông bụt vào thơ bạn rồi
trống trường ran ngực tôi ngồi nát tan
chút tình bướm trắng mang mang
mưa nhoà se sắt nắng loang ngậm ngùi
tàn phai, chết những ngày vui
tôi vùi vào sách tôi vùi vào thơ
niềm đau trẻ dại không ngờ
đưa tôi thấu vạn bến bờ trong tôi
cũng hồn bướm trắng ấy thôi
đẹp muôn ngày tháng chân trời xa xăm…
lắng sâu gần hai mươi năm
lòng tôi hồ điệp thoảng trầm vô vi
là người là bướm từng khi
vượt qua núi vực, lại đi, tâm nhàn
trở vào phố thị, gặp nàng
bạn bè lớp cũ ngỡ ngàng bướm xưa
nắng ướt đầm giữa chiều mưa
xe quà, ổi chát, me chua, lề đường!
đâu tà áo lụa mây sương
nụ cười trong cõi vô thường, bâng khuâng
chắt chiu tiền vụn nhàu nhăn
nuôi con đi học bao năm với đời
vẫn bươm bướm trắng lưng trời
mộng thường, úa trắng, trắng đôi tay gầy
bạn bè tìm lại nhau đây
ơn nàng giữ được trắng bay mảnh hồn.
1992
Cước chú bài Bướm trắng:
(*) Hình tượng bướm, bướm trắng của Trang Tử, Nhất Linh, Nguyễn Bính.
(**) Đây là một loại tình yêu tuổi học trò trung học đệ nhị cấp (cấp III hoặc phổ thông trung học) ngày ấy. Loại tình yêu hoàn toàn mộng ảo này thật trong trắng, mở ra những chiều kích tâm hồn, nhưng đồng thời cũng gây tác hại không ít trong vấn đề học tập.
BÊN SÔNG
thơ xưa bát ngát ánh trăng
nâng lòng như nước triều dâng, đọng vào
dòng sông vàng ánh ca dao
bóng cô tát nước in vào, sáng thêm
ai ngồi đây giữa trời đêm
dòng sông lai láng nỗi niềm của trăng
trách chi gàu nước bên đàng
khéo vô tâm để bâng khuâng muôn đời
trách chi trăng cổ cao vời
khéo mênh mang để lòng người thênh thang
ai ngồi đây đẫm ánh trăng
bờ vai ướt sáng cả bàn tay ai!
1985
NIỀM VUI
có gì đâu em
mình tìm đến nhau như một điều rất lạ
mãi hoài vẫn còn bỡ ngỡ
dẫu tự bao giờ vẫn ở trong nhau
anh đã vượt qua từ lâu
cơn xoáy lốc
ngậm buồn với nỗi sầu thơ
bao ngọn sóng ập ào thời mới lớn
đã vượt qua tháng năm (ôi tuổi thanh niên!)
sững sờ
mừng vui
với niềm tin yêu vô cùng lãng mạn
qua rồi thời hụt hẫng
vỡ tan, phẫn nộ, cuồng điên
có gì đâu em
không lẽ đời người như con ốc vặn mình
trong tháp khổ đau một đời tự hỏi
vật vờ giữa lòng biển tối
một hôm nào rỗng trơ bên bờ nguôi quên?
không, không có gì đâu em
khi em nhẫn nại lặng thầm như ngọn gió
em thổi vào lòng anh
– con ốc nhỏ bơ vơ – lên tiếng hú
tiếng hú gọi người, tiếng hú yêu thương,
cho trẻ thơ ngơ ngác kiếm tìm
không, không có gì đâu em
con ốc kia lại âm vang tiếng đời khi có gió
ta vui mừng làm đồ chơi cho con
một thời tuổi nhỏ
con áp vào tai
sẽ nghe tiếng vọng chúng mình
không, không có gì ngoài niềm vui đâu em
âm thanh từ con ốc kia, may chăng,
mai sau sẽ làm cho con nhẹ nhàng phần số
bao đắng cay ta gánh chịu hết rồi?
không, không có gì ngoài niềm vui, em ơi.
1985
BA HÁT VÀ CON RU
bây giờ ba làm thơ
ước gì ba có thể
sống lại thời tấm bé
để nô đùa cùng con
như mấy chú chim non
thơ có là phép lạ
là hạnh phúc cho người
cho con còn tất cả
tiếng nội ru, à ơi…
ngọn nắng vàng, xa xôi…
cho ba còn tất cả
kỉ niệm hoà ước mơ
mơ đẹp hơn ngày xưa
và cho con tất cả
trong và ngoài lời thơ
bây giờ ba làm thơ
thơ yêu thương con nhé
ba hát và con ru
tuổi hồng con sướng thế
có bao nhiêu là thơ!
1989
HOA QUỲ VÀNG
hoà lẫn với đồi nương
dọc đường dài mưa nắng
ơi cây lá và màu xanh thầm lặng
chợt bủa quanh tôi nghìn đóa quỳ vàng
hoa quỳ vàng!
hoa quỳ vàng!
bao năm rồi cứ tưởng
thấm tan vào cao nguyên
ngờ đâu bao năm sống
mới hiểu mình vô tâm!
hoa quỳ vàng! hoa quỳ vàng!
nghìn mặt trời chói chang trong đêm
hoa quỳ vàng! hoa quỳ vàng!
day lòng tôi không yên…
1981
NHỚ NHÀ
chừng mươi hôm nữa ta về thăm
sao trong đêm ai gọi thâm trầm
nghe vẳng đâu tiếng trẻ con khóc
mưa, mưa khuya, phố ướt, đèn câm
chừng mươi hôm nữa, rất thoáng chốc
sạn chai lớp lớp giữa tâm hồn
bà có cháu, con ta có mẹ
thì can chi gan ruột bồn chồn!
chừng mươi hôm nữa, mươi hôm nữa…
phương nam, mưa rào rạt, cháy lòng
càng ngấm chút tình quê rả rích
ta già đi, ta bồng bột, chờ, trông…
1991
NỤ CƯỜI TÌM GẶP
ngoảnh trước và nhìn sau
phận đời như thoáng gió
mới trông trời mưa mau
thoắt nắng vàng ngoài
có đôi điều để nhớ
dăm nỗi niềm để quên
giữ nụ cười nho nhỏ
nở lặng thầm lặng yên
ôi nụ cười an nhiên
nửa đời tôi mới gặp
rã rời tay với tìm
ngờ đâu ngay giữa ngực
có gì đâu, mái tóc
bạc phai dần: thời gian
có gì đâu, khúc hát
vang thì thầm: trái tim.
1982
ĐÊM NGỦ TRÊN HIÊN
1
sương bay trên hiên nhà?
bên ngoài chân ai qua?
chợt hé sơ đôi mắt
ô hay! trăng vội tà
cây chao mình ngân nga
sương vàng rơi trên mặt
2
ta quên đi sầu ta
ta quên ta hôm qua
bạn sao chưa tỉnh giấc
dậy thôi, trông mù sa
khoả đời chìm huyễn hoặc
hư không vang xao xác.
1973
NGÀY ẤY, ĐÁ MỒ CÔI
quay lưng với ráng chiều phai
bóng cây mờ nhạt loang dài mờ tan
có nhìn đâu phía lụn tàn
người đi phương ấy trăng vàng và cao
và mây và gió vẫy chào
và bàn tay đợi đặt vào bàn tay
một ai một góc buồn này
nắng bùng và tắt, đêm dày và đen
tiếng cười khô khốc bật lên
bật lên trầm thống cái tên rất lành
một ai bước bước bước nhanh
bước xiêu vẹo bước quẩn quanh bước về
một ai rủ xuống bên hè
người ơi người ở đừng về đừng đi
một ai khẽ hát thầm thì
hỡi ơi hạnh phúc là gì người ơi
người đi về phía của người
một ai hoá đá mồ côi, cũng buồn…
nghìn đêm đặc quánh mù sương
đá lặng trơ giữa bình thường từ xưa.
1992
GẶP NHAU
kính tặng anh Hà Linh Chi
rất lâu mới gặp nhau
cánh tay như sóng biển
trên vai tôi, sóng choàng
tôi như hòn đảo nhỏ
đứng lặng trong nỗi mừng
rất lâu mới gặp nhau
chén rượu chiều sóng sánh
bài thơ “chiều củi rụng”
đập vào vách đá im
nước mắt tràn trong đêm
rất lâu mới gặp nhau
cười đó rồi khóc đó
có khóc thì khóc thầm
có cười thì cười vỡ
sóng vỗ bờ đảo xanh
rất lâu mới gặp nhau
rượu cuồng đêm tâm sự
sáng ra còn làm, ăn
sóng còn ru đời nữa
đảo còn vui chim muông
rất lâu mới gặp nhau
để biển thêm tiếng sóng
đảo xanh vì mai sau
biết thế nào mà hẹn
tóc còn xanh trên đầu…
1982
Cước chú bài Gặp nhau:
(*) Xin xem bài Nỗi mong của người lượm củi của Hà Linh Chi, trong tập thơ riêng Lời đá, Nxb. Văn Nghệ TP. HCM. & Hội Văn nghệ Lâm Đồng, 1995.
(Chú thích ngày 07. 03. 2005).
NGHĨ VỀ NGƯỜI NGHỆ SĨ
VÀ TIẾNG ĐÀN TÀI HOA THUỞ ẤY
người yêu, ta xấu với người
yêu nhau thì lại bằng mười phụ nhau (*)
(Nguyễn Du)
giá như Kiều có một đứa con
chắc hẳn tâm hồn chúng mình bây giờ đã khác
khúc đoạn trường thêm ánh nắng
lẫn đầm đìa nước mắt
hay trong veo tiếng cười trẻ thơ
xanh ngát đất trời?
giữa tiệc đoàn viên Kiều vẫn lẻ loi
tiếng đàn cất lên niềm vui gượng gạo
được làm mẹ, lòng nguôi đi giông bão
nhưng nỗi đoạn trường cô đơn
vẫn đeo đẳng trọn đời!
tanh tưởi luật Tú Bà đâu cho nàng làm người
độc ác cũng thành thói quen xót xa?!
và mơ ước vẹn nguyên với tình đầu đau đớn
ngấm bỏng vô thức, hằn lên vết gợn?
hay số phận đoạ đày trêu ngươi?
đã tan nát cả rồi
dù sao, chiếc thoa ngày xưa cũng chỉ là kỉ vật
nỗi buồn tủi tuổi già cút côi
là lũ dâng đêm đêm tràn ngập
dù sao, nàng vẫn chìm chết đau thương
giữa biển khổ trập trùng!
giá như Kiều có một đứa con. Dẫu con nàng
lớn lên càng thấm thía nỗi bão bùng
đau niềm oan khốc của cõi đời máu ứa
sẽ thương mẹ hơn, thương kiếp người giẫy giụa
Kiều sống với thẳm sâu tiếng đàn,
với tình yêu thương chăm chút cho con
hay chốn bể dâu này đã nhân ái hơn
khi tức tưởi cái kết thúc đoạn trường dường như
chưa là có hậu
thì trách gì nhà thơ. Trách cuộc đời
cứ mãi hoài chảy máu
từ những tật nguyền, những vết thương
không lành lặn bao giờ!
1992
Cước chú bài Nghĩ về người nghệ sĩ và tiếng đàn tài hoa thuở ấy:
(*) Truyện Kiều, hai câu 3157 – 3158 (Chú thích, 05. 3. 2005).
DÒNG SÔNG CHIỀU
xanh trong thăm thẳm là Hương
nguồn thơ ca chảy với nguồn mây bay
“ngang trời một lưỡi gươm dài” (*)
còn in vào thép tháng ngày máu loang…
dòng sông – khúc hát dân gian (**)
lắng niềm đau nỗi buồn thầm mà trong
dòng sông dòng sông dòng sông
ngợp mắt tôi cúi xuống lòng, không yên…
dòng sông dòng sông uy nghiêm
lương tâm là lưỡi gươm thiêng sáng loà
dòng sông trĩu khúc dân ca
lương tâm là tiếng ơi à bên nôi
dòng sông bây giờ Huế ơi
thâm trầm tiếng gọi như lời lương tâm
nguồn sông – hai cánh tay trần (***)
vươn từ sâu thẳm nâng tầm Huế lên…
dòng sông – khát vọng thanh niên
chiều nay chảy thẳng vào tim, bàng hoàng…
1982
Cước chú bài Dòng sông chiều:
(*) Thơ Cao Bá Quát. Ở đây, tác giả hoàn toàn thông cảm và chia sẻ với nhà thơ thiên tài, nổi loạn này, khi ông nhìn dòng sông Hương của kinh đô Huế với khí phách như vậy.
(**) Tác giả chỉ hoàn toàn tán thành những khúc ca dân gian phản ánh hiện thực trong nhân dân, gồm những gì chính nhân dân trải qua. Nhưng tác giả không thể xem nhất loạt kiến thức dân gian (y học, lịch sử…) là hoàn toàn chính xác. Xin phân biệt tình cảm, nguyện vọng nhân dân với kiến thức dân gian. Ở đây, tứ thơ chỉ tập trung xoáy vào khát vọng cao đẹp, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, sự bất bình của nhân dân trước những tệ hại của quan lại như thói quan liêu, đối xử bất bình đẳng, tham ô, nhũng nhiễu (thời nào cũng có tuy với mức độ khác nhau).
(Chú thích ngày 06. 03. 2005)
(***) Thượng nguồn sông Hương gồm hai nhánh sông, nên có đoạn được gọi là sông Hai Nhánh.
(Chú thích ngày 07.03. 2005).
NÚI XANH TIẾNG HÚ,
TỰ TRÀO
từ độ trông vời mây trắng nhẹ
sương khói vào thơ thấu kiếp người
lắng niềm lâm lụy lòng hương toả…
mặt mày vẫn vắng bặt nụ cười
dạo nọ rủ nhau về núi biếc
trải nỗi sầu giữa nắng gió phơi
gối đá nghe hoa và cỏ hát…
khi không, hú vọng nhớ thương đời
núi tịnh núi hồn nhiên núi thoáng
chiều hôm trăng sáng xuống cùng ta
sao bềnh bồng nâng hồn bảng lảng…
hốt nhiên, hú vọng cõi ta bà!
1992
CHÙM THƠ NHỎ
GIỌT LỆ CỦA MẸ
TRONG NHỮNG NGÀY CON BỆNH – 1988
hạt sương rơi tự bốn phía đất trời
đất trời đọng vào hạt sương nhỏ bé
ôi nước mắt nước mắt không chỉ thế
khi nhìn con từ lòng mẹ trào ra…
HUẾ VÀ TRẦM CẢM – 1987
là dòng nước mắt đó thôi
từ hai nguồn chảy về môi hé cười
Huế ơi Huế ơi Huế ơi
trong tôi gương mặt của người đó sao?
TIẾNG CHIM MÙA MỚI – 1984
lắng nhìn sâu sau tiếng nói dịu dàng
anh thấy cả tâm hồn em thênh thang
đằm thắm
thôi qua rồi bao gió giông bao khoảng trời
chơi vơi hụt hẫng
xin sà xuống đời anh
lảnh lót tiếng ca xanh…
MƯA SỚM MAI – 1977
mưa, mưa phùn, bên khung cửa chồi non!
mưa bối rối suốt sớm mai khói biếc
ai nhớ ai, ai nhớ ai, sao tiếng hát
ai? thức khẽ trong lòng, cả mùa xuân xa xăm…
LỘC MỚI GIAO THỪA – 1989
cành hoa giấy mùa mưa ai chặt
thì xin về trồng ở hè nhà
đợi lá cũ rơi dần thành đất
bâng khuâng chờ lộc mới vươn ra
đón giao thừa, ngồi với cụm hoa
hoa càng hoa trong khói sương nhoà
hoa mới lại đất trời quá cũ
mới nụ cười trầm tĩnh trong ta.
VỀ LÀNG QUÊ
TÌM BẠN THƠ
những mảng bèo khoả ven mặt sông
đàn vịt bầu bơi lội thong dong
và cánh đồng xanh ngắt
và lò gạch đỏ hồng
làng quê ơi đã hiện dân trước mắt
nhưng vẻ bên ngoài kia
sao chẳng đủ yên lòng!
tôi đi chậm trên đường làng râm mát
tìm bạn thơ
bạn có ở nhà không?
tôi tìm đọc những bài ca từ ruộng đất
thấm đẫm mồ hôi nước mắt chảy ròng
bạn có ở nhà không?
ước chi chiều nay tình cờ tôi gặp
bao bà con tìm đến bạn trải lòng
ơi người thơ của làng mạc ruộng đồng
bạn có ở nhà không? (*).
1990
Cước chú bài Về làng quê tìm bạn thơ:
(*) Bài thơ này vốn được viết để tặng Võ Văn Luyến, nhưng vì ngại là sẽ gây khó khăn cho bạn, và cũng vì lí do kĩ thuật khi in ấn, nên bị sót mất dòng đề tặng.
(Chú thích ngày 06. 03. 2005)
NGUYÊN NGÂN
chim bay trên ngàn cao
ta ngước mắt trông lên buồn xa xứ
đồng lúa chiều phai hương rồi sao
chim ơi, nghe tình đau ngàn dặm lữ
bay đi thôi nghe chưa chim
ta năm đây suối lạnh im lìm
đồng quê đồng quê vàng lúa nhớ
làn phai sao, ta trôi buồn tênh
Nguyên Ngân Nguyên Ngân vai hương trầm
mái tóc xưa ta say màu trăng
ta hôn lên bằng hơi sương gió
nên thiên thu cứ ngát tình câm
chiếc nón ngà trên vai Nguyên Ngân
vầng trăng xưa che nghiêng thì thầm
và nhà em ngát trăng đồng nội
nên lòng ta lồng lộng vô ngần
loanh quanh chim bay rừng vạn cổ
bỏ không lồng ngực mưa ngàn dâng
trôi ta, trôi đi, về châu thổ
hương tàn phai lá mục đầy lòng
chim bay cánh nhỏ giữa hư không
tình xưa ơi mây giạt bềnh bồng
chim nghe tê buốt chiều không nắng
rụng xuống dòng đau hoe nhớ mong
suối trôi suối trôi về vai Ngân
(suối tóc ngày xưa sao ngại ngần)
trăng ơi cóng lạnh tan thành nước
phủ ngập Ngân phủ ngập mênh mang.
1973
BAN MAI CÕI LẠ
kính tặng nhà thơ Bùi Giáng
và anh Đỗ Tư Nghĩa (Đà Lạt).
ngõ sâu
trong cõi người ta
vườn mưa
lều trống
bóng nhà thơ đâu
cào cào châu chấu ngậm sầu
cỏ xanh xanh
rợn trắng lau phương nào
phiêu bồng bước thấp bước cao
ngao du xứ mộng lạc vào trần ai
Á Đông cánh bướm chớp hoài
như không như có hình hài trăm năm
trời Tây buốt lạnh căm căm
nghe từ sa mạc vọng thầm niềm thơ
lắng hồn tri âm bao giờ
đến bao giờ vẫn bất ngờ, thơ ơi
mưa nguồn rớt hột một đời
dấu chân, bờ lúa…
rụng rời, rã riêng
ai bưng mặt khóc bạn hiền
rưng rưng hoa gạo bên hiên khốn cùng
giờ nghêu ngao với mông lung
cỏ leo lều rách, ố mùng, chiếu xơ!
anh cùng tôi tìm nhà thơ
vấp chân
choáng nỗi hư vô
giật mình
long lanh từng phiến tài tình
tứ thơ cuồng phóng lung linh muôn trùng
tay hữu hạn chạm vô cùng
tiêu dao thân phận bão bùng xưa sau
lều vắng
người rong chơi đâu
vườn mưa
hạt đọng
óng màu nắng mai.
1992
BÀU VỊT VÀ ÁNH TRĂNG
tặng Võ Văn Luyến
và bạn bè Quảng Trị
bên bờ bàu Vịt tưởng như tù đọng này
các anh ngồi quanh chai rượu
ngâm thơ và hát
trên cành tre
trăng trong veo tưởng như huyền hoặc
trăng nghìn năm dân dã cao vời
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như mãi hoài câm nín tàn rơi
rượu ngấm vào lòng
thơ bừng lên từng tạng chất
thơ xanh tóc và thơ bạc tóc
nhạc tỉnh người và nhạc đắm say
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như tù đọng này
những mảnh đời
tưởng như chìm trong nỗi áo cơm
nỗi gỉ mòn
tận đáy
với tín ngưỡng thơ với tín ngưỡng thơ
ôi cõi miền thẳm sâu kì diệu ấy
nên vẫn rất người
giữa đời thường nhàm nhạt tháng ngày
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như tù đọng đến quẫn trí này
ta nhìn ra nhau – trăng bâng khuâng đáy mắt
những tấm lòng hoá khoáng đạt chân trời
nhạc và thơ mở ra lối thoát
cùng Thạch Hãn qua bao xóm làng
ra tận biển khơi
và mây xa khơi lại trở về
trong bầu nước ngời trăng dân dã.
1991
KHỐI TÌNH
ngày xưa có anh Trương Chi
người thì thậm xấu hát thì thậm hay
(cổ tích)
đêm đêm, ai hát trên sông
cho ai cháy buốt tấm lòng, tương tư…
vào dinh, như giữa ngục tù
giọng anh đánh cá âm u rã rời
về cùng bát ngát nước trời
trĩu thêm ngực ấy, chói ngời nỗi đau
vút lên, chơi vơi, lắng sâu
môi nào bật máu mắt nào máu tuôn
kết khối ngọc gốc đa buồn
để ai ngây dại điên cuồng tìm ai
tìm đâu? gió rộng, sông dài…
– trái tim xoáy đất, nhẹ bay đến nàng
làm chén ngọc nơi lầu vàng
giọng câm
bóng vỡ
hồn chàng lại đi
cảm thông thành mối tình si
(mấy ai quyền quý hiểu gì dân gian!)
khát khao tiếng hát thênh thang
nhưng Mỵ ơi, đã hiểu chàng hết đâu!
đến bây giờ, ngàn năm sau
còn bao người kể khác nhau chuyện này (*)
tôi mơ hồ nghe đâu đây
xa mờ thăm thẳm tháng ngày mờ xa…
1991
Cước chú bài Khối tình:
(*) Theo trào lưu sáng tạo lại huyền thoại, cổ tích, như vở “Tiếng hát” của Phan Kim Thịnh.
PHƯƠNG NAM VỚI BẠN
BỖNG DƯNG KHẨU KHÍ TẾT
thôi thì chờ đến năm sau
hẵng về với biển xanh sâu nước, trời
tạm ngồi đây giữa rừng người
cụng li dăm cái cho đời sóng chao
bồng bềnh quên hết lao đao
lênh đênh lãng đãng phiền nào cũng xa
rồi ta gối giấc lên ta
tình thân là biển bao la giữa đời!
nhớ niềm bát ngát không nguôi
Tết quanh quẩn phố, tiếng cười thênh thênh
xuân lênh đênh xuân bồng bềnh
tình thân là biển mông mênh ở đời!
càn khôn tuý luý chơi vơi
trong li rượu nhỏ, trùng khơi dạt dào…
1992
VƯỜN CỦA HAI NGƯỜI
chung quanh ngôi nhà ấy
cây hiền và lá ngoan
tháng năm đầy sương móc
tẩm hương thân thể nàng
sinh ra từ gió mát
tiếng chim nuôi lớn lên
dậy thì cùng lũ bướm
nàng cũng là thiên nhiên
một hôm chàng qua đó
vương cây rách linh hồn
ghé xin nàng khâu lại
bằng sợi tóc xanh non
ngón tay nàng run run
trái tim chàng rưng rưng
nụ hôn nồng môi thơm
đoá ngây thơ nở nốt
và họ đã yêu nhau
dễ thương như nắng lụa
vườn địa đàng phải đâu
chuyện ngày xưa ngày xửa.
1973
THẢO NÀO
tôi nằm ngửa giữa bãi xanh
chao ôi cỏ mượt bồng bềnh nhấp nhô
tôi trôi không bến không bờ
lim dim siêu thoát lơ mơ men đời
giá như em đến cùng tôi
trải lòng với gió chơi vơi mơ màng
(thảo nào trong cõi thênh thang
hồn châu chấu cũng mênh mang ơi người)
hay em bỏ mặc nhau rồi
thiên nhiên đẹp quá mình tôi sao đành!
1991
ƠN EM
như tượng đá rêu phong
em trở về trên chập chùng đèo mây hoài niệm
nhưng lạ lùng sao, gương mặt xa xưa thánh thiện
vẫn rạng rỡ mỉm cười mặc lớp lớp thời gian
em trở về cho lòng tôi bất an
tình yêu tuổi nắng hồng giờ bão bùng đến thế
hay em đã hoá thân thành Đức Mẹ
chiều nay mỉm cười trừng phạt tôi chăng
xa mờ gần hai mươi năm
phút nắm tay bàng hoàng thuở đó
sống giữa đời vượt qua bao nhiêu mê lộ
được trở lại chính mình nhờ một đoá ngây thơ
em bất chợt trở về từ áo trắng học trò
hiện ra không ngờ trên đường phố
ôi tuổi mười tám du hồn tôi hoài cổ
cõi linh thiêng thăm thẳm nào chồng chất xanh rêu
tạ ơn tạ ơn chất ngọc tình yêu
sáng soi cứu rỗi cả kiếp người tục luỵ
là sự bảo ban của hồn nhiên,
cái nghiêm khắc của dịu dàng thuỳ mị
ơi Maria bé bỏng trong tâm! (*)
1991
Cước chú bài Ơn em:
(*) Xin xem chú thích ở bài Thêm một lần em toả nắng trong tôi.
TRONG MƯA THU
1
mơ em trên đường mưa
tơ vàng bay lưa thưa
lá vàng nghiêng mắt ngó
nón vàng che tóc xưa
tóc đôi bờ kẹp nhỏ
đã biết buồn hay chưa
môi hồng nhung thắm nụ
lung linh dăm hạt mưa
2
mơ em chiều mùa thu
cây thì thầm vi vu
anh nhìn đôi tay ngọc
gảy khúc đàn ước mơ
rưng rưng hồn muốn khóc
ôi ngày xưa ngày xưa
đàn xưa em còn gảy
vọng về trong hơi mưa
3
mơ em chiều chưa tan
đường đi sầu mênh mang
anh cúi đầu nhìn đất
mưa bay trên cỏ vàng
mưa phùn bay lất phất
dây đàn đâm xuyên ngang
quả tim anh nhức buốt
rụng rơi trong lá vàng
4
mơ em sân trường xưa
cặp nặng tình… vu vơ…
áo mùa thu vẫn mới
gió vờn thôi se sua
anh đi về thành nội
nghẹn ngào trong hương mưa
muôn năm tình còn mới
bao giờ như bao giờ.
1973
SƯƠNG SỚM MAI
tặng bạn bè ở Đức Trọng và Đà Lạt
hồ như đang trôi về núi đồi cõi ấy
hay cao nguyên bay về quê tôi
hừng đông sương mù
thơ lãng đãng bạn bè lãng đãng
tay ôm đàn, tìm nhau, hồ như…
hồ như mùa xuân hồ như mùa thu
sương lấp trắng đất trời năm tháng
nhưng tự bao giờ em về với nắng
từ sương mờ rét buốt tâm tư?
và hoa, hoa lanh lanh dịu sáng
cà phê, hương bay vào thực vào hư
ta có nhau trong vòng tay bè bạn
hồ như, mãi còn nguyên nồng ấm, cho dù…
1991
CƠN BÃO VÀ CÂY SẦU ĐÔNG
mưa bão xoáy điên cuồng trên vùng đất lửa
cây sầu đông cây sầu đông
cây sầu đông bên thêm gạch vỡ
ngã xuống nơi mình đã toả bóng xanh
sầu đông sầu đông
mưa bão chạm tận cùng cội rễ
nhánh rễ nào còn bám chặt đất thiêng lòng mẹ
sẽ còn vươn chồi biếc giữa quê hương
sức sống lạ lùng bền bĩ
tự định nghĩa chính mình
từ nhánh rễ đến từng hạt quả
đâu chỉ bằng một thoáng hương thơm
từ nhánh rễ kia cây mới lại mình.
1985
BƯỚM TRẮNG
tặng Nguyễn Ngọc Khôi và Vân Anh
nàng thơ một thuở xa vời
áo mơ trắng lụa bao người thơ mơ
sách khuya cũng trắng đôi bờ
phiến thư trắng mỏng cứ ngờ bướm xưa (*)
bướm bay là nắng hay mưa
tôi vừa giông bão lại vừa khát khô
bạn bè dăm đứa ngẩn ngơ
áo nàng bay trắng niềm thơ trắng hồn
áo trắng bay, lụa trắng vờn
cải ngồng vàng nở chập chờn giấc mơ
trôi theo lời giảng thầy cô (**)
đến cùng cõi thực, cõi vô, trong mình
nàng thơ vẫn cười tươi xinh
ngoại ô bùn bụi – đường tình riêng tôi!
bông bụt vào thơ bạn rồi
trống trường ran ngực tôi ngồi nát tan
chút tình bướm trắng mang mang
mưa nhoà se sắt nắng loang ngậm ngùi
tàn phai, chết những ngày vui
tôi vùi vào sách tôi vùi vào thơ
niềm đau trẻ dại không ngờ
đưa tôi thấu vạn bến bờ trong tôi
cũng hồn bướm trắng ấy thôi
đẹp muôn ngày tháng chân trời xa xăm…
lắng sâu gần hai mươi năm
lòng tôi hồ điệp thoảng trầm vô vi
là người là bướm từng khi
vượt qua núi vực, lại đi, tâm nhàn
trở vào phố thị, gặp nàng
bạn bè lớp cũ ngỡ ngàng bướm xưa
nắng ướt đầm giữa chiều mưa
xe quà, ổi chát, me chua, lề đường!
đâu tà áo lụa mây sương
nụ cười trong cõi vô thường, bâng khuâng
chắt chiu tiền vụn nhàu nhăn
nuôi con đi học bao năm với đời
vẫn bươm bướm trắng lưng trời
mộng thường, úa trắng, trắng đôi tay gầy
bạn bè tìm lại nhau đây
ơn nàng giữ được trắng bay mảnh hồn.
1992
Cước chú bài Bướm trắng:
(*) Hình tượng bướm, bướm trắng của Trang Tử, Nhất Linh, Nguyễn Bính.
(**) Đây là một loại tình yêu tuổi học trò trung học đệ nhị cấp (cấp III hoặc phổ thông trung học) ngày ấy. Loại tình yêu hoàn toàn mộng ảo này thật trong trắng, mở ra những chiều kích tâm hồn, nhưng đồng thời cũng gây tác hại không ít trong vấn đề học tập.
BÊN SÔNG
thơ xưa bát ngát ánh trăng
nâng lòng như nước triều dâng, đọng vào
dòng sông vàng ánh ca dao
bóng cô tát nước in vào, sáng thêm
ai ngồi đây giữa trời đêm
dòng sông lai láng nỗi niềm của trăng
trách chi gàu nước bên đàng
khéo vô tâm để bâng khuâng muôn đời
trách chi trăng cổ cao vời
khéo mênh mang để lòng người thênh thang
ai ngồi đây đẫm ánh trăng
bờ vai ướt sáng cả bàn tay ai!
1985
NIỀM VUI
có gì đâu em
mình tìm đến nhau như một điều rất lạ
mãi hoài vẫn còn bỡ ngỡ
dẫu tự bao giờ vẫn ở trong nhau
anh đã vượt qua từ lâu
cơn xoáy lốc
ngậm buồn với nỗi sầu thơ
bao ngọn sóng ập ào thời mới lớn
đã vượt qua tháng năm (ôi tuổi thanh niên!)
sững sờ
mừng vui
với niềm tin yêu vô cùng lãng mạn
qua rồi thời hụt hẫng
vỡ tan, phẫn nộ, cuồng điên
có gì đâu em
không lẽ đời người như con ốc vặn mình
trong tháp khổ đau một đời tự hỏi
vật vờ giữa lòng biển tối
một hôm nào rỗng trơ bên bờ nguôi quên?
không, không có gì đâu em
khi em nhẫn nại lặng thầm như ngọn gió
em thổi vào lòng anh
– con ốc nhỏ bơ vơ – lên tiếng hú
tiếng hú gọi người, tiếng hú yêu thương,
cho trẻ thơ ngơ ngác kiếm tìm
không, không có gì đâu em
con ốc kia lại âm vang tiếng đời khi có gió
ta vui mừng làm đồ chơi cho con
một thời tuổi nhỏ
con áp vào tai
sẽ nghe tiếng vọng chúng mình
không, không có gì ngoài niềm vui đâu em
âm thanh từ con ốc kia, may chăng,
mai sau sẽ làm cho con nhẹ nhàng phần số
bao đắng cay ta gánh chịu hết rồi?
không, không có gì ngoài niềm vui, em ơi.
1985
BA HÁT VÀ CON RU
bây giờ ba làm thơ
ước gì ba có thể
sống lại thời tấm bé
để nô đùa cùng con
như mấy chú chim non
thơ có là phép lạ
là hạnh phúc cho người
cho con còn tất cả
tiếng nội ru, à ơi…
ngọn nắng vàng, xa xôi…
cho ba còn tất cả
kỉ niệm hoà ước mơ
mơ đẹp hơn ngày xưa
và cho con tất cả
trong và ngoài lời thơ
bây giờ ba làm thơ
thơ yêu thương con nhé
ba hát và con ru
tuổi hồng con sướng thế
có bao nhiêu là thơ!
1989
HOA QUỲ VÀNG
hoà lẫn với đồi nương
dọc đường dài mưa nắng
ơi cây lá và màu xanh thầm lặng
chợt bủa quanh tôi nghìn đóa quỳ vàng
hoa quỳ vàng!
hoa quỳ vàng!
bao năm rồi cứ tưởng
thấm tan vào cao nguyên
ngờ đâu bao năm sống
mới hiểu mình vô tâm!
hoa quỳ vàng! hoa quỳ vàng!
nghìn mặt trời chói chang trong đêm
hoa quỳ vàng! hoa quỳ vàng!
day lòng tôi không yên…
1981
NHỚ NHÀ
chừng mươi hôm nữa ta về thăm
sao trong đêm ai gọi thâm trầm
nghe vẳng đâu tiếng trẻ con khóc
mưa, mưa khuya, phố ướt, đèn câm
chừng mươi hôm nữa, rất thoáng chốc
sạn chai lớp lớp giữa tâm hồn
bà có cháu, con ta có mẹ
thì can chi gan ruột bồn chồn!
chừng mươi hôm nữa, mươi hôm nữa…
phương nam, mưa rào rạt, cháy lòng
càng ngấm chút tình quê rả rích
ta già đi, ta bồng bột, chờ, trông…
1991
NỤ CƯỜI TÌM GẶP
ngoảnh trước và nhìn sau
phận đời như thoáng gió
mới trông trời mưa mau
thoắt nắng vàng ngoài
có đôi điều để nhớ
dăm nỗi niềm để quên
giữ nụ cười nho nhỏ
nở lặng thầm lặng yên
ôi nụ cười an nhiên
nửa đời tôi mới gặp
rã rời tay với tìm
ngờ đâu ngay giữa ngực
có gì đâu, mái tóc
bạc phai dần: thời gian
có gì đâu, khúc hát
vang thì thầm: trái tim.
1982
ĐÊM NGỦ TRÊN HIÊN
1
sương bay trên hiên nhà?
bên ngoài chân ai qua?
chợt hé sơ đôi mắt
ô hay! trăng vội tà
cây chao mình ngân nga
sương vàng rơi trên mặt
2
ta quên đi sầu ta
ta quên ta hôm qua
bạn sao chưa tỉnh giấc
dậy thôi, trông mù sa
khoả đời chìm huyễn hoặc
hư không vang xao xác.
1973
NGÀY ẤY, ĐÁ MỒ CÔI
quay lưng với ráng chiều phai
bóng cây mờ nhạt loang dài mờ tan
có nhìn đâu phía lụn tàn
người đi phương ấy trăng vàng và cao
và mây và gió vẫy chào
và bàn tay đợi đặt vào bàn tay
một ai một góc buồn này
nắng bùng và tắt, đêm dày và đen
tiếng cười khô khốc bật lên
bật lên trầm thống cái tên rất lành
một ai bước bước bước nhanh
bước xiêu vẹo bước quẩn quanh bước về
một ai rủ xuống bên hè
người ơi người ở đừng về đừng đi
một ai khẽ hát thầm thì
hỡi ơi hạnh phúc là gì người ơi
người đi về phía của người
một ai hoá đá mồ côi, cũng buồn…
nghìn đêm đặc quánh mù sương
đá lặng trơ giữa bình thường từ xưa.
1992
GẶP NHAU
kính tặng anh Hà Linh Chi
rất lâu mới gặp nhau
cánh tay như sóng biển
trên vai tôi, sóng choàng
tôi như hòn đảo nhỏ
đứng lặng trong nỗi mừng
rất lâu mới gặp nhau
chén rượu chiều sóng sánh
bài thơ “chiều củi rụng”
đập vào vách đá im
nước mắt tràn trong đêm
rất lâu mới gặp nhau
cười đó rồi khóc đó
có khóc thì khóc thầm
có cười thì cười vỡ
sóng vỗ bờ đảo xanh
rất lâu mới gặp nhau
rượu cuồng đêm tâm sự
sáng ra còn làm, ăn
sóng còn ru đời nữa
đảo còn vui chim muông
rất lâu mới gặp nhau
để biển thêm tiếng sóng
đảo xanh vì mai sau
biết thế nào mà hẹn
tóc còn xanh trên đầu…
1982
Cước chú bài Gặp nhau:
(*) Xin xem bài Nỗi mong của người lượm củi của Hà Linh Chi, trong tập thơ riêng Lời đá, Nxb. Văn Nghệ TP. HCM. & Hội Văn nghệ Lâm Đồng, 1995.
(Chú thích ngày 07. 03. 2005).
NGHĨ VỀ NGƯỜI NGHỆ SĨ
VÀ TIẾNG ĐÀN TÀI HOA THUỞ ẤY
người yêu, ta xấu với người
yêu nhau thì lại bằng mười phụ nhau (*)
(Nguyễn Du)
giá như Kiều có một đứa con
chắc hẳn tâm hồn chúng mình bây giờ đã khác
khúc đoạn trường thêm ánh nắng
lẫn đầm đìa nước mắt
hay trong veo tiếng cười trẻ thơ
xanh ngát đất trời?
giữa tiệc đoàn viên Kiều vẫn lẻ loi
tiếng đàn cất lên niềm vui gượng gạo
được làm mẹ, lòng nguôi đi giông bão
nhưng nỗi đoạn trường cô đơn
vẫn đeo đẳng trọn đời!
tanh tưởi luật Tú Bà đâu cho nàng làm người
độc ác cũng thành thói quen xót xa?!
và mơ ước vẹn nguyên với tình đầu đau đớn
ngấm bỏng vô thức, hằn lên vết gợn?
hay số phận đoạ đày trêu ngươi?
đã tan nát cả rồi
dù sao, chiếc thoa ngày xưa cũng chỉ là kỉ vật
nỗi buồn tủi tuổi già cút côi
là lũ dâng đêm đêm tràn ngập
dù sao, nàng vẫn chìm chết đau thương
giữa biển khổ trập trùng!
giá như Kiều có một đứa con. Dẫu con nàng
lớn lên càng thấm thía nỗi bão bùng
đau niềm oan khốc của cõi đời máu ứa
sẽ thương mẹ hơn, thương kiếp người giẫy giụa
Kiều sống với thẳm sâu tiếng đàn,
với tình yêu thương chăm chút cho con
hay chốn bể dâu này đã nhân ái hơn
khi tức tưởi cái kết thúc đoạn trường dường như
chưa là có hậu
thì trách gì nhà thơ. Trách cuộc đời
cứ mãi hoài chảy máu
từ những tật nguyền, những vết thương
không lành lặn bao giờ!
1992
Cước chú bài Nghĩ về người nghệ sĩ và tiếng đàn tài hoa thuở ấy:
(*) Truyện Kiều, hai câu 3157 – 3158 (Chú thích, 05. 3. 2005).
DÒNG SÔNG CHIỀU
xanh trong thăm thẳm là Hương
nguồn thơ ca chảy với nguồn mây bay
“ngang trời một lưỡi gươm dài” (*)
còn in vào thép tháng ngày máu loang…
dòng sông – khúc hát dân gian (**)
lắng niềm đau nỗi buồn thầm mà trong
dòng sông dòng sông dòng sông
ngợp mắt tôi cúi xuống lòng, không yên…
dòng sông dòng sông uy nghiêm
lương tâm là lưỡi gươm thiêng sáng loà
dòng sông trĩu khúc dân ca
lương tâm là tiếng ơi à bên nôi
dòng sông bây giờ Huế ơi
thâm trầm tiếng gọi như lời lương tâm
nguồn sông – hai cánh tay trần (***)
vươn từ sâu thẳm nâng tầm Huế lên…
dòng sông – khát vọng thanh niên
chiều nay chảy thẳng vào tim, bàng hoàng…
1982
Cước chú bài Dòng sông chiều:
(*) Thơ Cao Bá Quát. Ở đây, tác giả hoàn toàn thông cảm và chia sẻ với nhà thơ thiên tài, nổi loạn này, khi ông nhìn dòng sông Hương của kinh đô Huế với khí phách như vậy.
(**) Tác giả chỉ hoàn toàn tán thành những khúc ca dân gian phản ánh hiện thực trong nhân dân, gồm những gì chính nhân dân trải qua. Nhưng tác giả không thể xem nhất loạt kiến thức dân gian (y học, lịch sử…) là hoàn toàn chính xác. Xin phân biệt tình cảm, nguyện vọng nhân dân với kiến thức dân gian. Ở đây, tứ thơ chỉ tập trung xoáy vào khát vọng cao đẹp, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, sự bất bình của nhân dân trước những tệ hại của quan lại như thói quan liêu, đối xử bất bình đẳng, tham ô, nhũng nhiễu (thời nào cũng có tuy với mức độ khác nhau).
(Chú thích ngày 06. 03. 2005)
(***) Thượng nguồn sông Hương gồm hai nhánh sông, nên có đoạn được gọi là sông Hai Nhánh.
(Chú thích ngày 07.03. 2005).
NÚI XANH TIẾNG HÚ,
TỰ TRÀO
từ độ trông vời mây trắng nhẹ
sương khói vào thơ thấu kiếp người
lắng niềm lâm lụy lòng hương toả…
mặt mày vẫn vắng bặt nụ cười
dạo nọ rủ nhau về núi biếc
trải nỗi sầu giữa nắng gió phơi
gối đá nghe hoa và cỏ hát…
khi không, hú vọng nhớ thương đời
núi tịnh núi hồn nhiên núi thoáng
chiều hôm trăng sáng xuống cùng ta
sao bềnh bồng nâng hồn bảng lảng…
hốt nhiên, hú vọng cõi ta bà!
1992
CHÙM THƠ NHỎ
GIỌT LỆ CỦA MẸ
TRONG NHỮNG NGÀY CON BỆNH – 1988
hạt sương rơi tự bốn phía đất trời
đất trời đọng vào hạt sương nhỏ bé
ôi nước mắt nước mắt không chỉ thế
khi nhìn con từ lòng mẹ trào ra…
HUẾ VÀ TRẦM CẢM – 1987
là dòng nước mắt đó thôi
từ hai nguồn chảy về môi hé cười
Huế ơi Huế ơi Huế ơi
trong tôi gương mặt của người đó sao?
TIẾNG CHIM MÙA MỚI – 1984
lắng nhìn sâu sau tiếng nói dịu dàng
anh thấy cả tâm hồn em thênh thang
đằm thắm
thôi qua rồi bao gió giông bao khoảng trời
chơi vơi hụt hẫng
xin sà xuống đời anh
lảnh lót tiếng ca xanh…
MƯA SỚM MAI – 1977
mưa, mưa phùn, bên khung cửa chồi non!
mưa bối rối suốt sớm mai khói biếc
ai nhớ ai, ai nhớ ai, sao tiếng hát
ai? thức khẽ trong lòng, cả mùa xuân xa xăm…
LỘC MỚI GIAO THỪA – 1989
cành hoa giấy mùa mưa ai chặt
thì xin về trồng ở hè nhà
đợi lá cũ rơi dần thành đất
bâng khuâng chờ lộc mới vươn ra
đón giao thừa, ngồi với cụm hoa
hoa càng hoa trong khói sương nhoà
hoa mới lại đất trời quá cũ
mới nụ cười trầm tĩnh trong ta.
VỀ LÀNG QUÊ
TÌM BẠN THƠ
những mảng bèo khoả ven mặt sông
đàn vịt bầu bơi lội thong dong
và cánh đồng xanh ngắt
và lò gạch đỏ hồng
làng quê ơi đã hiện dân trước mắt
nhưng vẻ bên ngoài kia
sao chẳng đủ yên lòng!
tôi đi chậm trên đường làng râm mát
tìm bạn thơ
bạn có ở nhà không?
tôi tìm đọc những bài ca từ ruộng đất
thấm đẫm mồ hôi nước mắt chảy ròng
bạn có ở nhà không?
ước chi chiều nay tình cờ tôi gặp
bao bà con tìm đến bạn trải lòng
ơi người thơ của làng mạc ruộng đồng
bạn có ở nhà không? (*).
1990
Cước chú bài Về làng quê tìm bạn thơ:
(*) Bài thơ này vốn được viết để tặng Võ Văn Luyến, nhưng vì ngại là sẽ gây khó khăn cho bạn, và cũng vì lí do kĩ thuật khi in ấn, nên bị sót mất dòng đề tặng.
(Chú thích ngày 06. 03. 2005)
NGUYÊN NGÂN
chim bay trên ngàn cao
ta ngước mắt trông lên buồn xa xứ
đồng lúa chiều phai hương rồi sao
chim ơi, nghe tình đau ngàn dặm lữ
bay đi thôi nghe chưa chim
ta năm đây suối lạnh im lìm
đồng quê đồng quê vàng lúa nhớ
làn phai sao, ta trôi buồn tênh
Nguyên Ngân Nguyên Ngân vai hương trầm
mái tóc xưa ta say màu trăng
ta hôn lên bằng hơi sương gió
nên thiên thu cứ ngát tình câm
chiếc nón ngà trên vai Nguyên Ngân
vầng trăng xưa che nghiêng thì thầm
và nhà em ngát trăng đồng nội
nên lòng ta lồng lộng vô ngần
loanh quanh chim bay rừng vạn cổ
bỏ không lồng ngực mưa ngàn dâng
trôi ta, trôi đi, về châu thổ
hương tàn phai lá mục đầy lòng
chim bay cánh nhỏ giữa hư không
tình xưa ơi mây giạt bềnh bồng
chim nghe tê buốt chiều không nắng
rụng xuống dòng đau hoe nhớ mong
suối trôi suối trôi về vai Ngân
(suối tóc ngày xưa sao ngại ngần)
trăng ơi cóng lạnh tan thành nước
phủ ngập Ngân phủ ngập mênh mang.
1973
BAN MAI CÕI LẠ
kính tặng nhà thơ Bùi Giáng
và anh Đỗ Tư Nghĩa (Đà Lạt).
ngõ sâu
trong cõi người ta
vườn mưa
lều trống
bóng nhà thơ đâu
cào cào châu chấu ngậm sầu
cỏ xanh xanh
rợn trắng lau phương nào
phiêu bồng bước thấp bước cao
ngao du xứ mộng lạc vào trần ai
Á Đông cánh bướm chớp hoài
như không như có hình hài trăm năm
trời Tây buốt lạnh căm căm
nghe từ sa mạc vọng thầm niềm thơ
lắng hồn tri âm bao giờ
đến bao giờ vẫn bất ngờ, thơ ơi
mưa nguồn rớt hột một đời
dấu chân, bờ lúa…
rụng rời, rã riêng
ai bưng mặt khóc bạn hiền
rưng rưng hoa gạo bên hiên khốn cùng
giờ nghêu ngao với mông lung
cỏ leo lều rách, ố mùng, chiếu xơ!
anh cùng tôi tìm nhà thơ
vấp chân
choáng nỗi hư vô
giật mình
long lanh từng phiến tài tình
tứ thơ cuồng phóng lung linh muôn trùng
tay hữu hạn chạm vô cùng
tiêu dao thân phận bão bùng xưa sau
lều vắng
người rong chơi đâu
vườn mưa
hạt đọng
óng màu nắng mai.
1992
BÀU VỊT VÀ ÁNH TRĂNG
tặng Võ Văn Luyến
và bạn bè Quảng Trị
bên bờ bàu Vịt tưởng như tù đọng này
các anh ngồi quanh chai rượu
ngâm thơ và hát
trên cành tre
trăng trong veo tưởng như huyền hoặc
trăng nghìn năm dân dã cao vời
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như mãi hoài câm nín tàn rơi
rượu ngấm vào lòng
thơ bừng lên từng tạng chất
thơ xanh tóc và thơ bạc tóc
nhạc tỉnh người và nhạc đắm say
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như tù đọng này
những mảnh đời
tưởng như chìm trong nỗi áo cơm
nỗi gỉ mòn
tận đáy
với tín ngưỡng thơ với tín ngưỡng thơ
ôi cõi miền thẳm sâu kì diệu ấy
nên vẫn rất người
giữa đời thường nhàm nhạt tháng ngày
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như tù đọng đến quẫn trí này
ta nhìn ra nhau – trăng bâng khuâng đáy mắt
những tấm lòng hoá khoáng đạt chân trời
nhạc và thơ mở ra lối thoát
cùng Thạch Hãn qua bao xóm làng
ra tận biển khơi
và mây xa khơi lại trở về
trong bầu nước ngời trăng dân dã.
1991
KHỐI TÌNH
ngày xưa có anh Trương Chi
người thì thậm xấu hát thì thậm hay
(cổ tích)
đêm đêm, ai hát trên sông
cho ai cháy buốt tấm lòng, tương tư…
vào dinh, như giữa ngục tù
giọng anh đánh cá âm u rã rời
về cùng bát ngát nước trời
trĩu thêm ngực ấy, chói ngời nỗi đau
vút lên, chơi vơi, lắng sâu
môi nào bật máu mắt nào máu tuôn
kết khối ngọc gốc đa buồn
để ai ngây dại điên cuồng tìm ai
tìm đâu? gió rộng, sông dài…
– trái tim xoáy đất, nhẹ bay đến nàng
làm chén ngọc nơi lầu vàng
giọng câm
bóng vỡ
hồn chàng lại đi
cảm thông thành mối tình si
(mấy ai quyền quý hiểu gì dân gian!)
khát khao tiếng hát thênh thang
nhưng Mỵ ơi, đã hiểu chàng hết đâu!
đến bây giờ, ngàn năm sau
còn bao người kể khác nhau chuyện này (*)
tôi mơ hồ nghe đâu đây
xa mờ thăm thẳm tháng ngày mờ xa…
1991
Cước chú bài Khối tình:
(*) Theo trào lưu sáng tạo lại huyền thoại, cổ tích, như vở “Tiếng hát” của Phan Kim Thịnh.
PHƯƠNG NAM VỚI BẠN
BỖNG DƯNG KHẨU KHÍ TẾT
thôi thì chờ đến năm sau
hẵng về với biển xanh sâu nước, trời
tạm ngồi đây giữa rừng người
cụng li dăm cái cho đời sóng chao
bồng bềnh quên hết lao đao
lênh đênh lãng đãng phiền nào cũng xa
rồi ta gối giấc lên ta
tình thân là biển bao la giữa đời!
nhớ niềm bát ngát không nguôi
Tết quanh quẩn phố, tiếng cười thênh thênh
xuân lênh đênh xuân bồng bềnh
tình thân là biển mông mênh ở đời!
càn khôn tuý luý chơi vơi
trong li rượu nhỏ, trùng khơi dạt dào…
1992
VƯỜN CỦA HAI NGƯỜI
chung quanh ngôi nhà ấy
cây hiền và lá ngoan
tháng năm đầy sương móc
tẩm hương thân thể nàng
sinh ra từ gió mát
tiếng chim nuôi lớn lên
dậy thì cùng lũ bướm
nàng cũng là thiên nhiên
một hôm chàng qua đó
vương cây rách linh hồn
ghé xin nàng khâu lại
bằng sợi tóc xanh non
ngón tay nàng run run
trái tim chàng rưng rưng
nụ hôn nồng môi thơm
đoá ngây thơ nở nốt
và họ đã yêu nhau
dễ thương như nắng lụa
vườn địa đàng phải đâu
chuyện ngày xưa ngày xửa.
1973
THẢO NÀO
tôi nằm ngửa giữa bãi xanh
chao ôi cỏ mượt bồng bềnh nhấp nhô
tôi trôi không bến không bờ
lim dim siêu thoát lơ mơ men đời
giá như em đến cùng tôi
trải lòng với gió chơi vơi mơ màng
(thảo nào trong cõi thênh thang
hồn châu chấu cũng mênh mang ơi người)
hay em bỏ mặc nhau rồi
thiên nhiên đẹp quá mình tôi sao đành!
1991
ƠN EM
như tượng đá rêu phong
em trở về trên chập chùng đèo mây hoài niệm
nhưng lạ lùng sao, gương mặt xa xưa thánh thiện
vẫn rạng rỡ mỉm cười mặc lớp lớp thời gian
em trở về cho lòng tôi bất an
tình yêu tuổi nắng hồng giờ bão bùng đến thế
hay em đã hoá thân thành Đức Mẹ
chiều nay mỉm cười trừng phạt tôi chăng
xa mờ gần hai mươi năm
phút nắm tay bàng hoàng thuở đó
sống giữa đời vượt qua bao nhiêu mê lộ
được trở lại chính mình nhờ một đoá ngây thơ
em bất chợt trở về từ áo trắng học trò
hiện ra không ngờ trên đường phố
ôi tuổi mười tám du hồn tôi hoài cổ
cõi linh thiêng thăm thẳm nào chồng chất xanh rêu
tạ ơn tạ ơn chất ngọc tình yêu
sáng soi cứu rỗi cả kiếp người tục luỵ
là sự bảo ban của hồn nhiên,
cái nghiêm khắc của dịu dàng thuỳ mị
ơi Maria bé bỏng trong tâm! (*)
1991
Cước chú bài Ơn em:
(*) Xin xem chú thích ở bài Thêm một lần em toả nắng trong tôi.
TRONG MƯA THU
1
mơ em trên đường mưa
tơ vàng bay lưa thưa
lá vàng nghiêng mắt ngó
nón vàng che tóc xưa
tóc đôi bờ kẹp nhỏ
đã biết buồn hay chưa
môi hồng nhung thắm nụ
lung linh dăm hạt mưa
2
mơ em chiều mùa thu
cây thì thầm vi vu
anh nhìn đôi tay ngọc
gảy khúc đàn ước mơ
rưng rưng hồn muốn khóc
ôi ngày xưa ngày xưa
đàn xưa em còn gảy
vọng về trong hơi mưa
3
mơ em chiều chưa tan
đường đi sầu mênh mang
anh cúi đầu nhìn đất
mưa bay trên cỏ vàng
mưa phùn bay lất phất
dây đàn đâm xuyên ngang
quả tim anh nhức buốt
rụng rơi trong lá vàng
4
mơ em sân trường xưa
cặp nặng tình… vu vơ…
áo mùa thu vẫn mới
gió vờn thôi se sua
anh đi về thành nội
nghẹn ngào trong hương mưa
muôn năm tình còn mới
bao giờ như bao giờ.
1973
SƯƠNG SỚM MAI
tặng bạn bè ở Đức Trọng và Đà Lạt
hồ như đang trôi về núi đồi cõi ấy
hay cao nguyên bay về quê tôi
hừng đông sương mù
thơ lãng đãng bạn bè lãng đãng
tay ôm đàn, tìm nhau, hồ như…
hồ như mùa xuân hồ như mùa thu
sương lấp trắng đất trời năm tháng
nhưng tự bao giờ em về với nắng
từ sương mờ rét buốt tâm tư?
và hoa, hoa lanh lanh dịu sáng
cà phê, hương bay vào thực vào hư
ta có nhau trong vòng tay bè bạn
hồ như, mãi còn nguyên nồng ấm, cho dù…
1991
CƠN BÃO VÀ CÂY SẦU ĐÔNG
mưa bão xoáy điên cuồng trên vùng đất lửa
cây sầu đông cây sầu đông
cây sầu đông bên thêm gạch vỡ
ngã xuống nơi mình đã toả bóng xanh
sầu đông sầu đông
mưa bão chạm tận cùng cội rễ
nhánh rễ nào còn bám chặt đất thiêng lòng mẹ
sẽ còn vươn chồi biếc giữa quê hương
sức sống lạ lùng bền bĩ
tự định nghĩa chính mình
từ nhánh rễ đến từng hạt quả
đâu chỉ bằng một thoáng hương thơm
từ nhánh rễ kia cây mới lại mình.
1985
BƯỚM TRẮNG
tặng Nguyễn Ngọc Khôi và Vân Anh
nàng thơ một thuở xa vời
áo mơ trắng lụa bao người thơ mơ
sách khuya cũng trắng đôi bờ
phiến thư trắng mỏng cứ ngờ bướm xưa (*)
bướm bay là nắng hay mưa
tôi vừa giông bão lại vừa khát khô
bạn bè dăm đứa ngẩn ngơ
áo nàng bay trắng niềm thơ trắng hồn
áo trắng bay, lụa trắng vờn
cải ngồng vàng nở chập chờn giấc mơ
trôi theo lời giảng thầy cô (**)
đến cùng cõi thực, cõi vô, trong mình
nàng thơ vẫn cười tươi xinh
ngoại ô bùn bụi – đường tình riêng tôi!
bông bụt vào thơ bạn rồi
trống trường ran ngực tôi ngồi nát tan
chút tình bướm trắng mang mang
mưa nhoà se sắt nắng loang ngậm ngùi
tàn phai, chết những ngày vui
tôi vùi vào sách tôi vùi vào thơ
niềm đau trẻ dại không ngờ
đưa tôi thấu vạn bến bờ trong tôi
cũng hồn bướm trắng ấy thôi
đẹp muôn ngày tháng chân trời xa xăm…
lắng sâu gần hai mươi năm
lòng tôi hồ điệp thoảng trầm vô vi
là người là bướm từng khi
vượt qua núi vực, lại đi, tâm nhàn
trở vào phố thị, gặp nàng
bạn bè lớp cũ ngỡ ngàng bướm xưa
nắng ướt đầm giữa chiều mưa
xe quà, ổi chát, me chua, lề đường!
đâu tà áo lụa mây sương
nụ cười trong cõi vô thường, bâng khuâng
chắt chiu tiền vụn nhàu nhăn
nuôi con đi học bao năm với đời
vẫn bươm bướm trắng lưng trời
mộng thường, úa trắng, trắng đôi tay gầy
bạn bè tìm lại nhau đây
ơn nàng giữ được trắng bay mảnh hồn.
1992
Cước chú bài Bướm trắng:
(*) Hình tượng bướm, bướm trắng của Trang Tử, Nhất Linh, Nguyễn Bính.
(**) Đây là một loại tình yêu tuổi học trò trung học đệ nhị cấp (cấp III hoặc phổ thông trung học) ngày ấy. Loại tình yêu hoàn toàn mộng ảo này thật trong trắng, mở ra những chiều kích tâm hồn, nhưng đồng thời cũng gây tác hại không ít trong vấn đề học tập.
BÊN SÔNG
thơ xưa bát ngát ánh trăng
nâng lòng như nước triều dâng, đọng vào
dòng sông vàng ánh ca dao
bóng cô tát nước in vào, sáng thêm
ai ngồi đây giữa trời đêm
dòng sông lai láng nỗi niềm của trăng
trách chi gàu nước bên đàng
khéo vô tâm để bâng khuâng muôn đời
trách chi trăng cổ cao vời
khéo mênh mang để lòng người thênh thang
ai ngồi đây đẫm ánh trăng
bờ vai ướt sáng cả bàn tay ai!
NIỀM VUI
có gì đâu em
mình tìm đến nhau như một điều rất lạ
mãi hoài vẫn còn bỡ ngỡ
dẫu tự bao giờ vẫn ở trong nhau
anh đã vượt qua từ lâu
cơn xoáy lốc
ngậm buồn với nỗi sầu thơ
bao ngọn sóng ập ào thời mới lớn
đã vượt qua tháng năm (ôi tuổi thanh niên!)
sững sờ
mừng vui
với niềm tin yêu vô cùng lãng mạn
qua rồi thời hụt hẫng
vỡ tan, phẫn nộ, cuồng điên
không lẽ đời người như con ốc vặn mình
trong tháp khổ đau một đời tự hỏi
vật vờ giữa lòng biển tối
một hôm nào rỗng trơ bên bờ nguôi quên?
không, không có gì đâu em
khi em nhẫn nại lặng thầm như ngọn gió
em thổi vào lòng anh
– con ốc nhỏ bơ vơ – lên tiếng hú
tiếng hú gọi người, tiếng hú yêu thương,
cho trẻ thơ ngơ ngác kiếm tìm
con ốc kia lại âm vang tiếng đời khi có gió
ta vui mừng làm đồ chơi cho con
một thời tuổi nhỏ
con áp vào tai
sẽ nghe tiếng vọng chúng mình
không, không có gì ngoài niềm vui đâu em
âm thanh từ con ốc kia, may chăng,
mai sau sẽ làm cho con nhẹ nhàng phần số
bao đắng cay ta gánh chịu hết rồi?
không, không có gì ngoài niềm vui, em ơi.
1985
BA HÁT VÀ CON RU
bây giờ ba làm thơ
ước gì ba có thể
sống lại thời tấm bé
để nô đùa cùng con
như mấy chú chim non
thơ có là phép lạ
là hạnh phúc cho người
cho con còn tất cả
tiếng nội ru, à ơi…
ngọn nắng vàng, xa xôi…
cho ba còn tất cả
kỉ niệm hoà ước mơ
mơ đẹp hơn ngày xưa
và cho con tất cả
trong và ngoài lời thơ
thơ yêu thương con nhé
ba hát và con ru
tuổi hồng con sướng thế
có bao nhiêu là thơ!
1989
HOA QUỲ VÀNG
hoà lẫn với đồi nương
dọc đường dài mưa nắng
ơi cây lá và màu xanh thầm lặng
chợt bủa quanh tôi nghìn đóa quỳ vàng
hoa quỳ vàng!
bao năm rồi cứ tưởng
thấm tan vào cao nguyên
ngờ đâu bao năm sống
mới hiểu mình vô tâm!
hoa quỳ vàng! hoa quỳ vàng!
nghìn mặt trời chói chang trong đêm
day lòng tôi không yên…
1981
NHỚ NHÀ
chừng mươi hôm nữa ta về thăm
sao trong đêm ai gọi thâm trầm
nghe vẳng đâu tiếng trẻ con khóc
mưa, mưa khuya, phố ướt, đèn câm
chừng mươi hôm nữa, rất thoáng chốc
sạn chai lớp lớp giữa tâm hồn
bà có cháu, con ta có mẹ
thì can chi gan ruột bồn chồn!
chừng mươi hôm nữa, mươi hôm nữa…
phương nam, mưa rào rạt, cháy lòng
càng ngấm chút tình quê rả rích
ta già đi, ta bồng bột, chờ, trông…
1991
NỤ CƯỜI TÌM GẶP
ngoảnh trước và nhìn sau
phận đời như thoáng gió
mới trông trời mưa mau
thoắt nắng vàng ngoài
có đôi điều để nhớ
dăm nỗi niềm để quên
giữ nụ cười nho nhỏ
nở lặng thầm lặng yên
ôi nụ cười an nhiên
nửa đời tôi mới gặp
rã rời tay với tìm
ngờ đâu ngay giữa ngực
có gì đâu, mái tóc
bạc phai dần: thời gian
có gì đâu, khúc hát
vang thì thầm: trái tim.
1982
ĐÊM NGỦ TRÊN HIÊN
1
sương bay trên hiên nhà?
bên ngoài chân ai qua?
chợt hé sơ đôi mắt
ô hay! trăng vội tà
cây chao mình ngân nga
sương vàng rơi trên mặt
2
ta quên đi sầu ta
ta quên ta hôm qua
bạn sao chưa tỉnh giấc
dậy thôi, trông mù sa
khoả đời chìm huyễn hoặc
hư không vang xao xác.
1973
NGÀY ẤY, ĐÁ MỒ CÔI
quay lưng với ráng chiều phai
bóng cây mờ nhạt loang dài mờ tan
có nhìn đâu phía lụn tàn
người đi phương ấy trăng vàng và cao
và mây và gió vẫy chào
và bàn tay đợi đặt vào bàn tay
một ai một góc buồn này
nắng bùng và tắt, đêm dày và đen
tiếng cười khô khốc bật lên
bật lên trầm thống cái tên rất lành
một ai bước bước bước nhanh
bước xiêu vẹo bước quẩn quanh bước về
một ai rủ xuống bên hè
người ơi người ở đừng về đừng đi
một ai khẽ hát thầm thì
hỡi ơi hạnh phúc là gì người ơi
người đi về phía của người
một ai hoá đá mồ côi, cũng buồn…
nghìn đêm đặc quánh mù sương
đá lặng trơ giữa bình thường từ xưa.
1992
GẶP NHAU
kính tặng anh Hà Linh Chi
rất lâu mới gặp nhau
cánh tay như sóng biển
trên vai tôi, sóng choàng
tôi như hòn đảo nhỏ
đứng lặng trong nỗi mừng
rất lâu mới gặp nhau
chén rượu chiều sóng sánh
bài thơ “chiều củi rụng”
đập vào vách đá im
nước mắt tràn trong đêm
cười đó rồi khóc đó
có khóc thì khóc thầm
có cười thì cười vỡ
sóng vỗ bờ đảo xanh
rượu cuồng đêm tâm sự
sáng ra còn làm, ăn
sóng còn ru đời nữa
đảo còn vui chim muông
để biển thêm tiếng sóng
đảo xanh vì mai sau
biết thế nào mà hẹn
tóc còn xanh trên đầu…
1982
Cước chú bài Gặp nhau:
(*) Xin xem bài Nỗi mong của người lượm củi của Hà Linh Chi, trong tập thơ riêng Lời đá, Nxb. Văn Nghệ TP. HCM. & Hội Văn nghệ Lâm Đồng, 1995.
(Chú thích ngày 07. 03. 2005).
NGHĨ VỀ NGƯỜI NGHỆ SĨ
VÀ TIẾNG ĐÀN TÀI HOA THUỞ ẤY
người yêu, ta xấu với người
yêu nhau thì lại bằng mười phụ nhau (*)
(Nguyễn Du)
giá như Kiều có một đứa con
chắc hẳn tâm hồn chúng mình bây giờ đã khác
khúc đoạn trường thêm ánh nắng
lẫn đầm đìa nước mắt
hay trong veo tiếng cười trẻ thơ
xanh ngát đất trời?
giữa tiệc đoàn viên Kiều vẫn lẻ loi
tiếng đàn cất lên niềm vui gượng gạo
được làm mẹ, lòng nguôi đi giông bão
nhưng nỗi đoạn trường cô đơn
vẫn đeo đẳng trọn đời!
tanh tưởi luật Tú Bà đâu cho nàng làm người
độc ác cũng thành thói quen xót xa?!
và mơ ước vẹn nguyên với tình đầu đau đớn
ngấm bỏng vô thức, hằn lên vết gợn?
hay số phận đoạ đày trêu ngươi?
đã tan nát cả rồi
dù sao, chiếc thoa ngày xưa cũng chỉ là kỉ vật
nỗi buồn tủi tuổi già cút côi
là lũ dâng đêm đêm tràn ngập
dù sao, nàng vẫn chìm chết đau thương
giữa biển khổ trập trùng!
giá như Kiều có một đứa con. Dẫu con nàng
lớn lên càng thấm thía nỗi bão bùng
đau niềm oan khốc của cõi đời máu ứa
sẽ thương mẹ hơn, thương kiếp người giẫy giụa
Kiều sống với thẳm sâu tiếng đàn,
với tình yêu thương chăm chút cho con
hay chốn bể dâu này đã nhân ái hơn
khi tức tưởi cái kết thúc đoạn trường dường như
chưa là có hậu
thì trách gì nhà thơ. Trách cuộc đời
cứ mãi hoài chảy máu
từ những tật nguyền, những vết thương
không lành lặn bao giờ!
1992
Cước chú bài Nghĩ về người nghệ sĩ và tiếng đàn tài hoa thuở ấy:
(*) Truyện Kiều, hai câu 3157 – 3158 (Chú thích, 05. 3. 2005).
DÒNG SÔNG CHIỀU
xanh trong thăm thẳm là Hương
nguồn thơ ca chảy với nguồn mây bay
“ngang trời một lưỡi gươm dài” (*)
còn in vào thép tháng ngày máu loang…
dòng sông – khúc hát dân gian (**)
lắng niềm đau nỗi buồn thầm mà trong
dòng sông dòng sông dòng sông
ngợp mắt tôi cúi xuống lòng, không yên…
dòng sông dòng sông uy nghiêm
lương tâm là lưỡi gươm thiêng sáng loà
dòng sông trĩu khúc dân ca
lương tâm là tiếng ơi à bên nôi
dòng sông bây giờ Huế ơi
thâm trầm tiếng gọi như lời lương tâm
nguồn sông – hai cánh tay trần (***)
vươn từ sâu thẳm nâng tầm Huế lên…
dòng sông – khát vọng thanh niên
chiều nay chảy thẳng vào tim, bàng hoàng…
1982
Cước chú bài Dòng sông chiều:
(*) Thơ Cao Bá Quát. Ở đây, tác giả hoàn toàn thông cảm và chia sẻ với nhà thơ thiên tài, nổi loạn này, khi ông nhìn dòng sông Hương của kinh đô Huế với khí phách như vậy.
(**) Tác giả chỉ hoàn toàn tán thành những khúc ca dân gian phản ánh hiện thực trong nhân dân, gồm những gì chính nhân dân trải qua. Nhưng tác giả không thể xem nhất loạt kiến thức dân gian (y học, lịch sử…) là hoàn toàn chính xác. Xin phân biệt tình cảm, nguyện vọng nhân dân với kiến thức dân gian. Ở đây, tứ thơ chỉ tập trung xoáy vào khát vọng cao đẹp, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, sự bất bình của nhân dân trước những tệ hại của quan lại như thói quan liêu, đối xử bất bình đẳng, tham ô, nhũng nhiễu (thời nào cũng có tuy với mức độ khác nhau).
(Chú thích ngày 06. 03. 2005)
(***) Thượng nguồn sông Hương gồm hai nhánh sông, nên có đoạn được gọi là sông Hai Nhánh.
(Chú thích ngày 07.03. 2005).
NÚI XANH TIẾNG HÚ,
TỰ TRÀO
từ độ trông vời mây trắng nhẹ
sương khói vào thơ thấu kiếp người
lắng niềm lâm lụy lòng hương toả…
mặt mày vẫn vắng bặt nụ cười
dạo nọ rủ nhau về núi biếc
trải nỗi sầu giữa nắng gió phơi
gối đá nghe hoa và cỏ hát…
khi không, hú vọng nhớ thương đời
núi tịnh núi hồn nhiên núi thoáng
chiều hôm trăng sáng xuống cùng ta
sao bềnh bồng nâng hồn bảng lảng…
hốt nhiên, hú vọng cõi ta bà!
1992
CHÙM THƠ NHỎ
GIỌT LỆ CỦA MẸ
TRONG NHỮNG NGÀY CON BỆNH – 1988
hạt sương rơi tự bốn phía đất trời
đất trời đọng vào hạt sương nhỏ bé
ôi nước mắt nước mắt không chỉ thế
khi nhìn con từ lòng mẹ trào ra…
HUẾ VÀ TRẦM CẢM – 1987
là dòng nước mắt đó thôi
từ hai nguồn chảy về môi hé cười
Huế ơi Huế ơi Huế ơi
trong tôi gương mặt của người đó sao?
TIẾNG CHIM MÙA MỚI – 1984
lắng nhìn sâu sau tiếng nói dịu dàng
anh thấy cả tâm hồn em thênh thang
đằm thắm
thôi qua rồi bao gió giông bao khoảng trời
chơi vơi hụt hẫng
xin sà xuống đời anh
lảnh lót tiếng ca xanh…
MƯA SỚM MAI – 1977
mưa, mưa phùn, bên khung cửa chồi non!
mưa bối rối suốt sớm mai khói biếc
ai nhớ ai, ai nhớ ai, sao tiếng hát
ai? thức khẽ trong lòng, cả mùa xuân xa xăm…
LỘC MỚI GIAO THỪA – 1989
cành hoa giấy mùa mưa ai chặt
thì xin về trồng ở hè nhà
đợi lá cũ rơi dần thành đất
bâng khuâng chờ lộc mới vươn ra
đón giao thừa, ngồi với cụm hoa
hoa càng hoa trong khói sương nhoà
hoa mới lại đất trời quá cũ
mới nụ cười trầm tĩnh trong ta.
VỀ LÀNG QUÊ
TÌM BẠN THƠ
những mảng bèo khoả ven mặt sông
đàn vịt bầu bơi lội thong dong
và cánh đồng xanh ngắt
và lò gạch đỏ hồng
làng quê ơi đã hiện dân trước mắt
nhưng vẻ bên ngoài kia
sao chẳng đủ yên lòng!
tôi đi chậm trên đường làng râm mát
tìm bạn thơ
bạn có ở nhà không?
tôi tìm đọc những bài ca từ ruộng đất
thấm đẫm mồ hôi nước mắt chảy ròng
bạn có ở nhà không?
ước chi chiều nay tình cờ tôi gặp
bao bà con tìm đến bạn trải lòng
ơi người thơ của làng mạc ruộng đồng
bạn có ở nhà không? (*).
1990
Cước chú bài Về làng quê tìm bạn thơ:
(*) Bài thơ này vốn được viết để tặng Võ Văn Luyến, nhưng vì ngại là sẽ gây khó khăn cho bạn, và cũng vì lí do kĩ thuật khi in ấn, nên bị sót mất dòng đề tặng.
(Chú thích ngày 06. 03. 2005)
NGUYÊN NGÂN
chim bay trên ngàn cao
ta ngước mắt trông lên buồn xa xứ
đồng lúa chiều phai hương rồi sao
chim ơi, nghe tình đau ngàn dặm lữ
bay đi thôi nghe chưa chim
ta năm đây suối lạnh im lìm
đồng quê đồng quê vàng lúa nhớ
làn phai sao, ta trôi buồn tênh
Nguyên Ngân Nguyên Ngân vai hương trầm
mái tóc xưa ta say màu trăng
ta hôn lên bằng hơi sương gió
nên thiên thu cứ ngát tình câm
chiếc nón ngà trên vai Nguyên Ngân
vầng trăng xưa che nghiêng thì thầm
và nhà em ngát trăng đồng nội
nên lòng ta lồng lộng vô ngần
loanh quanh chim bay rừng vạn cổ
bỏ không lồng ngực mưa ngàn dâng
trôi ta, trôi đi, về châu thổ
hương tàn phai lá mục đầy lòng
chim bay cánh nhỏ giữa hư không
tình xưa ơi mây giạt bềnh bồng
chim nghe tê buốt chiều không nắng
rụng xuống dòng đau hoe nhớ mong
suối trôi suối trôi về vai Ngân
(suối tóc ngày xưa sao ngại ngần)
trăng ơi cóng lạnh tan thành nước
phủ ngập Ngân phủ ngập mênh mang.
1973
BAN MAI CÕI LẠ
kính tặng nhà thơ Bùi Giáng
và anh Đỗ Tư Nghĩa (Đà Lạt).
ngõ sâu
trong cõi người ta
vườn mưa
lều trống
bóng nhà thơ đâu
cào cào châu chấu ngậm sầu
cỏ xanh xanh
rợn trắng lau phương nào
phiêu bồng bước thấp bước cao
ngao du xứ mộng lạc vào trần ai
Á Đông cánh bướm chớp hoài
như không như có hình hài trăm năm
trời Tây buốt lạnh căm căm
nghe từ sa mạc vọng thầm niềm thơ
lắng hồn tri âm bao giờ
đến bao giờ vẫn bất ngờ, thơ ơi
mưa nguồn rớt hột một đời
dấu chân, bờ lúa…
rụng rời, rã riêng
ai bưng mặt khóc bạn hiền
rưng rưng hoa gạo bên hiên khốn cùng
giờ nghêu ngao với mông lung
cỏ leo lều rách, ố mùng, chiếu xơ!
anh cùng tôi tìm nhà thơ
vấp chân
choáng nỗi hư vô
giật mình
long lanh từng phiến tài tình
tứ thơ cuồng phóng lung linh muôn trùng
tay hữu hạn chạm vô cùng
tiêu dao thân phận bão bùng xưa sau
lều vắng
người rong chơi đâu
hạt đọng
óng màu nắng mai.
BÀU VỊT VÀ ÁNH TRĂNG
tặng Võ Văn Luyến
và bạn bè Quảng Trị
bên bờ bàu Vịt tưởng như tù đọng này
các anh ngồi quanh chai rượu
ngâm thơ và hát
trên cành tre
trăng trong veo tưởng như huyền hoặc
trăng nghìn năm dân dã cao vời
bên bờ bàu Vịt bên bờ bàu Vịt
tưởng như mãi hoài câm nín tàn rơi
rượu ngấm vào lòng
thơ bừng lên từng tạng chất
thơ xanh tóc và thơ bạc tóc
nhạc tỉnh người và nhạc đắm say
tưởng như tù đọng này
những mảnh đời
tưởng như chìm trong nỗi áo cơm
nỗi gỉ mòn
tận đáy
với tín ngưỡng thơ với tín ngưỡng thơ
ôi cõi miền thẳm sâu kì diệu ấy
nên vẫn rất người
giữa đời thường nhàm nhạt tháng ngày
tưởng như tù đọng đến quẫn trí này
ta nhìn ra nhau – trăng bâng khuâng đáy mắt
những tấm lòng hoá khoáng đạt chân trời
nhạc và thơ mở ra lối thoát
cùng Thạch Hãn qua bao xóm làng
ra tận biển khơi
và mây xa khơi lại trở về
trong bầu nước ngời trăng dân dã.
1991
KHỐI TÌNH
ngày xưa có anh Trương Chi
người thì thậm xấu hát thì thậm hay
(cổ tích)
đêm đêm, ai hát trên sông
cho ai cháy buốt tấm lòng, tương tư…
vào dinh, như giữa ngục tù
giọng anh đánh cá âm u rã rời
về cùng bát ngát nước trời
trĩu thêm ngực ấy, chói ngời nỗi đau
vút lên, chơi vơi, lắng sâu
môi nào bật máu mắt nào máu tuôn
kết khối ngọc gốc đa buồn
để ai ngây dại điên cuồng tìm ai
tìm đâu? gió rộng, sông dài…
– trái tim xoáy đất, nhẹ bay đến nàng
làm chén ngọc nơi lầu vàng
giọng câm
bóng vỡ
hồn chàng lại đi
cảm thông thành mối tình si
(mấy ai quyền quý hiểu gì dân gian!)
khát khao tiếng hát thênh thang
nhưng Mỵ ơi, đã hiểu chàng hết đâu!
đến bây giờ, ngàn năm sau
còn bao người kể khác nhau chuyện này (*)
tôi mơ hồ nghe đâu đây
xa mờ thăm thẳm tháng ngày mờ xa…
Cước chú bài Khối tình:
(*) Theo trào lưu sáng tạo lại huyền thoại, cổ tích, như vở “Tiếng hát” của Phan Kim Thịnh.
PHƯƠNG NAM VỚI BẠN
BỖNG DƯNG KHẨU KHÍ TẾT
thôi thì chờ đến năm sau
hẵng về với biển xanh sâu nước, trời
tạm ngồi đây giữa rừng người
cụng li dăm cái cho đời sóng chao
bồng bềnh quên hết lao đao
lênh đênh lãng đãng phiền nào cũng xa
rồi ta gối giấc lên ta
tình thân là biển bao la giữa đời!
nhớ niềm bát ngát không nguôi
Tết quanh quẩn phố, tiếng cười thênh thênh
xuân lênh đênh xuân bồng bềnh
tình thân là biển mông mênh ở đời!
càn khôn tuý luý chơi vơi
trong li rượu nhỏ, trùng khơi dạt dào…
1992
VƯỜN CỦA HAI NGƯỜI
chung quanh ngôi nhà ấy
cây hiền và lá ngoan
tháng năm đầy sương móc
tẩm hương thân thể nàng
sinh ra từ gió mát
tiếng chim nuôi lớn lên
dậy thì cùng lũ bướm
nàng cũng là thiên nhiên
một hôm chàng qua đó
vương cây rách linh hồn
ghé xin nàng khâu lại
bằng sợi tóc xanh non
ngón tay nàng run run
trái tim chàng rưng rưng
nụ hôn nồng môi thơm
đoá ngây thơ nở nốt
và họ đã yêu nhau
dễ thương như nắng lụa
vườn địa đàng phải đâu
chuyện ngày xưa ngày xửa.
1973
THẢO NÀO
tôi nằm ngửa giữa bãi xanh
chao ôi cỏ mượt bồng bềnh nhấp nhô
tôi trôi không bến không bờ
lim dim siêu thoát lơ mơ men đời
giá như em đến cùng tôi
trải lòng với gió chơi vơi mơ màng
(thảo nào trong cõi thênh thang
hồn châu chấu cũng mênh mang ơi người)
hay em bỏ mặc nhau rồi
thiên nhiên đẹp quá mình tôi sao đành!
1991
ƠN EM
như tượng đá rêu phong
em trở về trên chập chùng đèo mây hoài niệm
nhưng lạ lùng sao, gương mặt xa xưa thánh thiện
vẫn rạng rỡ mỉm cười mặc lớp lớp thời gian
em trở về cho lòng tôi bất an
tình yêu tuổi nắng hồng giờ bão bùng đến thế
hay em đã hoá thân thành Đức Mẹ
chiều nay mỉm cười trừng phạt tôi chăng
xa mờ gần hai mươi năm
phút nắm tay bàng hoàng thuở đó
sống giữa đời vượt qua bao nhiêu mê lộ
được trở lại chính mình nhờ một đoá ngây thơ
em bất chợt trở về từ áo trắng học trò
hiện ra không ngờ trên đường phố
ôi tuổi mười tám du hồn tôi hoài cổ
cõi linh thiêng thăm thẳm nào chồng chất xanh rêu
tạ ơn tạ ơn chất ngọc tình yêu
sáng soi cứu rỗi cả kiếp người tục luỵ
là sự bảo ban của hồn nhiên,
cái nghiêm khắc của dịu dàng thuỳ mị
ơi Maria bé bỏng trong tâm! (*)
1991
Cước chú bài Ơn em:
(*) Xin xem chú thích ở bài Thêm một lần em toả nắng trong tôi.
TRONG MƯA THU
mơ em trên đường mưa
tơ vàng bay lưa thưa
lá vàng nghiêng mắt ngó
nón vàng che tóc xưa
tóc đôi bờ kẹp nhỏ
đã biết buồn hay chưa
môi hồng nhung thắm nụ
lung linh dăm hạt mưa
mơ em chiều mùa thu
cây thì thầm vi vu
anh nhìn đôi tay ngọc
gảy khúc đàn ước mơ
rưng rưng hồn muốn khóc
ôi ngày xưa ngày xưa
đàn xưa em còn gảy
vọng về trong hơi mưa
3
mơ em chiều chưa tan
đường đi sầu mênh mang
anh cúi đầu nhìn đất
mưa bay trên cỏ vàng
mưa phùn bay lất phất
dây đàn đâm xuyên ngang
quả tim anh nhức buốt
rụng rơi trong lá vàng
4
mơ em sân trường xưa
cặp nặng tình… vu vơ…
áo mùa thu vẫn mới
gió vờn thôi se sua
anh đi về thành nội
nghẹn ngào trong hương mưa
muôn năm tình còn mới
bao giờ như bao giờ.
1973
( xem tiếp phần 3 )
E-mail: tranxuanan_vn@yahoo.com
Cập nhật 06/30/09 Trở về trang chủ
______________________________________________________________________________________________________________
http://tranxuanan.writer.googlepages.com/home
Google page creator / host
GOOGLE BLOGGER, DOTSTER, MSN. & YAHOO ... / HOST, SEARCH & CACHE
lên đầu trang (top page)
01-5 HB7 (2007) = 15-3 Đinh hợi HB7
Sign in|Recent Site Activity|Report Abuse|Print Page|Powered By Google Sites

X-Robots-Tag: noarchive

Cache-Control: private, max-age=5


markdown:
Có ai hay 'nốt' giống mình hem? Bởi Tôi Thích tháng 11 20, 2013 Chia sẻ Nhận liên kết Facebook Twitter Pinterest Google+ Email Ứng dụng khác Nhãn Ảnh Vui Nhãn: Ảnh Vui Chia sẻ Nhận liên kết Facebook Twitter Pinterest Google+ Email Ứng dụng khác Nhận xét Đăng nhận xét
## Nhận xét
## Đăng nhận xét

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: private, max-age=0

X-Crawler-Content-Encoding: gzip

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


markdown:
[Bán xe nang tay 3 tấn hiệu Bishamon](/t9-topic)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang • [Share](#)•
[Bán xe nang tay 3 tấn hiệu Bishamon](/t9-topic#9)
Xe nâng tay Bishamon BM30L là loại xe nâng với thiết kế đơn giản, nâng hạ bằng thủy lực bằng tay có chiều cao nâng tối đa 200mm, chủ yếu là nâng pallet chứa hàng có khối lượng 3 tấn. Phù hợp với nhu cầu nâng hạ hàng hóa máy móc thiết bị.
THÔNG SỐ KỸ THUẬT
![ ](http://xenanginox.com/resize/295x220/2/upload/product/biamom-1-2036.jpg)
- Tải trọng nâng: 3000kg
- Chiều cao nâng thấp nhất: 80mm
- Chiều cao nâng cao nhất: 200mm
- Kích thước càng nâng: 520 x 1150mm
- Sử dụng bánh xe lõi thép bọc PU
- Sản xuất tại Nhật Bản
Xem thêm các sản phẩm liên quan:
ỨNG DỤNG
Xe nâng tay BISHAMON BM30L từ thương hiệu nổi tiếng tại Nhật Bản, với thiết kế đơn giản dùng pallet nhựa hoặc gỗ để nâng các hàng hóa có khối lượng 3 tấn, nâng hạ dễ dàng, giá thành rẻ, phù hợp tài chính khách hàng.
LIÊN HỆ:
CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ HAVICO
Website:
Địa chỉ: 371/5 QL1A, Kp1, P.Thạnh Xuân, Q.12, Tp.HCM
Hotline: 0902 980 638
THÔNG SỐ KỸ THUẬT
![ ](http://xenanginox.com/resize/295x220/2/upload/product/biamom-1-2036.jpg)
- Tải trọng nâng: 3000kg
- Chiều cao nâng thấp nhất: 80mm
- Chiều cao nâng cao nhất: 200mm
- Kích thước càng nâng: 520 x 1150mm
- Sử dụng bánh xe lõi thép bọc PU
- Sản xuất tại Nhật Bản
Xem thêm các sản phẩm liên quan:
[http://xenanginox.com/san-pham/xe-nang-tay/xe-nang-tay-bishamon](http://xenanginox.com/san-pham/xe-nang-tay/xe-nang-tay-bishamon)
ỨNG DỤNG
Xe nâng tay BISHAMON BM30L từ thương hiệu nổi tiếng tại Nhật Bản, với thiết kế đơn giản dùng pallet nhựa hoặc gỗ để nâng các hàng hóa có khối lượng 3 tấn, nâng hạ dễ dàng, giá thành rẻ, phù hợp tài chính khách hàng.
LIÊN HỆ:
CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ HAVICO
Website:
[http://xenanginox.com/](http://xenanginox.com/)
Địa chỉ: 371/5 QL1A, Kp1, P.Thạnh Xuân, Q.12, Tp.HCM
Hotline: 0902 980 638
**Admin**
- Admin
- Tổng số bài gửi : 16
Join date : 30/11/2017
[Similar topics](javascript:ShowHideLayer('ptrafic_open','ptrafic_close');) ![ -](https://illiweb.com/fa/empty.gif)
![ -](https://illiweb.com/fa/empty.gif)
»
»
»
»
»
[Bán nhà MT Phan Anh, Khu Hòa Cường, Đà Nẵng](http://nhadat.forum.st/viewtopic?t=679&topic_name)
»
[Bán gấp đất MT đường Hồ Tùng Mậu,Đà Nẵng vị trí đẹp,giá hấp dẫn khu Tây Bắc](http://nhadat.forum.st/viewtopic?t=10173&topic_name)
»
[Đất đường Lê Văn Hiến Đà Nẵng,đất Nam Việt Á cạnh bv 600 giường](http://nhadat.forum.st/viewtopic?t=2549&topic_name)
»
[NHÀ ĐÀ NẴNG: Đi xa, Bán nhà MT đường Lý Triện, 7m5, lề 4m5](http://nhadat.forum.st/viewtopic?t=17299&topic_name)
»
[Thông Tin Chi Tiết Các Class Trong Game](http://vietnamlovely.forumvi.com/viewtopic?t=31&topic_name)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang
Bạn
**Permissions in this forum:** **không có quyền**trả lời bài viết

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Cache-Control: no-cache

Pragma: no-cache

Vary: User-Agent