text:
Năm 1956, khi phản bác lại quan điểm cho rằng sáng tác của văn nghệ sỹ phải tuyệt đối đi theo sự lãnh đạo và định hướng của Đảng Cộng sản (lúc đó có tên là Đảng Lao động), nhà nghiên cứu Trương Tửu viết: “Văn nghệ sĩ yêu Đảng, nhưng họ còn yêu sự thực hơn Đảng. Vận mạng của văn nghệ dài hơn vận mạng của Đảng, dài hơn cả vận mạng của chế độ.”[1] Tư tưởng đó của Trương Tửu cũng có thể diễn giải như thế này: văn nghệ sỹ có thể vẫn yêu Đảng nhưng tình yêu đó phải luôn ở dưới tình yêu sự thực và nếu văn nghệ sỹ gắn vận mệnh của mình vào Đảng thì vận mệnh nghệ thuật của văn nghệ sỹ cùng lắm cũng chỉ dài bằng vận mệnh của Đảng, của chế độ thôi. Nhưng đúng nửa thế kỷ sau, năm 2006, trước khi từ giã cõi đời hai năm, nhà văn Nguyễn Khải – người được giải thưởng Hồ Chí Minh - đã để lại một lời trăng trối: “Tôi là nhà văn của một thời, thời hết thì văn phải chết, tuyển tập, toàn tập thành giấy lộn cho con cháu bán cân.”[2]
Nhìn vào bức tranh văn học, nghệ thuật hiện nay chúng ta không thể không thấy vẫn một màu chủ đạo xám buồn như Nguyễn Khải đã thú nhận. Tuy nhiên, trong không gian xám xịt đó đã có những đốm sáng. Năm bài thơ và một truyện ngắn sau đây của cùng một tác giả (Thái Bá Tân) là một trong những đốm sáng đó. Như Cây Tre Việt Nam trân trọng giới thiệu:
TỰ NGẪM
Suốt một đời cặm cụi
Dịch thơ rồi viết thơ,
Toàn những lời hoa mỹ,
Toàn những điều ỡm ờ.
Cứ tưởng dân cần lắm
Cái thơ ấy của mình,
Đầy hoa thơm, cỏ biếc,
Suốt một đời cặm cụi
Dịch thơ rồi viết thơ,
Toàn những lời hoa mỹ,
Toàn những điều ỡm ờ.
Cứ tưởng dân cần lắm
Cái thơ ấy của mình,
Đầy hoa thơm, cỏ biếc,
Cùng trời sao lung linh.
Thơ thì như đánh đố,
Ý ít mà lời nhiều,
Quanh đi rồi quẩn lại,
Hết buồn lại đến yêu.
May cuối đời chợt tỉnh,
Mới hiểu rằng thơ ca
Ăn nhau ở cái ý
Và cái giọng thật thà.
Và rằng hoa với lá
Và trời sao cũng cần,
Nhưng cái cần hơn cả
Là đi vào lòng dân.
Mà dân thì đang khổ,
Nước thọ địch bốn bề,
Vậy hãy gác hoa lá
Để nói cho dân nghe,
Nói một cách giản dị,
Nói hộ dân, nôm na,
Những gì dân đang nghĩ
Về mình, về nước nhà.
Văn thơ là phải nói
Về thế thái nhân tình,
Vì văn dĩ tải đạo,
Chứ không phải tải mình.
Chẳng sao, nếu đồng nghiệp
Trách thế nọ, thế này.
Tôi là tôi quyết định
Viết thơ nói từ nay.
Nhiều khi tôi cứ nghĩ,
Làm cái anh nhà thơ,
Sẽ là không tử tế
Nếu cứ mãi ỡm ờ.
Mời các vị cứ viết
Về hoa lá, mùa xuân.
Nếu thơ có phe cánh,
Tôi thuộc phe nhân dân.
(23/7/2012)
Thơ thì như đánh đố,
Ý ít mà lời nhiều,
Quanh đi rồi quẩn lại,
Hết buồn lại đến yêu.
May cuối đời chợt tỉnh,
Mới hiểu rằng thơ ca
Ăn nhau ở cái ý
Và cái giọng thật thà.
Và rằng hoa với lá
Và trời sao cũng cần,
Nhưng cái cần hơn cả
Là đi vào lòng dân.
Mà dân thì đang khổ,
Nước thọ địch bốn bề,
Vậy hãy gác hoa lá
Để nói cho dân nghe,
Nói một cách giản dị,
Nói hộ dân, nôm na,
Những gì dân đang nghĩ
Về mình, về nước nhà.
Văn thơ là phải nói
Về thế thái nhân tình,
Vì văn dĩ tải đạo,
Chứ không phải tải mình.
Chẳng sao, nếu đồng nghiệp
Trách thế nọ, thế này.
Tôi là tôi quyết định
Viết thơ nói từ nay.
Nhiều khi tôi cứ nghĩ,
Làm cái anh nhà thơ,
Sẽ là không tử tế
Nếu cứ mãi ỡm ờ.
Mời các vị cứ viết
Về hoa lá, mùa xuân.
Nếu thơ có phe cánh,
Tôi thuộc phe nhân dân.
(23/7/2012)
NÓI VỚI CHÁU RỂ
1
Mày rót bác cốc nước,
Rồi bác nói điều này.
Năm ngoái bác phản đối,
Không cho cháu lấy mày.
Vì sao ư? Đơn giản
Vì mày là công an.
1
Mày rót bác cốc nước,
Rồi bác nói điều này.
Năm ngoái bác phản đối,
Không cho cháu lấy mày.
Vì sao ư? Đơn giản
Vì mày là công an.
May, giờ bác vẫn thấy
Mày ngoan, hoặc còn ngoan.
Công bằng ra mà nói,
Công an cũng chẳng sao.
Hơn thế, còn cần thiết,
Nhưng chẳng hiểu thế nào
Giờ lắm đứa tệ quá,
Đạp vào mặt người ta,
Còn giở các trò bẩn,
Đánh đập cả đàn bà.
Giả sử, mai “dự án”
Nó cướp đất nhà mày,
Mày có để lặp lại
Vụ Văn Giang gần đây?
Vợ mày đang có chửa.
Bác mừng cho chúng mày.
Nếu có đứa đạp nó,
Mày sẽ nghĩ sao đây?
Lại nữa, bác bị bắt,
Mày cứ nói thật lòng,
Người ta bảo mày bắn,
Mày có bắn bác không?
Mà bác thì mày biết,
Như mấy lão nông dân,
Làm sao mà “thù địch”,
Mà “phản động”, vân vân.
Nói thật cho mày biết,
Bác yêu đất nước này,
Người Văn Giang cũng vậy,
Hơn gấp vạn chúng mày.
Vứt mẹ cái khẩu hiệu
Còn đảng là còn mình.
Thế mai kia đảng chết,
Không lẽ mày quyên sinh?
Bác là người ngoài đảng.
Mày vào đảng, không sao,
Miễn là mày thực sự
Vì quốc dân, đồng bào.
Mày thừa biết chúng nó,
Cái bọn “vì nhân dân”
Đang ăn cướp trắng trợn,
Pháp luật chúng đếch cần.
Sống ở đời, cháu ạ,
Có nghề mới có ăn.
Làm công an cũng được,
Nhưng phải nhớ vì dân.
Mà dân là bố mẹ,
Là bác, là vợ mày.
Chứ mày nghe bọn xấu
Làm ngược lại là gay,
Là có tội, cháu ạ.
Chưa nói chuyện ở đời
Có cái luật nhân quả,
Tức là luật của trời.
Nhân tiện đây bác kể,
Chỗ bác cháu thân tình,
Một câu chuyện của Phật,
Cháu nghe mà ngẫm mình.
2
Có nhân thì có quả.
Đó là luật của Trời.
Cũng là luật của Phật,
Ứng nghiệm với mọi người
Một lần, khi giảng pháp,
Với tôn giả, sư thầy,
Phật Thích Ca đã kể
Một câu chuyện thế này.
Có một con bò nọ,
Nhân khi vắng người chăn,
Đã xuống ăn ruộng lúa
Của một người nông dân.
Ông này rất độc ác,
Tức giận, mắng con bò:
“Tao vất vả, nhịn đói,
Mà mày thì ăn no.
Mày phải trả giá đắt.
Tao sẽ cắt lưỡi mày,
Để mày phải ghi nhớ
Không ăn lúa từ nay.”
Nói đoạn, ông cắt lưỡi
Con bò này đáng thương.
Nó không hiểu, nghĩ lúa
Là loại cỏ bình thường.
Còn ông nông dân ấy
Sau sinh ba người con,
Tất cả đều khỏe mạnh,
Cả thể xác, tâm hồn.
Có điều cả ba đứa
Không ai hiểu vì sao
Câm, suốt ngày lặng lẽ,
Không nói được tiếng nào.
Các thầy thuốc bất lực.
Ông bố thì buồn lo.
Và rồi ông chợt nhớ
Chuyện xưa cắt lưỡi bò.
Giờ hối thì đã muộn.
Ở lành thì gặp hiền.
Sống ác thì gặp ác.
Mọi cái có nhân duyên.
“Đời là thế, - Phật nói. -
Xưa nay chưa có người
Thoát được luật nhân quả.
Bởi đó là Luật Đời.”
(8/7/2012)
Mày ngoan, hoặc còn ngoan.
Công bằng ra mà nói,
Công an cũng chẳng sao.
Hơn thế, còn cần thiết,
Nhưng chẳng hiểu thế nào
Giờ lắm đứa tệ quá,
Đạp vào mặt người ta,
Còn giở các trò bẩn,
Đánh đập cả đàn bà.
Giả sử, mai “dự án”
Nó cướp đất nhà mày,
Mày có để lặp lại
Vụ Văn Giang gần đây?
Vợ mày đang có chửa.
Bác mừng cho chúng mày.
Nếu có đứa đạp nó,
Mày sẽ nghĩ sao đây?
Lại nữa, bác bị bắt,
Mày cứ nói thật lòng,
Người ta bảo mày bắn,
Mày có bắn bác không?
Mà bác thì mày biết,
Như mấy lão nông dân,
Làm sao mà “thù địch”,
Mà “phản động”, vân vân.
Nói thật cho mày biết,
Bác yêu đất nước này,
Người Văn Giang cũng vậy,
Hơn gấp vạn chúng mày.
Vứt mẹ cái khẩu hiệu
Còn đảng là còn mình.
Thế mai kia đảng chết,
Không lẽ mày quyên sinh?
Bác là người ngoài đảng.
Mày vào đảng, không sao,
Miễn là mày thực sự
Vì quốc dân, đồng bào.
Mày thừa biết chúng nó,
Cái bọn “vì nhân dân”
Đang ăn cướp trắng trợn,
Pháp luật chúng đếch cần.
Sống ở đời, cháu ạ,
Có nghề mới có ăn.
Làm công an cũng được,
Nhưng phải nhớ vì dân.
Mà dân là bố mẹ,
Là bác, là vợ mày.
Chứ mày nghe bọn xấu
Làm ngược lại là gay,
Là có tội, cháu ạ.
Chưa nói chuyện ở đời
Có cái luật nhân quả,
Tức là luật của trời.
Nhân tiện đây bác kể,
Chỗ bác cháu thân tình,
Một câu chuyện của Phật,
Cháu nghe mà ngẫm mình.
2
Có nhân thì có quả.
Đó là luật của Trời.
Cũng là luật của Phật,
Ứng nghiệm với mọi người
Một lần, khi giảng pháp,
Với tôn giả, sư thầy,
Phật Thích Ca đã kể
Một câu chuyện thế này.
Có một con bò nọ,
Nhân khi vắng người chăn,
Đã xuống ăn ruộng lúa
Của một người nông dân.
Ông này rất độc ác,
Tức giận, mắng con bò:
“Tao vất vả, nhịn đói,
Mà mày thì ăn no.
Mày phải trả giá đắt.
Tao sẽ cắt lưỡi mày,
Để mày phải ghi nhớ
Không ăn lúa từ nay.”
Nói đoạn, ông cắt lưỡi
Con bò này đáng thương.
Nó không hiểu, nghĩ lúa
Là loại cỏ bình thường.
Còn ông nông dân ấy
Sau sinh ba người con,
Tất cả đều khỏe mạnh,
Cả thể xác, tâm hồn.
Có điều cả ba đứa
Không ai hiểu vì sao
Câm, suốt ngày lặng lẽ,
Không nói được tiếng nào.
Các thầy thuốc bất lực.
Ông bố thì buồn lo.
Và rồi ông chợt nhớ
Chuyện xưa cắt lưỡi bò.
Giờ hối thì đã muộn.
Ở lành thì gặp hiền.
Sống ác thì gặp ác.
Mọi cái có nhân duyên.
“Đời là thế, - Phật nói. -
Xưa nay chưa có người
Thoát được luật nhân quả.
Bởi đó là Luật Đời.”
(8/7/2012)
TRƯỜNG SA, KHÔNG NGỦ
Đêm nay trời trở gió.
Cái cổ sái lại đau.
Đau không dám bảo vợ,
Sợ trách ngồi máy lâu.
Bên ngoài mưa nhẹ hạt.
Một đêm nữa sắp qua.
Thêm một đêm khó ngủ -
Đêm nay trời trở gió.
Cái cổ sái lại đau.
Đau không dám bảo vợ,
Sợ trách ngồi máy lâu.
Bên ngoài mưa nhẹ hạt.
Một đêm nữa sắp qua.
Thêm một đêm khó ngủ -
Lần này vì Trường Sa.
Chúng đã cho tàu đến,
Cái thằng này không vừa.
Không khéo rồi có sự.
Ta đã sẵn sàng chưa?
Ừ, sẵn sàng chưa nhỉ?
Mấy ông mình lơ ngơ.
Rất có thể chúng nó
Lại đánh úp bất ngờ.
Đánh úp… Nếu đánh úp,
Quân mình sẽ ra sao?
Mấy đứa giữa trời biển,
Biết chống đỡ thế nào?
Chúng sẽ chống, hẳn thế.
Nhưng chúng sẽ hy sinh.
Có lẽ hy sinh hết.
Thoạt nghĩ mà giật mình.
Và thế là chúng chết.
Con cháu của chúng ta,
Chết do ta hữu hảo,
Mất cảnh giác, lơ là.
Ở đất liền sau đó
Mấy ai dám ngẩng đầu,
Mấy ai không xấu hổ
Nhìn thẳng vào mắt nhau?
Những người con ưu tú,
Trẻ trung và yêu đời,
Không lẽ chúng phải chết,
Vì chúng ta bỏ rơi?
Và rồi sau, không lẽ,
Hai nước lại bang giao,
Coi như quên chuyện cũ,
Như cuộc chiến năm nào,
Rồi tên tuổi của chúng,
Con cháu của chúng ta,
Sẽ rơi vào quên lãng,
Không có cả vòng hoa?
Mưa vẫn mưa nhẹ hạt.
Sóng biển vang trong đầu.
Giờ không chỉ cổ sái,
Mà thêm trái tim đau.
(25/7/2012)
Chúng đã cho tàu đến,
Cái thằng này không vừa.
Không khéo rồi có sự.
Ta đã sẵn sàng chưa?
Ừ, sẵn sàng chưa nhỉ?
Mấy ông mình lơ ngơ.
Rất có thể chúng nó
Lại đánh úp bất ngờ.
Đánh úp… Nếu đánh úp,
Quân mình sẽ ra sao?
Mấy đứa giữa trời biển,
Biết chống đỡ thế nào?
Chúng sẽ chống, hẳn thế.
Nhưng chúng sẽ hy sinh.
Có lẽ hy sinh hết.
Thoạt nghĩ mà giật mình.
Và thế là chúng chết.
Con cháu của chúng ta,
Chết do ta hữu hảo,
Mất cảnh giác, lơ là.
Ở đất liền sau đó
Mấy ai dám ngẩng đầu,
Mấy ai không xấu hổ
Nhìn thẳng vào mắt nhau?
Những người con ưu tú,
Trẻ trung và yêu đời,
Không lẽ chúng phải chết,
Vì chúng ta bỏ rơi?
Và rồi sau, không lẽ,
Hai nước lại bang giao,
Coi như quên chuyện cũ,
Như cuộc chiến năm nào,
Rồi tên tuổi của chúng,
Con cháu của chúng ta,
Sẽ rơi vào quên lãng,
Không có cả vòng hoa?
Mưa vẫn mưa nhẹ hạt.
Sóng biển vang trong đầu.
Giờ không chỉ cổ sái,
Mà thêm trái tim đau.
(25/7/2012)
HUỲNH THỤC VY
Cháu - cô gái xinh đẹp,
Đẹp cả ngoài lẫn trong.
Nhìn cháu mà cứ nghĩ
Cái đẹp của non sông.
Chúng, chính quyền, thật xấu.
Vừa ác vừa bất minh,
Đến mức không muốn nghĩ
Cháu - cô gái xinh đẹp,
Đẹp cả ngoài lẫn trong.
Nhìn cháu mà cứ nghĩ
Cái đẹp của non sông.
Chúng, chính quyền, thật xấu.
Vừa ác vừa bất minh,
Đến mức không muốn nghĩ
Đó là chính quyền mình.
Cháu như người phụ nữ
Trong tranh Delacroix,
Guidant le peuple
Mà peuple - là chúng ta.
Cháu chỉ muốn công lý,
Dân chủ và tự do.
Tự do cho cả chúng,
Mà chúng, bọn côn đồ
Lại luôn truy bức cháu,
Dùng cả cách đê hèn.
Ngẫm mà thấy phẫn nộ,
Thấy nhục cho chính quyền.
Thục Vy, bền gan nhé.
Chúc chân cứng đá mềm.
Cháu như ngọn đuốc sáng
Đang dẫn đường trong đêm.
Nói thật, bác nhìn cháu
Vừa thán phục, tự hào,
Vừa pha chút xấu hổ.
Cháu hiểu rõ vì sao.
Xin lỗi, thế hệ bác
Dựng nên chế độ này
Để bây giờ cháu khổ,
Để dân tình đắng cay.
Cái hồi bác đi Mỹ,
Thăm tượng Liberty,
Đặt hoa dưới chân tượng,
Bác chưa biết Thục Vy.
Giờ xin phép âu yếm
Đặt hoa dưới chân mày.
Mày vấp ngã, còn sức,
Nhất định bác chìa tay.
(8/7/2012)
Cháu như người phụ nữ
Trong tranh Delacroix,
Guidant le peuple
Mà peuple - là chúng ta.
Cháu chỉ muốn công lý,
Dân chủ và tự do.
Tự do cho cả chúng,
Mà chúng, bọn côn đồ
Lại luôn truy bức cháu,
Dùng cả cách đê hèn.
Ngẫm mà thấy phẫn nộ,
Thấy nhục cho chính quyền.
Thục Vy, bền gan nhé.
Chúc chân cứng đá mềm.
Cháu như ngọn đuốc sáng
Đang dẫn đường trong đêm.
Nói thật, bác nhìn cháu
Vừa thán phục, tự hào,
Vừa pha chút xấu hổ.
Cháu hiểu rõ vì sao.
Xin lỗi, thế hệ bác
Dựng nên chế độ này
Để bây giờ cháu khổ,
Để dân tình đắng cay.
Cái hồi bác đi Mỹ,
Thăm tượng Liberty,
Đặt hoa dưới chân tượng,
Bác chưa biết Thục Vy.
Giờ xin phép âu yếm
Đặt hoa dưới chân mày.
Mày vấp ngã, còn sức,
Nhất định bác chìa tay.
(8/7/2012)
Những người khốn khổ
Hắn là đội viên đội cảnh vệ một cơ quan trung ương, chính xác hơn là đội cảnh vệ riêng của thủ trưởng cơ quan ấy, một nhân vật quan trọng và nổi tiếng, đến mức được treo ảnh trên đường phố vào những dịp đại lễ. Hắn là lính mới nhưng rất được tin cậy, vì đích thân ông đội trưởng quân hàm trung tá vào tận quê tuyển mộ. Riêng việc này đủ bảo đảm cho hắn một chỗ đứng vững vàng trong ngành và một tương lai chắc cũng vững vàng không kém.
Tất nhiên quê hắn phải là Nghệ An, ở một huyện cách mạng, xã cách mạng, làng cách mạng, và gia đình hắn không chỉ cách mạng nòi, mà còn nhất thiết phải là cố nông, tức là bậc thấp nhất trong thứ bậc tài sản ở nông thôn Việt Nam vốn đã rất nghèo thời đó. Bản thân hắn cũng không chê vào đâu được - khỏe mạnh, 22 tuổi, lạnh lùng, lầm lì ít nói, khuôn mặt vô cảm kín bưng, không nghiện bất kỳ cái gì, đến trà và bia cũng không mà chỉ uống nước sôi để nguội, ấy là nói sau này, chứ lúc ở nhà hắn uống nước lã, có khi nước ruộng. Ông trung tá đội trưởng bỏ hẳn một ngày dò hỏi trong làng về thời trẻ của hắn, thấy nói hắn không biết sợ là gì, thích đánh nhau và thường đánh thắng. Sau này ông phát hiện thêm hắn có kỷ luật thép, luôn tuân lệnh cấp trên mà không hỏi một câu nào thừa, không cử chỉ nào thừa. Tóm lại, hắn là một cái máy, một rô-bốt hoàn hảo chỉ cần có người điều khiển. Duy nhất một điều ông chưa thật vừa ý, là hắn không mù chữ mà lại học hết lớp bảy. Hơn thế lại học không đến nỗi. Nhưng không sao, ông chép miệng, con người ta hiếm ai trọn vẹn mọi bề. Vả lại cái khiếm khuyết ấy có thể khắc phục được cùng với thời gian.
Một hôm, hắn được gọi vào phòng đội trưởng. Chỉ một mình ông với hắn.
“Đội có nhiệm vụ này giao cho đồng chí...” ông kia vào đề luôn.
Hắn biết có chuyện quan trọng. Bình thường ông vẫn cậu tớ thân mật với hắn. Cả vẻ mặt nghiêm khắc thái quá của ông cũng khẳng định thêm điều đó.
“Tôi sẵn sàng nhận và hoàn thành bất kỳ nhiệm vụ nào đồng chí và tổ chức giao” Hắn ưỡn người đáp, cũng là một ngoại lệ, vì xưa nay ít khi hắn phải nói cái câu nghi thức khô khan ấy.
“Tốt. Mời đồng chí ngồi xuống”.
Ông đội trưởng chỉ chiếc ghế cho hắn, rồi chậm chạp và rõ ràng, ông nói rõ cái nhiệm vụ đặc biệt hắn sẽ làm lần này. Hắn không cắt ngang lần nào, cũng chẳng hỏi gì. Chỉ lặng thinh nghe và trả lời các câu hỏi về xử thế khi giả định có khâu nào đó không diễn ra suôn sẻ như kế hoạch.
Hắn trả lời tốt. Ông đội trưởng hài lòng, thể hiện sự hài lòng ấy bằng cách vỗ nhẹ vào vai hắn:
“Thôi, cậu đi được rồi”.
Hắn được giao giết một người. Theo ảnh thì đó là một cô gái trẻ và khá xinh. Hắn không hỏi, mà rồi cũng chẳng được phép hỏi người hắn sắp giết là ai và vì sao bị giết. Hắn biết cư xử như tên giết thuê chuyên nghiệp, nhưng không vì tiền mà vì lý tưởng, vì an ninh quốc gia và vì sự bình yên của Thủ Trưởng.
Hắn đã học một năm ở trường đặc biệt của Bộ, nơi hắn được dạy những gì một người như hắn cần biết. Sau đó là hai năm công tác - cũng chẳng có gì phức tạp và hắn luôn làm tốt. Nhưng giết người thì đây là lần đầu. Tuy vậy, hắn chẳng vì thế mà run tay hoặc suy nghĩ nhiều. Cái chất máy có sẵn trong người đã được củng cố thêm, nâng tới mức hoàn hảo trong ba năm qua. Và bây giờ hắn, cái con người - rô-bốt ấy đang sẵn sàng tiêu diệt mục tiêu, chắc phải là một tên gián điệp hoặc một đối tượng nào đó rất nguy hiểm cho nhân dân và đất nước. Một khi Trên đã quyết định thủ tiêu ai thì nhất định người đó phải có tội, không thừa hơi băn khoăn thắc mắc. Thậm chí hắn háo hức làm việc này vì muốn chứng tỏ cho đội trưởng và Trên biết hắn là người thế nào. Ông đội trưởng có thể giao nó cho nhiều người khác trong đội giỏi và kinh nghiệm hơn, nhưng ông đã giao cho hắn. Chắc cũng vì mục đích thử thách ấy.
Năm giờ chiều, hắn lái chiếc xe com-măng-ca bịt kín đến chỗ qui định và bình thản chờ. Mười lăm phút sau đối tượng xuất hiện, từ cái chợ cóc ở phố Hàng Gỗ đi ra, tay xách chiếc làn xanh căng phồng. Hắn giở ảnh kiểm tra lần nữa rồi cho xe từ từ lại gần. Đến nơi, hắn mở cửa nhảy xuống, lịch sự nói: “Chị lên đây tôi chở giùm”. Trong khi người kia ngơ ngác không hiểu chuyện gì xẩy ra thì hắn đã nhanh nhẹn kéo lên xe, đóng sập cửa rồi rồ máy phóng đi. Đúng như kế hoạch. Hắn thủ sẵn chiếc khăn nhỏ định nếu đối tượng làm ầm lên thì nhét vào mồm, nhưng cô kia ngồi im, chắc do sợ quá, nên hắn chẳng phải làm cái việc thô lỗ ấy.
Theo kế hoạch thì hắn sẽ đưa cô ta đi về hướng Chèm, càng xa xa thành phố càng tốt, rồi giết. “Bóp cổ chứ đừng bắn, và vứt xác xuống sông Hồng”. “Nếu thích thì có thể hiếp trước khi giết,” ông đội trưởng bảo thế càng tăng bằng chứng đây thuần túy là vụ án hình sự. “Rồi người ta sẽ tìm ra kẻ phạm tội”.
Cô gái quả xinh thật, dù trời sắp tối nhưng hắn vẫn nhận ra điều ấy. Cô trạc hai mươi lăm tuổi, nét mặt thanh tú kiểu trẻ con, và rất trắng. Có thể đó là màu trắng bệch do quá sợ hãi. Xe đã qua Yên Phụ và đang đi ngược theo bờ đê về phía bắc. Cô gái ngồi im, có vẻ bình tĩnh hơn, và điều này làm hắn thấy lạ. Chiếc làn đổ ngang dưới ghế, mấy quả chanh lăn ra ngoài. Hai tay cô đặt lên chiếc bụng lùm lùm. Sao cô ta không kêu lên nhỉ? Không đập phá đòi thoát ra ngoài? Thậm chí không thèm hỏi đang bị đưa đi đâu. Hắn tự hỏi nhưng không tìm được câu trả lời.
Xe vẫn chạy đều, tuy không còn nhanh như trước. Trời chập tối. Cô gái vẫn bướng bỉnh im lặng. Từ ngạc nhiên, hắn chuyển sang bực mình. Đây là điều không nằm trong kế hoạch và chưa được dự tính trước nên hắn thấy lúng túng không biết nên làm gì.
“Này, con phản động kia, sao mày ngồi đực ra thế?” Hắn quát hỏi một câu ngu ngốc, chính hắn cũng nhận ra sự ngu ngốc ấy. “Mày không biết đang bị đem đi giết à?”
“Biết”, cô gái đáp, lạnh lùng và khinh bỉ.
Hắn càng lúng túng hơn, và vì không tìm được gì nữa để nói nên từ đó ngồi im.
Quá Chèm chừng năm cây số thì hắn cho xe rẽ xuống bờ sông và dừng lại sau mấy bụi tre um tùm đủ che lấp hành động tội lỗi hắn sắp làm. Trời tháng Tám đầy sao. Nước sông vỗ vào bờ ì oạp. Xung quanh vắng lặng không người, chỉ xa xa phía nam hầng lên vừng sáng nhạt những ngọn đèn thành phố.
“Xuống!”
Hắn ra lệnh, rút ở lưng ra khẩu súng lục rồi lách tách lên cò. Đó là hắn dọa chứ không có ý định dùng súng. Hắn sẽ bóp cổ rồi vứt xác xuống sông, như ông đội trưởng dặn, lại đỡ gây tiếng ồn không cần thiết. Tuy nhiên hắn sẽ không hiếp cô theo gợi ý của ông, vì suy cho cùng hắn là cán bộ, là chiến sĩ bảo vệ an ninh đất nước sống có lý tưởng chứ không phải một tên tội phạm hạ đẳng. Lúc nào hắn cũng nghĩ việc mình làm là đúng và đang phụng sự một sứ mạng cao cả. Phương tiện không quan trọng, cái chính là mục đích, người ta dạy hắn thế. Mà mục đích của những người như hắn là tiêu diệt bọn phản động, kẻ thù của giai cấp. Hắn là người thừa hành giai đoạn chót. Các giai đoạn trước đó thuộc người khác. Bao giờ cũng vậy, khi thừa hành nhiệm vụ, chất máy trong hắn luôn lấn át chất người, và bây giờ cái cỗ máy ấy đã sẵn sàng. Vậy sao hắn phải vờ lên cò súng dọa một đối thủ yếu ớt không muốn và không biết tự vệ? Thực ra hắn cũng chẳng hiểu vì sao hắn làm thế. Dọa cho vui? Hoặc trả thù vì lúc nãy làm hắn lúng túng bằng cách ngồi im không kêu la, van xin?
“Xuống. Xuống ngay, con phản động kia!” Hắn cao giọng quát khi thấy cô gái vẫn ngồi bất động trong ca-bin. Lại lần nữa hắn lên cò lách tách. “Tao không muốn bắn mày trên xe để mất công cọ rửa. Xuống”.
Cô gái không đáp. Hắn tò mò, thận trọng lại gần.
“Có chuyện gì thế? Định giở trò hả?”
Trong ánh trăng nhờ nhờ, hắn thấy cô kia đang mím môi ôm bụng vật vã, mặt méo xệch lấp lánh mồ hôi.
“Thôi đi, không lừa được ai đâu”. Giọng hắn có vẻ bớt gay gắt. “Kéo dài thêm mấy phút chẳng ích gì”.
“Anh chờ cho một lát, cuối cùng cô gái hổn hển đáp. Tôi đau quá. Nhưng chắc sắp qua rồi...”
“Đau gì?”
Cô gái chỉ vào bụng mình. Mãi đến bây giờ hắn mới phát hiện thấy cô đang có chửa, mà có lẽ đã già tháng. “Rách việc”, hắn lầu bầu, vừa bực mình vừa lúng túng không biết làm gì. Đây là tình huống không hề lường trước và rất tế nhị.
Hắn ngồi phịch xuống vệ cỏ, và vì không biết hút thuốc nên thừa tay chân, nhặt một viên đá ném xuống sông, nơi sóng vẫn vỗ ì oạp vào bờ. Mặt nước ban ngày đỏ ngầu bây giờ đang lung linh nghìn đốm sáng nhỏ.
Hình như có cái gì đấy khác thường xuất hiện trong hắn. Nhỏ thôi, yếu ớt thôi nhưng rõ ràng đã xuất hiện. Dấu hiệu về một trục trặc nào đó trong cỗ máy.
“Thì chờ”, hắn nghĩ bụng, đưa mắt nhìn khoảng trống bao la trước mặt.
Trời tối chẳng thấy gì, ngoài hình ảnh cô gái hắn sắp giết đang đau quằn quại. Đau đẻ. Thế thì thật phiền cho hắn. Sao lại chọn đúng lúc này để đau, để đẻ? Hắn nghĩ phải ra tay bóp cổ một người trong hoàn cảnh thế này thì chẳng đẹp đẽ chút nào.
Bỗng hắn nhớ đến mẹ hắn. Mấy năm qua ít khi hắn nhớ bà hoặc bất kỳ người nào ở quê. Mẹ hắn đã chết trước mắt hắn, cũng trong một cơn đau đẻ quằn quại kéo dài. Chết cùng đứa con chưa kịp ra đời. Lúc ấy hắn chỉ biết khóc chứ chẳng thể làm gì giúp mẹ. Từ đó hắn đâm sợ những người đàn bà chửa, sợ những cơn đau đẻ. Bây giờ lại cô này nữa, người hắn có nhiệm vụ bóp cổ cho chết rồi vứt xác xuống sông. Hắn rùng mình, thấy mệt rã rời, yếu ớt và thậm chí buồn. Sao trong đau đẻ phụ nữ giống nhau thế?
Hắn đứng dậy, rùng mình lắc lắc đầu như muốn xua đuổi giây phút ủy mị vốn rất xa lạ với những người làm nghề hắn. Rồi hắn uể oải bước lại gần chiếc xe.
Trăng đã lên cao, trông sần sùi và nhợt nhạt như đĩa trứng rán gà công nghiệp chỉ toàn lòng trắng. Cô gái đang tựa người vào thành ghế, mắt nhắm, mặt còn tái nhợt tuy thở đều. Hình như cơn đau đã qua.
Hắn lên xe, ngồi xuống cạnh sau vô lăng.
“Hết đau rồi chứ?” Hắn muốn quát lên như lúc nãy nhưng chỉ nói được thế, thậm chí muốn dùng chữ “cô”.
Cô gái khẽ gật đầu.
“Bây giờ anh muốn làm gì tôi thì làm. Bắn đi”.
“Tôi sẽ bắn. Nhưng không vội. Sao cô vội chết thế?”
“Vì tôi không thiết sống nữa. Sống thế này thì thà chết còn hơn”.
“Thế nào là thế này?”
“Đi mà hỏi người sai anh giết tôi ấy. Hắn đã dọa nhiều lần và lần này thì tôi biết hắn làm thật”.
“Hắn là ai?”
Cô gái lặng lẽ cúi nhìn xuống bụng.
“Không cần hỏi nhiều. Bắn thì bắn đi, nhưng bắn vào đầu ấy. Đừng bắn vào bụng. Đứa bé không có tội gì. Đau nó. Chỉ bố nó mới là thằng khốn nạn”.
“Ý cô muốn nói cô không là gián điệp nước ngoài hay phần tử phản động nguy hiểm?” Hắn hỏi một câu ngốc nghếch với giọng cũng ngốc nghếch không kém.
Cô gái không trả lời câu hỏi ngốc nghếch ấy, nhưng lát sau, một cách miễn cưỡng và vì bị hỏi dồn, cô kể hắn nghe cô là ai và vì sao bị người ta muốn giết.
Một lần đi săn ở mạn ngược, Thủ Trưởng hắn, con người quan trọng, nổi tiếng và có ảnh treo trong những dịp đại lễ ấy, gặp cô đang lúc làm rẫy, thấy xinh bèn bắt cô về Hà Nội. Hai tên mặc thường phục có súng làm điều đó. Chúng ngồi hai bên, ép chặt cô ở giữa suốt dọc đường đi. Mấy lần chúng suýt đánh khi cô định lêu cứu. Nhưng thằng Thủ Trưởng thì đối xử khá lịch sự. Hắn đưa cô đến môt căn phòng nhỏ, chu cấp đầy đủ và chẳng bắt làm gì ngoài mỗi tuần cô phải tiếp hắn trên giường ba lần vào các tối thứ Ba, thứ Sáu và Chủ nhật. Thậm chí có lần hắn nói có thể cưới cô làm vợ nếu cô ngoan ngoãn chiều hắn và nhất là không để lộ ai biết chuyện này. Thời kỳ đầu bị nhốt, nhưng sau mấy tháng cô được tự do ra khỏi nhà để đi chợ và nấu nướng cho mình. Khi thấy cô có chửa, hắn bắt đi nạo nhưng cô không chịu. Từ đấy hắn trở nên cáu giận và thô lỗ, mấy lần thẳng tay đánh cô, dọa sẽ giết nếu tiếp tục bướng bỉnh. Tuần vừa rồi thì ngày nào hắn cũng đến, đánh và dọa giết. Cô xin được về quê, thề không cho ai biết điều gì, nhưng hắn không chịu. Vậy là cô quyết định nhất thiết phải giữ đứa con này, vì cô rất yêu và muốn có nó, không thì chết cả hai. Cô biết sớm muộn hắn sẽ cho người đến đưa cô đi thủ tiêu. Và hôm nay chuyện ấy đã xẩy ra…
“Chuyện chỉ có thế, bây giờ anh bắn tôi được rồi đấy”, cô gái nói, tay vuốt vuốt bụng. “Chỉ xin bắn vào đầu”.
Hồi lâu hắn ngồi im không đáp. Hắn đang bối rối. Trước đấy thì bàng hoàng sửng sốt, thậm chí công phẫn. Dẫu sao thì hắn cũng là lính mới, và dù biết trong đời chuyện gì cũng có thể xẩy ra, nhưng những gì hắn được nghe về Thủ Trưởng mình thì thật quả hắn không ngờ, không tin nổi. Không được tiếp xúc nhiều nhưng hắn thực lòng kính trọng Thủ Trưởng, một lãnh tụ, một người đáng kính về mọi mặt mà nếu cần hắn sẵn sàng hy sinh mạng sống của mình để bảo vệ, không chỉ vì hắn được trả lương để làm điều ấy, mà vì cả sự kính trọng của hắn với ông. Hắn hiểu vì sao Thủ Trưởng sợ câu chuyện này vỡ lỡ - sắp tới có cuộc hội nghị quan trọng bàn về nhân sự. Uy tín của Thủ Trưởng có thể bị phương hại, mà nhiệm vụ của hắn là bảo vệ uy tín cho ông. Nhưng liệu hắn có nỡ giết người con gái khốn khổ này không, nếu không thì chuyện gì sẽ xẩy ra với cô và với cả chính hắn? Hắn đã bị đẩy vào một tình huống nguy hiểm và khó xử. Bất giác hắn thấy mình chẳng hơn gì cô gái khốn khổ đang ngồi bên. Hắn cũng là một thằng khốn khổ.
Hắn nhìn sang bên, thầm nghĩ nếu mẹ hắn không chết, có thể hắn cũng có một người em gái thế này. Cơn hấp hối đau đẻ vật vã của mẹ hắn lại hiện lên trong đầu. Hai mắt rưng rưng, hắn để mặc trí nhớ đưa hắn trở lại những ngày xa xưa ấy. Những ngày chăn trâu đói ăn phải moi trộm khoai hàng xóm. Những trò trẻ con láo lếu. Những cuốn sách hắn đã đọc – thời nhỏ hắn rất ham đọc sách và đọc khá nhiều nhờ mượn được của một ông giáo già trong làng - trong đó có những cuốn làm hắn cảm động đến phát khóc. Cuốn “Không gia đình” hay cuốn “Những người khốn khổ” chẳng hạn...
Hắn ngồi im, lặng người suy nghĩ rất lâu, rồi đột ngột với cả chính mình, hắn rồ máy phóng xe đi. Lúc này đã khuya. Mặt trăng sáng và tròn hơn nhưng không hiểu sao có màu vàng vàng.
Ông trung tá - đội trưởng đội cảnh vệ đã phạm một sai lầm lớn khi tuyển dụng hắn. Ông đã bỏ sót không biết một chi tiết, nhỏ thôi nhưng rất quan trọng trong việc chọn người cho cái nghề của ông, là hắn từng đọc sách, hơn thế đọc cả những cuốn có thể làm người ta xúc động và hướng thiện.
*
Câu chuyện này tôi nghe được trong một quán ăn Việt Nam ở quận 13, Paris. Chính ông chủ quán kể. Ông sang Pháp mới mấy năm nay, trước có vấn đề với chính quyền, thậm chí phải đi tù một thời gian vì lý do chính trị. Vì cùng giới nên trước đây chúng tôi có biết nhau, sơ sơ thôi chứ không thân, vì tôi viết văn mà ông thì dịch và làm điện ảnh, lại nhiều tuổi hơn. Tôi không biết ông có dụng ý gì không khi kể tôi nghe câu chuyện trên, cũng như mức độ xác thực của nó.
Phải thừa nhận đây là một chuyện cảm động, hơi chút ít ly kỳ, thậm chí có thể dựa vào đó để viết thành cuốn tiểu thuyết chững chạc. Dạo này tôi lười, ngại không muốn tập trung viết dài hơi nên cuối cùng quyết định gói gọn trong một truyện ngắn. Mà cũng chỉ mới phần mở đầu. Phần sau nhiều sự kiện hơn, và không kém phần bi kịch.
Đại khái ông kể thế này:
Bị tác động mạnh bởi cuốn “Những người khốn khổ” của Victo Huygô đọc nhiều năm về trước, đột nhiên hắn có một quyết định táo bạo, là đưa cô gái trở lại quê cô, sau đó muốn ra sao thì ra, hắn có bị sa thải, bị kỷ luật hay bị giết cũng không sao. Khi biết chuyện, cô kia phản đối, vì chắc người của Thủ Trưởng sẽ tìm đến và có thể còn giết cả nhà cô để bịt mối. Hắn thấy có lý. Cuối cùng, hai người quyết định cùng bỏ trốn, thay đổi tên họ và sống đâu đó thật xa. Đến một huyện miền núi Lai Châu, hắn lăn xe xuống vực rồi hai người dìu nhau vượt núi vào một bản người Mèo hẻo lánh. Họ làm thuê cho một ông già sống tách biệt trong rừng, chăm sóc nửa quả đồi trồng cây thuốc phiện, không tiền công, không đòi hỏi gì ngoài việc giữ kín tung tích họ. Cô gái sinh con ở đây, con trai. Được hai năm thì xem chừng bị lộ, cả ba vượt rừng trốn qua Lào, giữa đường bị một toán phỉ bắt rồi nhập bọn với chúng. Vì giỏi bắn súng và dũng cảm, chẳng bao lâu hắn trở thành một trong những tay trùm của toán phỉ ấy. Được mấy năm thì hắn quay lại Việt Nam, sau khi bắn chết một tên có ý sàm sỡ với vợ hắn. Lúc này họ đã thành người Mèo thực sự, ăn nói, sinh hoạt y hệt người Mèo, họ tên cũng thay đổi giống họ.
Cả nhà hắn yên ổn sống trong một bản hẻo lánh sát biên giới suốt mười năm, là nơi vì có học, hắn được bầu làm chủ tịch xã, còn vợ thì phụ trách hội phụ nữ. Ba đứa con thông minh, khỏe mạnh và đều học hết cấp một, mức học cao nhất mà địa phương hắn có thể có. Vậy là dường như mọi chuyện tốt đẹp. Hắn thầm hài lòng rằng cuộc đời vợ chồng hắn hóa ra cũng không đến nỗi. Viễn cảnh một cuộc sống yên ổn cho tới già bên vợ con ở nơi nghèo đói xa xôi này làm hắn hạnh phúc. Thế mà một hôm, khi cả nhà đang ngồi ăn cơm vui vẻ trong sân, hắn có cảm giác như ai đó chăm chú nhìn mình. Ngước lên nhìn, hắn thấy môt người đàn ông mặc đại cán, đội mũ kếp đang đứng trước ngõ, chắc theo dõi hắn từ lâu. Cán bộ miền xuôi, hắn chột dạ, hơn thế lại trông quen quen. Liền sau đó hắn nhận ra đó là ông trung tá, đội trưởng, thủ trưởng trực tiếp của hắn. Ông đã già, thay đổi nhiều, nhưng hắn vẫn nhận ra, bằng linh tính sắc nhạy của người suốt đời lo lẩn trốn. Ông ấy đến để bắt hắn sau nhiều năm tìm kiếm và cuối cùng đã tìm ra. Làm thế nào bây giờ? Không thể nghĩ tới việc chống lại vì chắc ông ta không đến đây một mình. Chạy trốn? Chạy cách nào? Một mình hắn còn được, nhưng vợ con thì sao?
Mắt hai người gặp nhau. Ông trung tá nhìn hắn không chớp, đứng thêm một chốc rồi bỏ đi. Hắn lặng lẽ ăn nốt bữa cơm, nghĩ chỉ chốc nữa ông kia quay lại cùng nhiều người khác, và hắn sẽ bị bắt, có thể cả nhà, hoặc chí ít với vợ hắn.
Nhưng ông ta đã không quay lại. Ngay tối hôm ấy hắn đưa cả nhà trốn đi nơi khác. Từ ấy đến nay không ai biết họ ở đâu, sống chết thế nào.
Giải thích cho hành động kỳ quặc này của ông trung tá, ông chủ cửa hàng ăn Paris cho biết rằng sau vụ giết cô gái không thành, ông bị kỷ luật nặng, đình chỉ công tác những một năm, sau mới được gọi trở lại để tiếp tục truy tìm những kẻ bỏ trốn. Theo ông chủ quán thì có thể trong quãng thời gian ngồi không ấy ông ta đã có dịp đọc sách, và biết đâu sách đã chẳng giúp ông ta trở nên có tính người hơn, dẫn dến việc tha không bắt những con người khốn khổ mà ông ta phải vất vả lắm mới tìm được. Theo tôi, đó chỉ là lối suy diễn chủ quan thuần túy. Nhưng thôi, điều ấy không quan trọng. Điều quan trọng là ông ta đã không bắt, có thể vì cảm động trước hạnh phúc đơn sơ của họ, cũng có thể vì những lý do khác ta không biết.
Ông Thủ Trưởng - Lãnh tụ kia đã chết từ lâu. Gần đây người ta lấy tên hắn đặt cho một đường phố Hà Nội. Nghĩa là hắn vẫn được kính trọng, và chẳng công lý nào sờ đến hắn vì những tội ác trước đấy. Thực ra tôi chẳng quan tâm mấy đến hắn. Chỉ hơi bực mình mỗi lần có việc đi qua phố ấy, bực mình và buồn vì nỗi ngày càng nhiều đường phố thủ đô với những cái tên thân thương, dân dã bị xóa sổ, bắt mang tên các vị lãnh đạo cách mạng đủ cỡ, từ ủy viên bộ chính trị đến trung ương ủy viên thường, hay thậm chí còn thấp hơn thế.
Thỉnh thoảng tôi cũng nghĩ tới gia đình những con người khốn khổ kia. Họ đã chết hay đang sợ hãi chui lủi đâu đó? Nếu còn sống thì đang ở đâu, và phải chăng đã đến lúc họ thẳng lưng bước ra ánh sáng để tố cáo lũ bất lương nhân danh nhân dân làm điều ác?
Lại còn ông trung tá - đội trưởng kia nữa. Tự nhiên tôi thấy thiện cảm với con người này. Suy cho cùng ông ta cũng là nạn nhân của sự mù quáng lý tưởng, một rô-bốt bình thường của thời công nghệ thấp mà người lập trình chưa đủ trình độ để bảo đảm không bao giờ trục trặc.
(1/8/2004)
Thơ châm ngôn số 40
Muốn thành người mạnh mẽ,
Tuyệt đối không kêu ca.
Càng không mau nước mắt
Như một mụ đàn bà.
Người mạnh mẽ luôn biết
Cách thu xếp cuộc đời.
Dẫu buồn đau, muốn khóc,
Họ vẫn cố mỉm cười.
Tuyệt đối không kêu ca.
Càng không mau nước mắt
Như một mụ đàn bà.
Người mạnh mẽ luôn biết
Cách thu xếp cuộc đời.
Dẫu buồn đau, muốn khóc,
Họ vẫn cố mỉm cười.
(5/10/2012)○
Nguồn: Thái Bá Tân Facebook
* Cập nhật (30/08/2016): Nhà thơ, nhà văn Thái Bá Tân trong tháng 08/2016 đã có những phát biểu mang những quan điểm trái ngược với những gì ông liên tục thể hiện trong nhiều năm tháng trước đó. Đây là một bày tỏ của ông trên Facebook vào ngày 25/08/2016:
Bực mình một bác vừa rồi bảo tôi nâng bi bác Trọng và chế độ.
Nói rõ thế này nhé. Cuộc sống đa dạng, con người cũng đa dạng, không ai, không cái gì xấu cả hoặc tốt cả. Cách đánh giá cũng da dạng như vậy. Bất chấp nguy hiểm cho bản thân, tôi lên tiếng phản biện, có khi nặng lời. Nhưng cái gì tôi tin là đúng thì tôi khen. Chưa nói chuyện đúng sai, nhưng đó là quan điểm và quyền của tôi. Không đồng ý thì thôi, sao phải thóa mạ? Nhiều bác lề trái đôi khi nói thái quá, tôi đọc đấy, biết đấy và im lặng. Đó là thái độ tôn trọng người khác.
Nhân tiện:
1. Tôi tin bác Trọng là người liêm khiết. Làm quan thời bây giờ như thế là tốt lắm rồi. Còn có cái này cái nọ thì lại chuyện khác. 2. Tôi tin lãnh đạo ta không bán nước cho Tàu. 3. Bất chấp tham nhũng và sự bất tài của một số lãnh đạo, tôi tin đất nước ta sẽ phát triển về kinh tế, và dần dần sẽ đổi mới hơn nữa và tiến bộ hơn về chính trị. Hình ảnh “chìm tàu” tôi nhắc đến chỉ là một kiểu phúng dụ, nói quá, của văn chương. Mà ta đã tiến bộ và đổi mới lắm rồi đấy. 4. Tôi tin con người Việt Nam ta về cơ bản vẫn tốt chứ không hoàn toàn u ám như nhiều bác mô tả. 5. Tôi không thích cộng sản, nhưng vẫn ghi nhận, thậm chí biết ơn những gì chế độ đã làm cho đất nước từ ngày đổi mới. Chúng ta từ một nước cực nghèo mà được thế này là quá tốt rồi. Tất nhiên vẫn muốn tốt hơn nữa. Tôi thấy bộ máy chính phủ vận hành được. Bác thủ tướng chỉ đạo quyết liệt. Bác Thăng năng nổ và dám nói, dám làm. 6. Tôi tin sớm muộn đất nước mình sẽ có dân chủ và tự do thực sự. Tạm thời chưa có được cái đích tốt đẹp ấy thì tạm hài lòng với những gì đã có, và chung sức cùng đồng bào đấu tranh (một cách xây dựng) để đạt được điều ấy. Tóm lại, về đại cục mà nói, tôi thấy tình hình không phải xấu đi mà đang tốt lên, trừ vụ nợ công và thâm hụt ngân sách mà tôi không rõ lắm. Tôi nghĩ như thế đấy. Và chính niềm tin này đã tiếp sức cho tôi trong việc phản biện và thơ phú giúp lớp trẻ sống có ích, có ý nghĩa cho mình và cho đất nước.
Tôi yêu Việt Nam. Tôi cũng yêu cả các bác. Không yêu, đã chẳng thèm nói, chẳng thèm dạy học và chẳng thèm viết.
Hơi thật thà quá. Xin lỗi.
____
[2] Nguyễn Khải, Đi tìm cái tôi đã mất, 2006

markdown:
Năm 1956, khi phản bác lại quan điểm cho rằng sáng tác của văn nghệ sỹ phải tuyệt đối đi theo sự lãnh đạo và định hướng của Đảng Cộng sản (lúc đó có tên là Đảng Lao động), nhà nghiên cứu Trương Tửu viết: “
*Văn nghệ sĩ yêu Đảng, nhưng họ còn yêu sự thực hơn Đảng. Vận mạng của văn nghệ dài hơn vận mạng của Đảng, dài hơn cả vận mạng của chế độ.*” [[1]](file:///D:/TBT.doc#_edn1)Tư tưởng đó của Trương Tửu cũng có thể diễn giải như thế này: văn nghệ sỹ có thể vẫn yêu Đảng nhưng tình yêu đó phải luôn ở dưới tình yêu sự thực và nếu văn nghệ sỹ gắn vận mệnh của mình vào Đảng thì vận mệnh nghệ thuật của văn nghệ sỹ cùng lắm cũng chỉ dài bằng vận mệnh của Đảng, của chế độ thôi. Nhưng đúng nửa thế kỷ sau, năm 2006, trước khi từ giã cõi đời hai năm, nhà văn Nguyễn Khải – người được giải thưởng Hồ Chí Minh - đã để lại một lời trăng trối: “ *Tôi là nhà văn của một thời, thời hết thì văn phải chết, tuyển tập, toàn tập thành giấy lộn cho con cháu bán cân.*” [[2]](file:///D:/TBT.doc#_edn2)
Nhìn vào bức tranh văn học, nghệ thuật hiện nay chúng ta không thể không thấy vẫn một màu chủ đạo xám buồn như Nguyễn Khải đã thú nhận. Tuy nhiên, trong không gian xám xịt đó đã có những đốm sáng. Năm bài thơ và một truyện ngắn sau đây của cùng một tác giả (
[Thái Bá Tân](http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%A1_T%C3%A2n)) là một trong những đốm sáng đó. Như Cây Tre Việt Nam trân trọng giới thiệu: **TỰ NGẪM**
Suốt một đời cặm cụi
Dịch thơ rồi viết thơ,
Toàn những lời hoa mỹ,
Toàn những điều ỡm ờ.
Cứ tưởng dân cần lắm
Cái thơ ấy của mình,
Đầy hoa thơm, cỏ biếc,
Cùng trời sao lung linh.
Thơ thì như đánh đố,
Ý ít mà lời nhiều,
Quanh đi rồi quẩn lại,
Hết buồn lại đến yêu.
May cuối đời chợt tỉnh,
Mới hiểu rằng thơ ca
Ăn nhau ở cái ý
Và cái giọng thật thà.
Và rằng hoa với lá
Và trời sao cũng cần,
Nhưng cái cần hơn cả
Là đi vào lòng dân.
Mà dân thì đang khổ,
Nước thọ địch bốn bề,
Vậy hãy gác hoa lá
Để nói cho dân nghe,
Nói một cách giản dị,
Nói hộ dân, nôm na,
Những gì dân đang nghĩ
Về mình, về nước nhà.
Văn thơ là phải nói
Về thế thái nhân tình,
Vì văn dĩ tải đạo,
Chứ không phải tải mình.
Chẳng sao, nếu đồng nghiệp
Trách thế nọ, thế này.
Tôi là tôi quyết định
Viết thơ nói từ nay.
Nhiều khi tôi cứ nghĩ,
Làm cái anh nhà thơ,
Sẽ là không tử tế
Nếu cứ mãi ỡm ờ.
Mời các vị cứ viết
Về hoa lá, mùa xuân.
Nếu thơ có phe cánh,
Tôi thuộc phe nhân dân.
(23/7/2012)
Thơ thì như đánh đố,
Ý ít mà lời nhiều,
Quanh đi rồi quẩn lại,
Hết buồn lại đến yêu.
May cuối đời chợt tỉnh,
Mới hiểu rằng thơ ca
Ăn nhau ở cái ý
Và cái giọng thật thà.
Và rằng hoa với lá
Và trời sao cũng cần,
Nhưng cái cần hơn cả
Là đi vào lòng dân.
Mà dân thì đang khổ,
Nước thọ địch bốn bề,
Vậy hãy gác hoa lá
Để nói cho dân nghe,
Nói một cách giản dị,
Nói hộ dân, nôm na,
Những gì dân đang nghĩ
Về mình, về nước nhà.
Văn thơ là phải nói
Về thế thái nhân tình,
Vì văn dĩ tải đạo,
Chứ không phải tải mình.
Chẳng sao, nếu đồng nghiệp
Trách thế nọ, thế này.
Tôi là tôi quyết định
Viết thơ nói từ nay.
Nhiều khi tôi cứ nghĩ,
Làm cái anh nhà thơ,
Sẽ là không tử tế
Nếu cứ mãi ỡm ờ.
Mời các vị cứ viết
Về hoa lá, mùa xuân.
Nếu thơ có phe cánh,
Tôi thuộc phe nhân dân.
(23/7/2012)
**NÓI VỚI CHÁU RỂ**
1
Mày rót bác cốc nước,
Rồi bác nói điều này.
Năm ngoái bác phản đối,
Không cho cháu lấy mày.
Vì sao ư? Đơn giản
Vì mày là công an.
May, giờ bác vẫn thấy
Mày ngoan, hoặc còn ngoan.
Công bằng ra mà nói,
Công an cũng chẳng sao.
Hơn thế, còn cần thiết,
Nhưng chẳng hiểu thế nào
Giờ lắm đứa tệ quá,
Đạp vào mặt người ta,
Còn giở các trò bẩn,
Đánh đập cả đàn bà.
Giả sử, mai “dự án”
Nó cướp đất nhà mày,
Mày có để lặp lại
Vụ Văn Giang gần đây?
Vợ mày đang có chửa.
Bác mừng cho chúng mày.
Nếu có đứa đạp nó,
Mày sẽ nghĩ sao đây?
Lại nữa, bác bị bắt,
Mày cứ nói thật lòng,
Người ta bảo mày bắn,
Mày có bắn bác không?
Mà bác thì mày biết,
Như mấy lão nông dân,
Làm sao mà “thù địch”,
Mà “phản động”, vân vân.
Nói thật cho mày biết,
Bác yêu đất nước này,
Người Văn Giang cũng vậy,
Hơn gấp vạn chúng mày.
Vứt mẹ cái khẩu hiệu
Còn đảng là còn mình.
Thế mai kia đảng chết,
Không lẽ mày quyên sinh?
Bác là người ngoài đảng.
Mày vào đảng, không sao,
Miễn là mày thực sự
Vì quốc dân, đồng bào.
Mày thừa biết chúng nó,
Cái bọn “vì nhân dân”
Đang ăn cướp trắng trợn,
Pháp luật chúng đếch cần.
Sống ở đời, cháu ạ,
Có nghề mới có ăn.
Làm công an cũng được,
Nhưng phải nhớ vì dân.
Mà dân là bố mẹ,
Là bác, là vợ mày.
Chứ mày nghe bọn xấu
Làm ngược lại là gay,
Là có tội, cháu ạ.
Chưa nói chuyện ở đời
Có cái luật nhân quả,
Tức là luật của trời.
Nhân tiện đây bác kể,
Chỗ bác cháu thân tình,
Một câu chuyện của Phật,
Cháu nghe mà ngẫm mình.
2
Có nhân thì có quả.
Đó là luật của Trời.
Cũng là luật của Phật,
Ứng nghiệm với mọi người
Một lần, khi giảng pháp,
Với tôn giả, sư thầy,
Phật Thích Ca đã kể
Một câu chuyện thế này.
Có một con bò nọ,
Nhân khi vắng người chăn,
Đã xuống ăn ruộng lúa
Của một người nông dân.
Ông này rất độc ác,
Tức giận, mắng con bò:
“Tao vất vả, nhịn đói,
Mà mày thì ăn no.
Mày phải trả giá đắt.
Tao sẽ cắt lưỡi mày,
Để mày phải ghi nhớ
Không ăn lúa từ nay.”
Nói đoạn, ông cắt lưỡi
Con bò này đáng thương.
Nó không hiểu, nghĩ lúa
Là loại cỏ bình thường.
Còn ông nông dân ấy
Sau sinh ba người con,
Tất cả đều khỏe mạnh,
Cả thể xác, tâm hồn.
Có điều cả ba đứa
Không ai hiểu vì sao
Câm, suốt ngày lặng lẽ,
Không nói được tiếng nào.
Các thầy thuốc bất lực.
Ông bố thì buồn lo.
Và rồi ông chợt nhớ
Chuyện xưa cắt lưỡi bò.
Giờ hối thì đã muộn.
Ở lành thì gặp hiền.
Sống ác thì gặp ác.
Mọi cái có nhân duyên.
“Đời là thế, - Phật nói. -
Xưa nay chưa có người
Thoát được luật nhân quả.
Bởi đó là Luật Đời.”
(8/7/2012)
Mày ngoan, hoặc còn ngoan.
Công bằng ra mà nói,
Công an cũng chẳng sao.
Hơn thế, còn cần thiết,
Nhưng chẳng hiểu thế nào
Giờ lắm đứa tệ quá,
Đạp vào mặt người ta,
Còn giở các trò bẩn,
Đánh đập cả đàn bà.
Giả sử, mai “dự án”
Nó cướp đất nhà mày,
Mày có để lặp lại
Vụ Văn Giang gần đây?
Vợ mày đang có chửa.
Bác mừng cho chúng mày.
Nếu có đứa đạp nó,
Mày sẽ nghĩ sao đây?
Lại nữa, bác bị bắt,
Mày cứ nói thật lòng,
Người ta bảo mày bắn,
Mày có bắn bác không?
Mà bác thì mày biết,
Như mấy lão nông dân,
Làm sao mà “thù địch”,
Mà “phản động”, vân vân.
Nói thật cho mày biết,
Bác yêu đất nước này,
Người Văn Giang cũng vậy,
Hơn gấp vạn chúng mày.
Vứt mẹ cái khẩu hiệu
Còn đảng là còn mình.
Thế mai kia đảng chết,
Không lẽ mày quyên sinh?
Bác là người ngoài đảng.
Mày vào đảng, không sao,
Miễn là mày thực sự
Vì quốc dân, đồng bào.
Mày thừa biết chúng nó,
Cái bọn “vì nhân dân”
Đang ăn cướp trắng trợn,
Pháp luật chúng đếch cần.
Sống ở đời, cháu ạ,
Có nghề mới có ăn.
Làm công an cũng được,
Nhưng phải nhớ vì dân.
Mà dân là bố mẹ,
Là bác, là vợ mày.
Chứ mày nghe bọn xấu
Làm ngược lại là gay,
Là có tội, cháu ạ.
Chưa nói chuyện ở đời
Có cái luật nhân quả,
Tức là luật của trời.
Nhân tiện đây bác kể,
Chỗ bác cháu thân tình,
Một câu chuyện của Phật,
Cháu nghe mà ngẫm mình.
2
Có nhân thì có quả.
Đó là luật của Trời.
Cũng là luật của Phật,
Ứng nghiệm với mọi người
Một lần, khi giảng pháp,
Với tôn giả, sư thầy,
Phật Thích Ca đã kể
Một câu chuyện thế này.
Có một con bò nọ,
Nhân khi vắng người chăn,
Đã xuống ăn ruộng lúa
Của một người nông dân.
Ông này rất độc ác,
Tức giận, mắng con bò:
“Tao vất vả, nhịn đói,
Mà mày thì ăn no.
Mày phải trả giá đắt.
Tao sẽ cắt lưỡi mày,
Để mày phải ghi nhớ
Không ăn lúa từ nay.”
Nói đoạn, ông cắt lưỡi
Con bò này đáng thương.
Nó không hiểu, nghĩ lúa
Là loại cỏ bình thường.
Còn ông nông dân ấy
Sau sinh ba người con,
Tất cả đều khỏe mạnh,
Cả thể xác, tâm hồn.
Có điều cả ba đứa
Không ai hiểu vì sao
Câm, suốt ngày lặng lẽ,
Không nói được tiếng nào.
Các thầy thuốc bất lực.
Ông bố thì buồn lo.
Và rồi ông chợt nhớ
Chuyện xưa cắt lưỡi bò.
Giờ hối thì đã muộn.
Ở lành thì gặp hiền.
Sống ác thì gặp ác.
Mọi cái có nhân duyên.
“Đời là thế, - Phật nói. -
Xưa nay chưa có người
Thoát được luật nhân quả.
Bởi đó là Luật Đời.”
(8/7/2012)
**TRƯỜNG SA, KHÔNG NGỦ**
Đêm nay trời trở gió.
Cái cổ sái lại đau.
Đau không dám bảo vợ,
Sợ trách ngồi máy lâu.
Bên ngoài mưa nhẹ hạt.
Một đêm nữa sắp qua.
Thêm một đêm khó ngủ -
Lần này vì Trường Sa.
Chúng đã cho tàu đến,
Cái thằng này không vừa.
Không khéo rồi có sự.
Ta đã sẵn sàng chưa?
Ừ, sẵn sàng chưa nhỉ?
Mấy ông mình lơ ngơ.
Rất có thể chúng nó
Lại đánh úp bất ngờ.
Đánh úp… Nếu đánh úp,
Quân mình sẽ ra sao?
Mấy đứa giữa trời biển,
Biết chống đỡ thế nào?
Chúng sẽ chống, hẳn thế.
Nhưng chúng sẽ hy sinh.
Có lẽ hy sinh hết.
Thoạt nghĩ mà giật mình.
Và thế là chúng chết.
Con cháu của chúng ta,
Chết do ta hữu hảo,
Mất cảnh giác, lơ là.
Ở đất liền sau đó
Mấy ai dám ngẩng đầu,
Mấy ai không xấu hổ
Nhìn thẳng vào mắt nhau?
Những người con ưu tú,
Trẻ trung và yêu đời,
Không lẽ chúng phải chết,
Vì chúng ta bỏ rơi?
Và rồi sau, không lẽ,
Hai nước lại bang giao,
Coi như quên chuyện cũ,
Như cuộc chiến năm nào,
Rồi tên tuổi của chúng,
Con cháu của chúng ta,
Sẽ rơi vào quên lãng,
Không có cả vòng hoa?
Mưa vẫn mưa nhẹ hạt.
Sóng biển vang trong đầu.
Giờ không chỉ cổ sái,
Mà thêm trái tim đau.
(25/7/2012)
Chúng đã cho tàu đến,
Cái thằng này không vừa.
Không khéo rồi có sự.
Ta đã sẵn sàng chưa?
Ừ, sẵn sàng chưa nhỉ?
Mấy ông mình lơ ngơ.
Rất có thể chúng nó
Lại đánh úp bất ngờ.
Đánh úp… Nếu đánh úp,
Quân mình sẽ ra sao?
Mấy đứa giữa trời biển,
Biết chống đỡ thế nào?
Chúng sẽ chống, hẳn thế.
Nhưng chúng sẽ hy sinh.
Có lẽ hy sinh hết.
Thoạt nghĩ mà giật mình.
Và thế là chúng chết.
Con cháu của chúng ta,
Chết do ta hữu hảo,
Mất cảnh giác, lơ là.
Ở đất liền sau đó
Mấy ai dám ngẩng đầu,
Mấy ai không xấu hổ
Nhìn thẳng vào mắt nhau?
Những người con ưu tú,
Trẻ trung và yêu đời,
Không lẽ chúng phải chết,
Vì chúng ta bỏ rơi?
Và rồi sau, không lẽ,
Hai nước lại bang giao,
Coi như quên chuyện cũ,
Như cuộc chiến năm nào,
Rồi tên tuổi của chúng,
Con cháu của chúng ta,
Sẽ rơi vào quên lãng,
Không có cả vòng hoa?
Mưa vẫn mưa nhẹ hạt.
Sóng biển vang trong đầu.
Giờ không chỉ cổ sái,
Mà thêm trái tim đau.
(25/7/2012)
**HUỲNH THỤC VY**
Cháu - cô gái xinh đẹp,
Đẹp cả ngoài lẫn trong.
Nhìn cháu mà cứ nghĩ
Cái đẹp của non sông.
Chúng, chính quyền, thật xấu.
Vừa ác vừa bất minh,
Đến mức không muốn nghĩ
Đó là chính quyền mình.
Cháu như người phụ nữ
Trong tranh Delacroix,
Guidant le peuple
Mà peuple - là chúng ta.
Cháu chỉ muốn công lý,
Dân chủ và tự do.
Tự do cho cả chúng,
Mà chúng, bọn côn đồ
Lại luôn truy bức cháu,
Dùng cả cách đê hèn.
Ngẫm mà thấy phẫn nộ,
Thấy nhục cho chính quyền.
Thục Vy, bền gan nhé.
Chúc chân cứng đá mềm.
Cháu như ngọn đuốc sáng
Đang dẫn đường trong đêm.
Nói thật, bác nhìn cháu
Vừa thán phục, tự hào,
Vừa pha chút xấu hổ.
Cháu hiểu rõ vì sao.
Xin lỗi, thế hệ bác
Dựng nên chế độ này
Để bây giờ cháu khổ,
Để dân tình đắng cay.
Cái hồi bác đi Mỹ,
Thăm tượng Liberty,
Đặt hoa dưới chân tượng,
Bác chưa biết Thục Vy.
Giờ xin phép âu yếm
Đặt hoa dưới chân mày.
Mày vấp ngã, còn sức,
Nhất định bác chìa tay.
(8/7/2012)
Cháu như người phụ nữ
Trong tranh Delacroix,
Guidant le peuple
Mà peuple - là chúng ta.
Cháu chỉ muốn công lý,
Dân chủ và tự do.
Tự do cho cả chúng,
Mà chúng, bọn côn đồ
Lại luôn truy bức cháu,
Dùng cả cách đê hèn.
Ngẫm mà thấy phẫn nộ,
Thấy nhục cho chính quyền.
Thục Vy, bền gan nhé.
Chúc chân cứng đá mềm.
Cháu như ngọn đuốc sáng
Đang dẫn đường trong đêm.
Nói thật, bác nhìn cháu
Vừa thán phục, tự hào,
Vừa pha chút xấu hổ.
Cháu hiểu rõ vì sao.
Xin lỗi, thế hệ bác
Dựng nên chế độ này
Để bây giờ cháu khổ,
Để dân tình đắng cay.
Cái hồi bác đi Mỹ,
Thăm tượng Liberty,
Đặt hoa dưới chân tượng,
Bác chưa biết Thục Vy.
Giờ xin phép âu yếm
Đặt hoa dưới chân mày.
Mày vấp ngã, còn sức,
Nhất định bác chìa tay.
(8/7/2012)
**Những người khốn khổ**
Hắn là đội viên đội cảnh vệ một cơ quan trung ương, chính xác hơn là đội cảnh vệ riêng của thủ trưởng cơ quan ấy, một nhân vật quan trọng và nổi tiếng, đến mức được treo ảnh trên đường phố vào những dịp đại lễ. Hắn là lính mới nhưng rất được tin cậy, vì đích thân ông đội trưởng quân hàm trung tá vào tận quê tuyển mộ. Riêng việc này đủ bảo đảm cho hắn một chỗ đứng vững vàng trong ngành và một tương lai chắc cũng vững vàng không kém.
Tất nhiên quê hắn phải là Nghệ An, ở một huyện cách mạng, xã cách mạng, làng cách mạng, và gia đình hắn không chỉ cách mạng nòi, mà còn nhất thiết phải là cố nông, tức là bậc thấp nhất trong thứ bậc tài sản ở nông thôn Việt Nam vốn đã rất nghèo thời đó. Bản thân hắn cũng không chê vào đâu được - khỏe mạnh, 22 tuổi, lạnh lùng, lầm lì ít nói, khuôn mặt vô cảm kín bưng, không nghiện bất kỳ cái gì, đến trà và bia cũng không mà chỉ uống nước sôi để nguội, ấy là nói sau này, chứ lúc ở nhà hắn uống nước lã, có khi nước ruộng. Ông trung tá đội trưởng bỏ hẳn một ngày dò hỏi trong làng về thời trẻ của hắn, thấy nói hắn không biết sợ là gì, thích đánh nhau và thường đánh thắng. Sau này ông phát hiện thêm hắn có kỷ luật thép, luôn tuân lệnh cấp trên mà không hỏi một câu nào thừa, không cử chỉ nào thừa. Tóm lại, hắn là một cái máy, một rô-bốt hoàn hảo chỉ cần có người điều khiển. Duy nhất một điều ông chưa thật vừa ý, là hắn không mù chữ mà lại học hết lớp bảy. Hơn thế lại học không đến nỗi. Nhưng không sao, ông chép miệng, con người ta hiếm ai trọn vẹn mọi bề. Vả lại cái khiếm khuyết ấy có thể khắc phục được cùng với thời gian.
Một hôm, hắn được gọi vào phòng đội trưởng. Chỉ một mình ông với hắn.
“Đội có nhiệm vụ này giao cho đồng chí...” ông kia vào đề luôn.
Hắn biết có chuyện quan trọng. Bình thường ông vẫn cậu tớ thân mật với hắn. Cả vẻ mặt nghiêm khắc thái quá của ông cũng khẳng định thêm điều đó.
“Tôi sẵn sàng nhận và hoàn thành bất kỳ nhiệm vụ nào đồng chí và tổ chức giao” Hắn ưỡn người đáp, cũng là một ngoại lệ, vì xưa nay ít khi hắn phải nói cái câu nghi thức khô khan ấy.
“Tốt. Mời đồng chí ngồi xuống”.
Ông đội trưởng chỉ chiếc ghế cho hắn, rồi chậm chạp và rõ ràng, ông nói rõ cái nhiệm vụ đặc biệt hắn sẽ làm lần này. Hắn không cắt ngang lần nào, cũng chẳng hỏi gì. Chỉ lặng thinh nghe và trả lời các câu hỏi về xử thế khi giả định có khâu nào đó không diễn ra suôn sẻ như kế hoạch.
Hắn trả lời tốt. Ông đội trưởng hài lòng, thể hiện sự hài lòng ấy bằng cách vỗ nhẹ vào vai hắn:
“Thôi, cậu đi được rồi”.
Hắn được giao giết một người. Theo ảnh thì đó là một cô gái trẻ và khá xinh. Hắn không hỏi, mà rồi cũng chẳng được phép hỏi người hắn sắp giết là ai và vì sao bị giết. Hắn biết cư xử như tên giết thuê chuyên nghiệp, nhưng không vì tiền mà vì lý tưởng, vì an ninh quốc gia và vì sự bình yên của Thủ Trưởng.
Hắn đã học một năm ở trường đặc biệt của Bộ, nơi hắn được dạy những gì một người như hắn cần biết. Sau đó là hai năm công tác - cũng chẳng có gì phức tạp và hắn luôn làm tốt. Nhưng giết người thì đây là lần đầu. Tuy vậy, hắn chẳng vì thế mà run tay hoặc suy nghĩ nhiều. Cái chất máy có sẵn trong người đã được củng cố thêm, nâng tới mức hoàn hảo trong ba năm qua. Và bây giờ hắn, cái con người - rô-bốt ấy đang sẵn sàng tiêu diệt mục tiêu, chắc phải là một tên gián điệp hoặc một đối tượng nào đó rất nguy hiểm cho nhân dân và đất nước. Một khi Trên đã quyết định thủ tiêu ai thì nhất định người đó phải có tội, không thừa hơi băn khoăn thắc mắc. Thậm chí hắn háo hức làm việc này vì muốn chứng tỏ cho đội trưởng và Trên biết hắn là người thế nào. Ông đội trưởng có thể giao nó cho nhiều người khác trong đội giỏi và kinh nghiệm hơn, nhưng ông đã giao cho hắn. Chắc cũng vì mục đích thử thách ấy.
Năm giờ chiều, hắn lái chiếc xe com-măng-ca bịt kín đến chỗ qui định và bình thản chờ. Mười lăm phút sau đối tượng xuất hiện, từ cái chợ cóc ở phố Hàng Gỗ đi ra, tay xách chiếc làn xanh căng phồng. Hắn giở ảnh kiểm tra lần nữa rồi cho xe từ từ lại gần. Đến nơi, hắn mở cửa nhảy xuống, lịch sự nói: “Chị lên đây tôi chở giùm”. Trong khi người kia ngơ ngác không hiểu chuyện gì xẩy ra thì hắn đã nhanh nhẹn kéo lên xe, đóng sập cửa rồi rồ máy phóng đi. Đúng như kế hoạch. Hắn thủ sẵn chiếc khăn nhỏ định nếu đối tượng làm ầm lên thì nhét vào mồm, nhưng cô kia ngồi im, chắc do sợ quá, nên hắn chẳng phải làm cái việc thô lỗ ấy.
Theo kế hoạch thì hắn sẽ đưa cô ta đi về hướng Chèm, càng xa xa thành phố càng tốt, rồi giết. “Bóp cổ chứ đừng bắn, và vứt xác xuống sông Hồng”. “Nếu thích thì có thể hiếp trước khi giết,” ông đội trưởng bảo thế càng tăng bằng chứng đây thuần túy là vụ án hình sự. “Rồi người ta sẽ tìm ra kẻ phạm tội”.
Cô gái quả xinh thật, dù trời sắp tối nhưng hắn vẫn nhận ra điều ấy. Cô trạc hai mươi lăm tuổi, nét mặt thanh tú kiểu trẻ con, và rất trắng. Có thể đó là màu trắng bệch do quá sợ hãi. Xe đã qua Yên Phụ và đang đi ngược theo bờ đê về phía bắc. Cô gái ngồi im, có vẻ bình tĩnh hơn, và điều này làm hắn thấy lạ. Chiếc làn đổ ngang dưới ghế, mấy quả chanh lăn ra ngoài. Hai tay cô đặt lên chiếc bụng lùm lùm. Sao cô ta không kêu lên nhỉ? Không đập phá đòi thoát ra ngoài? Thậm chí không thèm hỏi đang bị đưa đi đâu. Hắn tự hỏi nhưng không tìm được câu trả lời.
Xe vẫn chạy đều, tuy không còn nhanh như trước. Trời chập tối. Cô gái vẫn bướng bỉnh im lặng. Từ ngạc nhiên, hắn chuyển sang bực mình. Đây là điều không nằm trong kế hoạch và chưa được dự tính trước nên hắn thấy lúng túng không biết nên làm gì.
“Này, con phản động kia, sao mày ngồi đực ra thế?” Hắn quát hỏi một câu ngu ngốc, chính hắn cũng nhận ra sự ngu ngốc ấy. “Mày không biết đang bị đem đi giết à?”
“Biết”, cô gái đáp, lạnh lùng và khinh bỉ.
Hắn càng lúng túng hơn, và vì không tìm được gì nữa để nói nên từ đó ngồi im.
Quá Chèm chừng năm cây số thì hắn cho xe rẽ xuống bờ sông và dừng lại sau mấy bụi tre um tùm đủ che lấp hành động tội lỗi hắn sắp làm. Trời tháng Tám đầy sao. Nước sông vỗ vào bờ ì oạp. Xung quanh vắng lặng không người, chỉ xa xa phía nam hầng lên vừng sáng nhạt những ngọn đèn thành phố.
“Xuống!”
Hắn ra lệnh, rút ở lưng ra khẩu súng lục rồi lách tách lên cò. Đó là hắn dọa chứ không có ý định dùng súng. Hắn sẽ bóp cổ rồi vứt xác xuống sông, như ông đội trưởng dặn, lại đỡ gây tiếng ồn không cần thiết. Tuy nhiên hắn sẽ không hiếp cô theo gợi ý của ông, vì suy cho cùng hắn là cán bộ, là chiến sĩ bảo vệ an ninh đất nước sống có lý tưởng chứ không phải một tên tội phạm hạ đẳng. Lúc nào hắn cũng nghĩ việc mình làm là đúng và đang phụng sự một sứ mạng cao cả. Phương tiện không quan trọng, cái chính là mục đích, người ta dạy hắn thế. Mà mục đích của những người như hắn là tiêu diệt bọn phản động, kẻ thù của giai cấp. Hắn là người thừa hành giai đoạn chót. Các giai đoạn trước đó thuộc người khác. Bao giờ cũng vậy, khi thừa hành nhiệm vụ, chất máy trong hắn luôn lấn át chất người, và bây giờ cái cỗ máy ấy đã sẵn sàng. Vậy sao hắn phải vờ lên cò súng dọa một đối thủ yếu ớt không muốn và không biết tự vệ? Thực ra hắn cũng chẳng hiểu vì sao hắn làm thế. Dọa cho vui? Hoặc trả thù vì lúc nãy làm hắn lúng túng bằng cách ngồi im không kêu la, van xin?
“Xuống. Xuống ngay, con phản động kia!” Hắn cao giọng quát khi thấy cô gái vẫn ngồi bất động trong ca-bin. Lại lần nữa hắn lên cò lách tách. “Tao không muốn bắn mày trên xe để mất công cọ rửa. Xuống”.
Cô gái không đáp. Hắn tò mò, thận trọng lại gần.
“Có chuyện gì thế? Định giở trò hả?”
Trong ánh trăng nhờ nhờ, hắn thấy cô kia đang mím môi ôm bụng vật vã, mặt méo xệch lấp lánh mồ hôi.
“Thôi đi, không lừa được ai đâu”. Giọng hắn có vẻ bớt gay gắt. “Kéo dài thêm mấy phút chẳng ích gì”.
“Anh chờ cho một lát, cuối cùng cô gái hổn hển đáp. Tôi đau quá. Nhưng chắc sắp qua rồi...”
“Đau gì?”
Cô gái chỉ vào bụng mình. Mãi đến bây giờ hắn mới phát hiện thấy cô đang có chửa, mà có lẽ đã già tháng. “Rách việc”, hắn lầu bầu, vừa bực mình vừa lúng túng không biết làm gì. Đây là tình huống không hề lường trước và rất tế nhị.
Hắn ngồi phịch xuống vệ cỏ, và vì không biết hút thuốc nên thừa tay chân, nhặt một viên đá ném xuống sông, nơi sóng vẫn vỗ ì oạp vào bờ. Mặt nước ban ngày đỏ ngầu bây giờ đang lung linh nghìn đốm sáng nhỏ.
Hình như có cái gì đấy khác thường xuất hiện trong hắn. Nhỏ thôi, yếu ớt thôi nhưng rõ ràng đã xuất hiện. Dấu hiệu về một trục trặc nào đó trong cỗ máy.
“Thì chờ”, hắn nghĩ bụng, đưa mắt nhìn khoảng trống bao la trước mặt.
Trời tối chẳng thấy gì, ngoài hình ảnh cô gái hắn sắp giết đang đau quằn quại. Đau đẻ. Thế thì thật phiền cho hắn. Sao lại chọn đúng lúc này để đau, để đẻ? Hắn nghĩ phải ra tay bóp cổ một người trong hoàn cảnh thế này thì chẳng đẹp đẽ chút nào.
Bỗng hắn nhớ đến mẹ hắn. Mấy năm qua ít khi hắn nhớ bà hoặc bất kỳ người nào ở quê. Mẹ hắn đã chết trước mắt hắn, cũng trong một cơn đau đẻ quằn quại kéo dài. Chết cùng đứa con chưa kịp ra đời. Lúc ấy hắn chỉ biết khóc chứ chẳng thể làm gì giúp mẹ. Từ đó hắn đâm sợ những người đàn bà chửa, sợ những cơn đau đẻ. Bây giờ lại cô này nữa, người hắn có nhiệm vụ bóp cổ cho chết rồi vứt xác xuống sông. Hắn rùng mình, thấy mệt rã rời, yếu ớt và thậm chí buồn. Sao trong đau đẻ phụ nữ giống nhau thế?
Hắn đứng dậy, rùng mình lắc lắc đầu như muốn xua đuổi giây phút ủy mị vốn rất xa lạ với những người làm nghề hắn. Rồi hắn uể oải bước lại gần chiếc xe.
Trăng đã lên cao, trông sần sùi và nhợt nhạt như đĩa trứng rán gà công nghiệp chỉ toàn lòng trắng. Cô gái đang tựa người vào thành ghế, mắt nhắm, mặt còn tái nhợt tuy thở đều. Hình như cơn đau đã qua.
Hắn lên xe, ngồi xuống cạnh sau vô lăng.
“Hết đau rồi chứ?” Hắn muốn quát lên như lúc nãy nhưng chỉ nói được thế, thậm chí muốn dùng chữ “cô”.
Cô gái khẽ gật đầu.
“Bây giờ anh muốn làm gì tôi thì làm. Bắn đi”.
“Tôi sẽ bắn. Nhưng không vội. Sao cô vội chết thế?”
“Vì tôi không thiết sống nữa. Sống thế này thì thà chết còn hơn”.
“Thế nào là thế này?”
“Đi mà hỏi người sai anh giết tôi ấy. Hắn đã dọa nhiều lần và lần này thì tôi biết hắn làm thật”.
“Hắn là ai?”
Cô gái lặng lẽ cúi nhìn xuống bụng.
“Không cần hỏi nhiều. Bắn thì bắn đi, nhưng bắn vào đầu ấy. Đừng bắn vào bụng. Đứa bé không có tội gì. Đau nó. Chỉ bố nó mới là thằng khốn nạn”.
“Ý cô muốn nói cô không là gián điệp nước ngoài hay phần tử phản động nguy hiểm?” Hắn hỏi một câu ngốc nghếch với giọng cũng ngốc nghếch không kém.
Cô gái không trả lời câu hỏi ngốc nghếch ấy, nhưng lát sau, một cách miễn cưỡng và vì bị hỏi dồn, cô kể hắn nghe cô là ai và vì sao bị người ta muốn giết.
Một lần đi săn ở mạn ngược, Thủ Trưởng hắn, con người quan trọng, nổi tiếng và có ảnh treo trong những dịp đại lễ ấy, gặp cô đang lúc làm rẫy, thấy xinh bèn bắt cô về Hà Nội. Hai tên mặc thường phục có súng làm điều đó. Chúng ngồi hai bên, ép chặt cô ở giữa suốt dọc đường đi. Mấy lần chúng suýt đánh khi cô định lêu cứu. Nhưng thằng Thủ Trưởng thì đối xử khá lịch sự. Hắn đưa cô đến môt căn phòng nhỏ, chu cấp đầy đủ và chẳng bắt làm gì ngoài mỗi tuần cô phải tiếp hắn trên giường ba lần vào các tối thứ Ba, thứ Sáu và Chủ nhật. Thậm chí có lần hắn nói có thể cưới cô làm vợ nếu cô ngoan ngoãn chiều hắn và nhất là không để lộ ai biết chuyện này. Thời kỳ đầu bị nhốt, nhưng sau mấy tháng cô được tự do ra khỏi nhà để đi chợ và nấu nướng cho mình. Khi thấy cô có chửa, hắn bắt đi nạo nhưng cô không chịu. Từ đấy hắn trở nên cáu giận và thô lỗ, mấy lần thẳng tay đánh cô, dọa sẽ giết nếu tiếp tục bướng bỉnh. Tuần vừa rồi thì ngày nào hắn cũng đến, đánh và dọa giết. Cô xin được về quê, thề không cho ai biết điều gì, nhưng hắn không chịu. Vậy là cô quyết định nhất thiết phải giữ đứa con này, vì cô rất yêu và muốn có nó, không thì chết cả hai. Cô biết sớm muộn hắn sẽ cho người đến đưa cô đi thủ tiêu. Và hôm nay chuyện ấy đã xẩy ra…
“Chuyện chỉ có thế, bây giờ anh bắn tôi được rồi đấy”, cô gái nói, tay vuốt vuốt bụng. “Chỉ xin bắn vào đầu”.
Hồi lâu hắn ngồi im không đáp. Hắn đang bối rối. Trước đấy thì bàng hoàng sửng sốt, thậm chí công phẫn. Dẫu sao thì hắn cũng là lính mới, và dù biết trong đời chuyện gì cũng có thể xẩy ra, nhưng những gì hắn được nghe về Thủ Trưởng mình thì thật quả hắn không ngờ, không tin nổi. Không được tiếp xúc nhiều nhưng hắn thực lòng kính trọng Thủ Trưởng, một lãnh tụ, một người đáng kính về mọi mặt mà nếu cần hắn sẵn sàng hy sinh mạng sống của mình để bảo vệ, không chỉ vì hắn được trả lương để làm điều ấy, mà vì cả sự kính trọng của hắn với ông. Hắn hiểu vì sao Thủ Trưởng sợ câu chuyện này vỡ lỡ - sắp tới có cuộc hội nghị quan trọng bàn về nhân sự. Uy tín của Thủ Trưởng có thể bị phương hại, mà nhiệm vụ của hắn là bảo vệ uy tín cho ông. Nhưng liệu hắn có nỡ giết người con gái khốn khổ này không, nếu không thì chuyện gì sẽ xẩy ra với cô và với cả chính hắn? Hắn đã bị đẩy vào một tình huống nguy hiểm và khó xử. Bất giác hắn thấy mình chẳng hơn gì cô gái khốn khổ đang ngồi bên. Hắn cũng là một thằng khốn khổ.
Hắn nhìn sang bên, thầm nghĩ nếu mẹ hắn không chết, có thể hắn cũng có một người em gái thế này. Cơn hấp hối đau đẻ vật vã của mẹ hắn lại hiện lên trong đầu. Hai mắt rưng rưng, hắn để mặc trí nhớ đưa hắn trở lại những ngày xa xưa ấy. Những ngày chăn trâu đói ăn phải moi trộm khoai hàng xóm. Những trò trẻ con láo lếu. Những cuốn sách hắn đã đọc – thời nhỏ hắn rất ham đọc sách và đọc khá nhiều nhờ mượn được của một ông giáo già trong làng - trong đó có những cuốn làm hắn cảm động đến phát khóc. Cuốn “Không gia đình” hay cuốn “Những người khốn khổ” chẳng hạn...
Hắn ngồi im, lặng người suy nghĩ rất lâu, rồi đột ngột với cả chính mình, hắn rồ máy phóng xe đi. Lúc này đã khuya. Mặt trăng sáng và tròn hơn nhưng không hiểu sao có màu vàng vàng.
Ông trung tá - đội trưởng đội cảnh vệ đã phạm một sai lầm lớn khi tuyển dụng hắn. Ông đã bỏ sót không biết một chi tiết, nhỏ thôi nhưng rất quan trọng trong việc chọn người cho cái nghề của ông, là hắn từng đọc sách, hơn thế đọc cả những cuốn có thể làm người ta xúc động và hướng thiện.
*
Câu chuyện này tôi nghe được trong một quán ăn Việt Nam ở quận 13, Paris. Chính ông chủ quán kể. Ông sang Pháp mới mấy năm nay, trước có vấn đề với chính quyền, thậm chí phải đi tù một thời gian vì lý do chính trị. Vì cùng giới nên trước đây chúng tôi có biết nhau, sơ sơ thôi chứ không thân, vì tôi viết văn mà ông thì dịch và làm điện ảnh, lại nhiều tuổi hơn. Tôi không biết ông có dụng ý gì không khi kể tôi nghe câu chuyện trên, cũng như mức độ xác thực của nó.
Phải thừa nhận đây là một chuyện cảm động, hơi chút ít ly kỳ, thậm chí có thể dựa vào đó để viết thành cuốn tiểu thuyết chững chạc. Dạo này tôi lười, ngại không muốn tập trung viết dài hơi nên cuối cùng quyết định gói gọn trong một truyện ngắn. Mà cũng chỉ mới phần mở đầu. Phần sau nhiều sự kiện hơn, và không kém phần bi kịch.
Đại khái ông kể thế này:
Bị tác động mạnh bởi cuốn “Những người khốn khổ” của Victo Huygô đọc nhiều năm về trước, đột nhiên hắn có một quyết định táo bạo, là đưa cô gái trở lại quê cô, sau đó muốn ra sao thì ra, hắn có bị sa thải, bị kỷ luật hay bị giết cũng không sao. Khi biết chuyện, cô kia phản đối, vì chắc người của Thủ Trưởng sẽ tìm đến và có thể còn giết cả nhà cô để bịt mối. Hắn thấy có lý. Cuối cùng, hai người quyết định cùng bỏ trốn, thay đổi tên họ và sống đâu đó thật xa. Đến một huyện miền núi Lai Châu, hắn lăn xe xuống vực rồi hai người dìu nhau vượt núi vào một bản người Mèo hẻo lánh. Họ làm thuê cho một ông già sống tách biệt trong rừng, chăm sóc nửa quả đồi trồng cây thuốc phiện, không tiền công, không đòi hỏi gì ngoài việc giữ kín tung tích họ. Cô gái sinh con ở đây, con trai. Được hai năm thì xem chừng bị lộ, cả ba vượt rừng trốn qua Lào, giữa đường bị một toán phỉ bắt rồi nhập bọn với chúng. Vì giỏi bắn súng và dũng cảm, chẳng bao lâu hắn trở thành một trong những tay trùm của toán phỉ ấy. Được mấy năm thì hắn quay lại Việt Nam, sau khi bắn chết một tên có ý sàm sỡ với vợ hắn. Lúc này họ đã thành người Mèo thực sự, ăn nói, sinh hoạt y hệt người Mèo, họ tên cũng thay đổi giống họ.
Cả nhà hắn yên ổn sống trong một bản hẻo lánh sát biên giới suốt mười năm, là nơi vì có học, hắn được bầu làm chủ tịch xã, còn vợ thì phụ trách hội phụ nữ. Ba đứa con thông minh, khỏe mạnh và đều học hết cấp một, mức học cao nhất mà địa phương hắn có thể có. Vậy là dường như mọi chuyện tốt đẹp. Hắn thầm hài lòng rằng cuộc đời vợ chồng hắn hóa ra cũng không đến nỗi. Viễn cảnh một cuộc sống yên ổn cho tới già bên vợ con ở nơi nghèo đói xa xôi này làm hắn hạnh phúc. Thế mà một hôm, khi cả nhà đang ngồi ăn cơm vui vẻ trong sân, hắn có cảm giác như ai đó chăm chú nhìn mình. Ngước lên nhìn, hắn thấy môt người đàn ông mặc đại cán, đội mũ kếp đang đứng trước ngõ, chắc theo dõi hắn từ lâu. Cán bộ miền xuôi, hắn chột dạ, hơn thế lại trông quen quen. Liền sau đó hắn nhận ra đó là ông trung tá, đội trưởng, thủ trưởng trực tiếp của hắn. Ông đã già, thay đổi nhiều, nhưng hắn vẫn nhận ra, bằng linh tính sắc nhạy của người suốt đời lo lẩn trốn. Ông ấy đến để bắt hắn sau nhiều năm tìm kiếm và cuối cùng đã tìm ra. Làm thế nào bây giờ? Không thể nghĩ tới việc chống lại vì chắc ông ta không đến đây một mình. Chạy trốn? Chạy cách nào? Một mình hắn còn được, nhưng vợ con thì sao?
Mắt hai người gặp nhau. Ông trung tá nhìn hắn không chớp, đứng thêm một chốc rồi bỏ đi. Hắn lặng lẽ ăn nốt bữa cơm, nghĩ chỉ chốc nữa ông kia quay lại cùng nhiều người khác, và hắn sẽ bị bắt, có thể cả nhà, hoặc chí ít với vợ hắn.
Nhưng ông ta đã không quay lại. Ngay tối hôm ấy hắn đưa cả nhà trốn đi nơi khác. Từ ấy đến nay không ai biết họ ở đâu, sống chết thế nào.
Giải thích cho hành động kỳ quặc này của ông trung tá, ông chủ cửa hàng ăn Paris cho biết rằng sau vụ giết cô gái không thành, ông bị kỷ luật nặng, đình chỉ công tác những một năm, sau mới được gọi trở lại để tiếp tục truy tìm những kẻ bỏ trốn. Theo ông chủ quán thì có thể trong quãng thời gian ngồi không ấy ông ta đã có dịp đọc sách, và biết đâu sách đã chẳng giúp ông ta trở nên có tính người hơn, dẫn dến việc tha không bắt những con người khốn khổ mà ông ta phải vất vả lắm mới tìm được. Theo tôi, đó chỉ là lối suy diễn chủ quan thuần túy. Nhưng thôi, điều ấy không quan trọng. Điều quan trọng là ông ta đã không bắt, có thể vì cảm động trước hạnh phúc đơn sơ của họ, cũng có thể vì những lý do khác ta không biết.
Ông Thủ Trưởng - Lãnh tụ kia đã chết từ lâu. Gần đây người ta lấy tên hắn đặt cho một đường phố Hà Nội. Nghĩa là hắn vẫn được kính trọng, và chẳng công lý nào sờ đến hắn vì những tội ác trước đấy. Thực ra tôi chẳng quan tâm mấy đến hắn. Chỉ hơi bực mình mỗi lần có việc đi qua phố ấy, bực mình và buồn vì nỗi ngày càng nhiều đường phố thủ đô với những cái tên thân thương, dân dã bị xóa sổ, bắt mang tên các vị lãnh đạo cách mạng đủ cỡ, từ ủy viên bộ chính trị đến trung ương ủy viên thường, hay thậm chí còn thấp hơn thế.
Thỉnh thoảng tôi cũng nghĩ tới gia đình những con người khốn khổ kia. Họ đã chết hay đang sợ hãi chui lủi đâu đó? Nếu còn sống thì đang ở đâu, và phải chăng đã đến lúc họ thẳng lưng bước ra ánh sáng để tố cáo lũ bất lương nhân danh nhân dân làm điều ác?
Lại còn ông trung tá - đội trưởng kia nữa. Tự nhiên tôi thấy thiện cảm với con người này. Suy cho cùng ông ta cũng là nạn nhân của sự mù quáng lý tưởng, một rô-bốt bình thường của thời công nghệ thấp mà người lập trình chưa đủ trình độ để bảo đảm không bao giờ trục trặc.
(1/8/2004)
**Thơ châm ngôn số 40**
Muốn thành người mạnh mẽ,
Tuyệt đối không kêu ca.
Càng không mau nước mắt
Như một mụ đàn bà.
Người mạnh mẽ luôn biết
Cách thu xếp cuộc đời.
Dẫu buồn đau, muốn khóc,
Họ vẫn cố mỉm cười.
Tuyệt đối không kêu ca.
Càng không mau nước mắt
Như một mụ đàn bà.
Người mạnh mẽ luôn biết
Cách thu xếp cuộc đời.
Dẫu buồn đau, muốn khóc,
Họ vẫn cố mỉm cười.
(5/10/2012)○
Nguồn:
[Thái Bá Tân Facebook](http://www.facebook.com/thai.batan.1?fref=ts)
* Cập nhật (30/08/2016): Nhà thơ, nhà văn Thái Bá Tân trong tháng 08/2016 đã có những phát biểu mang những quan điểm trái ngược với những gì ông liên tục thể hiện trong nhiều năm tháng trước đó. Đây là một bày tỏ của ông trên Facebook vào ngày 25/08/2016:
Bực mình một bác vừa rồi bảo tôi nâng bi bác Trọng và chế độ.
Nói rõ thế này nhé. Cuộc sống đa dạng, con người cũng đa dạng, không ai, không cái gì xấu cả hoặc tốt cả. Cách đánh giá cũng da dạng như vậy. Bất chấp nguy hiểm cho bản thân, tôi lên tiếng phản biện, có khi nặng lời. Nhưng cái gì tôi tin là đúng thì tôi khen. Chưa nói chuyện đúng sai, nhưng đó là quan điểm và quyền của tôi. Không đồng ý thì thôi, sao phải thóa mạ? Nhiều bác lề trái đôi khi nói thái quá, tôi đọc đấy, biết đấy và im lặng. Đó là thái độ tôn trọng người khác.
Nhân tiện:
1. Tôi tin bác Trọng là người liêm khiết. Làm quan thời bây giờ như thế là tốt lắm rồi. Còn có cái này cái nọ thì lại chuyện khác. 2. Tôi tin lãnh đạo ta không bán nước cho Tàu. 3. Bất chấp tham nhũng và sự bất tài của một số lãnh đạo, tôi tin đất nước ta sẽ phát triển về kinh tế, và dần dần sẽ đổi mới hơn nữa và tiến bộ hơn về chính trị. Hình ảnh “chìm tàu” tôi nhắc đến chỉ là một kiểu phúng dụ, nói quá, của văn chương. Mà ta đã tiến bộ và đổi mới lắm rồi đấy. 4. Tôi tin con người Việt Nam ta về cơ bản vẫn tốt chứ không hoàn toàn u ám như nhiều bác mô tả. 5. Tôi không thích cộng sản, nhưng vẫn ghi nhận, thậm chí biết ơn những gì chế độ đã làm cho đất nước từ ngày đổi mới. Chúng ta từ một nước cực nghèo mà được thế này là quá tốt rồi. Tất nhiên vẫn muốn tốt hơn nữa. Tôi thấy bộ máy chính phủ vận hành được. Bác thủ tướng chỉ đạo quyết liệt. Bác Thăng năng nổ và dám nói, dám làm. 6. Tôi tin sớm muộn đất nước mình sẽ có dân chủ và tự do thực sự. Tạm thời chưa có được cái đích tốt đẹp ấy thì tạm hài lòng với những gì đã có, và chung sức cùng đồng bào đấu tranh (một cách xây dựng) để đạt được điều ấy. Tóm lại, về đại cục mà nói, tôi thấy tình hình không phải xấu đi mà đang tốt lên, trừ vụ nợ công và thâm hụt ngân sách mà tôi không rõ lắm. Tôi nghĩ như thế đấy. Và chính niềm tin này đã tiếp sức cho tôi trong việc phản biện và thơ phú giúp lớp trẻ sống có ích, có ý nghĩa cho mình và cho đất nước.
Tôi yêu Việt Nam. Tôi cũng yêu cả các bác. Không yêu, đã chẳng thèm nói, chẳng thèm dạy học và chẳng thèm viết.
Hơi thật thà quá. Xin lỗi.
____
[[2]](file:///D:/TBT.doc#_ednref2)Nguyễn Khải, *, 2006*

Cache-Control: private, max-age=0

Server: GSE


text:
Chỉnh nha là kỹ thuật phức tạp, muốn đạt hiệu quả cao với phương pháp này cần đến nhiều yếu tố. Không chỉ bác sỹ mà cả người niềng chỉnh cần phải lưu ý đến những điều cần biết khi niềng răng để trải qua chỉnh nha thuận lợi và hiệu quả nhất. Không nên giao phó hoàn toàn quá trình điều trị cho bác sỹ và thiếu trách nhiệm trong việc tìm hiểu kỹ về phương pháp chỉnh hình thẩm mỹ này nếu đã lựa chọn nó để thay đổi lại khuôn răng.
1. Những điều cần biết khi niềng răng
✿ Lợi ích của niềng răng
Nếu bạn quan niệm niềng răng chỉ để cho răng đều đẹp thì chưa đủ. Có những điều cần biết khi niềng răng mà bạn không nên bỏ qua. Niềng răng còn có thể ngăn ngừa các bệnh lý răng miệng thường gặp do răng không đều làm, răng mọc lệch lạc. Chỉnh răng còn để chỉnh sửa lại khớp cắn cho chuẩn và chính xác. Chỉnh nha không chỉ có ý nghĩa với răng mà còn với cấu trúc và diện mạo của toàn khuôn mặt, giúp cho việc ăn nhai được đảm bảo tốt nhất.
Khi niềng răng cần chú ý đến những vấn đề đặc biệt để có hiệu quả cao
✿ Niềng răng chỉ hiệu quả khi còn ít tuổi?
Với lứa tuổi thiếu niên khi xương hàm phát triển chưa hoàn thiện thì việc chỉnh nha cho răng mọc lệch lạc sẽ diễn ra đơn giản hơn rất nhiều với thời gian nhanh nhất. Điều này đúng với kỹ thuật chỉnh nha chưa được hoàn thiện như trước kia. Giờ đây, với sự nâng cấp kỹ thuật của các công nghệ mới, tiên tiến hơn, chỉnh răng đã có thể mở rộng phạm vi điều trị cho các đối tượng nhiều tuổi hơn.
Tại Mỹ, trường hợp những bệnh nhân niềng răng khi đã qua tuổi 50 là hoàn toàn bình thường. Tuy hiệu quả chỉnh nha cho người lớn tuổi không cao bằng cho trẻ em nhưng vẫn có thể cải thiện được diện mạo cho bệnh nhân khá tốt.
Trẻ em có hàm răng sai lệch nên cho điều trị sớm để khi bước vào tuổi trưởng thành có được hàm răng đẹp nhất
✿ Chụp phim X- Quang có cần thiết
Chụp phim X.Quang là một trong những điều cần biết khi niềng răng quan trọng nhất. Không những cần thiết mà chụp phim khảo sát tình trạng xương hàm và răng còn là yếu tố bắt buộc, là tiêu chí cho thấy quy trình niềng răng có được tiến hành theo quy chuẩn hay không.
Việc chụp phim giúp bác sỹ thấy được thế của răng, hình ảnh xương hàm, mật độ và thể tích của xương. Qua đó bác sỹ mới có được những nhận định và đánh giá chính xác nhất về xương hàm. Việc phân tích này cho phép bác sỹ biết có thể niềng răng được hay không, lộ trình cụ thể nên như thế nào, tăng chỉnh lực ra sao là phù hợp nhất,…Do đó, nếu không có chụp phim, thì việc chỉnh nha hoàn toàn là mò mẫm, không có căn cứ và cơ sở.
✿ Thời gian chỉnh răng là bao lâu?
Thời gian niềng răng trung bình là từ 12 – 24 tháng. Tuy nhiên, mức dao động này có thể lớn hơn tùy thuộc vào tình trạng và độ khấp khểnh cụ thể của răng từng người. Vì thế, bạn không nên quá lo lắng nếu như điều trị kết thúc sớm hoặc muộn hơn so với dự tính ban đầu.
Việc chụp và phân tích cấu trúc xương hàm là không thể thiếu trong niềng răng
✿ Niềng răng có đau không?
Điều này phụ thuộc vào loại mắc cài bạn sử dụng và kỹ thuật tăng lực của bác sỹ. Nếu nẹp răng bằng loại mắc cài tự buộc thì chỉ bị vướng và cảm thấy hơi đau nhức trong khoảng 1 tuần đầu tiên, sau đó thì tiến trình hoàn toàn thuận lợi. Nhưng nếu bạn sử dụng mắc cài thường thì không chỉ bị vướng mà còn có khả năng và bị ê răng do lực ma sát của loại mắc cài này là khó tránh khỏi. Bạn càng không giữ gìn trong khi đeo mắc cài thì càng dễ bị đau ê hơn.
Tuy nhiên, cảm giác ê nhức khi niềng răng không quá nhiều và so với hiệu quả đạt được sau khi chỉnh nha thẩm mỹ răng thì cảm giác đau nhức một vài tuần không phải là một vấn đề quá quan trọng.
✿ Nên nhổ răng hay cắt kẽ trong chỉnh nha?
Đây là việc bạn không thể muốn là được mà phải do bác sỹ chỉ định. Sau khi khảo sát, nếu bác sỹ nhận thấy mật độ răng mỏng, hoặc nhỏ thì chỉ cần cắt kẽ là được. Nhưng nếu mật độ răng quá dày đặc thì khó có thể tránh khỏi nhổ răng để tạo khoảng trống cho răng di chuyển sắp xếp lại.
Niềng răng bằng công nghệ 3M UGSL
2. Chọn công nghệ hiện đại – điều quan trọng nhất cần biết khi niềng răng?
Có những điều cần biết khi niềng răng có thể quyết định sự thành công của ca điều trị, đó chính là công nghệ chỉnh nha. Nó giúp hỗ trợ bác sỹ niềng răng hiệu quả và dễ dàng hơn. Vì thế, dù bác sỹ là nhân tố quyết định sự thành công cao nhất của chỉnh nha nhưng nếu thiếu kỹ thuật cao thì khó có thể đạt được độ mỹ mãn như ý.
Công nghệ Niềng răng mắc cài 3M UGSL là đề cử đáng nói nhất cho sự nâng cấp kỹ thuật chỉnh răng hiện đại. Có 4 ưu điểm nổi bật nhất được hội tụ ở công nghệ này bao gồm:
– Hàm răng đạt được độ đều đặn cao nhất, giúp đưa khớp cắn về tỷ lệ chuẩn, hải hòa trên cung hàm
– Lộ trình chỉnh răng không bị sai khác mà đảm bảo theo đúng dự kiến ban đầu của bác sỹ. Điều này sẽ hỗ trợ cho bác sỹ có được những chỉ định tăng lực chính xác hơn.
– Răng và xương sau khi kết thúc điều trị vẫn giữ được độ chắc khỏe cần thiết, cấu trúc răng không bị xâm lấn
– So với các kỹ thuật niềng răng thông thường, công nghệ này có thể giúp rút ngắn thời gian chỉnh răng hơn, nhưng hiệu quả được duy trì dài lâu, vĩnh viễn.
Công nghệ niềng răng tiêu chuẩn Hoa Kỳ cho hiệu quả chỉnh nha tốt nhất
Công nghệ được chính các bác sỹ tại bệnh viện nha khoa danh tiếng Forsyth – Hoa Kỳ nghiên cứu và ứng dụng thành công nên có độ tin cậy cao, đạt tiêu chuẩn y khoa Quốc tế. Hiện nay, công nghệ đã được chuyển giao cho Nha khoa Paris sau rất nhiều những kiểm định khắt khe về chất lượng và chuyên môn. Nhiều ca điều trị thực tế tại trung tâm đã cho thấy giá trị thực của những ưu điểm kể trên của công nghệ mắc cài 3M UGSL. Vì thế bạn hoàn toàn có thể yên tâm khi sử dụng công nghệ này dưới sự điều trị của bác sỹ chuyên sâu chỉnh nha tại Paris.
Tham khảo chi tiết nhất về công nghệ này ở đường dẫn sau:
Rất nhiều bệnh nhân đã được điều trị chỉnh rang thành công nhờ công nghệ hiện đại này và hoàn toàn hài lòng về hiệu quả đạt được.
Niềng răng mang lại hiệu quả lâu dài và ít xâm lấn đến cấu trúc răng
Bạn có thể liên hệ về trung tâm theo số Hotline hoặc form tư vấn online bên dưới để được bác sỹ tư vấn chính xác nhất và cung cấp những thông tin hữu ích về công nghệ cũng như những điều cần biết khi niềng răng và sau khi niềng răng hỗ trợ chỉnh răng hiệu quả cao hơn. Chúc bạn có một hàm răng đẹp và khỏe mạnh!

markdown:
[](http://niengrangthammy.com.vn/nieng-rang-gia-bao-nhieu-tien-thi-tiet-kiem-va-hop-ly.html)
![](http://niengrangthammy.info/wp-content/uploads/2015/11/hot11.gif)
**TIN HOT: Giá niềng răng Chuẩn của năm 2018**
Nếu bạn quan niệm
[ chỉ để cho răng đều đẹp thì chưa đủ. Có niềng răng](http://niengrangthammy.info) *Khi niềng răng cần chú ý đến những vấn đề đặc biệt để có hiệu quả cao
*
Với lứa tuổi thiếu niên khi xương hàm phát triển chưa hoàn thiện thì việc chỉnh nha cho răng mọc lệch lạc sẽ diễn ra đơn giản hơn rất nhiều với thời gian nhanh nhất. Điều này đúng với kỹ thuật chỉnh nha chưa được hoàn thiện như trước kia. Giờ đây, với sự nâng cấp kỹ thuật của các công nghệ mới, tiên tiến hơn, chỉnh răng đã có thể mở rộng phạm vi điều trị cho các đối tượng nhiều tuổi hơn.
Tại Mỹ, trường hợp những bệnh nhân niềng răng khi đã qua tuổi 50 là hoàn toàn bình thường. Tuy hiệu quả chỉnh nha cho người lớn tuổi không cao bằng cho trẻ em nhưng vẫn có thể cải thiện được diện mạo cho bệnh nhân khá tốt.
*Trẻ em có hàm răng sai lệch nên cho điều trị sớm để khi bước vào tuổi trưởng thành có được hàm răng đẹp nhất*
Chụp phim X.Quang là một trong
**những điều cần biết khi niềng răng **quan trọng nhất. Không những cần thiết mà chụp phim khảo sát tình trạng xương hàm và răng còn là yếu tố bắt buộc, là tiêu chí cho thấy quy trình niềng răng có được tiến hành theo quy chuẩn hay không.
Việc chụp phim giúp bác sỹ thấy được thế của răng, hình ảnh xương hàm, mật độ và thể tích của xương. Qua đó bác sỹ mới có được những nhận định và đánh giá chính xác nhất về xương hàm. Việc phân tích này cho phép bác sỹ biết có thể niềng răng được hay không, lộ trình cụ thể nên như thế nào, tăng chỉnh lực ra sao là phù hợp nhất,…Do đó, nếu không có chụp phim, thì việc chỉnh nha hoàn toàn là mò mẫm, không có căn cứ và cơ sở.
[ trung bình là từ 12 – 24 tháng. Tuy nhiên, mức dao động này có thể lớn hơn tùy thuộc vào tình trạng và độ khấp khểnh cụ thể của răng từng người. Vì thế, bạn không nên quá lo lắng nếu như điều trị kết thúc sớm hoặc muộn hơn so với dự tính ban đầu. Thời gian niềng răng](http://niengrangthammy.info/thoi-gian-nieng-rang-trung-binh-mat-bao-nhieu-lau.html) *Việc chụp và phân tích cấu trúc xương hàm là không thể thiếu trong niềng răng*
Điều này phụ thuộc vào loại mắc cài bạn sử dụng và kỹ thuật tăng lực của bác sỹ. Nếu nẹp răng bằng loại mắc cài tự buộc thì chỉ bị vướng và cảm thấy hơi đau nhức trong khoảng 1 tuần đầu tiên, sau đó thì tiến trình hoàn toàn thuận lợi. Nhưng nếu bạn sử dụng mắc cài thường thì không chỉ bị vướng mà còn có khả năng và bị ê răng do lực ma sát của loại mắc cài này là khó tránh khỏi. Bạn càng không giữ gìn trong khi đeo mắc cài thì càng dễ bị đau ê hơn.
Tuy nhiên, cảm giác ê nhức khi niềng răng không quá nhiều và so với hiệu quả đạt được sau khi chỉnh nha thẩm mỹ răng thì cảm giác đau nhức một vài tuần không phải là một vấn đề quá quan trọng.
Đây là việc bạn không thể muốn là được mà phải do bác sỹ chỉ định. Sau khi khảo sát, nếu bác sỹ nhận thấy mật độ răng mỏng, hoặc nhỏ thì chỉ cần cắt kẽ là được. Nhưng nếu mật độ răng quá dày đặc thì khó có thể tránh khỏi nhổ răng để tạo khoảng trống cho răng di chuyển sắp xếp lại.
*Niềng răng bằng công nghệ 3M UGSL*
Có
**những điều cần biết khi niềng răng** có thể quyết định sự thành công của ca điều trị, đó chính là công nghệ chỉnh nha. Nó giúp hỗ trợ bác sỹ niềng răng hiệu quả và dễ dàng hơn. Vì thế, dù bác sỹ là nhân tố quyết định sự thành công cao nhất của chỉnh nha nhưng nếu thiếu kỹ thuật cao thì khó có thể đạt được độ mỹ mãn như ý.
Công nghệ
[ là đề cử đáng nói nhất cho sự nâng cấp kỹ thuật chỉnh răng hiện đại. Có 4 ưu điểm nổi bật nhất được hội tụ ở công nghệ này bao gồm: Niềng răng mắc cài 3M UGSL](http://niengrangthammy.info/cong-nghe-nieng-rang-mac-cai-3m-ugsl-tieu-chuan-chau-au.html)
– Hàm răng đạt được độ đều đặn cao nhất, giúp đưa khớp cắn về tỷ lệ chuẩn, hải hòa trên cung hàm
– Lộ trình chỉnh răng không bị sai khác mà đảm bảo theo đúng dự kiến ban đầu của bác sỹ. Điều này sẽ hỗ trợ cho bác sỹ có được những chỉ định tăng lực chính xác hơn.
– Răng và xương sau khi kết thúc điều trị vẫn giữ được độ chắc khỏe cần thiết, cấu trúc răng không bị xâm lấn
– So với các kỹ thuật niềng răng thông thường, công nghệ này có thể giúp rút ngắn thời gian chỉnh răng hơn, nhưng hiệu quả được duy trì dài lâu, vĩnh viễn.
*Công nghệ niềng răng tiêu chuẩn Hoa Kỳ cho hiệu quả chỉnh nha tốt nhất*
Công nghệ được chính các bác sỹ tại bệnh viện nha khoa danh tiếng Forsyth – Hoa Kỳ nghiên cứu và ứng dụng thành công nên có độ tin cậy cao, đạt tiêu chuẩn y khoa Quốc tế. Hiện nay, công nghệ đã được chuyển giao cho Nha khoa Paris sau rất nhiều những kiểm định khắt khe về chất lượng và chuyên môn. Nhiều ca điều trị thực tế tại trung tâm đã cho thấy giá trị thực của những ưu điểm kể trên của công nghệ mắc cài 3M UGSL. Vì thế bạn hoàn toàn có thể yên tâm khi sử dụng công nghệ này dưới sự điều trị của bác sỹ chuyên sâu chỉnh nha tại Paris.
Tham khảo chi tiết nhất về công nghệ này ở đường dẫn sau:
Rất nhiều bệnh nhân đã được điều trị chỉnh rang thành công nhờ công nghệ hiện đại này và hoàn toàn hài lòng về hiệu quả đạt được.
*Niềng răng mang lại hiệu quả lâu dài và ít xâm lấn đến cấu trúc răng*
Bạn có thể liên hệ về trung tâm theo số Hotline hoặc form tư vấn online bên dưới để được bác sỹ tư vấn chính xác nhất và cung cấp những thông tin hữu ích về công nghệ cũng như
**những điều cần biết khi niềng răng** và sau khi niềng răng hỗ trợ chỉnh răng hiệu quả cao hơn. Chúc bạn có một hàm răng đẹp và khỏe mạnh!
Vấn đề quan tâm
Trồng răng thẩm mỹ

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Connection: keep-alive

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Link: <http://niengrangthammy.info/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://niengrangthammy.info/?p=844>; rel=shortlink

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

X-Crawler-Content-Encoding: gzip


text:
Miền Bắc : 78 Khâm Thiên - Đống Đa - HN
091.602.7088
Miền Nam : 522 Lạc Long Quân - P5 - Q11
0909.760.929
Bồn tắm xây Fantiny M-125BT
Mã sản phẩm: Fantiny M-125BT
Bảo hành: 60 tháng
Giá bán: 11.490.000 VNĐ
Sản phẩm bao gồm:
[Giá chưa bao gồm VAT]
Cs 1: 78 Khâm Thiên - Đống Đa - Hà Nội
Điện thoại: 043.516.2037 - 091.602.7088
Cs 2: 522 Lạc Long Quân, P.5, Q.11 - TP HCM
Điện thoại: 0962882814 - 0909760929
Cs 3: 522 Nguyễn Trãi - Thanh Xuân - HN
Điện thoại: 0971.048.739 0915.244.598
Cs 4:Nghệ An: 191 đường Nguyễn Trãi, P.Quán Bầu
Điện thoại: 0914.437.828
- Bồn tắm xây Fantiny M-125BT
- Chất liệu: nhựa composite tổng hợp
- Màu trắng
- Kích thước: 1400 x 1400 x 450 mm
- Chức năng: ngâm, sục, massage
13.290.000VNĐ
2.690.000VNĐ
3.590.000VNĐ
11.390.000VNĐ
2.590.000VNĐ
4.390.000VNĐ
11.990.000VNĐ
2.390.000VNĐ
11.390.000VNĐ
11.490.000VNĐ
2.990.000VNĐ
3.390.000VNĐ
11.490.000VNĐ
3.990.000VNĐ

markdown:
**Miền Bắc :** **78 Khâm Thiên - Đống Đa - HN**
**091.602.7088**
**Miền Nam :** **522 Lạc Long Quân - P5 - Q11**
**0909.760.929**
Bồn tắm xây Fantiny M-125BT
Mã sản phẩm:
**Fantiny M-125BT**
Bảo hành:
**60 tháng**
Giá bán:
**11.490.000 VNĐ**
Sản phẩm bao gồm:
[Giá chưa bao gồm VAT]
Cs 1: 78 Khâm Thiên - Đống Đa - Hà Nội
Điện thoại:
[043.516.2037](tel:0435162037) - [091.602.7088](tel:0916027088)
Cs 2: 522 Lạc Long Quân, P.5, Q.11 - TP HCM
Điện thoại:
[0962882814](tel:0962882814) - [0909760929](tel:0909760929)
Cs 3: 522 Nguyễn Trãi - Thanh Xuân - HN
Điện thoại:
[0971.048.739](tel:0971048739)
[ 0915.244.598](tel:0915244598 )
Cs 4:Nghệ An: 191 đường Nguyễn Trãi, P.Quán Bầu
Điện thoại:
[0914.437.828](tel:0914437828)
- Bồn tắm xây Fantiny M-125BT
- Chất liệu: nhựa composite tổng hợp
- Màu trắng
- Kích thước: 1400 x 1400 x 450 mm
- Chức năng: ngâm, sục, massage
13.290.000VNĐ
2.690.000VNĐ
3.590.000VNĐ
11.390.000VNĐ
2.590.000VNĐ
4.390.000VNĐ
11.990.000VNĐ
2.390.000VNĐ
11.390.000VNĐ
11.490.000VNĐ
2.990.000VNĐ
3.390.000VNĐ
11.490.000VNĐ
3.990.000VNĐ

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: cloudflare


text:
Opal Skyview Đất Xanh vị trí tại vị trí dự án mặt tiền đường Phạm Văn Đồng, Opal Skyview là một khu tổ hợp thương mại và nhà chung cư đẳng cấp thuộc phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức, cách cầu Gò Dưa 50m, cách cầu Bình Lợi 4km, cách chợ Thủ Đức 3km.
Căn hộ Opal Sky View là dự án cấp cao trong chuỗi nhà chung cư Opal mà DXG khởi điểm bắt đầu trong năm 2016. Sau thành tựu liên hồi từ Căn hộ Opal Riverside, Chung Cư Opal Garden nối tiếp là Dự án Opal Sky View và Opal Tower.
tin tức tổng quan về Du an Opal Skyview Thủ Đức.
Công ty quản lý Opal Skyview: Tap Doan Dat Xanh.
Thầu xây dựng: An Phong Construction.
Ngân hàng bảo lãnh: Vietinbank.
diện tích: Khoảng 300 căn hộ.
8… LÝ DO NÊN MUA Dự án Opal Sky View
- vị trí dự án khả quan, ngay đại lộ Phạm Văn Đồng - đường nội đô đẹp nhất TP.HCM, 10 phút đến sân bay Tân Sơn Nhất, Quận 1, Quận 2
- 25+ Tiện ích cao cấp (Hồ bơi, công viên Opal, cafe sân vườn, camera giữ, thẻ từ nhà chung cư, intercom...)
- Vật liệu xây dựng cao cấp gạch cao cấp & thân thiện với môi trường
- Giao nhà hoàn thành chất lượng đẳng cấp
- tổng diện tích phong phú, thiết kế hoàn hảo (2 phòng ngủ, 3 phòng ngủ, duplex, penthouse, shophouse)
- giá rẻ: 1,4 tỷ/căn 2 phòng ngủ, giá cả sinh lời cao
- phương pháp chi trả linh hoạt
- Tôi - Một trong 10 nhà phát triển BDS hàng đầu VN
Liên hệ ngay phòng mua bán của Công ty quản lý realdatxanh.com để đặt chỗ, cập nhật Thông tin nhanh và mới nhất để có cách chọn được chung cư có view đẹp nhất và hợp với yêu cầu của bạn nhất.
chú ý: Khách đặt chỗ nếu không chọn được căn ưng ý, sẽ được hoàn tiền 100% trong vòng 01 ngày làm việc.
Thông tin Liên hệ:
- Hotline Phòng kinh doanh CĐT DXG: 0168 326 3457
Không có nhận xét nào:

markdown:
[ vị trí tại vị trí dự án mặt tiền đường Phạm Văn Đồng, Opal Skyview là một khu tổ hợp thương mại và nhà chung cư đẳng cấp thuộc phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức, cách cầu Gò Dưa 50m, cách cầu Bình Lợi 4km, cách chợ Thủ Đức 3km. Opal Skyview Đất Xanh](http://opalskyview.tapdoandatxanh.net/) ![](https://lh4.googleusercontent.com/-o9sX80A_Ovk/V8ue4k2KlNI/AAAAAAAAAHA/2LqdYGO9vYwDa9rdTOiA2QEWFq-l1_MeQCLcB/s320/1%2BOpal%2Bgarden-view1.jpg)
![](https://lh4.googleusercontent.com/-b7A1KwguZys/V8ue4uUMosI/AAAAAAAAAG8/tvKxywcTlw4CcnX3LMtQ-LbdzBObIuWlgCLcB/s320/3%2BOpal%2Bgarden-view3.jpg)
![](https://lh4.googleusercontent.com/-BBBrRzIVv18/V8ue4q1lewI/AAAAAAAAAHE/2fMFHLPWoV4lVHIGzfIS8K0yjPJ8B19KwCLcB/s320/5%2BOpal%2Bgarden-view1%2Bmaster.jpg)
**Căn hộ Opal Sky View**là dự án cấp cao trong chuỗi nhà chung cư Opal mà DXG khởi điểm bắt đầu trong năm 2016. Sau thành tựu liên hồi từ Căn hộ Opal Riverside, Chung Cư Opal Garden nối tiếp là Dự án Opal Sky View và Opal Tower.
tin tức tổng quan về Du an Opal Skyview Thủ Đức.
Công ty quản lý Opal Skyview: Tap Doan Dat Xanh.
Thầu xây dựng: An Phong Construction.
Ngân hàng bảo lãnh: Vietinbank.
diện tích: Khoảng 300 căn hộ.
**8… LÝ DO NÊN MUA Dự án Opal Sky View**
- vị trí dự án khả quan, ngay đại lộ Phạm Văn Đồng - đường nội đô đẹp nhất TP.HCM, 10 phút đến sân bay Tân Sơn Nhất, Quận 1, Quận 2
- 25+ Tiện ích cao cấp (Hồ bơi, công viên Opal, cafe sân vườn, camera giữ, thẻ từ nhà chung cư, intercom...)
- Vật liệu xây dựng cao cấp
**gạch cao cấp**& thân thiện với môi trường
- Giao nhà hoàn thành chất lượng đẳng cấp
- tổng diện tích phong phú, thiết kế hoàn hảo (2 phòng ngủ, 3 phòng ngủ, duplex, penthouse, shophouse)
- giá rẻ: 1,4 tỷ/căn 2 phòng ngủ, giá cả sinh lời cao
- phương pháp chi trả linh hoạt
- Tôi - Một trong 10 nhà phát triển BDS hàng đầu VN
Liên hệ ngay phòng mua bán của Công ty quản lý realdatxanh.com để đặt chỗ, cập nhật Thông tin nhanh và mới nhất để có cách chọn được chung cư có view đẹp nhất và hợp với yêu cầu của bạn nhất.
chú ý: Khách đặt chỗ nếu không chọn được căn ưng ý, sẽ được hoàn tiền 100% trong vòng 01 ngày làm việc.
Thông tin Liên hệ:
- Hotline Phòng kinh doanh CĐT DXG: 0168 326 3457
- Vật liệu xây dựng cao cấp
## Không có nhận xét nào:
Lưu ý: Khi để lại Nhận xét bạn nên click vào ô "Thông báo cho tôi" ở dưới để nhận phản hồi từ Admin

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text: Trên trời, thần Chung Quỳ là một vị thần cai quản việc phục ma, áp chế yêu quái tác quái trên nhân gian. Trong một lần nóng giận thần Chung Quỳ đã mạo phạm thiên đình nên bị giáng xuống trần lấy tên là Mục Thiên Nhiên, với mong muốn tìm là thân thế thật sự của mình anh đã gặp gỡ và kết giao với Lăng Hềcùng Dương Nhân Chấp. Cùng nhau, họ bắt đầu hành trình diệt yêu trừ ma giúp đỡ mọi người

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding


text:
TRANG CHỦ
GIỚI THIỆU PHÁP SƯ TRẦN NGỌC KIỆM
DỊCH VỤ TƯ VẤN ONLINE
SẢN PHẨM
Thạch anh tím
Thần Quy trấn yểm các lỗi phong thuỷ
Trụ thạch anh
Cầu đá phong thủy
THANH TOÁN
LIÊN HỆ
Video clip của Pháp Sư
Các bài viết của Pháp Sư
Video clip tham khảo
Đá quý phong thuỷ
Dịch học
Dự đoán số mệnh qua tên
Dự đoán tổng hợp
Hoành phi câu đối
Kê Túc (Xem chân gà)
Nhân tướng học
Nghi lễ dâng hương
Nhìn người đoán bệnh
Pháp khí phong thủy
Phép cân xương tính số
Phép đo tay tính số
Phép giải mộng
Phép xem chỉ tay
Phong Thủy
Phong Thủy Tổng Hợp
Phù Lưu Diệp
So tuổi vợ chồng
Tìm mộ liệt sĩ
Tín ngưỡng Phật giáo
Tổng hợp Văn khấn
Tử vi
Tứ trụ
Xem chữ kí
Xem giờ sinh và đặt tên cho con
Xem ngày lành tháng tốt
Xem sao và cách giải hạn
Xem tướng tay và chân
Tài liệu tham khảo
Địa chỉ thiết kế website uy tín
bambu.net.vn/dia-chi-lien-he-thiet-ke-website-uy-tin.html
Dịch vụ thiết kế website Nhanh - Đẹp - Chất lượng với hơi 10 năm kinh nghiệm phát triển
Địa chỉ thiết kế website uy tín
bambu.net.vn/dia-chi-lien-he-thiet-ke-website-uy-tin.html
Dịch vụ thiết kế website Nhanh - Đẹp - Chất lượng với hơi 10 năm kinh nghiệm phát triển
Trang chủ
Tín ngưỡng Phật giáo
Chú đại bi
8/7/2013 6:02:43 PM
Thiên thủ thiên nhãn vô ngại đại bi tâm đà la ni 1. Nam mô hắc ra đát na đa ra dạ da 2. Nam mô a rị da 3. Bà lô yết đế thước bát ra da
Đạo Phật áp dụng vào đời sống hàng ngày
8/7/2013 6:02:39 PM
Đạo Phật áp dụng vào đời sống hàng ngày
An lạc từng bước chân (Thích Nhất Hạnh)
8/7/2013 6:00:57 PM
An lạc từng bước chân (Thích Nhất Hạnh)
Các vị đại sư tái sinh Tây Tạng
8/6/2013 8:30:51 PM
Các vị đại sư tái sinh Tây Tạng
Làm chủ vận mạng
8/6/2013 8:28:55 PM
Làm chủ vận mạng
Đức Phật bên trong
8/6/2013 8:26:20 PM
Đức Phật bên trong
Thiền quán thực hành
8/6/2013 8:24:01 PM
Thiền quán thực hành
Hành trình giác ngộ
8/6/2013 8:22:06 PM
Hành trình giác ngộ
Vì sao tôi khổ
8/6/2013 7:41:49 AM
Vì sao tôi khổ
Đạo Lý Nhà Phật
8/6/2013 7:36:50 AM
Đạo Lý Nhà Phật
1
2
Tiếp
Giỏ hàng
Giỏ hàng của bạn
Tổng:
0
sp
Hỗ trợ trực tuyến
Pháp Sư Trần Ngọc Kiệm
0913290384
Thầy Tạ Minh Tuấn
0939965885
Sản phẩm mới
Trụ thạch anh vàng
Thất bảo- đá may mắn- bùa hộ thân ( đã trì chú )
Thần Quy trấn yểm các lỗi phong thuỷ (đã khai quang)
Cầu thạch anh tím Huế
Cầu thạch anh vàng 3.5kg Rất hiếm
Trụ trạch anh Vàng 6.5kg
Thống kê
53
Đang xem
4,411,056
Lượt truy cập
THẠCH ANH TÍM
THẦN QUY TRẤN YỂM CÁC LỖI PHONG THUỶ
TRỤ THẠCH ANH
CẦU ĐÁ PHONG THỦY
Copyright © 2011
PhucLaiThanh.com
- Thiết kế và phát triển bởi
Bambu
®

X-Powered-By: UrlRewriter.NET 1.7.0


text:
hLỊCH ĐĂNG KÝ THI ABRSM 2016
- Thi lý thuyết âm nhạc (Session 1) :
Hạn chót đăng ký : ngày 15 - 1 - 2016 / Ngày thi tại Việt Nam: ngày 5 -3 - 2016
- Thi lý thuyết âm nhạc (Session 2) :
Hạn chót đăng ký: ngày 22 - 4 - 2016 / Ngày thi tại Việt Nam: ngày 18 - 6 - 2016
- Thi lý thuyết âm nhạc (Session 3) :
Hạn chót đăng ký: ngày 9 - 9 - 2016 / Ngày thi tại Việt Nam: ngày 5 - 11 - 2016
hChúc mừng các bạn học viên PIANO CLASS đạt chứng chỈ ABRSM 2015 -2016
Các bạn nào đã đăng ký đợt thi 2016 chuẩn bi tinh thần nhé!
hPIANOCLASS TỔ CHỨC LỚP LUYỆN THI LÝ THUYẾT ABRSM
Nhằm giúp các học viên đạt kết quả tốt trong các kỳ thi ABRSM, Pianoclass tổ chức lớp luyện thi lý thuyết âm nhạc từ Grade 1 - Grade 8, các học viên có nhu cầu liên hệ email: hoadinhhuong@gmail.com để được sắp lớp và thời gian.
hPIANOCLASS TỔ CHỨC LỚP LUYỆN THI THỰC HÀNH ABRSM
Nhằm giúp các học viên đạt kết quả tốt trong các kỳ thi ABRSM, Pianoclass tổ chức lớp luyện thi thực hành từ Grade 1 - Grade 8, các học viên có nhu cầu liên hệ email: hoadinhhuong@gmail.com để được sắp lớp và thời gian.
Piano Class: 21/2/19 Trần Quốc Tuấn, P. 1, Q. Gò Vấp,TP.HCM Điện thoại: 0916801119
E-Mail: hoadinhhuong@gmail.com
www.doanhoaviolinist.com / www.pianoclass.com /
www.violinclass.vn/

markdown:
[LỊCH ĐĂNG KÝ THI ABRSM 2016h](http://www.pianoclass.vn/dang-ky-thi)
- Thi lý thuyết âm nhạc (Session 1) :
Hạn chót đăng ký : ngày 15 - 1 - 2016 / Ngày thi tại Việt Nam: ngày 5 -3 - 2016
- Thi lý thuyết âm nhạc (Session 2) :
Hạn chót đăng ký: ngày 22 - 4 - 2016 / Ngày thi tại Việt Nam: ngày 18 - 6 - 2016
- Thi lý thuyết âm nhạc (Session 3) :
Hạn chót đăng ký: ngày 9 - 9 - 2016 / Ngày thi tại Việt Nam: ngày 5 - 11 - 2016
[Chúc
mừng các bạn học viên PIANO CLASS đạt chứng chỈ ABRSM 2015 -2016h](http://www.pianoclass.vn/abrsm-certificate)
Các bạn nào đã đăng ký đợt thi 2016 chuẩn bi tinh thần nhé!
[PIANOCLASS TỔ CHỨC LỚP LUYỆN THI LÝ THUYẾT ABRSMh](http://www.pianoclass.vn/tai-lieu)
Nhằm giúp các học viên đạt kết quả tốt trong các kỳ thi ABRSM, Pianoclass tổ chức lớp luyện thi lý thuyết âm nhạc từ Grade 1 - Grade 8, các học viên có nhu cầu liên hệ email: hoadinhhuong@gmail.com để được sắp lớp và thời gian.
[PIANOCLASS TỔ CHỨC LỚP LUYỆN THI THỰC HÀNH ABRSMh](http://www.pianoclass.vn/thuc-hanh-piano-abrsm)
Nhằm giúp các học viên đạt kết quả tốt trong các kỳ thi ABRSM, Pianoclass tổ chức lớp luyện thi thực hành từ Grade 1 - Grade 8, các học viên có nhu cầu liên hệ email: hoadinhhuong@gmail.com để được sắp lớp và thời gian.
Piano Class: 21/2/19 Trần Quốc Tuấn, P. 1, Q. Gò Vấp,TP.HCM Điện thoại: 0916801119
E-Mail: hoadinhhuong@gmail.com
[www.doanhoaviolinist.com ](http://www.doanhoaviolinist.com/) / [www.pianoclass.com](http://http://www.violinclass.vn/) / [www.violinclass.vn/](http://www.violinclass.vn/)

Set-Cookie: currency=GBP; expires=Sun, 16-Sep-2018 13:10:47 GMT; path=/; domain=pianoclass.vn

Keep-Alive: timeout=1, max=99

Connection: Keep-Alive


text:
Máy Chơi Game - Mô Hình
Chuyên mục Máy Chơi Game - Mô Hình, nơi đăng mua bán các sản phẩm máy chơi game, đồ chơi, mô hình và các vật dụng cho gamer ...
Page 1 of 69
Tùy chọn hiển thị chủ đề
Đang tải...
Page 1 of 69
Chuyên mục Máy Chơi Game - Mô Hình, nơi đăng mua bán các sản phẩm máy chơi game, đồ chơi, mô hình và các vật dụng cho gamer ...

markdown:
# Máy Chơi Game - Mô Hình
Chuyên mục Máy Chơi Game - Mô Hình, nơi đăng mua bán các sản phẩm máy chơi game, đồ chơi, mô hình và các vật dụng cho gamer ...
Page 1 of 69
[Tùy chọn hiển thị chủ đề](#)
Đang tải...
Page 1 of 69
Chuyên mục Máy Chơi Game - Mô Hình, nơi đăng mua bán các sản phẩm máy chơi game, đồ chơi, mô hình và các vật dụng cho gamer ...

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Accept-Ranges: bytes

Server: LiteSpeed


text:
How Many People Can Live on Planet Earth - Trái Đât Có Thể Nuôi Được Bao Nhiêu Người
Cập nhật cuối lúc 13:31 ngày 28/04/2015, Đã xem 1 782 lần
Có 0 người đã bình chọn
Công ty TNHH SÁCH VÀNG ONLINE
40, Đường Số 6, P.Bình Chiểu, Thủ Đức, Hồ Chí Minh
40, Đường Số 6, P.Bình Chiểu, Thủ Đức, Hồ Chí Minh
CHI TIẾT SẢN PHẨM
NHẬN XÉT SẢN PHẨM
VIẾT NHẬN XÉT
Sản phẩm cùng loại khác

markdown:
![]()
# How Many People Can Live on Planet Earth - Trái Đât Có Thể Nuôi Được Bao Nhiêu Người
*Cập nhật cuối lúc 13:31 ngày 28/04/2015, Đã xem 1 782 lần* ![](/talawebstatic/images/0_star.gif)
*Có 0 người đã bình chọn*
|
|![]()
Đơn giá bán: |30 000 đ|
|
|![]()
VAT: |Liên hệ|
|
|![]()
Model: |F413|
|
|![]()
Hãng SX: |Công ty TNHH SÁCH VÀNG ONLINE|
|
|![]()
Tình trạng: |Còn hàng||
|![]()
Bảo hành: |6 Tháng|![Công ty TNHH SÁCH VÀNG ONLINE Công ty TNHH SÁCH VÀNG ONLINE](http://xspace.talaweb.com/uploads/logo/eda_t1323609850_kYdW.png)
**Công ty TNHH SÁCH VÀNG ONLINE** *40, Đường Số 6, P.Bình Chiểu, Thủ Đức, Hồ Chí Minh*
|
|![]()
|0973.422.364|
|
|![]()
|
|![](http://sachvang.org/talawebstatic/images/icon/support.png)
CHI TIẾT SẢN PHẨM
|
|Bảng thuộc tính chi tiết của sản phẩm
|
|
|
|
NHẬN XÉT SẢN PHẨM
VIẾT NHẬN XÉT
Sản phẩm cùng loại khác

Content-Language: vi-VN


text:
Thông báo từ ngày 20/08/2018 Sàn Nhạc sẽ tạm ngừng hoạt động và không chính xác thời gian hoạt động trở lại, đồng thời dừng cung cấp các tính năng cho người dùng. Cảm ơn các bạn đã luôn đồng hành và sử dụng Sàn Nhạc trong thời gian qua.
Sàn nhạc sử dụng tốt nhất ở trình duyệt Firefox
Để thu âm và sử dụng sannhac một cách dễ dàng, bạn hãy cài đặt phầm mềm sau
Bắt đầu cài đặt Firefox
để duyệt web nhanh hơn
Đăng nhập
|
Đăng ký
Tên đăng nhập
Mật khẩu
Ghi nhớ
Quên mật khẩu
|
Gửi lại mail kích hoạt
Trang chủ
Phòng thu
Sàn đấu
Club
Hát Live
Sàn Nhạc
Sàn Diễn
1 waitfor delay '0:0:26.576999
Trả lời
SanNhac.com
on Facebook
Bình luận & Đánh giá
Bạn có thể đăng nhập bằng tài khoản
Yahoo
hoặc
Google
để bình luận hoặc đánh giá cho bài hát này
Hoặc đăng ký tài khoản mới
tại đây
Hủy
Bình luận
Chia sẻ ca khúc
Tặng quà
Cắt nhạc chuông
Bình luận
Chia sẻ ca khúc
Tặng quà
Cắt nhạc chuông
Bạn muốn chia sẻ ca khúc này cho thành viên
Mô tả
Bạn phải
đăng nhập
mới được chia sẻ ca khúc!
Bình luận
Chia sẻ ca khúc
Tặng quà
Cắt nhạc chuông
Bạn muốn tặng ca khúc này cho thành viên
Gửi quà và tin nhắn
Bình luận
Chia sẻ ca khúc
Tặng quà
Tạo nhạc chuông
Để tạo nhạc chuông theo phong cách riêng của bạn, hãy thực hiện các bước sau :
Bước 1 :
Chọn đoạn nhạc chuông bạn muốn cắt (đoạn được bôi trắng).
Bước 2 :
Thay đổi độ dài đoạn nhạc mà bạn muốn làm nhạc chuông bằng cách di chuyển hai đầu đoạn trắng, click
play
để nghe thử.
Bước 3 :
Nếu bạn đã ưng ý, hãy nhấn nút
Mp3
hoặc
ARM
chọn định dạng và
nhắn tin theo hướng dẫn
để tải nhạc chuông về máy hoặc tặng bạn bè.
Xem toàn bộ
Di chuyển
Đóng
Di chuyển
Đóng
Viết lưu bút cho
Nhắn tin cho
Tiêu đề
Nội dung tin nhắn
Thông tin chi tiết
Chuyện đời được và mất - Châu Gia Kiệt
Thể hiện:
thanhchung_hd
0 vote sao - 74 lượt nghe
Thời gian: 06/06/2010 15:44:32
Thêm vào playlist của bạn
Thêm vào danh sách yêu thích
Mã Nhúng Blog
Mã Nhúng Forum
Đã Copy
Mới nhất của thanhchung_hd
Hay nhất của thanhchung_hd
Cùng thể hiện bài này
Sàn Nhạc
, Tầng 21 Tòa nhà Center Building - Hapulico Complex
Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
Email:
sannhac@gmail.com
Liên hệ hợp tác: 094.686.1289
Giới thiệu quảng cáo
Liên hệ quảng cáo:
Admicro
Hà Nội – Ms. Hải Yến: 0988 965 517 – (84 4) 3974 8899. Ext 2201
Hồ Chí Minh – Mr.Tuấn: 0983 050 185 – (84 8) 7307 7979. Ext 173
Email:
giaitrixahoi@admicro.vn
Hỗ trợ & CSKH:
Admicro
Ms.Thơm: 01268 269 779
Address: Tầng 20, Center Building Hapulico Complex, Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
Copyright 2009
– Công ty cổ phần VCCorp.
Chịu trách nhiệm quản lý nội dung : Bà Nguyễn Bích Minh.
Tầng 17, 19, 20, 21 Tòa nhà Center Building - Hapulico Complex
Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
Giấy phép số 280/GP-BTTTT Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 14 tháng 06 năm 2017.
Trang chủ
|
Điều khoản
|
Quy định
|
Phòng thu
|
Beat
|
Recording

Server: Apache

Set-Cookie: viewbeat=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0

Connection: close


text:
SẮT MỸ THUẬT CẦN THƠ
Địa chỉ: Ngã 4, TT Mái Dầm, Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang
Điện Thoại: 0907914587 – Email: tuananhsatmythuat@gmail.com – website: www.satmythuatcantho.com
THÔNG BÁO TUYỂN DỤNG
Sắt Mỹ thuật Cần Thơ là đơn vị chuyên thiết kế, thi công các sản phẩm sắt mỹ thuật nội – ngoại thất hàng đầu tại TP Cần Thơ với các công trình đã được khách hàng lựa chọn cho các dự án nhà ở cao cấp. Nay Sắt Mỹ Thuật Cần Thơ đang có nhu cầu phát triển thị trường khu vực Cần Thơ và Đồng bằng Sông Cửu Long. Chúng tôi cần tuyển dụng các vị trí sau:
- Nhân viên thiết kế đồ họa (Số lượng: 1)
- Thợ sắt mỹ thuật (Số lượng: 6)
- Thợ phụ sắt mỹ thuật (Số lượng: 4)
1. ĐIỀU KIỆN
- Ưu tiên kinh nghiệm thiết kế nội thất, sử dung thành thạo AI, Photoshop, Corel đối với vị trí 1
- Có kinh nghiệm làm việc sắt mỹ thuật đối với vị trí 2
- Không yêu kinh nghệm đối với vị trí 3
- Tốt nghiệp THCS trở lên
- Chấp nhận đi công tác xa
2. QUYỀN LỢI VÀ NGHĨA VỤ
- Thực hiện theo Luật Lao động và theo quy định
- Thử việc 1 tháng
- Lương thỏa thuận
- Khi tuyển dụng chính thức được hưởng lương cơ bản, thưởng theo doanh số và các chế độ khác.
- Được đào tạo khi tham gia làm việc
3. HỒ SƠ DỰ TUYỂN GỒM
- Sơ yếu lý lịch
- Bằng cấp, chứng chỉ liên quan (nếu có)
- Đơn xin việc
- Giấy khám sức khỏe
- Đăng ký thông tin dự tuyển tại: Thông tin ứng viên
4. LIÊN HỆ
CƠ SỞ SẮT MỸ THUẬT CẦN THƠ
Địa chỉ: Ngã 4, TT Mái Dầm, Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang
Điện Thoại: 0907914587 – Email: tuananhsatmythuat@gmail.com – website: www.satmythuatcantho.com – www.satmythuatcantho.com.vn

markdown:
**SẮT MỸ THUẬT CẦN THƠ**
Địa chỉ: Ngã 4, TT Mái Dầm, Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang
Điện Thoại: 0907914587 – Email: tuananhsatmythuat@gmail.com – website: www.satmythuatcantho.com
**THÔNG BÁO TUYỂN DỤNG**
Sắt Mỹ thuật Cần Thơ là đơn vị chuyên thiết kế, thi công các sản phẩm sắt mỹ thuật nội – ngoại thất hàng đầu tại TP Cần Thơ với các công trình đã được khách hàng lựa chọn cho các dự án nhà ở cao cấp. Nay Sắt Mỹ Thuật Cần Thơ đang có nhu cầu phát triển thị trường khu vực Cần Thơ và Đồng bằng Sông Cửu Long. Chúng tôi cần tuyển dụng các vị trí sau:
- Nhân viên thiết kế đồ họa (Số lượng: 1)
- Thợ sắt mỹ thuật (Số lượng: 6)
- Thợ phụ sắt mỹ thuật (Số lượng: 4)
**1. ĐIỀU KIỆN**
- Ưu tiên kinh nghiệm thiết kế nội thất, sử dung thành thạo AI, Photoshop, Corel đối với
**vị trí 1**
- Có kinh nghiệm làm việc sắt mỹ thuật đối với
**vị trí 2**
- Không yêu kinh nghệm đối với
**vị trí 3**
- Tốt nghiệp THCS trở lên
- Chấp nhận đi công tác xa
2.
** QUYỀN LỢI VÀ NGHĨA VỤ**
- Thực hiện theo Luật Lao động và theo quy định
- Thử việc 1 tháng
- Lương thỏa thuận
- Khi tuyển dụng chính thức được hưởng lương cơ bản, thưởng theo doanh số và các chế độ khác.
- Được đào tạo khi tham gia làm việc
**3. HỒ SƠ DỰ TUYỂN GỒM**
- Sơ yếu lý lịch
- Bằng cấp, chứng chỉ liên quan (nếu có)
- Đơn xin việc
- Giấy khám sức khỏe
- Đăng ký thông tin dự tuyển tại:
[Thông tin ứng viên](https://goo.gl/forms/2wpcEFlj12KikgUF2) **4. LIÊN HỆ**
CƠ SỞ SẮT MỸ THUẬT CẦN THƠ
Địa chỉ: Ngã 4, TT Mái Dầm, Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang
Điện Thoại: 0907914587 – Email: tuananhsatmythuat@gmail.com – website: www.satmythuatcantho.com – www.satmythuatcantho.com.vn