text:
Nguyễn Minh TuấnLâu nay trong hệ thống giáo trình, sách báo khoa học pháp lý về lịch sử pháp luật vẫn thừa nhận Bộ luật Hammurabi ra đời dưới triều đại vua Hammurabi (1728–1686 TCN), ở Lưỡng Hà cổ đại là Bộ luật thành văn đầu tiên cổ xưa nhất của nhân loại. Vấn đề này ít được lật ngược lại bàn thảo và mặc nhiên được thừa nhận chung trong khoa học pháp lý Việt Nam đến nay. Tuy nhiên có một thực tế là khoa học không bao giờ dừng lại, mà luôn phát triển theo thời gian. Vấn đề lịch sử pháp luật cũng không phải là ngoại lệ vì nhiều kết quả nghiên cứu khoa học mới có thể làm thay đổi hoàn toàn một cách nhìn cũ, thậm chí cách nhìn ấy có lúc đã trở thành kinh điển. Vấn đề về Bộ luật cổ xưa nhất của nhân loại có lẽ cũng là một vấn đề như vậy.Câu hỏi đặt ra là liệu Bộ luật Hammurabi có thực sự là Bộ luật cổ xưa nhất hay không? Thời gian gần đây các nhà khảo cổ học và khoa học lịch sử pháp luật thế giới đã chứng minh rằng khẳng định này không còn đúng nữa. Họ đã có đủ bằng chứng để chứng minh được rằng có một Bộ luật khác ra đời sớm hơn – “Bộ luật Urnammu, được ban hành vào khoảng năm 2100 TCN dưới thời trị vì của vua Urnammu, xứ Ur, ở Lưỡng Hà cổ đại”[1] Những gì ta biết về Bộ luật này ngày nay là kết quả của năm công trình khảo cổ học lớn được tiến hành ở các thành phố Nippur, Ur và Sippa. Kết quả của năm cuộc khảo cứu toàn diện này cho phép các nhà khoa học phục dựng lại một phần nội dung của Bộ luật.[2] Theo các nhà khoa học, Bộ luật này có khoảng 40 Điều. Đến nay đã dịch được khoảng 30 Điều trong số đó.[3] Nội dung và ý nghĩa của Bộ luật này vẫn tiếp tục được nghiên cứu bởi nhiều nhà khoa học thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau, đặc biệt là chuyên ngành sử học, luật học, ngôn ngữ học.[4]Cơ sở nào để khẳng định rằng đây là "một Bộ luật thành văn”? dựa trên cơ sở nào đánh giá giá trị của Bộ luật này trong sự so sánh với Bộ luật Hammurabi – một Bộ luật đã trở thành kinh điển? Hay nói cách khác Bộ luật Urnammu có những giá trị gì, có những điểm tương đồng và khác biệt gì về mặt nội dung so với Bộ luật Hammurabi?1. Về kĩ thuật lập pháp, phạm vi điều chỉnh, mức độ điều chỉnhVề bố cục, Bộ luật Urnammu được chia khá rõ ràng thành nhóm các điều khoản có nội dung khác nhau, trong đó có 4 lĩnh vực chính là hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình và tố tụng. Về mặt hình thức pháp lý, đây là một Bộ luật tổng hợp được xây dựng dưới dạng luật hình.Các qui phạm của Bộ luật Urnammu cũng giống như các Bộ luật khác ở Phương Đông thời kỳ cổ đại đều mang tính hàm hỗn, các qui phạm đều kèm theo chế tài. Hình thức qui phạm của Bộ luật là dưới dạng giả định, nhưng được thể hiện dưới dạng qui định ẩn.[5]Phạm vi điều chỉnh của Bộ luật là những quan hệ xã hội rộng, bao quát lên toàn bộ hoạt động của đời sống xã hội như hôn nhân gia đình, ruộng đất, thừa kế tài sản, hợp đồng dân sự, hình sự, tố tụng.Về mức độ điều chỉnh, thông thường người ta phân biệt thành hai mức độ điều chỉnh pháp luật: cụ thể – chi tiết và khái quát hoá. Bộ luật này về cơ bản áp dụng mức độ điều chỉnh cụ thể, chi tiết.Giống như Bộ luật Hammurabi, lời nói đầu của Bộ luật này vua Urnammu cũng tuyên bố trách nhiệm của mình với đất nước: “Thần Anu [chúa trời, sáng tạo ra muôn loài] và thần Enil [vị thần tượng trưng cho sự cao thượng, đem đến ấm no, hạnh phúc] đã giao trách nhiệm cho ta - vua Urnammu phải đem đến sự công bằng, ấm no, hạnh phúc cho vùng đất Sume này.”Ông tuyên bố rằng: “…Tôi không thể biến một đứa trẻ mồ côi thành người giàu có, không thể biến một schekel bạc thành 60 schekel, không thể biến một con cừu thành một con bò kéo…nhưng tôi có thể thiết lập sự công bằng cho vùng đất của người Sume này.”[6] Như vậy có thể thấy rằng mặc dù chỉ là những tuyên bố, nhưng những Bộ luật đầu tiên, sơ khai nhất của nhân loại này đều đã chứa đựng trong đó ít nhiều tính xã hội, chứ không chỉ đơn thuần là tính giai cấp. Điều này càng được thể hiện rõ ở phần nội dung của Bộ luật với một phạm vi điều chỉnh rất rộng, bao gồm cả bốn lĩnh vực chủ yếu đó là hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình và tố tụng, mà có không ít các qui định trong đó chứa đựng các nội dung rất tiến bộ, nhân đạo nếu đặt trong hoàn cảnh xã hội lúc bấy giờ.2. Về lĩnh vực luật hình sựVề hình sự, qui định về tội phạm trong Bộ luật khá đa dạng. Bộ luật qui định các hành vi phạm tội như giết người, cướp, đưa ra bằng chứng giả mạo, ngoại tình…Các hành vi này mặc dù tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội là khác nhau, nhưng chủ thể vi phạm đều chịu một hình phạt hà khắc như nhau đó là hình phạt tử hình. Bên cạnh hình phạt tử hình, Bộ luật cũng có qui định đến những hình phạt khác như tù giam (Điều 3) hoặc phạt tiền (Điều 8, 9, 10).Một điểm đặc biệt tiến bộ của Bộ luật này, thậm chí tiến bộ hơn cả Bộ luật Hammurabi sau này đó là thay vì hình thức trả thù ngang bằng (lex talionis), người Sume áp dụng hình thức phạt tiền đối với trường hợp cố ý gây thương tích.Trong Bộ luật Hammurabi nguyên tắc trả thù ngang bằng được áp dụng rất triệt để. Nguyên tắc này chỉ căn cứ vào hậu quả xảy ra trên thực tế để áp dụng trách nhiệm pháp lí, chứ không xét trên phương diện mức độ lỗi và chủ thể thực hiện hành vi vi phạm. Thí dụ, Điều 38 Bộ luật Hammurabi qui định: "Nếu thợ xây nhà mà xây không đảm bảo, nhà đổ, chủ nhà chết thì người thợ xây bị giết." hoặc Điều 39: "Nếu nhà đổ, con của người chủ nhà chết thì con của người thợ xây cũng phải chết theo". Ở Bộ luật Urnammu, đối với những trường hợp gây thương tích (ở Điều 18, 19, 20, 21, 22) thì chỉ áp dụng hình phạt tiền. Thí dụ, Điều 18 Bộ luật Urnammu qui định: “Nếu một người làm mù mắt người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 30 schekel (đơn vị tiền tệ bấy giờ).” hoặc qui định ở Điều 19: “Nếu một người làm gẫy chân người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 10 schekel.”; Điều 20: “Nếu trong khi ẩu đả, một người làm người kia tàn phế, không thể lao động được nữa, người đó sẽ phải chịu phạt 60 schekel.”3. Về lĩnh vực luật dân sựVề dân sự, Bộ luật này cũng đã bước đầu đặt ra vấn đề bồi thường tài sản (Điều 31, Điều 32), vấn đề về quyền sở hữu tài sản (Điều 30), hợp đồng thuê mướn (Điều 32). Thí dụ, Điều 30 Bộ luật Urnammu qui định: “Người lén lút trồng cây trên thửa đất của người khác thì hoa lợi trên đất đó sẽ không thuộc về anh ta.” hay Điều 31 qui định: “Người làm ngập úng đồng lúa mạch của người khác, người đó sẽ bị phạt phải bồi thường.”; Điều 32: “Nếu một người đã thuê người khác cày cấy, nhưng người này đã không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết mà bỏ hoang cánh đồng ấy, anh ta sẽ bị coi là vi phạm hợp đồng và bị phạt.”Nếu so sánh với Bộ luật Hammurabi ra đời sau này về các chế định dân sự thì có thể thấy Bộ luật Urnammu chưa có nhiều qui định cụ thể, chặt chẽ về hợp đồng, điều kiện của hợp đồng, các điều khoản lĩnh canh ruộng đất hay hợp đồng vay nợ như Bộ luật Hammurabi.[7] Điều này là dễ hiểu vì tại thời điểm ban hành Bộ luật Hammurabi nền kinh tế hàng hóa của Babylon đã rất phát triển, ngược lại kinh tế dưới thời trị vì của vua Urnammu vẫn chỉ chủ yếu là kinh tế nông nghiệp.4. Về lĩnh vực luật hôn nhân và gia đìnhVề hôn nhân và gia đình, Bộ luật Urnammu cũng đã có những qui định nhân đạo bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ. Chẳng hạn như Bộ luật này đã đặt ra qui định cho phép người chồng được quyền ly hôn, nhưng người chồng đó phải nộp cho người vợ một khoản tiền rất lớn. Thí dụ, Điều 9 qui định: “Nếu một người đàn ông mà muốn ly dị người vợ đầu tiên của mình, anh ta phải trả cho người vợ đó 60 schekel” hay Điều 10 qui định: “Nếu một người đàn ông mà muốn cưới lại người vợ mà mình đã ly dị, anh ta sẽ phải trả người phụ nữ đó 30 schekel.”Tuy nhiên cũng giống như Bộ luật Hammurabi, Bộ luật Urnammu này cũng có nhiều qui định bảo vệ quyền lợi của người đàn ông, người gia trưởng. Thí dụ, Điều 11 Bộ luật qui định: “Nếu một người đàn ông mà ngủ với một người phụ nữ góa bụa, anh ta sẽ không bị nộp phạt.” ngược lại “nếu một người phụ nữ đã kết hôn mà ngoại tình đi theo một người đàn ông khác thì người phụ nữ đó sẽ bị giết và người đàn ông được trả tự do” (Điều 7).Luật Urnammu có qui định về vật dẫn cưới (Brautpreise/ purchase-price). Đây là khoản tiền hoặc quà tặng bắt buộc mà gia đình chú rể phải đưa cho gia đình cô dâu trước khi cưới.[8] Điều 15. Bộ luật Urnammu qui định: “Nếu một người đàn ông đã đem sính lễ đến cưới một cô gái và ông bố vợ tương lai này đã nhận sính lễ, nhưng sau đó lại nuốt lời và gả người con gái đó cho một người đàn ông khác thì ông bố này sẽ phải trả cho người đàn ông đó tài sản bằng 2 lần giá trị đồ sính lễ”.Bộ luật Hammurabi sau này tại Điều 163 cũng có qui định về vấn đề này: “Trong trường hợp người vợ chết mà không có con thì bố vợ phải trả lại «quà đính hôn» (Brautpreise/ purchase-price) cho gia đình nhà chồng. Người chồng không có quyền với tài sản thừa kế của vợ. Tài sản này khi người phụ nữ qua đời sẽ thuộc về gia đình người vợ.”Có nhiều quan điểm khác nhau về ý nghĩa của vật dẫn cưới. Có quan điểm cho rằng đây là khoản tiền để hợp pháp hóa hôn nhân và ràng buộc gia đình nhà gái, đảm bảo cho việc hôn nhân được diễn ra. Có quan điểm lại cho rằng đây là khoản tiền để bồi thường cho gia đình nhà gái vì đã nuôi cô gái đến tuổi trưởng thành. Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là vì sao trong xã hội Lưỡng Hà cổ đại có tập quán người vợ chết không có con thì phải trả lại vật dẫn cưới cho gia đình nhà chồng, còn tài sản thừa kế lại vẫn thuộc về gia đình người vợ? Nếu căn cứ vào những điều luật kể trên, đặc biệt là qui định ở Điều 163 Bộ luật Hammurabi (“Trong trường hợp người vợ chết mà không có con thì bố vợ phải trả lại «quà đính hôn» (Brautpreise/ purchase-price) cho gia đình nhà chồng.") có thể thấy rằng vật dẫn cưới thực chất không phải là quà để mua người vợ, cũng không phải là tiền hợp pháp hôn nhân, mà là tiền của gia đình người chồng cho gia đình người vợ vì đứa trẻ do người vợ đẻ ra sau này sẽ trở thành người thuộc dòng họ của người đàn ông. Do vậy vật dẫn cưới thực chất có mục đích là vì đứa trẻ, chứ không phải là vì người phụ nữ. Tập quán này nói như tác giả Uwe Wesel là có từ thời kỳ công xã nguyên thủy.[9]5. Về lĩnh vực tố tụng và thực tiễn xét xửBộ luật Urnammu có hai điều khoản qui định về vấn đề thử tội (ordeal).Điều 13 qui định: “Nếu một người bị cáo buộc là dùng tà đạo ma thuật, anh ta phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông.[10] Nếu anh ta vô tội (không bị chết), anh ta sẽ được tha.” Điều 14 qui định: “Nếu một người đàn ông bị cáo buộc là đã thông dâm với vợ của người đàn ông khác, anh ta sẽ phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông. Nếu qua thử tội cho thấy anh này vô tội thì người đã cáo buộc anh ta thông dâm phải trả anh ta 20 schekel.”Điều 2 Bộ luật Hammurabi cũng có qui định tương tự về vấn đề này: “Nếu một người kiện một người khác, bị đơn sẽ phải đi đến một dòng sông và nhảy xuống, nếu anh ta chìm, bị dòng nước cuốn đi, nguyên đơn sẽ được sở hữu nhà của bị đơn. Nhưng ngược lại, nếu anh ta không bị chết chìm, tức là anh ta còn sống sót, thì anh ta được coi là vô tội, nguyên đơn sẽ bị giết chết, và bị đơn sẽ sở hữu nhà của nguyên đơn”.Ngày nay ta hiểu rằng "Thử tội" (Ordeal) không phải là cách làm khoa học để chứng minh hành vi phạm tội hay chứng minh ai có lỗi. Nhưng nghiên cứu lịch sử cần phải đặt vào hoàn cảnh, thời điểm cụ thể để giải thích. Thực tế, người cổ đại bất lực trước việc giải thích các hiện tượng tự nhiên và xã hội. Giai cấp thống trị, bằng những cách mị dân khác nhau đã khiến người cổ đại tin rằng đấng tối cao đã sáng tạo muôn loài, sáng tạo ra cả nhà nước và luật pháp, nên cũng chỉ có thần thánh mới là người công minh nhất, thần thánh mới là người cho họ biết thế nào nào là đúng, thế nào là sai, thế nào là công bằng hay không công bằng. "Thử tội" bởi thế phản ánh trạng thái thụ động, phản ánh sự bất lực của con người trong việc tìm kiếm sự thật vụ án, cũng như phản ánh sự phó thác của con người cho "thánh thần" định liệu các vụ việc pháp lý.Về xét xử, những vị tăng lữ thời kỳ này cũng đồng thời là những thẩm phán. Họ chính là những chuyên gia luật đầu tiên trong lịch sử nhân loại.[11] Về địa điểm xét xử, các phiên xét xử được diễn ra công khai ở cổng vào các thành thị, mục đích là để tất cả mọi người đều có thể chứng kiến và tiếp cận với công lý.[12]Các nhà khảo cổ đã tìm được hai di chỉ khảo cổ học thời kỳ này cho thấy những bằng chứng liên quan đến việc xét xử một vụ án.Nội dung vụ việc như sau: “Có ba người đàn ông và một người phụ nữ bị kiện. Ba người đàn ông, một người làm nghề cắt tóc, một người làm vườn, một người không có nghề nghiệp cụ thể đã giết một tăng lữ. Sau đó ba người này đã thông báo cho vợ của người bị giết, nhưng người phụ nữ này đã che giấu, không tố giác hành vi giết người của họ.Khi xét hỏi, người phụ nữ này khai rằng chồng của bà ta (tức là người bị giết) là một người độc ác, thường xuyên đánh đập dã man, đối xử tệ bạc với người vợ này.Một vị tăng lữ đã đứng ra bào chữa cho chị ta và nói: 'Nếu chồng chị ta đối xử với chị như vậy thì họ không còn là vợ chồng nữa mà là kẻ thù. Nếu là kẻ thù thì tại sao người phụ nữ phải khai người đã giết kẻ thù của mình. Hãy xét xử ba kẻ giết người là đủ rồi, đừng làm oan người vô tội.'Thẩm phán xét xử cho rằng lập luận của vị tăng lữ kia là có lý. Cuối cùng ba người đàn ông bị kết án xử tử, còn người phụ nữ được tha vì được coi là không có tội.”[13]Vụ án này cho thấy giữa những gì Bộ luật qui định và thực tiễn xét xử thời kỳ này đã là một khoảng cách rất xa. Bộ luật Urnammu có phạm vi điều chỉnh rộng, nhưng cũng chỉ qui định được những trường hợp có tính điển hình chứ không lường tính hết được các tình huống đa dạng, phức tạp của cuộc sống. Đây cũng là một ví dụ rất rõ cho thấy thẩm phán khi xét xử tha tội cho người phụ nữ không tố giác những kẻ đã giết chồng mình đã không dựa vào Bộ luật, mà dựa trên thực tế, lý lẽ và cả góc nhìn có tính chủ quan của mình.Một câu hỏi khác đặt ra là cách thức tiến hành, trình tự thủ tục xét xử, cách thức thi hành hình phạt tử hình thực sự đã diễn ra như thế nào, số tiền phạt sẽ được xung công hay để bồi thường cho người bị hại đến nay vẫn là một vấn đề còn bỏ ngỏ. Nếu không đồng ý với phán quyết, liệu đương sự có quyền kháng cáo lại phán quyết của vị thẩm phán này và kiến nghị lên thị trưởng thành phố để xử phúc thẩm hay không? Đây vẫn là vấn đề chưa được khoa học lịch sử pháp luật làm sáng tỏ.Các qui phạm của Bộ luật Urnammu cũng cho thấy một điều khá thú vị là vị trí của “nô lệ” (slave) trong xã hội lúc này khác cơ bản so với nô lệ ở La Mã. Số lượng nô lệ cũng kém xa so với các nhà nước La Mã thời cổ đại sau này. Nếu như trong xã hội La Mã cổ đại, nô lệ không được coi là "người", thì ở Lưỡng Hà cổ đại thời kỳ này nô lệ vẫn có tư do, họ có tài sản riêng, được giao kết hợp đồng (Điều 32), được quyền kết hôn, thậm chí được quyền kết hôn với người tự do (Điều 5).[14] Những điều này là không thể có ở xã hội La Mã cổ đại, đặc biệt là từ thế kỷ thứ 2 SCN trở đi.Theo kết quả nghiên cứu của khoa học đến nay, Bộ luật Urnamu có thể được coi là Bộ luật cổ xưa nhất của nhân loại. Nội dung và giá trị của Bộ luật này đến nay vẫn tiếp tục được nhiều ngành khoa học tập trung nghiên cứu. Bộ luật này, cùng với Bộ luật Hammurabi không chỉ có giá trị nghiên cứu khoa học pháp lý, mà còn là nguồn cứ liệu lịch sử quí giá để tìm hiểu về nền văn hóa Lưỡng Hà cổ đại – một trong sáu nền văn hóa lớn nhất, phát triển rực rỡ nhất thời kỳ cổ đại của loài người cùng với Ai Cập, Ấn Độ, Trung Quốc, Hy Lạp và La Mã.BẢN DỊCH THAM KHẢO TIẾNG VIỆTMỘT VÀI ĐIỀU KHOẢN CỦA BỘ LUẬT URNAMMUDưới đây là bản dịch tham khảo Tiếng Việt nội dung một vài điều trong Bộ luật này. Nguồn bản gốc tác giả bản dịch tham khảo từ các tài liệu sau: Samuel Noah Kramer, Geschichte beginnt mit Sumer, 1959, S. 105 f.; Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 75 f; Martha Tobi Roth, Law Collections from Mesopotamia and Asia Minor, in: Writings from the Ancient World, Vol 6, Society of Biblical Literature, 1995, pp. 13; Claus Wilcke, Der Kodex Urnamma: Versuch einer Rekonstruktion, in: Zvi Abusch (Hrsg.), Riches hidden in secret places: ancient Near Eastern studies in memory of Thorkild Jacobson, Winona Lake 2002, S. 291–333.Điều 1. Nếu ai phạm tội giết người, người đó sẽ bị xử tử.Điều 2. Nếu ai phạm tội cướp, người đó cũng sẽ bị xử tử.Điều 3. Nếu ai phạm tội bắt cóc, người đó sẽ bị tống giam và phải chịu nộp phạt 15 schekel.[15][…]Điều 5. Nếu nô lệ cưới người tự do, nô lệ đó phải trao người con đầu lòng của mình cho người chủ.Điều 6. Nếu một người phá hoại trinh tiết vợ chưa cưới của người khác thì người đó sẽ bị giết.Điều 7. Nếu một người phụ nữ đã kết hôn mà ngoại tình đi theo một người đàn ông khác thì người phụ nữ đó sẽ bị giết chết và người đàn ông được trả tự do.Điều 8. Nếu một người đàn ông tự do mà phá hoại trinh tiết người vợ chưa cưới của một người nô lệ khác thì người đó phải nộp phạt 5 schekel.Điều 9. Nếu một người đàn ông mà muốn ly dị người vợ đầu tiên của mình, anh ta phải trả cho người vợ đó 60 schekel.Điều 10. Nếu một người đàn ông mà muốn cưới lại người vợ mà mình đã ly dị, anh ta sẽ phải trả người phụ nữ đó 30 schekel.Điều 11. Nếu một người đàn ông mà ngủ với một người phụ nữ góa bụa, anh ta sẽ không bị nộp phạt.[…]Điều 13. Nếu một người bị cáo buộc là dùng tà đạo ma thuật, anh ta phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông.[16] Nếu anh ta không bị chết, anh ta sẽ được coi là vô tội và được tha bổng.Điều 14. Nếu một người đàn ông bị cáo buộc là đã thông dâm với vợ của người đàn ông khác, anh ta sẽ phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông. Nếu qua thử tội cho thấy anh này vô tội thì người đã cáo buộc anh ta thông dâm phải trả anh ta 20 schekel.Điều 15. Nếu một người đàn ông đã đem sính lễ đến cưới một cô gái và ông bố vợ tương lai này đã nhận sính lễ, nhưng sau đó lại nuốt lời và gả người con gái đó cho một người đàn ông khác thì ông bố này sẽ phải trả cho người đàn ông đó tài sản bằng 2 lần giá trị đồ sính lễ.Điều 17. Nếu nô lệ trốn thoát khỏi thành phố, một người khác đã tìm thấy nô lệ chạy trốn đó trả lại cho chủ cũ thì người chủ đó phải trả cho người này 2 schekel.Điều 18. Nếu một người làm mù mắt người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 30 schekel.Điều 19. Nếu một người làm gẫy chân người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 10 schekel.Điều 20. Nếu trong khi ẩu đả, một người làm người kia tàn phế, không thể lao động được nữa, người đó sẽ phải chịu phạt 60 schekel.Điều 21. Nếu một người dùng dao cắt mũi người khác, anh ta phải chịu phạt 10 schekel.Điều 22. Nếu một người làm gẫy răng người khác, người đó sẽ phải trả 2 schekel.[…]Điều 24. […] Nếu người đó không có nô lệ, anh ta sẽ phải trả 10 schekel. Nếu không có bạc, anh ta phải trả bằng những tài sản có giá khác của mình.Điều 25. Nếu vợ nô lệ của một người đàn ông tự do mà so sánh mình với bà chủ, nói lớn tiếng hỗn xược với bà chủ, cô ta sẽ bị đổ một chai muối vào miệng.[…]Điều 28. Nếu người làm chứng mà khai man trước tòa sẽ phải trả 15 schekel.Điều 29. Nếu người làm chứng mà rút lại lời thề thì phải trả tiền bằng giá trị vụ việc đang tranh chấp.Điều 30.Người lén lút trồng cây trên thửa đất của người khác thì hoa lợi trên đất đó có được sẽ không thuộc về anh ta.Điều 31. Người làm ngập úng đồng lúa mạch của người khác, người đó sẽ bị phạt bồi thường tài sản.Điều 32. Nếu một người đã thuê người khác cày cấy, nhưng người này đã không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết mà bỏ hoang cánh đồng ấy, anh ta sẽ bị coi là vi phạm hợp đồng và bị phạt.
[1] Đọc thêm: Claus Wilcke, Der Kodex Urnammu: Versuch einer Rekonstruktion. In: Zvi Abusch (Hrsg.): Riches hidden in secret places: ancient Near Eastern studies in memory of Thorkild Jacobson, Winona Lake 2002, S. 291–333; Martha Tobi Roth, Law Collections from Mesopotamia and Asia Minor. Writings from the Ancient World. vol 6. Society of Biblical Literature, 1995, pp. 13; Samuel Noah Kramer, Geschichte beginnt mit Sumer, München, 1959, 105 f.; Gurney and Kramer, Two Fragments of Sumerian Laws, 16 Assyriological Studies, pp. 13–19; Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 75.[2] Một vài điều trong đó lần đầu được dịch bởi tác giả Sammuel Kramer (1897–1990) vào năm 1952. Xem: Samuel Noah Kramer, Geschichte beginnt mit Sumer, München, 1959, 105 f.[3] Gurney and Kramer, Two Fragments of Sumerian Laws, 16 Assyriological Studies, pp. 13–19.[4] Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 74.[5] Qui định ẩn ở đây được hiểu là qui phạm của Bộ luật này về trực quan chỉ bao gồm hai bộ phận là bộ phận giả định và chế tài, bộ phận qui định đã bị ẩn đi. Ví dụ Điều 1của Bộ luật này qui định: “Nếu ai phạm tội giết người, người đó sẽ bị xử tử”, thì bộ phận “Nếu ai phạm tội giết người” là bộ phận giả định, còn “người đó sẽ bị xử tử” là bộ phận chế tài.[6] Falkenstein, Die neusumerischen Gerichtsurkunden, 3. Band, 1956, S. 10 f.[7] Nguyễn Minh Tuấn, Bộ luật Hammurabi – Bộ luật cổ xưa của nhân loại, Tạp chí Luật học, Số 6/2005, tr. 65–68.[8] Ngày nay ở nhiều nước vật dẫn cưới (quà cưới) là một qui định bắt buộc. Chẳng hạn như ở các nước đạo Hồi, cô dâu chứ không phải chú rể có nghĩa vụ phải đưa vật dẫn cưới. Ở Nam Phi thì quà cưới do chú rể và họ hàng của cô dâu thỏa thuận không phải bằng tiền mà theo truyền thống là thịt bò, nhà trai phải đưa đến nhà gái. Khi phụ nữ ly hôn, gia đình nhà gái phải trả lại cho nhà trai số thịt bò đó hoặc trả lại tiền.[9] Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 77.[10] Hình thức thử tội (ordeal) trong lịch sử pháp luật thế giới có rất nhiều hình thức, đây là hình thức thử tội bằng nước (ordeal of water). Trong luật Frankish sau này cũng nêu lại hình phạt này, nhưng sau đó được vua Louis the Poious bãi bỏ năm 892 SCN.[11] Funck/Reissner, Allgemeine Staats- und Rechtsgeschichte, Von der Entstehung des Staates bis zum Kapitalismus, 1980, S. 47.[12] Funck/Reissner, Allgemeine Staats- und Rechtsgeschichte, Von der Entstehung des Staates bis zum Kapitalismus, 1980, S. 48.[13] Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 79 f.[14] Claus Wilcke, Der Kodex Urnamma (CU): Versuch einer Rekonstruktion. In: Zvi Abusch (Hrsg.): Riches hidden in secret places: ancient Near Eastern studies in memory of Thorkild Jacobson, Winona Lake 2002, S. 291–333; Uwe Wesel, Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 77 f.[15] Schekel là đơn vị tiền tệ thời kỳ này. Một schekel khoảng 11 gam bạc (Xem: Gurney and Kramer, Two Fragments of Sumerian Laws, 16 Assyriological Studies, pp. 13).[16]Xem Fn. 10.

markdown:
Nguyễn Minh Tuấn
Nguồn ảnh: [tại đây]Lâu nay trong hệ thống giáo trình, sách báo khoa học pháp lý về lịch sử pháp luật vẫn thừa nhận Bộ luật Hammurabi ra đời dưới triều đại vua Hammurabi (1728–1686 TCN), ở Lưỡng Hà cổ đại là Bộ luật thành văn đầu tiên cổ xưa nhất của nhân loại. Vấn đề này ít được lật ngược lại bàn thảo và mặc nhiên được thừa nhận chung trong khoa học pháp lý Việt Nam đến nay. Tuy nhiên có một thực tế là khoa học không bao giờ dừng lại, mà luôn phát triển theo thời gian. Vấn đề lịch sử pháp luật cũng không phải là ngoại lệ vì nhiều kết quả nghiên cứu khoa học mới có thể làm thay đổi hoàn toàn một cách nhìn cũ, thậm chí cách nhìn ấy có lúc đã trở thành kinh điển. Vấn đề về Bộ luật cổ xưa nhất của nhân loại có lẽ cũng là một vấn đề như vậy.Câu hỏi đặt ra là liệu Bộ luật Hammurabi có thực sự là Bộ luật cổ xưa nhất hay không? Thời gian gần đây các nhà khảo cổ học và khoa học lịch sử pháp luật thế giới đã chứng minh rằng khẳng định này không còn đúng nữa. Họ đã có đủ bằng chứng để chứng minh được rằng có một Bộ luật khác ra đời sớm hơn – “ Bộ luật Urnammu, được ban hành vào khoảng năm 2100 TCN dưới thời trị vì của vua Urnammu, xứ Ur, ở Lưỡng Hà cổ đại” [[1]]Những gì ta biết về Bộ luật này ngày nay là kết quả của năm công trình khảo cổ học lớn được tiến hành ở các thành phố Nippur, Ur và Sippa. Kết quả của năm cuộc khảo cứu toàn diện này cho phép các nhà khoa học phục dựng lại một phần nội dung của Bộ luật. [[2]]Theo các nhà khoa học, Bộ luật này có khoảng 40 Điều. Đến nay đã dịch được khoảng 30 Điều trong số đó. [[3]]Nội dung và ý nghĩa của Bộ luật này vẫn tiếp tục được nghiên cứu bởi nhiều nhà khoa học thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau, đặc biệt là chuyên ngành sử học, luật học, ngôn ngữ học. [[4]]Cơ sở nào để khẳng định rằng đây là "một Bộ luật thành văn”? dựa trên cơ sở nào đánh giá giá trị của Bộ luật này trong sự so sánh với Bộ luật Hammurabi – một Bộ luật đã trở thành kinh điển? Hay nói cách khác Bộ luật Urnammu có những giá trị gì, có những điểm tương đồng và khác biệt gì về mặt nội dung so với Bộ luật Hammurabi? 1. Về kĩ thuật lập pháp, phạm vi điều chỉnh, mức độ điều chỉnhVề bố cục, Bộ luật Urnammu được chia khá rõ ràng thành nhóm các điều khoản có nội dung khác nhau, trong đó có 4 lĩnh vực chính là hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình và tố tụng. Về mặt hình thức pháp lý, đây là một Bộ luật tổng hợp được xây dựng dưới dạng luật hình.Các qui phạm của Bộ luật Urnammu cũng giống như các Bộ luật khác ở Phương Đông thời kỳ cổ đại đều mang tính hàm hỗn, các qui phạm đều kèm theo chế tài. Hình thức qui phạm của Bộ luật là dưới dạng giả định, nhưng được thể hiện dưới dạng qui định ẩn. [[5]] Phạm vi điều chỉnhcủa Bộ luật là những quan hệ xã hội rộng, bao quát lên toàn bộ hoạt động của đời sống xã hội như hôn nhân gia đình, ruộng đất, thừa kế tài sản, hợp đồng dân sự, hình sự, tố tụng. Về mức độ điều chỉnh, thông thường người ta phân biệt thành hai mức độ điều chỉnh pháp luật: cụ thể – chi tiết và khái quát hoá. Bộ luật này về cơ bản áp dụng mức độ điều chỉnh cụ thể, chi tiết.Giống như Bộ luật Hammurabi, lời nói đầu của Bộ luật này vua Urnammu cũng tuyên bố trách nhiệm của mình với đất nước: “ Thần Anu [chúa trời, sáng tạo ra muôn loài] và thần Enil [vị thần tượng trưng cho sự cao thượng, đem đến ấm no, hạnh phúc] đã giao trách nhiệm cho ta - vua Urnammu phải đem đến sự công bằng, ấm no, hạnh phúc cho vùng đất Sume này.”Ông tuyên bố rằng: “…Tôi không thể biến một đứa trẻ mồ côi thành người giàu có, không thể biến một schekel bạc thành 60 schekel, không thể biến một con cừu thành một con bò kéo…nhưng tôi có thể thiết lập sự công bằng cho vùng đất của người Sume này.” [[6]]Như vậy có thể thấy rằng mặc dù chỉ là những tuyên bố, nhưng những Bộ luật đầu tiên, sơ khai nhất của nhân loại này đều đã chứa đựng trong đó ít nhiều tính xã hội, chứ không chỉ đơn thuần là tính giai cấp. Điều này càng được thể hiện rõ ở phần nội dung của Bộ luật với một phạm vi điều chỉnh rất rộng, bao gồm cả bốn lĩnh vực chủ yếu đó là hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình và tố tụng, mà có không ít các qui định trong đó chứa đựng các nội dung rất tiến bộ, nhân đạo nếu đặt trong hoàn cảnh xã hội lúc bấy giờ. 2. Về lĩnh vực luật hình sự Về hình sự,qui định về tội phạm trong Bộ luật khá đa dạng. Bộ luật qui định các hành vi phạm tội như giết người, cướp, đưa ra bằng chứng giả mạo, ngoại tình…Các hành vi này mặc dù tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội là khác nhau, nhưng chủ thể vi phạm đều chịu một hình phạt hà khắc như nhau đó là hình phạt tử hình. Bên cạnh hình phạt tử hình, Bộ luật cũng có qui định đến những hình phạt khác như tù giam (Điều 3) hoặc phạt tiền (Điều 8, 9, 10).Một điểm đặc biệt tiến bộ của Bộ luật này, thậm chí tiến bộ hơn cả Bộ luật Hammurabi sau này đó là thay vì hình thức trả thù ngang bằng( lex talionis), người Sume áp dụng hình thức phạt tiềnđối với trường hợp cố ý gây thương tích.Trong Bộ luật Hammurabi nguyên tắc trả thù ngang bằngđược áp dụng rất triệt để. Nguyên tắc này chỉ căn cứ vào hậu quả xảy ra trên thực tế để áp dụng trách nhiệm pháp lí, chứ không xét trên phương diện mức độ lỗi và chủ thể thực hiện hành vi vi phạm. Thí dụ, Điều 38 Bộ luật Hammurabi qui định: " Nếu thợ xây nhà mà xây không đảm bảo, nhà đổ, chủ nhà chết thì người thợ xây bị giết." hoặc Điều 39: " Nếu nhà đổ, con của người chủ nhà chết thì con của người thợ xây cũng phải chết theo".Ở Bộ luật Urnammu, đối với những trường hợp gây thương tích (ở Điều 18, 19, 20, 21, 22) thì chỉ áp dụng hình phạt tiền. Thí dụ, Điều 18 Bộ luật Urnammu qui định: “ Nếu một người làm mù mắt người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 30 schekel (đơn vị tiền tệ bấy giờ).” hoặc qui định ở Điều 19: “ Nếu một người làm gẫy chân người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 10 schekel.”; Điều 20: “ Nếu trong khi ẩu đả, một người làm người kia tàn phế, không thể lao động được nữa, người đó sẽ phải chịu phạt 60 schekel.” 3. Về lĩnh vực luật dân sự Về dân sự,Bộ luật này cũng đã bước đầu đặt ra vấn đề bồi thường tài sản (Điều 31, Điều 32), vấn đề về quyền sở hữu tài sản (Điều 30), hợp đồng thuê mướn (Điều 32). Thí dụ, Điều 30 Bộ luật Urnammu qui định: “ Người lén lút trồng cây trên thửa đất của người khác thì hoa lợi trên đất đó sẽ không thuộc về anh ta.” hay Điều 31 qui định: “ Người làm ngập úng đồng lúa mạch của người khác, người đó sẽ bị phạt phải bồi thường.”; Điều 32: “ Nếu một người đã thuê người khác cày cấy, nhưng người này đã không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết mà bỏ hoang cánh đồng ấy, anh ta sẽ bị coi là vi phạm hợp đồng và bị phạt.”Nếu so sánh với Bộ luật Hammurabi ra đời sau này về các chế định dân sự thì có thể thấy Bộ luật Urnammu chưa có nhiều qui định cụ thể, chặt chẽ về hợp đồng, điều kiện của hợp đồng, các điều khoản lĩnh canh ruộng đất hay hợp đồng vay nợ như Bộ luật Hammurabi. [[7]]Điều này là dễ hiểu vì tại thời điểm ban hành Bộ luật Hammurabi nền kinh tế hàng hóa của Babylon đã rất phát triển, ngược lại kinh tế dưới thời trị vì của vua Urnammu vẫn chỉ chủ yếu là kinh tế nông nghiệp. 4. Về lĩnh vực luật hôn nhân và gia đình Về hôn nhân và gia đình,Bộ luật Urnammu cũng đã có những qui định nhân đạo bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ. Chẳng hạn như Bộ luật này đã đặt ra qui định cho phép người chồng được quyền ly hôn, nhưng người chồng đó phải nộp cho người vợ một khoản tiền rất lớn. Thí dụ, Điều 9 qui định: “ Nếu một người đàn ông mà muốn ly dị người vợ đầu tiên của mình, anh ta phải trả cho người vợ đó 60 schekel” hay Điều 10 qui định: “ Nếu một người đàn ông mà muốn cưới lại người vợ mà mình đã ly dị, anh ta sẽ phải trả người phụ nữ đó 30 schekel.”Tuy nhiên cũng giống như Bộ luật Hammurabi, Bộ luật Urnammu này cũng có nhiều qui định bảo vệ quyền lợi của người đàn ông, người gia trưởng. Thí dụ, Điều 11 Bộ luật qui định: “ Nếu một người đàn ông mà ngủ với một người phụ nữ góa bụa, anh ta sẽ không bị nộp phạt.” ngược lại “ nếu một người phụ nữ đã kết hôn mà ngoại tình đi theo một người đàn ông khác thì người phụ nữ đó sẽ bị giết và người đàn ông được trả tự do” (Điều 7).Luật Urnammu có qui định về vật dẫn cưới (Brautpreise/ purchase-price). Đây là khoản tiền hoặc quà tặng bắt buộc mà gia đình chú rể phải đưa cho gia đình cô dâu trước khi cưới. [[8]]Điều 15. Bộ luật Urnammu qui định: “ Nếu một người đàn ông đã đem sính lễ đến cưới một cô gái và ông bố vợ tương lai này đã nhận sính lễ, nhưng sau đó lại nuốt lời và gả người con gái đó cho một người đàn ông khác thì ông bố này sẽ phải trả cho người đàn ông đó tài sản bằng 2 lần giá trị đồ sính lễ”.Bộ luật Hammurabi sau này tại Điều 163 cũng có qui định về vấn đề này: “ Trong trường hợp người vợ chết mà không có con thì bố vợ phải trả lại «quà đính hôn» (Brautpreise/ purchase-price) cho gia đình nhà chồng. Người chồng không có quyền với tài sản thừa kế của vợ. Tài sản này khi người phụ nữ qua đời sẽ thuộc về gia đình người vợ. ”Có nhiều quan điểm khác nhau về ý nghĩa của vật dẫn cưới. Có quan điểm cho rằng đây là khoản tiền để hợp pháp hóa hôn nhân và ràng buộc gia đình nhà gái, đảm bảo cho việc hôn nhân được diễn ra. Có quan điểm lại cho rằng đây là khoản tiền để bồi thường cho gia đình nhà gái vì đã nuôi cô gái đến tuổi trưởng thành. Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là vì sao trong xã hội Lưỡng Hà cổ đại có tập quán người vợ chết không có con thì phải trả lại vật dẫn cưới cho gia đình nhà chồng, còn tài sản thừa kế lại vẫn thuộc về gia đình người vợ? Nếu căn cứ vào những điều luật kể trên, đặc biệt là qui định ở Điều 163 Bộ luật Hammurabi (“ Trong trường hợp người vợ chết mà không có conthì bố vợ phải trả lại «quà đính hôn» (Brautpreise/ purchase-price) cho gia đình nhà chồng.") có thể thấy rằng vật dẫn cưới thực chất không phải là quà để mua người vợ, cũng không phải là tiền hợp pháp hôn nhân, mà là tiền của gia đình người chồng cho gia đình người vợ vì đứa trẻ do người vợ đẻ ra sau này sẽ trở thành người thuộc dòng họ của người đàn ông. Do vậy vật dẫn cưới thực chất có mục đích là vì đứa trẻ, chứ không phải là vì người phụ nữ. Tập quán này nói như tác giả Uwe Wesellà có từ thời kỳ công xã nguyên thủy. [[9]] 5. Về lĩnh vực tố tụng và thực tiễn xét xửBộ luật Urnammu có hai điều khoản qui định về vấn đề thử tội (ordeal).Điều 13 qui định: “ Nếu một người bị cáo buộc là dùng tà đạo ma thuật, anh ta phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông. [[10]] Nếu anh ta vô tội (không bị chết), anh ta sẽ được tha.” Điều 14 qui định: “ Nếu một người đàn ông bị cáo buộc là đã thông dâm với vợ của người đàn ông khác, anh ta sẽ phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông. Nếu qua thử tội cho thấy anh này vô tội thì người đã cáo buộc anh ta thông dâm phải trả anh ta 20 schekel.”Điều 2 Bộ luật Hammurabi cũng có qui định tương tự về vấn đề này: “ Nếu một người kiện một người khác, bị đơn sẽ phải đi đến một dòng sông và nhảy xuống, nếu anh ta chìm, bị dòng nước cuốn đi, nguyên đơn sẽ được sở hữu nhà của bị đơn. Nhưng ngược lại, nếu anh ta không bị chết chìm, tức là anh ta còn sống sót, thì anh ta được coi là vô tội, nguyên đơn sẽ bị giết chết, và bị đơn sẽ sở hữu nhà của nguyên đơn”.Ngày nay ta hiểu rằng "Thử tội" (Ordeal) không phải là cách làm khoa học để chứng minh hành vi phạm tội hay chứng minh ai có lỗi. Nhưng nghiên cứu lịch sử cần phải đặt vào hoàn cảnh, thời điểm cụ thể để giải thích. Thực tế, người cổ đại bất lực trước việc giải thích các hiện tượng tự nhiên và xã hội. Giai cấp thống trị, bằng những cách mị dân khác nhau đã khiến người cổ đại tin rằng đấng tối cao đã sáng tạo muôn loài, sáng tạo ra cả nhà nước và luật pháp, nên cũng chỉ có thần thánh mới là người công minh nhất, thần thánh mới là người cho họ biết thế nào nào là đúng, thế nào là sai, thế nào là công bằng hay không công bằng. "Thử tội" bởi thế phản ánh trạng thái thụ động, phản ánh sự bất lực của con người trong việc tìm kiếm sự thật vụ án, cũng như phản ánh sự phó thác của con người cho "thánh thần" định liệu các vụ việc pháp lý. Về xét xử,những vị tăng lữ thời kỳ này cũng đồng thời là những thẩm phán. Họ chính là những chuyên gia luật đầu tiên trong lịch sử nhân loại. [[11]]Về địa điểm xét xử, các phiên xét xử được diễn ra công khai ở cổng vào các thành thị, mục đích là để tất cả mọi người đều có thể chứng kiến và tiếp cận với công lý. [[12]]Các nhà khảo cổ đã tìm được hai di chỉ khảo cổ học thời kỳ này cho thấy những bằng chứng liên quan đến việc xét xử một vụ án.Nội dung vụ việc như sau: “ Có ba người đàn ông và một người phụ nữ bị kiện. Ba người đàn ông, một người làm nghề cắt tóc, một người làm vườn, một người không có nghề nghiệp cụ thể đã giết một tăng lữ. Sau đó ba người này đã thông báo cho vợ của người bị giết, nhưng người phụ nữ này đã che giấu, không tố giác hành vi giết người của họ. Khi xét hỏi, người phụ nữ này khai rằng chồng của bà ta (tức là người bị giết) là một người độc ác, thường xuyên đánh đập dã man, đối xử tệ bạc với người vợ này. Một vị tăng lữ đã đứng ra bào chữa cho chị ta và nói: 'Nếu chồng chị ta đối xử với chị như vậy thì họ không còn là vợ chồng nữa mà là kẻ thù. Nếu là kẻ thù thì tại sao người phụ nữ phải khai người đã giết kẻ thù của mình. Hãy xét xử ba kẻ giết người là đủ rồi, đừng làm oan người vô tội.' Thẩm phán xét xử cho rằng lập luận của vị tăng lữ kia là có lý. Cuối cùng ba người đàn ông bị kết án xử tử, còn người phụ nữ được tha vì được coi là không có tội.” [[13]]Vụ án này cho thấy giữa những gì Bộ luật qui định và thực tiễn xét xử thời kỳ này đã là một khoảng cách rất xa. Bộ luật Urnammu có phạm vi điều chỉnh rộng, nhưng cũng chỉ qui định được những trường hợp có tính điển hình chứ không lường tính hết được các tình huống đa dạng, phức tạp của cuộc sống. Đây cũng là một ví dụ rất rõ cho thấy thẩm phán khi xét xử tha tội cho người phụ nữ không tố giác những kẻ đã giết chồng mình đã không dựa vào Bộ luật, mà dựa trên thực tế, lý lẽ và cả góc nhìn có tính chủ quan của mình.Một câu hỏi khác đặt ra là cách thức tiến hành, trình tự thủ tục xét xử, cách thức thi hành hình phạt tử hình thực sự đã diễn ra như thế nào, số tiền phạt sẽ được xung công hay để bồi thường cho người bị hại đến nay vẫn là một vấn đề còn bỏ ngỏ. Nếu không đồng ý với phán quyết, liệu đương sự có quyền kháng cáo lại phán quyết của vị thẩm phán này và kiến nghị lên thị trưởng thành phố để xử phúc thẩm hay không? Đây vẫn là vấn đề chưa được khoa học lịch sử pháp luật làm sáng tỏ.Các qui phạm của Bộ luật Urnammu cũng cho thấy một điều khá thú vị là vị trí của “nô lệ” (slave) trong xã hội lúc này khác cơ bản so với nô lệ ở La Mã. Số lượng nô lệ cũng kém xa so với các nhà nước La Mã thời cổ đại sau này. Nếu như trong xã hội La Mã cổ đại, nô lệ không được coi là "người", thì ở Lưỡng Hà cổ đại thời kỳ này nô lệ vẫn có tư do, họ có tài sản riêng, được giao kết hợp đồng (Điều 32), được quyền kết hôn, thậm chí được quyền kết hôn với người tự do (Điều 5). [[14]]Những điều này là không thể có ở xã hội La Mã cổ đại, đặc biệt là từ thế kỷ thứ 2 SCN trở đi.Theo kết quả nghiên cứu của khoa học đến nay, Bộ luật Urnamu có thể được coi là Bộ luật cổ xưa nhất của nhân loại. Nội dung và giá trị của Bộ luật này đến nay vẫn tiếp tục được nhiều ngành khoa học tập trung nghiên cứu. Bộ luật này, cùng với Bộ luật Hammurabi không chỉ có giá trị nghiên cứu khoa học pháp lý, mà còn là nguồn cứ liệu lịch sử quí giá để tìm hiểu về nền văn hóa Lưỡng Hà cổ đại – một trong sáu nền văn hóa lớn nhất, phát triển rực rỡ nhất thời kỳ cổ đại của loài người cùng với Ai Cập, Ấn Độ, Trung Quốc, Hy Lạp và La Mã. BẢN DỊCH THAM KHẢO TIẾNG VIỆT MỘT VÀI ĐIỀU KHOẢN CỦA BỘ LUẬT URNAMMUDưới đây là bản dịch tham khảo Tiếng Việt nội dung một vài điều trong Bộ luật này. Nguồn bản gốc tác giả bản dịch tham khảo từ các tài liệu sau: Samuel Noah Kramer, Geschichte beginnt mit Sumer ,1 959 ,S. 105 f .; Uwe Wesel,Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 75 f; Martha Tobi Roth, Law Collections from Mesopotamia and Asia Minor, in: Writings from the Ancient World, Vol 6, Society of Biblical Literature, 1995, pp. 13; Claus Wilcke, Der Kodex Urnamma: Versuch einer Rekonstruktion, in: Zvi Abusch (Hrsg.), Riches hidden in secret places: ancient Near Eastern studies in memory of Thorkild Jacobson, Winona Lake 2002, S. 291–333.Điều 1. Nếu ai phạm tội giết người, người đó sẽ bị xử tử.Điều 2. Nếu ai phạm tội cướp, người đó cũng sẽ bị xử tử.Điều 3. Nếu ai phạm tội bắt cóc, người đó sẽ bị tống giam và phải chịu nộp phạt 15 schekel. [[15]][…]Điều 5. Nếu nô lệ cưới người tự do, nô lệ đó phải trao người con đầu lòng của mình cho người chủ.Điều 6. Nếu một người phá hoại trinh tiết vợ chưa cưới của người khác thì người đó sẽ bị giết.Điều 7. Nếu một người phụ nữ đã kết hôn mà ngoại tình đi theo một người đàn ông khác thì người phụ nữ đó sẽ bị giết chết và người đàn ông được trả tự do.Điều 8. Nếu một người đàn ông tự do mà phá hoại trinh tiết người vợ chưa cưới của một người nô lệ khác thì người đó phải nộp phạt 5 schekel.Điều 9. Nếu một người đàn ông mà muốn ly dị người vợ đầu tiên của mình, anh ta phải trả cho người vợ đó 60 schekel.Điều 10. Nếu một người đàn ông mà muốn cưới lại người vợ mà mình đã ly dị, anh ta sẽ phải trả người phụ nữ đó 30 schekel.Điều 11. Nếu một người đàn ông mà ngủ với một người phụ nữ góa bụa, anh ta sẽ không bị nộp phạt.[…]Điều 13. Nếu một người bị cáo buộc là dùng tà đạo ma thuật, anh ta phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông. [[16]]Nếu anh ta không bị chết, anh ta sẽ được coi là vô tội và được tha bổng.Điều 14. Nếu một người đàn ông bị cáo buộc là đã thông dâm với vợ của người đàn ông khác, anh ta sẽ phải chịu thử tội bằng hình thức ném xuống sông. Nếu qua thử tội cho thấy anh này vô tội thì người đã cáo buộc anh ta thông dâm phải trả anh ta 20 schekel.Điều 15. Nếu một người đàn ông đã đem sính lễ đến cưới một cô gái và ông bố vợ tương lai này đã nhận sính lễ, nhưng sau đó lại nuốt lời và gả người con gái đó cho một người đàn ông khác thì ông bố này sẽ phải trả cho người đàn ông đó tài sản bằng 2 lần giá trị đồ sính lễ.Điều 17. Nếu nô lệ trốn thoát khỏi thành phố, một người khác đã tìm thấy nô lệ chạy trốn đó trả lại cho chủ cũ thì người chủ đó phải trả cho người này 2 schekel.Điều 18. Nếu một người làm mù mắt người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 30 schekel.Điều 19. Nếu một người làm gẫy chân người khác, anh ta sẽ phải chịu phạt 10 schekel.Điều 20. Nếu trong khi ẩu đả, một người làm người kia tàn phế, không thể lao động được nữa, người đó sẽ phải chịu phạt 60 schekel.Điều 21. Nếu một người dùng dao cắt mũi người khác, anh ta phải chịu phạt 10 schekel.Điều 22. Nếu một người làm gẫy răng người khác, người đó sẽ phải trả 2 schekel.[…]Điều 24. […] Nếu người đó không có nô lệ, anh ta sẽ phải trả 10 schekel. Nếu không có bạc, anh ta phải trả bằng những tài sản có giá khác của mình.Điều 25. Nếu vợ nô lệ của một người đàn ông tự do mà so sánh mình với bà chủ, nói lớn tiếng hỗn xược với bà chủ, cô ta sẽ bị đổ một chai muối vào miệng.[…]Điều 28. Nếu người làm chứng mà khai man trước tòa sẽ phải trả 15 schekel.Điều 29. Nếu người làm chứng mà rút lại lời thề thì phải trả tiền bằng giá trị vụ việc đang tranh chấp.Điều 30.Người lén lút trồng cây trên thửa đất của người khác thì hoa lợi trên đất đó có được sẽ không thuộc về anh ta.Điều 31. Người làm ngập úng đồng lúa mạch của người khác, người đó sẽ bị phạt bồi thường tài sản.Điều 32. Nếu một người đã thuê người khác cày cấy, nhưng người này đã không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết mà bỏ hoang cánh đồng ấy, anh ta sẽ bị coi là vi phạm hợp đồng và bị phạt.
[[1]]Đọc thêm: Claus Wilcke,Der Kodex Urnammu: Versuch einer Rekonstruktion. In: Zvi Abusch (Hrsg.): Riches hidden in secret places: ancient Near Eastern studies in memory of Thorkild Jacobson, Winona Lake 2002, S. 291–333; Martha Tobi Roth,Law Collections from Mesopotamia and Asia Minor. Writings from the Ancient World. vol 6. Society of Biblical Literature, 1995, pp. 13; Samuel Noah Kramer, Geschichte beginnt mit Sumer , München, 1959 , 105 f .; Gurney and Kramer,Two Fragments of Sumerian Laws, 16 Assyriological Studies, pp. 13–19; Uwe Wesel,Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 75. [[2]]Một vài điều trong đó lần đầu được dịch bởi tác giả Sammuel Kramer(1897–1990) vào năm 1952. Xem: Samuel Noah Kramer, Geschichte beginnt mit Sumer , München, 1959 , 105 f . [[3]] Gurney and Kramer,Two Fragments of Sumerian Laws, 16 Assyriological Studies, pp. 13–19. [[4]] Uwe Wesel,Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 74. [[5]]Qui định ẩn ở đây được hiểu là qui phạm của Bộ luật này về trực quan chỉ bao gồm hai bộ phận là bộ phận giả định và chế tài, bộ phận qui định đã bị ẩn đi. Ví dụ Điều 1của Bộ luật này qui định: “Nếu ai phạm tội giết người, người đó sẽ bị xử tử”, thì bộ phận “ Nếu ai phạm tội giết người” là bộ phận giả định, còn “ người đó sẽ bị xử tử” là bộ phận chế tài. [[6]] Falkenstein,Die neusumerischen Gerichtsurkunden, 3. Band, 1956, S. 10 f. [[7]] Nguyễn Minh Tuấn, Bộ luật Hammurabi – Bộ luật cổ xưa của nhân loại, Tạp chí Luật học, Số 6/2005, tr. 65–68. [[8]]Ngày nay ở nhiều nước vật dẫn cưới (quà cưới) là một qui định bắt buộc. Chẳng hạn như ở các nước đạo Hồi, cô dâu chứ không phải chú rể có nghĩa vụ phải đưa vật dẫn cưới. Ở Nam Phi thì quà cưới do chú rể và họ hàng của cô dâu thỏa thuận không phải bằng tiền mà theo truyền thống là thịt bò, nhà trai phải đưa đến nhà gái. Khi phụ nữ ly hôn, gia đình nhà gái phải trả lại cho nhà trai số thịt bò đó hoặc trả lại tiền. [[9]] Uwe Wesel,Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 77. [[10]]Hình thức thử tội (ordeal) trong lịch sử pháp luật thế giới có rất nhiều hình thức, đây là hình thức thử tội bằng nước (ordeal of water). Trong luật Frankish sau này cũng nêu lại hình phạt này, nhưng sau đó được vua Louis the Poious bãi bỏ năm 892 SCN. [[11]] Funck/Reissner, Allgemeine Staats- und Rechtsgeschichte, Von der Entstehung des Staates bis zum Kapitalismus, 1980, S. 47. [[12]] Funck/Reissner, Allgemeine Staats- und Rechtsgeschichte, Von der Entstehung des Staates bis zum Kapitalismus, 1980, S. 48. [[13]] Uwe Wesel,Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 79 f. [[14]] Claus Wilcke,Der Kodex Urnamma (CU): Versuch einer Rekonstruktion. In: Zvi Abusch (Hrsg.): Riches hidden in secret places: ancient Near Eastern studies in memory of Thorkild Jacobson, Winona Lake 2002, S. 291–333; Uwe Wesel,Geschichte des Rechts – von den Frühformen bis zur Gegenwart, 3. Aufl., 2006, S. 77 f. [[15]]Schekel là đơn vị tiền tệ thời kỳ này. Một schekel khoảng 11 gam bạc (Xem: Gurney and Kramer, Two Fragments of Sumerian Laws, 16 Assyriological Studies,pp. 13). [[16]]Xem Fn. 10.
## Thứ Tư, ngày 28 tháng 11 năm 2012

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


text:
Căn cứ nội dung phong trào thi đua do Bộ Tư pháp, UBND tỉnh Tuyên Quang và Khu vực thi đua Khối cơ quan tư pháp các tỉnh miền núi phía Bắc phát động. Ngày 24/02/2012, Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang đã ban hành Kế hoạch số 05/KH-STP về thực hiện công tác thi đua, khen thưởng năm 2012 của ngành tư pháp với khẩu hiệu: "Công chức, viên chức Ngành Tư pháp khắc phục mọi khó khăn, đoàn kết, tận tụy, sáng tạo, kỷ cương, trách nhiệm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao”. Phong trào thi đua tập trung vào 3 nội dung chính như: (1)
Thi đua hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trên các lĩnh vực công tác của ngành tư pháp (2) Thi đua xây dựng ngành Tư pháp trong sạch, vững mạnh; thực hiện việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh (3) Thi đua thực hiện tốt chương trình cải cách hành chính, cải cách tư pháp; kỷ luật, kỷ cương hành chính, văn hoá công sở; kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực.
Trên đây cơ sở kế hoạch thực hiện công tác thi đua khen thưởng năm 2012 của Sở Tư pháp. Các phòng, đơn vị thuộc Sở, Phòng Tư pháp các huyện, thành phố căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao, tổ chức triển khai thực hiện đến toàn thể công chức, viên chức, người lao động. Hội đồng thi đua khen thưởng Sở Tư pháp có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện và tổng hợp báo cáo Lãnh đạo Sở theo quy định.
Đính kèm Kế hoạch số 05/KH-STP ngày 24/02/2012 của Sở Tư pháp về công tác thi đua, khen thưởng năm 2012.
(Văn phòng Sở Tư pháp)
Đơn vị thiết lập Trang thông tin điện tử: Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang.
Giấy phép số:129/GP-TTĐT Cục quản lý Phát thanh truyền hình và thông tin điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 25/9/2008
Địa chỉ liên hệ: Số 501 đường 17/8, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang.
Điện thoại: (027) 3.822.831FAX: (027) 3.922.187Email: banbientapstptq@gmail.com
Bản quyền của Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang. Sử dụng thông tin của Website này phải ghi rõ nguồn www.tuphaptuyenquang.gov.vn

markdown:
Căn cứ nội
dung phong trào thi đua do Bộ Tư pháp, UBND tỉnh Tuyên Quang và Khu vực thi đua
Khối cơ quan tư pháp các tỉnh miền núi phía Bắc phát động. Ngày 24/02/2012, Sở
Tư pháp tỉnh Tuyên Quang đã ban hành Kế hoạch số 05/KH-STP về thực hiện công
tác thi đua, khen thưởng năm 2012 của ngành tư pháp với khẩu hiệu:
** Phong
trào thi đua tập trung vào 3 nội dung chính như: (1) "Công
chức, viên chức Ngành Tư pháp khắc phục mọi khó khăn, đoàn kết, tận tụy, sáng
tạo, kỷ cương, trách nhiệm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao”.**
Thi đua hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trên các lĩnh vực công tác của ngành tư pháp (2) Thi đua xây dựng ngành Tư pháp trong sạch, vững mạnh; thực hiện việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh (3) Thi đua thực hiện tốt chương trình cải cách hành chính, cải cách tư pháp; kỷ luật, kỷ cương hành chính, văn hoá công sở; kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực.
Trên đây cơ sở kế hoạch thực hiện công tác thi đua khen thưởng năm 2012 của Sở Tư pháp. Các phòng, đơn vị thuộc Sở, Phòng Tư pháp các huyện, thành phố căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao, tổ chức triển khai thực hiện đến toàn thể công chức, viên chức, người lao động. Hội đồng thi đua khen thưởng Sở Tư pháp có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện và tổng hợp báo cáo Lãnh đạo Sở theo quy định.
*Đính kèm
Kế hoạch * *số 05/KH-STP ngày 24/02/2012 của Sở Tư pháp về
công tác thi đua, khen thưởng năm 2012.* ** (Văn phòng Sở Tư
pháp)** **Đơn vị thiết lập Trang
thông tin điện tử**: Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang. **Giấy phép số:**129/GP-TTĐT Cục quản lý Phát thanh truyền hình và thông tin điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 25/9/2008
Địa chỉ liên hệ: Số 501 đường 17/8, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang.
Điện thoại: (027) 3.822.831FAX: (027) 3.922.187Email: banbientapstptq@gmail.com
Bản quyền của Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang. Sử dụng thông tin của Website này phải ghi rõ nguồn www.tuphaptuyenquang.gov.vn

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Powered-By-Plesk: PleskWin

Connection: close


text: Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H Trụ sở: Tầng 12, Tòa nhà Geleximco, 36 Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa, TP Hà Nội Tel: (84-4) 73 00 24 24 hoặc (84-4) 3512 1806 - Fax: (84-4) 3512 1804 VPĐD: Tầng 5 – Toà nhà Hải Âu - 39B Trường Sơn, P2, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh Tel: (84-8) 73 00 24 24 hoặc (84-8) 3848 9845 - Fax: (84-8) 3848 6519 / Giấy phép số 2517/GP- TT ĐT ngày cấp 27/08/2013 SỞ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG HÀ NỘI. Chịu trách nhiệm xuất bản: Ngô Kỳ Lam ® Ghi rõ nguồn "24H.COM.VN" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này

markdown:
|
|
## Arsenal: Pháo “xịt” trong cuộc chiến lớn
Thứ Tư, ngày 15/12/2010 19:17 PM (GMT+7)
Năm ngoái, Patrice Evra nhận định rằng Arsenal chỉ là những cậu nhóc, năm nay anh này lại ví von Arsenal chỉ là một trung tâm đào tạo trẻ. Đó là những tuyên bố sặc mùi thù địch, nhưng sau trận đấu tại Old Trafford đêm thứ Hai vừa qua, người ta thấy phát biểu của Evra không phải không có lý.
Rất nhiều CĐV ruột của Arsenal đã thất vọng não nề khi chứng kiến các cầu thủ con cưng của họ thi đấu tại Old Trafford. Sự thực là Arsenal đã có một màn trình diễn yếu kém đến không ngờ. Ngay cả khi MU không vào trận với độ quyết liệt ở mức cao nhất, vẫn có cảm giác các Pháo thủ chơi bóng như đeo chì ở chân, hoặc họ bị cái lạnh giá buốt làm tê cóng những đôi chân ma thuật. MU đã rất thận trọng trong trận derby nước Anh, dù họ chơi trên sân nhà. Nhưng dù Alex Ferguson chỉ tung ra sân một tiền đạo duy nhất là Rooney, chừng đó cũng đủ khiến hàng phòng ngự Arsenal bối rối.
Sự bối rối ấy không xuất phát từ màn trình diễn chỉ ở mức khá của Rooney và các cầu thủ chủ nhà, mà nó xuất hiện trong chính bản thân Arsenal, có lẽ ngay từ khi họ chuẩn bị ra sân. Khi nỗi sợ hãi và áp lực đè nặng lên những cầu thủ còn “non choẹt” như Szczesny, hoặc sự ám ảnh vẫn còn đeo bám những kẻ hay mắc sai lầm chết người như Clichy, dễ hiểu vì sao The Gunners không đủ tự tin để thi triển mọi kỹ năng mà họ có. Bất chấp MU đã chơi một trận phòng ngự tuyệt hay, Arsenal vẫn phải tự trách mình vì hàng công đã hoàn toàn “tắt điện”, còn tuyến giữa chơi như mất hồn, ngay cả khi Nasri đang có phong độ cao và Cesc cũng đã vào sân.
Thậm chí người lão luyện nhất của Arsenal, không phải 11 con người trên sân, là Wenger, ở bên ngoài đường pitch, cũng không có được sự quyết đoán cần thiết. Trong những cuộc chiến lớn như thế này, một thất bại luôn mang đến rất nhiều tai hại. Thế nên, việc lựa chọn chiến thuật trước giờ bóng lăn là vô cùng quan trọng. Wenger dường như đã không thể đoán được MU sẽ chơi thế nào, hoặc nếu đoán được, ông lại không quyết được Arsenal sẽ đối phó ra sao với kẻ kình địch. Ngay từ đầu, nếu Arsenal chủ động hơn nữa trong phòng ngự, Clichy đã không để lộ những khoảng trống mênh mông bên cánh trái, Koscielny cũng không hụt hơi trước Rooney đến thế và bàn thắng có thể đã không đến một cách may mắn với Park. Với sức tấn công như vậy của MU, Arsenal hoàn toàn có thể kiếm điểm ở Old Trafford, trong một trận đấu chẳng ai bắt họ phải thắng.
Ở đây, sự toan tính là điều mà Arsenal đã thua MU. Ferguson biết rõ đối thủ tới đường tơ kẽ tóc và hiểu rằng chỉ cần đội của ông ghi bàn trước, bàn thứ hai sẽ tới dễ dàng hơn nhiều, bởi đó là lúc Arsenal của Wenger sẽ lại dồn lên như kẻ đang say đòn. Sự thực đã diễn ra đúng như thế. Nếu Rooney chính xác hơn trong quả 11m và cú lốp bóng điệu nghệ cuối trận, Arsenal đã không chỉ thua 1 bàn.
Không có sự lãng mạn nào khi CĐV Arsenal nhìn vào một con số thống kê khô khan đáng buồn: Pháo thủ đã thua 10 và hòa 1 trong 11 trận gần nhất trước MU và Chelsea. Tính tới lúc này, Arsenal mới chỉ kiếm được 11 trong tổng số 30 điểm tối đa từ nhóm 11 đội đang dẫn đầu BXH Premier League. Trong 11 điểm ấy, họ có 3 trận thắng và cả 3 đều tới khi đối thủ của họ phải thi đấu thiếu người.
Những vấn đề chuyên môn đã được chỉ ra nhiều lần. Ngoài chuyện không có một thủ lĩnh đích thực trên sân (Rosicky quá mờ nhạt trước MU), Arsenal thực sự không đủ bản lĩnh chơi những trận đấu lớn nhất mùa giải. Có những đêm họ vô cùng tự tin và quyết tâm, như trước Barca ở Emirates mùa trước, hoặc có những đêm họ thực sự vô hồn và cam chịu, như trước MU tại Old Trafford. Nhưng dù có là bộ mặt nào, Arsenal cũng không phải là những kẻ chiến thắng chung cuộc.
5 năm không danh hiệu, Evra có thể hơi quá lời khi gọi đó là một cuộc khủng hoảng trầm trọng. Nhưng sự mong manh là có thật. Mong manh đến mức ngay cả khi Arsenal đang thăng hoa, người ta vẫn có thể mường tượng ra việc họ sảy chân ở trận tiếp theo. Người ta không thể chiến thắng khi cử những cậu nhóc ra những trận đấu lớn, Evra đã đúng, nhưng người ta càng không thể thắng nếu vào trận với những người đàn ông yếu đuối.
VANI (24h.com.vn)
![]()
|
|
Thông tin cần biết
Sự kiện tiêu điểm

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Encoding: gzip


markdown:
|
|
## Nuoligoss - Khắc phục táo bón cho phụ nữ mang thai.
Thứ Hai, ngày 15/04/2013 14:00 PM (GMT+7)
Khi phụ nữ mang thai ở những tháng đầu, thường không ăn được do ốm nghén, nhưng ở những tháng cuối, thai phụ thường gặp chứng khó tiêu, ợ nóng, do nồng độ axít tăng cao, để xử lý những vấn đề này ra sao? Điều quan trọng là biết cách khắc phục bằng cách bổ sung chất xơ.
Chia sẻ bí quyết chăm sóc
Trong 3 tháng cuối của thai kỳ, trọng lượng của em bé tăng lên đáng kể, nhưng không gian bên trong thai phụ vẫn hạn hẹp, do đó dạ dày cũng như ruột bị chèn ép, cộng với quá trình thay đổi hormone trong quá trình mang thai khiến axít trong dạ dày của thai phụ tiết ra nhiều hơn mức bình thường, vì vậy rất dễ dẫn đến dạ dày không thể tiêu hóa và chứng táo bón ở phụ nữ mang thai bắt đầu hành hạ.
Chống táo bón cho người mang thai không khó, có thể ăn nhiều trái cây, rau củ quả; (nhưng có một số trường hợp ăn nhiều trái cây, rau củ quả lại sinh ra khó chịu ngược) hoặc vẫn bị táo bón. Bạn nên tập trung bổ xung chất xơ bằng sản phẩm: Nuoligoss của tập đoàn y dược Bảo Thanh Đường sản xuất. Đây là sản phẩm tăng cường chức năng tiêu hóa một cách tốt nhất, hỗ trợ điều trị trong các trường hợp như rối loạn tiêu hóa, đặc biệt là táo bón, bổ sung chất xơ và hấp thụ chất xơ được hữu hiệu nhất. Sản phẩm Nuoligoss được sản xuất là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất khi bổ xung chất xơ dưới dạng hòa tan, thành phần chính gồm: Fructo-oligosaccharides(FOS), Galato-oligosaccharides(GOS) và inulin. Sản phẩm được nhiều chuyên gia y tế đánh giá cao và khuyên dùng. Vừa hiệu quả an toàn cho mọi đối tượng bị táo bón, rất thích hợp cho trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai, giúp phân mềm và xốp hơn một cách tự nhiên, tạo ra nhu động ruột đẩy phân ra ngoài một cách dễ dàng, kèm theo môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh có lợi trong đường ruột hoạt động, ngăn ngừa sự phát triển của vi sinh có hại, giúp tiêu hóa khỏe mạnh và ổn định, đặc biệt rất phù hợp với người cao tuổi. Nuoligoss được Bộ Y Tế chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng và bán rộng rãi tại các nhà thuốc.
Nuoligoss Bảo Thanh Đường – sản phẩm của Tập Đoàn Y Dược Bảo Thanh Đường.
Gặp chị Nguyễn Kim Loan ở khu biệt thự Thảo Điền, Q.2, Tp.HCM chị cho biết: “Chị mang bầu đến tháng thứ 6 thì mắc chứng táo bón đến khổ, ông xã hằng ngày phải ninh nước khoai lang lên cho uống nhưng cũng không hết, đến khi biết được sản phẩm Nuoligoss của Bảo Thanh Đường sản xuất, tôi dùng đều cho kết quả rất tốt, phân mềm và đi ngoài dễ chịu”. Cũng rất nhiều người không hẳn là táo bón mà vài ngày mới đi ngoài một lần đó cũng là bệnh cần phải xử lý sớm, bởi lẽ táo bón không ai giống ai. Táo bón cũng có một phần do nóng gan, cơ thể hấp thụ thức ăn kém, một số bệnh do cơ địa nóng trong như bệnh vẩy nến, chàm… Táo bón còn làm cho da xạm lại, khô nám, miệng chốc lở mụn, nhiệt. Táo bón ở trẻ nhỏ khi đại tiện phải rặn lâu, dễ dẫn đến đau rát, chậm lớn, suy dinh dưỡng, phình đại tràng, viêm nứt hậu môn, táo bón ở giai đoạn phụ nữ mang thai rất dễ gây ức chế cho các bà bầu, dẫn đến cảm giác mệt mỏi, hay cáu gắt, thậm chí suy kiệt, các chất dinh dưỡng không đủ nuôi thai làm cho thai nhi chậm phát triển, phân để lâu trong người tiêu hóa không bài tiết ra ngoài có thể xâm nhập ngược trở lại vào đường tiêu hóa của các bà bầu, dẫn đến nhiễm độc ngoài ý muốn cho cả mẹ và thai nhi.
Vừa qua tại Văn Phòng Quốc Hội Phía Nam, đại diện Tập Đoàn Y Dược Bảo Thanh Đường cùng Tiến Sỹ Mộc Quế giới thiệu về chặn đường phát triển của Bảo Thanh Đường và nhiều sản phẩm độc đáo mang tính cộng đồng trong đó có sản phẩm Nuoligoss được đánh giá cao.
Táo bón thường xuyên càng có nguy cơ độc chất tích lũy trong khung ruột và là đòn bẩy cho nhiều căn bệnh từ thông thường như nhức đầu, mệt mỏi, dị ứng…. Nghiêm trọng hơn dễ dẫn đến viêm đại tràng mãn, trĩ, ung thư ruột già, polyp đại tràng. Nhận thấy sản phẩm Nuoligoss thật sự tốt bổ xung chất xơ, giúp tăng cường chức năng tiêu hóa. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người già là những đối tượng rất dễ mắc chứng táo bón nên dùng sản phẩm này thường xuyên; một trong những sản phẩm thực sự khẳng định tên tuổi của tập đoàn y dược Bảo Thanh Đường.
TP.HCM : 210 Lê Lai, Q.1 ĐT: 083.925.2818
HÀ NỘI : 102 Trần Hưng Đạo, Q.Hoàn Kiếm ĐT: 043.942.3585
ĐÀ NẴNG : 60A Lê Hồng Phong ĐT :05113.562.037
NHA TRANG : 31 Nguyễn Thị Minh Khai ĐT :0583.522.005
KIÊN GIANG : 69 Hùng Vương, Rạch Giá ĐT : 0773.947.347
Điện thoại liên hệ: M.Nam: 0126 773 2126 – M.Bắc ;0169 999 4444
Hoặc tham khảo mục sản phẩm và hệ thống phân phối tại website:
Dược sỹ: Nguyễn Kiều Trâm
![]()
Thông tin doanh nghiệp
|
|
Thông tin cần biết
Sự kiện tiêu điểm


text:
Khách sạn gần Brentwood
Xem khách sạn gần Brentwood trên bản đồ
Phương tiện giao thông
Khám phá Brentwood
Được nhiều khách từ Việt Nam quan tâm
Brentwood Suites
Tuyệt vời 4,4 / 5 ( 1.439 nhận xét )
181 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Baymont Inn & Suites Nashville/Brentwood
Tuyệt vời 4,1 / 5 ( 411 nhận xét )
102 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Four Points by Sheraton Nashville-Brentwood
Tuyệt vời 4,4 / 5 ( 265 nhận xét )
91 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Hyatt Place Nashville Brentwood
Tuyệt vời 4,4 / 5 ( 498 nhận xét )
242 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Hilton Suites Brentwood
Tuyệt vời 4,6 / 5 ( 370 nhận xét )
72 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Holiday Inn Express Hotel & Suites Brentwood North
Tuyệt vời 4,0 / 5 ( 86 nhận xét )
51 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Candlewood Suites Nashville-Brentwood
Tuyệt vời 4,4 / 5 ( 121 nhận xét )
54 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Sleep Inn Brentwood - Nashville - Cool Springs
Tốt 3,8 / 5 ( 108 nhận xét )
48 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Courtyard Nashville Brentwood
Tuyệt vời 4,3 / 5 ( 64 nhận xét )
42 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Hampton Inn Nashville/Brentwood-I-65S
Tuyệt vời 4,5 / 5 ( 83 nhận xét )
49 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

markdown:
# Khách sạn gần Brentwood
![ Nashville, Tennessee, United States of America](http://a2.cdn-hotels.com/da/assets/s/1.33/images/core/dio/widget/1.gif)
![ Nashville, Tennessee, United States of America](http://a2.cdn-hotels.com/da/assets/s/1.33/images/core/dio/widget/1.gif)
Xem khách sạn gần Brentwood trên bản đồ
## Phương tiện giao thông
## Khám phá Brentwood
## Được nhiều khách từ Việt Nam quan tâm
Brentwood Suites
Tuyệt vời 4,4 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho169082/brentwood-suites-brentwood-my/#reviews) **1.439**nhận xét )
181 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Baymont Inn & Suites Nashville/Brentwood
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho161776/baymont-inn-suites-nashville-brentwood-brentwood-my/#reviews) **411**nhận xét )
102 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Four Points by Sheraton Nashville-Brentwood
Tuyệt vời 4,4 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho108032/four-points-by-sheraton-nashville-brentwood-brentwood-my/#reviews) **265**nhận xét )
91 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Hyatt Place Nashville Brentwood
Tuyệt vời 4,4 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho132823/hyatt-place-nashville-brentwood-brentwood-my/#reviews) **498**nhận xét )
242 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Hilton Suites Brentwood
Tuyệt vời 4,6 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho121943/hilton-suites-brentwood-brentwood-my/#reviews) **370**nhận xét )
72 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Holiday Inn Express Hotel & Suites Brentwood North
Tuyệt vời 4,0 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho175675/holiday-inn-express-hotel-suites-brentwood-north-brentwood-my/#reviews) **86**nhận xét )
51 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Candlewood Suites Nashville-Brentwood
Tuyệt vời 4,4 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho147872/candlewood-suites-nashville-brentwood-brentwood-my/#reviews) **121**nhận xét )
54 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Sleep Inn Brentwood - Nashville - Cool Springs
Tốt 3,8 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho143147/sleep-inn-brentwood-nashville-cool-springs-brentwood-my/#reviews) **108**nhận xét )
48 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Courtyard Nashville Brentwood
Tuyệt vời 4,3 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho138116/courtyard-nashville-brentwood-brentwood-my/#reviews) **64**nhận xét )
42 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Hampton Inn Nashville/Brentwood-I-65S
Tuyệt vời 4,5 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho117778/hampton-inn-nashville-brentwood-i-65s-brentwood-my/#reviews) **83**nhận xét )
49 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

Server: Apache

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Wed, 16-Sep-2015 07:35:43 GMT; Path=/


text:
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: MISS


markdown:
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

X-Served-By: cache-iad2129-IAD, cache-jfk1026-JFK

X-Cache: MISS, MISS


X-Served-By: cache-iad2133-IAD, cache-at50-ATL


text:
Elephantulus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Elephantulus là một chi động vật có vú trong họ Macroscelididae, bộ Macroscelidea. Chi này được Thomas and Schwann miêu tả năm 1906.[1] Loài điển hình của chi này là Macroscelides rupestris A. Smith, 1831.
Các loài[sửa | sửa mã nguồn]
Chi này gồm các loài:
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Wilson, Don E.; Reeder, DeeAnn M. biên tập (2005). “Elephantulus”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Elephantulus tại Wikimedia Commons

markdown:
*Elephantulus*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Elephantulus
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Macroscelidea](/wiki/Macroscelidea) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Macroscelididae](/wiki/Macroscelididae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) *Elephantulus* [Thomas](/w/index.php?title=Michael_Rogers_Oldfield_Thomas&action=edit&redlink=1)et [Schwann](/w/index.php?title=Harold_Schwann&action=edit&redlink=1), [1906](/wiki/1906) [[1]](#cite_note-msw3-1) [Loài điển hình](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_%C4%91i%E1%BB%83n_h%C3%ACnh) *Macroscelides* *rupestris*A. Smith, 1831. ![ Karoo Rock Elephant Shrew area.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Karoo_Rock_Elephant_Shrew_area.png/272px-Karoo_Rock_Elephant_Shrew_area.png)
![ Karoo Rock Elephant Shrew area.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Karoo_Rock_Elephant_Shrew_area.png/272px-Karoo_Rock_Elephant_Shrew_area.png)
[Các loài](/wiki/Lo%C3%A0i)
Xem trong bài.
[Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Elephantomys*Broom, 1937; *Nasilio*Thomas and Schwann, 1906. * là một Elephantulus* [chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong họ [Macroscelididae](/wiki/Macroscelididae), bộ [Macroscelidea](/wiki/Macroscelidea). Chi này được Thomas and Schwann miêu tả năm 1906. Loài điển hình của chi này là [[1]](#cite_note-msw3-1) *Macroscelides* *rupestris*A. Smith, 1831.
## Các loài[
[sửa](/w/index.php?title=Elephantulus&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Elephantulus&action=edit§ion=1)]
Chi này gồm các loài:
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Elephantulus&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Elephantulus&action=edit§ion=2)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Elephantulus&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Elephantulus&action=edit§ion=3)]
- ^
**a** [Wilson, Don E.; Reeder, DeeAnn M. biên tập (2005).](#cite_ref-msw3_1-1) **ă** [“](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=11200003). *Elephantulus*” *Mammal Species of the World*. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Elephantulus&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Elephantulus&action=edit§ion=4)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Elephantulus&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Elephantulus&action=edit§ion=5)]
Phương tiện liên quan tới
[Elephantulus](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Elephantulus) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

Content-language: vi

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Vary: Accept-Encoding,Cookie,X-Use-HHVM

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1055 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Analytics: php=zend


text:
Hentzia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Hentzia là một chi nhện trong họ Salticidae.[1]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Norman I. Platnick. “The World Spider Catalog, Version 13.5”. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Hentzia tại Wikimedia Commons

markdown:
*Hentzia*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Hentzia
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Phân ngành](/wiki/Ph%C3%A2n_ng%C3%A0nh)( *subphylum*) [Chelicerata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_k%C3%ACm) [Arachnomorpha](/wiki/Arachnomorpha) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Arachnida](/wiki/L%E1%BB%9Bp_H%C3%ACnh_nh%E1%BB%87n) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Araneae](/wiki/Nh%E1%BB%87n) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Salticidae](/wiki/Salticidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Hentzia** [Marx](/w/index.php?title=George_Marx&action=edit&redlink=1), [1883](/wiki/1883) [Tính đa dạng](/w/index.php?title=List_of_Salticidae_species&action=edit&redlink=1) [Loài điển hình](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_%C4%91i%E1%BB%83n_h%C3%ACnh) [Epiblemum palmarum](/w/index.php?title=Epiblemum_palmarum&action=edit&redlink=1) [Hentz](/w/index.php?title=Nicholas_Marcellus_Hentz&action=edit&redlink=1), 1832 [Các loài](/wiki/Lo%C3%A0i)
Xem trong bài.
* là một chi Hentzia* [nhện](/wiki/Nh%E1%BB%87n)trong họ [Salticidae](/wiki/Salticidae). [[1]](#cite_note-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Hentzia&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hentzia&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Hentzia&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hentzia&action=edit§ion=2)] **Norman I. Platnick.** [^](#cite_ref-1) [“The World Spider Catalog, Version 13.5”](http://research.amnh.org/iz/spiders/catalog/GENERIC.IND.html). Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Hentzia&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hentzia&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Hentzia&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hentzia&action=edit§ion=4)]
Phương tiện liên quan tới
[Hentzia](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hentzia) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
Pieris brassicae wollastoni
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Madeiran Large White (Pieris brassicae wollastoni) là một loài bướm trắng lớn đặc hữu của Madeira.[1] Nó có thể đạt đến kích thước từ 55 đến 65 mm. Cánh có màu trắng tinh với các đối đen rộng trên lưng. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng nguyệt quế.[2]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ John Feltwell: Large white buttefly: The Biology, Biochemistry and Physiology of Pieris Brassicae (Linnaeus). Springer, 1982 ISBN 9061931282
- ^ Pieris brassicae wollastoni
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Holt White, A. E. & Rashleigh (editors) (1894): The butterflies and moths of Teneriffe. Illustrated from the author's drawings. L. Reeve & Co., London
- Gardiner, B. (2003) The possible cause of extinction of Pieris brassicae wollastoni Butler (Lepidoptera: Pieridae). Entomologist's Gazette 54:267–268
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Van Swaay, C.A.M. & Warren, M.S. (2000). Pieris wollastoni. Sách đỏ 2006. IUCN 2006. Truy cập 31 tháng 7 2007.
- Large White
- Man drives butterfly into extinction and it could be bad news for us too

markdown:
# Pieris brassicae wollastoni
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Madeiran Large White|
|
|![]()
Madeiran Large White (female)
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) ![ Status iucn2.3 CR vi.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Status_iucn2.3_CR_vi.svg/220px-Status_iucn2.3_CR_vi.svg.png)
[Cực kỳ nguy cấp](/wiki/C%E1%BB%B1c_k%E1%BB%B3_nguy_c%E1%BA%A5p), có thể tuyệt chủng ( [IUCN 2.3](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F)) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Pieridae](/wiki/Pieridae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Pieris](/wiki/Pieris) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) [P. brassicae](/w/index.php?title=Pieris_brassicae&action=edit&redlink=1) [Phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i)( *subspecies*) **P. b. wollastoni** [Danh pháp ba phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_ba_ph%E1%BA%A7n) *Pieris brassicae wollastoni* [Butler](/w/index.php?title=Arthur_Gardiner_Butler&action=edit&redlink=1), 1886 [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Pieris wollastoni* *Pieris cheiranti wollastoni* **Madeiran Large White** ( *Pieris brassicae wollastoni*) là một loài [bướm trắng lớn](/w/index.php?title=B%C6%B0%E1%BB%9Bm_tr%E1%BA%AFng_l%E1%BB%9Bn&action=edit&redlink=1) đặc hữu của [Madeira](/wiki/Madeira). Nó có thể đạt đến kích thước từ 55 đến 65 mm. Cánh có màu trắng tinh với các đối đen rộng trên lưng. Môi trường sống tự nhiên của chúng là [1] [rừng](/wiki/R%E1%BB%ABng) [nguyệt quế](/wiki/Nguy%E1%BB%87t_qu%E1%BA%BF). [[2]](#cite_note-2)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Pieris_brassicae_wollastoni&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pieris_brassicae_wollastoni&action=edit§ion=1)] **John Feltwell:** [^](#cite_ref-1) *Large white buttefly: The Biology, Biochemistry and Physiology of Pieris Brassicae (Linnaeus)*. Springer, 1982 [ISBN 9061931282](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9061931282) [^](#cite_ref-2) *Pieris brassicae wollastoni*
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Pieris_brassicae_wollastoni&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pieris_brassicae_wollastoni&action=edit§ion=2)]
- Holt White, A. E. & Rashleigh (editors) (1894):
*The butterflies and moths of Teneriffe*. Illustrated from the author's drawings. L. Reeve & Co., London
- Gardiner, B. (2003)
*The possible cause of extinction of Pieris brassicae wollastoni Butler (Lepidoptera: Pieridae)*. Entomologist's Gazette 54:267–268
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Pieris_brassicae_wollastoni&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pieris_brassicae_wollastoni&action=edit§ion=3)]
- Van Swaay, C.A.M. & Warren, M.S. (2000).
*.* [Pieris wollastoni](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/39483/all) *.* [Sách đỏ](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F)2006 [IUCN](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)2006. Truy cập 31 tháng 7 2007. [Large White](http://www.madeiranature.com/index/nm/nature/terrestrial/fauna/insects/_/2/5481.html) [Man drives butterfly into extinction and it could be bad news for us too](http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/science/article2796656.ece)


text:
Séranon
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 43°46′30″B 6°42′08″Đ / 43,775°B 6,70222222222°Đ
Séranon là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.

markdown:
# Séranon
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [43°46′30″B 6°42′08″Đ / 43,775°B 6,70222222222°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=S%C3%A9ranon¶ms=43.775_N_6.70222222222_E_region:FR_type:city)
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Provence-Alpes-Côte d'Azur](/wiki/Provence-Alpes-C%C3%B4te_d%27Azur) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Alpes-Maritimes](/wiki/Alpes-Maritimes) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Arrondissement de Grasse](/w/index.php?title=Arrondissement_de_Grasse&action=edit&redlink=1) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001-2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 1.100 m/3.600 ft)
1 2(8,99 sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [06134](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=06134-COM)/ [06750](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1)
**Séranon** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_t%E1%BB%89nh_Alpes-Maritimes) ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Alpes-Maritimes](/wiki/Alpes-Maritimes), vùng [Provence-Alpes-Côte d’Azur](/wiki/Provence-Alpes-C%C3%B4te_d%27Azur) ở đông nam nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%A9ranon&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%A9ranon&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%A9ranon&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%A9ranon&action=edit§ion=2)] *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Ẩm thực Peru
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Các trang trong thể loại “Ẩm thực Peru”
5 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 5 trang.
C
Chicha
Chuột lang nhà
Churro
L
Lêkima
T
Thịt mèo
Lấy từ “
http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Ẩm_thực_Peru&oldid=10997998
”
Thể loại
:
Ẩm thực theo quốc gia
Ẩm thực châu Mỹ
Văn hóa Peru
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
Български
Català
Dansk
English
Español
Euskara
فارسی
Français
한국어
Italiano
עברית
Nederlands
日本語
Norsk bokmål
Polski
Português
Русский
Suomi
Svenska
Türkçe
Українська
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 19:59, ngày 15 tháng 3 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Môi trường Thụy Điển
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
H
- ► Hệ sinh thái Thụy Điển (2 t.l.)
T
- ► Thực vật Thụy Điển (57 tr.)
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.

markdown:
# Thể loại:Môi trường Thụy Điển
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
## Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
### H
- ►
[Hệ sinh thái Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:H%E1%BB%87_sinh_th%C3%A1i_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) (2 t.l.)
### T
- ►
[Thực vật Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) (57 tr.)
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Uletovsky (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Huyện Uletovsky (tiếng Nga: ? райо́н) là một huyện hành chính[1] tự quản[2] (raion), của Vùng Zabaykalsky, Nga. Huyện có diện tích 16288 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 24000 người. Trung tâm của huyện đóng ở Ulety.[4]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Law #67/2006-OZ
- ^ a ă â Law #43/2004-OZ
- ^ Федеральная служба государственной статистики (Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga) (21 tháng 5 năm 2004). “Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек (Dân số Nga, các chủ thể Liên bang Nga trong thành phần các vùng liên bang, các huyện, các điểm dân cư đô thị, các điểm dân cư nông thôn—các trung tâm huyện và các điểm dân cư nông thôn với dân số từ 3 nghìn người trở lên)”. Всероссийская перепись населения 2002 года (Điều tra dân số toàn Nga năm 2002) (bằng tiếng Nga). Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2010.
- ^ “Raions of the Russian Federation”. Statoids. 4 tháng 3 năm 2008. Truy cập 5 tháng 7 năm 2012.

markdown:
# Uletovsky (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Uletovsky District
|? район (tiếng Nga)
|
|![]()
**(thời điểm tháng 12 năm 2010)** [Bậc hành chính](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Nga#Ph.C3.A2n_chia_h.C3.A0nh_ch.C3.ADnh) [Nga](/wiki/Nga) [Chủ thể liên bang](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_th%E1%BB%83_li%C3%AAn_bang_Nga&action=edit&redlink=1) [Vùng Zabaykalsky](/wiki/Zabaykalsky_(v%C3%B9ng)) [[1]](#cite_note-AstrakhanO_adm-1) [Trung tâm hành chính](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1) [selo](/wiki/L%C3%A0ng#Nga) [Ulety](/w/index.php?title=Ulety&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-AstrakhanO_adm-1) **(đến tháng 12 năm 2010)** [Loại đô thị](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Nga) [Hợp nhất về mặt đô thị](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Nga)thành **Huyện tự quản Uletovsky** [[2]](#cite_note-AstrakhanO_mun-2) **- dân đô thị** [[2]](#cite_note-AstrakhanO_mun-2) **Số liệu thống kê** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 2(6.289 sq mi) [ *]* [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c) [Thống kê 2002](/w/index.php?title=Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_d%C3%A2n_s%E1%BB%91_Nga_(2002)&action=edit&redlink=1)) [[3]](#cite_note-PopCensus-3) **Huyện Uletovsky** ( [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): *? райо́н*) là một huyện hành chính tự quản [1] ( [[2]](#cite_note-AstrakhanO_mun-2) [raion](/w/index.php?title=Raion&action=edit&redlink=1)), của [Vùng Zabaykalsky](/wiki/Zabaykalsky_(v%C3%B9ng)), [Nga](/wiki/Nga). Huyện có diện tích 16288 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 24000 người. Trung tâm của huyện đóng ở [Ulety](/w/index.php?title=Ulety&action=edit&redlink=1). [[4]](#cite_note-4)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Uletovsky_(huy%E1%BB%87n)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uletovsky_(huy%E1%BB%87n)&action=edit§ion=1)]
- ^
**a** **ă** [Law #67/2006-OZ](#cite_ref-AstrakhanO_adm_1-2) **â**
- ^
**a** **ă** [Law #43/2004-OZ](#cite_ref-AstrakhanO_mun_2-2) **â** **Федеральная служба государственной статистики (Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga) (21 tháng 5 năm 2004).** [^](#cite_ref-PopCensus_3-0) [“Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек (](http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls). *Dân số Nga, các chủ thể Liên bang Nga trong thành phần các vùng liên bang, các huyện, các điểm dân cư đô thị, các điểm dân cư nông thôn—các trung tâm huyện và các điểm dân cư nông thôn với dân số từ 3 nghìn người trở lên*)” *Всероссийская перепись населения 2002 года (Điều tra dân số toàn Nga năm 2002)*(bằng tiếng Nga). Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2010. [^](#cite_ref-4) [“Raions of the Russian Federation”](http://www.statoids.com/yru.html). Statoids. 4 tháng 3 năm 2008. Truy cập 5 tháng 7 năm 2012.

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Vals-le-Chastel
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 45°16′18″B 3°31′19″Đ / 45,2716666667°B 3,52194444444°Đ
Vals-le-Chastel là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 530 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 50 người.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.

markdown:
# Vals-le-Chastel
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [45°16′18″B 3°31′19″Đ / 45,2716666667°B 3,52194444444°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Vals-le-Chastel¶ms=45.2716666667_N_3.52194444444_E_region:FR-43_type:city(50))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Auvergne](/wiki/Auvergne) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Haute-Loire](/wiki/Haute-Loire) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Brioude](/wiki/Brioude_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 530 m/1.740 ft)
1 2(1,54 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(34 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [43250](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=43250-COM)/ [43230](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.
**Vals-le-Chastel** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Haute-Loire](/wiki/Haute-Loire) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Auvergne](/wiki/Auvergne) ở nam trung bộ nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Khu vực này có độ cao trung bình 530 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n). Theo [điều tra dân số](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_tra_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) năm [2006](/wiki/2006) của [INSEE](/wiki/INSEE) có [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) 50 người.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Vals-le-Chastel&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vals-le-Chastel&action=edit§ion=1)] *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đi đâu vào lần hẹn hò đầu tiên? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Di dau vao lan hen ho dau tien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đi đâu vào lần hẹn hò đầu tiên? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thập Cẩm của chuyên mục Vui Cười.
Where to go in on their first date?
Pigeon English first , dates, people, people, person, you, you, yourself, Yahoo, do
* British Pigeon CRAP, first go out with his girlfriend should go open his lead? I want to ask is should leading to or away from the crowds that? (kissofangel, yahoo).
Đi trinh sát phá án, đại úy biên phòng bị bắt nhầm; Đường dân góp thóc 5 năm để làm bị rút ruột?; Bị cáo lao đầu vào tường tự sát tại tòa; Phát hiện xác ca sĩ Hồ Duy Minh dưới chân cầu...
2015: Chỉ còn một kỳ thi chính; Hà Nội bỏ lệnh cấm ô tô đường Xuân ThủyCầu Giấy; Có hay không việc nữ y tá bị đánh vào buổi sáng định mệnh?; Vụ 6 người chết trong quán hát: Dương tính ma túy
Bộ Giáo dục chốt phương án thi quốc gia 2015; Giảm tiếp giá xăng dầu từ 18h tối 9/9; 6 người chết ở quán karaoke: Tiệc chia tay kinh hoàng; Thi thể tài xế trong tầng hầm công trình cao ốc
Vận hành tòa hành chính 95 triệu USD ở Đà Nẵng; Hàng chục người nhái tìm bé trai mất tích dưới cống; Xe siêu tải ‘lách’ trạm cân 6 tỉnh ra sao?; Chấn động nữ y tá mang bầu ôm con nhảy sông tự tử
Thủ tướng đồng ý tổ chức một kỳ thi quốc gia; Xe khách lao xuống vực ở Lào Cai: 13 người chết; Cao tốc dài nhất VN được vận hành, thu phí thế nào?; Xác định chất lạ được vớt cùng thi thể chị Huyền...
Những thay đổi về kỳ tuyển sinh 2015 đang khiến học trò lo lắng vì các em chỉ còn 9 tháng, khó có thể thích nghi ngay với phương án thi mới như vậy.
Nhiều vụ cảnh sát dùng nhục hình với nghi phạm đã xảy ra. Hành vi này của người cảnh sát là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm tới sức khỏe, danh dự của công dân, gây mất niềm tin của quần chúng nhân dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật, tạo ra bức xúc trong dư luận xã hội.
Chỉ vì bế tắc, mâu thuẫn trong cuộc sống, người làm mẹ đã nhẫn tâm ép con phải chết cùng mình. Dư luận đồng cảm có, xót thương có và kèm theo cả sự phẫn nộ tột cùng.
Thời điểm này, dịch đau mắt đỏ ở Hà Nội chỉ mới lây lan trong phạm vi gia đình nhưng vì là dịch nên có thể lây lan rộng hơn.
Hút shisha đang trở thành thú tiêu khiển “sành điệu” của giới trẻ, được quảng cáo không độc, không nicotine và hoàn toàn từ thảo dược…
Tổng thống Mỹ B. Obama công bố chiến lược chống khủng bố, EU thông qua lệnh trừng phạt mới nhằm vào các công ty của Nga, Hà Lan công bố kết quả vụ điều tra máy bay rơi MH 17... là những tin nổi bật trong tuần qua.
MV 'Em của ngày hôm qua' đạt kỷ lục 40 triệu view, Liveshow Ngọc Sơn "hỗn loạn" vì quá đông khán giả, Đạo diễn Lê Hoàng bị chỉ trích gay gắt trên sóng truyền hình, Danh hài Tấn Beo chê Trấn Thành diễn hài dở, Ngọc Trinh nhận "mưa đá" vì in hình bán nude lên túi tặng trẻ em, Thúy Khanh, Nhật Tinh Anh bị khán giả mời uống thuốc lắc,...
Nữ y tá mang bầu ôm con tử tự; Phạm nhân “lướt” Facebook trong tù gần 1 năm; Đổ bồn nước inox trong trường học, 2 học sinh tử vong; Vụ xe khách rơi xuống vực ở Sa Pa: Cô gái mất chồng sắp cưới đã qua đời.....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (07/09 - 13/09).
Đêm rằm tháng tám đã chạm ngõ mọi gia đình Việt Nam để lại những dấu ấn về Tết trung thu thật đẹp; Vụ án thương tâm thai phụ ôm con tự tử trên sông Lô gây phẫn nộ dư luận, đau xót trước những phận làm mẹ làm dâu bất hạnh; những thông tin xung quanh vấn đề an toàn thực phẩm, thực phẩm bẩn là những thông tin đáng chú ý nhất tuần qua.
Phạm nhân vô tư “lướt” facebook trong… tù?; Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!; Hai nữ sinh giỏi nhảy lầu tự tử chấn động Nhật Bản; Cảnh giác những thủ đoạn mới của tội phạm cướp giật; Thảm án đau lòng từ những mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu; “Yêu râu xanh” và nạn nhân cùng bế con đến tòa;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Viết phản hồi

markdown:
|
|
- Nên dẫn đến chỗ nào mà cô bạn em thấy thoải mái. Chỗ đó không nên đông người đến mức bạn em lúc nào cũng sợ có người nhìn thấy nhưng cũng không nên vắng vẻ đến mức bạn em phải thấp thỏm vì sợ khi xảy ra chuyện gì sẽ không có ai nhìn thấy.
* Em có tình cảm với một người nhưng người đó lại không biết. Vậy em có nên làm chuyện gì đó "động trời" cho người ta chú ý tới mình không hả anh? (nonename007, yahoo)
- Trong tình cảm, để người ta chú ý đến mình, em nên làm những chuyện "động lòng" hơn là những chuyện "động trời", trừ phi em có thể làm những chuyện "động trời" như giành chức vô địch Wimbledon hay đoạt một giải Nobel về vật lý!
- Không. Anh chỉ sợ ướt thư của bạn đọc thôi.
- Tạm thời em đừng quen cô nào hết. Và chỉ làm chuyện đó chừng nào em thực sự biết yêu!
* Đối diện nhà em có một cô gái. Mỗi lần em gặp cổ đều thấy cổ nhìn em, cổ còn cười với em nữa. Có phải cổ đã "để ý" em rồi không anh? (luckyboy 17, yahoo)
- Nếu thấy người ta nhìn và cười mà đã vội kết luận là "để ý" thì có thể có tới mấy chục người đang "để ý" em đó em à.
- Nên tìm hiểu xem cô ta... có võ hay không!
|
|
Việt Báo
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Đi đâu vào lần hẹn hò đầu tiên?**
Đi trinh sát phá án, đại úy biên phòng bị bắt nhầm; Đường dân góp thóc 5 năm để làm bị rút ruột?; Bị cáo lao đầu vào tường tự sát tại tòa; Phát hiện xác ca sĩ Hồ Duy Minh dưới chân cầu...
2015: Chỉ còn một kỳ thi chính; Hà Nội bỏ lệnh cấm ô tô đường Xuân ThủyCầu Giấy; Có hay không việc nữ y tá bị đánh vào buổi sáng định mệnh?; Vụ 6 người chết trong quán hát: Dương tính ma túy
Bộ Giáo dục chốt phương án thi quốc gia 2015; Giảm tiếp giá xăng dầu từ 18h tối 9/9; 6 người chết ở quán karaoke: Tiệc chia tay kinh hoàng; Thi thể tài xế trong tầng hầm công trình cao ốc
Vận hành tòa hành chính 95 triệu USD ở Đà Nẵng; Hàng chục người nhái tìm bé trai mất tích dưới cống; Xe siêu tải ‘lách’ trạm cân 6 tỉnh ra sao?; Chấn động nữ y tá mang bầu ôm con nhảy sông tự tử
Thủ tướng đồng ý tổ chức một kỳ thi quốc gia; Xe khách lao xuống vực ở Lào Cai: 13 người chết; Cao tốc dài nhất VN được vận hành, thu phí thế nào?; Xác định chất lạ được vớt cùng thi thể chị Huyền...
Những thay đổi về kỳ tuyển sinh 2015 đang khiến học trò lo lắng vì các em chỉ còn 9 tháng, khó có thể thích nghi ngay với phương án thi mới như vậy.
Nhiều vụ cảnh sát dùng nhục hình với nghi phạm đã xảy ra. Hành vi này của người cảnh sát là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm tới sức khỏe, danh dự của công dân, gây mất niềm tin của quần chúng nhân dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật, tạo ra bức xúc trong dư luận xã hội.
Chỉ vì bế tắc, mâu thuẫn trong cuộc sống, người làm mẹ đã nhẫn tâm ép con phải chết cùng mình. Dư luận đồng cảm có, xót thương có và kèm theo cả sự phẫn nộ tột cùng.
Thời điểm này, dịch đau mắt đỏ ở Hà Nội chỉ mới lây lan trong phạm vi gia đình nhưng vì là dịch nên có thể lây lan rộng hơn.
Hút shisha đang trở thành thú tiêu khiển “sành điệu” của giới trẻ, được quảng cáo không độc, không nicotine và hoàn toàn từ thảo dược…
Tổng thống Mỹ B. Obama công bố chiến lược chống khủng bố, EU thông qua lệnh trừng phạt mới nhằm vào các công ty của Nga, Hà Lan công bố kết quả vụ điều tra máy bay rơi MH 17... là những tin nổi bật trong tuần qua.
MV 'Em của ngày hôm qua' đạt kỷ lục 40 triệu view, Liveshow Ngọc Sơn "hỗn loạn" vì quá đông khán giả, Đạo diễn Lê Hoàng bị chỉ trích gay gắt trên sóng truyền hình, Danh hài Tấn Beo chê Trấn Thành diễn hài dở, Ngọc Trinh nhận "mưa đá" vì in hình bán nude lên túi tặng trẻ em, Thúy Khanh, Nhật Tinh Anh bị khán giả mời uống thuốc lắc,...
Nữ y tá mang bầu ôm con tử tự; Phạm nhân “lướt” Facebook trong tù gần 1 năm; Đổ bồn nước inox trong trường học, 2 học sinh tử vong; Vụ xe khách rơi xuống vực ở Sa Pa: Cô gái mất chồng sắp cưới đã qua đời.....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (07/09 - 13/09).
Đêm rằm tháng tám đã chạm ngõ mọi gia đình Việt Nam để lại những dấu ấn về Tết trung thu thật đẹp; Vụ án thương tâm thai phụ ôm con tự tử trên sông Lô gây phẫn nộ dư luận, đau xót trước những phận làm mẹ làm dâu bất hạnh; những thông tin xung quanh vấn đề an toàn thực phẩm, thực phẩm bẩn là những thông tin đáng chú ý nhất tuần qua.
Phạm nhân vô tư “lướt” facebook trong… tù?; Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!; Hai nữ sinh giỏi nhảy lầu tự tử chấn động Nhật Bản; Cảnh giác những thủ đoạn mới của tội phạm cướp giật; Thảm án đau lòng từ những mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu; “Yêu râu xanh” và nạn nhân cùng bế con đến tòa;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Cache-Control: max-age=280, public