text:
Lịch sử kinh tế Nhật Bản
Lịch sử kinh tế Nhật Bản được quan tâm nghiên cứu chính là vì sự phát triển kinh tế mạnh mẽ của nước này và bởi vì Nhật Bản là nền kinh tế quốc gia lớn thứ ba trên thế giới.
Mục lục
Thời kỳ Tokugawa[sửa | sửa mã nguồn]
Nhờ sự ổn định chính trị, kinh tế Nhật Bản thời kỳ Tokugawa phát triển nhanh, tạo ra nhiều tiền đề quan trọng cho phát triển kinh tế ở các thời kỳ sau này.
Nền kinh tế thời kỳ Tokugawa mặc dù là nền kinh tế nông nghiệp, song đã là một nền kinh tế hàng hóa phát triển tương đối rộng khắp. Thay vì một nền nông nghiệp để sống thuần túy, việc sản xuất cho thị trường đã dần dần trở thành tiêu chuẩn cho dân chúng làm nông nghiệp. Một phần khá đông dân số đã tham gia vào thương mại ở các mức độ khác nhau, nhất là ở vùng đô thị. Để có nguồn tài chính phục vụ cho nhu cầu chi tiêu xa xỉ, nhiều daimyo đã khuyến khích dân chúng sản xuất thủ công và khai hoang. Họ cũng đi vay của các thương nhân giàu có. Các thương nhân không chỉ buôn bán, mà còn tiến hành các dịch vụ tài chính như tín dụng và các hoạt động đầu tư vào sản xuất. Sự tích lũy tư bản tăng lên nhanh chóng trong thời kỳ này. Hoạt động tiền tệ, tín dụng phát triển mạnh. Nhiều công cụ tín dụng được sử dụng phổ biến thay cho tiền mặt. Những hình thức sơ khai của ngân hàng đã ra đời. Do nhu cầu chế tạo vũ khí quân sự, nền công nghiệp nhỏ ở các lãnh địa cũng phát triển theo.[1]
Thời kỳ công nghiệp hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Thời kỳ 1870-1890[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1868, sau chiến tranh Boshin, Thiên hoàng Minh Trị tiến hành cuộc Minh Trị Duy Tân, mở ra kỷ nguyên hiện đại hóa đất nước. Chính phủ mới coi công nghiệp là một trong những trụ cột của một quốc gia hiện đại, và vì vậy đã đề ra nhiều chính sách phát triển nền công nghiệp.
Sau một loạt cải cách cho phép được tự do lựa chọn nghề nghiệp và nắm được cơ sở thuế vững chắc dựa trên thuế ruộng đất, chính phủ đã bắt tay vào công nghiệp hóa thông qua "Chính sách xúc tiến công nghiệp". Cụ thể, chính phủ tiến hành xây dựng hệ thống ngân hàng quốc gia, phát hành đồng Yên thay thế cho hệ thống tiền tệ phức tạp thời Tokugawa, phát triển các ngành khai mỏ và công nghiệp nặng, xây dựng cơ sở hạ tầng (đường sắt, đường bộ,...), thúc đẩy công nghiệp nhẹ.
Xúc tiến xây dựng hệ thống ngân hàng, cơ sở hạ tầng và công nghiệp nặng ngay từ đầu đã cho phép Nhật Bản rút ngắn thời gian, nhanh chóng hiện đại hóa, đi vào công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu hàng sơ cấp.
Để bảo vệ nền công nghiệp non trẻ trước sự cạnh tranh của hàng hóa nước ngoài, chính phủ khuyến khích thành lập các thương hội theo ngành nghề và địa phương để có điều kiện hướng dẫn kỹ thuật và giới thiệu chuyên gia cho các xí nghiệp. Đối với khu vực công nghiệp hiện đại, chính phủ trợ cho họ bằng cách cho vay dài hạn với lãi suất thấp.
Năm 1898, Nhật Bản đã đóng được tàu thủy trọng tải trên 6 ngàn tấn.
Thời kỳ 1900-1919[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1900, Nhật Bản hoàn thành giai đoạn thay thế nhập khẩu hàng dệt và bắt đầu xuất khẩu mặt hàng này. Sau đó, các hàng công nghiệp nhẹ khác cũng gia nhập danh sách hàng xuất khẩu. Nhật Bản đã chuyển sang giai đoạn công nghiệp hóa theo định hướng xuất khẩu hàng sơ cấp trong khi vẫn làm sâu thêm thay thế nhập khẩu hàng sơ cấp.
Ngay sau khi giành lại được độc lập hạn chế đối vấn đề thuế quan vào năm 1902 và độc lập đầy đủ vào năm 1911, chính phủ đã trực tiếp bảo hộ các ngành công nghiệp của mình bằng nâng mức thuế nhập khẩu lên.
Thời kỳ 1920-1937[sửa | sửa mã nguồn]
Đầu thập niên 1920, công cuộc công nghiệp hóa của Nhật Bản đã chuyển sang giai đoạn thay thế nhập khẩu hàng thứ cấp. Chủ nghĩa tư bản nhà nước phát triển mạnh mẽ. Cơ cấu công nghiệp thời kỳ này được xem là "nhân tạo" do có sự can thiệp mạnh mẽ của chính phủ.
Chính phủ đẩy mạnh hơn nữa việc bảo hộ các ngành công nghiệp trong nước, tiếp tục trợ cấp và giới thiệu những công nghệ tiên tiến của thế giới cho các ngành công nghiệp nặng và hóa chất. Nhờ những chính sách này, mức độ tập trung sản xuất đã tăng lên nhanh chóng, đặc biệt thấy rõ qua sự phát triển của các zaibatsu. Ngay trước Chiến tranh thế giới thứ hai, công nghiệp nặng của Nhật Bản đã thu hút tới 40% tổng số lao động và đóng góp 50% vào sản lượng công nghiệp của đất nước.
Nhật Bản đã phát triển được các công nghệ tiên tiến nhất thời bấy giờ trong các lĩnh vực đóng tàu, chế tạo máy bay.
Tái thiết sau chiến tranh[sửa | sửa mã nguồn]
Thời kỳ khôi phục kinh tế của Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ hai kéo dài từ năm 1945 đến 1953. Đây cũng là thời kỳ của những cuộc cải cách theo đề nghị của Lực lượng Đồng Minh đang quân quản Nhật Bản.
- Những cải cách: Cuối năm 1945, Tư lệnh Lực lượng Đồng mình Quân quản ra lệnh cải cách ruộng đất ở nông thôn. Cuộc cải cách ruộng đất này đã tạo ra cơ sở để tăng năng suất nông nghiệp và để ổn định các vùng nông thôn. Cũng trong năm 1945, lệnh giải tán các zaibatsu (các tập đoàn tài phiệt) được đưa ra. Năm 1947, Luật chống độc quyền được ban hành. Tiếp theo là luật thủ tiêu tình trạng tập trung quá mức sức mạnh kinh tế được ban hành bổ sung cho luật chống độc quyền. Những cải cách dân chủ hóa kinh tế này có tác dụng nâng cao vị trí của tư bản công nghiệp, khuyến khích tinh thần kinh doanh và đầu tư.
- Ổn định kinh tế: Do chiến tranh, sản xuất bị gián đoạn, thất nghiệp gia tăng, tổng cầu vượt tổng cung khiến cho lạm phát tăng tốc nhanh chóng. Nạn đói tuy được ngăn chặn nhờ phát chẩn khẩn cấp của lực lượng quân quản, song thức ăn tồi và thiếu đã gây ra nạn suy dinh dưỡng và ngộ độc ở nhiều nơi. Để khôi phục và ổn định kinh tế, chính phủ đã phải tiến hành phân phối lương thực, kiểm soát hành chính đối với giá cả, chống nạn đầu cơ, "đông lạnh" tiền gửi ngân hàng, đổi tiền, phát hành trái phiếu chính phủ, tập trung sức khôi phục và phát triển một số ngành ưu tiên như than, thép, phân bón, điện lực, v.v...
- Đường lối Dodge: Cuối năm 1948, chính phủ Mỹ cử Joseph Dodge sang Nhật Bản để điều hành nền kinh tế ở đây. Ông này chủ trương cân đối ngân sách thông qua hạn chế chi tiêu, ngừng kiểm soát giá, cố định tỷ giá hối đoái Yên Nhật/Dollar Mỹ là 360: 1. Nhờ đường lối này, nền kinh tế tự do được khôi phục, năng suất lao động ở Nhật Bản được nâng lên, lạm phát được khống chế, thậm chí còn đưa tới nguy cơ giảm phát.
- Ảnh hưởng của cuộc chiến tranh Triều Tiên: Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ vào tháng 6 năm 1950. Mỹ và Nhật Bản liền ký hiệp định hòa bình để Mỹ rảnh tay hơn đối phó với chiến sự. Những đơn đặt hàng của lực lượng quân sự Mỹ để cung cấp cho mặt trận Triều Tiên gần đó đã làm tăng tổng cầu của Nhật Bản. Nó tạo điều kiện cho Nhật Bản khắc phục một số lệch lạc của nền kinh tế, thúc đẩy tiêu dùng.
Kỷ nguyên tăng trưởng nhanh[sửa | sửa mã nguồn]
Thời kỳ gần 20 năm từ năm 1955 đến năm 1973 là thời kỳ mà nền kinh tế Nhật Bản có tốc độ tăng trưởng rất cao. GDP thực tế theo giá so sánh hàng năm (năm gốc là 1965) của Nhật Bản trong thời kỳ này hầu hết đều có tốc độ tăng lên tới hai chữ số.[2] Chính trong thời kỳ này, kinh tế Nhật Bản đã đuổi kịp các nền kinh tế tiên tiến của thế giới. Nếu vào năm 1950, GNP của Nhật còn nhỏ hơn của bất cứ nước phương Tây nào và chỉ bằng vài phần trăm so với của Mỹ, thì đến năm 1960 nó đã vượt qua Canada, giữa thập niên 1960 vượt qua Anh và Pháp, năm 1968 vượt Tây Đức. Năm 1973, GNP của Nhật Bản bằng một phần ba của Mỹ và lớn thứ hai trên thế giới.[3]
Những nhân tố tạo nên sự tăng trưởng nhanh chóng của Nhật Bản trong thời kỳ này gồm: cách mạng công nghệ, lao động rẻ lại có kỹ năng, khai thác được lao động dư thừa ở khu vực nông nghiệp, tỷ lệ để dành cao, đầu tư tư nhân cao, đồng yên Nhật được cố định vào dollar Mỹ với tỷ giá 360JPY/USD có lợi cho xuất khẩu của Nhật Bản, nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh, giá dầu lửa hãy còn rẻ, nguồn tài chính cho đầu tư ổn định nhờ chính sách của chính phủ giữ cho các ngân hàng khỏi bị phá sản, chính sách kinh tế vĩ mô (chủ yếu là chính sách tài chính) và chính sách công nghiệp được sử dụng tích cực, nhu cầu lớn từ Mỹ đối với hàng quân dụng do chiến tranh Việt Nam tạo ra.[4]
Trong kỷ nguyên tăng trưởng nhanh, Nhật Bản tiếp tục hoàn thành giai đoạn thay thế nhập khẩu tư liệu sản xuất trong khi vẫn đẩy mạnh xuất khẩu hàng tiêu dùng lâu bền và chuyển sang xuất khẩu máy móc như ô tô, thiết bị điện tử cao cấp như máy tính. Năm 1970, 72,4% kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản là nhờ các sản phẩm công nghiệp nặng và hóa chất. Tự tin vào năng lực cạnh tranh của mình, từ năm 1960, Nhật Bản bắt đầu tự do hóa thương mại. Năm 1963, Nhật Bản trở thành thành viên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Năm 1964, Nhật Bản trở thành thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, câu lạc bộ của những quốc gia tiên tiến.
Năm 1971, cú sốc Nixon làm đồng yên tăng giá làm giảm thặng dư cán cân thanh toán của Nhật Bản. Năm 1973, chiến tranh Trung Đông lần thứ 4 bùng nổ là một trong những nguyên nhân dẫn tới cú sốc dầu lửa. Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng âm trong năm 1974. Kỷ nguyên tăng trưởng nhanh chấm dứt.
Thời kỳ chuyển đổi[sửa | sửa mã nguồn]
Thời kỳ này có đặc trưng là tốc độ tăng GDP không ổn định và nhìn chung thấp bằng nửa thời kỳ tăng trưởng nhanh. Một loạt cuộc khủng hoảng kinh tế đã xảy ra vào các năm 1973-1975, 1981-1982 và 1985-1986. Hai cuộc khủng hoảng đầu tiên có nguyên nhân chính là các cú sốc dầu lửa. Còn cuộc khủng hoảng thứ ba có nguyên nhân từ việc đồng Yên Nhật lên giá sau Thỏa ước Plaza.
Là nước phụ thuộc gần như hoàn toàn vào dầu lửa nhập khẩu (mà giá dầu lại tăng vọt) và nhu cầu nước ngoài (mà thị trường nước ngoài cũng bị khủng hoảng), nên cuộc khủng hoảng 1973-1975 đã làm kinh tế Nhật Bản rơi vào tình trạng đình lạm sâu sắc. Mức độ khủng hoảng (căn cứ vào tốc độ tăng trưởng GDP thực tế và sản lượng công nghiệp) của Nhật Bản nghiêm trọng nhất trong các nước công nghiệp phát triển và nghiêm trọng hơn cả hồi Đại khủng hoảng. Những ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng như đóng tàu, luyện thép, hóa dầu, dệt, gia công kim loại bị khủng hoảng nặng nề.
Tác động nghiêm trọng của cú sốc dầu lửa 1973-1975 đã khiến Nhật Bản phải tích cực triển khai chương trình tiết kiệm năng lượng, đồng thời chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng của khu vực dịch vụ. Trong khu vực chế tạo, giảm tỷ trọng của các ngành dùng nhiều năng lượng, tăng tỷ trọng của các ngành có hàm lượng tri thức cao (như sản xuất máy tính, máy bay, người máy công nghiệp, mạch tổ hợp,...), các ngành sản xuất theo mốt (quần áo chất lượng cao, đồ điện dân dụng, thiết bị nghe nhìn,...) và công nghiệp thông tin. Nhật Bản nhấn mạnh hơn nữa nghiên cứu khoa học cơ bản để có thể chuyển sang các ngành kinh tế mới.
Đầu tư trực tiếp của Nhật Bản ra nước ngoài tăng vọt với hai động lực chính là tận dụng nguồn nguyên liệu và năng lượng ở các địa bàn đầu tư là các nền kinh tế đang phát triển và chọc thủng hàng rào bảo hộ mậu dịch ở các địa bàn đầu tư là các nền kinh tế phát triển.[5]
Nhờ những cải cách tích cực, Nhật Bản đã hồi phục sau khủng hoảng 1973-1975 và chị bị ảnh hưởng nhẹ trong cuộc khủng hoảng 1979-1981. Tốc độ tăng trưởng GDP thực tế của Nhật Bản vẫn cao hơn của các nước công nghiệp phát triển khác.
Thời kỳ bong bóng kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Thời kỳ bong bóng kinh tế của Nhật Bản kéo dài 4 năm 3 tháng, từ tháng 12 năm 1986 đến tháng 2 năm 1991. Kinh tế Nhật Bản thời kỳ này có những đặc điểm như đồng Yên cao giá so với Dollar Mỹ, tốc độ tăng trưởng GDP thực tế cao, tỷ lệ lạm phát cao, tỷ lệ thất nghiệp thấp, giá tài sản (bất động sản lẫn tài sản tài chính) cao, tiêu dùng mạnh.
Nguyên nhân khiến bong bóng kinh tế hình thành có nhiều. Nguyên nhân đầu tiên là việc Yên lên giá sau Thỏa ước Plaza (năm 1985) gây khó khăn cho các nhà xuất khẩu của Nhật Bản và đe dọa tăng trưởng kinh tế của nước này. Ngân hàng Nhật Bản đã phải thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng (hạ lãi suất) để đối phó với điều đó, nên tính thanh khoản cao quá mức hình thành. Kết quả là kinh tế tăng trưởng mạnh và đầu cơ tài sản bắt đầu làm tăng giá tài sản. Mặt khác, các nhà đầu tư bắt đầu thay đổi danh mục đầu tư của mình khi tỷ giá Yên/Dollar thay đổi và nhất là sau sự kiện Ngày thứ Hai đen tối trên thị trường chứng khoán Mỹ. Họ giảm đầu tư vào tài sản của Mỹ và tăng đầu tư vào các tài sản của Nhật Bản. Giá tài sản trong đó có giá cổ phiếu và trái phiếu công ty tăng kích thích xí nghiệp đầu tư. Lạm phát tăng tốc kích thích tiêu dùng. Bong bóng kinh tế nói chung và bong bóng giá tài sản chỉ được nhận ra sau khi chúng bắt đầu vỡ vào đầu thập niên 1990.
Đồng Yên tăng giá đã kích thích các xí nghiệp của Nhật Bản đầu tư trực tiếp ra nước ngoài. Nó cùng với việc người Nhật trở nên giàu hơn đã kích thích họ mua các tài sản của nước ngoài (chẳng hạn như mua xưởng phim của Mỹ, mua các tác phẩm hội họa nổi tiếng) và đi du lịch nước ngoài.
Các ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác của Nhật Bản sau một thời gian dài đầu tư vào các xí nghiệp trong khu vực chế tạo thì đến thời kỳ này bắt đầu đầu tư vào các tài sản tài chính. Họ cũng tích cực cho vay đối với các dự án phát triển bất động sản. Họ còn sẵn sàng chấp nhận các tài sản tài chính và bất động sản làm thế chấp khi cho các xí nghiệp và cá nhân vay. Đây chính là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến các tổ chức tín dụng của Nhật Bản sau này mắc phải tình trạng nợ khó đòi khi bong bóng kinh tế và bong bóng giá tài sản vỡ.
Năm 1989, Nhật Bản nâng thuế suất thuế tiêu dùng. Cùng năm Iraq xâm lược Kuwait dẫn đến Chiến tranh vùng Vịnh khiến giá dầu lửa tăng vọt. Tháng 10 năm 1990, Ngân hàng Nhật Bản thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt. Bong bóng kinh tế vỡ vào năm 1991 và bong bóng giá tài sản vỡ vào năm 1992.
Trì trệ kinh tế kéo dài[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi bong bóng kinh tế vỡ đầu thập niên 1990, kinh tế Nhật Bản chuyển sang thời kỳ trì trệ kéo dài. Tốc độ tăng trưởng GDP thực tế bình quân hàng năm của giai đoạn 1991-2000 chỉ là 0,5%[6] - thấp hơn rất nhiều so với các thời kỳ trước.
Có sự tranh luận về nguyên nhân khiến kinh tế Nhật Bản trì trệ liên tục hơn 10 năm.
Một số tranh luận cho rằng nguyên nhân nằm ở phía cung của nền kinh tế, cụ thể là do tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng[7] của Nhật Bản giảm sút. Những người theo trường phái trọng cung cho rằng: tất cả các yếu tố đầu vào là năng suất tổng nhân tố, tư bản, số lao động có việc làm, và thời gian lao động đều đồng loạt giảm là những nhân tố trực tiếp làm tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng của Nhật Bản giảm đi. Các chủ thể kinh tế không nhận thức kịp thời sự giảm sút của tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng, nên đã có xu hướng đầu tư thiết bị và thuê mướn lao động quá nhiều, gây ra hiện tượng dư cung.[8]
Những người theo trường phái trọng cầu (chủ nghĩa Keynes) cho rằng, nguyên nhân của trì trệ kinh tế ở Nhật Bản là do có khoảng cách giữa tổng cung và tổng cầu khiến cho mức tăng trưởng thực tế thấp hơn mức tăng trưởng tiềm năng. Trì trệ kéo dài là vì nền kinh tế liên tục nằm trong các pha suy thoái của những chu kỳ kinh tế (pha suy thoái có xu hướng dài hơn trong khi pha phục hồi có xu hướng ngắn đi). Chính những chính sách tài chính và tiền tệ kích cầu của Nhật Bản được tiến hành không đủ mức và không kịp thời đã khiến cho nền kinh tế Nhật Bản không thoát ra hẳn khỏi suy thoái do bong bóng kinh tế tan vỡ, và tiếp theo là rơi vào một vòng xoáy ác tính mà hậu quả tai hại là mắc vào cái bẫy thanh khoản và giảm phát.[9]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Lưu Ngọc Trịnh (1998), trang 47-53.
- ^ Theo số liệu của Cục kế hoạch kinh tế Nhật Bản (dẫn lại từ Lưu Ngọc Trịnh (1998), trang 188).
- ^ Lưu Ngọc trịnh (1998), trang 187.
- ^ Tỷ lệ tăng trưởng đầu tư máy móc thiết bị bình quân hàng năm trong giai đoạn 1955-1960 là 22,5%, trong giai đoạn 1965-1970 là 21,1%. Chi tiêu dùng cá nhân tăng trưởng với tốc độ bình quân hàng năm là 7,7% trong giai đoạn 1955-1960, 8,9% trong giai đoạn 1960-1965, và 9,2% trong giai đoạn 1965-1970. Chi tiêu chính phủ tăng bình quân 10,6% một năm trong giai đoạn 1960-1965, nửa đầu thực hiện kế hoạch tăng gấp đôi thu nhập quốc dân. (Nakamura (1998)
- ^ Lưu Ngọc Trịnh (1998), trang 314.
- ^ Hayashi and Prescott (2002), trang 214.
- ^ Tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng của GDP là tỷ lệ tăng trong dài hạn, tại đó tỷ lệ thất nghiệp ở mức tự nhiên (toàn dụng nhân lực, và không làm thay đổi tỷ lệ lạm phát). Tăng trưởng GDP tiềm năng chỉ phụ thuộc vào các yếu tố gồm vốn, lao động và năng suất tổng nhân tố.
- ^ Phạm Thị Thanh Hồng (2005).
- ^ Phạm Thị Thanh Hồng và Nguyễn Bình Giang (2006).
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Hayashi, F. and Prescott E. C. (2002), "The 1990s in Japan: A Lost Decade," Review of Economic Dynamics, pp. 206–235.
- Kosai Yutaka (1991), Kỷ nguyên tăng trưởng nhanh, Viện Kinh tế Thế giới, Hà Nội.
- Kunio Yoshihara (1991), Sự phát triển kinh tế của Nhật Bản, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội.
- Lưu Ngọc Trịnh (1998), Kinh tế Nhật Bản- Những bước thăng trầm trong lịch sử, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội.
- Nakamura Takafusa (1998), Những bài giảng về lịch sử kinh tế Nhật Bản hiện đại, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.
- Nguyễn Bình Giang (1996), "Chính sách công nghiệp trong quá trình công nghiệp hóa ở Nhật Bản (1870-1975)", Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương, số 2(11), trang 31-36.
- Phạm Thị Thanh Hồng (2005), "Kinh tế Nhật Bản trì trệ kéo dài: Những nguyên nhân thuộc về phía cung", Nghiên cứu Nhật Bản và Đông Bắc Á, số 6(60), trang 3-7.
- Phạm Thị Thanh Hồng và Nguyễn Bình Giang (2006), "Trì trệ kinh tế Nhật Bản nhìn từ quan điểm trọng cầu", Những vấn đề kinh tế thế giới, số 2(118), trang 42-47.

markdown:
# Lịch sử kinh tế Nhật Bản
|
|![ The Siege of Osaka Castle.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/The_Siege_of_Osaka_Castle.jpg/270px-The_Siege_of_Osaka_Castle.jpg)
![ The Siege of Osaka Castle.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/The_Siege_of_Osaka_Castle.jpg/270px-The_Siege_of_Osaka_Castle.jpg)
[Thời kỳ đồ đá cũ](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_%C4%91%E1%BB%93_%C4%91%C3%A1_c%C5%A9_%E1%BB%9F_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)35000–14000 TCN [Thời kỳ Jōmon](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_J%C5%8Dmon)14000–400 TCN [Thời kỳ Yayoi](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Yayoi)400 TCN–250 SCN [Thời kỳ Kofun](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Kofun)250–538 [Thời kỳ Asuka](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Asuka)592–710 [Thời kỳ Nara](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Nara)710–794 [Thời kỳ Heian](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Heian)794–1185 [Thời kỳ Kamakura](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Kamakura)1185–1333 [Tân chính Kemmu](/wiki/T%C3%A2n_ch%C3%ADnh_Kemmu)1333–1336
-
[Thời kỳ Muromachi](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Muromachi)1336–1573 [Thời kỳ Nam-Bắc triều](/wiki/Nam-B%E1%BA%AFc_tri%E1%BB%81u_(Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n))1336–1392 [Thời kỳ Chiến Quốc](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Chi%E1%BA%BFn_Qu%E1%BB%91c_(Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n))
-
[Thời kỳ Azuchi-Momoyama](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Azuchi-Momoyama)1568–1603 [Thời kỳ Edo](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Edo)1603–1868 [Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)1868–1945 [Thời kỳ Minh Trị](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Minh_Tr%E1%BB%8B)1868–1912 [Thời kỳ Đại Chính](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_%C4%90%E1%BA%A1i_Ch%C3%ADnh)1912–1926 [Thời kỳ Chiêu Hòa](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Chi%C3%AAu_H%C3%B2a)1927–1989
-
[Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n_sau_Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)1945–hiện tại [Nhật Bản trong Chiến tranh Lạnh](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n_trong_Chi%E1%BA%BFn_tranh_L%E1%BA%A1nh&action=edit&redlink=1)1945–1989 [Thời kỳ Bình Thành](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Heisei)1989–hiện tại
-
**Lịch sử kinh tế** [Lịch sử giáo dục](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Lịch sử quân sự](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Lịch sử hải quân](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Thuật ngữ](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) **Lịch sử kinh tế Nhật Bản** được quan tâm nghiên cứu chính là vì sự phát triển kinh tế mạnh mẽ của nước này và bởi vì [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) là nền kinh tế quốc gia lớn thứ ba trên thế giới.
## Mục lục
## Thời kỳ Tokugawa[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=1)]
Nhờ sự ổn định chính trị, kinh tế Nhật Bản
[thời kỳ Tokugawa](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Edo) phát triển nhanh, tạo ra nhiều tiền đề quan trọng cho phát triển kinh tế ở các thời kỳ sau này.
Nền kinh tế thời kỳ Tokugawa mặc dù là nền kinh tế nông nghiệp, song đã là một nền
[kinh tế hàng hóa](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF_h%C3%A0ng_h%C3%B3a) phát triển tương đối rộng khắp. Thay vì một nền nông nghiệp để sống thuần túy, việc sản xuất cho [thị trường](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) đã dần dần trở thành tiêu chuẩn cho dân chúng làm nông nghiệp. Một phần khá đông dân số đã tham gia vào [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i) ở các mức độ khác nhau, nhất là ở vùng [đô thị](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B). Để có nguồn tài chính phục vụ cho nhu cầu chi tiêu xa xỉ, nhiều [daimyo](/wiki/Daimy%C5%8D) đã khuyến khích dân chúng sản xuất thủ công và khai hoang. Họ cũng đi vay của các thương nhân giàu có. Các thương nhân không chỉ buôn bán, mà còn tiến hành các [dịch vụ tài chính](/wiki/Khu_v%E1%BB%B1c_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh) như [tín dụng](/wiki/T%C3%ADn_d%E1%BB%A5ng) và các hoạt động [đầu tư](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7u_t%C6%B0) vào [sản xuất](/wiki/S%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t). Sự [tích lũy tư bản](/wiki/T%C3%ADch_l%C5%A9y_t%C6%B0_b%E1%BA%A3n) tăng lên nhanh chóng trong thời kỳ này. Hoạt động tiền tệ, tín dụng phát triển mạnh. Nhiều công cụ tín dụng được sử dụng phổ biến thay cho tiền mặt. Những hình thức sơ khai của [ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng) đã ra đời. Do nhu cầu chế tạo vũ khí quân sự, nền công nghiệp nhỏ ở các lãnh địa cũng phát triển theo. [[1]](#cite_note-1)
## Thời kỳ công nghiệp hóa[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=2)]
### Thời kỳ 1870-1890[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=3)]
Năm
[1868](/wiki/1868), sau [chiến tranh Boshin](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Boshin), [Thiên hoàng Minh Trị](/wiki/Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng_Minh_Tr%E1%BB%8B) tiến hành cuộc [Minh Trị Duy Tân](/wiki/Minh_Tr%E1%BB%8B_Duy_t%C3%A2n), mở ra kỷ nguyên hiện đại hóa đất nước. Chính phủ mới coi [công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) là một trong những trụ cột của một quốc gia hiện đại, và vì vậy đã đề ra nhiều chính sách phát triển nền công nghiệp.
Sau một loạt cải cách cho phép được tự do lựa chọn nghề nghiệp và nắm được
[cơ sở thuế](/w/index.php?title=C%C6%A1_s%E1%BB%9F_thu%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) vững chắc dựa trên [thuế ruộng đất](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%BF_ru%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1), chính phủ đã bắt tay vào [công nghiệp hóa](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_h%C3%B3a) thông qua "Chính sách xúc tiến công nghiệp". Cụ thể, chính phủ tiến hành xây dựng hệ thống [ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng) quốc gia, phát hành đồng [Yên](/wiki/Y%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADt) thay thế cho hệ thống tiền tệ phức tạp thời Tokugawa, phát triển các ngành [khai mỏ](/wiki/Khai_th%C3%A1c_m%E1%BB%8F) và [công nghiệp nặng](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_n%E1%BA%B7ng), xây dựng [cơ sở hạ tầng](/wiki/C%C6%A1_s%E1%BB%9F_h%E1%BA%A1_t%E1%BA%A7ng) ( [đường sắt](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_ray), đường bộ,...), thúc đẩy [công nghiệp nhẹ](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_nh%E1%BA%B9).
Xúc tiến xây dựng hệ thống ngân hàng, cơ sở hạ tầng và công nghiệp nặng ngay từ đầu đã cho phép Nhật Bản rút ngắn thời gian, nhanh chóng hiện đại hóa, đi vào
[công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_h%C3%B3a_thay_th%E1%BA%BF_nh%E1%BA%ADp_kh%E1%BA%A9u) hàng sơ cấp.
Để bảo vệ nền công nghiệp non trẻ trước sự cạnh tranh của hàng hóa nước ngoài, chính phủ khuyến khích thành lập các thương hội theo ngành nghề và địa phương để có điều kiện hướng dẫn kỹ thuật và giới thiệu chuyên gia cho các xí nghiệp. Đối với khu vực công nghiệp hiện đại, chính phủ trợ cho họ bằng cách cho vay dài hạn với
[lãi suất](/wiki/L%C3%A3i_su%E1%BA%A5t) thấp.
Năm
[1898](/wiki/1898), Nhật Bản đã đóng được tàu thủy trọng tải trên 6 ngàn tấn.
### Thời kỳ 1900-1919[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=4)]
Năm 1900, Nhật Bản hoàn thành giai đoạn thay thế nhập khẩu hàng dệt và bắt đầu xuất khẩu mặt hàng này. Sau đó, các hàng công nghiệp nhẹ khác cũng gia nhập danh sách hàng xuất khẩu. Nhật Bản đã chuyển sang giai đoạn
[công nghiệp hóa theo định hướng xuất khẩu](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_h%C3%B3a_theo_h%C6%B0%E1%BB%9Bng_xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u) hàng sơ cấp trong khi vẫn làm sâu thêm thay thế nhập khẩu hàng sơ cấp.
Ngay sau khi giành lại được độc lập hạn chế đối vấn đề
[thuế quan](/wiki/Thu%E1%BA%BF_quan) vào năm [1902](/wiki/1902) và độc lập đầy đủ vào năm [1911](/wiki/1911), chính phủ đã trực tiếp bảo hộ các ngành công nghiệp của mình bằng nâng mức [thuế nhập khẩu](/wiki/Thu%E1%BA%BF_nh%E1%BA%ADp_kh%E1%BA%A9u) lên.
### Thời kỳ 1920-1937[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=5)]
Đầu thập niên 1920, công cuộc công nghiệp hóa của Nhật Bản đã chuyển sang giai đoạn thay thế nhập khẩu hàng thứ cấp.
[Chủ nghĩa tư bản nhà nước](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_t%C6%B0_b%E1%BA%A3n_nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) phát triển mạnh mẽ. Cơ cấu công nghiệp thời kỳ này được xem là "nhân tạo" do có sự can thiệp mạnh mẽ của chính phủ.
Chính phủ đẩy mạnh hơn nữa việc bảo hộ các ngành công nghiệp trong nước, tiếp tục trợ cấp và giới thiệu những công nghệ tiên tiến của thế giới cho các ngành công nghiệp nặng và
[hóa chất](/wiki/H%C3%B3a_ch%E1%BA%A5t). Nhờ những chính sách này, mức độ tập trung sản xuất đã tăng lên nhanh chóng, đặc biệt thấy rõ qua sự phát triển của các [zaibatsu](/wiki/Zaibatsu). Ngay trước Chiến tranh thế giới thứ hai, công nghiệp nặng của Nhật Bản đã thu hút tới 40% tổng số [lao động](/wiki/Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_(kinh_t%E1%BA%BF_h%E1%BB%8Dc)) và đóng góp 50% vào [sản lượng công nghiệp](/w/index.php?title=S%E1%BA%A3n_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1) của đất nước.
Nhật Bản đã phát triển được các công nghệ tiên tiến nhất thời bấy giờ trong các lĩnh vực đóng tàu, chế tạo máy bay.
### Tái thiết sau chiến tranh[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=6)]
Thời kỳ khôi phục kinh tế của Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ hai kéo dài từ năm 1945 đến 1953. Đây cũng là thời kỳ của những cuộc cải cách theo đề nghị của Lực lượng Đồng Minh đang
[quân quản](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_qu%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) Nhật Bản. **Những cải cách**: Cuối năm 1945, Tư lệnh Lực lượng Đồng mình Quân quản ra lệnh cải cách ruộng đất ở nông thôn. Cuộc cải cách ruộng đất này đã tạo ra cơ sở để tăng năng suất nông nghiệp và để ổn định các vùng nông thôn. Cũng trong năm 1945, lệnh giải tán các zaibatsu (các tập đoàn tài phiệt) được đưa ra. Năm 1947, Luật chống độc quyền được ban hành. Tiếp theo là luật thủ tiêu tình trạng tập trung quá mức sức mạnh kinh tế được ban hành bổ sung cho luật chống độc quyền. Những cải cách dân chủ hóa kinh tế này có tác dụng nâng cao vị trí của tư bản công nghiệp, khuyến khích tinh thần kinh doanh và đầu tư. **Ổn định kinh tế**: Do chiến tranh, [sản xuất](/wiki/S%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t)bị gián đoạn, [thất nghiệp](/wiki/Th%E1%BA%A5t_nghi%E1%BB%87p)gia tăng, [tổng cầu](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BA%A7u)vượt [tổng cung](/wiki/T%E1%BB%95ng_cung)khiến cho [lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t)tăng tốc nhanh chóng. Nạn đói tuy được ngăn chặn nhờ phát chẩn khẩn cấp của lực lượng quân quản, song thức ăn tồi và thiếu đã gây ra nạn suy dinh dưỡng và ngộ độc ở nhiều nơi. Để khôi phục và ổn định kinh tế, chính phủ đã phải tiến hành phân phối lương thực, kiểm soát hành chính đối với giá cả, chống nạn đầu cơ, "đông lạnh" tiền gửi ngân hàng, đổi tiền, phát hành [trái phiếu](/wiki/Tr%C3%A1i_phi%E1%BA%BFu)chính phủ, tập trung sức khôi phục và phát triển một số ngành ưu tiên như than, thép, phân bón, điện lực, v.v... **Đường lối Dodge**: Cuối năm 1948, chính phủ Mỹ cử Joseph Dodge sang Nhật Bản để điều hành nền kinh tế ở đây. Ông này chủ trương cân đối ngân sách thông qua hạn chế chi tiêu, ngừng kiểm soát giá, cố định [tỷ giá hối đoái](/wiki/T%E1%BB%B7_gi%C3%A1_h%E1%BB%91i_%C4%91o%C3%A1i) [Yên Nhật](/wiki/Y%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADt)/ [Dollar Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)là 360: 1. Nhờ đường lối này, nền kinh tế tự do được khôi phục, năng suất lao động ở Nhật Bản được nâng lên, lạm phát được khống chế, thậm chí còn đưa tới nguy cơ [giảm phát](/wiki/Gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t). **Ảnh hưởng của cuộc chiến tranh Triều Tiên**: Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ vào tháng 6 năm 1950. Mỹ và Nhật Bản liền ký hiệp định hòa bình để Mỹ rảnh tay hơn đối phó với chiến sự. Những đơn đặt hàng của lực lượng quân sự Mỹ để cung cấp cho mặt trận Triều Tiên gần đó đã làm tăng tổng cầu của Nhật Bản. Nó tạo điều kiện cho Nhật Bản khắc phục một số lệch lạc của nền kinh tế, thúc đẩy tiêu dùng.
### Kỷ nguyên tăng trưởng nhanh[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=7)]
Thời kỳ gần 20 năm từ năm
[1955](/wiki/1955) đến năm [1973](/wiki/1973) là thời kỳ mà nền kinh tế Nhật Bản có tốc độ tăng trưởng rất cao. GDP thực tế theo giá so sánh hàng năm (năm gốc là 1965) của Nhật Bản trong thời kỳ này hầu hết đều có tốc độ tăng lên tới hai chữ số. Chính trong thời kỳ này, kinh tế Nhật Bản đã đuổi kịp các nền kinh tế tiên tiến của thế giới. Nếu vào năm 1950, [2] [GNP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_qu%E1%BB%91c_gia)của Nhật còn nhỏ hơn của bất cứ nước phương Tây nào và chỉ bằng vài phần trăm so với của Mỹ, thì đến năm 1960 nó đã vượt qua [Canada](/wiki/Canada), giữa thập niên 1960 vượt qua [Anh](/wiki/Anh)và [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), năm 1968 vượt [Tây Đức](/wiki/T%C3%A2y_%C4%90%E1%BB%A9c). Năm 1973, GNP của Nhật Bản bằng một phần ba của [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)và lớn thứ hai trên thế giới. [[3]](#cite_note-3)
Những nhân tố tạo nên sự tăng trưởng nhanh chóng của Nhật Bản trong thời kỳ này gồm: cách mạng công nghệ,
[lao động](/wiki/Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_(kinh_t%E1%BA%BF_h%E1%BB%8Dc)) rẻ lại có kỹ năng, khai thác được lao động dư thừa ở khu vực nông nghiệp, [tỷ lệ để dành](/w/index.php?title=T%E1%BB%B7_l%E1%BB%87_%C4%91%E1%BB%83_d%C3%A0nh&action=edit&redlink=1) cao, [đầu tư](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7u_t%C6%B0) tư nhân cao, đồng [yên Nhật](/wiki/Y%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADt) được cố định vào [dollar Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) với tỷ giá 360JPY/USD có lợi cho [xuất khẩu](/wiki/Xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u) của Nhật Bản, nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh, giá [dầu lửa](/wiki/D%E1%BA%A7u_h%E1%BB%8Fa) hãy còn rẻ, nguồn tài chính cho đầu tư ổn định nhờ chính sách của [chính phủ](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) giữ cho các [ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng) khỏi bị phá sản, [chính sách kinh tế vĩ mô](/wiki/Ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_kinh_t%E1%BA%BF_v%C4%A9_m%C3%B4) (chủ yếu là [chính sách tài chính](/wiki/Ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh)) và [chính sách công nghiệp](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_c%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1) được sử dụng tích cực, [nhu cầu](/wiki/Nguy%C3%AAn_l%C3%BD_cung_-_c%E1%BA%A7u) lớn từ Mỹ đối với hàng quân dụng do [chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam) tạo ra. [[4]](#cite_note-4)
Trong kỷ nguyên tăng trưởng nhanh, Nhật Bản tiếp tục hoàn thành giai đoạn thay thế nhập khẩu tư liệu sản xuất trong khi vẫn đẩy mạnh xuất khẩu hàng tiêu dùng lâu bền và chuyển sang xuất khẩu máy móc như ô tô, thiết bị điện tử cao cấp như máy tính. Năm 1970, 72,4% kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản là nhờ các sản phẩm công nghiệp nặng và hóa chất. Tự tin vào năng lực cạnh tranh của mình, từ năm 1960, Nhật Bản bắt đầu tự do hóa thương mại. Năm 1963, Nhật Bản trở thành thành viên của
[Quỹ Tiền tệ Quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Năm 1964, Nhật Bản trở thành thành viên của [Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_v%C3%A0_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_Kinh_t%E1%BA%BF), câu lạc bộ của những quốc gia tiên tiến.
Năm
[1971](/wiki/1971), [cú sốc Nixon](/wiki/C%C3%BA_s%E1%BB%91c_Nixon) làm đồng yên tăng giá làm giảm thặng dư [cán cân thanh toán](/wiki/C%C3%A1n_c%C3%A2n_thanh_to%C3%A1n) của Nhật Bản. Năm [1973](/wiki/1973), [chiến tranh Trung Đông lần thứ 4](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Trung_%C4%90%C3%B4ng_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_4&action=edit&redlink=1) bùng nổ là một trong những nguyên nhân dẫn tới [cú sốc dầu lửa](/w/index.php?title=C%C3%BA_s%E1%BB%91c_d%E1%BA%A7u_l%E1%BB%ADa&action=edit&redlink=1). Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng âm trong năm 1974. Kỷ nguyên tăng trưởng nhanh chấm dứt.
## Thời kỳ chuyển đổi[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=8)]
Thời kỳ này có đặc trưng là tốc độ tăng GDP không ổn định và nhìn chung thấp bằng nửa thời kỳ tăng trưởng nhanh. Một loạt cuộc khủng hoảng kinh tế đã xảy ra vào các năm 1973-1975, 1981-1982 và 1985-1986. Hai cuộc khủng hoảng đầu tiên có nguyên nhân chính là các
[cú sốc dầu lửa](/w/index.php?title=C%C3%BA_s%E1%BB%91c_d%E1%BA%A7u_l%E1%BB%ADa&action=edit&redlink=1). Còn cuộc khủng hoảng thứ ba có nguyên nhân từ việc đồng [Yên Nhật](/wiki/Y%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADt) lên giá sau [Thỏa ước Plaza](/wiki/Th%E1%BB%8Fa_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Plaza).
Là nước phụ thuộc gần như hoàn toàn vào dầu lửa nhập khẩu (mà giá dầu lại tăng vọt) và nhu cầu nước ngoài (mà thị trường nước ngoài cũng bị khủng hoảng), nên cuộc khủng hoảng 1973-1975 đã làm kinh tế Nhật Bản rơi vào tình trạng
[đình lạm](/wiki/%C4%90%C3%ACnh_l%E1%BA%A1m) sâu sắc. Mức độ khủng hoảng (căn cứ vào tốc độ tăng trưởng GDP thực tế và sản lượng công nghiệp) của Nhật Bản nghiêm trọng nhất trong các nước công nghiệp phát triển và nghiêm trọng hơn cả hồi [Đại khủng hoảng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng). Những ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng như đóng tàu, luyện thép, hóa dầu, dệt, gia công kim loại bị khủng hoảng nặng nề.
Tác động nghiêm trọng của cú sốc dầu lửa 1973-1975 đã khiến Nhật Bản phải tích cực triển khai chương trình tiết kiệm năng lượng, đồng thời chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng của
[khu vực dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5). Trong [khu vực chế tạo](/wiki/Khu_v%E1%BB%B1c_ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A1o), giảm tỷ trọng của các ngành dùng nhiều năng lượng, tăng tỷ trọng của các ngành có hàm lượng tri thức cao (như sản xuất [máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh), [máy bay](/wiki/M%C3%A1y_bay), [người máy](/wiki/Robot) công nghiệp, [mạch tổ hợp](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1ch_t%E1%BB%95_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1),...), các ngành sản xuất theo mốt (quần áo chất lượng cao, đồ điện dân dụng, thiết bị nghe nhìn,...) và công nghiệp thông tin. Nhật Bản nhấn mạnh hơn nữa nghiên cứu khoa học cơ bản để có thể chuyển sang các ngành kinh tế mới.
Đầu tư trực tiếp của Nhật Bản ra nước ngoài tăng vọt với hai động lực chính là tận dụng nguồn nguyên liệu và năng lượng ở các địa bàn đầu tư là các nền kinh tế đang phát triển và chọc thủng hàng rào bảo hộ mậu dịch ở các địa bàn đầu tư là các nền kinh tế phát triển.
[[5]](#cite_note-5)
Nhờ những cải cách tích cực, Nhật Bản đã hồi phục sau khủng hoảng 1973-1975 và chị bị ảnh hưởng nhẹ trong cuộc khủng hoảng 1979-1981. Tốc độ tăng trưởng GDP thực tế của Nhật Bản vẫn cao hơn của các nước công nghiệp phát triển khác.
## Thời kỳ bong bóng kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=9)]
Thời kỳ bong bóng kinh tế của Nhật Bản kéo dài 4 năm 3 tháng, từ tháng 12 năm
[1986](/wiki/1986) đến tháng 2 năm [1991](/wiki/1991). Kinh tế Nhật Bản thời kỳ này có những đặc điểm như đồng [Yên](/wiki/Y%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADt) cao giá so với [Dollar Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9), tốc độ tăng trưởng [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) thực tế cao, tỷ lệ [lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t) cao, tỷ lệ [thất nghiệp](/wiki/Th%E1%BA%A5t_nghi%E1%BB%87p) thấp, giá tài sản ( [bất động sản](/wiki/B%E1%BA%A5t_%C4%91%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n) lẫn [tài sản tài chính](/wiki/T%C3%A0i_s%E1%BA%A3n_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh)) cao, [tiêu dùng](/wiki/Ti%C3%AAu_d%C3%B9ng) mạnh.
Nguyên nhân khiến bong bóng kinh tế hình thành có nhiều. Nguyên nhân đầu tiên là việc Yên lên giá sau
[Thỏa ước Plaza](/wiki/Th%E1%BB%8Fa_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Plaza) (năm [1985](/wiki/1985)) gây khó khăn cho các nhà [xuất khẩu](/wiki/Xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u) của Nhật Bản và đe dọa [tăng trưởng kinh tế](/wiki/T%C4%83ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_kinh_t%E1%BA%BF) của nước này. [Ngân hàng Nhật Bản](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) đã phải thực hiện [chính sách tiền tệ](/wiki/Ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_l%C6%B0u_th%C3%B4ng_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) nới lỏng (hạ [lãi suất](/wiki/L%C3%A3i_su%E1%BA%A5t)) để đối phó với điều đó, nên [tính thanh khoản](/wiki/Thanh_kho%E1%BA%A3n_(t%C3%A0i_ch%C3%ADnh)) cao quá mức hình thành. Kết quả là [kinh tế tăng trưởng](/wiki/T%C4%83ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_kinh_t%E1%BA%BF) mạnh và [đầu cơ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A7u_c%C6%A1&action=edit&redlink=1) tài sản bắt đầu làm tăng giá tài sản. Mặt khác, các nhà đầu tư bắt đầu thay đổi danh mục đầu tư của mình khi [tỷ giá](/wiki/T%E1%BB%B7_gi%C3%A1_h%E1%BB%91i_%C4%91o%C3%A1i) Yên/Dollar thay đổi và nhất là sau sự kiện [Ngày thứ Hai đen tối](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_th%E1%BB%A9_Hai_%C4%91en_t%E1%BB%91i&action=edit&redlink=1) trên [thị trường chứng khoán](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_ch%E1%BB%A9ng_kho%C3%A1n) [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Họ giảm đầu tư vào tài sản của Mỹ và tăng đầu tư vào các tài sản của Nhật Bản. Giá tài sản trong đó có giá [cổ phiếu](/wiki/C%E1%BB%95_phi%E1%BA%BFu) và [trái phiếu công ty](/w/index.php?title=Tr%C3%A1i_phi%E1%BA%BFu_c%C3%B4ng_ty&action=edit&redlink=1) tăng kích thích xí nghiệp đầu tư. Lạm phát tăng tốc kích thích tiêu dùng. Bong bóng kinh tế nói chung và bong bóng giá tài sản chỉ được nhận ra sau khi chúng bắt đầu vỡ vào đầu [thập niên 1990](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1990).
Đồng Yên tăng giá đã kích thích các xí nghiệp của Nhật Bản
[đầu tư trực tiếp](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7u_t%C6%B0_tr%E1%BB%B1c_ti%E1%BA%BFp_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ngo%C3%A0i) ra nước ngoài. Nó cùng với việc người Nhật trở nên giàu hơn đã kích thích họ mua các tài sản của nước ngoài (chẳng hạn như mua xưởng phim của Mỹ, mua các tác phẩm hội họa nổi tiếng) và đi du lịch nước ngoài.
Các
[ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng) và các tổ chức tín dụng khác của Nhật Bản sau một thời gian dài đầu tư vào các xí nghiệp trong [khu vực chế tạo](/wiki/Khu_v%E1%BB%B1c_ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A1o) thì đến thời kỳ này bắt đầu đầu tư vào các tài sản tài chính. Họ cũng tích cực cho vay đối với các dự án phát triển bất động sản. Họ còn sẵn sàng chấp nhận các tài sản tài chính và bất động sản làm [thế chấp](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_ch%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1) khi cho các xí nghiệp và cá nhân vay. Đây chính là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến các tổ chức tín dụng của Nhật Bản sau này mắc phải tình trạng [nợ khó đòi](/w/index.php?title=N%E1%BB%A3_kh%C3%B3_%C4%91%C3%B2i&action=edit&redlink=1) khi bong bóng kinh tế và bong bóng giá tài sản vỡ.
Năm
[1989](/wiki/1989), Nhật Bản nâng thuế suất [thuế tiêu dùng](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%BF_ti%C3%AAu_d%C3%B9ng&action=edit&redlink=1). Cùng năm [Iraq](/wiki/Iraq) [xâm lược](/wiki/X%C3%A2m_l%C6%B0%E1%BB%A3c) [Kuwait](/wiki/Kuwait) dẫn đến [Chiến tranh vùng Vịnh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_v%C3%B9ng_V%E1%BB%8Bnh) khiến giá [dầu lửa](/wiki/D%E1%BA%A7u_h%E1%BB%8Fa) tăng vọt. Tháng 10 năm [1990](/wiki/1990), Ngân hàng Nhật Bản thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt. Bong bóng kinh tế vỡ vào năm [1991](/wiki/1991) và bong bóng giá tài sản vỡ vào năm [1992](/wiki/1992).
## Trì trệ kinh tế kéo dài[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=10)]
Sau khi bong bóng kinh tế vỡ đầu thập niên 1990, kinh tế Nhật Bản chuyển sang thời kỳ trì trệ kéo dài. Tốc độ tăng trưởng GDP thực tế bình quân hàng năm của giai đoạn 1991-2000 chỉ là 0,5%
- thấp hơn rất nhiều so với các thời kỳ trước. [6]
Có sự tranh luận về nguyên nhân khiến kinh tế Nhật Bản trì trệ liên tục hơn 10 năm.
Một số tranh luận cho rằng nguyên nhân nằm ở
[phía cung](/wiki/T%E1%BB%95ng_cung) của nền kinh tế, cụ thể là do tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng của Nhật Bản giảm sút. Những người theo trường phái [7] [trọng cung](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF_h%E1%BB%8Dc_tr%E1%BB%8Dng_cung)cho rằng: tất cả các yếu tố đầu vào là [năng suất tổng nhân tố](/w/index.php?title=N%C4%83ng_su%E1%BA%A5t_t%E1%BB%95ng_nh%C3%A2n_t%E1%BB%91&action=edit&redlink=1), [tư bản](/wiki/T%C6%B0_b%E1%BA%A3n), số lao động có việc làm, và thời gian lao động đều đồng loạt giảm là những nhân tố trực tiếp làm tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng của Nhật Bản giảm đi. Các chủ thể kinh tế không nhận thức kịp thời sự giảm sút của tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng, nên đã có xu hướng đầu tư thiết bị và thuê mướn lao động quá nhiều, gây ra hiện tượng dư cung. [[8]](#cite_note-8)
Những người theo trường phái trọng cầu (
[chủ nghĩa Keynes](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Keynes)) cho rằng, nguyên nhân của trì trệ kinh tế ở Nhật Bản là do có khoảng cách giữa [tổng cung](/wiki/T%E1%BB%95ng_cung) và [tổng cầu](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BA%A7u) khiến cho mức tăng trưởng thực tế thấp hơn mức tăng trưởng tiềm năng. Trì trệ kéo dài là vì nền kinh tế liên tục nằm trong các pha suy thoái của những [chu kỳ kinh tế](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_kinh_t%E1%BA%BF) (pha suy thoái có xu hướng dài hơn trong khi pha phục hồi có xu hướng ngắn đi). Chính những [chính sách tài chính](/wiki/Ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh) và [tiền tệ](/wiki/Ch%C3%ADnh_s%C3%A1ch_l%C6%B0u_th%C3%B4ng_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) kích cầu của Nhật Bản được tiến hành không đủ mức và không kịp thời đã khiến cho nền kinh tế Nhật Bản không thoát ra hẳn khỏi [suy thoái](/wiki/Suy_tho%C3%A1i_kinh_t%E1%BA%BF) do bong bóng kinh tế tan vỡ, và tiếp theo là rơi vào một vòng xoáy ác tính mà hậu quả tai hại là mắc vào cái [bẫy thanh khoản](/wiki/B%E1%BA%ABy_thanh_kho%E1%BA%A3n) và [giảm phát](/wiki/Gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t). [[9]](#cite_note-9)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=11)] **Lưu Ngọc Trịnh (1998), trang 47-53.** [^](#cite_ref-1) **Theo số liệu của Cục kế hoạch kinh tế Nhật Bản (dẫn lại từ Lưu Ngọc Trịnh (1998), trang 188).** [^](#cite_ref-2) **Lưu Ngọc trịnh (1998), trang 187.** [^](#cite_ref-3) **Tỷ lệ tăng trưởng đầu tư máy móc thiết bị bình quân hàng năm trong giai đoạn 1955-1960 là 22,5%, trong giai đoạn 1965-1970 là 21,1%. Chi tiêu dùng cá nhân tăng trưởng với tốc độ bình quân hàng năm là 7,7% trong giai đoạn 1955-1960, 8,9% trong giai đoạn 1960-1965, và 9,2% trong giai đoạn 1965-1970. Chi tiêu chính phủ tăng bình quân 10,6% một năm trong giai đoạn 1960-1965, nửa đầu thực hiện kế hoạch tăng gấp đôi thu nhập quốc dân. (Nakamura (1998)** [^](#cite_ref-4) **Lưu Ngọc Trịnh (1998), trang 314.** [^](#cite_ref-5) **Hayashi and Prescott (2002), trang 214.** [^](#cite_ref-6) **Tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng của GDP là tỷ lệ tăng trong dài hạn, tại đó tỷ lệ thất nghiệp ở mức tự nhiên (toàn dụng nhân lực, và không làm thay đổi tỷ lệ lạm phát). Tăng trưởng GDP tiềm năng chỉ phụ thuộc vào các yếu tố gồm vốn, lao động và năng suất tổng nhân tố.** [^](#cite_ref-7) **Phạm Thị Thanh Hồng (2005).** [^](#cite_ref-8) **Phạm Thị Thanh Hồng và Nguyễn Bình Giang (2006).** [^](#cite_ref-9)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit§ion=12)]
- Hayashi, F. and Prescott E. C. (2002), "The 1990s in Japan: A Lost Decade,"
*Review of Economic Dynamics*, pp. 206–235.
- Kosai Yutaka (1991),
*Kỷ nguyên tăng trưởng nhanh*, Viện Kinh tế Thế giới, Hà Nội.
- Kunio Yoshihara (1991),
*Sự phát triển kinh tế của Nhật Bản*, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội.
- Lưu Ngọc Trịnh (1998),
*Kinh tế Nhật Bản- Những bước thăng trầm trong lịch sử*, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội.
- Nakamura Takafusa (1998),
*Những bài giảng về lịch sử kinh tế Nhật Bản hiện đại*, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.
- Nguyễn Bình Giang (1996), "Chính sách công nghiệp trong quá trình công nghiệp hóa ở Nhật Bản (1870-1975)",
*Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương*, số 2(11), trang 31-36.
- Phạm Thị Thanh Hồng (2005), "Kinh tế Nhật Bản trì trệ kéo dài: Những nguyên nhân thuộc về phía cung",
*Nghiên cứu Nhật Bản và Đông Bắc Á*, số 6(60), trang 3-7.
- Phạm Thị Thanh Hồng và Nguyễn Bình Giang (2006), "Trì trệ kinh tế Nhật Bản nhìn từ quan điểm trọng cầu",
*Những vấn đề kinh tế thế giới*, số 2(118), trang 42-47.

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=30-Jun-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Sat, 01 Aug 2015 12:00:00 GMT


text:
Recilia semilimax
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Recilia semilimax là loài côn trùng thuộc họ Cicadellidae, bộ Cánh nửa. Loài này được Dash & Viraktamath miên tả năm 1998.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Binomial authority”. Arctos. Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2012.

markdown:
# Recilia semilimax
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Recilia semilimax
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Hemiptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_n%E1%BB%ADa) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Cicadellidae](/w/index.php?title=Cicadellidae&action=edit&redlink=1) [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *tribus*) [Deltocephalini](/w/index.php?title=Deltocephalini&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Recilia](/wiki/Recilia) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **R. semilimax** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Recilia semilimax*
Dash &
[Viraktamath](/w/index.php?title=Chandrasekhara_A._Viraktamath&action=edit&redlink=1), 1998 [[1]](#cite_note-1) * là loài Recilia semilimax* [côn trùng](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng)thuộc họ [Cicadellidae](/w/index.php?title=Cicadellidae&action=edit&redlink=1), [bộ Cánh nửa](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_n%E1%BB%ADa). Loài này được Dash & Viraktamath miên tả năm 1998.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Recilia_semilimax&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Recilia_semilimax&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Binomial authority”](http://arctos.database.museum/name/Recilia%20semilimax). Arctos. Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Recilia_semilimax&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Recilia_semilimax&action=edit§ion=2)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Recilia_semilimax&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Recilia_semilimax&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
**có thông tin sinh học về** [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Sinh thế kỷ 13
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại này có những người sinh ra trong thế kỷ 13. Xem thêm những người mất trong thế kỷ 13.
Thể loại con
Thể loại này gồm 11 thể loại con sau, trên tổng số 11 thể loại con.
S
- ► Sinh 1300 (4 tr.)
- ► Sinh thập kỷ 1200 (10 t.l.)
- ► Sinh thập kỷ 1210 (10 t.l.)
- ► Sinh thập kỷ 1220 (10 t.l., 1 tr.)
- ► Sinh thập kỷ 1230 (10 t.l., 1 tr.)
- ► Sinh thập kỷ 1240 (10 t.l.)
- ► Sinh thập kỷ 1250 (10 t.l.)
- ► Sinh thập kỷ 1260 (10 t.l., 2 tr.)
- ► Sinh thập kỷ 1270 (10 t.l.)
- ► Sinh thập kỷ 1280 (10 t.l., 2 tr.)
- ► Sinh thập kỷ 1290 (10 t.l.)
Các trang trong thể loại “Sinh thế kỷ 13”
8 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 8 trang.

markdown:
# Thể loại:Sinh thế kỷ 13
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại này có những
**người sinh ra trong thế kỷ 13**. Xem thêm [những người mất trong thế kỷ 13](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_13).
|
|Những người được sinh trong [Sinh thập kỷ 1200](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1200)— [1200](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1200)– [1201](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1201)– [1202](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1202)– [1203](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1203)– [1204](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1204)– [1205](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1205)– [1206](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1206)– [1207](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1207)– [1208](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1208)– [1209](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1209) [Sinh thập kỷ 1210](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1210)— [1210](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1210)– [1211](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1211)– [1212](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1212)– [1213](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1213)– [1214](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1214)– [1215](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1215)– [1216](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1216)– [1217](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1217)– [1218](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1218)– [1219](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1219) [Sinh thập kỷ 1220](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1220)— [1220](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1220)– [1221](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1221)– [1222](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1222)– [1223](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1223)– [1224](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1224)– [1225](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1225)– [1226](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1226)– [1227](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1227)– [1228](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1228)– [1229](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1229) [Sinh thập kỷ 1230](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1230)— [1230](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1230)– [1231](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1231)– [1232](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1232)– [1233](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1233)– [1234](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1234)– [1235](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1235)– [1236](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1236)– [1237](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1237)– [1238](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1238)– [1239](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1239) [Sinh thập kỷ 1240](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1240)— [1240](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1240)– [1241](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1241)– [1242](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1242)– [1243](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1243)– [1244](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1244)– [1245](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1245)– [1246](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1246)– [1247](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1247)– [1248](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1248)– [1249](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1249) [Sinh thập kỷ 1250](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1250)— [1250](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1250)– [1251](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1251)– [1252](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1252)– [1253](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1253)– [1254](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1254)– [1255](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1255)– [1256](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1256)– [1257](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1257)– [1258](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1258)– [1259](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1259) [Sinh thập kỷ 1260](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1260)— [1260](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1260)– [1261](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1261)– [1262](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1262)– [1263](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1263)– [1264](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1264)– [1265](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1265)– [1266](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1266)– [1267](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1267)– [1268](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1268)– [1269](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1269) [Sinh thập kỷ 1270](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1270)— [1270](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1270)– [1271](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1271)– [1272](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1272)– [1273](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1273)– [1274](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1274)– [1275](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1275)– [1276](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1276)– [1277](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1277)– [1278](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1278)– [1279](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1279) [Sinh thập kỷ 1280](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1280)— [1280](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1280)– [1281](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1281)– [1282](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1282)– [1283](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1283)– [1284](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1284)– [1285](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1285)– [1286](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1286)– [1287](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1287)– [1288](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1288)– [1289](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1289) [Sinh thập kỷ 1290](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1290)— [1290](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1290)– [1291](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1291)– [1292](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1292)– [1293](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1293)– [1294](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1294)– [1295](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1295)– [1296](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1296)– [1297](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1297)– [1298](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1298)– [1299](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1299)
|
|![]()
[Sinh thế kỷ 13](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:13th-century_births?uselang=vi)
## Thể loại con
Thể loại này gồm 11 thể loại con sau, trên tổng số 11 thể loại con.
### S
- ►
[Sinh 1300](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1300) (4 tr.)
- ►
[Sinh thập kỷ 1200](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1200) (10 t.l.)
- ►
[Sinh thập kỷ 1210](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1210) (10 t.l.)
- ►
[Sinh thập kỷ 1220](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1220) (10 t.l., 1 tr.)
- ►
[Sinh thập kỷ 1230](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1230) (10 t.l., 1 tr.)
- ►
[Sinh thập kỷ 1240](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1240) (10 t.l.)
- ►
[Sinh thập kỷ 1250](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1250) (10 t.l.)
- ►
[Sinh thập kỷ 1260](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1260) (10 t.l., 2 tr.)
- ►
[Sinh thập kỷ 1270](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1270) (10 t.l.)
- ►
[Sinh thập kỷ 1280](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1280) (10 t.l., 2 tr.)
- ►
[Sinh thập kỷ 1290](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1290) (10 t.l.)
## Các trang trong thể loại “Sinh thế kỷ 13”
8 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 8 trang.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Tác phẩm 1993
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xem thêm: Thể loại:Thành lập 1993
Tác phẩm được sáng tạo, xuất bản hoặc sản xuất trong năm 1993.
Thể loại con
Thể loại này gồm 7 thể loại con sau, trên tổng số 7 thể loại con.
1
- ► 1993 trong điện ảnh (3 t.l.)
A
- ► Album 1993 (3 t.l., 6 tr.)
- ► Anime 1993 (6 tr.)
B
- ► Bài hát 1993 (5 tr.)
M
- ► Manga 1993 (3 tr.)
P
- ► Phim 1993 (1 t.l., 35 tr.)
S
- ► Sách 1993 (1 t.l.)
Các trang trong thể loại “Tác phẩm 1993”
Thể loại này gồm trang sau.

markdown:
# Thể loại:Tác phẩm 1993
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Xem thêm:** [Thể loại:Thành lập 1993](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A0nh_l%E1%BA%ADp_1993)
Tác phẩm được sáng tạo, xuất bản hoặc sản xuất trong năm
**. 1993**
|
|[1990](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_1990)- [1991](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_1991)- [1992](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_1992)- **1993**- [1994](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_1994)- [1995](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_1995)- [1996](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_1996)- [1997](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_1997)- [1998](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_1998)- [1999](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_1999)
|
|![]()
[Tác phẩm 1993](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:1993_works?uselang=vi)
## Thể loại con
Thể loại này gồm 7 thể loại con sau, trên tổng số 7 thể loại con.
### 1
- ►
[1993 trong điện ảnh](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:1993_trong_%C4%91i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh) (3 t.l.)
### A
- ►
[Album 1993](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Album_1993) (3 t.l., 6 tr.)
- ►
[Anime 1993](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Anime_1993) (6 tr.)
### B
- ►
[Bài hát 1993](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_1993) (5 tr.)
### M
- ►
[Manga 1993](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Manga_1993) (3 tr.)
### P
- ►
[Phim 1993](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_1993) (1 t.l., 35 tr.)
### S
- ►
[Sách 1993](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A1ch_1993) (1 t.l.)
## Các trang trong thể loại “Tác phẩm 1993”
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Vincent d'Indy
Paul Marie Théodore Vincent d'Indy (1851-1931) là nhà soạn nhạc, nghệ sĩ đàn organ, nhạc trưởng, nhà sư phạm người Pháp.
Mục lục
Cuộc đời và sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Vncent d'Indy học âm nhạc ở nhiều người, gồm Antoine François Marmontel, Louis Diémer, Albert Lavignac, Henri Duparc và César Franck. D'Indy học Franck tại Nhạc viện Paris. Năm 1872, d'Indy trở thành nhạc công bộ gõ tại Dàn nhạc Giao hưởng Colonne. Trong các năm 1875-1879, d'Indy trở thành chỉ huy của dàn hợp xướng của dàn nhạc này. Năm 1885, với tác phẩm Khúc hát tiếng chuông đồng, ông đoạt giải thưởng âm nhạc của Paris. Năm 1890, sau khi Franck qua đời, d'Indy trở thành chủ tịch Hội Âm nhạc quốc gia Pháp. Năm 1894, ông cùng Charles Bordes và Alexandre Guilmant thành lập Trường dạy hát để giảng dạy và nghiên cứu nhạc nhà thờ. Từ năm 1900, trường trở thành nơi giảng dạy âm nhạc nói chung và d'Indy giảng dạy tại đó cho đến cuối đời. Từ năm 1911, ông trở thành hiệu trưởng của trường[1].
Phong cách sáng tác[sửa | sửa mã nguồn]
Là học trò cũng là bạn của César Franck, d'Indy đứng đầu trường phái Franck. Ông nhiệt thành giúp Charles Lamoureux đưa các tác phẩm của Richard Wagner vào Paris, bênh vực cho Claude Debussy và làm sống lại âm nhạc của Claudio Monteverdi, Jane-Philippe Rameau, Christoph Willibald Gluck và Johann Sebastian Bach. Âm nhạc của d'Indy kết hợp những yếu tố dân gian-hiện thực-với những khí sắc tôn giáo-huyền bí, truyền thống của văn hóa Pháp với những ảnh hưởng của âm nhạc Đức (nhất là của Wagner). Lối phối dàn nhạc của d'Indy rất phong phú và thường sử dụng phương pháp chu kỳ của Franck[2].
Các tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]
Vincent d'Indy đã sáng tác[3]:
- Các vở opera:
- Các tác phẩm dành cho dàn nhạc giao hưởng, nổi bật có:
- Các bản nhạc dành cho hợp xướng
- Các bản nhạc tính phòng
- Các tác phẩm dành cho piano
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Norman Demuth, Vincent d'Indy: Champion of Classicism (London, 1951)
- Steven Huebner, Vincent d'Indy and Moral Order' and 'Fervaal': French Opera at the Fin de Siècle (Oxford, 1999), pp. 301–08 and 317–50
- Vincent d'Indy (Marie d'Indy, ed.), Vincent d'Indy: Ma Vie. Journal de jeunesse. Correspondance familiale et intime, 1851–1931 (Paris, 2001). ISBN 2-84049-240-7
- James Ross, 'D'Indy's "Fervaal": Reconstructing French Identity at the Fin-de-Siècle', Music and Letters 84/2 (May 2003), pp. 209–40
- Manuela Schwartz (ed.), Vincent d'Indy et son temps (Sprimont, 2006). ISBN 2-87009-888-X
- Andrew Thomson, Vincent d'Indy and his World (Oxford, 1996)
- Robert Trumble, Vincent d'Indy: His Greatness and Integrity (Melbourne, 1994)
- Huebner, Steven (2006). French Opera at the Fin de Siècle: Vincent d'Indy. Oxford Univ. Press, US. tr. 301–350. ISBN 978-0-19-518954-4.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- D'Indy Trio for Clarinet, Cello & Piano, Op. 29, Piano Quartet Op. 7, String Quartet No. 1 and String Sextet, Op. 92 soundbites and discussion of works
- Free scores by Vincent d'Indy tại International Music Score Library Project
- Free scores by Vincent d'Indy trong Choral Public Domain Library (ChoralWiki)
- Performance of Lied for cello and orchestra trên YouTube by Julian Lloyd Webber and the Academy of St Martin in the Fields conducted by Neville Marriner
- Wikipedia articles with VIAF identifiers
- Wikipedia articles with LCCN identifiers
- Wikipedia articles with ISNI identifiers
- Wikipedia articles with GND identifiers
- Wikipedia articles with SELIBR identifiers
- Wikipedia articles with BNF identifiers
- Wikipedia articles with MusicBrainz identifiers
- Wikipedia articles with NLA identifiers
- Sinh 1851
- Mất 1931
- Nhà soạn nhạc Pháp
- Nghệ sĩ organ Pháp
- Nhạc trưởng Pháp
- Nhà sư phạm Pháp

markdown:
# Vincent d'Indy
|
|Vincent d'Indy
|
|![]()
[27 tháng 3](/wiki/27_th%C3%A1ng_3)năm [1851](/wiki/1851) [Paris](/wiki/Paris), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [2 tháng 12](/wiki/2_th%C3%A1ng_12), [1931](/wiki/1931)(80 tuổi)
Paris, Pháp
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Alma mater](/wiki/Alma_mater) [Nhạc viện Paris](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_vi%E1%BB%87n_Paris) **Paul Marie Théodore Vincent d'Indy** (1851-1931) là nhà soạn nhạc, nghệ sĩ đàn organ, nhạc trưởng, nhà sư phạm [người Pháp](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%C3%A1p).
## Mục lục
## Cuộc đời và sự nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&action=edit§ion=1)]
Vncent d'Indy học
[âm nhạc](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c) ở nhiều [người](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di), gồm [Antoine François Marmontel](/w/index.php?title=Antoine_Fran%C3%A7ois_Marmontel&action=edit&redlink=1), [Louis Diémer](/w/index.php?title=Louis_Di%C3%A9mer&action=edit&redlink=1), [Albert Lavignac](/w/index.php?title=Albert_Lavignac&action=edit&redlink=1), [Henri Duparc](/w/index.php?title=Henri_Duparc&action=edit&redlink=1) và [César Franck](/wiki/C%C3%A9sar_Franck). D'Indy học Franck tại Nhạc viện Paris. [Năm](/wiki/N%C4%83m) [1872](/wiki/1872), d'Indy trở thành nhạc công bộ gõ tại [Dàn nhạc Giao hưởng](/wiki/D%C3%A0n_nh%E1%BA%A1c_giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng) Colonne. Trong các năm [1875](/wiki/1875)- [1879](/wiki/1879), d'Indy trở thành chỉ huy của dàn hợp xướng của dàn nhạc này. Năm [1885](/wiki/1885), với tác phẩm *, ông đoạt giải thưởng âm nhạc của Paris. Năm Khúc hát tiếng chuông đồng* [1890](/wiki/1890), sau khi Franck qua đời, d'Indy trở thành chủ tịch Hội Âm nhạc quốc gia Pháp. Năm [1894](/wiki/1894), ông cùng [Charles Bordes](/w/index.php?title=Charles_Bordes&action=edit&redlink=1)và [Alexandre Guilmant](/w/index.php?title=Alexandre_Guilmant&action=edit&redlink=1)thành lập Trường dạy hát để giảng dạy và [nghiên cứu](/wiki/Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u) [nhạc nhà thờ](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%A1c_nh%C3%A0_th%E1%BB%9D&action=edit&redlink=1). Từ năm [1900](/wiki/1900), trường trở thành nơi giảng dạy âm nhạc nói chung và d'Indy giảng dạy tại đó cho đến cuối đời. Từ năm [1911](/wiki/1911), ông trở thành hiệu trưởng của trường . [[1]](#cite_note-1)
## Phong cách sáng tác[
[sửa](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&action=edit§ion=2)]
Là học trò cũng là bạn của César Franck, d'Indy đứng đầu
[trường phái Franck](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_ph%C3%A1i_Franck&action=edit&redlink=1). Ông nhiệt thành giúp [Charles Lamoureux](/w/index.php?title=Charles_Lamoureux&action=edit&redlink=1) đưa các tác phẩm của [Richard Wagner](/wiki/Richard_Wagner) vào Paris, bênh vực cho [Claude Debussy](/wiki/Claude_Debussy) và làm sống lại âm nhạc của [Claudio Monteverdi](/wiki/Claudio_Monteverdi), [Jane-Philippe Rameau](/w/index.php?title=Jane-Philippe_Rameau&action=edit&redlink=1), [Christoph Willibald Gluck](/wiki/Christoph_Willibald_Gluck) và [Johann Sebastian Bach](/wiki/Johann_Sebastian_Bach). Âm nhạc của d'Indy kết hợp những yếu tố dân gian-hiện thực-với những khí sắc [tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o)-huyền bí, truyền thống của [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) Pháp với những ảnh hưởng của âm nhạc [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) (nhất là của Wagner). Lối phối dàn nhạc của d'Indy rất phong phú và thường sử dụng [phương pháp chu kỳ](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_chu_k%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) của Franck . [2]
## Các tác phẩm[
[sửa](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&action=edit§ion=3)]
Vincent d'Indy đã sáng tác
: [3]
- Các vở
[opera](/wiki/Opera):
- Các tác phẩm dành cho dàn nhạc
[giao hưởng](/wiki/Giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng), nổi bật có:
- Các bản nhạc dành cho hợp xướng
- Các bản nhạc tính phòng
- Các tác phẩm dành cho piano
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&action=edit§ion=4)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&action=edit§ion=5)]
- Norman Demuth,
*Vincent d'Indy: Champion of Classicism*(London, 1951)
- Steven Huebner,
*Vincent d'Indy and Moral Order' and 'Fervaal': French Opera at the Fin de Siècle*(Oxford, 1999), pp. 301–08 and 317–50
- Vincent d'Indy (Marie d'Indy, ed.),
*Vincent d'Indy: Ma Vie. Journal de jeunesse. Correspondance familiale et intime, 1851–1931*(Paris, 2001). [ISBN 2-84049-240-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2840492407) [James Ross](/w/index.php?title=James_Ross_(conductor)&action=edit&redlink=1), 'D'Indy's "Fervaal": Reconstructing French Identity at the Fin-de-Siècle', *Music and Letters*84/2 (May 2003), pp. 209–40
- Manuela Schwartz (ed.),
*Vincent d'Indy et son temps*(Sprimont, 2006). [ISBN 2-87009-888-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/287009888X)
- Andrew Thomson,
*Vincent d'Indy and his World*(Oxford, 1996) [Robert Trumble](/w/index.php?title=Robert_Trumble&action=edit&redlink=1), *Vincent d'Indy: His Greatness and Integrity*(Melbourne, 1994)
- Huebner, Steven (2006).
[. Oxford Univ. Press, US. tr. 301–350.](http://books.google.com/books?id=KSQGZOTQKmwC&pg=PA301&dq=%22Vincent+d%27Indy+and+Moral+Order%22) *French Opera at the Fin de Siècle: Vincent d'Indy* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-19-518954-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-19-518954-4).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vincent_d%27Indy&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
[Vincent d'Indy](//commons.wikimedia.org/wiki/Vincent_d%27Indy?uselang=vi)
|
|![]()
[Wikisource](/wiki/Wikisource)có các tác phẩm gốc nói đến hoặc của: [D'Indy Trio for Clarinet, Cello & Piano, Op. 29, Piano Quartet Op. 7, String Quartet No. 1 and String Sextet, Op. 92 soundbites and discussion of works](http://www.editionsilvertrust.com/music-books-h-to-m.htm) [Free scores by Vincent d'Indy](http://imslp.org/wiki/Category:Indy,_Vincent_d%27)tại [International Music Score Library Project](/w/index.php?title=International_Music_Score_Library_Project&action=edit&redlink=1) [Free scores by Vincent d'Indy](http://www.cpdl.org/wiki/index.php/Vincent_d%27Indy)trong [Choral Public Domain Library](/w/index.php?title=Choral_Public_Domain_Library&action=edit&redlink=1)(ChoralWiki) [Performance of Lied for cello and orchestra](https://www.youtube.com/watch?v=Fta27sFjegM)trên [YouTube](/wiki/YouTube)by [Julian Lloyd Webber](/w/index.php?title=Julian_Lloyd_Webber&action=edit&redlink=1)and the [Academy of St Martin in the Fields](/w/index.php?title=Academy_of_St_Martin_in_the_Fields&action=edit&redlink=1)conducted by [Neville Marriner](/w/index.php?title=Neville_Marriner&action=edit&redlink=1)
|
|
[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Wikipedia articles with VIAF identifiers](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Wikipedia_articles_with_VIAF_identifiers&action=edit&redlink=1) [Wikipedia articles with LCCN identifiers](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Wikipedia_articles_with_LCCN_identifiers&action=edit&redlink=1) [Wikipedia articles with ISNI identifiers](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Wikipedia_articles_with_ISNI_identifiers&action=edit&redlink=1) [Wikipedia articles with GND identifiers](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Wikipedia_articles_with_GND_identifiers&action=edit&redlink=1) [Wikipedia articles with SELIBR identifiers](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Wikipedia_articles_with_SELIBR_identifiers&action=edit&redlink=1) [Wikipedia articles with BNF identifiers](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Wikipedia_articles_with_BNF_identifiers&action=edit&redlink=1) [Wikipedia articles with MusicBrainz identifiers](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Wikipedia_articles_with_MusicBrainz_identifiers&action=edit&redlink=1) [Wikipedia articles with NLA identifiers](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Wikipedia_articles_with_NLA_identifiers&action=edit&redlink=1) [Sinh 1851](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1851) [Mất 1931](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1931) [Nhà soạn nhạc Pháp](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_Ph%C3%A1p) [Nghệ sĩ organ Pháp](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_s%C4%A9_organ_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) [Nhạc trưởng Pháp](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%E1%BA%A1c_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_Ph%C3%A1p) [Nhà sư phạm Pháp](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_s%C6%B0_ph%E1%BA%A1m_Ph%C3%A1p)


text:
atomistic
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Tính từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ˌæ.tə.ˈmɪs.tɪk/
Tính từ
[
sửa
]
atomistic
/ˌæ.tə.ˈmɪs.tɪk/
(
Thuộc
)
Nguyên tử
.
(
Thuộc
)
Thuyết
nguyên tử
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=atomistic&oldid=1410077
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
தமிழ்
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 23:59 ngày 24 tháng 1 năm 2012.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

markdown:
# atomistic
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **atomistic** [/ˌæ.tə.ˈmɪs.tɪk/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP)) **atomistic** [/ˌæ.tə.ˈmɪs.tɪk/](/wiki/Wiktionary:IPA)

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
sentence
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
sentence /ˈsɛn.tᵊnts/
- (Ngôn ngữ học) Câu.
- simple sentence — câu đơn
- compound sentence — câu kép
- Sự tuyên án; án; (từ hiếm, nghĩa hiếm) lời phán quyết.
- sentence of death — án tử hình
- under sentence of death — bị án tử hình
- to pass a sentence of three month's imprisonment on someone — tuyên án người nào ba tháng tù
- ý kiến (tán thành, chống đối).
- our sentence is against war — ý kiến chúng ta là chống chiến tranh
- (Từ cổ,nghĩa cổ) Châm ngôn.
Ngoại động từ[sửa]
sentence ngoại động từ /ˈsɛn.tᵊnts/
Chia động từ[sửa]
sentence
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
Tiếng Pháp[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
sentence gc /sɑ̃.tɑ̃s/
- Quyết định; bản án.
- Sentence arbitrale — quyết định của trọng tài
- Sentence de mort — bản án tử hình
- (Từ cũ nghĩa cũ) Châm ngôn.
- sentences parallèles — câu đối
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# sentence
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **sentence** [/ˈsɛn.tᵊnts/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- (
*Ngôn ngữ học*) [Câu](/wiki/c%C3%A2u). *simple*— câu đơn **sentence** *compound*— câu kép **sentence**
-
- Sự
[tuyên](/w/index.php?title=tuy%C3%AAn&action=edit&redlink=1)án; án; (từ hiếm, nghĩa hiếm) [lời](/wiki/l%E1%BB%9Di) [phán quyết](/wiki/ph%C3%A1n_quy%E1%BA%BFt). *— án tử hình* **sentence**of death *under*— bị án tử hình **sentence**of death *to pass a*— tuyên án người nào ba tháng tù **sentence**of three month's imprisonment on someone
-
[ý kiến](/wiki/%C3%BD_ki%E1%BA%BFn)(tán thành, chống đối). *our*— ý kiến chúng ta là chống chiến tranh **sentence**is against war
-
- (
*Từ cổ,nghĩa cổ*) [Châm ngôn](/wiki/ch%C3%A2m_ng%C3%B4n).
### Ngoại động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-tr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **sentence** *ngoại động từ* [/ˈsɛn.tᵊnts/](/wiki/Wiktionary:IPA)
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
sentence
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|**sentence** [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [sentencing](/wiki/sentencing) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [sentenced](/wiki/sentenced) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) **sentence** **sentence**hoặc [sentencest](/w/index.php?title=sentencest&action=edit&redlink=1)¹ [sentences](/wiki/sentences)hoặc [sentenceth](/w/index.php?title=sentenceth&action=edit&redlink=1)¹ **sentence** **sentence** **sentence** [sentenced](/wiki/sentenced) [sentenced](/wiki/sentenced)hoặc [sentencedst](/w/index.php?title=sentencedst&action=edit&redlink=1)¹ [sentenced](/wiki/sentenced) [sentenced](/wiki/sentenced) [sentenced](/wiki/sentenced) [sentenced](/wiki/sentenced) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² **sentence** **sentence**hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ **sentence** **sentence** **sentence** **sentence** **sentence** [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) **sentence** **sentence**hoặc [sentencest](/w/index.php?title=sentencest&action=edit&redlink=1)¹ **sentence** **sentence** **sentence** **sentence** [sentenced](/wiki/sentenced) [sentenced](/wiki/sentenced) [sentenced](/wiki/sentenced) [sentenced](/wiki/sentenced) [sentenced](/wiki/sentenced) [sentenced](/wiki/sentenced) [were](/wiki/were)to **sentence**hoặc [should](/wiki/should) **sentence** **sentence**hoặc should **sentence** **sentence**hoặc should **sentence** **sentence**hoặc should **sentence** **sentence**hoặc should **sentence** **sentence**hoặc should **sentence** [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) **sentence** **sentence** **sentence**
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|sentence |
|**sentence** gc [/sɑ̃.tɑ̃s/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Quyết định](/wiki/quy%E1%BA%BFt_%C4%91%E1%BB%8Bnh); [bản án](/wiki/b%E1%BA%A3n_%C3%A1n). *— quyết định của trọng tài* **Sentence**arbitrale *— bản án tử hình* **Sentence**de mort
-
- (
*Từ cũ nghĩa cũ*) [Châm ngôn](/wiki/ch%C3%A2m_ng%C3%B4n). *— câu đối* **sentences**parallèles
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1068 hit (2), cp1053 frontend miss (0)