markdown:
# Về biến động ở Ai Cập (Trương Đình Trung)
“…
* Sẽ không thể nào có dân chủ thật sự trong một nước khi đa
số các thành viên của quốc gia đó chưa thức tỉnh để có ý thức đầy đủ về bổn phận
và trách nhiệm của mỗi người đối với vận mệnh chung của xứ sở mình *…”
#### Về biến động ở Ai Cập
*Trương Đình Trung*
Những biến động diễn ra ở Ai-Cập trong hai tuần lễ gần đây đang chiếm vị trí trung tâm, thu hút sự chú ý của dư luận toàn thế giới, choáng thời lượng ngày càng cao trong hoạt động của mọi hệ thống truyền thông lớn nhỏ ở khắp nơi, cũng như được
thảo luận xôn xao trên hầu hết các diễn đàn; đặc biệt tập trung nhất vào khía cạnh Dân chủ của sự kiện. Bài viết này là một nỗ lực khiêm tốn nhằm đóng góp vào dư luận chung đó; chú ý đến trước hết bối cảnh lịch sử, điạ lý, sau đó đến nội tình kinh tế-xã hội của Ai Cập, tác động ngoại lai do sự thay đổi của tình hình quốc tế góp phần vào biến động, và sau cùng mối liên tuởng từ biến động đó đến vấn đề Dân Chủ cho Việt Nam.
**Sơ lược về Ai Cập**
Ai-Cập nằm về phía đông Bắc Phi Châu, có biên giới chung với Sudan ở phía Nam, với Lybia ở phía Tây, Hồng Hải ở phía Đông, Địa Trung Hải ở phía Bắc, và với Israel ở phía Đông Bắc (Xem bản đồ 1). Ai-Cập có đến 2,900km đường duyên hải tiếp giáp với Địa Trung Hải, Vịnh Suez, Vịnh Aqaba và Hồng Hải.
|
|Bản đồ Trung Đông
Biên giới dài nhất là với Sudan, 1,270km, chạy dài từ Hồng Hải về hướng Tây, dọc theo vĩ tuyến 22. Biên giới dài thứ hai, khoảng 1,150 km, là với Lybia ở phía Tây. Ở hướng Đông Bắc, Ai Cập chia biên giới với Israel trên bán đảo Sinai trên một
chiều dài hơn 250km; và với dải Gaza của Palestine chừng 11km. Đoạn biên giới ngắn này là nơi trong những năm gần đây du kích Palestine thường dùng đường hầm để chuyển lén vũ khí vào Gaza.
Tổng dân số hiện nay của Ai Cập chừng 83 triệu người, trong đó người Ai Cập chiếm hơn 99%. Ngoài Ả rập là ngôn ngữ chính
ra; tiếng Anh và tiếng Pháp rất thông dụng trong giới trí thức.Với vị trí như vậy Ai Cập có đặc điểm như một đầu cầu nối liền Á Châu và Phi Châu qua bán đảo Sinai. Trước đây các đạo quân của các dân tộc Assyrians, Babylonians,
Persians, Macedonians, Byzantines, Romans, và rồi về sau này, người Turks đã lần lượt xâm chiếm Ai Cập. Biên giới phía Nam, tiếp giáp với Sudan, nhờ sa mạc ngăn cách và phần nào do lịch sử giao hiếu lâu dài nên ít bị uy hiếp hơn.
Mặt khác, Ai Cập còn là đầu cầu từ Địa Trung Hải đi vào Hồng Hải, rồi ra Ấn Độ Dương. Vì đặc điểm này nên đế quốc Anh, trong những thế kỷ trước, rất quan tâm đến việc kiểm soát Ai Cập. Kênh đào Suez nối Địa Trung Hải với Hồng Hải đã giúp
hải quân Anh rút ngắn được đoạn hải hành đến Ấn Độ; lộ trình mới là từ Đại Tây Dương qua eo Gibraltar vào Địa Trung Hải, qua kênh Suez, ra Hồng Hải, rồi tiến vào Ấn Độ Dương. Trước đó, để từ Đại Tây Dương đến Ấn Độ Dương, người ta phải đi xa hơn gấp bội, vòng hết phần cực Nam của Phi Châu, qua mũi Hảo Vọng (Cape of Good Hope) rồi mới đến được đích. Vì lý do này mà trước đây Anh quốc đã đặt vấn đề kiểm soát kênh Suez, và toàn Ai Cập, lên tầm chiến lược trong việc bảo vệ thuộc địa lớn nhất của mình là Ấn Độ.
Ngoài ra, trong lịch sử hiện đại, kể từ khi dầu hoả trở nên nguồn năng lượng huyết mạch của nhân loại thì vị trí địa lý của Ai Cập lại càng trở nên quan trọng hơn. Ai Cập là quốc gia lớn nhất trong khối Ả Rập, là khối dân, do một tình cờ lịch sử, cư trú ngay trên vùng Trung Đông là nơi có vựa dầu hoả lớn nhất thế giới. Ngoại trừ Iran ra, tất cả các nước có lượng dầu hoả lớn như Iraq, Arab Saudi, Kuwait, Syria, Lybia, v.v. đều là người Ả Rập. Khối dân Ả Rập, tuy trong thời hiện đại bị phân ly thành
nhiều quốc gia khác nhau, nhưng lại có chung các đặc điểm về ngôn ngữ, chủng tộc, văn hoá, tôn giáo và lịch sử. Do những đặc điểm chung đó, từ lâu người Ả Rập luôn có một nguyện vọng thiết tha là được thống nhất lại và làm chủ lấy kho tài nguyên dầu hoả quý báu của mình. Ai Cập, và các lãnh tụ như Nasser, Alwar-El-Sadat, đã đóng vai trò lãnh đạo khối Ả Rập trong nỗ lực không ngừng nhằm hiện thực nguyện vọng thiết tha đó, nhưng không thành. Sự thất bại một phần là do sự thiếu đoàn kết nội bộ của khối dân Ả Rập; phần khác là do sự can thiệp của các siêu cường Tây Phương, theo nguyên tắc cổ điển chia để trị, nhằm duy trì sự khống chế đối với nguồn dầu hoả lớn nhất của thế giới.
Chính trong bối cảnh trên đây mà trong suốt thời Chiến Tranh Lạnh lịch sử của Ai Cập đã hầu như luôn gắn liền với các diễn biến chính trị lớn của toàn vùng Trung Đông, và sự gắn bó đó vẫn còn tiếp tục cho đến nay.
Năm 1952, Trung Tá Gaman Abdul Nasser lãnh đạo quân đội đứng lên làm cuộc cách mạng lật đổ vương quyền, đưa Ai Cập vào một giai đoạn lịch sử mới. Nasser, cầm đầu nhóm sĩ quan được mệnh danh là Nhóm Sĩ quan Tự Do (Free Officers), là một người xuất thân thuộc giới bình dân, đã tham gia biểu tình chống sự cai trị của Anh quốc khi còn là sinh viên. Về sau Nasser gia nhập quân đội, từng bị thương trong cuộc xung đột với Israel năm 1948, tỏ ra là một người yêu nước nồng nàn với mong ước thiết tha cho đất nước Ai Cập của Ông thoát khỏi sự khống chế của ngoại bang, vươn lên thành quốc gia lãnh đạo và thống nhất khối Arabs. Độc lập cho Ai Cập và thống nhất Arabs là hai mục tiêu suốt đời của Nasser.
Nhưng mong ước của Nasser và nguyện vọng của người dân Ai Cập, cũng như quyền Dân tộc Tự quyết của cộng đồng đông
đảo người Arabs đã không thành đạt trọn vẹn và được tôn trọng hoàn toàn như mong đợi. Ai Cập cùng với các nước khác ở Trung Đông đã bị cuốn hút vào cuộc tranh chấp của hai siêu cường Mỹ-Liên Xô, bị dằng xé trong nhiều năm giữa hai hệ
thống: Hệ thống Trung Đông và Hệ thống Arab (The Middle Eastern and The Arab systems).
Hệ thống Trung Đông do Mỹ chủ xướng, với sự hậu thuẫn của Anh, Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ, có mục đích ngăn chận sự lan tràn ảnh hưởng của Liên Xô vào Trung Đông. Hệ thống này cổ suý cho việc hình thành một liên minh quân sự có tên là Middle East Defense Organization (MEDO), có vai trò như một mắt xích lớn, phối hợp với NATO và SEATO, tạo thành một vòng đai vây kín Liên Xô. Liên minh này ngoài các quốc gia vừa nêu tên, sẽ bao gồm nhiều quốc gia Arabs khác, Iran, Pakistan, và Do Thái.
Hệ thống Arab do Ai Cập lãnh đạo, gồm những quốc gia Arab có chung ngôn ngữ, lịch sử, văn hoá và tôn giáo như Syria, Iraq, Arab Saudi, Algeria, v.v… Hệ thống này là nỗ lực thống nhất Arab, thường được biết với tên gọi Liên Đoàn Arabs (League of Arabs), nhằm đạt được độc lập khỏi sự chi phối hay cai trị của các cường quốc, cả từ phiá Anh – Mỹ lẫn từ phía Liên Xô. Hệ thống này, mà Nasser được xem là lãnh tụ, đã cùng với Nehru của Ấn Độ và Sukarno của Nam Dương, hình thành và phát triển Phong Trào Các Quốc gia Không Liên Kết, chủ trương không liên minh với cả Mỹ lẫn Liên Xô. Ai Cập của Nasser, và sau này của Anwar el Sadat, chủ trương tinh thần độc lập quốc gia và xây dựng đất nước theo hướng xã hội chủ nghĩa (socialism). Tuy giới truyền thông Tây Phương đã một thời thường chụp cho Nasser và Sadat cái mũ “Cộng sản”, và Ai Cập đã có những lúc nhận được viện trợ vũ khí và tài chánh lớn của Liên Xô, nhưng trên thực tế các chính phủ Ai Cập thời đó lại đề cao truyền thống Hồi Giáo và chống lại vấn đề đấu tranh giai cấp của học thuyết Cộng Sản. Trong bài diễn văn đọc hồi tháng 10/1972 Anwar el-Sadat đã nêu lên khẩu hiệu: Tự Do-Xã hội Chủ nghĩa- Thống Nhất (Freedom, Socialism and Unity), trong đó Sadat nhấn mạnh đến sự độc lập, truyền thống hữu thần và chủ trương xây dựng Ai cập theo một chế độ thế quyền (secular government), thực hiện xã hội chủ nghĩa theo hướng hoà giải các mâu thuẫn giai cấp, đồng thời nêu lên mục tiêu thống nhất khối Arab.Vào giai đoạn đầu, Hệ Thống Arab thu hút được sự hưởng ứng của đông đảo khối Arab, lý do là vì dấu tích của chủ nghĩa thực dân với sự thống trị của Anh-Pháp ở trong Vùng còn mới mẻ quá. Hơn nữa ngay sau đó, năm 1956, việc Anh-Pháp và Do Thái liên minh tấn công Ai Cập vì vụ quốc hữu hoá kênh đào Suez, đã khiến cho uy tín của Nasser, và
do đó của Hệ Thống, lên cao. Cuộc tấn công đó củng cố niềm tin của khối dân Arabs rằng Do Thái là đồn tiền tiêu của Tây Phương ở Trung Đông với mục tiêu đánh phá, gây chia rẽ và làm suy yếu khối Arabs để chiếm đoạt tài nguyên dầu hoả
của dân trong Vùng. Phía Hệ thống Trung Đông nằm dưới sự lãnh đạo của Mỹ. Trong giai đoạn đầu, tuy hệ thống này có ưu thế gần như tuyệt đối về quân sự và kinh tế, lại không thâu đạt được những thành quả chính trị mong muốn. Tuy bề
ngoài Mỹ công khai phản đối và buộc Anh-Pháp-Do Thái phải ngưng việc tái chiếm kênh Suez, nhưng điều đó không đủ khiến dư luận của dân trong Vùng tin rằng Mỹ sẽ không nối gót Tây Phương để tiếp tục khống chế nguồn tài nguyên dầu hỏa cho quyền lợi vị kỷ của mình.
Nhưng rồi giai đoạn đầu qua đi, Hệ thống Arab, do Ai Cập lãnh đạo, ngày càng trở nên yếu thế, bị tan vỡ dần và cuối cùng hoàn toàn bị loại, nhường chỗ cho sự tòan thắng của Hệ thống Trung Đông do Mỹ đứng đầu. Sự kiện đánh dấu cho bước cáo chung của Hệ thống Arab là việc Tổng Thống Ai Cập Anwar El Sadat đã đến Camp David của Mỹ để ký Hiệp Định Hoà bình với Thủ tướng Do Thái Menachem Begin năm 1978 (Camp David Accords). Hiệp ước Hoà bình David là một bước ngoặt quan trọng trong chính sách đối ngoại của Ai Cập; một sự quay ngoắt 180 độ trong thái độ đối với Do Thái, và đối với Mỹ. Chính phủ Ai Cập từ đó đã hoàn toàn từ bỏ thái độ chống Do Thái và lập trường Không Liên Kết, ngả hẳn về phía Mỹ và đồng minh. Sự thay đổi đó gặp phải phản ứng mãnh liệt của dư luận Arabs trong Vùng, họ cho rằng chính phủ Ai Cập đã chà đạp lên nguyện vọng của họ và phản bội lý tưởng thống nhất Arabs. Đỉnh cao của phản ứng đó là việc Sadat bị ám sát năm 1981.
Thật ra thì các lãnh tụ Ai Cập đã không còn lựa chọn nào khác. Liên Xô đã không đủ giàu mạnh để cạnh tranh với Mỹ trong việc giúp Ai Cập thành đạt các mục tiêu chiến lược của mình. Về mặt quân sự, quân viện của Liên Xô không nhiều, kém cả lượng lẫn phẩm chất, đã không giúp quân đội Ai Cập, tuy quân số đông hơn, có thể trở nên đồng cân đồng lạng với quân đội Do Thái. Lượng viện trợ kinh tế của Liên Xô là không đáng kể so với mức viện trợ của Mỹ dành cho các quốc gia khác trong Vùng. Trong khi đó Ai Cập lại là quốc gia phải nhập cảng lúa mì với số lượng lớn từ Mỹ. Điều quan trọng hơn hết là Ai Cập, do vai trò quan trọng của Hồi giáo trong xã hội, không thể nào tương hợp lâu dài với xã hội vô thần của Liên Xô và hòa đồng vào quỹ đạo của khối Cộng Sản được. Mối quan hệ Liên Xô-Ai Cập, vì vậy, chỉ có tính chất chiến thuật tạm thời mà không được xây dựng trên nền tảng của một chiến lược lâu dài. Cuối cùng rồi Nasser đã phải trục xuất các nhân viên Liên Xô về nước.
Mặt khác, nhu cầu thống nhất khối Arabs tuy cao cả, nhưng nội bộ của Khối lại không đoàn kết, lòng vị kỷ của mỗi nước riêng rẽ bị đối phương khai thác để khoét sâu hố chia rẽ; trong khi đó Ai Cập cũng có những tính toán riêng cho quyền lợi của mình và của chế độ. Khi bị buộc phải lựa chọn giữa một bên là quyền lợi quốc gia và chế độ với bên kia là lý tưởng thống nhất Arabs, giới lãnh đạo Ai Cập đã đành phải chọn điều thứ nhất. Anwar El Sadat đã phải tạm gác việc thống nhất Arabs, quay về lo cho chính Ai Cập của mình. Để làm vậy, Sadat chỉ còn một lựa chọn; đó là thừa nhận vai trò của Mỹ ở Trung Đông, hòa hiếu với Do Thái, để nhận được viện trợ cả quân sự lẫn kinh tế từ Mỹ – Tây Phương nhằm xây dựng quân đội, củng cố chế độ và phát triển đất nước. Hơn nữa, việc hoà hiếu với Do Thái sẽ giúp Ai Cập giảm được một lượng ngân sách chi phí quốc phòng lớn để dùng vào việc phát triển kinh tế sau này.
Nhìn từ phía khác, việc Ai Cập thay đổi lập trường đối ngoại và việc ký kết Hiệp ước Hoà bình Camp David với Do Thái là một thành công lớn lao trong chính sách đối ngoại của Mỹ ở Trung Đông. Đó là kết quả của nhiều thập niên xử dụng nhuần nhuyễn cả “cây gậy” lẫn “củ cà rốt” để phân hoá khối Arabs, phá vỡ Liên Minh Arab, củng cố thế đứng cho Do Thái, duy trì được sự khống chế Trung Đông, loại trừ hẳn ảnh hưởng của Liên Xô ra khỏi vùng có trữ lượng dầu hoả lớn nhất thế giới, và từ đó giữ vững được thế bá chủ thế giới của mình.
Kể từ đó, chính sách căn bản của Mỹ đối với Ai Cập là hậu thuẫn cho một chế độ do quân đội nắm quyền và tìm cách loại trừ dần ảnh hưởng của các lực lượng thần quyền Hồi giáo khác, như lực lượng Muslim Brotherhood; một tổ chức đề cao vừa tinh thần quốc gia vừa tinh thần Hồi giáo, đặt trọng tâm hoạt động của mình vào các công tác tôn giáo và từ thiện xã hội. Mặt khác, việc quân đội nắm quyền là một thực trạng phổ biến ở các quốc gia kém phát triển tại Á-Phi, nơi mà song song với nền kinh tế chậm tiến là sự kém phát triển của các định chế xã hội cần thiết cho sự hình thành các lực lượng chính trị dân sự và chính đảng vững mạnh. Một hệ luận của thực trạng đó là đa số quân đội của các quốc gia Á-Phi này đều lệ thuộc vào vũ khí và quân viện của Tây Phương, đứng đầu là Mỹ. Nói cách khác, Mỹ có thể dễ dàng, qua quân viện, gây ảnh hưởng sâu xa đến chính tình của các quốc gia. Đối với Ai Cập, mức viện trợ quân sự trung bình hằng năm của Mỹ, trong gần 3 thập niên qua, là chừng 1.3 tỉ dollars/ năm.
Từ đó đến nay, đã gần 30 năm qua, các chính phủ Mỹ liên tục ủng hộ cho chế độ quân đội cầm quyền của Hosni Mubarak. Ngoài quân đội, Mubarak đã sử dụng một mạng lưới cảnh sát rộng lớn gần cả triệu nhân viên chìm nổi để cai trị. Mọi đối lập chính trị đều bị đè bẹp; quốc hội của Ai Cập không gì hơn là một loại “gia nô” của chính phủ. Ai Cập của Mubarak đã cùng với Do Thái, Saudi Arabia trở nên ba trụ cột quan trọng giúp duy trì và bảo vệ quyền lợi của Mỹ ở Trung Đông. Điều đáng chú ý
ở đây là trong 3 quốc gia đó, thì ngoại trừ Do Thái ra, Saudi Arabia và Ai Cập là hai quốc gia, một thần quyền và một thế tục, có chế độ độc tài với thành tích không mấy tốt đẹp về Nhân Quyền và Dân Chủ, đến độ thua kém nhiều so với một quốc gia khác trong Vùng, vẫn luôn bị giới truyền thông Mỹ công kích, là Iran.
**Khía cạnh kinh tế**
Ngay từ cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 nền kinh tế Ai Cập đã chịu sự khống chế mạnh mẽ của hệ thống tài chánh-ngân hàng Âu Châu, đứng đầu là Anh Quốc. Giới cầm quyền Ai Cập lúc đầu đã cố gắng tận dụng ưu thế nông nghiệp của lưu vực sông Nile để làm nền tảng cho sự phát triển kỹ nghệ. Nhưng rồi vì thiếu cả vốn lẫn kỹ thuật, Ai Cập đã phải vay vốn của Tây Phương. Từ đó hệ thống tài chánh-ngân hàng Anh xâm nhập và dần dần nắm quyền khống chế kinh tế của Ai Cập. Ngay cả cổ phần của chính phủ Ai Cập đối với kinh Suez cũng đã phải bán lại cho Tây Phương để thế chấp các món nợ tài chánh khổng
lồ. (Thời đó, kinh Suez tuy nằm trên lãnh thổ của Ai Cập, nhưng quyền quản trị lại thuộc một công ty của Anh-Pháp và chính phủ Ai Cập chỉ sỡ hữu một số cổ phần trong công ty đó. Mãi đến năm 1956 Nasser mới quyết định quốc hữu hóa kinh này và vì vậy đã gặp phải phản ứng quân sự mạnh mẽ của Anh-Pháp).
Từ năm 1952 trở đi, khi nhóm Sĩ Quan Tự Do (Free Officers Group) của Nasser lật độ vương quyền thân Anh Quốc rồi lên cầm quyền, Ai Cập đi theo hướng kinh tế hoạch định cứng rắn của mô hình xã hội chủ nghĩa. Đường lối kinh tế đó, cộng thêm với áp lực phong toả của hệ thống Trung Đông, như trình bày ở phần trước, đã dẫn đưa Ai Cập vào lạc hậu và bế tắc.
Sự chuyển hướng mạnh mẽ trong chính sách đối ngoại từ những năm 1972 trở đi, xa lánh Liên Xô, bắt tay với Mỹ, và ký hiệp ước hoà bình với Do Thái năm 1978, mở ra con đường mới cho sự phát triển kinh tế của Ai Cập. Vốn đầu tư và kỹ thuật Tây Phương tuồn vào ào ạt đã làm thay đổi hẳn diện mạo của nền kinh tế. Nhìn chung mức sống của xã hội được cải thiện nhiều về mọi mặt. Thành quả đó củng cố uy tín của chế độ do quân đội cầm quyền. Vai trò và uy tín của quân đội từ đó ngày càng gia tăng.
Mặc dầu vậy, nền kinh tế Ai Cập đã không phát triển đúng mức như mong đợi. Những nhược điểm chí tử do sự cộng hưởng của chế độ độc tài, trong đó quân đội nắm quyền, và di sản của nền kinh tế hoạch định bắt đầu bộc lộ mạnh mẽ vào đầu thập niên 1990s. Tệ nạn tham nhũng hối lộ lan tràn và ngày càng trầm trọng; bộ máy hành chánh ngày càng trở nên quan liêu và kém hiệu năng, gây tiêu hao nặng nề cho tiềm lực kinh tế. Hệ thống công ty quốc doanh ngốn hết phần lớn ngân sách đầu tư của chính phủ nhưng lại thua lỗ nặng nề làm gia tăng khiếm hụt ngân sách và nợ nước ngoài. Những năm 1990-1995 tổng GDP chỉ gia tăng 1.6%; trong khi mức gia tăng dân số lại lên đến 2.4%! Mức thất nghiệp cao, trung bình 9-10%. Bất công xã hội lan tràn; sự chênh lệch giữa giàu-nghèo và giữa nông thôn-thành thị tăng cao. Với tổng dân số gần 83 triệu người, Ai Cập hiện có tổng GDP chừng 188 tỉ dollars, nhưng tổng số nợ nước ngoài lên đến gần 35 tỉ. Sự phân phối lợi tức trong xã hội lại quá bất công; gần 40% dân số sống với mức thu nhập chỉ 2 dollars/ngày!
Trong khi đó, viện trợ kinh tế của Mỹ từ cuối thập niên 1990 lại bắt đầu giảm dần, mặc dù mức viện trợ quân sự thì hầu như không thay đổi từ đó cho đến nay, trung bình là 1.3 tỉ dollars. Ngoại trừ đỉnh cao là vào năm 2003 lúc mức viện trợ kinh tế của Mỹ cho Ai Cập lên đến gần 1 tỉ, những năm sau đó giảm đi nhiều và cho đến năm 2010 chỉ còn chừng 200 triệu dollars/ năm.
Ngoài sự giảm sút viện trợ kinh tế của Mỹ, áp lực của sự toàn cầu hoá kinh tế thông qua các tổ chức quốc tế như IMF, World Bank và WTO, ngày càng gia tăng đã buộc chính phủ của Hosni Mubarak, kể từ năm 1991 phải đưa ra chính sách cải cách kinh tế để thích nghi. Đại thể những cải cách ấy không gì khác hơn ngoài những toa thuốc thông thường do các tổ chức quốc tế đó đưa ra cho các nước đang phát triển: Cắt giảm chi tiêu công ích của chính phủ; thu hẹp và giải thể dần các cơ sở quốc doanh; gia tăng việc tư hữu hoá doanh nghiệp, đặc biệt là tư hữu hoá tài chánh-ngân hàng; pháp chế hoá hoạt động kinh tế; giảm thiểu tài trợ công; v.v.
Nhưng chính sách cải cách gặp phải trở lực lớn; đó là quán tính của hệ thống quốc doanh xã hội chủ nghĩa trước đây và sự chống đối, tuy ngấm ngầm, nhưng mạnh mẽ của quân đội.
Suốt nhiều thập niên trước đó và cho đến nay, với vai trò cầm quyền, quân đội Ai Cập đã được hưởng vô số đặc quyền đặc lợi, không chỉ về chính trị mà, quan trọng hơn, cả về kinh tế. Các đặc quyền ấy đã biến quân đội trở thành một giai cấp mới
trong xã hội, và giai cấp đó không dễ dàng gì một sớm một chiều chấp nhận sự đổi mới kinh tế để từ bỏ những đặc quyền đã thụ hưởng cả nửa thế kỷ nay. Một chi tiết bên lề, nhưng đáng chú ý và đặc biệt liên quan đến những biến động hiện nay; đó là chính sách cải cách kinh tế lại do chính con trai của Mubarak cầm đầu thực hiện. Chi tiết này góp phần không nhỏ vào phản ứng của giới quân nhân cầm quyền đối với việc cải cách kinh tế, và dẩn đến việc Mubarak không còn được quân
đội ủng hộ, phải ra đi.
Ngoài ra một thực trạng khác, cũng thuộc lãnh vực kinh tế, có vai trò không nhỏ trong những biến động ở Ai Cập; đó là sự gia tăng giá cả lương thực. Từ năm 2008 đến nay, giá lương thực và thực phẩm gia tăng đột ngột và lên rất cao tại hầu hết các quốc gia trên thế giới, và đặc biệt nghiêm trọng tại Trung Đông và Tây Phi. Nguyên nhân là do sự sút giảm sản lượng của một
số nông sản chính yếu ở những quốc gia sản xuất lương thực lớn như Mỹ và Canada, trong khi dân số toàn thế giới gia tăng nhanh, do thiên tai ở nhiều nơi, và kế đến là do giá xăng dầu tăng cao. Theo PBS thì Chủ tịch World Bank, ông Robert Zoellick, cho biết rằng việc giá lương thực gia tăng sẽ đẩy chừng 44 triệu người vào cảnh khốn cùng, và từ đó gây ra biến loạn, tại các quốc gia như Ai Cập, Algeria, Tunisie và Yemen.
Cũng theo ông Zoellick thì đây là lần tăng giá lương thực cao nhất trong hơn 20 năm qua, và nhiều chục triệu gia đình sẽ
phải chi phí hơn 50% lợi tức của mình cho phần lương thực. Riêng ở Ai Cập thì vấn đề lương thực lại còn trầm trọng hơn, mức gia tăng giá cả trung bình chỉ từ nửa năm nay đã lên đến 20%, nhiều loại lương thực tăng đến 35%. Trong khi đó thì
có đến hơn 40% dân chúng có thu nhập dưới 2 dollars/ngày và số người này sẽ phải chi gần hết lợi tức của mình cho phần lương thực mà vẫn không đủ ăn. Đáng ngại hơn nữa là giá cả lương thực vẫn còn tiếp tục gia tăng. Người Việt chúng ta có thành ngữ: “đói khát, loạn lạc”; đói và loạn luôn đi liền với nhau. Tình hình kinh tế tồi tệ chính là nguyên nhân gần của cácbiến động hiện nay ở Ai Cập.
**Bối cảnh chính trị quốc tế trong khu vực**
Sau khi Chiến Tranh Lạnh kết thúc, nhiều người đã tưởng rằng thế giới sẽ bước vào một giai đoạn ổn định và hoà bình lâu dài, trong một trật tự Thế Giới Mới, như cách gọi của cựu TT Bush senior, hay như giáo sư tiến sĩ Francis Fukuyama đã viết, vào năm 1992, trong quyển sách nổi tiếng
*The End of History* and *the Last Man*, rằng sự chấm dứt của Chiến Tranh Lạnh có nghĩa rằng lịch sử – hiểu theo nghĩa là sự tiến hoá của nhân loại trên bình diện đấu tranh ý thức hệ – đã đến hồi kết thúc và tự do dân chủ của phương Tây sẽ được phổ quát hoá như là hình thái chính quyền cuối cùng của loài người. (Ông viết nguyên văn: “ *What we may be witnessing is not just the end of the Cold War, or the passing of a particular period of postwar history, but the end of history as such… That is, the end point of mankind’s ideological evolution and the universalization of Western liberal democracy as the final form of human government”*).
Tiếc rằng sự hồ hởi (euphoria) của Fukuyama hơi “sảng”
khiến nhiều người không cảm thấy bị thuyết phục. Chỉ sau đó một năm, một đồng
nghiệp của Fukuyama ở Havard, ông Samuel P. Huntington, đã bày tỏ quan điểm trái
ngược của mình trong quyển sách bán rất chạy
*The Clash of Civilizations and
the Remaking World Order*, trong đó Huntington cho rằng sự hồ hởi của
Fukuyama là không phù hợp với thực tế và gây ra ảo tưởng về sự hài hoà (
*an*) của nhân loại. Thực tế thì, theo Huntington, cứ sau khi
illusion of harmony
illusion of harmony
một cuộc chiến lớn kéo dài và đẫm máu kết thúc, người ta đều luôn có khuynh
hướng vui mừng và mong đợi một nền hoà bình trong một trật tự vĩnh cửu và phổ
quát; người ta đã từng gọi Thế Chiến Thứ Nhất là “war to end wars”, rồi
Roosevelt, sau Đệ Nhị Thế Chiến cũng đã rất hân hoan nói về “a universial
organization of peace-loving Nations” với một “permanent structure of peace”;
nhưng rồi Chiến Tranh Lạnh lại xảy ra; và chỉ vài năm sau Chiến Tranh Lạnh, nhân
loại lại được nghe nói về “ethnic cleansing” (thanh lọc chủng tộc) ở Nam Tư, rồi
chiến tranh ở Bosnia và Kosovo!
Tiếp đến là vụ Sep.11; biến cố đã đặt
nước Mỹ trước một cuộc chiến hoàn toàn mới, trước đối thủ mới, với hình thái
chiến tranh mới, khác hẳn những cuộc chiến trước kia; đòi hỏi những phương lược
mới hơn, bao trùm lên tất cả các mặt trận quân sự, chính trị, kinh tế và văn
hoá. Cuộc tấn công làm thiệt mạng gần 3000 công dân Mỹ, ngay tại thành phố lớn
nhất và cả vào Bộ Quốc Phòng của Hoa kỳ, là một sự kiện không tiền khoáng hậu,
gây tổn thất không chỉ về nhân mạng và vật chất mà còn cả về tâm lý và chính trị
cho nước Mỹ, vì đó là lần đầu tiên một nước Mỹ được che chắn bởi hai đại dương,
đã bị tấn công ngay vào nội điạ. Về nhiều mặt, vụ 9/11 còn hơn cả cuộc tấn công
Trân Châu Cảng của Nhật trước đây. Vì New York và Ngũ Giác Đài rõ ràng là quan
trọng hơn Trân Châu Cảng, và Nhật là một đại cường mà sự xung đột với Mỹ, vào
thời gian 1941, là không tránh khỏi; trong khi đó Al-Qaeda, kẻ chủ mưu của vụ
9/11, chỉ là một tổ chức phi quốc gia và phân tán. Mặt khác, việc bất thần tấn
công của Nhật so ra dễ thực hiện hơn. Để thực hiện thành công vụ 9/11, Al-Qaeda
đã phải dàn dựng một kế hoạch hết sức tinh vi; từ việc chọn lựa và huấn luyện
nhân sự; đến việc tổ chức bảo mật, vấn đề xâm nhập, vấn đề thu thập tình báo và
chống tình báo để qua mặt không chỉ CIA, FBI mà cả các cơ quan tình báo đồng
minh của Mỹ; vấn đề chọn lựa mục tiêu, chọn lựa phương tiện và thời điểm; vấn đề
phối hợp giữa các nhóm hoạt động; vấn đề yểm trợ, v.v… Nội một việc tuyển chọn
nhân sự không thôi cũng đủ để khiến Al-Qaeda trở thành một đối thủ đáng sợ: 19
tên khủng bố, đã chết theo 4 chiếc phi cơ trong vụ tấn công đã phải hội đủ những
đòi hỏi khó khăn: thông thạo Anh ngữ, có học vấn căn bản vững vàng đủ để học sử
dụng được phi cơ thương mãi tối tân, thể lực tốt, thông minh, phản ứng bén nhạy
và quan trọng nhất là chấp nhận chịu chết. Những tên khủng bố ấy hơn hẳn các cảm
tử quân thông thường ở chỗ là họ hành sự với quyết định chết trong sự tỉnh táo
và sáng suốt nhất để lái cho được máy bay vào mục tiêu với mức sát hại đối
phương tối đa. Nếu gác bỏ vấn đề đạo lý qua một bên thì so ra Kinh Kha qua sông
Dịch ngày xưa cũng không bằng, vì Kinh Kha đã, vì sự thiếu điềm tĩnh của người
đồng sự, chém trượt Tần Thuỷ Hoàng; còn những tên khủng bố 9/11 đã đánh chính
xác vào mục tiêu dự định, ngoại trừ chiếc thứ tư định chuyển đường bay về White
House hoặc Capitol đã bị hành khách can thiệp nên thất bại, không bay được vào
mục tiêu.
Cũng có dư luận, sau 9/11, không xem trọng khả năng của
Al-Qaeda đến như vậy, mà cho rằng sở dĩ cuộc tấn công thực hiện được là vì chẳng
qua các cơ quan tình báo Mỹ, do ảnh hưởng của nhóm neo-conservatives, đã cố tình
làm ngơ cho bọn khủng bố tiến hành 9/11 để có cớ dấy lên một chiến lược tấn công
toàn diện vào Hồi Giáo. Dư luận đó thường được gán cho tên gọi là (Thuyết Âm
mưu) Conspiracy theory, được một nhân vật tiếng tăm là Jesse Ventura dẩn đầu.
Thuyết Âm mưu về vụ 9/11, tuy gây xôn xao, nhưng không trưng dẫn đủ chứng cứ
thuyết phục nên dần dà đi vào quên lãng. Hơn nữa, Thuyết Âm mưu đúng hay không,
không quan trọng, vì dù sao 9/11 cũng đã gây nên nhiều biến chuyển lớn từ đó đến
nay.
Trên bình diện quốc tế, vụ 9/11 khiến chính phủ Mỹ có những thay đổi
chiến lược rất quan trọng trên bàn cờ quốc tế, đặc biệt là ở Trung Đông. Trước
hết, để tiến hành tấn công Afghanistan, Mỹ đã phải thay đổi thái độ đối với Nga,
vì Mỹ cần Nga giúp hai điều quan trọng: một là mượn các phi trường ở Trung Á để
chuyển quân và đường bay qua không phận của Nga để vào vùng đó; hai là tin tức
tình báo về Liên Minh Phương Bắc ở Afghanistan là lực lượng cho đến lúc đó còn
giữ quan hệ với Nga. Vì Afghanistan nằm sâu trong nội điạ, hải cảng gần nhất là
Karachi, của Pakistan, nằm trên Ấn Độ Dương, cũng cách xa đến 400 miles. Các
pháo đài bay chiến lược B52 có thể bay thẳng đến Afghanistan từ Anh quốc hoặc từ
căn cứ Diego Garcia, nhưng các máy bay chiến thuật và trực thăng đổ quân thì lại
cần những căn cứ gần hơn. Và những căn cứ gần hơn đó lại ở Trung Á thuộc vùng
ảnh hưởng của Nga. Đổi lại Mỹ thôi không qua trung gian của Georgia để tiếp trợ
vũ khí nữa cho Chechnya trong việc đòi ly khai khỏi Nga. Về sau này Mỹ cũng đành
phải làm ngơ cho Nga “đập” Georgia tơi bời vào năm 2008 vì cái tội dám dựa vào
Mỹ để chống lại ảnh hưởng lâu đời của Nga.
Ngoài ra, Mỹ cũng hoà hoãn
hơn đối với Iran để được sự ủng hộ của nước này và thu thập tin tức tình báo cần
về Afghanistan, vì Iran vẫn còn có quan hệ rất chặt chẽ đối với một bộ phận
không nhỏ những người theo hệ phái Shiite ở Afghanistan và cả với vài thành phần
khác trong Liên Minh Bắc Phương mà Mỹ đang muốn hợp tác với trong chiến dịch tấn
công Afghanistan.
Một sự thay đổi khác rất quan trọng trong chính sách
đối ngoại của Mỹ gây ra do vụ 9/11 là mối quan hệ đối với vương quốc Saudi
Arabia, vựa dầu lớn nhất thế giới. Ở đây sự thay đổi lại hết sức tinh vi nên ít
được biết đến. Chính sách đối với Saudi Arabia thay đổi đơn giản chỉ vì mối quan
hệ mật thiết giữa Vương quốc và Al-Qaeda. Về nhân sự thì 15 trong số 19 tên
khủng bố 9/11 là người của Saudi Arabia, chưa kể là ngay Osama Bin Laden cũng là
người Saudi đã từng có mối liên lạc thân cận với hoàng tộc. Nhưng điều quan
trọng hơn là hầu hết các nguồn tài chánh cung ứng cho Al-Qaeda đều đến từ Saudi
Arabia. Một sự việc đáng chú ý khác là trước biến cố 9/11 chừng hai tuần thì ông
hoàng Turki al Faisal, người chỉ huy cơ quan tình báo của Vương quốc, từng cộng
tác chặt chẽ với CIA, đột ngột bị cách chức. Vụ cách chức này đã khiến cho việc
điều tra về sau của chính phủ Mỹ về đầu mối Al-Qaeda ở Saudi Arabia đi vào ngõ
cụt. Ngoài ra, khác với sự hợp tác nhiệt tình trước kia của vương triều Saudi
với chính phủ Mỹ trong việc giúp Mujahideen (phần lớn về sau trở nên thành viên
nòng cốt của Al-Qaeda) ở Afghanistan chống lại Liên Xô hồi thập niên 1980s,
trong vụ 9/11 Vương triều đổi hẳn thái độ, không tích cực cộng tác trong việc
truy lùng Al-Qaeda, bất chấp yêu cầu nhiều lần của chính phủ Mỹ.
Mặc dầu
vậy, chính phủ Mỹ của TT Bush đã không gây chiến với Saudi Arabia, vì điều đó
không giúp đạt được mục đích chiến lược trong cuộc chiến chống Al-Qaeda. Saudi
Arabia là thánh địa của toàn thể Hồi Giáo trên thế giới. Tấn công trực tiếp vào
đó là đồng nghĩa với việc chính thức gây ra một cuộc thánh chiến với hơn 1 tỉ
tín đồ Hồi Giáo, và đó là cái bẫy mà Al-Qaeda mong muốn cho Mỹ rơi vào khi khiêu
khích Mỹ bằng vụ 9/11. Đối sách tối ưu của chính phủ Mỹ là làm thế nào để hoặc
vương triều Saudi phải tự nguyện hợp tác với Mỹ chống lại Al-Qaeda, hoặc Saudi
Arabia – xét như một chỗ dựa tài chánh chính yếu của Al-Qaeda – phải rơi vào
khủng hoảng để rồi chuyển biến theo hướng Mỹ mong muốn mà không cần trực tiếp đổ
quân vào. Để thực hiện đối sách đó, Mỹ chọn việc tấn công Iraq.
Chọn lựa
việc tấn công Iraq để giải bài toán Saudi Arabia trong cuộc chiến chống
Al-Qaeda, đồng thời vẫn duy trì được sự khống chế nguồn dầu hỏa Trung Đông, là
một nước cờ rất cao và bí hiểm của giới lãnh đạo Mỹ. Nước cờ này, được phối hợp
khéo léo với một số những hoạt động khác, sẽ góp phần tạo ra bối cảnh cho những
biến cố hiện nay ở Tunisia, Ai Cập, Bahrain, và Lybia.
Saudi Arabia là
vương quốc, tuy có diện tích rộng đến 900,000 dặm vuông, nhưng dân số ít chỉ
khoảng gần 26 triệu người, đa số theo hệ phái Sunni-Wahabi, một hệ phái Hồi giáo
rất cực đoan. Cho đến đầu thế kỷ 20, Saudi Arabia vẫn còn là một xã hội bộ tộc,
phân hoá và lạc hậu. Nếu không nhờ vựa dầu lớn nhất thế giới, với sản lượng
chừng 8 triệu tấn, thu gần nửa tỉ dollars/ ngày thì có lẽ không mấy ai biết đến
vùng đất khô cằn với đám dân tàn bạo và hiếu chiến này. Abdul Aziz Ibn Saud là
vị vua thống nhất được các bộ lạc cát cứ lại thành vương quốc mang tên chính
thức là United Kingdom of Saudi Arabia. Ibn Saud là một người nổi tiếng hung tàn
và nhiều vợ (hơn 100 bà vợ, 45 con trai và 125 con gái!), đã xử dụng tiền thu
được từ dầu hoả và niềm tin tôn giáo để củng cố cho độc quyền cai trị của bộ lạc
Saud của Ông. Cũng nhờ dầu hoả mà Saudi Arabia, kể từ thập niên 1930 trở đi được
sự che chở hết lòng của siêu cường số một thế giới. Biểu hiện của sự bảo vệ ấy
vẫn còn mới: khi Saddam Hussein tấn công Kuwait năm 1991, Mỹ đã vội vàng đáp lời
yêu cầu của Saudi đưa quân qua ngăn chận và đánh tan quân Iraq.
Do vị trí
địa lý của mình, Saudi Arabia luôn bị uy hiếp từ Do Thái, Iraq và Iran. Đối thủ
sinh tử là Iran vì khác biệt cả chủng tộc lẫn đối địch tôn giáo. Từ lâu Iraq,
một quốc gia trộn lẫn cả hai hệ phái Sunni và Shiite, nằm đệm vào giữa, trở
thành một trái độn an toàn, che chở cho Arab Saudi khỏi sự uy hiếp trực tiếp của
Iran.
Về phần Iraq thì đó là một lãnh thổ trống trải nằm ở giữa 6 quốc
gia khác nhau, rất khó phòng thủ. Nhưng ngược lại nếu một cường quốc chiếm được
Iraq thì có thể một lúc uy hiếp nhiều nước ở chung quanh: Kuwait, Saudi, Iran,
Jordan, Turkey, và Syria. Sự hiện diện của Mỹ ở Iraq, như vậy, không những chỉ
làm đứt một mắt xích quan trọng của khối Arab, mà còn uy hiếp cả Saudi Arabia,
Syria, và Iran nữa. Trong khi đó một Iraq không còn Saddam Hussein và do người
Shiite cầm quyền thì lại khiến ảnh hưởng của Iran, theo hệ phái Shiite, gia tăng
và áp lực lên Saudi Arabia nặng nề hơn. Đó là chưa kể việc làm chủ Iraq sẽ dẫn
đến việc khống chế sản lượng dầu hoả của nước này, trực tiếp ảnh hưởng đến lượng
cung dầu trên thị trường quốc tế, từ đó có thể tạo nên một áp lực kinh tế nặng
nề lên Saudi Arabia là quốc gia chỉ sống nhờ dầu hoả. Đối phó với áp lực như
vậy, vương triều Saudi bị đặt trước sự lựa chọn: hoặc chấp nhận nguy cơ đối
kháng chính trị lớn trong nội bộ để chống lại Al-Qaeda, nhưng được Mỹ bảo vệ;
hoặc tiếp tục như hiện nay để tránh xung đột nội bộ thì lại không được Mỹ che
chở trước sự uy hiếp của liên minh Shiite Iraq-Iran.
Đến đây một câu hỏi
vẫn thường được nêu ra là tại sao Mỹ, năm 1991, không nhân đà chiến thắng của
chiến dịch Desert Storm, tiến về Baghdad, chiếm luôn Iraq, mà phải đợi đến năm
2003. Câu trả lời nằm trong việc áp dụng nguyên tắc cổ điển về cân bằng quyền
lực thường được siêu cường (hay đế quốc) sử dụng để giữ các nước nhỏ yếu hơn
trong thế kìm chế lẫn nhau nhằm duy trì sự ổn định trong một khu vực mà không
cần trực tiếp can thiệp. Năm 1991, Saudi Arabia vẫn còn được Mỹ xem là đồng minh
cần được bảo vệ, vì vậy Mỹ vẫn muốn Iraq của Saddam đủ mạnh để cân bằng với Iran
và che chắn cho Saudi. Đến năm 2001 trở đi thì tình hình lại khác, với những yếu
tố mới phát sinh. Yếu tố đầu tiên là Al-Qaeda trở thành kẻ thù chiến lược. Saudi
Arabia, do từ chối không hợp tác chống Al-Qaeda, không còn là đồng minh chiến
lược nữa, vì vậy không đáng được Mỹ bảo vệ mà trái lại cần phải bị cưỡng chế.
Trong khi đó thì Iran, do theo hệ phái Shiite, là kẻ đối địch của Al-Qaeda,
nghĩa là có khả năng sẽ là đồng minh của Mỹ chống lại tổ chức cực đoan đó. Nói
cách khác là Mỹ, sau vụ 9/11, tìm cách thay đổi thế cân bằng của hai hệ phái Hồi
Giáo Sunni và Shiite ở Trung Đông, rồi lợi dụng sự mâu thuẫn của hai bên cho mục
đích tiêu diệt kẻ thù chính là Al-Qaeda.
Vậy việc xâm chiếm Iraq của Mỹ
tháng 03/2003 là một nước cờ hay. Nhưng chưa hết. Mỹ còn mở một mặt trận khác,
phối hợp với việc xâm chiếm Iraq, trong chiến lược chống Al-Qaeda. Mặt trận đó
mang một danh xưng rất hiền lành; đó là Greater Middle East Project, hay sau này
được sửa lại là New Middle East Project. Đây mới là nguồn chính sách nơi khai
sinh ra những biến động vừa qua tại Tunisia, rồi tại Ai Cập, Bahrain, Lybia hiện
nay, và có lẽ sẽ còn nhiều nơi khác ở Trung Đông.
Có thể nói rằng Greater
Middle East, hay New Middle East Project, là chiến lược thuộc lãnh vực văn hoá,
chính trị và kinh tế của cuộc chiến nhắm vào nền tảng xã hội và cơ cấu chính
quyền của những quốc gia có, hoặc có thể có, gốc rễ của Al-Qaeda. Ý niệm căn
bản, nhìn từ bề ngoài và một cách chính thức, của chiến lược này rất đơn giản:
xiển dương Dân Chủ và Tự Do để đẩy lùi sự độc đoán, thù hận và bạo động vốn là
những tính chất gắn liền với các tổ chức cuồng tín. Tổng Thống Bush, trong một
bài diễn văn đọc tại National Endowment for Democracy vào hồi tháng 11/2003, đã
nói rằng: “
*As long as the Middle East remains a place where freedom does not
flourish, it will remain a place of stagnation, resentment, and violence ready
for export*”. Đó là nhận định, tuy nghe đơn sơ, nhưng khơi mào cho một kế
hoạch lớn lao và bao quát hơn về sau, nằm trong chiến lược chung nhằm đẩy lùi,
cô lập những khuynh hướng cực đoan, hỗ trợ sự lớn mạnh cho những quan điểm ôn
hoà và trung dung trong các cộng đồng Hồi giáo; đồng thời tạo ra một hình ảnh
mới về nước Mỹ đối với dân cư trong Vùng.
Xuất phát từ nhận định vừa nói,
chính phủ Bush đã đỡ đầu cho nhiều dự án nghiên cứu về một chiến lược vận động,
cổ suý dân chủ rộng lớn trải dài từ Morocco tới Afghanistan, bao trọn cả vùng
Trung Đông (vì vậy lúc đầu có tên là Greater Middle East). Một trong những cơ
quan tư nhân nhận trách nhiệm nghiên cứu là RAND, một think-tank lâu đời, nổi
tiếng chuyên về hoạch định chiến lược thế giới. RAND đã đúc kết nghiên cứu của
mình thành đề nghị về một chiến lược phức tạp, dựa theo kinh nghiệm của những
cuộc cách mạng màu đã diễn ra trước đây ở các nước như Ukraine, Georgia,
Kazakhstan,v.v. vận dụng phối hợp các hệ thống truyền thông, các mạng internet,
Facebook, Twitter và các phương tiện tin học tối tân khác nhắm vào giới trẻ
(theo thống kê có giới trẻ trong hạng tuổi 15-35 chiếm đến hơn 60% dân số trong
Vùng), tìm cách huy động khối lượng đông đảo giới này từ các quốc gia: Algeria,
Morocco Lybia, Lebanon, Tunisia, Egypt, Bahrain, Syria, Sudan, Yemen,v.v… vào
một mặt trận chung, rộng khắp, đứng lên đòi hỏi cho Dân Chủ và Tự Do. Hỗ trợ
hoặc công khai, hoặc ngấm ngầm cho cuộc vận động rộng lớn đó sẽ là các cơ quan
phi-chính phủ (NGOs) như Human Rights Watch, National Endowment for Democracy,
Egyptian Center for Women’s Rights, USAID, International Republican Institute,
Freedom House, Open Society Institute, v.v…
Đó là chiến lược chung, riêng
trong trường hợp Ai Cập thì, theo giáo sư William Engdahl, các cơ quan NGOs đã
tài trợ và giúp đỡ kỹ thuật cho một phong trào mang tên Egyptian Movement for
Change, hay còn gọi là Kefaya, do Muslim Brotherhood thành lập khoảng năm 2004.
Phong trào này khai thác kỹ thuật tin học biến nó thành phương tiện nối kết và
huy động chừng 800,000 thành viên trẻ qua interet, blogs, Facebook, Twitter cho
mục tiêu vận động Tự Do-Dân Chủ, và quan trọng hơn, tạo ra thay đổi chế độ hiện
thời. Xin mở ngoặc ở đây là có nguồn tin cho rằng từ nhiều năm rồi, nhân viên Bộ
Ngoại Giao Mỹ đã tiếp xúc với đại diện của Muslim Brotherhood, tổ chức Hồi Giáo
lâu nay vốn được xem là cực đoan và chống Tây Phương, từng bị Sadat và Mubarak
đàn áp khốc liệt. (Điều này gợi nhớ lại ở Miền Nam VN trước đây vào năm 1963,
toà Đại sứ Mỹ ở Sài Gòn cũng bí mật tiếp xúc và bảo vệ cho một vị lãnh tụ tôn
giáo đang chống lại chính phủ lúc đó).
Một điểm khác đáng chú ý đối với
trường hợp Ai Cập; đó là thái độ ôn hoà của quân đội đối với quần chúng biểu
tình; một thái độ gây nhiều thắc mắc. Như đã trình bày ở trên, từ năm 1952 đến
nay, quân đội là kẻ nắm giữ chính quyền ở Ai Cập, bản thân Mubarak là một sĩ
quan cao cấp không quân đi theo nhóm Sĩ quan Tự Do của Nasser. Vậy tại sao trong
lúc quần chúng biểu tình đòi Mubarak từ chức thì quân đội lại tỏ ra thân thiện
với dân chúng? Có thể suy diễn được câu trả lời khi nhìn vào cơ cấu viện trợ của
Mỹ dành cho Ai Cập trong suốt mấy chục năm qua. Trong cơ cấu đó, viện trợ kinh
tế ngày càng giảm, nhưng quân viện không hề thay đổi mảy may. Để nhận quân viện
như vậy, nhiều thế hệ sĩ quan Ai Cập đã được huấn luyện ở Mỹ, và số lượng sĩ
quan được huấn luyện ở Mỹ ngày càng đông; sự thâm nhập và tuyển mộ của CIA vào
hàng ngũ các sĩ quan này chắc chắn là càng sâu và càng nhiều. Cũng do đó thành
phần sĩ quan trẻ, chịu ảnh hưởng của Mỹ sẽ ngày càng đông hơn số sĩ quan già do
Anh-Pháp đào tạo trước đây mà Mubarak là đại diện. Như vậy có thể xuyên qua thái
độ của quân đội để hiểu phần nào lập trường của Mỹ đối với biến cố. Hoặc Mubarak
là cái bung xung để cho nỗi thống khổ của đa số lớp trẻ và dân nghèo có dịp xả
thoát và được xoa dịu, đồng thời để cho mọi sự diễn ra ăn khớp với chiến lược
mới trong toàn vùng; hoặc đã đến lúc lớp lãnh tụ già nua trong quân đội Ai Cập
trở nên không đắc dụng nữa nên cần được thay thế. Dù thế nào đi nữa thì đám đông
biểu tình, tuy có nguyện vọng chính đáng, vẫn vô tình trở thành phương tiện cho
siêu cường ở ngoài và tầng lớp thống trị ở trong xử dụng cho một mục đích định
sẳn.
Tóm lại, Ai Cập trước sau vẫn thuộc về khối quốc gia thứ ba, nghèo
và bị các cường quốc thay nhau chi phối, trước đây đã không hoàn toàn làm chủ
được vận mệnh của mình, đến nay tình hình vẫn vậy. Nhìn bề ngoài, việc đám đông
quần chúng nổi dậy đòi lật đổ chính phủ để xây dựng Tự Do-Dân Chủ là một sự kiện
cao đẹp làm rung động mọi tấm lòng yêu chuộng công lý-bình đẳng ở khắp nơi.
Nhưng đó chỉ là biểu tượng, sự vùng dậy của dân chúng trong trường hợp này, tuy
do những động cơ chính đáng, đã bị chi phối bởi những yếu tố không mong muốn cả
từ bên trong lẫn bên ngoài, nên chỉ trở thành như bọt nước sôi sục ở trên mặt,
bị đẩy đưa bởi những động lực khác nằm chìm khuất ở dưới. Không ai chối cãi về
nỗi thống khổ và lòng khao khát tự do-dân chủ chính đáng của dân chúng Ai Cập.
Vấn đề là ở chỗ nỗi thống khổ ấy đã một mặt thì bị lôi cuốn vào trong một chiến
lược quốc tế lớn của siêu cường, và mặt kia thì bị lợi dụng bởi sự tham quyền cố
vị của giới thống trị bản xứ muốn làm một cuộc đảo chánh nội bộ. Nhiều người đã
vội gán cho sự biến động ở Ai Cập là một cuộc cách mạng, quên rằng sự ra đi của
Mubarak không hề tạo ra một đảo lộn lớn lao nào đối với chế độ chính trị hiện
có, bởi vì quyền lực vẫn ở trong tay quân đội, dù rằng quân đội đó có hứa sẽ
thay đổi hiến pháp, giải tán và bầu quốc hội mới trong vòng 6 tháng. Nhưng bằng
vào hiện tình kinh tế của Ai Cập, vào tình hình hiện nay trong khu vực, và vào
việc quân đội đã chỉ biết sống lệ thuộc vào ngoại viện suốt 30 năm qua thì liệu
có tin được rằng những hứa hẹn ấy sẽ được thực hiện đúng với tinh thần của nó?
Thật đáng ngờ! Có lẽ nhiều lắm thì giới cầm quyền mới, do sự đạo diễn kín đáo ở
đằng sau, sẽ tỏ ra ít độc đoán hơn ở những vấn đề thứ yếu, một số những tự do và
nhân quyền căn bản có lẽ sẽ được tôn trọng hơn, cũng có lẽ sẽ có cả chính phủ
dân sự nữa, miễn sao tất cả những thay đổi ít ỏi đó không gây thay đổi bất lợi
cho ảnh hưởng của siêu cường mà lại phục vụ được cho mục đích chính là triệt
tiêu, hay chí ít vô hiệu hoá, các khuynh hướng cực đoan, khuyến khích và hổ trợ
cho khuynh hướng Hồi giáo ôn hoà. Nhưng chung quy sẽ không có cái gọi là cách
mạng (revolution), hiểu theo nghĩa là một sự thay đảo lộn, thay đổi tận gốc rễ
(radical change), và quyền lực quốc gia vẫn nằm trong tay của giới thống trị
hiện nay, tức của quân đội.
Mặt khác, biến cố Ai Cập chỉ là một phần, như
đã nói, của một chiến dịch rộng lớn hơn của siêu cường đối với Trung Đông. Sau
Tunisia, đến Ai Cập, và nay thì đang diễn ra ở Bahrain và ở Lybia. Diễn biến như
vậy rõ ràng là rơi vào đúng kế hoạch vạch ra từ nhiều năm về trước trong Greater
(or New) Middle East Project. Bahrain thì sát ngay sau lưng của Saudi Arabia và
những biến động ở đó chắc chắn sẽ gây những chấn động lớn vào Saudi Arabia.
Trong những ngày này giới truyền thông bắt đầu loan tin về sự phân rẽ giữa vương
triều Saudi và chính phủ Obama; ngay cả còn có tin đồn rằng vua Abdullah, tám
mươi mấy tuổi, suýt nữa bị heart attack. Trước đó ông vua này đã lên tiếng công
kích chính sách của Mỹ đối với Mubarak và tuyên bố sẳn sàng giúp Ai Cập trám vào
lỗ hổng tài chánh nếu như bất thần Mỹ cắt quân viện cho nước này.
**Nghĩ
về Dân chủ cho Việt Nam**
Hầu hết dư luận của người Việt đều liên tưởng
đến vấn đề Dân Chủ cho Việt Nam khi theo dõi những biến động vừa rồi ở Ai Cập.
Đó là một biểu hiện tình cảm rất tự nhiên, vì ai ai cũng mong ước cho Quê Hương
có được một chế độ chính trị tốt hơn, trong đó quyền lực thuộc về toàn dân, dân
quyền và nhân quyền được tôn trọng, xã hội có văn hoá và công bằng, nhân dân ấm
no và Đất Nước hùng cường.
Nhưng có lẽ điều cần thiết để có một sự liên
tưởng đúng và hữu ích là phải kiên trì tìm hiểu cặn kẻ và nắm bắt đúng bản chất
của biến cố cũng như của mối quan hệ quốc tế tạo nên bối cảnh của biến cố đó.
Ngược lại, nếu chỉ dừng lại ở bề mặt và chỉ bằng lòng với những gì hệ thống
truyền thông Anh-Mỹ: CNN, Foxnews, Bloomberg, MSNBC, Newyork Times, Washington
Post, BBC, v.v. mớm cho hằng ngày thì e rằng sẽ chỉ thấy hiện tượng mà không đào
sâu được vào bản chất, và vì vậy sẽ có những liên tưởng không mấy thích hợp và
kém hữu ích cho việc vận động Dân Chủ cho Quê Hương.
Do lòng khao khát Tự
Do – Dân Chủ mãnh liệt, lâu nay chúng ta đã cùng nhau đề cập và hô hào nhiều cho
những giá trị cao quý đó; đến độ mấy chữ Dân Chủ – Đa Nguyên – Đa Đảng gần như
trở thành một thứ kinh nhật tụng của nhiều người và của nhiều cây bút tiếng tăm,
cả ở trong nước lẫn hải ngoại. Tiếc rằng, hầu như đa số chúng ta chỉ dừng lại ở
thềm ngoài của những giá trị đó mà chưa có nhiều cố gắng để đi vào sâu hơn, ít
nhất là trên phương diện nghị luận, để phân tích và từ đó hiểu thấu đáo hơn về
chế độ Dân Chủ, để có những chuẩn bị và vận động thích hợp.
Chẳng hạn,
hầu như chưa có bao nhiêu thảo luận nghiêm chỉnh và sâu xa về mối quan hệ giữa
Dân Chủ và Văn Hoá. Ở các nơi trên thế giới, mối quan hệ này đã được đề cập đến
rất nhiều. Mỗi dân tộc, mỗi quốc gia có một nền văn hoá riêng và chính do mối
tương quan giữa Dân Chủ – Văn Hoá mà phát sinh nhiều hình thái dân chủ khác
nhau. Sự hô hào về dân chủ của chúng ta lâu nay tạo một một ấn tượng rằng dường
như có một giá trị Dân Chủ phổ quát phù hợp cho mọi người, và từ đó sẽ có một
hình thái dân chủ chung cho mọi dân tộc trên thế giới. Thực tế cho thấy không
phải vậy. Chỉ cần nhìn lướt qua các chế độ dân chủ ở Nhật, Đài Loan, Nam Hàn và
rồi so với ở Úc, Tân Tây Lan, Canada, v.v. là sẽ thấy ngay những khác biệt.
Những khác biệt ấy, ngoài những yếu tố khác, quan trọng nhất vẫn là do sự khác
nhau về văn hoá mà ra. Điểm quan trọng ở đây là nếu không hiểu sâu sắc được mối
tương quan dân chủ – văn hoá thì sẽ không tìm được kiến giải thích hợp cho sự
nghiệp xây dựng dân chủ sau này. Tiếc rằng đây là lãnh vực nghị luận cho đến nay
vẫn chưa được sự chú ý đúng mức của các bậc thức giả.
Một dẫn chứng khác
nữa là về mối quan hệ giữa dân chủ và địa lý – lịch sử. Nền dân chủ Mỹ đạt đến
cực thịnh như ngày nay ít nhiều cũng nhờ vào những ưu điểm về địa lý: được che
chở bởi hai đại dương, không phải chia chung biên giới vói một cường quốc nào,
và tài nguyên vô cùng phong phú. Liệu Việt Nam, ở sát nách Trung Quốc khổng lồ
và chuyên đoán, có thể xây dựng dân chủ yên ổn như Đài Loan hay Singapore chăng?
Không những là áp lực bên ngoài từ Trung Quốc thôi, mà ngay cả từ bên trong;
chúng ta chắc không ai không nhớ đến sự khống chế của Hoa kiều Chợ lớn đối với
kinh tế Sài Gòn và vựa lúa đồng bằng sông Cửu Long trước đây, và từ đó họ đã ảnh
hưởng đến các chính khách Miền Nam như thế nào. Vậy nhưng lâu nay có bao nhiêu
người trong chúng ta đi sâu nghiên cứu về mối tương quan vừa nói, quan tâm đến
ảnh hưởng của vị trí địa lý Việt Nam trong việc vận động Dân Chủ?
Nhiều
ngòi bút tiếng tăm cũng không ngừng tụng dân chủ – đa đảng. Nhưng về đề tài này
cũng vậy, rất ít thấy các bậc thức giả đưa ra được những nghiên cứu nghiêm túc
về chính đảng, giải đáp thỏa đáng những câu hỏi, tưởng đơn giản, như chính đảng
là gì, các điều kiện cần thiết nào về cơ cấu kinh tế – xã hội phải có để khai
sinh chính đảng, và những điều kiện ấy hiện đã tiềm tàng ở Việt Nam như thế nào,
v.v.? Sự hiểu biết thực tế của đa số chúng ta về chính đảng, sự hình thành và
vai trò của nó, có phần hời hợt, nhiều người ngay cả không chú ý phân biệt giữa
chính đảng, tổ chức quần chúng và đoàn thể xã hội, hay hội đoàn. Trong thư viện
của Miền Nam trước đây, chỉ có một quyển sách nhỏ của một cố giáo sư biên khảo
về lịch sử các đảng phái chính trị Việt Nam, và đó cũng chỉ là một công trình
đơn sơ nhằm tìm hiểu lịch sử và vai trò của các chính đảng Việt Nam trong bối
cảnh lịch sử của những thập niên 1930-1960. Ngoài quyển sách đó ra, lâu nay cả ở
trong nước, lẫn ở hải ngoại, chưa hề thấy có một công trình nghiên cứu nào khác
liên quan đến vấn đề chính đảng trong xã hội Việt Nam. Tất nhiên việc thực tiễn
đi trước lý luận là thường tình, nhưng vấn đề nổi rõ ở đây là khuynh hướng ưa hô
khẩu hiệu mà thiếu phân tích sâu xa của chúng ta đối với những đề tài quan trọng
của đất nước.
Điểm nữa, thiết nghĩ cũng cần lưu ý khi suy ngẫm về vận
động Dân chủ cho Việt Nam. Đó là tính cách thực tế của cuộc vận động. Không thể
vận động mà không thừa nhận thực trạng của Đất Nước, cho dù đó là thực trạng
không mong muốn. Thực trạng đó là đảng Cộng sản, một lực lượng hơn 3 triệu người
với tổ chức hết sức chặt chẽ, đã tồn tại 80 năm trên quê hương, và đang cầm
quyền. Lực lượng ấy nên được xem là đối tượng quan trọng đầu tiên của cuộc vận
động Dân chủ. Thử hình dung rằng nếu ý thức dân chủ của đa số đảng viên Cộng sản
được nâng lên, và các đại hội toàn quốc của đảng không còn theo nguyên tắc dân
chủ tập trung, tức là từ trên xuống, mà ngược lại từ dưới lên, rồi thành viên
Ban Chấp Hành Trung Ương thật sự biết thực thi quyền hạn của mình để chọn lựa
đúng Uỷ viên BCT, và không những thế có quyền bãi miễn đối với Uỷ viên Bộ Chính
Trị bất xứng, thì hậu quả sẽ thế nào đối với xã hội? Một tình huống như thế xảy
ra trong nội bộ đảng Cộng sản chắc chắn rất có lợi cho cuộc vận động Dân chủ
chung cho cả Nước. Tình huống đó không phải chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng
hay của lòng mong ước, và không có hy vọng xảy ra. Tỉ lệ đảng viên trẻ hiện rất
cao, và khác với lớp đảng viên tiền bối, lớp đảng viên trẻ hiện nay tiếp xúc
nhiều với Tây Phương, và ngay cả du học ở Mỹ. Một chiến lược vận động Dân Chủ
đúng đắn, biết đặt quyền lợi tối thượng của Tổ Quốc lên trên hết, ngoài các mục
tiêu quan trọng khác, nên quan tâm nhắm đến các đảng viên Cộng sản. Lâu nay,
dường như chúng ta, khi hô hào vận động Dân chủ, đã mặc nhiên loại trừ toàn thể
đảng viên đảng CSVN ra ngoài. Liệu như vậy có đúng không? Có xa rời thực tế
không khi nhìn lại những trường hợp như tướng Trần Độ, hay ông Trần Xuân
Bách?
Cuối cùng, Dân Chủ không phải là một món hàng có thể đem xuất cảng
ra ngoài hoặc nhập cảng từ ngoài vào. Dân Chủ trước hết là vấn đề tự ý thức của
mỗi dân tộc, và là vấn đề nội bộ của mỗi quốc gia. Sẽ không thể nào có dân chủ
thật sự trong một nước khi đa số các thành viên của quốc gia đó chưa thức tỉnh
để có ý thức đầy đủ về bổn phận và trách nhiệm của mỗi người đối với vận mệnh
chung của xứ sở mình. Và vì mỗi dân tộc, mỗi quốc gia có những điều kiện địa lý,
lịch sử,văn hoá, kinh tế, xã hội và nhân văn riêng nên dân chủ ở mỗi quốc gia là
một nét đặc thù, chỉ phù hợp với chính quốc gia đó và những quyền lợi của nó. Vì
những lý do đó, không nên nằm mơ để mong đợi rằng có một ngày đẹp trời, một thế
lực bên ngoài nào đó sẽ tìm đến Việt Nam, lật đổ ách độc tài và “nhập cảng” Dân
Chủ vào cho dân tộc Việt. Cùng nói đến Dân Chủ, nhưng nội dung bao hàm hoặc mục
tiêu nhắm đến sẽ hoàn toàn khác nhau, đôi khi đến độ đối kháng nữa, giữa chính
sách của một siêu cường và nguyện vọng của một dân tộc địa phương. Biến động
đang diễn ra ở Ai Cập, Tunisia, Bahrain, Lybia là một bằng chứng hùng hồn cho
điều vừa nói. Trong các biến động đó cả siêu cường lẫn những người dân ở các
quốc gia liên quan đều nói về Dân Chủ, Tự Do và Bình Đẳng, nhưng dụng ý và mục
tiêu của các bên không trùng lặp với nhau. Đối với người dân thì là để thoát
khỏi ách độc tài, để được thoả mãn những nguyện vọng về tự quyết, và để có một
xã hội công bằng hơn; nhưng đối với siêu cường thì là để dễ dàng xen vào nội bộ
quốc gia khác nhằm gây những ảnh hưởng có lợi cho mình, là để thay đổi một chế
độ chính trị theo hướng mình muốn, và là để thành tựu những mục tiêu chiến lược
định trước trong nổ lực duy trì vị thế bá chủ của mình. Thiết nghĩ, đó là sự
phân biệt mà người vận động Dân chủ nên luôn lưu tâm khi quan sát thời sự quốc
tế rồi liên tưởng đến hoạt động của mình.
*Trương Đình Trung*
©
*Thông Luận* 2011

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/pxTvH-f2>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca


markdown:
Tên đăng nhập chỉ gồm chữ cái và chữ số, có độ dài từ 6 - 20 ký tự
(Nhập chính xác đoạn văn bản ở bên cạnh)
Bằng việc bấm nút đăng ký, bạn xác nhận đồng ý với các Điều khoản sử dụng của BigSchool.
Hoặc đăng ký bằng
Bạn đã có tài khoản?

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=uft-8

Connection: close

Set-Cookie: bigs_pwd=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.bigschool.vn

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Access-Control-Allow-Credentials: true

Access-Control-Allow-Methods: GET, POST, PUT, DELETE, OPTIONS


markdown:
Đang tải dữ liệu
Đăng nhập
Đăng ký
Học
Thi
Chơi
Hỏi
Đọc
Học
Thi
Chơi
Hỏi
Đọc
Đăng nhập
|
Đăng ký
×
Thông báo
Bạn cần phải đăng nhập để sử dụng tính năng này.
Đăng nhập
ĐĂNG NHẬP
*
*
Ghi nhớ đăng nhập
Quên mật khẩu
ĐĂNG NHẬP
Hoặc đăng nhập bằng
Bạn có tài khoản chưa?
ĐĂNG KÝ TÀI KHOẢN


markdown:
**Truyện cổ tích Việt Nam**
# CHIẾC ÁO TÀNG HÌNH
Ngày xửa ngày xưa, tại Cao Bằng có một người trẻ tuổi tên là Triều, theo nghề chài lưới nay chỗ này mai chỗ khác. Gia sản cũng chỉ có độc một bộ đồ làm nghề, nhưng được cái tính anh thương người, nên mỗi khi đánh được nhiều cá, anh đều đem đi đổi lấy gạo rồi phân phát cho mấy người nghèo khó anh gặp trên đường. Vì thế mà mọi người trong vùng đều vô cùng yêu quý anh.
Sau một thời gian dài ở Cao Bằng, Triều dời sang Thái Nguyên, anh vẫn tiếp tục nghề đánh cá của mình. Khi ở đây, anh cũng vẫn tiếp tục giúp đỡ mọi người mà không nề hà điều gì. Một ngày nọ, anh đi đánh cá, nhưng rủi thay ngày đó anh chẳng bắt được con nào. Khi về anh bắt gặp một cụ già đang nằm co quắp, cả người run lẩy bẩy ở gốc cây xem đường. Thương người, anh liền cởi chiếc áo ấm duy nhất mình đang mặc rồi đem nó đắp cho cụ già kia.
Một thời gian sau, trong một ngày anh đang ở giữa sông cất vó, tự dưng Triều lại nghe thấy tiếng đàn từ đâu vọng xuống. Tiếng đàn khiến anh dừng tay mà say sưa nghe.
Ngày hôm sau, trong lúc quăng chài, anh lại được nghe tiếng đàn kia vọng từ trên núi cũ xuống. Thấy lạ nên anh liền thu dọn đồ đạc, quyết tâm leo núi để tìm người gảy ra tiếng đàn kia. Có tiếng đàn dẫn lối, anh cứ thế mà vạch đám cỏ lau bước đi. Sau cùng đi đến chỗ bãi rộng, ở đó có một ông cụ già râu tóc bạc phơ ngồi trên một phiến đá. Anh thấy cụ già vẫn đang mải mê lướt tay trên dây đàn, tạo ra những âm thanh tuyệt vời mà không hay biết có người xuất hiện.
Triều bỗng nhận ra khuôn mặt người này rất giống cụ già mà không lâu trước đây anh gặp nơi gốc cây. Khi tiếng đàn ngừng lại, anh mới tiến đến mà hỏi cụ già:
– Thưa cụ, cụ có thể nói cho cháu biết cụ là ai, tại sao lại ngồi nơi đây mà đánh đàn?
Cụ già nhìn anh hiền hậu, sau đó liền chỉ vào phiến đá ngay trước mặt mà nói:
– Ta ngồi đây đợi con! Con leo núi mệt lắm không? Hãy ngồi đây nghỉ ngơi một lát đi.
Triều đưa tay nhận lấy chén nước ông cụ đưa cho, lại nghe hỏi:
– Con còn nhớ ta không?
Triều liền đáp:
– Có! Cụ là người ngày đó nằm gốc đa ở đầu làng đúng không?
Cụ già cười trả lời:
– Đúng! Hôm ấy vì nhường manh áo cho ta mà con phải mình trần. Trên đời thật ít người như vậy. Vì thế ta muốn tặng cho con một cái áo khác để đền bù cho con.
Ông cụ nói xong liền cởi lấy chiếc áo mình đang mặc rồi quàng cho Triều, sau đó thì biến mất luôn.
Từ ngày mang áo, Triều biết được chiếc áo mà Tiên ông cho không phải chiếc áo bình thường, nó chính là bảo vật, chỉ cần mặc nó sẽ giúp người ta có phép tàng hình. Mỗi khi mặc áo vào người là không ai biết được anh đang ở trước mặt họ.
Thấy thế Triều mừng lắm, anh liền đi ngao du khắp mọi nơi. Anh hay mặc áo, sau đó đến chỗ mấy bọn phú hộ giàu có, đường đường chính chính đi vào mà lấy tiền lấy gạo rồi đem chia cho mấy người nghèo khó ngoài kia. Anh cũng kín đáo mà trị tội mấy kẻ bất lương hay bạc ác mà mình gặp.
Bên vệ đường, những người luôn sống cơ cực nằm vạ vật khắp nơi mà than thở, bỗng nhiên thấy xuất hiện trước mặt là những quan tiền. Còn có mấy tên quan gian ác đang đánh người ngay chính công đường, tự dưng bị roi quất vào lưng rõ đau, nhưng tìm đi tìm lại vẫn chẳng thấy ai cả. Sự việc như vậy xảy ra khắp các vùng, kẻ mừng, người lo, nhưng ai ai cũng linh tính rằng đó là do trời phật có mắt hiển linh.
Triều cứ như vậy mà đi hết nơi này đến nới khác, vừa giúp đỡ người gặp cảnh nghèo khó, vừa trừng trị bọn tham quan gian ác. Một ngày kia, anh tìm đường đến kinh kinh kì. Khoác áo tàng hình lên người, thế là anh thỏa thích mà đi khắp nơi ngắm nghía mà không lo bị bắt.
Anh vào nhà bọn tham quan quyền quý, rồi lại ngang nhiên ra vào nơi cung cấm mà vốn từ xưa không một kẻ nghèo khó nào được phép bước chân vào. Vì thấy khắp nơi phố phường, dân nghèo nhan nhản nên anh lẻn vào trong kho của vua, khuân của ra để phân phát cho mọi người. Vì vậy kho công luôn hao hụt, quan quân nhiều lần tìm kiếm nhưng không thể tìm ra thủ phạm. Và khắp nơi ở kinh đô xuất hiện tin đồn là có tiên hiển linh cứu giúp dân nghèo đói khổ, trị tội kẻ gian, tiên ở mọi nơi nhưng không bao giờ lộ diện.
Triều thì vẫn ngày ngày đi đây đó cứu dân nghèo dân khó, luôn tâm niệm đó là bổn phận và trách nhiệm của mình, không một chút băn khoăn nghĩ đến chuyện được người đời báo đáp. Những việc anh làm khiến bọn giàu có sợ hãi biết bao khi tiền tự dưng không cánh bay đi, dù cho khắp mọi nơi đều có người người canh gác phòng bị.
Nhưng một ngày, khi anh trừng trị tên có quyền có thế cậy mình mà đánh người vô tội, sau đó vì nhiều người hầu kẻ hạ ập vào nên anh vội vàng bỏ đi. Vô tình chiếc áo mắc vào gai tre bên bờ, rách mất một mảng. Sợ để nguyên như vậy sẽ bị lộ nên anh kiếm một mảnh giẻ mà vá lại chỗ rách. Sau vẫn tiếp tục ra vào cung vua lấy bạc chia cho dân nghèo.
Thấy kho bạc của mình ngày ngày thêm hao hụt thì nhà vua lo lắng lắm. Người mới lệnh cho quan coi khố lùng bắt bằng được cái tên trộm cắp bí ẩn kia, nếu không thì bọn chúng phải chịu tội. Nhưng đám quan lính nhiều lần rình bắt nhưng chẳng thu hoạch được gì cả. Mà tiền trong kho vẫn cứ ngày một vơi. Sau đó chúng đành sai người đan một cái lưới để làm bẫy chụp mấy thứ đáng nghi.
Ngày hôm đó, trong lúc canh gác, bọn chúng thấy con bướm lạ màu trắng bay từ ngoài cổng vào kho. Con bướm trắng cứ lượn lờ những nơi đặt bạc, sau đó bình thản mà bay ra. Bọn quan coi kho lập tức chụp lưới vào chỗ con bướm kia, chiếc lưới rất nhạy nên Triều ngay lập tức bị tóm gọn. Vì chiếc áo vá nên Triều bị lộ.
Bọn quan coi kho sau khi bắt được anh liền gô cổ lên cho vua. Nhà vua bèn sai nhốt anh vào ngục, chờ ngày khác xét xử.
Vào thời ấy, vua nước láng giềng vốn có mưu đồ sang nước ta đánh chiếm từ lâu. Đúng thời gian Triều lộ mặt và bị bỏ ngục thì sai cả vạn quân mã kéo sang. Vua nước ta liền cho quân ra chống lại, nhưng trận nào cũng thua, không thể ngăn cản bước tiến như vũ bão của kẻ thù.
Tình hình lúc ấy vô cùng nguy cấp. Tin chiến trận liên tục đưa về khiến kinh thành không ngày nào không náo loạn. Biết tin, Triều nói với bọn lính cai xin cho gặp Vua và cầu đi ra biên thùy diệt giặc để cứu nước. Nghe vậy thì vua mừng lắm, vội kêu người tháo hết xiềng xích, cho gọi tới và nói:
– Ngươi cần có bao nhiêu người?
Anh đáp:
– Thưa bệ hạ, tôi chỉ cần một mình là đủ. Chỉ xin người ban cho tôi thanh gươm mà thôi.
Nhà vua lập tức tháo gươm bên mình ra trao lại cho Triều, còn sắc phong cho anh chức Hộ quốc tướng quân. Không những vậy, còn hạ chiếu ban lệnh quân đội phải hoàn hoàn tuân lệnh anh.
Dân chúng nghèo khổ khắp nơi nghe được tin vua đã tha tội cho anh, còn phong làm tướng quân ra chiến trường đuổi giặc, họ rủ nhau tìm đến xin anh cho theo cùng. Thấy mọi người nhiệt tình, Triều sắp xếp họ thành đội ngũ chỉnh tề rồi cùng nhau tiến về nơi chiến trận.
Khi tới vùng mà quân giặc chiếm đóng. Lập tức Triều mặc áo tàng hình của mình vào, tiến thẳng vào trong trại giặc. Ít phút sau, tên tướng giặc đã bị anh chém chết tươi. Cả đám quân thấy tướng bị giết như rắn mất đầu, bọn chúng bỏ lều bỏ trại chạy trốn về nước.
Thấy vậy, đám người theo Triều cứ thế chia nhau chặn đầu khắp nơi tóm gọn đám quân tiên phong, áp giải chúng trở về. Triều cũng làm y như vậy tại các trại khác của quân địch. Không lâu sau, cả đội quân tiên phong của giặc không bị bắt sống thì cũng bị tiêu diệt gọn sạch.
Những toán quân còn lại vô cùng kinh ngạc khi thấy bao nhiêu tướng giỏi của mình đều bị chém đầu, tin rằng Đại Việt là có thần tiên giúp sức. Bọn chúng sợ hãi, không dám tiến lên, vua nước láng giềng không còn cách nào khác đành phải cho chúng rút lui. Vùng biên giới trở lại bình yên. Khắp nơi đều ngợi ca công lao to lớn của Triều.
Khi Triều trở lại kinh thành, nhà vua vô cùng vui mừng, không ngớt lời khen ngợi anh. Sau đó thì ban tước đại thần cho anh, ban đất đai, hơn nữa còn gả công chúa cho anh.
Từ ngày ấy, dân chúng không gọi tên anh mà lại gọi Quan Triều. Hiện nay ở cùng Cao Bằng vẫn còn đền thờ vị Quan Triều này.

Server: LiteSpeed

Accept-Ranges: bytes

Vary: Cookie,Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Tiếp tục cùng Lego hóa trang thành những người thợ làm đường để tham gia và việc xây dựng các công trình giao thông đô thị với bộ xếp hình
**Lego City 7280 – Bộ 2 tấm nền đường** thôi nào! Bộ xếp hình dành cho bé từ 5 tuổi, giúp phát triển tư duy và rèn luyện tính kiên nhẫn.
Ngoài việc xây dựng con đường cong với ngã ba giao nhau của bộ xếp hình Lego City 7281 – Bộ 2 tấm nền đường,
[Lego](http://megamart.vn/lego) tiếp tục cùng bé đi xây dựng những con đường lớn hơn trong thành phố để hoàn thiện việc đi lại và đảm bảo giao thông cho mọi người. Liệu công việc lần này của bé có gặp khó khăn gì không, các mẹ hãy cùng bé tham gia thực hiện để đảm bảo đúng tiến độ và chất lượng công việc nhé!
Chất lượng đường phố góp phần rất to lớn trong việc đảm bảo an toàn giao thông đấy các bé. Chính vì vậy, việc thực hiện công việc này đòi hỏi bé phải tập trung cao độ, làm việc cẩn thận và tỉ mỉ, kiên nhẫn và chính xác nhé.
Đồ chơi
**Lego City 7280 – Bộ 2 tấm nền đường** gồm 2 tấm nền có kích thước 25 x 25 cm với 32 x 32 nút. Là [đồ chơi an toàn](http://blog.megamart.vn/meo-chon-do-choi-an-toan-cho-be/), các sản phẩm của Lego được làm bằng nhựa chất lượng cao, thích hợp cho các bé mọi lứa tuổi.
Không chỉ thỏa mãn thú vui chơi của trẻ nhỏ, bộ Lego City 7280 – Bộ 2 tấm nền đường còn giúp bé có thêm sự hiểu biết về đường phố cũng như luật giao thông hiện hành, bé sẽ biết được cách sang đường, các điểm giao nhau cũng như khu vực dành cho người đi bộ khi được cha mẹ cùng tham gia lắp ghép và hướng dẫn bé.
+ 64 mảnh ghép
+ 2 tấm nền có kích thước 25 x 25 cm với 32 x 32 nút
+ Bộ sản phẩm đóng trong hộp tiên lợi
Thương hiệu: LEGO
Mã sản phẩm : 7280
Kích thước: 25 x 25 cm.
Số Mảnh ghép: 64
Độ Tuổi: 5+
Chất liệu: Nhựa ABS
Xuất xứ: Đan Mạch
## Thảo luận bằng Facebook

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: private

Set-Cookie: customer_sig=; expires=Thu, 08-Jun-2017 08:12:30 GMT; path=/

X-Page: product-detail

X-Cache: miss

P3P: CP="NOI DSP COR NID ADMa OPTa OUR NOR"

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block


markdown:
[](#0)
Nơi làm việc:
[Hà Nội](/tuyen-dung/dia-diem/1/ha-noi.html)
Loại hình công việc:
**Toàn thời gian cố định**
Mức lương:
** 3,000,000 - 5,000,000 VND **
Không yêu cầu
Mới tốt nghiệp / Thực tập sinh
100
Không yêu cầu
|
|Người liên hệ:
|Mr Vũ|
|
|Địa chỉ công ty:
|299 Trung Kính Yên Hòa Cầu Giấy HN|
|
|Ứng tuyển:
|Vui lòng bấm "NỘP ĐƠN" ở bên trên để ứng tuyển công việc này|
|
|Hạn nộp hồ sơ:
|31-01-2013 (Đã hết hạn)|
|
|Ngôn ngữ:
|Tiếng Việt|
|
|Email:
|
|
299 Trung Kính Yên Hòa Cầu Giấy HN
Điện thoại:
[0462821569](tel:0462821569)
Website: http://ww.kasaco.com.vn
Quy mô công ty: 200-500
[Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Xây Dựng...](/tuyen-dung/nha-tuyen-dung/218912/cong-ty-co-phan-dau-tu-xay-dung-&-dich-vu-az-homes.html)
[Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Xây Dựng...](/tuyen-dung/nha-tuyen-dung/218912/cong-ty-co-phan-dau-tu-xay-dung-&-dich-vu-az-homes.html)
[Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Xây Dựng...](/tuyen-dung/nha-tuyen-dung/218912/cong-ty-co-phan-dau-tu-xay-dung-&-dich-vu-az-homes.html)
[Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Xây Dựng...](/tuyen-dung/nha-tuyen-dung/218912/cong-ty-co-phan-dau-tu-xay-dung-&-dich-vu-az-homes.html)

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

X-Powered-By: PleskLin


markdown:
# Ăn Gì Để Chữa Bệnh Táo Bón Các Mẹ Nhỉ?
Thảo luận trong '
[Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình](forums/dinh-duong-suc-khoe-gia-dinh.31/)' bắt đầu bởi [ocyeu](members/ocyeu.51634/), [2 Tháng mười 2014](threads/an-gi-de-chua-benh-tao-bon-cac-me-nhi.60832/).
Trang 3 của 3 trang
Trang 3 của 3 trang
Bài viết tương tự
|Diễn đàn||Tiêu đề||Date|
|Sức khỏe nam giới||
|
Thảo luận trong '
[Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình](forums/dinh-duong-suc-khoe-gia-dinh.31/)' bắt đầu bởi [ocyeu](members/ocyeu.51634/), [2 Tháng mười 2014](threads/an-gi-de-chua-benh-tao-bon-cac-me-nhi.60832/).
|Diễn đàn||Tiêu đề||Date|
|Sức khỏe nam giới||
|

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: xf_session=3308561f9949cf255659daf1fd57b233; path=/; secure; httponly

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0


markdown:
Hiếm muộn hay vô sinh là tình trạng bệnh lý thường gặp của các cặp vợ chồng. Nếu vợ chồng bạn vẫn sinh hoạt bình thường nhưng mãi không có con thì bạn nên đi khám bác sĩ ngay để nhanh chóng chữa trị kịp thời.
**Khi nào bạn nên đi khám vô sinh?**
Các nghiên cứu về sinh lý sinh sản cho thấy nếu một cặp vợ chồng khoảng 25 tuổi, hoàn toàn bình thường về phương diện sinh sản, mỗi tháng sẽ có khả năng thụ thai gần 25%. Nếu không ngừa thai, khoảng 90% các cặp vợ chồng này sẽ có con sau một năm chung sống bình thường.
Khả năng sinh sản giảm ở cả nam và nữ khi tuổi càng lớn. Theo ước tính, phụ nữ nhỏ hơn 25 tuổi trung bình chỉ cần sinh hoạt vợ chồng bình thường từ 2-3 tháng là có thể có con, trong khi phụ nữ trên 35 tuổi thường thời gian này kéo dài hơn 6 tháng. Ở nam giới hiện tượng này cũng xảy ra tuy nhẹ nhàng và chậm rãi hơn, bắt đầu từ khoảng 40 tuổi và khả năng sinh sản của nam giới thường giảm rõ rệt sau 60 tuổi.
Bạn nên đi đến bác sĩ để tìm nguyên nhân nếu sau 12 tháng giao hợp đều đặn, không ngừa thai mà vẫn không có thai. Tuy nhiên, bạn nên khám bác sĩ sớm hơn trong vòng 6 tháng, trong một số trường hợp sau:
**Các nguyên nhân gây hiếm muộn – vô sinh thường gặp**
Bạn nên biết rằng hiếm muộn được xem là một tình trạng bệnh lý của một cặp vợ chồng. Tỉ lệ hiếm muộn mà nguyên nhân do vợ hoặc chồng là tương đương nhau. Theo nhiều số liệu thống kê, nguyên nhân do vợ chiếm 30-40%, do chồng chiếm 30%, do cả vợ và chồng chiếm 15-30% và có khoảng 10% hiếm muộn không rõ nguyên nhân. Do đó, việc đi khám và tìm nguyên nhân của hiếm muộn cần phải có mặt của cả hai chứ không phải là của riêng vợ hay chồng.
*Các nguyên nhân hiếm muộn thường gặp ở phụ nữ bao gồm: *
Ngoài ra, còn một số nguyên nhân xảy ra trong sinh hoạt hằng ngày như: do sang chấn tinh thần, lãnh cảm, suy dinh dưỡng làm rối loạn sản xuất hormone, hút thuốc, uống nhiều rượu, lập gia đình trễ, thường xuyên sử dụng thực phẩm không có lợi cho sức khỏe, thừa cân hoặc béo phì, hay quá gầy, tập luyện căng thẳng, mắc bệnh lây qua đường tình dục như bệnh chlamydia…
Ở nước ta, hiện nay tỷ lệ nạo phá thai ở phụ nữ khá cao. Vì thế, một biến chứng lâu dài rất thường gặp của nạo phá thai hiện nay là hiếm muộn - vô sinh. Rất nhiều phụ nữ sau vài lần nạo thai đã bị vô sinh do tắc vòi trứng hoặc viêm dính buồng tử cung. Do đó, nếu chưa muốn có con, tốt nhất bạn nên sử dụng một biện pháp ngừa thai thật an toàn để dự phòng khả năng bị biến chứng vô sinh sau nạo thai.
*Các nguyên nhân hiếm muộn thường gặp ở nam giới có thể bao gồm: *
Ngoài ra, còn một số nguyên nhân khác nữa cũng dẫn đến vô sinh ở nam giới như: bệnh gan, bệnh thận, thiếu tế bào máu hình lưỡi liềm, các bệnh ở cơ quan sinh dục (như giang mai, lậu, sùi mào gà hay mụn dộp), nhiễm trùng ở cơ quan sinh sản, như viêm tuyến tiền liệt hay viêm mào tinh hoàn, các bệnh truyền nhiễm, bệnh quai bị, bệnh do ảnh hưởng của môi trường và hoàn cảnh sinh sống…
Hiện nay, việc sinh hoạt tình dục sớm cũng như quan hệ với nhiều bạn tình ngày càng phổ biến và càng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, đó là nguy cơ dẫn đến hiếm muộn - vô sinh.
Trong một số trường hợp, cả hai vợ chồng đều bình thường về phương diện sinh sản, nhưng tinh trùng người chồng không thích hợp với chất nhầy ở cổ tử cung người vợ, làm cho tinh trùng bị chết và không đi vào đường sinh dục nữ được. Trường hợp này thường được chẩn đoán bằng xét nghiệm sau giao hợp: bác sĩ sẽ lấy chất nhầy ở cổ tử cung người vợ vài giờ sau giao hợp để xem sự di động và khả năng sống của tinh trùng.
**Chẩn đoán và ngăn ngừa hiếm muộn** **Ở nữ giới** **Ở nam giới**

Set-Cookie: _CookiesCustomerId=PCF13D303031384,1; expires=Thu, 24-May-2018 08:12:24 GMT; path=/


markdown:
### Chương 20
Sắp tời kỳ nghỉ Tết, bầu không khí làm việc trong công ty sôi nổi lên đôi chút, phần lớn đồng nghiệp đều bàn luận xem năm nay về nhà phải mừng bao nhiêu lì xì cho bọn con nít nhà mình, mua quà Tết gì cho người lớn trong nhà, người nào cũng kêu than rằng mình lại sắp bị “chảy máu” rồi.
Tôi chợt nhớ ra, Tần Mạch vẫn còn nợ tôi số tiền thưởng gấp bốn lần. Lần trước bảo gọi hắn tới xem căn hộ, kết quả là đêm đó lại xảy ra chuyện bất ngờ, sau thì hắn quên, tôi cũng quên mất. Sắp tời kỳ nghỉ, chuyện lấy tiền không thể chần chừ được nữa.
Tôi nhấc điện thoại lên, nghĩ một lát, vẫn không dám gọi thẳng cho Tần Mạch, bèn gọi sang cho Lisa. Thế nhưng Lisa lại nói giờ Tần Mạch vẫn đang nằm viện. Tôi nhủ thầm, cái tên này chỉ bị thương phần mềm thôi, thế mà ở lỳ trong bệnh viện những ba ngày! Không phải bình thường tên này nhiệt tình làm việc lắm sao, sao lúc này lại tranh thủ lười biếng chứ?
Tôi đang định bảo Lisa sắp cho tôi cái hẹn, để Tần Mạch tới xem căn hộ, nhưng Lisa đột nhiên lên tiếng: “Cô có việc tìm Eric hả? Vừa may, giờ tôi đang ở bệnh viện, cô nói thẳng với anh ấy đi”.
“Á… không cần, không cần…”.
“Alo?”.
Tiếng từ chối của tôi còn chưa dứt, bên kia đã vang lên một giọng nói trầm trầm. Đột nhiên nghe âm thanh ấy, có một cảm giác ngứa ngáy khe khẽ quét qua lòng tôi, nhất thời tôi không dám mở miệng.
“Hà Tịch?”.
“A… vâng, tôi đây”.
Bên kia cũng im lặng một lát, tôi có thể tưởng tượng ra được ánh mắt hơi sáng lên nhìn chằm chằm vào nơi nào đó trong căn phòng, ra chiều đăm chiêu suy nghĩ của Tần Mạch.
“Vết thương đã khỏi chưa?”.
Không ngờ câu đầu tiên mà hắn hỏi lại là như thế, tôi đơ ra một lát mới hít sâu vào một hơi, túm lý trí của mình về: “Chỉ là chút vết thương ngoài da thôi, khỏi từ lâu rồi. Nay tôi gọi tới là muốn hỏi xem hôm nào anh có thời gian đi xem căn hộ của anh…”.
“Vừa hay chiều này tôi rảnh, cô tới bệnh viện tìm tôi đi”. Tần Mạch chợt lên tiếng, “Đợi lát nữa làm thủ tục xuất viện, chúng ta cùng tới đó”.
“Á…”.
“Chiều nay cô bận à?”. Hắn lấy giọng điệu bàn việc công mà nói, “Nhưng không đi chiều nay thì chỉ có qua Tết tôi mới sắp xếp thời gian được”.
“À… rảnh mà”.
“Được rồi, lát nữa gặp”.
Cuộc gọi được chấm dứt rất nhanh gọn, nhưng tôi lại ngẩn ngơ hồi lâu. Cuộc đối thoại lần này không hề có tranh cãi, không hề có đối đầu, nhưng sao tôi lại có cảm giác bị áp bức vậy? Cứ như… cứ như đôi bên vẫn luôn án binh bất động, đột nhiên có một bên chủ động xuất kích, mạnh mẽ, mang theo quyết tâm tất thắng…
Yêu cầu mà hắn đưa ra rất kỳ quặc, muốn tới xem căn hộ của hắn thì sao không để tôi tới thẳng đó, lại phải tới bệnh viện đi cùng hắn chứ? Nhưng tôi nghĩ dù sao từ công ty đến bệnh viện hắn đang nằm rồi đến nhà hắn cũng thuận đường, đi chung với hắn còn có thể giảm tiền xe, thế nên không tính toán gì.
Hai giờ chiều, tôi xuất hiện ở bên ngoài phòng bệnh của Tần Mạch, gõ cửa phòng, sau đó đẩy cửa vào, đúng lúc hắn đang thắt cà vạt, thấy tôi tới hắn bèn quét mắt nhìn tôi một cách hờ hững: “Mẹ tôi nấu ít cháo đang để trên bàn ấy, cô có muốn ăn không?”. Dáng vẻ lời nói tự nhiên cứ như thể tôi chăm sóc hắn cả ba ngày hắn nằm viện vậy.
Thái độ thân thiết của hắn làm tôi thấy kỳ lạ, tôi nghi ngờ trong cháo kia nhất định đã bị hắn bỏ thuốc, sợ tới nỗi vội vàng lắc đầu nói không ăn.
Hắn cũng không ép, thắt cà vạt xong bèn quay lại nhìn tôi: “Ừ, thế thì đi ăn cơm nào”.
Không ăn cháo thì ăn cơm… tôi bất lực nghĩ, đây rốt cuộc là logic bắt ép gì chứ. Tôi nghiêm túc từ chối: “Tôi đã ăn rồi”.
“Nhưng tôi còn chưa ăn”. Hắn nói rất đương nhiên, cứ như thể cùng đi ăn với hắn là một trong những bổn phận của tôi vậy, thấy tóc gáy tôi dựng ngược lên định phản bác, ánh mắt hắn lại càng sắc bén, nhưng lời nói thì dịu đi, như đang dỗ dành một đứa trẻ xấu tính, “Ăn cơm xong thì đi xem nhà”.
Trong chớp mắt, tôi lại hiểu ý của hắn theo một cách rất đáng xấu hổ: ăn cơm, xem nhà, lấy tiền dễ; không ăn cơm, không xem nhà, lấy tiền khó.
Tóc gáy tôi hơi dựng lên nhưng lập tức bị cụ Mao màu đỏ lướt nhanh qua đầu dịu dàng vuốt xẹp xuống, tôi lẳng lặng mỉm cười.
Tần Mạch đứng bên cửa sổ ngược nắng dường như cũng cong môi lên, nhưng khi hắn đã ăn mặc chỉnh tề, bước tới cạnh tôi thì đã khôi phục lại dáng vẻ dửng dưng lạnh nhạt.
Tôi cho rằng hắn nói ăn cơm chẳng qua là ăn đại thứ gì đó thôi, nhưng khi hắn đưa tôi vào sảnh chính của một nhà hàng món u, mặt tôi đen thui: “Anh Tần, chiều nay xem nhà với anh xong tôi còn phải về công ty làm việc”.
“Ừ”. Hắn đáp một tiếng, không nói thêm gì nữa.
Thầm niệm mười lần khách hàng là tối cao, cuối cùng tôi cũng bình tĩnh ngồi xuống cùng hắn.
Hắn gọi bíp-tết, tôi gọi một cốc nước cam. Hắn im lặng ăn, tôi cũng chẳng tìm ra được chủ đề gì muốn nói với hắn. Lúc mới bắt đầu thì còn có phần lúng túng, sau khi đã quen bầu không khí chậm rãi này, tâm hồn bắt đầu treo ngược cành cây này, tôi cũng chẳng thấy có chỗ nào kỳ lạ nữa.
Có lẽ… hắn chỉ muốn tìm một người cùng ăn với mình mà thôi.
“Hà Tịch”.
“Hả”.
“Cô đã kết thúc với cậu bác sĩ kia rồi à?”.
Tôi lườm hắn một cái: “Nếu không thì sao? Xài chung một tên đàn ông với gã khác hả?”.
Hắn như đang cân nhắc từ ngữ một lát, hỏi tôi: “Không đau lòng?”.
“Không biết, dù sao chút tình cảm này vẫn chưa đủ mạnh để ảnh hưởng tới cuộc sống của tôi”. Tôi cắn ống hút, trong lòng chợt nhảy ra một câu, vẫn chưa có ảnh hưởng lớn như Tần Mạch nhà anh. Mấy giây sau khi ý nghĩ ấy lướt qua, tôi chợt tỉnh táo lại, giật nảy mình, quét mắt nhìn Tần Mạch đang khoanh tay thong thả nhìn tôi, nén chặt lại cảm giác trái tim đột nhiên nhảy lên thùm thụp.
“Hà Tịch, cô quá mức mạnh mẽ hay đang giả vờ quá hoản hảo?”. Hắn hỏi tôi, trong giọng nói pha lẫn hoang mang, “Tôi nhớ cô gái hồi đầu khóc lóc gào thét trong xe mình không như thế này”.
Đương nhiên, một người là bạn trai thật sự nhung nhớ mấy năm liền, một người là hàng thay thế giữa chừng, có tình cảm gì hay không, lúc chia tay là có thể biết được nhất. Đương nhiên, những lời này tôi sẽ không giải thích cho Tần Mạch, tôi thở dài một hơi, cười cười, cũng không biết nói với Tần Mạch hay tự nói với bản thân mình: “Nghĩ thông rồi, chẳng qua chỉ là tình yêu thôi, có gì to tát chứ”.
Tần Mạch gật đầu, dường như tán thành câu nói ngạo mạn này của tôi, một lúc sau, hắn lại lên tiếng: “Nhưng giờ cô vẫn chưa có bạn trai, gia đình không có ý kiến gì sao?”.
Đương nhiên là có rồi! Đây là chuyện tôi đau đầu nhất khi về nhà nghỉ Tết đó!
Tôi kìm lại, đè nén ham muốn văng tục, ráng nặn ra một câu: “Chuyện này có giống trò dụ quái trong game đâu, gấp gáp làm gì?”. Tôi nhả ống hút đã bị mình cắn nát ra, quyết định chuyển hướng công kích, “Mà này, anh đã nhiều tuổi như thế này mà còn không gấp, tôi gấp cái gì”.
Mấy từ “nhiều tuổi như thế này” hình như đã kích thích Tần Mạch, hắn đặt dao nĩa lên đĩa, ánh mắt sắc bén nhìn chằm chằm vào tôi như đang suy nghĩ điều gì.
Tôi bị hắn nhìn tới phát hoảng, đảo mắt nói: “Sao thế, không thích người ta nói thật à?”.
“Đúng là tôi không gấp”. Hắn nhìn tôi hồi lâu, sắc mặt dần dần dịu xuống, “Bắt được thỏ rồi thì chuẩn bị cho vào nồi thôi”.
Nhận ra được ám chỉ trong câu nói của hắn, tôi chần chừ giây lát: “Anh… có mục tiêu rồi?”.
Hắn im lặng không trả lời. Nhưng tôi đã hiểu ý của hắn, hóa ra, đến người như Tần Mạch mà cũng đã tìm được nửa kia rồi… Trong phút chốc, chẳng hiểu sao lòng tôi lại thấy buồn bã, khó chịu như bị phản bội, lại đau thương như bị bỏ rơi, còn trộn thêm rất nhiều xót xa giống như ghen tuông, ken đầy nơi lồng ngực.
Những rõ ràng tôi không có bất cứ quyền gì mà khó chịu, đau thương hay ghen tuông.
Khoảng thời gian còn lại của bữa cơm rơi vào yên tĩnh.
Khi Tần Mạch chính thức nhìn thấy căn hộ thì đã là ba rưỡi chiều.
Bước vào nhà, tôi máy móc giới thiệu cho hắn bố cục chỉnh thể và một vài thiết kế chi tiết tiện cho sinh hoạt, thi thoảng còn nói về nguồn cảm hứng thiết kế. Hắn nghe chừng như rất nhập tâm, còn tôi thì chỉ muốn nói cho xong rồi tông cửa chạy lấy người sớm một chút.
“Cô làm rất tốt”. Sau khi xem xét tầng trên tầng dưới xong, hắn nói: “Tôi rất hài lòng”.
“Đây là vinh hạnh của tôi”. Tôi lật tìm hợp đồng trong túi xách, muốn hắn ký tên xác nhận nhanh nhanh là tôi có thể ngoan ngoãn lăn về công ty chờ ngày cầm tiền thôi.
“Nhưng…”. Hắn sờ lên một góc của sofa, có chút chần chừ, “Trong nhà không có ga giường, vỏ chăn và một số vật dụng thiết yếu”.
Gân xanh trên trán tôi nhảy nhót: “Anh Tần, chuyện này không hề thuộc phạm vi nhiệm vụ trong hợp đồng của chúng ta, những thứ này phải do anh tự mua lấy chứ”.
“Cô Hà, điều tôi cần là một căn hộ có thể dọn vào ở ngay được”.
“Tôi là người thiết kế, thứ mà anh nói không hề nằm trong phạm vi suy xét của tôi”.
“Tôi tin vào ánh mắt của người thiết kế”. Hắn nói: “Thứ cô chọn nhất định sẽ phù hợp với phong cách của căn hộ này hơn”.
Tôi cáu tiết: “Không làm!”.
“Được rồi”. Hắn nhìn đồng hồ, ra chiều như đã bàn bạc ổn thỏa sự tình hết rồi, “Vừa hay tối nay tôi cũng rảnh, chúng ta cùng đi siêu thị chọn mua vài thứ đi”.
Tôi kinh ngạc trợn trừng mắt lên: “Dựa vào cái gì chứ! Tôi đã làm hết trách nhiệm công việc rồi, tôi không đi”.
Hắn khoanh tay lại, mặt mày nghiêm nghị, nhưng vẫn không thể giấu được ý cười hiển hiện trong đôi mắt, kiểu cười vô cùng xấu xa! Hắn cau mày: “Cô Hà, thái độ phục vụ của cô quả thực khiến tôi không hài lòng, tôi nghĩ mình nên đổi ngày ký xác nhận bản hợp đồng này thì hơn”.
Lửa giận trong lòng hừng hực bốc cao ba trượng, tôi hận là không thể đập bản hợp đồng đang cầm trong tay vào mặt hắn, sau đó lấy gót giày đâm cho ra N cái lỗ máu nữa!
THANHTHOIGIAN.WORDPRESS.COM
Tần Mạch nhìn dáng vẻ muốn ăn tươi nuốt sống hắn của tôi, nói như thể vô cùng bất đắc dĩ: “Xem ra tôi phải nói chuyện cẩn thận với tổng giám đốc Tạ về vấn đề tính tích cực làm việc của nhân viên mới được”.
Tôi siết chặt nắm tay, nếu hắn nói lại việc này với Tạ Bất Đình, số tiền thưởng gấp bốn của tôi cứ xác định là cuốn theo chiều gió đi!
Tôi nghiến răng trả lời: “Đi, thì đi…”.
Nhìn nét cười đắc ý trong mắt hắn, trong đầu tôi chỉ hiện lên tám chữ cực lớn, máu chảy đầm đìa:
Cắt đất cầu hòa, chuốc nhục vào thân.
## One thought on “(XB) Không Yêu Thì Biến 20”
Anh Mạch lưu manh quá đi


markdown:
**Giá bán từ :**
Liên hệ
Model: LUTRON PDO-520 CO: Taiwan Manufacturer: Lutron.
Máy đo oxy hòa tan trong nước LUTRON PDO-520
* Phạm vi: 0 đến 20,0 mg / L x 0,1 mg / L.
* Nhiệt độ: 0 đến 50 oC, oC / oF.
* Bù nhiệt độ tự động.
* Dò DO riêng biệt dễ dàng cho Remoting
hoạt động.
* Loại Polarographic oxy điện cực,
chuyên nghiệp.
* Giữ liệu, Ghi (max., Min.).
* Nút hiệu chuẩn bên ngoài.
* DC 1.5V pin (UM-4, AAA) x 4.

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Set-Cookie: nv4c_k0vVm_nvvithemever=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.thietbicongnghiep247.com; httponly

Content-Language: vi-VN


markdown:
![ Bulbgraph.png](https://tusach.thuvienkhoahoc.com/images/thumb/6/60/Bulbgraph.png/32px-Bulbgraph.png)
**Chủ đề nóng:** [Phương pháp kỷ luật tích cực](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_k%E1%BB%B7_lu%E1%BA%ADt_t%C3%ADch_c%E1%BB%B1c)- [Cổ học tinh hoa](/wiki/C%E1%BB%95_h%E1%BB%8Dc_tinh_hoa._Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_Ng%E1%BB%8Dc,_Tr%E1%BA%A7n_L%C3%AA_Nh%C3%A2n)- [Những thói hư tật xấu của người Việt](/wiki/Nh%E1%BB%AFng_th%C3%B3i_h%C6%B0_t%E1%BA%ADt_x%E1%BA%A5u_c%E1%BB%A7a_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t)- [Công lý: Việc đúng nên làm](/wiki/C%C3%B4ng_l%C3%BD:_Vi%E1%BB%87c_%C4%91%C3%BAng_n%C3%AAn_l%C3%A0m)- [Giáo án Điện tử](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Gi%C3%A1o_%C3%A1n_%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD)- [Sách giáo khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A1ch_gi%C3%A1o_khoa)- [Học tiếng Anh](/wiki/H%E1%BB%8Dc_ti%E1%BA%BFng_Anh_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn_v%E1%BB%9Bi_Mr_Duncan)- [Bài giảng trực tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_gi%E1%BA%A3ng_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn)- [Món ăn bài thuốc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B3n_%C4%83n_b%C3%A0i_thu%E1%BB%91c)- [Chăm sóc bà bầu](/wiki/Ch%C4%83m_s%C3%B3c_b%C3%A0_b%E1%BA%A7u)- [Môi trường](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:200_c%C3%A2u_h%E1%BB%8Fi_%C4%91%C3%A1p_v%E1%BB%81_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)- [Tiết kiệm điện](/wiki/C%C3%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_ti%E1%BA%BFt_ki%E1%BB%87m_%C4%91i%E1%BB%87n_hi%E1%BB%87u_qu%E1%BA%A3)- [Nhi khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nhi_khoa)- [Ung thư](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ung_th%C6%B0)- [Tác hại của thuốc lá](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_h%E1%BA%A1i_c%E1%BB%A7a_thu%E1%BB%91c_l%C3%A1)- [Các kỹ thuật dạy học tích cực](/wiki/C%C3%A1c_k%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_d%E1%BA%A1y_h%E1%BB%8Dc_t%C3%ADch_c%E1%BB%B1c)
# Các kỹ thuật dạy học tích cực/Kỹ thuật “Chúng em biết 3”
Từ Thư viện Khoa học VLOS
- GV nêu chủ đề cần thảo luận.
- Chia HS thành các nhóm 3 người và yêu cầu HS thảo luận trong vòng 10 phút về những gì mà các em biết về chủ đề này.
- HS thảo luận nhóm và chọn ra 3 điểm quan trọng nhất để trình bày với cả lớp.
- Mỗi nhóm sẽ cử một đại diện lên trình bày về cả 3 điểm nói trên.

Cache-Control: no-cache, no-store, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding, Cookie

Content-Language: vi


markdown:
![ Bulbgraph.png](https://tusach.thuvienkhoahoc.com/images/thumb/6/60/Bulbgraph.png/32px-Bulbgraph.png)
**Chủ đề nóng:** [Phương pháp kỷ luật tích cực](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_k%E1%BB%B7_lu%E1%BA%ADt_t%C3%ADch_c%E1%BB%B1c)- [Cổ học tinh hoa](/wiki/C%E1%BB%95_h%E1%BB%8Dc_tinh_hoa._Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_Ng%E1%BB%8Dc,_Tr%E1%BA%A7n_L%C3%AA_Nh%C3%A2n)- [Những thói hư tật xấu của người Việt](/wiki/Nh%E1%BB%AFng_th%C3%B3i_h%C6%B0_t%E1%BA%ADt_x%E1%BA%A5u_c%E1%BB%A7a_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t)- [Công lý: Việc đúng nên làm](/wiki/C%C3%B4ng_l%C3%BD:_Vi%E1%BB%87c_%C4%91%C3%BAng_n%C3%AAn_l%C3%A0m)- [Giáo án Điện tử](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Gi%C3%A1o_%C3%A1n_%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD)- [Sách giáo khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A1ch_gi%C3%A1o_khoa)- [Học tiếng Anh](/wiki/H%E1%BB%8Dc_ti%E1%BA%BFng_Anh_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn_v%E1%BB%9Bi_Mr_Duncan)- [Bài giảng trực tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_gi%E1%BA%A3ng_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn)- [Món ăn bài thuốc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B3n_%C4%83n_b%C3%A0i_thu%E1%BB%91c)- [Chăm sóc bà bầu](/wiki/Ch%C4%83m_s%C3%B3c_b%C3%A0_b%E1%BA%A7u)- [Môi trường](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:200_c%C3%A2u_h%E1%BB%8Fi_%C4%91%C3%A1p_v%E1%BB%81_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)- [Tiết kiệm điện](/wiki/C%C3%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_ti%E1%BA%BFt_ki%E1%BB%87m_%C4%91i%E1%BB%87n_hi%E1%BB%87u_qu%E1%BA%A3)- [Nhi khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nhi_khoa)- [Ung thư](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ung_th%C6%B0)- [Tác hại của thuốc lá](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_h%E1%BA%A1i_c%E1%BB%A7a_thu%E1%BB%91c_l%C3%A1)- [Các kỹ thuật dạy học tích cực](/wiki/C%C3%A1c_k%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_d%E1%BA%A1y_h%E1%BB%8Dc_t%C3%ADch_c%E1%BB%B1c)
# Cháo đậu khấu (thảo quả)
Từ Thư viện Khoa học VLOS
***Nguyên liệu:**
10 g đậu khấu, 50g gạo tẻ, vài lát gừng tươi...
***Chế biến:**
Giã nhuyễn đậu khấu. Gạo đem nấu cháo, khi sôi cho đậu khấu và gừng tươi vào.
**Công dụng:**
tiêu thực, thích hợp dùng cho các trường hợp chán ăn, ăn không tiêu,
[tiêu chảy](/index.php?title=Ti%C3%AAu_ch%E1%BA%A3y&action=edit&redlink=1) và kiết lị do lạnh...
|
|**Cháo đậu khấu**


markdown:
hoànglonghải – Chú tiểu Celui qui veut fair ange, fair bête Kẻ muốn làm thiên thần, lại là một ác quỷ. Quê tôi đã nghèo mà bà con ở làng ngoại ... [Xem tiếp]
## Bình luận

X-ac: 3.dca _dca


markdown:
# Cá chuột Mỹ
|Cá chuột Mỹ|
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/Animalia) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/Chordata) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Actinopterygii](/wiki/Actinopterygii) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Cypriniformes](/wiki/Cypriniformes) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Botiidae](/wiki/Botiidae) [[1]](#cite_note-1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Chromobotia** [Kottelat](/w/index.php?title=Maurice_Kottelat&action=edit&redlink=1), 2004 [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. macracanthus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Chromobotia macracanthus*
(
[Bleeker](/wiki/Pieter_Bleeker), 1852) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) *Botia macracantha* **Cá chuột Mỹ** hay **cá heo hề**, **cá chuột ba sọc** (tên khoa học *), là một loài Chromobotia macracanthus* [cá](/wiki/C%C3%A1) [nước ngọt](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_ng%E1%BB%8Dt) [nhiệt đới](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi)thuộc về họ [Botiidae](/wiki/Botiidae). Chúng là loài duy nhất trong chi đơn loài **Chromobotia**. Tuy được gọi là cá chuột "Mỹ" nhưng loài này có nguồn gốc từ các vùng nước nội địa [Indonesia](/wiki/Indonesia)ở [Sumatra](/wiki/Sumatra)và [Borneo](/wiki/Borneo). Nó là loài cá cảnh nước ngọt phổ biến và được bán trên loài thế giới. [[2]](#cite_note-fishbase-2)
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_chu%E1%BB%99t_M%E1%BB%B9&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_chu%E1%BB%99t_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=1)]
Loài này ban đầu được mô tả như
*Cobitis macracanthus* bởi [Pieter Bleeker](/wiki/Pieter_Bleeker) năm 1852. Năm 1989, tên khoa học của nó được đổi thành *Botia macracanthus*. Năm 2004, [3] [Tiến sĩ Maurice Kottelat](/w/index.php?title=Maurice_Kottelat&action=edit&redlink=1)phân chia chi *, lúc đó gồm 47 loài khác nhau, thành bảy chi riêng, khiến cá chuột Mỹ được đặt trong chi riêng của chính nó,* [Botia](/wiki/Botia) *Chromobotia*. [[4]](#cite_note-kottelat04-4)
## Phân bố và môi trường sống[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_chu%E1%BB%99t_M%E1%BB%B9&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_chu%E1%BB%99t_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=2)]
Cá chuột Mỹ có nguồn gốc từ đảo
[Sumatra](/wiki/Sumatra) và [Borneo](/wiki/Borneo) ở [Indonesia](/wiki/Indonesia). Nước sạch rõ ràng là môi trường sống tốt nhất cho chúng, nhưng lũ lụt buộc cá phải di cư vào vùng đồng bằng ngập lũ, hoặc vùng bùn lầy hoặc nước đen hoặc hồ, tới 7-8 tháng một năm, cá chuột Mỹ thường được tìm thấy trong các đồng bằng ngập lũ của khu vực đồi núi. Con trưởng thành sinh sản di chuyển tới các dòng nước nhỏ để đẻ trứng hàng năm. [5] [[6]](#cite_note-ahlander-6)
Trong môi trường tự nhiên, loài cá này được tìm thấy trong nước có nhiệt độ 25 đến 30 °C (77 đến 86 °F), độ
[pH](/wiki/PH) giữa 5.0 và 8.0, và độ cứng của nước giữa 5 and 12 [dH](/w/index.php?title=Deutsche_H%C3%A4rte&action=edit&redlink=1). [[2]](#cite_note-fishbase-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_chu%E1%BB%99t_M%E1%BB%B9&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_chu%E1%BB%99t_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=3)] **Kottelat, M. (2012):** [^](#cite_ref-1) [Conspectus cobitidum: an inventory of the loaches of the world (Teleostei: Cypriniformes: Cobitoidei).](http://rmbr.nus.edu.sg/rbz/biblio/s26/Conspectus_cobitidum.pdf) *The Raffles Bulletin of Zoology, Suppl. No. 26: 1-199.*
- ^
**a** [Thông tin](#cite_ref-fishbase_2-1) **ă** ["](http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?genusname=Chromobotia&speciesname=macracanthus)trên *Chromobotia macracanthus*" *, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng April năm 2007.* [FishBase](/wiki/FishBase) [^](#cite_ref-wetpetz_3-0) [“Clown Loach”](http://www.wetpetz.com/clownloach.htm). WetPetz.com. 2004. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2007. **Kottelat, Maurice (2004).** [^](#cite_ref-kottelat04_4-0) [“](http://www.mapress.com/zootaxa/2004f/z00401f.pdf)(PDF - abstract only). *Botia kubotai*, a new species of loach (Teleostei: Cobitidae) from the Ataran River basin (Myanmar), with comments on botiine nomenclature and diagnosis of a new genus” *Zootaxa* **401**: 1–18. [ISSN](/wiki/ISSN) [1175-5334](//www.worldcat.org/issn/1175-5334). Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2007. [^](#cite_ref-badman_5-0) [“Clown loach profile”](http://badmanstropicalfish.com/profiles/profile13.html). Badman's Tropical Fish. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2007. **Âhlander, Ola (ngày 2 tháng 9 năm 2004).** [^](#cite_ref-ahlander_6-0) [“Clown loach](http://www.bollmoraakvarieklubb.org/artiklar/praktbotia/clown%20loach.htm). www.bollmoraakvarieklubb.org. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2007. *Chromobotia macracanthus*(Bleeker 1852)”
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_chu%E1%BB%99t_M%E1%BB%B9&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_chu%E1%BB%99t_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
- Video of
[clown loaches](http://www.youtube.com/watch?v=iRMmcVv91N8) [Care information for the clown loach](http://www.theaquariumwiki.com/Chromobotia_macracanthus)at the Aquarium Wiki [Chromobotia macracanthus](http://atlas.acuavida.com/aguadulce/peces/cypriniformes/cobiitidae/Cmacracanthus/) [Chromobotia macracanthus](http://www.alquimistadeacuarios.com/peces/detalle_pez.php?id=1)- Atlas El alquimista de los acuarios

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: hit

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1052 hit/1, cp1065 miss

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


markdown:
# Hondschoote
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [50°58′49″B 2°35′10″Đ / 50.980278°B 2.586111°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Hondschoote¶ms=50.980278_N_2.586111_E_region:FR_type:city(3811))
|
|![]()
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Nord-Pas-de-Calais](/wiki/Nord-Pas-de-Calais) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Nord](/wiki/Nord) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Dunkirk](/wiki/Dunkirk_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001-2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 5 m/16 ft)
1 2(9,14 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 1 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(420 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [59309](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=59309-COM)/ [59122](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Hondschoote** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_t%E1%BB%89nh_Nord) của [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Nord](/wiki/Nord,_Nord-Pas-de-Calais), thuộc [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Nord-Pas-de-Calais](/wiki/Nord-Pas-de-Calais), miền bắc nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Twin towns[
[sửa](/w/index.php?title=Hondschoote&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hondschoote&action=edit§ion=1)]
Hondschoote kết nghĩa với
[Osterburken](/w/index.php?title=Osterburken&action=edit&redlink=1), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Hondschoote&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hondschoote&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Hondschoote&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hondschoote&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1065 hit/1, cp1065 miss


markdown:
vozForums
>
Khu vui chơi giải trí
>
Chuyện trò linh tinh™
[Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
User Name
Remember Me?
Password
Register
FAQ
Social Groups
Calendar
Mark Forums Read
Page 1 of 4
1
2
3
>
Last
»
Thread Tools
#
1
03-02-2013, 21:22
xvideos.com
Junior Member
Join Date: 09-2012
Posts: 18
[Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
Khi em viết lên những dòng tâm sự này, em không phải nói với ai nữa, em không dám kể với người quen. Khi viết những dòng tâm sự này, nước mắt em đang phải lăn dài trên má, tim em như bị bóp nghẹn và em cảm thấy như không thể thở được, em muốn khóc to lên, em muốn hét to lên nhưng em lại không làm được
.
Em, 1 thằng trai mới có gấu, thậm chí còn chưa biết mùi con gái nó là như thế nào. Em, 1 thằng con trai ngoan của gia đình và 1 thành viên tích cực của khu phố, 21 cái xuân xanh ít từng trải chuyện đời, em muốn chết quá, thực sự em cảm thấy nhục nhã ê chề. Em muốn đứng từ lầu nhảy xuống cho chết mẹ đi
nhưng em lại không thể vì ba mẹ em có em là con 1 và em còn phải phụng dưỡng cha mẹ khi tuổi già, nhưng em nhục nhã quá.
Nước mắt cứ lăn dài trên má cùng tiếng nấc nghẹn ngào, viết những dòng tâm sự mà tay run run. Hôm qua mấy thằng bạn em chúng nó rủ em đi nhậu rồi đi hát karaoke, em thì không uống được nên nhanh say, dm chúng nó chứ
Hát xong uống xong em lả mất rồi, vẫn ý thức được nhưng không thể điều khiển nổi tay chân, tưởng chúng nó đưa em về nhà, ai ngờ không. dm bọn đốn mạt chúng nó đưa em vào nhà nghỉ rồi giở trò với em, em la hét chúng nó cởi áo nút mồm em, 3 thằng to khỏe giữ em lại, em hoảng loạn em không biết chúng nó định làm gì, em đã xin chúng nó nhưng bọn khốn nạn chúng nó vẫn cứ tiếp tục.
Em xin chúng nó đừng làm gì em, em sợ lắm
Nhưng chúng nó bắt đầu cởi quần áo của em ra và chúng nó thay nhau làm cái trò đốn mạt ấy với em( một người con trai) chứ không phải là làm với 1 người con gái, mặc em ú ớ kêu la van xin giãy giũa nhưng dường như chúng nó càng quyết liệt hơn. Em đau đớn, giờ đây em suy sụp hoàn toàn, từ đêm qua lúc được chúng nó trả về, em đã không còn là em nữa rồi
,em muốn chửi dm đời nhưng sao không nên lời các thím ơi
xvideos.com
View Public Profile
Send a private message to xvideos.com
Find all posts by xvideos.com
#
2
03-02-2013, 21:23
DNTcoder
Đã tốn tiền
Join Date: 10-2011
Location: G.I.F Value
Posts: 593
Re: [Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
CDSHT ????
DNTcoder
View Public Profile
Send a private message to DNTcoder
Find all posts by DNTcoder
#
3
03-02-2013, 21:24
dr.hoasung
Junior Member
Join Date: 10-2012
Posts: 26
Re: [Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
thím làm gấu mình nhé, nhà mình đại lý dầu ăn đấy
dr.hoasung
View Public Profile
Send a private message to dr.hoasung
Find all posts by dr.hoasung
#
4
03-02-2013, 21:25
magic_blue
Member
Join Date: 11-2012
Posts: 40
Re: [Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
thớt CDSHT rồi vote close toppic
magic_blue
View Public Profile
Send a private message to magic_blue
Find all posts by magic_blue
#
5
03-02-2013, 21:26
___Nam3l3ss___
K.I.A
Join Date: 01-2013
Posts: 29
Re: [Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
Quote:
Originally Posted by
xvideos.com
Khi em viết lên những dòng tâm sự này, em không phải nói với ai nữa, em không dám kể với người quen. Khi viết những dòng tâm sự này, nước mắt em đang phải lăn dài trên má, tim em như bị bóp nghẹn và em cảm thấy như không thể thở được, em muốn khóc to lên, em muốn hét to lên nhưng em lại không làm được
.
Em, 1 thằng trai mới có gấu, thậm chí còn chưa biết mùi con gái nó là như thế nào. Em, 1 thằng con trai ngoan của gia đình và 1 thành viên tích cực của khu phố, 21 cái xuân xanh ít từng trải chuyện đời, em muốn chết quá, thực sự em cảm thấy nhục nhã ê chề. Em muốn đứng từ lầu nhảy xuống cho chết mẹ đi
nhưng em lại không thể vì ba mẹ em có em là con 1 và em còn phải phụng dưỡng cha mẹ khi tuổi già, nhưng em nhục nhã quá.
Nước mắt cứ lăn dài trên má cùng tiếng nấc nghẹn ngào, viết những dòng tâm sự mà tay run run. Hôm qua mấy thằng bạn em chúng nó rủ em đi nhậu rồi đi hát karaoke, em thì không uống được nên nhanh say, dm chúng nó chứ
Hát xong uống xong em lả mất rồi, vẫn ý thức được nhưng không thể điều khiển nổi tay chân, tưởng chúng nó đưa em về nhà, ai ngờ không. dm bọn đốn mạt chúng nó đưa em vào nhà nghỉ rồi giở trò với em, em la hét chúng nó cởi áo nút mồm em, 3 thằng to khỏe giữ em lại, em hoảng loạn em không biết chúng nó định làm gì, em đã xin chúng nó nhưng bọn khốn nạn chúng nó vẫn cứ tiếp tục.
Em xin chúng nó đừng làm gì em, em sợ lắm
Nhưng chúng nó bắt đầu cởi quần áo của em ra và chúng nó thay nhau làm cái trò đốn mạt ấy với em( một người con trai) chứ không phải là làm với 1 người con gái, mặc em ú ớ kêu la van xin giãy giũa nhưng dường như chúng nó càng quyết liệt hơn. Em đau đớn, giờ đây em suy sụp hoàn toàn, từ đêm qua lúc được chúng nó trả về, em đã không còn là em nữa rồi
,em muốn chửi dm đời nhưng sao không nên lời các thím ơi
mong mod ban ngay và luôn những thành phần CDSHT với ý định gay hóa vOz
còn nếu là thật thì RIP cho thớt
___Nam3l3ss___
View Public Profile
Find all posts by ___Nam3l3ss___
#
6
03-02-2013, 21:26
cd51de1
Junior Member
Join Date: 01-2013
Posts: 0
Re: [Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
Thớt bị bọn nó neptuyn.. Chia buồn vs thớt.
cd51de1
View Public Profile
Send a private message to cd51de1
Find all posts by cd51de1
#
7
03-02-2013, 21:27
Pre ver 3
Senior Member
Join Date: 02-2011
Posts: 188
Re: [Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
nhìn tên nick cũng biết là thớt từ liên xô.
Pre ver 3
View Public Profile
Send a private message to Pre ver 3
Find all posts by Pre ver 3
#
8
03-02-2013, 21:30
xvideos.com
Junior Member
Join Date: 09-2012
Posts: 18
Re: [Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
Dm đời như L đi lên đây tâm sự 1 chút cũng bị xỉa xói, mod ban cm em đi, em chán lắm rồi, em hận tất cả, hận hết
xvideos.com
View Public Profile
Send a private message to xvideos.com
Find all posts by xvideos.com
#
9
03-02-2013, 21:31
Chim Lung Lay Do Quay Tay
Junior Member
Join Date: 02-2013
Posts: 19
Re: [Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
Cái nick của chú mày là đủ điều kiện ban rồi đó
Chim Lung Lay Do Quay Tay
View Public Profile
Send a private message to Chim Lung Lay Do Quay Tay
Find all posts by Chim Lung Lay Do Quay Tay
#
10
03-02-2013, 21:33
FC Bayern Munchen
Member
Join Date: 09-2012
Posts: 33
Re: [Sợ hãi]Đời con trai- Và những thằng bạn khốn nạn
Nick của bạn chủ thread quen lắm à
FC Bayern Munchen
View Public Profile
Send a private message to FC Bayern Munchen
Find all posts by FC Bayern Munchen
Page 1 of 4
1
2
3
>
Last
»
«
Previous Thread
|
Next Thread
»
Thread Tools
Show Printable Version
Email this Page
Posting Rules
You
may not
post new threads
You
may not
post replies
You
may not
post attachments
You
may not
edit your posts
BB code
is
On
Smilies
are
On
[IMG]
code is
On
HTML code is
Off
Forum Rules
Forum Jump
User Control Panel
Private Messages
Subscriptions
Who's Online
Search Forums
Forums Home
Đại sảnh
Thông báo
Thắc mắc & Góp ý
Thread post sai mục
Tin tức iNet
Review sản phẩm
Máy tính để bàn
Overclocking & Cooling
Modding
AMD
Intel
Mainboard & Memory
Đồ họa máy tính
Phần cứng chung
Thiết bị ngoại vi & Phụ kiện
Phần mềm
Download
Phát triển Phần mềm
Trường đua
Games
Thảo luận chung
DOTA2
League of Legends
Garena - Liên Quân Mobile
MMO -- Game Online
Pokemon GO
Overwatch
Hearthstone
FPS
Liên Minh Huyền Thoại
Sản phẩm công nghệ
Máy tính xách tay
Tất tần tật thông tin về Dell anh em cần biết
Các sản phẩm Apple
Máy tính chuyên dụng
Thiết bị di động
Đồ điện tử & Thiết bị gia dụng
Multimedia
HDmedia
theNEXTvoz
Mạng gia đình & Doanh nghiệp nhỏ
Tự build máy chạy macOS
Ô tô & Xe máy
miniPC
Giao lưu Doanh nghiệp & Người dùng (theo Alphabet)
DELL - Thông tin sản phẩm và dịch vụ chính hãng
Hoanghamobile.com
SaiBack.com - Cung cấp thiết bị lưu trữ chuyên nghiệp
WD - Thương hiệu ổ cứng tin cây, dịch vụ hỗ trợ tốt nhất
We can do
Khu vui chơi giải trí
Chuyện trò linh tinh™
Superthreads
From f17 with Love
Offline
Các món ăn chơi
Trưng cầu dân ý
Khu thương mại - Mua và Bán
Máy tính để bàn
Máy tính xách tay
Điện thoại di động
Các thiết bị công nghệ khác
All times are GMT +7. The time now is
14:46
.
Contact Us
-
vozExpress
-
Archive
-
Top
Steam Powered by vBulletin® 0.1 pre-alpha
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.

Set-Cookie: vflastactivity=0; expires=Thu, 24-May-2018 07:46:24 GMT; path=/; domain=vozforums.com; secure

Cache-Control: private, post-check=0, pre-check=0, max-age=0