text:
Bia Văn Miếu hay Bia Văn Miệng ?
Giọt mực giọt đời
Bi kí
Theo tin VNN (Vinano), ngườii ta vừa phát hiện một tấm bia mới ở Văn Miếu. Chúng tôi đã nhờ nhà hán học Nguyễn Đoan Hùng phiên dịch. Ông Nguyễn nhận lời nhưng tỏ ý dè dặt về tính chân thực của hiện vật này. Theo ông, chữ BI 悲 (trong BI KÍ 悲记) khắc ở đầu bài nghĩa là buồn thảm, lẽ ra phải viết là 碑 (bia đá). Phải chăng, căn cứ vào nội dung bài văn bia, người thợ khắc đã viết sai như thế. Cũng có nhà văn bản học liên hệ bài này với một tin thời sự mà chúng tôi cũng xin đăng ở dưới để bạn đọc tham khảo
悲记
Thần nghe :
« Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp ».
Bởi vậy các đấng thánh đế minh vương chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên.
Thần lại nghe : « quốc dĩ sĩ vi bản, sĩ dĩ thực vi tiên ». Thế nên vun bồi kẻ sĩ há chẳng cần tài vật mà làm nên nghiệp lớn được sao ?
Khổng
Tử viết : « Sĩ
khả sát,
bất khả xù ». Ấy là muốn răn kẻ sĩ khi
thành đạt không thể quên bát cơm
Phiếu mẫu những ngày cơ hàn.
Thời Đông Chu có Noãn Vương vì nợ nần mà phải làm cái đài cao gọi là Tỵ Trái Đài trốn chủ nợ mà nghiệp đế suy vong.
Nước Đại Việt ta là nước văn hiến thế mà cũng có Chúa Chổm vì nợ nần mà làm hỏng nghiệp vương.
Chẳng phải kẻ sĩ nên lấy đấy làm răn sao ?
Cho nên, nay dựng bia bằng đá đẹp, đề tên đặt ở cửa Quốc Tử Giám, khiến kẻ sĩ trong lên thấy hâm mộ, phấn khởi, cố gắng rèn luyện danh tiết.
Há chỉ là chuộng hư danh ham văn suông mà thôi đâu ?
Mà còn bảo nhau trả nợ cho đầy đủ, ấy chẳng phải là vun bồi, giữ gìn đức Tín làm trọng hay sao ?
Thần kính cẩn ghi lại.
Thần là Học Bộ Thượng Thư, Đông các đại học sĩ Nguyễn Thiện vâng mệnh soạn bài ký.
Dựng
bia ngày ất hợi, ngày tốt tháng giêng
năm Xã Hội Hóa thứ 2.
Đỗ đệ nhất giáp Tiến Sĩ cập đệ 3 người :
Lê Quý Đôn, xã Diên Hà, trấn Sơn Nam Hạ, nợ ba ngàn quan của VietcomBank. Đã trả đủ.
Nguyễn
Khuyến, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục,
nợ bốn ngàn quan của AgriBank, mới trả hai ngàn
quan.
Trần Tế Xương, xã Vị Xuyên, Huyện Mỹ Lộc, nợ ba ngàn quan của NamdinhBank, chưa trả đồng chinh nào !
NĐH phiên âm và dịch nghĩa
PHỤ LỤC 1 :
Báo Tuổi Trẻ ngày thứ tư, 26/12/2007
Ghi nợ trên bằng tốt nghiệp : nên không ?
TT - Ngày 19-12-2007, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản số 266 về Kết luận của Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân về tín dụng đối với HS, SV (sau khi phó thủ tướng chủ trì cuộc họp về kết quả sau hai tháng triển khai tín dụng đối với HS, SV). Trong văn bản trên có đoạn : « Bộ GD-ĐT nghiên cứu phương án ghi rõ diện HS, SV được vay để học trên các văn bản cần thiết (bằng tốt nghiệp, sổ lao động...), để sau khi ra trường các đơn vị tiếp nhận HS, SV về làm việc có cơ sở đôn đốc họ có trách nhiệm cùng gia đình thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với Ngân hàng chính sách xã hội ».
Nhưng ý định này lập tức nhận được nhiều ý kiến không đồng tình, không chỉ từ phía SV mà cả từ các giảng viên, nhà nghiên cứu...
Luật sư Võ Văn Quới - văn phòng luật sư Nhựt Tân :
Sẽ tạo dấu ấn không tốt
Việc ghi nợ trên bằng tốt nghiệp của HS, SV sẽ tạo dấu ấn không tốt và kéo dài đối với người vay vốn. Xét về khía cạnh pháp lý, bên cho vay có quyền nêu những biện pháp để thu hồi vốn. Nhưng bằng tốt nghiệp là loại văn bằng xác nhận năng lực học vấn của con người, nó thuộc về nhân thân, không thể mua bán cũng như không được ghi chú thêm bất cứ điều gì. Nếu tạo ra một tiền lệ như vậy, chẳng lẽ sau này chứng minh nhân dân cũng có thể ghi chú người này đã có vợ chưa, hoặc đã lấy mấy vợ rồi?
Ở các nước tiên tiến người ta cũng cho HS, SV vay vốn để học tập rất nhiều, nhưng người ta có phải ghi nợ trên bằng tốt nghiệp của SV đâu ?
TS Mai Ngọc Luông - phó chủ tịch kiêm tổng thư ký Hội Khoa học tâm lý giáo dục TP.HCM:
Tôi cực lực phản đối
Ghi nợ trên bằng tốt nghiệp là chuyện không thể chấp nhận được. Tôi cực lực phản đối. Hãy cứ thử đặt tình huống này vào chính bản thân chúng ta xem mỗi người có cảm thấy buồn, có cảm thấy bị xúc phạm, bị tổn thương hay không?
Nhà nước có thể nghĩ ra nhiều cách để thu hồi số vốn đã cho mượn nhưng không có quyền ghi những điều đó trên bằng tốt nghiệp của SV.
GS.TS Võ Tòng Xuân - Trường ĐH An Giang :
Không có qui định nào bắt phải ghi nợ
Bằng tốt nghiệp là công trình học tập suốt nhiều năm trời của SV, nhiều người nâng niu, trân trọng nó. Nếu ghi vào đó là có vay nợ thì...
Về mặt tình cảm, chuyện vay vốn là chuyện riêng của mỗi cá nhân con người, không thể ghi trên tấm bằng trang trọng như vậy được. Về mặt pháp luật, không có qui định nào bắt buộc phải ghi khoản tiền nợ trên bằng cấp của người vay vốn. Hãy để ngành GD-ĐT nói chung và các trường nói riêng có thời gian chuyên tâm lo cho việc GD-ĐT. Chuyện vay vốn là chuyện của ngân hàng, ngân hàng cho mượn vốn thì họ sẽ có biện pháp hữu hiệu để thu hồi vốn chứ không phải trách nhiệm của ngành GD-ĐT.
Thầy Vũ Hải Sơn - giảng viên ĐH KHXH&NV, ĐHQG TP.HCM:
Đừng biến tấm bằng thành giấy nợ
Việc ghi nợ vào bằng của SV là không thể chấp nhận được, vì văn bằng thể hiện trí tuệ, năng lực, danh dự của con người, nếu kiêm thêm chức năng giấy nợ thì khó coi quá. Tại sao không quản lý tiền vay nợ của SV bằng những định chế khác chặt chẽ, hợp lý hơn? Tôi hoan nghênh Bộ GD-ĐT có chủ trương cho SV vay tiền để trang trải học phí, nhưng không thể vì sự yếu kém trong công tác quản lý mà biến văn bằng của SV trở thành giấy nợ.
Thầy Phạm Duy Phúc - giảng viên ĐH KHXH&NV, ĐHQG TP.HCM:
Nếu SV trả tiền, làm sao sửa lại được ?
SV chưa trả tiền cho nhà nước thì có thể giữ bằng lại rồi cấp cho SV một giấy chứng nhận tạm thời. giấy chứng nhận tạm thời này SV vẫn có thể đi xin việc, đến khi nào SV trả hết tiền thì sẽ cấp bằng. Bằng tốt nghiệp chỉ được cấp một lần mà ghi nợ vào đó, vậy sau khi SV trả nợ xong thì làm sao sửa lại cho SV được ?
Ông Nguyễn Minh Hùng - phó hiệu trưởng trường ĐH Xây dựng:
Không nên
Theo tôi, không nên thể hiện bất cứ nội dung nào ngoài qui chuẩn trên văn bằng, chứng chỉ tốt nghiệp của SV. Nếu là thông tin về việc vay nợ, dạng ghi nợ lên bằng cấp, lại càng không nên. Khi SV hoàn thành chương trình, đáp ứng được các yêu cầu đào tạo của nhà trường thì phải được cấp bằng tốt nghiệp và người học có toàn quyền với tấm bằng đó. Còn vấn đề vay nợ tín dụng đào tạo lại là một quan hệ dân sự khác với ngân hàng, chịu sự quản lý/chế tài của các qui định pháp luật khác.
T.HÀ - H.HG. ghi
PHỤ LỤC 2 :
Blog của nhà báo Đức Hiền :
Bác Nhân vẫn hát bài cũ
Ngày 19-12 Văn phòng chính phủ đã có văn bản thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân về tín dụng đối với học sinh, sinh viên.
Văn bản nêu chỉ đạo của Phó Thủ tướng: yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu phương án ghi rõ diện học sinh, sinh viên được vay để học trên các văn bản cần thiết (bằng tốt nghiệp, sổ lao động...), để sau khi ra trường các đơn vị tiếp nhận học sinh, sinh viên về làm việc có cơ sở đôn đốc họ có trách nhiệm cùng gia đình thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với ngân hàng chính sách.
Báo Pháp Luật TPHCM phản ứng
rằng như vậy là vay một lần, mang tiếng nợ cả
đời. Bởi với chỉ đạo này của Phó Thủ
tướng, văn bằng sẽ biến thành sổ nợ. Gần hai
chục năm đèn sách, lỡ mượn nhà nước
mấy triệu đồng mà bị khắc dấu lên văn bằng
thì coi bộ giống... tín dụng đen quá. Còn
đâu sự nhân văn?
Tiếp theo, Tuổi Trẻ và một số báo cũng đồng loạt phản ứng.
Thế là sáng nay, Phó Thủ tướng trả lời rằng đấy chỉ là gợi ý phương án, rằng Chính phủ chưa quyết định. Nhưng gợi ý ở đây là kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng, ông lại kiêm Bộ trưởng Giáo dục thì ... Đó là ý chí của cái đầu, truyền đạt cho cái tay của cùng một người. Sự thống nhất cao độ giữa ý chí và hành động ấy, khó mà hiểu khác được.
Lẽ ra, ở tầm Phó Thượng thư (xin lỗi, Phó Tể tướng kiêm Thượng thư), ông chỉ cần chỉ đạo: giao cho Bộ Giáo dục Đào tạo nghiên cứu trình Chính phủ phương án khả thi để thu hồi nợ vay, bảo toàn vốn cho ngân hàng chính sách. Nhưng ở đây, chỉ đạo lâm sàng quá nên phải mang tiếng.
Ước gì, em đã không lỡ lời
Ước gì, anh đừng có muộn phiền !
Đành hát thôi chớ sao bi giờ !
Các thao tác trên Tài liệu

markdown:
# Bia Văn Miếu hay Bia Văn Miệng ?
### Giọt mực giọt đời
# Bi kí
![bia bia](https://www.diendan.org/giot-muc-giot-doi/bia-van-mieu-hay-bia-van-mieng-1/biaruafe.jpg)
Theo tin VNN (Vinano), ngườii ta vừa phát hiện một tấm bia mới ở Văn Miếu. Chúng tôi đã nhờ nhà hán học Nguyễn Đoan Hùng phiên dịch. Ông Nguyễn nhận lời nhưng tỏ ý dè dặt về tính chân thực của hiện vật này. Theo ông, chữ BI 悲 (trong BI KÍ 悲记) khắc ở đầu bài nghĩa là buồn thảm, lẽ ra phải viết là 碑 (bia đá). Phải chăng, căn cứ vào nội dung bài văn bia, người thợ khắc đã viết sai như thế. Cũng có nhà văn bản học liên hệ bài này với một tin thời sự mà chúng tôi cũng xin đăng ở dưới để bạn đọc tham khảo
### 悲记
Thần nghe :
« Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp ».
Bởi vậy các đấng thánh đế minh vương chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên.
Thần lại nghe : « quốc dĩ sĩ vi bản, sĩ dĩ thực vi tiên ». Thế nên vun bồi kẻ sĩ há chẳng cần tài vật mà làm nên nghiệp lớn được sao ?
Khổng
Tử viết : « Sĩ
khả sát,
bất khả xù ». Ấy là muốn răn kẻ sĩ khi
thành đạt không thể quên bát cơm
Phiếu mẫu những ngày cơ hàn.
Thời Đông Chu có Noãn Vương vì nợ nần mà phải làm cái đài cao gọi là Tỵ Trái Đài trốn chủ nợ mà nghiệp đế suy vong.
Nước Đại Việt ta là nước văn hiến thế mà cũng có Chúa Chổm vì nợ nần mà làm hỏng nghiệp vương.
Chẳng phải kẻ sĩ nên lấy đấy làm răn sao ?
Cho nên, nay dựng bia bằng đá đẹp, đề tên đặt ở cửa Quốc Tử Giám, khiến kẻ sĩ trong lên thấy hâm mộ, phấn khởi, cố gắng rèn luyện danh tiết.
Há chỉ là chuộng hư danh ham văn suông mà thôi đâu ?
Mà còn bảo nhau trả nợ cho đầy đủ, ấy chẳng phải là vun bồi, giữ gìn đức Tín làm trọng hay sao ?
Thần kính cẩn ghi lại.
Thần là Học Bộ Thượng Thư, Đông các đại học sĩ Nguyễn Thiện vâng mệnh soạn bài ký.
Dựng
bia ngày ất hợi, ngày tốt tháng giêng
năm Xã Hội Hóa thứ 2.
Đỗ đệ nhất giáp Tiến Sĩ cập đệ 3 người :
Lê Quý Đôn, xã Diên Hà, trấn Sơn Nam Hạ, nợ ba ngàn quan của VietcomBank. Đã trả đủ.
Nguyễn
Khuyến, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục,
nợ bốn ngàn quan của AgriBank, mới trả hai ngàn
quan.
Trần Tế Xương, xã Vị Xuyên, Huyện Mỹ Lộc, nợ ba ngàn quan của NamdinhBank, chưa trả đồng chinh nào !
### NĐH phiên âm và dịch nghĩa
## PHỤ LỤC 1 :
Báo
[Tuổi
Trẻ](http://www3.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=235772&ChannelID=13) ngày thứ tư, 26/12/2007
### Ghi nợ trên bằng tốt nghiệp : nên không ?
TT - Ngày 19-12-2007, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản số 266 về Kết luận của Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân về tín dụng đối với HS, SV (sau khi phó thủ tướng chủ trì cuộc họp về kết quả sau hai tháng triển khai tín dụng đối với HS, SV). Trong văn bản trên có đoạn : « Bộ GD-ĐT nghiên cứu phương án ghi rõ diện HS, SV được vay để học trên các văn bản cần thiết (bằng tốt nghiệp, sổ lao động...), để sau khi ra trường các đơn vị tiếp nhận HS, SV về làm việc có cơ sở đôn đốc họ có trách nhiệm cùng gia đình thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với Ngân hàng chính sách xã hội ».
Nhưng ý định này lập tức nhận được nhiều ý kiến không đồng tình, không chỉ từ phía SV mà cả từ các giảng viên, nhà nghiên cứu...
Luật sư Võ Văn Quới - văn phòng luật sư Nhựt Tân :
### Sẽ tạo dấu ấn không tốt
Việc ghi nợ trên bằng tốt nghiệp của HS, SV sẽ tạo dấu ấn không tốt và kéo dài đối với người vay vốn. Xét về khía cạnh pháp lý, bên cho vay có quyền nêu những biện pháp để thu hồi vốn. Nhưng bằng tốt nghiệp là loại văn bằng xác nhận năng lực học vấn của con người, nó thuộc về nhân thân, không thể mua bán cũng như không được ghi chú thêm bất cứ điều gì. Nếu tạo ra một tiền lệ như vậy, chẳng lẽ sau này chứng minh nhân dân cũng có thể ghi chú người này đã có vợ chưa, hoặc đã lấy mấy vợ rồi?
Ở các nước tiên tiến người ta cũng cho HS, SV vay vốn để học tập rất nhiều, nhưng người ta có phải ghi nợ trên bằng tốt nghiệp của SV đâu ?
TS Mai Ngọc Luông - phó chủ tịch kiêm tổng thư ký Hội Khoa học tâm lý giáo dục TP.HCM:
### Tôi cực lực phản đối
Ghi nợ trên bằng tốt nghiệp là chuyện không thể chấp nhận được. Tôi cực lực phản đối. Hãy cứ thử đặt tình huống này vào chính bản thân chúng ta xem mỗi người có cảm thấy buồn, có cảm thấy bị xúc phạm, bị tổn thương hay không?
Nhà nước có thể nghĩ ra nhiều cách để thu hồi số vốn đã cho mượn nhưng không có quyền ghi những điều đó trên bằng tốt nghiệp của SV.
GS.TS Võ Tòng Xuân - Trường ĐH An Giang :
### Không có qui định nào bắt phải ghi nợ
Bằng tốt nghiệp là công trình học tập suốt nhiều năm trời của SV, nhiều người nâng niu, trân trọng nó. Nếu ghi vào đó là có vay nợ thì...
Về mặt tình cảm, chuyện vay vốn là chuyện riêng của mỗi cá nhân con người, không thể ghi trên tấm bằng trang trọng như vậy được. Về mặt pháp luật, không có qui định nào bắt buộc phải ghi khoản tiền nợ trên bằng cấp của người vay vốn. Hãy để ngành GD-ĐT nói chung và các trường nói riêng có thời gian chuyên tâm lo cho việc GD-ĐT. Chuyện vay vốn là chuyện của ngân hàng, ngân hàng cho mượn vốn thì họ sẽ có biện pháp hữu hiệu để thu hồi vốn chứ không phải trách nhiệm của ngành GD-ĐT.
Thầy Vũ Hải Sơn - giảng viên ĐH KHXH&NV, ĐHQG TP.HCM:
### Đừng biến tấm bằng thành giấy nợ
Việc ghi nợ vào bằng của SV là không thể chấp nhận được, vì văn bằng thể hiện trí tuệ, năng lực, danh dự của con người, nếu kiêm thêm chức năng giấy nợ thì khó coi quá. Tại sao không quản lý tiền vay nợ của SV bằng những định chế khác chặt chẽ, hợp lý hơn? Tôi hoan nghênh Bộ GD-ĐT có chủ trương cho SV vay tiền để trang trải học phí, nhưng không thể vì sự yếu kém trong công tác quản lý mà biến văn bằng của SV trở thành giấy nợ.
Thầy Phạm Duy Phúc - giảng viên ĐH KHXH&NV, ĐHQG TP.HCM:
### Nếu SV trả tiền, làm sao sửa lại được ?
SV chưa trả tiền cho nhà nước thì có thể giữ bằng lại rồi cấp cho SV một giấy chứng nhận tạm thời. giấy chứng nhận tạm thời này SV vẫn có thể đi xin việc, đến khi nào SV trả hết tiền thì sẽ cấp bằng. Bằng tốt nghiệp chỉ được cấp một lần mà ghi nợ vào đó, vậy sau khi SV trả nợ xong thì làm sao sửa lại cho SV được ?
Ông Nguyễn Minh Hùng - phó hiệu trưởng trường ĐH Xây dựng:
### Không nên
Theo tôi, không nên thể hiện bất cứ nội dung nào ngoài qui chuẩn trên văn bằng, chứng chỉ tốt nghiệp của SV. Nếu là thông tin về việc vay nợ, dạng ghi nợ lên bằng cấp, lại càng không nên. Khi SV hoàn thành chương trình, đáp ứng được các yêu cầu đào tạo của nhà trường thì phải được cấp bằng tốt nghiệp và người học có toàn quyền với tấm bằng đó. Còn vấn đề vay nợ tín dụng đào tạo lại là một quan hệ dân sự khác với ngân hàng, chịu sự quản lý/chế tài của các qui định pháp luật khác.
### T.HÀ - H.HG. ghi
## PHỤ LỤC 2 :
Blog
của nhà báo
[Đức
Hiền](http://blog.360.yahoo.com/blog-8lS.UvQ_c6do9gs8MdbNxve0T5mN?p=7236) :
### Bác Nhân vẫn hát bài cũ
Ngày 19-12 Văn phòng chính phủ đã có văn bản thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân về tín dụng đối với học sinh, sinh viên.
Văn bản nêu chỉ đạo của Phó Thủ tướng: yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu phương án ghi rõ diện học sinh, sinh viên được vay để học trên các văn bản cần thiết (bằng tốt nghiệp, sổ lao động...), để sau khi ra trường các đơn vị tiếp nhận học sinh, sinh viên về làm việc có cơ sở đôn đốc họ có trách nhiệm cùng gia đình thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với ngân hàng chính sách.
Báo Pháp Luật TPHCM phản ứng
rằng như vậy là vay một lần, mang tiếng nợ cả
đời. Bởi với chỉ đạo này của Phó Thủ
tướng, văn bằng sẽ biến thành sổ nợ. Gần hai
chục năm đèn sách, lỡ mượn nhà nước
mấy triệu đồng mà bị khắc dấu lên văn bằng
thì coi bộ giống... tín dụng đen quá. Còn
đâu sự nhân văn?
Tiếp theo, Tuổi Trẻ và một số báo cũng đồng loạt phản ứng.
Thế là sáng nay, Phó Thủ
tướng trả lời rằng đấy chỉ là
[gợi
ý phương án](http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=235772&ChannelID=13),
rằng Chính phủ chưa quyết định. Nhưng gợi ý
ở đây là kiến chỉ đạo của Phó Thủ
tướng, ông lại kiêm Bộ trưởng Giáo dục
thì ... Đó là ý chí của cái
đầu, truyền đạt cho cái tay của cùng một
người. Sự thống nhất cao độ giữa ý chí và
hành động ấy, khó mà hiểu khác
được.
Lẽ ra, ở tầm Phó Thượng thư (xin lỗi, Phó Tể tướng kiêm Thượng thư), ông chỉ cần chỉ đạo: giao cho Bộ Giáo dục Đào tạo nghiên cứu trình Chính phủ phương án khả thi để thu hồi nợ vay, bảo toàn vốn cho ngân hàng chính sách. Nhưng ở đây, chỉ đạo lâm sàng quá nên phải mang tiếng.
Ước gì, em đã không lỡ lời
Ước gì, anh đừng có muộn phiền !
Đành hát thôi chớ sao bi giờ !
Các thao tác trên Tài liệu

Server: Zope/(2.13.26, python 2.7.3, linux2) ZServer/1.1

Content-Language: vi

Via: 1.1 www.diendan.org


text:
Thư của tác giả Lê Xuân Khoa
Thư của tác giả Lê Xuân Khoa
LTS. Bài Đọc
sách VIỆT NAM 1945-1995 của Lê Xuân Khoa của Chu Sơn đã đăng làm 4
kỳ trên Diễn Đàn từ ngày 31.10 đến ngày 8.11.2014. Chúng tôi xin đăng
dưới đây lá thư của tác giả Lê Xuân Khoa đề ngày 11.11.2014.
Tất nhiên là cuốn sách của tôi, cũng như sách của bất cứ tác giả nào, cũng có những điểm bất toàn và những điểm cần được thảo luận. Tuy nhiên, tôi thấy không cần phải trả lời loạt bài này vì mấy lý do chính sau đây :
1. Cuộc tranh cãi sẽ kéo dài không biết đến bao giờ vì tôi giữ vững quan điểm của tôi về nhũng vấn đề chính, như nội chiến và chiến tranh ủy nhiệm. Trong 10 năm qua, tôi đã nhận được nhiêu ý kiến của thân hữu và độc giả khắp nơi, trong và ngoài nước, hầu hết đều đồng ý với quan điểm của tôi. Có một số hiệu đính và nhận xét hữu ích mà tôi trân trọng ghi nhận và sẽ sửa đổi và bổ sung khi sách được tái bản lần sau.
2. Cuộc tranh cãi về chiến tranh Việt Nam, dù có đáng được tiếp tục, cần được gác qua một bên trước nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến sự tồn vong của đất nước. Quan trọng nhất là làm thế nào để đối phó với hiểm họa Trung Quốc và thay thế chế độ độc tài toàn trị. Chu Sơn có thể đã nhận ra những lỗi lầm tai hại của lãnh đạo cộng sản, nhưng những nỗ lực của ông biện minh cho "chính nghĩa" cộng sản trong cuộc chiến "chống Mỹ cứu nước" vào lúc này trở nên lạc lõng, vô duyên trong khi hiện tượng "tự diễn biến" hay "tự giác" đang lan rộng trong hàng ngũ đảng viên các cấp. Không phải là ngẫu nhiên khi cuốn sách của tôi có nhiều độc giả trong nước tìm đọc khiến trang blog AnhBaSàm đã xin phép tôi cho đăng dần từng chương để cho độc giả đọc không mất tiền từ đầu năm 2013. Tạp chí lịch sử Xưa và Nay của anh Dương Trung Quốc cũng đã trích đăng những trang tôi viết về chính phủ Trần Trọng Kim, chắc chắn là Ban Văn hóa Tư tưởng (và ông Chu Sơn) bực mình không ít.
3. Sau bài Việt Nam: Cơ hội cuối cùng và những Đột phá cần thiết (tháng Sáu 2014), tôi đã thông báo trên các diễn đàn thân hữu là tôi sẽ không viết gì thêm về tình hình Việt Nam. Tôi cũng đã từ bỏ mọi hoạt động tinh nguyện bên ngoài, trừ một dự án NGO mà tôi cũng đã thật sự chấm dứt vai trò cố vấn cuối tuần qua. Ngoài vấn đề tuổi tác và sức khỏe, tôi còn phải lo hết công việc gia đình vì nhà tôi phải ngồi xe lăn không làm gì được. Thêm vào đó là tôi phải cố hoàn tất cuốn sách về lịch sử tị nạn và cộng đồng đã bỏ dở quá lâu. "Giã từ vũ khí" (mượn tên cuốn Farewell to Arms của Hemingway) bây giờ là đúng lúc, nếu không muốn nói là đã trễ.
Dù không trả lời ông Chu Sơn, tôi thấy cần phải đính chính một sai lầm quan trọng của tác giả này trong mục số VII: "Vấn đề hòa giải hòa hợp dân tộc". Sai lầm này có thể do ông Chu Sơn hiểu lầm hay cố ý xuyên tạc quan niệm của tôi về vấn đề này.
Chu
Sơn viết : "Vậy thì đặt vấn đề hòa
giải với
'chính quyền trong nước' như chủ trương của Lê Xuân
Khoa là một việc làm, khó lí giải được, và vô cùng
nguy hiểm đối vơi đại đa số nhân dân là đối tượng
chuyên chính ngày càng siết chặt của 'chính quyền trong
nước'". Nếu Chu Sơn đã đọc những bài tôi viết về
hòa giải dân tộc thì ông đã phải thấy rõ là tôi đáp
lại lời kêu gọi của các lãnh đạo "chính quyền
trong nước" với điều kiện là họ phải nhìn nhận
những chính sách sai lầm trong quá khứ và phải thực thi
dân chủ, nhân quyền. Để minh xác quan điểm của tôi về
"vấn đề hòa giải hòa hợp dân tộc", không gì
bằng cách đăng lại bài viết ngắn gọn của tôi trên
tờ Diễn Đàn
của anh để trả lời bài Chúng
ta
cần hòa hợp, không cần hòa giải của ông Bát
Thạch Kiều ngày 3 tháng 5 năm 2013. Nguyên văn bài
của tôi (đăng ngày 7.5.2013, chú
thích của Diễn Đàn) như sau :
Hoà Hợp Và Hoà Giải
Trong bài, "Chúng ta cần hoà hợp, không cần hoà giải" của ông Bát Thạch Kiều (Diễn Đàn, 3.5.2013), tác giả nêu lên hai điểm then chốt :
-
Đại đa số người Việt hiện nay dù ở đâu cũng không còn chịu trách nhiệm gì về cuộc chiến đã qua, thế thì còn cần gì nói đến hoà giải.
-
Đất nước đang cần hoà hợp hơn bao giờ hết để mọi người đồng lòng phát triển kinh tế và giữ gìn lãnh thổ, (nhưng) không thể có hoà hợp nếu không có dân chủ.
Tôi chia sẻ ưu tư của tác giả nhưng có ý kiến khác như sau:
1.
Đúng là đại đa số người Việt hiện nay không chịu trách nhiệm gì về cuộc chiến đã qua nhưng họ đang phải chịu nhiều hậu quả tai hại, trực tiếp hay gián tiếp, do phe chiến thắng gây ra cho đất nước và dân tộc. Phe thắng trận, cụ thể là giới lãnh đạo và hậu duệ của họ, qua bộ máy cai trị độc tài và tham nhũng, đang áp dụng chính sách nô lệ hoá toàn dân và kết tội những người yêu nước là kẻ thù.
Thế hệ người Việt sau 1975, dù không có trách nhiệm về cuộc chiến, vẫn có trách nhiệm bảo vệ nền độc lập của tổ quốc và quyền tự do, hạnh phúc của người dân. Thế hệ trẻ ở hải ngoại lại không thể quên những đau khổ, nhục nhằn mà gia đình họ phải chịu sau ngày thống nhất, hay những thảm họa trên đường vượt thoát tìm tự do mà ít nhiều gì họ cũng là nạn nhân. Nhớ đến quá khứ đau thương ấy không phải để nuôi dưỡng thù hận mà chính vì cần có "sự công chính của lịch sử" để đem lại sự hoà hợp dân tộc, nhờ vậy Việt Nam mới có thể trở thành một quốc gia giàu, mạnh và dân chủ.
Tuy nhiên, mục đích ấy chỉ có thể đạt được khi chính quyền thật tâm nhìn nhận những sai lầm đã qua và hoà giải với những người yêu nước bất đồng chính kiến và những nạn nhân của chính sách bất công, tham nhũng. Đối với người Việt Nam ở nước ngoài, chính quyền cũng phải "hoá giải hận thù" bằng lới nói và hành động hoà giải cụ thể, thay vì chỉ kêu gọi "hoà hợp một chiều" có tính cách chiêu hồi và khai thác "khúc ruột ngàn dặm." Chỉ riêng chuyện "hoà giải với những người đã nằm xuống" qua việc cho phép hội Vietnamese American Foundation (VAF) tu sửa Nghĩa trang quân đội miền nam ở Biên Hoà và cải táng hài cốt những người đã chết trong các trại tù cải tạo, đã phải mất 38 năm sau thống nhất mới thấy có kết quả sơ khởi (ở đây phải ghi nhận công lao của cố thủ tướng Võ Văn Kiệt đã mạnh mẽ can thiệp với chính quyền trung ương và địa phương mấy năm trước.)
Bởi vậy, không thể đặt vấn đề hoà hợp mà không đề cập đến vấn đề hoà giải: hoà giải giữa chính quyền với trí thức và nhân dân trong nước, giữa chính quyền và cộng đồng hải ngoại. Chính quyền phải đi bước trước, và kết quả của hoà giải là "win-win" chứ không phải "zero sum". Nói cách khác, hoà giải phải có trước hoà hợp vì hoà hợp là kết quả đương nhiên của hoà giải.
2.
Vấn đề hoà hợp dân tộc không nhất thiết phải đặt ra vì người Việt Nam trong và ngoài nước không chống nhau. Chỉ có chính quyền là gây chia rẽ, mâu thuẫn trong các thành phần dân tộc. Các thành phần dân tộc phải ý thức rõ được điều ấy và tìm cách liên kết với nhau thì mới tạo được sức mạnh đối thoại hay đối kháng với chính quyền. Chỉ khi đó, chính quyền độc tài mới có thể thật lòng nói chuyện hoà giải và thực hiện tiến trình dân chủ hoá. Mẫu hình Myanmar sẽ có thể được dùng làm cơ sở thảo luận và áp dụng thích hợp ở Việt Nam.
Nếu chẳng may, chính quyền chọn quyết định dùng bạo lực để đàn áp nhân dân thì đó chính là hành động tự sát.
Lê Xuân Khoa
Một ý kiến chót của tôi trước khi dừng bút là : ngay cả vấn đề hòa giải hòa hợp quan trong này cũng cần được gác lại vì tình thế hiện thời đòi hỏi toàn thể người Việt Nam ở trong và ngoài nước phải liên kết chặt chẽ với nhau để thực hiện hai nhiệm vụ cấp bách là đánh bại Bắc Kinh trong âm mưu đô hộ và Hán hóa dân tộc Việt, và thay đổi chế độ độc tài cộng sản bằng chế độ dân chủ tự do thật sự.
Lê Xuân Khoa
Các thao tác trên Tài liệu

markdown:
# Thư của tác giả Lê Xuân Khoa
# Thư của tác giả Lê Xuân Khoa
LTS. Bài
[Đọc
sách VIỆT NAM 1945-1995 của Lê Xuân Khoa](http://www.diendan.org/phe-binh-nghien-cuu/doc-sach-viet-nam-1945-1995-cua-le-xuan-khoa-4) của Chu Sơn đã đăng làm 4
kỳ trên Diễn Đàn từ ngày 31.10 đến ngày 8.11.2014. Chúng tôi xin đăng
dưới đây lá thư của tác giả Lê Xuân Khoa đề ngày 11.11.2014.
Tất nhiên là cuốn sách của tôi, cũng như sách của bất cứ tác giả nào, cũng có những điểm bất toàn và những điểm cần được thảo luận. Tuy nhiên, tôi thấy không cần phải trả lời loạt bài này vì mấy lý do chính sau đây :
1. Cuộc tranh cãi sẽ kéo dài không biết đến bao giờ vì tôi giữ vững quan điểm của tôi về nhũng vấn đề chính, như nội chiến và chiến tranh ủy nhiệm. Trong 10 năm qua, tôi đã nhận được nhiêu ý kiến của thân hữu và độc giả khắp nơi, trong và ngoài nước, hầu hết đều đồng ý với quan điểm của tôi. Có một số hiệu đính và nhận xét hữu ích mà tôi trân trọng ghi nhận và sẽ sửa đổi và bổ sung khi sách được tái bản lần sau.
2. Cuộc tranh cãi về chiến tranh Việt Nam, dù có đáng được tiếp tục, cần được gác qua một bên trước nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến sự tồn vong của đất nước. Quan trọng nhất là làm thế nào để đối phó với hiểm họa Trung Quốc và thay thế chế độ độc tài toàn trị. Chu Sơn có thể đã nhận ra những lỗi lầm tai hại của lãnh đạo cộng sản, nhưng những nỗ lực của ông biện minh cho "chính nghĩa" cộng sản trong cuộc chiến "chống Mỹ cứu nước" vào lúc này trở nên lạc lõng, vô duyên trong khi hiện tượng "tự diễn biến" hay "tự giác" đang lan rộng trong hàng ngũ đảng viên các cấp. Không phải là ngẫu nhiên khi cuốn sách của tôi có nhiều độc giả trong nước tìm đọc khiến trang blog AnhBaSàm đã xin phép tôi cho đăng dần từng chương để cho độc giả đọc không mất tiền từ đầu năm 2013. Tạp chí lịch sử Xưa và Nay của anh Dương Trung Quốc cũng đã trích đăng những trang tôi viết về chính phủ Trần Trọng Kim, chắc chắn là Ban Văn hóa Tư tưởng (và ông Chu Sơn) bực mình không ít.
3.
Sau
bài
[Việt Nam: Cơ hội cuối cùng và
những Đột phá
cần thiết](http://www.procontra.asia/?p=4571) (tháng Sáu 2014), tôi đã thông báo trên
các diễn đàn thân hữu là tôi sẽ không viết gì thêm
về tình hình Việt Nam. Tôi cũng đã từ bỏ mọi hoạt
động tinh nguyện bên ngoài, trừ một dự án NGO mà tôi
cũng đã thật sự chấm dứt vai trò cố vấn cuối tuần
qua. Ngoài vấn đề tuổi tác và sức khỏe, tôi còn phải
lo hết công việc gia đình vì nhà tôi phải ngồi xe lăn
không làm gì được. Thêm vào đó là tôi phải cố hoàn
tất cuốn sách về lịch sử tị nạn và cộng đồng đã
bỏ dở quá lâu. "Giã từ vũ khí" (mượn tên
cuốn Farewell to Arms của Hemingway) bây giờ là đúng lúc,
nếu không muốn nói là đã trễ.
Dù không trả lời ông Chu Sơn, tôi thấy cần phải đính chính một sai lầm quan trọng của tác giả này trong mục số VII: "Vấn đề hòa giải hòa hợp dân tộc". Sai lầm này có thể do ông Chu Sơn hiểu lầm hay cố ý xuyên tạc quan niệm của tôi về vấn đề này.
Chu
Sơn viết : "Vậy thì đặt vấn đề hòa
giải với
'chính quyền trong nước' như chủ trương của Lê Xuân
Khoa là một việc làm, khó lí giải được, và vô cùng
nguy hiểm đối vơi đại đa số nhân dân là đối tượng
chuyên chính ngày càng siết chặt của 'chính quyền trong
nước'". Nếu Chu Sơn đã đọc những bài tôi viết về
hòa giải dân tộc thì ông đã phải thấy rõ là tôi đáp
lại lời kêu gọi của các lãnh đạo "chính quyền
trong nước" với điều kiện là họ phải nhìn nhận
những chính sách sai lầm trong quá khứ và phải thực thi
dân chủ, nhân quyền. Để minh xác quan điểm của tôi về
"vấn đề hòa giải hòa hợp dân tộc", không gì
bằng cách đăng lại bài viết ngắn gọn của tôi trên
tờ
[Diễn Đàn](http://www.diendan.org/BanDocVaZD/hoa-hop-va-hoa-giai)
của anh để trả lời bài [Chúng
ta
cần hòa hợp, không cần hòa giải](http://www.diendan.org/giot-muc-giot-doi/hoahop-ko-hoagiai) của ông Bát
Thạch Kiều ngày 3 tháng 5 năm 2013. Nguyên văn bài
của tôi (đăng ngày 7.5.2013, chú
thích của Diễn Đàn) như sau :
## Hoà Hợp Và Hoà Giải
Trong bài, "Chúng ta cần hoà hợp, không cần hoà giải" của ông Bát Thạch Kiều (Diễn Đàn, 3.5.2013), tác giả nêu lên hai điểm then chốt :
-
Đại đa số người Việt hiện nay dù ở đâu cũng không còn chịu trách nhiệm gì về cuộc chiến đã qua, thế thì còn cần gì nói đến hoà giải.
-
Đất nước đang cần hoà hợp hơn bao giờ hết để mọi người đồng lòng phát triển kinh tế và giữ gìn lãnh thổ, (nhưng) không thể có hoà hợp nếu không có dân chủ.
Tôi chia sẻ ưu tư của tác giả nhưng có ý kiến khác như sau:
1.
Đúng là đại đa số người Việt hiện nay không chịu trách nhiệm gì về cuộc chiến đã qua nhưng họ đang phải chịu nhiều hậu quả tai hại, trực tiếp hay gián tiếp, do phe chiến thắng gây ra cho đất nước và dân tộc. Phe thắng trận, cụ thể là giới lãnh đạo và hậu duệ của họ, qua bộ máy cai trị độc tài và tham nhũng, đang áp dụng chính sách nô lệ hoá toàn dân và kết tội những người yêu nước là kẻ thù.
Thế hệ người Việt sau 1975, dù không có trách nhiệm về cuộc chiến, vẫn có trách nhiệm bảo vệ nền độc lập của tổ quốc và quyền tự do, hạnh phúc của người dân. Thế hệ trẻ ở hải ngoại lại không thể quên những đau khổ, nhục nhằn mà gia đình họ phải chịu sau ngày thống nhất, hay những thảm họa trên đường vượt thoát tìm tự do mà ít nhiều gì họ cũng là nạn nhân. Nhớ đến quá khứ đau thương ấy không phải để nuôi dưỡng thù hận mà chính vì cần có "sự công chính của lịch sử" để đem lại sự hoà hợp dân tộc, nhờ vậy Việt Nam mới có thể trở thành một quốc gia giàu, mạnh và dân chủ.
Tuy nhiên, mục đích ấy chỉ có thể đạt được khi chính quyền thật tâm nhìn nhận những sai lầm đã qua và hoà giải với những người yêu nước bất đồng chính kiến và những nạn nhân của chính sách bất công, tham nhũng. Đối với người Việt Nam ở nước ngoài, chính quyền cũng phải "hoá giải hận thù" bằng lới nói và hành động hoà giải cụ thể, thay vì chỉ kêu gọi "hoà hợp một chiều" có tính cách chiêu hồi và khai thác "khúc ruột ngàn dặm." Chỉ riêng chuyện "hoà giải với những người đã nằm xuống" qua việc cho phép hội Vietnamese American Foundation (VAF) tu sửa Nghĩa trang quân đội miền nam ở Biên Hoà và cải táng hài cốt những người đã chết trong các trại tù cải tạo, đã phải mất 38 năm sau thống nhất mới thấy có kết quả sơ khởi (ở đây phải ghi nhận công lao của cố thủ tướng Võ Văn Kiệt đã mạnh mẽ can thiệp với chính quyền trung ương và địa phương mấy năm trước.)
Bởi vậy, không thể đặt vấn đề hoà hợp mà không đề cập đến vấn đề hoà giải: hoà giải giữa chính quyền với trí thức và nhân dân trong nước, giữa chính quyền và cộng đồng hải ngoại. Chính quyền phải đi bước trước, và kết quả của hoà giải là "win-win" chứ không phải "zero sum". Nói cách khác, hoà giải phải có trước hoà hợp vì hoà hợp là kết quả đương nhiên của hoà giải.
2.
Vấn đề hoà hợp dân tộc không nhất thiết phải đặt ra vì người Việt Nam trong và ngoài nước không chống nhau. Chỉ có chính quyền là gây chia rẽ, mâu thuẫn trong các thành phần dân tộc. Các thành phần dân tộc phải ý thức rõ được điều ấy và tìm cách liên kết với nhau thì mới tạo được sức mạnh đối thoại hay đối kháng với chính quyền. Chỉ khi đó, chính quyền độc tài mới có thể thật lòng nói chuyện hoà giải và thực hiện tiến trình dân chủ hoá. Mẫu hình Myanmar sẽ có thể được dùng làm cơ sở thảo luận và áp dụng thích hợp ở Việt Nam.
Nếu chẳng may, chính quyền chọn quyết định dùng bạo lực để đàn áp nhân dân thì đó chính là hành động tự sát.
Lê Xuân Khoa
Một ý kiến chót của tôi trước khi dừng bút là : ngay cả vấn đề hòa giải hòa hợp quan trong này cũng cần được gác lại vì tình thế hiện thời đòi hỏi toàn thể người Việt Nam ở trong và ngoài nước phải liên kết chặt chẽ với nhau để thực hiện hai nhiệm vụ cấp bách là đánh bại Bắc Kinh trong âm mưu đô hộ và Hán hóa dân tộc Việt, và thay đổi chế độ độc tài cộng sản bằng chế độ dân chủ tự do thật sự.
### Lê Xuân Khoa
Các thao tác trên Tài liệu

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

X-Crawler-Content-Encoding: gzip

Vary: Accept-Encoding

Keep-Alive: timeout=5, max=100

Connection: Keep-Alive


text:
Chuyển đến nội dung. |
Chuyển đến mục định hướng
Các công cụ cá nhân
Navigation
Các thao tác trên Tài liệu
Giai Phẩm Xuân Giáp Ngọ
Giai Phẩm Xuân Ất Mùi
Vĩnh Sính 1944 - 2014
Với thời-gian, Hoàng-Cầm
Phong Hoá - Ngày Nay
Giai Phẩm Xuân Quý Tỵ
Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Triển lãm tranh mới vào bộ sưu tập VN của bảo tàng Cernuschi
Sách, văn hóa phẩm
Tranh ảnh
Để bạn đọc tiện theo dõi các tin mới, Diễn Đàn Forum cung cấp danh mục tin RSS :

markdown:
# Số 81
|Tiêu đề||Tác giả||Sửa đổi|
|
|![]()
|Diễn Đàn||12/04/2016 22:36|
|
|
Các thao tác trên Tài liệu


text:
Thùng phiếu điện tử
Thùng
phiếu điện
tử
Đặng
Đình
Cung,
Kỹ
sư tư vấn
Nhiều người tưởng rằng chuyển đổi công nghệ chỉ là một chuyện lắp đặt thiết bị công nghệ mới rồi đào tạo nhân viên sử dụng những thiết bị đó là xong. Mọi việc cụ thể không đơn giản như vậy.
Trong bài này chúng tôi xin kể kinh nghiệm một thị xã Pháp chuyển nghi thức bỏ phiếu với thùng phiếu giấy sang thùng phiếu điện tử.
Mọi cử tri Pháp đều quen nghi thức bỏ phiếu với thùng phiếu giấy
Nghi thức bỏ phiếu phải bảo đảm nguyên tắc "mỗi người một phiếu, mỗi người phải đích thân, hay nhờ một người tín cẩn, kín đáo bỏ phiếu cho ứng cử viên mình đã chọn mà không bị áp lực nào cả".
Thùng phiếu giấy là một hộp lập phương bằng plastic trong thoáng có một khe bỏ phiếu. Nắp thùng được đóng bằng hai cái khoá. Chủ tịch ban điều hành bầu cử giữ chìa của một cái khoá và một thành viên khác của ban điều hành, giữ chức hội thẩm, giữ chìa của cái khoá kia. Hội thẩm thường là đại diện của phe đối lập với chủ tịch ban điều hành. Nếu muốn mở thùng phiếu thì phải có sự thoả thuận của hai người không bắt buộc phải có cùng chính kiến. Khi không có người bỏ phiếu thì có một thẻ bằng gỗ đậy trên khe thùng phiếu. Thiết kế như vậy mọi người trong phòng bầu cử đều có thể kiểm tra rằng thùng phiếu không bị nhồi ngoài quy định cuả luật bầu cử.
Để mỗi ứng cử viên đều ngang hàng nhau, trong phòng bầu cử mỗi ưng cử viên đều có một xấp phiếu đề tên mình bày ngang nhau trên một bàn gần cửa vào. Trên bàn cũng có một xấp phiếu trắng, để cử tri muốn bỏ phiếu trắng có thể dùng, và một xấp phong bì bằng giấy chắn sáng.
Khi khai mạc cuộc bầu cử chủ tịch ban điều hành bầu cử dơ cao thùng phiếu cho mọi người thấy rằng thùng phiếu rỗng. Chủ tịch và hội thẩm mỗi người khoá thùng phiếu với cái khoá của mình.
Vì không được phép cho ai biết mình muốn bầu ai, cử tri phải mang vào buồng kín một phiếu của mỗi ứng cử viên, một phiếu trắng và một phong bì. Chỉ trong buồng kín thì cử tri mới có thể bỏ vào phong bì phiếu mình đã chọn. Như vậy cử tri được bảo đảm không ai biết mình đã bầu ra sao. Sau khi đã bỏ phiếu trong phong bì ở buồng kín, cử tri trình thẻ chứng minh nhân dân cho ban điều hành phòng bầu cử. Một khi danh tính được xác nhận, cử tri công khai bỏ phong bì vào thùng. Để kết thúc, cử tri ký tên trên danh sách cử tri chứng nhận mình đã bỏ phiếu và cấm người khác sau này đến bầu với danh nghĩa của mình.
Tới giờ bế mạc cuộc bầu cử, chủ tịch và hội thẩm mỗi người lấy chìa khoá của mình mở thùng phiếu dưới sự chứng kiến của mọi công dân có mặt trong phòng bầu cử. Những phong bì được chia cho các nhóm công dân tự nguyện tham gia vào việc đếm và kiểm tra phiếu. Số phong bì phải bằng số chữ ký trong danh sách cử tri. Nếu hai số khác nhau thì phải ghi trên biên bản cuộc bầu cử. Những phong bì được mở ra và phiếu trong phong bì được phân chia ra từng ứng cử viên, phiếu trắng và phiếu hay giấy không hợp lệ. Tổng số những phiếu, những phong bì rỗng và những phong bì chứa giấy không hợp lệ phải bằng số phông bì và chữ ký tên trong danh sách cử tri đã đếm khi khui thùng phiếu. Nếu khác nhau thì phải ghi trên biên bản cuộc bầu cử. Nếu tổng cộng có nhiều sai biệt thì có khả năng phe thất cử kiện.
Nghi thức bỏ phiếu với thùng phiếu giấy có một số nhược điểm.
Trước tiên là phải in cho mỗi ứng cử viên một số lượng phiếu nhiều hơn số cử tri một chút để bảo đảm mỗi cử tri có đủ phiếu để mang vào buồng kín. Cử tri mang vào buồng kín một số phiếu bằng số ứng cử viên để chỉ giữ lại có một phiếu và bỏ vào thùng rác những phiếu khác. Đây là một nguồn lãng phí lớn. Mặc dù chủ tịch phòng bầu cử thường xuyên đổ những phiếu không sử dụng trong thùng rác vào một bao nhựa mầu đen chắn sáng, cử tri trong buồng kín vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi những phiếu vứt trong thùng rác. Trong buồng kín cử tri có thể không bỏ một phiếu nào trong phong bì hay bỏ vào phong bì một tờ giấy có ghi bất cứ gì trên đó.
Thứ hai là việc kiểm phiếu rất công phu. Nếu chỉ có hai ứng cử viên thì việc đếm phiếu này dễ và được tiến hành thích hợp mau chóng. Nhưng, ở các nước Âu Châu mọi công dân đều có quyền tranh cử. Với quyền này mỗi cuộc bầu cử đều có nhiều người tranh cử làm cho việc đếm và kiểm tra phiếu của mỗi ứng cử viên công phu và sinh ra lầm lẫn. Nếu rút cục thừa hay thiếu một phiếu là phải đếm lại.
Đó là chưa kể đến khả năng gian lận vì cử tri bất lương nhồi thùng phiếu với phiếu của ứng cử viên phe mình.
Nghi thức bỏ phiếu với thùng phiếu điện tử thì khác
Thùng phiếu, phiếu của các ứng cử viên, phiếu trắng, phong bì và buồng kín được thay thế bằng một thiết bị duy nhất có hai chức năng vừa là buồng kín và vừa là thùng phiếu.
Thiết bị bỏ phiếu này bao gồm một bảng chọn lựa có những ô, mỗi ô mang tên một ứng cử viên và một một ô ghi "Phiếu trắng". Dưới ô mang tên ứng cử viên và ô có ghi "Phiếu trắng" thì có một nút mầu đen dùng để cử tri phát biểu chọn lựa của mình khi bấm vào nút. Ở một góc của bảng có một nút mầu xanh lam dùng cho cử tri bấm vào nút đó để xác nhận chọn lựa đã được phát biểu. Ba phía bảng chọn lựa có bình phong ngăn cản không cho người khác biết cử tri bấm vào những nút nào.
Thiết bị đặt ở sau lưng ghế ngồi của ban điều hành bầu cử và được nối liền với một hộp điều khiển đặt trên bàn của ban điều hành. Hộp điều khiển có hai ổ khoá, một nút bấm, một đèn xanh và một đèn đỏ. Một ổ khoá dành cho chủ tịch ban điều hành bầu cử và một ổ khoá dành cho một hội thẩm. Hai ổ khóa này dùng để chọn chức năng của thiết bị bỏ phiếu. Nghi thức vặn chìa khóa được quy định để khi muốn đổi chức năng của thiết bị thì phải có sự đồng thuận của chủ tịch và một hội thẩm ban điều hành bầu cử. Nút bấm dùng để chủ tịch cho phép cử tri trong buồng kín chọn bầu. Khi đèn đỏ sáng thì không ai có thể tác động trên những nút của thùng phiếu. Khi đèn xanh sáng thì cử tri trong buồng kín mới có thể bấm những nút để bầu. Hai đèn này tự động bật sáng và tự động tắt tùy ở trạng thái của thùng phiễu.
Trước khi tuyên bố khai mạc cuộc bầu cử, các thành viên ban điều hành bầu cử kiểm tra hệ mềm của thùng phiếu có ghi đúng lựa chọn của cử trị hay không. Việc này được tiến hành dưới sự chứng kiến của mọi công dân có mặt trong phòng bầu cử. Sau đó thiết bị bỏ phiếu in một biên bản kiểm tra thùng phiếu có ghi những tác động kiểm tra của mọi người. Những thành viên ban điều hành bầu cử ký tên trên biên bản đó và chủ tịch tuyên bố khai mạc cuộc bầu cử.
Cuộc bầu cử có thể bắt đầu sau khi chủ tịch và hội thẩm ban điều hành bầu cử vặn và rút chìa khóa theo quy định.
Sau khi danh tính cử tri đã được xác nhận, chủ tịch bấm vào nút để cho phép cử tri bầu trong buồng kín. Lúc đó đèn đỏ tắt và đèn xanh bật sáng. Khi cử tri đã bấm nút xác nhận chọn lựa của mình, nghĩa là đã bầu, thì thiết bị bỏ phiếu ghi chọn lựa của cử tri vào đĩa cứng, đèn xanh tắt và đèn đỏ bật sáng. Chỉ khi nào đèn đỏ bật sáng thì chủ tịch mới có thể nhấn lại nút cho phép một cử tri khác bầu. Khi ra khỏi buồng kín cử tri ký tên trên danh sách cử tri để chứng nhận mình đã bầu và cấm người khác sau này đến bầu với danh nghĩa của mình.
Tới giờ bế mạc cuộc bầu cử, chủ tịch và một hội thẩm ban điều hành bầu cử dùng chìa khóa của mình để thi hành nghi thức khóa thùng phiếu và in biên bản kết quả bầu cử. Tất cả những thành viên ban điều hành ký tên trên danh sách đó và lập tiếp biên bản cuộc bầu cử. Các biên bản và ổ đĩa cứng được mang ngay đến thủ phủ tỉnh (prefecture, tương đương với UBND tỉnh ở bên nhà). Nghi thức này được thực hiện dưới sự chứng kiến của mọi công dân có mặt trong phòng bầu cử.
Những thùng phiếu điện tử không có những phiền hà kể trên với những thùng phiếu giấy. Nghi thức bỏ phiếu và thiết bị bỏ phiếu khác hẳn với nghi thức và thiết bị bên Hoa Kỳ. Mọi việc đều dựa trên tin học. Cử tri bấm nút ứng cử viên mình chọn rồi bấm nút xác nhận đã bầu. Nếu không làm đúng như vậy thì thiết bị bỏ phiếu sẽ không tính phiếu và sẽ chờ cử tri bấm hai nút đúng theo thứ tự đó. Như thế không có chuyện phải xét lại tờ phiếu để kiểm tra phiếu có hợp lệ hay không như năm 2000 nhân cuộc bầu tổng thống Hoa Kỳ.
Thùng phiếu điện tử và các hệ mềm dùng kèm của thiết bị bỏ phiếu đều được thiết kế và cài đặt để tôn trọng nguyên tắc "mỗi người một phiếu, mỗi người phải đích thân kín đáo bỏ phiếu cho ứng cử viên mình đã chọn mà không bị ảnh hưởng của một áp lực nào cả". Trước khi cho phép các địa phương sử dụng một thiết bị bỏ phiếu, chuyên gia Bộ Nội vụ (tương đương với Bộ Công an ở bên nhà) thử và kiểm tra điểm này với sự tham gia của đại diện những đảng chính trị đối lập.
Nhờ tự động hóa tối đa, việc bỏ phiếu tiến hành mau hơn. Cử tri xếp hàng phải chờ ít hơn. Theo kinh nghiệm ở Chatenay Malabry, thị xã chúng tôi ở, kỳ bầu tổng thống hiệp một năm 2007 tất cả quy trình kiểm tra danh tính, bỏ phiếu và ký tên chỉ mất có 40 giây đồng hồ thay vì hơn một phút. Năm 2004 bầu cử Nghị viện Âu Châu với 25 danh sách ứng cử, chúng tôi đã phải đếm đi đếm lại những phiếu từ tám giờ tối cho tới ba giờ sáng hôm sau mới xong. Thế mà vẫn phải ghi thú nhận trên biên bản sai biệt hai phiếu. Bây giờ thiết bị bỏ phiếu tự động phân chia số phiếu cho mỗi danh sách và tất cả nghi thức kết thúc bầu cử chỉ mất có non nửa giờ.
Nghi thức bỏ phiếu này vẫn còn mới nên không thể khẳng định được không có khả năng gian lận bầu cử. Trên nguyên tắc thì những khả năng gian lận ít hơn. Tranh chấp về số phiếu thừa hay thiếu không còn nữa.
Sức ỳ chống đổi mới
Tuy có những ưu điểm đó, thùng phiếu điện tử vẫn bị nhiều nơi đả phá. Mặc dù trung ương đảng đã tham gia kiểm tra những thiết bị bỏ phiếu và đã chuẩn y kết quả kiểm tra, các chi đảng ở địa phương cấp xã cũng hùa theo những cử tri chống đối thùng phiếu và nghi thức bỏ phiếu điện tử. Điều lý thú, và đây là một đặc điểm của truyền thống dân chủ Pháp, là những phe đảng địa phương chống thùng phiếu điện tử đều thuộc phe đối lập với phe nắm quyền ở Hội đồng Xã, dù phe nắm quyền đó ủng hộ hay đối lập chính phủ, khuynh tả hay khuynh hữu.
Ở một số xã Hội đồng Xã đã phải tổ chức bầu cử với cả hai thùng phiếu giấy và thùng phiếu điện tử. Việc này gây ra nhiều nghi vấn và tranh chấp về tính thông thoáng của cuộc bầu cử. Ở Issy les Moulineaux, thị xã nổi tiếng tập trung những doanh nghiệp truyền thông và công nghệ thống tin lớn nhất nước Pháp, thị trưởng quyết định ngưng dùng thùng phiếu điện tử và trở lại với những thùng phiếu giấy.
Hiện tượng chống đối thùng phiếu điện tử này tương tự như mọi hiện tượng chống đổi mới trong xí nghiệp. Những nhà tư vấn chiến lược công nghệ thường tính đùa có 15% người lúc nào cũng sẵn sàng chạy theo mốt mới, 35% bắt chước những người kia để tránh mang tiếng thủ hậu, 35% chờ xem đổi mới này có tốt hay không và 15% chống cự vì nguyên tắc. Nói một cách nghiêm nghị hơn thì hiện tượng chống đổi mới có hai nguyên cơ : hoài nghi và hoài cổ.
Những nghi vấn chia thành hai loại : nghi vấn về ý đồ của phe cầm quyền ở Hội đồng Xã và nghi vấn về vận hành của thiết bị bỏ phiếu.
Khi đến bầu mà chỉ bấm vào hai nút rồi, sau đó, một cái máy vô tâm in ra kết quả thì nhiều người thấy khó hiểu. Phe cầm quyền đổi nghi thức bầu cử để có lợi cho họ. Phe cầm quyền đã gài đặt một chương trình nhân đôi số phiếu của phe họ. Phe cầm quyền lợi dụng khi chỉ dẫn nghi thức bỏ phiếu cho cử tri không thân thiện với tin học để ảnh hưởng chọn lựa của người ta. Có một diện tích phản chiếu đặt ở đằng sau thiết bị bỏ phiếu để xem cử tri bỏ phiếu cho ai. Thiết bị bỏ phiếu ghi phiếu như vậy thì chắc có thể đọc được giờ mỗi phiếu đã được bỏ vào thiết bị, suy ra biết được người nào đã bỏ phiếu cho ai. Thiết bị bỏ phiếu được liên kết với một máy tính khổng lồ ở Bộ Nội vụ. Thiết bị bỏ phiếu ghi gì thì ghi, mấy tay làm tin học sẽ tuyên bố kết quả tùy hứng theo hướng của chính phủ...
Lẽ cốt nhiên những nghi vấn đó hoàn toàn không có cơ sở. Như viết ở trên, thùng phiếu điện tử bảo đảm tính thông thoáng của cuộc bầu cử và giảm rất nhiều khả năng gian lận bầu cử. Chỉ còn lại khả năng cử tri mạo danh bỏ phiếu nhiều lần, bỏ phiếu thay cho người khác và khả năng danh sách cử tri bị khai gian mà các nhà chính trị học chưa biết thanh toán ra sao.
Nghi thức bỏ phiếu với những thùng phiếu giấy đã được chấn chỉnh và dạy cho các trẻ em từ lớp tiểu học nên mọi công dân đều biết và có tâm huyết bảo vệ. Người ta coi phiên đếm và kiểm tra phiếu là một lễ hội truyền thống từ khi sinh ra Đệ tam Cộng hòa Pháp.
Quả thực, nhiều cử tri đến trước giờ khai mạc cuộc bầu cử để chứng kiến chủ tịch ban điều hành bầu cử lật úp thùng phiếu chứng minh thùng phiếu rỗng và chứng kiến chủ tịch cùng với một hội thẩm khóa nắp thùng phiếu. Vài phút trước cuộc bầu cử kết thúc có rất nhiều công dân đến chứng kiến nghi thức khui thùng phiếu. Nhiều người láng giềng tình nguyện tham gia đếm và kiểm tra phiếu. Sau đó mọi người nhốn nháo ra về. Phe thắng cử thì rủ nhau đi nhậu nhẹt. Phe thất cử thì dọa sẽ kiện vì có bằng chứng cuộc bầu cử có sai phạm.
Với thùng phiếu điện tử thì tục lệ đó không còn nữa. Buổi sáng chỉ có ban điều hành bầu cử kiểm tra thiết bị bỏ phiếu. Sau buổi bầu cử thì cũng chỉ còn ban điều hành và hai công chức của xã thảo và ký biên bản cuộc bầu cử. Những công dân khác thì ở nhà xem kết quả trên đài truyền hình. Những người chống thùng phiếu điện tử than rằng truyền thống công dân tham gia vào đời sống cộng đồng không còn nữa và thế nào nền dân chủ Pháp dần dần sẽ suy tàn.
Mặc dù sức ỳ chống đổi mới, thùng phiếu điện tử dần dần được cử tri chấp nhận. Chatenay Malabry, một thị xã ba vạn dân ở ngoại ô Paris, thùng phiếu điện tử đã được khai trương nhân hiệp một cuộc bầu tổng thống năm 2007 và, bây giờ, sau năm cuộc bỏ phiếu, những cụ già và những người không thân thiện với tin học đã biết sử dụng thiết bị bỏ phiếu và không còn mấy ai chống đối nữa. Đây là kết quả của những cố gắng dân vận của Hội đồng Xã trong ba năm trời.
*
Để cho một thiết bị đơn sơ như một thùng phiếu điện tử được dân chúng chấp nhận mà lãnh đạo xã đã phải bỏ bao nhiêu công phu để hướng dẫn thông tin nhân dân cách sử dụng thiết bị, cách vận hành của thiết bị, những ưu điểm của thiết bị mới so với thiết bị cũ. Ở xí nghiệp, ban giám đốc cũng phải bỏ nhiều thì giờ khắc phục những chống đối để có thể áp đặt một công nghệ mới. Ở quy mô một quốc gia, người ta nhận thấy ngành điện Pháp đã có thể chuyển sang điện hạt nhân trong khi đó ngành điện Đức và Ý đã phải trở về điện cổ điển vì dân hai nước này chống đối năng lượng hạt nhân. Pháp thành công nhờ các Tổng thống De Gaulle, Pompidou và Giscard d’Estaing đã không ngừng quan tâm đến việc đào tạo nhân tài cho ngành hạt nhân và vận động dân Pháp đến sự cần thiết của năng lượng hạt nhân. Những lãnh đạo chính trị Đức và Ý chỉ biết ra lệnh các xí nghiệp nước họ xây nhà máy điện hạt nhân.
Đặng Đình Cung
Các thao tác trên Tài liệu

markdown:
# Thùng phiếu điện tử
# Thùng
phiếu điện
tử
### Đặng
Đình
Cung,
Kỹ
sư tư vấn
Nhiều người tưởng rằng chuyển đổi công nghệ chỉ là một chuyện lắp đặt thiết bị công nghệ mới rồi đào tạo nhân viên sử dụng những thiết bị đó là xong. Mọi việc cụ thể không đơn giản như vậy.
Trong bài này chúng tôi xin kể kinh nghiệm một thị xã Pháp chuyển nghi thức bỏ phiếu với thùng phiếu giấy sang thùng phiếu điện tử.
**Mọi
cử tri Pháp
đều quen nghi thức bỏ phiếu với
thùng phiếu giấy**
Nghi thức bỏ phiếu phải bảo đảm nguyên tắc "mỗi người một phiếu, mỗi người phải đích thân, hay nhờ một người tín cẩn, kín đáo bỏ phiếu cho ứng cử viên mình đã chọn mà không bị áp lực nào cả".
Thùng phiếu giấy là một hộp lập phương bằng plastic trong thoáng có một khe bỏ phiếu. Nắp thùng được đóng bằng hai cái khoá. Chủ tịch ban điều hành bầu cử giữ chìa của một cái khoá và một thành viên khác của ban điều hành, giữ chức hội thẩm, giữ chìa của cái khoá kia. Hội thẩm thường là đại diện của phe đối lập với chủ tịch ban điều hành. Nếu muốn mở thùng phiếu thì phải có sự thoả thuận của hai người không bắt buộc phải có cùng chính kiến. Khi không có người bỏ phiếu thì có một thẻ bằng gỗ đậy trên khe thùng phiếu. Thiết kế như vậy mọi người trong phòng bầu cử đều có thể kiểm tra rằng thùng phiếu không bị nhồi ngoài quy định cuả luật bầu cử.
Để mỗi ứng cử viên đều ngang hàng nhau, trong phòng bầu cử mỗi ưng cử viên đều có một xấp phiếu đề tên mình bày ngang nhau trên một bàn gần cửa vào. Trên bàn cũng có một xấp phiếu trắng, để cử tri muốn bỏ phiếu trắng có thể dùng, và một xấp phong bì bằng giấy chắn sáng.
Khi khai mạc cuộc bầu cử chủ tịch ban điều hành bầu cử dơ cao thùng phiếu cho mọi người thấy rằng thùng phiếu rỗng. Chủ tịch và hội thẩm mỗi người khoá thùng phiếu với cái khoá của mình.
Vì không được phép cho ai biết mình muốn bầu ai, cử tri phải mang vào buồng kín một phiếu của mỗi ứng cử viên, một phiếu trắng và một phong bì. Chỉ trong buồng kín thì cử tri mới có thể bỏ vào phong bì phiếu mình đã chọn. Như vậy cử tri được bảo đảm không ai biết mình đã bầu ra sao. Sau khi đã bỏ phiếu trong phong bì ở buồng kín, cử tri trình thẻ chứng minh nhân dân cho ban điều hành phòng bầu cử. Một khi danh tính được xác nhận, cử tri công khai bỏ phong bì vào thùng. Để kết thúc, cử tri ký tên trên danh sách cử tri chứng nhận mình đã bỏ phiếu và cấm người khác sau này đến bầu với danh nghĩa của mình.
Tới giờ bế mạc cuộc bầu cử, chủ tịch và hội thẩm mỗi người lấy chìa khoá của mình mở thùng phiếu dưới sự chứng kiến của mọi công dân có mặt trong phòng bầu cử. Những phong bì được chia cho các nhóm công dân tự nguyện tham gia vào việc đếm và kiểm tra phiếu. Số phong bì phải bằng số chữ ký trong danh sách cử tri. Nếu hai số khác nhau thì phải ghi trên biên bản cuộc bầu cử. Những phong bì được mở ra và phiếu trong phong bì được phân chia ra từng ứng cử viên, phiếu trắng và phiếu hay giấy không hợp lệ. Tổng số những phiếu, những phong bì rỗng và những phong bì chứa giấy không hợp lệ phải bằng số phông bì và chữ ký tên trong danh sách cử tri đã đếm khi khui thùng phiếu. Nếu khác nhau thì phải ghi trên biên bản cuộc bầu cử. Nếu tổng cộng có nhiều sai biệt thì có khả năng phe thất cử kiện.
Nghi thức bỏ phiếu với thùng phiếu giấy có một số nhược điểm.
Trước tiên là phải in cho mỗi ứng cử viên một số lượng phiếu nhiều hơn số cử tri một chút để bảo đảm mỗi cử tri có đủ phiếu để mang vào buồng kín. Cử tri mang vào buồng kín một số phiếu bằng số ứng cử viên để chỉ giữ lại có một phiếu và bỏ vào thùng rác những phiếu khác. Đây là một nguồn lãng phí lớn. Mặc dù chủ tịch phòng bầu cử thường xuyên đổ những phiếu không sử dụng trong thùng rác vào một bao nhựa mầu đen chắn sáng, cử tri trong buồng kín vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi những phiếu vứt trong thùng rác. Trong buồng kín cử tri có thể không bỏ một phiếu nào trong phong bì hay bỏ vào phong bì một tờ giấy có ghi bất cứ gì trên đó.
Thứ hai là việc kiểm phiếu rất công phu. Nếu chỉ có hai ứng cử viên thì việc đếm phiếu này dễ và được tiến hành thích hợp mau chóng. Nhưng, ở các nước Âu Châu mọi công dân đều có quyền tranh cử. Với quyền này mỗi cuộc bầu cử đều có nhiều người tranh cử làm cho việc đếm và kiểm tra phiếu của mỗi ứng cử viên công phu và sinh ra lầm lẫn. Nếu rút cục thừa hay thiếu một phiếu là phải đếm lại.
Đó là chưa kể đến khả năng gian lận vì cử tri bất lương nhồi thùng phiếu với phiếu của ứng cử viên phe mình.
**Nghi
thức bỏ phiếu
với thùng phiếu điện tử thì
khác**
Thùng phiếu, phiếu của các ứng cử viên, phiếu trắng, phong bì và buồng kín được thay thế bằng một thiết bị duy nhất có hai chức năng vừa là buồng kín và vừa là thùng phiếu.
Thiết bị bỏ phiếu này bao gồm một bảng chọn lựa có những ô, mỗi ô mang tên một ứng cử viên và một một ô ghi "Phiếu trắng". Dưới ô mang tên ứng cử viên và ô có ghi "Phiếu trắng" thì có một nút mầu đen dùng để cử tri phát biểu chọn lựa của mình khi bấm vào nút. Ở một góc của bảng có một nút mầu xanh lam dùng cho cử tri bấm vào nút đó để xác nhận chọn lựa đã được phát biểu. Ba phía bảng chọn lựa có bình phong ngăn cản không cho người khác biết cử tri bấm vào những nút nào.
Thiết bị đặt ở sau lưng ghế ngồi của ban điều hành bầu cử và được nối liền với một hộp điều khiển đặt trên bàn của ban điều hành. Hộp điều khiển có hai ổ khoá, một nút bấm, một đèn xanh và một đèn đỏ. Một ổ khoá dành cho chủ tịch ban điều hành bầu cử và một ổ khoá dành cho một hội thẩm. Hai ổ khóa này dùng để chọn chức năng của thiết bị bỏ phiếu. Nghi thức vặn chìa khóa được quy định để khi muốn đổi chức năng của thiết bị thì phải có sự đồng thuận của chủ tịch và một hội thẩm ban điều hành bầu cử. Nút bấm dùng để chủ tịch cho phép cử tri trong buồng kín chọn bầu. Khi đèn đỏ sáng thì không ai có thể tác động trên những nút của thùng phiếu. Khi đèn xanh sáng thì cử tri trong buồng kín mới có thể bấm những nút để bầu. Hai đèn này tự động bật sáng và tự động tắt tùy ở trạng thái của thùng phiễu.
Trước khi tuyên bố khai mạc cuộc bầu cử, các thành viên ban điều hành bầu cử kiểm tra hệ mềm của thùng phiếu có ghi đúng lựa chọn của cử trị hay không. Việc này được tiến hành dưới sự chứng kiến của mọi công dân có mặt trong phòng bầu cử. Sau đó thiết bị bỏ phiếu in một biên bản kiểm tra thùng phiếu có ghi những tác động kiểm tra của mọi người. Những thành viên ban điều hành bầu cử ký tên trên biên bản đó và chủ tịch tuyên bố khai mạc cuộc bầu cử.
Cuộc bầu cử có thể bắt đầu sau khi chủ tịch và hội thẩm ban điều hành bầu cử vặn và rút chìa khóa theo quy định.
Sau khi danh tính cử tri đã được xác nhận, chủ tịch bấm vào nút để cho phép cử tri bầu trong buồng kín. Lúc đó đèn đỏ tắt và đèn xanh bật sáng. Khi cử tri đã bấm nút xác nhận chọn lựa của mình, nghĩa là đã bầu, thì thiết bị bỏ phiếu ghi chọn lựa của cử tri vào đĩa cứng, đèn xanh tắt và đèn đỏ bật sáng. Chỉ khi nào đèn đỏ bật sáng thì chủ tịch mới có thể nhấn lại nút cho phép một cử tri khác bầu. Khi ra khỏi buồng kín cử tri ký tên trên danh sách cử tri để chứng nhận mình đã bầu và cấm người khác sau này đến bầu với danh nghĩa của mình.
Tới giờ bế mạc cuộc bầu cử, chủ tịch và một hội thẩm ban điều hành bầu cử dùng chìa khóa của mình để thi hành nghi thức khóa thùng phiếu và in biên bản kết quả bầu cử. Tất cả những thành viên ban điều hành ký tên trên danh sách đó và lập tiếp biên bản cuộc bầu cử. Các biên bản và ổ đĩa cứng được mang ngay đến thủ phủ tỉnh (prefecture, tương đương với UBND tỉnh ở bên nhà). Nghi thức này được thực hiện dưới sự chứng kiến của mọi công dân có mặt trong phòng bầu cử.
Những thùng phiếu điện tử không có những phiền hà kể trên với những thùng phiếu giấy. Nghi thức bỏ phiếu và thiết bị bỏ phiếu khác hẳn với nghi thức và thiết bị bên Hoa Kỳ. Mọi việc đều dựa trên tin học. Cử tri bấm nút ứng cử viên mình chọn rồi bấm nút xác nhận đã bầu. Nếu không làm đúng như vậy thì thiết bị bỏ phiếu sẽ không tính phiếu và sẽ chờ cử tri bấm hai nút đúng theo thứ tự đó. Như thế không có chuyện phải xét lại tờ phiếu để kiểm tra phiếu có hợp lệ hay không như năm 2000 nhân cuộc bầu tổng thống Hoa Kỳ.
Thùng phiếu điện tử và các hệ mềm dùng kèm của thiết bị bỏ phiếu đều được thiết kế và cài đặt để tôn trọng nguyên tắc "mỗi người một phiếu, mỗi người phải đích thân kín đáo bỏ phiếu cho ứng cử viên mình đã chọn mà không bị ảnh hưởng của một áp lực nào cả". Trước khi cho phép các địa phương sử dụng một thiết bị bỏ phiếu, chuyên gia Bộ Nội vụ (tương đương với Bộ Công an ở bên nhà) thử và kiểm tra điểm này với sự tham gia của đại diện những đảng chính trị đối lập.
Nhờ tự động hóa tối đa, việc bỏ phiếu tiến hành mau hơn. Cử tri xếp hàng phải chờ ít hơn. Theo kinh nghiệm ở Chatenay Malabry, thị xã chúng tôi ở, kỳ bầu tổng thống hiệp một năm 2007 tất cả quy trình kiểm tra danh tính, bỏ phiếu và ký tên chỉ mất có 40 giây đồng hồ thay vì hơn một phút. Năm 2004 bầu cử Nghị viện Âu Châu với 25 danh sách ứng cử, chúng tôi đã phải đếm đi đếm lại những phiếu từ tám giờ tối cho tới ba giờ sáng hôm sau mới xong. Thế mà vẫn phải ghi thú nhận trên biên bản sai biệt hai phiếu. Bây giờ thiết bị bỏ phiếu tự động phân chia số phiếu cho mỗi danh sách và tất cả nghi thức kết thúc bầu cử chỉ mất có non nửa giờ.
Nghi thức bỏ phiếu này vẫn còn mới nên không thể khẳng định được không có khả năng gian lận bầu cử. Trên nguyên tắc thì những khả năng gian lận ít hơn. Tranh chấp về số phiếu thừa hay thiếu không còn nữa.
**Sức
ỳ chống đổi
mới**
Tuy có những ưu điểm đó, thùng phiếu điện tử vẫn bị nhiều nơi đả phá. Mặc dù trung ương đảng đã tham gia kiểm tra những thiết bị bỏ phiếu và đã chuẩn y kết quả kiểm tra, các chi đảng ở địa phương cấp xã cũng hùa theo những cử tri chống đối thùng phiếu và nghi thức bỏ phiếu điện tử. Điều lý thú, và đây là một đặc điểm của truyền thống dân chủ Pháp, là những phe đảng địa phương chống thùng phiếu điện tử đều thuộc phe đối lập với phe nắm quyền ở Hội đồng Xã, dù phe nắm quyền đó ủng hộ hay đối lập chính phủ, khuynh tả hay khuynh hữu.
Ở một số xã Hội đồng Xã đã phải tổ chức bầu cử với cả hai thùng phiếu giấy và thùng phiếu điện tử. Việc này gây ra nhiều nghi vấn và tranh chấp về tính thông thoáng của cuộc bầu cử. Ở Issy les Moulineaux, thị xã nổi tiếng tập trung những doanh nghiệp truyền thông và công nghệ thống tin lớn nhất nước Pháp, thị trưởng quyết định ngưng dùng thùng phiếu điện tử và trở lại với những thùng phiếu giấy.
Hiện tượng chống đối thùng phiếu điện tử này tương tự như mọi hiện tượng chống đổi mới trong xí nghiệp. Những nhà tư vấn chiến lược công nghệ thường tính đùa có 15% người lúc nào cũng sẵn sàng chạy theo mốt mới, 35% bắt chước những người kia để tránh mang tiếng thủ hậu, 35% chờ xem đổi mới này có tốt hay không và 15% chống cự vì nguyên tắc. Nói một cách nghiêm nghị hơn thì hiện tượng chống đổi mới có hai nguyên cơ : hoài nghi và hoài cổ.
Những nghi vấn chia thành hai loại : nghi vấn về ý đồ của phe cầm quyền ở Hội đồng Xã và nghi vấn về vận hành của thiết bị bỏ phiếu.
Khi đến bầu mà chỉ bấm vào hai nút rồi, sau đó, một cái máy vô tâm in ra kết quả thì nhiều người thấy khó hiểu. Phe cầm quyền đổi nghi thức bầu cử để có lợi cho họ. Phe cầm quyền đã gài đặt một chương trình nhân đôi số phiếu của phe họ. Phe cầm quyền lợi dụng khi chỉ dẫn nghi thức bỏ phiếu cho cử tri không thân thiện với tin học để ảnh hưởng chọn lựa của người ta. Có một diện tích phản chiếu đặt ở đằng sau thiết bị bỏ phiếu để xem cử tri bỏ phiếu cho ai. Thiết bị bỏ phiếu ghi phiếu như vậy thì chắc có thể đọc được giờ mỗi phiếu đã được bỏ vào thiết bị, suy ra biết được người nào đã bỏ phiếu cho ai. Thiết bị bỏ phiếu được liên kết với một máy tính khổng lồ ở Bộ Nội vụ. Thiết bị bỏ phiếu ghi gì thì ghi, mấy tay làm tin học sẽ tuyên bố kết quả tùy hứng theo hướng của chính phủ...
Lẽ cốt nhiên những nghi vấn đó hoàn toàn không có cơ sở. Như viết ở trên, thùng phiếu điện tử bảo đảm tính thông thoáng của cuộc bầu cử và giảm rất nhiều khả năng gian lận bầu cử. Chỉ còn lại khả năng cử tri mạo danh bỏ phiếu nhiều lần, bỏ phiếu thay cho người khác và khả năng danh sách cử tri bị khai gian mà các nhà chính trị học chưa biết thanh toán ra sao.
Nghi thức bỏ phiếu với những thùng phiếu giấy đã được chấn chỉnh và dạy cho các trẻ em từ lớp tiểu học nên mọi công dân đều biết và có tâm huyết bảo vệ. Người ta coi phiên đếm và kiểm tra phiếu là một lễ hội truyền thống từ khi sinh ra Đệ tam Cộng hòa Pháp.
Quả thực, nhiều cử tri đến trước giờ khai mạc cuộc bầu cử để chứng kiến chủ tịch ban điều hành bầu cử lật úp thùng phiếu chứng minh thùng phiếu rỗng và chứng kiến chủ tịch cùng với một hội thẩm khóa nắp thùng phiếu. Vài phút trước cuộc bầu cử kết thúc có rất nhiều công dân đến chứng kiến nghi thức khui thùng phiếu. Nhiều người láng giềng tình nguyện tham gia đếm và kiểm tra phiếu. Sau đó mọi người nhốn nháo ra về. Phe thắng cử thì rủ nhau đi nhậu nhẹt. Phe thất cử thì dọa sẽ kiện vì có bằng chứng cuộc bầu cử có sai phạm.
Với thùng phiếu điện tử thì tục lệ đó không còn nữa. Buổi sáng chỉ có ban điều hành bầu cử kiểm tra thiết bị bỏ phiếu. Sau buổi bầu cử thì cũng chỉ còn ban điều hành và hai công chức của xã thảo và ký biên bản cuộc bầu cử. Những công dân khác thì ở nhà xem kết quả trên đài truyền hình. Những người chống thùng phiếu điện tử than rằng truyền thống công dân tham gia vào đời sống cộng đồng không còn nữa và thế nào nền dân chủ Pháp dần dần sẽ suy tàn.
Mặc dù sức ỳ chống đổi mới, thùng phiếu điện tử dần dần được cử tri chấp nhận. Chatenay Malabry, một thị xã ba vạn dân ở ngoại ô Paris, thùng phiếu điện tử đã được khai trương nhân hiệp một cuộc bầu tổng thống năm 2007 và, bây giờ, sau năm cuộc bỏ phiếu, những cụ già và những người không thân thiện với tin học đã biết sử dụng thiết bị bỏ phiếu và không còn mấy ai chống đối nữa. Đây là kết quả của những cố gắng dân vận của Hội đồng Xã trong ba năm trời.
### *
Để cho một thiết bị đơn sơ như một thùng phiếu điện tử được dân chúng chấp nhận mà lãnh đạo xã đã phải bỏ bao nhiêu công phu để hướng dẫn thông tin nhân dân cách sử dụng thiết bị, cách vận hành của thiết bị, những ưu điểm của thiết bị mới so với thiết bị cũ. Ở xí nghiệp, ban giám đốc cũng phải bỏ nhiều thì giờ khắc phục những chống đối để có thể áp đặt một công nghệ mới. Ở quy mô một quốc gia, người ta nhận thấy ngành điện Pháp đã có thể chuyển sang điện hạt nhân trong khi đó ngành điện Đức và Ý đã phải trở về điện cổ điển vì dân hai nước này chống đối năng lượng hạt nhân. Pháp thành công nhờ các Tổng thống De Gaulle, Pompidou và Giscard d’Estaing đã không ngừng quan tâm đến việc đào tạo nhân tài cho ngành hạt nhân và vận động dân Pháp đến sự cần thiết của năng lượng hạt nhân. Những lãnh đạo chính trị Đức và Ý chỉ biết ra lệnh các xí nghiệp nước họ xây nhà máy điện hạt nhân.
### Đặng Đình Cung
Các thao tác trên Tài liệu


text:
"Huề" cả làng được sao ?
Có thể “Phát triển bền vững” khi môi trường bị “đen hóa” ?
“ HUỀ ” CẢ LÀNG ĐƯỢC SAO
Hồng Lê Thọ
Bảo vệ môi trường là một trong những tiêu chí xác định “ Xã hội bền vững chính là một cộng đồng đáp ứng được nhu cầu của hiện tại mà không đánh mất khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ trong tương lai ” (Hội đồng thế giới về môi trường 1987). Một vấn đề vô cùng bức xúc hiện nay khi Việt Nam đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiêp hóa - hiện đại hóa với tốc độ tăng trưởng bình quân GDP trên dưới 7% / năm và khuynh hướng đầu tư FDI vượt mức 55 tỷ đô la trong đó tỷ trọng các dự án công nghiệp nặng như sắt thép, đóng tàu, hóa chất… là những cơ sở gây ô nhiễm nặng nề chiếm tỷ trọng không nhỏ, chiếm 55,7 % (tính cả cả phần đầu tư vào xây dựng) tổng kim ngạch FDI đăng ký trong 10 tháng đầu năm 2008.
Theo báo cáo sơ bộ của Bộ Tài nguyên - Môi trường thì hầu hết các khu chế xuất, công nghiệp đều chưa có hệ thống nước thải hoàn chỉnh, xả thẳng ra sông, là nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm nặng nề cho sông lạch, kênh nước khắp nơi ,tác hại lâu dài và nghiêm trọng đến nguồn nước uống và sinh hoạt cho cho hàng chục triệu người trong đó chất thải từ những cơ sở chế biến tinh bột mì, nhuộm vải, thuộc da, hóa chất, chế biển thủy hải sản… là trầm trọng hơn cả. Trường hợp nhà máy bột ngọt của công ty Vedan Việt nam là một thí dụ cụ thể mà cho tới thời điểm nầy đơn vị chủ quản là Bộ Tài nguyên - Môi trường và tỉnh Đồng Nai vẫn chưa có thái độ xử lý dứt khoát và triệt để trong việc xử lý và ngăn chận Vedan tiếp tục thải nước “ chết ” ra sông Thị Vải. Tuy rằng cho tới nay, lãnh đạo của Bộ cũng như quan chức ở Đồng Nai đã nhiều lần bày tỏ thái độ không nhân nhượng trong quá trình điều tra phát hiện hành động man trá của Vedan trong suốt một thời gian dài. Nếu tình trạng 90 % nước thải công nghiệp không được xử lý, tuồn ra sông ngòi, bờ biển, kênh lạch tiếp tục như hiện nay thì khả năng một nền kinh tế phát triển song hành cùng các chứng bệnh tật tăng cao, môi trường môi sinh bị “ đen ” hóa sẽ là một gánh nặng cho các thể hệ tương lai. Nói khác đi “ di sản ” của Vedan, Miwon, Hào dương và hàng trăm, nghìn cơ sở sản xuất trên đất nước nầy để lại cho con cháu nước Việt là những bãi sình lầy tích luỹ đầy độc tố và hóa chất hủy diệt… thì làm sao xã hội bền vững cho được ?!
Qua thực tế hai mươi năm qua, tốc độ phát triển càng nhanh thì mức tàn phá môi sinh, môi trường và gây hại lên sức khoẻ của con người càng tăng vọt theo cấp số nhân, mục đích mưu cầu lợi nhuận trước mắt cũng như con số tăng trưởng của doanh nghiệp trong nước cũng như theo FDI đã làm mờ mắt xã hội chúng ta ? Cái giá cho việc huỷ hoại nầy người dân phải trả trong nhiều năm tới, mọi người đều phải gánh chịu trong khi đó lợi nhuận của nhà đầu tư thì… vào túi riêng họ. Vào tháng 8 năm nay, nhà sản xuất bột ngọt Vedan mới thông báo rằng lãi ròng trong nửa năm 2008 của họ đã tăng 13 % lên thành 8.5 triệu USD. Doanh số nửa năm đầu là 182.7 triệu USD tăng 24.5% so với nửa năm đầu 2007. Sỡ dĩ Vedan tăng nhanh như vậy là vì họ tiết giảm tối đa chi phí bảo vệ môi trường, chỉ đầu tư một hệ thông lọc nước thải “ làm màu ” hòng che giấu những đường ống chằng chịt dài trên 1,000 mét chôn giấu tuồn nước thải độc hại ra sông. Tại cuộc Hội thảo Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ở Việt Nam vào tháng 10/2003, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhận định : ” Nhiều mâu thuẫn nẩy sinh giữa các nhu cầu phát triển trước mắt về kinh tế với lợi ích lâu dài về môi trường và phát triển bền vững. Hội nhập kinh tế quốc tế cũng đang đặt ra các yêu cầu ngày càng cao về môi trường. Tác động của các vấn đề về môi trường toàn cầu, khu vực ngày càng lớn và phức tạp. Tất cả những thách thức đó đặt ra cho chúng ta trách nhiệm nặng nề trong việc bảo đảm phát triển bền vững đất nước… đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các bộ, ngành liên quan và địa phương tiếp tục rà soát, xác định các cơ sở gây ô nghiễm nghiêm trọng để bổ sung vào danh sách các cơ sở cần xử lý triệt để ” ; thế nhưng những thông tin về môi trường trong suốt hai tháng qua kể từ vụ Vedan bùng nổ cho thấy trên thực tế chiều hướng ô nhiễm không những không giảm sút mà còn lan toả trầm trọng và sâu rộng hơn. Phải khẳng định một lần nữa rằng đây là những dấu hiệu hoàn toàn bất ổn, đe doạ cuộc sống hiện nay mà còn kéo dài hàng chục thập kỷ nếu không có biện pháp khắc phục kiên quyết và chặt chẽ.
Liệu dòng sông Thị Vải, Vàm Cỏ Đông hay Sông Sài gòn, Sông Hồng… và nhiều con sông, kênh rạch trên đất nước Việt Nam sẽ trở lại trong xanh hay là những dòng sông đen kịt vì chất thải trong những năm tới ? Nỗi lo đó chắc chắn không chỉ riêng một ai. Mong rằng “ phát triển bền vững đi đôi với bảo vệ môi trường vừa là mục tiêu, vừa là nguyên tắc trong quá trình phát triển của hầu hết các quốc gia trên thế giới ”(phát biểu của Thủ tướng tại phiên họp đã nêu) sẽ được những người có trách nhiệm quản lý cũng như các cơ sở, doanh nghiệp quán triệt hơn nữa. Phần trách nhiệm cụ thể trước hàng chục sự kiện Vedan nhỏ lớn đang hiện hữu nầy không lẽ không có địa chỉ, vẫn còn chung chung, mơ hồ như bao lần trong quá khứ , “ huề ” cả làng * được sao ?
Hồng Lê Thọ
7/11/2008
* Trong bài viết “Vài suy gẫm trước khi vụ án Vedan được khép lại ”(18/10/2008) trên Vietsciences tác giả đã cảnh báo “ Vụ án Vedan bùng lên rồi cũng sẽ được “cho qua”, chìm xuồng như bao lần, lý do ư ? Nhiều lắm, kẻ vi phạm lẫn cơ quan quản lý biện hộ đủ điều, và cuối cùng là chẳng ai chịu trách nhiệm, Vedan vẫn tiếp tục được phép thải những chất độc hại vào dòng sông Thị Vải. Sự phẫn nộ của người dân được vuốt ve một cách xảo quyệt, từ hùng hổ la toáng đến nguỵ biện và cuối cùng là “cha chung không ai khóc” ”… thì cho đến hôm nay (7/11/2008) sự việc đã diễn ra theo một kịch bản đã được soạn trước mà kẻ “ đạo diễn ” làm lobby không lộ nguyên hình nhưng ai cũng dễ dàng trông thấy !
Các thao tác trên Tài liệu

markdown:
# "Huề" cả làng được sao ?
### Có thể “Phát triển bền vững” khi môi trường bị “đen hóa” ?
# “ HUỀ ” CẢ LÀNG ĐƯỢC SAO
### Hồng Lê Thọ
Bảo vệ môi trường là một trong những tiêu chí xác định “ Xã hội bền vững chính là một cộng đồng đáp ứng được nhu cầu của hiện tại mà không đánh mất khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ trong tương lai ” (Hội đồng thế giới về môi trường 1987). Một vấn đề vô cùng bức xúc hiện nay khi Việt Nam đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiêp hóa - hiện đại hóa với tốc độ tăng trưởng bình quân GDP trên dưới 7% / năm và khuynh hướng đầu tư FDI vượt mức 55 tỷ đô la trong đó tỷ trọng các dự án công nghiệp nặng như sắt thép, đóng tàu, hóa chất… là những cơ sở gây ô nhiễm nặng nề chiếm tỷ trọng không nhỏ, chiếm 55,7 % (tính cả cả phần đầu tư vào xây dựng) tổng kim ngạch FDI đăng ký trong 10 tháng đầu năm 2008.
Theo báo cáo sơ bộ của Bộ Tài nguyên - Môi trường thì hầu hết các khu chế xuất, công nghiệp đều chưa có hệ thống nước thải hoàn chỉnh, xả thẳng ra sông, là nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm nặng nề cho sông lạch, kênh nước khắp nơi ,tác hại lâu dài và nghiêm trọng đến nguồn nước uống và sinh hoạt cho cho hàng chục triệu người trong đó chất thải từ những cơ sở chế biến tinh bột mì, nhuộm vải, thuộc da, hóa chất, chế biển thủy hải sản… là trầm trọng hơn cả. Trường hợp nhà máy bột ngọt của công ty Vedan Việt nam là một thí dụ cụ thể mà cho tới thời điểm nầy đơn vị chủ quản là Bộ Tài nguyên - Môi trường và tỉnh Đồng Nai vẫn chưa có thái độ xử lý dứt khoát và triệt để trong việc xử lý và ngăn chận Vedan tiếp tục thải nước “ chết ” ra sông Thị Vải. Tuy rằng cho tới nay, lãnh đạo của Bộ cũng như quan chức ở Đồng Nai đã nhiều lần bày tỏ thái độ không nhân nhượng trong quá trình điều tra phát hiện hành động man trá của Vedan trong suốt một thời gian dài. Nếu tình trạng 90 % nước thải công nghiệp không được xử lý, tuồn ra sông ngòi, bờ biển, kênh lạch tiếp tục như hiện nay thì khả năng một nền kinh tế phát triển song hành cùng các chứng bệnh tật tăng cao, môi trường môi sinh bị “ đen ” hóa sẽ là một gánh nặng cho các thể hệ tương lai. Nói khác đi “ di sản ” của Vedan, Miwon, Hào dương và hàng trăm, nghìn cơ sở sản xuất trên đất nước nầy để lại cho con cháu nước Việt là những bãi sình lầy tích luỹ đầy độc tố và hóa chất hủy diệt… thì làm sao xã hội bền vững cho được ?!
Qua thực tế hai mươi năm qua, tốc độ phát triển càng nhanh thì mức tàn phá môi sinh, môi trường và gây hại lên sức khoẻ của con người càng tăng vọt theo cấp số nhân, mục đích mưu cầu lợi nhuận trước mắt cũng như con số tăng trưởng của doanh nghiệp trong nước cũng như theo FDI đã làm mờ mắt xã hội chúng ta ? Cái giá cho việc huỷ hoại nầy người dân phải trả trong nhiều năm tới, mọi người đều phải gánh chịu trong khi đó lợi nhuận của nhà đầu tư thì… vào túi riêng họ. Vào tháng 8 năm nay, nhà sản xuất bột ngọt Vedan mới thông báo rằng lãi ròng trong nửa năm 2008 của họ đã tăng 13 % lên thành 8.5 triệu USD. Doanh số nửa năm đầu là 182.7 triệu USD tăng 24.5% so với nửa năm đầu 2007. Sỡ dĩ Vedan tăng nhanh như vậy là vì họ tiết giảm tối đa chi phí bảo vệ môi trường, chỉ đầu tư một hệ thông lọc nước thải “ làm màu ” hòng che giấu những đường ống chằng chịt dài trên 1,000 mét chôn giấu tuồn nước thải độc hại ra sông. Tại cuộc Hội thảo Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ở Việt Nam vào tháng 10/2003, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhận định : ” Nhiều mâu thuẫn nẩy sinh giữa các nhu cầu phát triển trước mắt về kinh tế với lợi ích lâu dài về môi trường và phát triển bền vững. Hội nhập kinh tế quốc tế cũng đang đặt ra các yêu cầu ngày càng cao về môi trường. Tác động của các vấn đề về môi trường toàn cầu, khu vực ngày càng lớn và phức tạp. Tất cả những thách thức đó đặt ra cho chúng ta trách nhiệm nặng nề trong việc bảo đảm phát triển bền vững đất nước… đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các bộ, ngành liên quan và địa phương tiếp tục rà soát, xác định các cơ sở gây ô nghiễm nghiêm trọng để bổ sung vào danh sách các cơ sở cần xử lý triệt để ” ; thế nhưng những thông tin về môi trường trong suốt hai tháng qua kể từ vụ Vedan bùng nổ cho thấy trên thực tế chiều hướng ô nhiễm không những không giảm sút mà còn lan toả trầm trọng và sâu rộng hơn. Phải khẳng định một lần nữa rằng đây là những dấu hiệu hoàn toàn bất ổn, đe doạ cuộc sống hiện nay mà còn kéo dài hàng chục thập kỷ nếu không có biện pháp khắc phục kiên quyết và chặt chẽ.
Liệu dòng sông Thị Vải, Vàm Cỏ
Đông hay Sông Sài gòn, Sông
Hồng… và nhiều con sông, kênh
rạch trên đất nước Việt Nam
sẽ trở lại trong xanh hay là những
dòng sông đen kịt vì chất thải
trong những năm tới ? Nỗi lo đó
chắc chắn không chỉ riêng một ai.
Mong rằng “ phát triển
bền vững
đi đôi với bảo vệ môi trường
vừa là mục tiêu, vừa là nguyên
tắc trong quá trình phát triển của
hầu hết các quốc gia trên thế
giới ”(phát biểu của Thủ tướng
tại phiên họp đã nêu) sẽ
được những người có trách
nhiệm quản lý cũng như các cơ
sở, doanh nghiệp quán triệt hơn nữa.
Phần trách nhiệm cụ thể trước
hàng chục sự kiện Vedan nhỏ lớn
đang hiện hữu nầy không lẽ không
có địa chỉ, vẫn còn chung chung,
mơ hồ như bao lần trong quá khứ ,
“ huề ” cả làng
[
được sao ? *](#sdendnote1sym)
### Hồng Lê Thọ
7/11/2008
[*](#sdendnote1anc)
Trong bài viết “ **Vài suy gẫm trước khi vụ án Vedan được khép lại**
”(18/10/2008) trên [Vietsciences](http://vietsciences.free.fr/) tác
giả đã cảnh báo *“ Vụ án Vedan bùng lên rồi cũng sẽ được *“cho
qua” *, chìm xuồng như bao lần, lý do ư ? Nhiều lắm, kẻ vi phạm
lẫn cơ quan quản lý biện hộ đủ điều, và cuối cùng là chẳng ai chịu
trách nhiệm, Vedan vẫn tiếp tục được phép thải những chất độc hại vào
dòng sông Thị Vải. Sự phẫn nộ của người dân được vuốt ve một cách xảo
quyệt, từ hùng hổ la toáng đến nguỵ biện và cuối cùng là *“cha
chung không ai khóc” *”* *
thì cho đến hôm nay (7/11/2008) sự việc đã diễn ra theo một kịch bản đã
được soạn trước mà kẻ “ đạo diễn ” làm lobby không lộ
nguyên hình nhưng ai cũng dễ dàng trông thấy ! …*
Các thao tác trên Tài liệu


text:
Việt Nam và áp lực từ Phương Bắc
Việt
Nam và áp lực
từ Phương Bắc
Ngô Vĩnh Long
(trả lời đài RFA ngày 27.07.2009)
Trong thời gian gần đây, Việt Nam xem chừng như ngày càng bị áp lực khá dồn dập từ Phương Bắc trên nhiều lĩnh vực.
Thái độ lấn lướt của Bắc Kinh được thể hiện qua những diễn biến như phân định ranh giới trên bộ và trên biển; việc Bắc Kinh đe dọa các công ty nước ngoài hợp tác với VN dò tìm dầu khí; đông đảo công nhân TQ vào vùng Tây Nguyên qua dự án khai thác bauxite; và gần đây nhất, tàu TQ bắt, bắn giết ngư phủ VN hoạt động trong vùng biển của mình...
Câu hỏi được nêu lên trước tiên là những nguy cơ như vậy có thể đưa VN về đâu? Qua cuộc trao đổi với Thanh Quang, Giáo sư Ngô Vĩnh Long chuyên về các vấn đề Á Châu và đang giảng dạy tại Đại Học Maine (Hoa Kỳ) nhận xét:
Lợi thế của Biển Đông
GS Ngô Vĩnh Long : Việt Nam phân chia ranh giới trên bộ với Trung Quốc đã ba bốn năm nay rồi, tôi cho vấn đề đó là hữu lý là bởi vì Việt Nam là một nước nhỏ, Trung Quốc là một nước to, trên bộ mà không giải quyết vấn đề biên giới vốn bị một áp lực rất lớn của khối người Trung Quốc ở vùng biên giới thì Việt Nam bị kẹt vấn đề đó thì không thể lo những vấn đề lớn khác như là vấn đề an ninh trên Biển Đông, cho nên tôi nghĩ rằng phải giải quyết vấn đề trên bộ để có thời gian chuẩn bị cho an ninh trên Biển Đông và an ninh trên các khu vực khác.
Nhưng vấn đề chính là vấn đề Biển Đông. Đây không những là vấn đề an ninh của riêng Việt Nam mà là vấn đề an ninh của cả thế giới, trong đó có cả Trung Quốc.
Nếu Trung Quốc lấn chiếm hay là bành trướng mạnh vô khu vực Biển Đông thì sẽ rất là khó khăn cho thông thương trên Biển Đông, nhất là qua vùng eo Malacca, có đến 52 đến 55% hàng hoá thế giới lưu thông qua đường hàng hải này, như là dầu cho Trung Quốc, dầu cho Đài Loan, dầu cho Hàn Quốc, dầu cho Nhật ở trên vùng Bắc Á. Nhật, Hàn Quốc và Đài Loan là 3 nước đã là đồng minh của Mỹ từ lâu, thì nếu Trung Quốc càng lấn vào Biển Đông thì trước sau gì Mỹ cũng phải có phản ứng.
Đó là một. Thứ hai nữa, an ninh Biển Đông là an ninh cho cả khu vực Đông Nam Á, vì thế phần lớn những nước trong khu vực đối với họ an ninh trên Biển Đông là vấn đề rất quan trọng. Nếu Việt Nam biết kéo sự đồng tình của các nước trong khu vực và ngoài khu vực như Mỹ và các nước khác, thì có thể không những bảo đảm vấn đề an ninh Biển Đông mà bảo đảm cả tương lai của đất nước việt Nam.
Từ xưa tới giờ Việt Nam cũng giống như Trung Quốc chỉ nghĩ tới vấn đề trên bộ mà thôi chớ không nghĩ rằng vấn đề đi ra biển tức là đi ra thế giới là vấn đề quan trọng. Trung Quốc đã hiểu vấn đề đó từ khi Đặng Tiểu Bình lên cầm quyền, từ đó Trung Quốc mới hướng tới toàn cầu hoá, vân vân.
Còn Việt Nam lại chậm hơn Trung Quốc mấy chục năm rồi. Tôi nghĩ Việt Nam phải khôn ngoan để thấy cái lợi của mình ở đâu.
Sai lầm của sự nhượng bộ thái quá
Thanh Quang : Như vậy, nhà cầm quyền Việt Nam lẽ ra phải khôn ngoan như thế nào, thưa Giáo Sư?
GS Ngô Vĩnh Long : Việt Nam trong những năm qua thay vì mua thời gian để mà hợp tác với các nước trong khu vực cũng như với các nước ngoài khu vực như Mỹ, vân vân, thì Việt Nam lại không làm chuyện đó cho tốt mà Việt Nam càng ngày càng đi sâu vào quỹ đạo Trung Quốc, tưởng rằng nhượng bộ Trung Quốc, làm cái gì cho Trung Quốc bằng lòng thì Trung Quốc sẽ tha cho Việt Nam, sẽ không ép Việt Nam nữa. Cách đây hơn 2 năm Việt Nam nhượng bộ Trung Quốc bằng cách cho Trung Quốc mở vùng cao nguyên khai thác bauxite.
Việt Nam tưởng nhượng bộ lớn như thế này thì Trung Quốc sẽ không ép, nhưng Việt Nam không thuộc lịch sử Trung Quốc trong mấy nghìn năm là càng nhượng bộ thì Trung Quốc càng ép.
Thanh Quang : Nhưng thực trạng là Việt Nam đã nhượng bộ như vậy rồi.
GS Ngô Vĩnh Long : Bây giờ nếu Việt Nam không khéo thì như tôi đã nói nhiều lần, Việt Nam cũng giống như một tuýp thuốc đánh răng, Trung Quốc sẽ ép từ biên giới phía Bắc xuống, Biển Đông sang, nó bóp Việt Nam bây giờ anh có phọt ra Phú Quốc thì nó cũng không tha, giống như là nó ép Tưởng Giới Thạch ngày xưa chạy ra Đài Loan rồi bây giờ nó cũng không tha, thành ra Đài Loan phải nhờ cậy mấy nước khác mới có thể giữ được.
Mà Việt Nam, tôi nghĩ rằng đi lá bài trong 2 năm qua càng ngày càng nghiêng về Trung Quốc, tưởng rằng như vậy thì Trung Quốc sẽ tha, đây là lá bài sai. Mà cùng lúc Việt Nam lại đòi phần lớn các đảo Trường Sa là của Việt Nam thì tôi nghĩ rằng cái này là vấn đề càng sai nữa, vì mình muốn các nước Đông Nam Á ủng hộ mình thì phải nhượng bộ cho họ về những gì mà mình thấy không quan trọng thì mình nên bỏ, những cái gì mình thấy là đúng về phần mình thì mình thương lượng với họ.
Nhưng mà vấn đề lớn không phải là mấy cái đảo nhỏ xíu, vấn đề lớn là vấn đề thông thương, vấn đề an ninh của quốc gia. Tôi nghĩ rằng chính sách của Việt Nam bây giờ là sai trong vấn đề này. Mà Trung Quốc thấy vậy lại càng lấn.
Trung Quốc thấy Mỹ đang bị kẹt ở vùng Trung Đông, mà nó muốn làm cho Việt Nam sợ trước, vì Việt Nam là tiền đồn ở Đông Nam Á, thì Việt Nam sợ trước mà nhượng bộ cho nó nhiều thì các nước khác nghĩ rằng vấn đề lớn nhất của Việt Nam mà nó nhượng thì mình dại gì lại chường đâu ra.
Vấn đề này Trung Quốc lại chơi quá, không những nó thách đố tàu Mỹ Impaccable, nó lại theo dõi tàu Mỹ và đụng tàu Mỹ trên đường đi đến Phi Luật Tân, rồi thấy Mỹ chưa nói gì thì Trung Quốc lại quá lố đâm vào các tàu của ngư dân Việt Nam, bắt ngư dân Việt Nam.
Đây là cơ hội rất tốt cho Việt Nam để đem vấn đề này ra trước công luận thế giới, trước Liên Hiệp Quốc, mà bây giờ Việt Nam đang là thành viên của Hội Đồng Bảo An, cho nên nếu Việt Nam đưa vấn đề này ra thế giới thì Trung Quốc sẽ bị kẹt.
Đây là một cơ hội để Việt Nam phản công, vậy mà Hà Nội lại phản ứng bằng cách đề nghị Trung Quốc đừng bắt ngư dân, đề nghị thế này đề nghị thế kia, mà là những đề nghị không ra gì cả.
Việt Nam quá nhu nhược hay ở thế kẹt?
Thanh Quang : Như Giáo Sư vừa giải thích là vấn đề phát xuất từ sự nhượng bộ thái quá của Việt Nam. Theo nhận xét của Giáo Sư, có phải là nhà cầm quyền Hà Nội vì trong thế kẹt mà hành động như vậy, hay theo như chỉ trích của công luận là vì quá nhu nhược mà hành động như vậy?
GS Ngô Vĩnh Long : Nó là cả hai. Việt Nam có vấn đề kinh tế thế giới đi xuống, và Việt Nam nghĩ cách phát triển của các nước Âu Mỹ là không hợp thời, và của Bắc Kinh là hợp thời tức là đàn áp để phát triển.
Thay vì tự do để phát triển thì Việt Nam lại theo mô hình đàn áp để phát triển. Mô hình này thì trước đó Nhật đã theo rồi, Hàn Quốc đã theo rồi, nhưng mà lúc đó là trong thế chiến tranh lạnh.
Bây giờ thời đại đã khác rồi, không thể làm như vậy được nữa. Nhưng mà Trung Quốc nó vẫn làm theo mô hình đàn áp để phát triển, mà phát triển bằng cách xuất khẩu. Nó tưởng rằng mô hình đó là mô hình thắng thế, nhưng mà bây giờ anh có đàn áp đi nữa, anh có thể sản xuất rất là nhiều, nhưng mà nếu Mỹ và Châu Âu và các nước khác không nhập hàng của anh thì anh làm gì?
Trung Quốc là nước lớn nên nó có thể quậy lung tung để các nước khác nhượng bộ nó, nhnưg Việt Nam là nước nhỏ nên quậy lung tung không được, đàn áp dân chúng cũng không đàn áp được giống như Trung Quốc, thành ra Việt Nam đi theo mô hình Trung Quốc là theo cái mô hình bậy.
Thanh Quang : Thưa Giáo Sư, thật ra dân tộc Việt Nam mình từng chứng tỏ bất khuất và từng ngăn chặn được Phương Bắc dù bị Tàu đô hộ một ngàn năm. Nhưng liệu phản ứng hiện nay của chính quyền Hà Nội như vừa nói có thể là một trở lực cho nhân dân Việt Nam ngăn chặn sự bàng trướng cố hữu của Bắc kinh hay không?
GS Ngô Vĩnh Long : Vấn đề này cũng khó nói. Tôi nghĩ khi một số lãnh đạo trong chính phủ khiếp nhược hay hèn hạ thì nó sẽ giúp cho dân chúng thấy rằng có sự khiếm khuyết và dân chúng có thể vì đó mà đoàn kết và đồng tình hơn. Vấn đề bất khuất thì tôi nghĩ có một lúc bất khuất cũng được, nhưng Việt Nam bây giờ là phải khôn ngoan.
Vấn đề này không phải là vấn đề dân tộc với Trung Quốc, vấn đề này là mình sống gần bên Trung Quốc, mình muốn Trung Quốc đối đãi với Việt Nam đàng hoàng để cho cả khu vực có thể phát triển.
Vấn đề là không phải chống Trung Quốc, vấn đề là chống chính sách bành trướng của một giới nào bên Trung Quốc thì mình phải có chính sách khôn ngoan. Chứ bây giờ mà đi ra chửi đổng dân tộc Hán như thế nào, Trung Quốc như thế nào, thì chả làm được cái gì hết trơn mà nó còn gây rối thêm.
Vấn đề không phải là vấn đề dân tộc, mà Trung Quốc là liền núi liền sông với mình, nếu mình không khôn ngoan thì mình bị khó khăn liền.
Nguồn: đài RFA 27.07.2009
Các thao tác trên Tài liệu

markdown:
# Việt Nam và áp lực từ Phương Bắc
# Việt
Nam và áp lực
từ Phương Bắc
### Ngô Vĩnh Long
(trả lời đài RFA ngày 27.07.2009)
Trong thời gian gần đây, Việt Nam xem chừng như ngày càng bị áp lực khá dồn dập từ Phương Bắc trên nhiều lĩnh vực.
Thái độ lấn lướt của Bắc Kinh được thể hiện qua những diễn biến như phân định ranh giới trên bộ và trên biển; việc Bắc Kinh đe dọa các công ty nước ngoài hợp tác với VN dò tìm dầu khí; đông đảo công nhân TQ vào vùng Tây Nguyên qua dự án khai thác bauxite; và gần đây nhất, tàu TQ bắt, bắn giết ngư phủ VN hoạt động trong vùng biển của mình...
Câu
hỏi được nêu lên trước
tiên là
*những nguy cơ như vậy
có thể đưa VN về đâu?* Qua
cuộc trao đổi với *Thanh Quang*, Giáo sư
Ngô Vĩnh Long chuyên về các vấn
đề Á Châu và đang giảng dạy
tại Đại Học Maine (Hoa Kỳ) nhận
xét:
## Lợi thế của Biển Đông
**GS
Ngô Vĩnh Long** : Việt Nam phân chia ranh
giới trên bộ với Trung Quốc đã
ba bốn năm nay rồi, tôi cho vấn đề
đó là hữu lý là bởi vì
Việt Nam là một nước nhỏ, Trung
Quốc là một nước to, trên bộ
mà không giải quyết vấn đề
biên giới vốn bị một áp lực
rất lớn của khối người Trung Quốc
ở vùng biên giới thì Việt Nam
bị kẹt vấn đề đó thì
không thể lo những vấn đề lớn
khác như là vấn đề an ninh trên
Biển Đông, cho nên tôi nghĩ rằng
phải giải quyết vấn đề trên
bộ để có thời gian chuẩn bị
cho an ninh trên Biển Đông và an ninh
trên các khu vực khác.
Nhưng vấn đề chính là vấn đề Biển Đông. Đây không những là vấn đề an ninh của riêng Việt Nam mà là vấn đề an ninh của cả thế giới, trong đó có cả Trung Quốc.
Nếu Trung Quốc lấn chiếm hay là bành trướng mạnh vô khu vực Biển Đông thì sẽ rất là khó khăn cho thông thương trên Biển Đông, nhất là qua vùng eo Malacca, có đến 52 đến 55% hàng hoá thế giới lưu thông qua đường hàng hải này, như là dầu cho Trung Quốc, dầu cho Đài Loan, dầu cho Hàn Quốc, dầu cho Nhật ở trên vùng Bắc Á. Nhật, Hàn Quốc và Đài Loan là 3 nước đã là đồng minh của Mỹ từ lâu, thì nếu Trung Quốc càng lấn vào Biển Đông thì trước sau gì Mỹ cũng phải có phản ứng.
Đó là một. Thứ hai nữa, an ninh Biển Đông là an ninh cho cả khu vực Đông Nam Á, vì thế phần lớn những nước trong khu vực đối với họ an ninh trên Biển Đông là vấn đề rất quan trọng. Nếu Việt Nam biết kéo sự đồng tình của các nước trong khu vực và ngoài khu vực như Mỹ và các nước khác, thì có thể không những bảo đảm vấn đề an ninh Biển Đông mà bảo đảm cả tương lai của đất nước việt Nam.
Từ xưa tới giờ Việt Nam cũng giống như Trung Quốc chỉ nghĩ tới vấn đề trên bộ mà thôi chớ không nghĩ rằng vấn đề đi ra biển tức là đi ra thế giới là vấn đề quan trọng. Trung Quốc đã hiểu vấn đề đó từ khi Đặng Tiểu Bình lên cầm quyền, từ đó Trung Quốc mới hướng tới toàn cầu hoá, vân vân.
Còn Việt Nam lại chậm hơn Trung Quốc mấy chục năm rồi. Tôi nghĩ Việt Nam phải khôn ngoan để thấy cái lợi của mình ở đâu.
## Sai lầm của sự nhượng bộ thái quá
*Thanh
Quang : Như vậy, nhà cầm quyền Việt
Nam lẽ ra phải khôn ngoan như thế nào,
thưa Giáo Sư?*
GS Ngô Vĩnh Long : Việt Nam trong những năm qua thay vì mua thời gian để mà hợp tác với các nước trong khu vực cũng như với các nước ngoài khu vực như Mỹ, vân vân, thì Việt Nam lại không làm chuyện đó cho tốt mà Việt Nam càng ngày càng đi sâu vào quỹ đạo Trung Quốc, tưởng rằng nhượng bộ Trung Quốc, làm cái gì cho Trung Quốc bằng lòng thì Trung Quốc sẽ tha cho Việt Nam, sẽ không ép Việt Nam nữa. Cách đây hơn 2 năm Việt Nam nhượng bộ Trung Quốc bằng cách cho Trung Quốc mở vùng cao nguyên khai thác bauxite.
Việt Nam tưởng nhượng bộ lớn như thế này thì Trung Quốc sẽ không ép, nhưng Việt Nam không thuộc lịch sử Trung Quốc trong mấy nghìn năm là càng nhượng bộ thì Trung Quốc càng ép.
*Thanh
Quang : Nhưng thực trạng là Việt Nam đã
nhượng bộ như vậy rồi.*
GS Ngô Vĩnh Long : Bây giờ nếu Việt Nam không khéo thì như tôi đã nói nhiều lần, Việt Nam cũng giống như một tuýp thuốc đánh răng, Trung Quốc sẽ ép từ biên giới phía Bắc xuống, Biển Đông sang, nó bóp Việt Nam bây giờ anh có phọt ra Phú Quốc thì nó cũng không tha, giống như là nó ép Tưởng Giới Thạch ngày xưa chạy ra Đài Loan rồi bây giờ nó cũng không tha, thành ra Đài Loan phải nhờ cậy mấy nước khác mới có thể giữ được.
Mà Việt Nam, tôi nghĩ rằng đi lá bài trong 2 năm qua càng ngày càng nghiêng về Trung Quốc, tưởng rằng như vậy thì Trung Quốc sẽ tha, đây là lá bài sai. Mà cùng lúc Việt Nam lại đòi phần lớn các đảo Trường Sa là của Việt Nam thì tôi nghĩ rằng cái này là vấn đề càng sai nữa, vì mình muốn các nước Đông Nam Á ủng hộ mình thì phải nhượng bộ cho họ về những gì mà mình thấy không quan trọng thì mình nên bỏ, những cái gì mình thấy là đúng về phần mình thì mình thương lượng với họ.
Nhưng mà vấn đề lớn không phải là mấy cái đảo nhỏ xíu, vấn đề lớn là vấn đề thông thương, vấn đề an ninh của quốc gia. Tôi nghĩ rằng chính sách của Việt Nam bây giờ là sai trong vấn đề này. Mà Trung Quốc thấy vậy lại càng lấn.
Trung Quốc thấy Mỹ đang bị kẹt ở vùng Trung Đông, mà nó muốn làm cho Việt Nam sợ trước, vì Việt Nam là tiền đồn ở Đông Nam Á, thì Việt Nam sợ trước mà nhượng bộ cho nó nhiều thì các nước khác nghĩ rằng vấn đề lớn nhất của Việt Nam mà nó nhượng thì mình dại gì lại chường đâu ra.
Vấn đề này Trung Quốc lại chơi quá, không những nó thách đố tàu Mỹ Impaccable, nó lại theo dõi tàu Mỹ và đụng tàu Mỹ trên đường đi đến Phi Luật Tân, rồi thấy Mỹ chưa nói gì thì Trung Quốc lại quá lố đâm vào các tàu của ngư dân Việt Nam, bắt ngư dân Việt Nam.
Đây là cơ hội rất tốt cho Việt Nam để đem vấn đề này ra trước công luận thế giới, trước Liên Hiệp Quốc, mà bây giờ Việt Nam đang là thành viên của Hội Đồng Bảo An, cho nên nếu Việt Nam đưa vấn đề này ra thế giới thì Trung Quốc sẽ bị kẹt.
Đây là một cơ hội để Việt Nam phản công, vậy mà Hà Nội lại phản ứng bằng cách đề nghị Trung Quốc đừng bắt ngư dân, đề nghị thế này đề nghị thế kia, mà là những đề nghị không ra gì cả.
## Việt Nam quá nhu nhược hay ở thế kẹt?
*Thanh
Quang : Như Giáo Sư vừa giải thích
là vấn đề phát xuất từ sự
nhượng bộ thái quá của Việt
Nam. Theo nhận xét của Giáo Sư, có
phải là nhà cầm quyền Hà Nội
vì trong thế kẹt mà hành động
như vậy, hay theo như chỉ trích
của công luận là vì quá nhu
nhược mà hành động như vậy?*
GS Ngô Vĩnh Long : Nó là cả hai. Việt Nam có vấn đề kinh tế thế giới đi xuống, và Việt Nam nghĩ cách phát triển của các nước Âu Mỹ là không hợp thời, và của Bắc Kinh là hợp thời tức là đàn áp để phát triển.
Thay vì tự do để phát triển thì Việt Nam lại theo mô hình đàn áp để phát triển. Mô hình này thì trước đó Nhật đã theo rồi, Hàn Quốc đã theo rồi, nhưng mà lúc đó là trong thế chiến tranh lạnh.
Bây giờ thời đại đã khác rồi, không thể làm như vậy được nữa. Nhưng mà Trung Quốc nó vẫn làm theo mô hình đàn áp để phát triển, mà phát triển bằng cách xuất khẩu. Nó tưởng rằng mô hình đó là mô hình thắng thế, nhưng mà bây giờ anh có đàn áp đi nữa, anh có thể sản xuất rất là nhiều, nhưng mà nếu Mỹ và Châu Âu và các nước khác không nhập hàng của anh thì anh làm gì?
Trung Quốc là nước lớn nên nó có thể quậy lung tung để các nước khác nhượng bộ nó, nhnưg Việt Nam là nước nhỏ nên quậy lung tung không được, đàn áp dân chúng cũng không đàn áp được giống như Trung Quốc, thành ra Việt Nam đi theo mô hình Trung Quốc là theo cái mô hình bậy.
*Thanh
Quang : Thưa Giáo Sư, thật ra dân tộc
Việt Nam mình từng chứng tỏ bất
khuất và từng ngăn chặn được
Phương Bắc dù bị Tàu đô
hộ một ngàn năm. Nhưng liệu phản
ứng hiện nay của chính quyền Hà
Nội như vừa nói có thể là
một trở lực cho nhân dân Việt Nam
ngăn chặn sự bàng trướng cố
hữu của Bắc kinh hay không?*
GS Ngô Vĩnh Long : Vấn đề này cũng khó nói. Tôi nghĩ khi một số lãnh đạo trong chính phủ khiếp nhược hay hèn hạ thì nó sẽ giúp cho dân chúng thấy rằng có sự khiếm khuyết và dân chúng có thể vì đó mà đoàn kết và đồng tình hơn. Vấn đề bất khuất thì tôi nghĩ có một lúc bất khuất cũng được, nhưng Việt Nam bây giờ là phải khôn ngoan.
Vấn đề này không phải là vấn đề dân tộc với Trung Quốc, vấn đề này là mình sống gần bên Trung Quốc, mình muốn Trung Quốc đối đãi với Việt Nam đàng hoàng để cho cả khu vực có thể phát triển.
Vấn đề là không phải chống Trung Quốc, vấn đề là chống chính sách bành trướng của một giới nào bên Trung Quốc thì mình phải có chính sách khôn ngoan. Chứ bây giờ mà đi ra chửi đổng dân tộc Hán như thế nào, Trung Quốc như thế nào, thì chả làm được cái gì hết trơn mà nó còn gây rối thêm.
Vấn đề không phải là vấn đề dân tộc, mà Trung Quốc là liền núi liền sông với mình, nếu mình không khôn ngoan thì mình bị khó khăn liền.
Nguồn:
[đài
RFA 27.07.2009](http://www.rfa.org/vietnamese/vietnam/chinh-tri/What-impact-vietnam-may-face-from-china-increasing-aggressive-activities%20-07272009131952.html)
Các thao tác trên Tài liệu


text:
United Color of Benetton mang đến một trải nghiệm thú vị khi lần đầu tiên kết hợp sản phẩm dệt kim cùng phong cách thể thao để tạo nên bộ sưu tập Xuân Hè 2017 dành cho trẻ em.
Modernist là phong cách chủ đạo trong bộ sưu tập lần này, bao gồm các mẫu áo nỉ nghệ thuật (arty sweater), váy mini hai tone màu và áo khoác đệm lông (puffer jacket), sử dụng các màu sắc tươi sáng như màu vàng, màu hồng đào, trắng, xanh phù hợp nhiều độ tuổi cho trẻ em.
Quần lửng và áo sweater mang họa tiết vui mắt phối cùng khăn choàng cổ hay khăn lụa mỏng và một chiếc túi đeo vai là một gợi ý dễ thương cho các bé gái.
Trong khi đó, áo khoác denim, quần túi hộp cotton xắn gấu cùng các mẫu khăn quấn đầu có màu sắc tương phản là một lựa chọn thú vị cho các bé trai.
Đối lập với vẻ hiện đại của Modernist, phong cách Craft được lấy cảm hứng từ những cánh đồng hoa dại tinh tế và hoa văn truyền thống trên những viên gạch Bồ Đào Nha (Azulejos).
Chất liệu sợi tự nhiên kết hợp cùng các tone màu nhẹ nhàng từ màu xanh bơ đến màu xanh nhạt và màu nâu cháy sẽ mang đến cho các thiên thần nhỏ vẻ ngoài trưởng thành hơn nhưng vẫn tươi tắn và đáng yêu.
Những mẫu váy cotton và váy sơ mi dài với họa tiết “Majolica”, điểm thêm các chi tiết đan tay thủ công tạo nên phong cách bohemian phóng khoáng cho các bé gái. Các họa tiết Azulejos đặc trưng cũng được thể hiện trên các mẫu khăn choàng hoặc túi đeo vai có dây tua rua.
Áo khoác da thể thao (Bomber Jacket) mix cùng áo cardigan hoặc áo sơ mi họa tiết sọc ngẫu hứng và quần túi hộp mang lại cảm giác thoải mái hoàn hảo cho set đồ bé trai.
Phong cách còn lại là Urban Affica, bao gồm những mẫu sweater và sweatshirt có đường cắt may gọn gàng, tinh tế mix cùng một vài chi tiết denim, hình in hoặc slogan. Kết cấu vải đa dạng từ dập nổi đến kết cấu tổ ong đi cùng tone màu pastel chủ đạo mang lại cái kết hoàn hảo cho bộ sưu tập.
Bạn nghĩ gì về bài viết này ?(0 bình luận)
Có 0 thành viên đã bình luận

markdown:
United Color of Benetton mang đến một trải nghiệm thú vị khi lần đầu tiên kết hợp sản phẩm dệt kim cùng phong cách thể thao để tạo nên bộ sưu tập Xuân Hè 2017 dành cho trẻ em.
[là phong cách chủ đạo trong bộ sưu tập lần này, bao gồm các mẫu áo nỉ nghệ thuật (arty sweater), váy mini hai tone màu và áo khoác đệm lông (puffer jacket), sử dụng các màu sắc tươi sáng như màu vàng, màu hồng đào, trắng, xanh phù hợp nhiều độ tuổi cho trẻ em.
Modernist ](http://lofficiel.vn/su-kien/tiec-trua-medilas-phu-nu-hien-dai-phong-cach-mac-dep.html)
Quần lửng và áo sweater mang họa tiết vui mắt phối cùng khăn choàng cổ hay khăn lụa mỏng và một chiếc túi đeo vai là một gợi ý dễ thương cho các bé gái.
Trong khi đó,
[ áo khoác denim](http://lofficiel.vn/mix-match/cach-phoi-do-voi-quan-jeans-nam-tien-dung.html), quần túi hộp cotton xắn gấu cùng các mẫu khăn quấn đầu có màu sắc tương phản là một lựa chọn thú vị cho các bé trai.
Đối lập với vẻ hiện đại của Modernist, phong cách
**Craft **được lấy cảm hứng từ những cánh đồng hoa dại tinh tế và hoa văn truyền thống trên những viên gạch Bồ Đào Nha (Azulejos).
Chất liệu sợi tự nhiên kết hợp cùng các
[ tone màu nhẹ nhàng](http://lofficiel.vn/xu-huong-lam-dep/goi-y-10-mau-son-mong-tay-mau-pastel-cho-mua-he.html) từ màu xanh bơ đến màu xanh nhạt và màu nâu cháy sẽ mang đến cho các thiên thần nhỏ vẻ ngoài trưởng thành hơn nhưng vẫn tươi tắn và đáng yêu.
Những mẫu váy cotton và váy sơ mi dài với họa tiết “Majolica”, điểm thêm các chi tiết đan tay thủ công tạo nên phong cách bohemian phóng khoáng cho các bé gái. Các họa tiết Azulejos đặc trưng cũng được thể hiện trên các mẫu khăn choàng hoặc túi đeo vai có dây tua rua.
Áo khoác da thể thao (Bomber Jacket) mix cùng áo cardigan hoặc áo sơ mi họa tiết sọc ngẫu hứng và quần túi hộp mang lại cảm giác thoải mái hoàn hảo cho set đồ bé trai.
Phong cách còn lại là
**Urban Affica**, bao gồm những mẫu sweater và sweatshirt có đường cắt may gọn gàng, tinh tế mix cùng một vài chi tiết denim, hình in hoặc slogan. Kết cấu vải đa dạng từ dập nổi đến kết cấu tổ ong đi cùng tone màu pastel chủ đạo mang lại cái kết hoàn hảo cho bộ sưu tập.
Bạn nghĩ gì về bài viết này ?(0 bình luận)
Có 0 thành viên đã bình luận

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Connection: keep-alive

X-Powered-By: Express

X-Frame-Options: SAMEORIGIN