text:
Văn hóa như một hệ giá trị phát triển
Hà Hữu Nga
Vấn đề định nghĩa khái niệm văn hóa
Cho đến tận bây giờ giới học giả trên toàn thế giới đều thừa nhận văn hóa là một khái niệm rất khó định nghĩa một cách toàn vẹn. Năm 1952, các nhà nhân chủng học người Mỹ, Kroeber và Kluckhohn, đã đánh giá có phê phán các khái niệm và định nghĩa về văn hóa, và đưa ra danh sách 164 định nghĩa văn hóa khác nhau [Kroeber, A.L., & Kluckhohn, C. 1952]. Mặc dù đã trải qua một thế kỷ nỗ lực nhằm định nghĩa đầy đủ về văn hóa, nhưng cho đến nay các học giả vẫn không thống nhất được về bản chất của nó. Phần lớn các khó khăn của việc nhận thức khái niệm văn hóa bắt nguồn từ việc sử dụng thuật ngữ này kể từ thế kỷ XIX. Người ta đã tổng hợp được ba cách sử dụng khái niệm văn hóa chủ yếu như dưới đây.
Trước hết, là quan điểm mang tính thẩm mỹ thuần túy của Matthew Arnolds trong việc định nghĩa khái niệm văn hóa, được minh họa trong công trình Văn hoá và Tình trạng Vô chính phủ (1867), trong đó văn hóa được quy về các nỗ lực hoặc các sản phẩm nghệ thuật hoặc trí tuệ đặc biệt, những gì mà ngày nay chúng ta có thể gọi là "văn hóa thượng lưu" trái ngược với "văn hóa đại chúng" (hoặc "các cách thức dân dã" trong cách sử dụng trước đó). Theo định nghĩa này, chỉ có một phần - thường là một phần nhỏ - của một nhóm xã hội bất kỳ "có" văn hóa. Phần còn lại là các nguồn gốc tiềm tàng của tình trạng hỗn loạn. Cảm giác này về văn hóa có liên quan chặt chẽ với tính thẩm mỹ hơn là với khoa học xã hội [Robert H. Super 1965].
Sau đó, phản ứng lại lối nhìn thẩm mỹ về văn hóa, Edward Tylor trong tác phẩm Văn hóa Nguyên thủy (1870), đã đưa ra một lối nhìn bản chất luận lịch sử coi văn hóa tiến hóa liên tục - theo lược đồ của Lewis Henry Morgan - từ "mông muội" qua "dã man" đến "văn minh". Định nghĩa của Tylor được sử dụng rất rộng rãi, trước hết bởi vì nó đã trở thành một định nghĩa nền tảng cho nhân học. Theo Tylor thì văn hóa là "toàn bộ phức hợp bao gồm tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, pháp luật, tập quán, và bất kỳ khả năng và thói quen nào khác mà con người đạt được với tư cách là một thành viên của xã hội". Ngược lại với quan điểm của Matthew Arnolds, tất cả các tộc người "có" văn hóa, đạt được bằng phẩm chất của các thành viên trong một nhóm xã hội nào đó được gọi là một xã hội tổng thể. Và toàn bộ những sự vật, từ tri thức, các phong tục tập quán đến các năng lực, đều làm thành nền văn hóa [Avruch 1998].
Tính cực kỳ độc đáo của định nghĩa Tylor đã được các nhà nhân học sử dụng lâu dài; và đó cũng chính là một lý do để các nhà khoa học chính trị bắt đầu quan tâm đến vấn đề "văn hóa chính trị" vào cuối những năm 1950. Và di sản lớn nhất của định nghĩa của Tylor được cho là nằm trong công thức "toàn bộ phức hợp" của ông. Công thức này được các nhà nhân học chấp nhận, và sau này chính họ lại mạnh mẽ bác bỏ tiến hóa luận của ông. Họ lấy định nghĩa đó để nói rằng các nền văn hóa là các tổng thể - các hệ thống tích hợp. Mặc dù khẳng định này có giá trị tìm tòi rất lớn, nhưng nó cũng góp phần đáng kể vào quá trình đơn giản hoá thế giới.
Tiếp theo là quan niệm tương đối luận văn hóa của Franz Boas và các học trò của ông vào đầu thế kỷ XX, mặc dù có gốc rễ từ các tác phẩm thuộc thế kỷ XVIII của Johann von Herder. Vì Tylor đã phản ứng với Arnold để xác lập một cơ sở khoa học, chứ không phải là thẩm mỹ cho khái niệm văn hóa, nên đến lượt mình, Boas đã phản ứng chống lại Tylor và các nhà tiến hóa luận xã hội khác. Trong khi các nhà tiến hóa luận nhấn mạnh đặc tính phổ quát của một nền văn hóa duy nhất, với các xã hội khác nhau dàn hàng ngang tiến từ mông muội đến văn minh, thì Boas lại nhấn mạnh tính độc đáo của nhiều nền văn hóa khác nhau của các dân tộc hoặc các xã hội khác nhau. Hơn nữa, ông đã bác bỏ các phán đoán giá trị mà ông thấy vốn có ở cả quan điểm của Arnold và quan điểm của Tylor về văn hóa; đối với Boas, không bao giờ nên phân biệt văn hóa theo thứ bậc cao thấp, và không được định giá trị cho các nền văn hóa là dã man hay văn minh, vì mỗi nền văn hóa đều có giá trị tương đối bình đẳng với nhau. Tương đối luận văn hóa là nguyên tắc mà các niềm tin và các hoạt động của một cá nhân con người cần được nhận thức theo khuôn khổ văn hóa riêng của cá nhân đó. Lần đầu tiên vào năm 1887, Boaz đã đề xuất ý tưởng cho rằng văn hóa và văn minh “không phải là một cái gì đó tuyệt đối, mà là tương đối” [F. Boas 1887]. Theo ông, văn hóa là “tổng thể của các phản ứng và hoạt động tinh thần và thể chất đặc trưng cho các hành vi của các cá nhân hợp thành một nhóm xã hội mang tính tập thể và cá nhân liên quan đến môi trường tự nhiên của họ, đến các nhóm khác, đến các thành viên của bản thân nhóm, và bản thân mỗi cá nhân”. [Boas, Franz 1963 (1911); Glazer, Mark 1994]
Không thể không đề cập đến định nghĩa quan trọng của UNESCO và các tổ chức có liên quan về văn hóa như dưới đây: “Không kể những thứ khác, văn hóa bao gồm lối sống, ngôn ngữ, văn học truyền miệng và văn học viết, âm nhạc và bài hát, giao tiếp không bằng văn bản hay lời nói, các hệ thống tôn giáo hoặc tín ngưỡng, các nghi lễ và các nghi thức, thể thao và các trò chơi, các phương pháp sản xuất, hoặc công nghệ, các môi trường tự nhiên và nhân tạo, thực phẩm, quần áo và nơi nương tựa và nghệ thuật, các phong tục và truyền thống thông qua đó các cá nhân, các nhóm cá nhân và cộng đồng thể hiện tính con người và ý nghĩa mà họ đem đến cho sự tồn tại của mình, và xây dựng thế giới quan của họ đại diện cho sự chạm trán của họ với các lực lượng bên ngoài ảnh hưởng đến cuộc sống của họ”. [UNESCO 2002] Định nghĩa của UNESCO thuần túy mang tính mô tả, không khác bao nhiêu với phương pháp định nghĩa của Edward Tylor, chỉ có điều nó được liệt kê với nhiều hạng mục hơn, và đặc biệt là nó được bổ sung mới bằng một số lĩnh vực quan trọng mà định nghĩa của Taylor không có, đó trước hết là việc đề cập đến văn hóa thông qua lĩnh vực cá nhân và lĩnh vực nhóm; lĩnh vực nhân tính và lĩnh vực ý nghĩa của văn hóa.
Cuối cùng cần phải nói đến định nghĩa văn hóa trong Tuyên bố Fribourg về các quyền văn hóa của Viện Liên ngành Các tộc người và Quyền con người (Interdisciplinary Institute of Ethnics and Human Rights), Đại học Fribourg cùng Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ và UNESCO vào ngày 7 tháng 5 năm 2007 như sau: “a. Thuật ngữ “văn hóa” bao gồm các giá trị, các tín ngưỡng, niềm tin, ngôn ngữ, kiến thức và các loại hình nghệ thuật, các truyền thống, các thể chế và lối sống thông qua đó một người hoặc một nhóm người thể hiện nhân tính và các ý nghĩa mà họ đem lại cho sự tồn tại và cho sự phát triển của họ; b. Việc thể hiện “bản sắc văn hóa” được hiểu là tổng của tất cả các mối quan hệ văn hóa thông qua đó mà một người, tự mình hoặc cùng với những người khác, tự xác định hoặc tạo lập bản thân, giao tiếp và mong muốn được thừa nhận về phẩm giá của mình; c. “Cộng đồng văn hóa” bao hàm một nhóm người cùng chia sẻ các mối quan hệ tạo thành một bản sắc văn hóa chung mà họ có ý định bảo tồn và phát triển.” [Fribourg Declaration, Article 2]. Định nghĩa văn hóa của Tuyên bố Fribourg đã kế thừa được tất cả các mặt mạnh trong định nghĩa của UNESCO, kể cả những điểm mới về lĩnh vực cá nhân, lĩnh vực nhóm, về nhân tính và ý nghĩa của văn hóa. Ngoài ra định nghĩa này còn có những đóng góp quan trọng sau: i) văn hóa không chỉ là bản danh sách vô tận liệt kê các hạng mục vật chất, tinh thần, mà nó còn bao gồm các giá trị; ii) ý nghĩa và nhân tính của văn hóa không chỉ vì sự tồn tại mà còn vì sự phát triển của các cá nhân và các nhóm người; iii) văn hóa là việc thể hiện bản sắc và chia sẻ bản sắc; iv) văn hóa là tự xác định và tự tạo lập bản thân cá nhân và nhóm; v) văn hóa là mong muốn được thừa nhận phẩm giá của cá nhân và nhóm; v) văn hóa là sự bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa chung.
Có thể khẳng định rằng cho đến nay, quan niệm văn hóa của Tuyên bố Fribourg là một định nghĩa đầy đủ nhất, nó có ý nghĩa lý thuyết rất cao đối với quá trình nhận thức ngày càng hoàn thiện về nội hàm của khái niệm văn hóa, và đặc biệt là nó còn có ý nghĩa thực tiễn rất to lớn có thể ứng dụng vào việc bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa, bản sắc văn hóa không chỉ ở phạm vi nhóm xã hội mà còn ở phạm vi từng cá nhân.
Một số đặc điểm văn hóa liên quan đến giá trị phát triển
Các nhà nghiên cứu văn hóa đều ý thức rất rõ rằng định nghĩa về văn hóa dù đầy đủ đến mấy cũng vẫn không thể bao quát hết được mọi vấn đề có liên quan, vì bản thân văn hóa đa dạng, phong phú và muôn màu muôn vẻ như chính cuộc sống vậy. Chính vì thế, bên cạnh việc định nghĩa văn hóa, càng ngày người ta càng có nhu cầu nhìn nhận văn hóa bằng cách đặc trưng hóa vô số khía cạnh của khái niệm văn hóa tùy theo những cách tiếp cận lý thuyết và ứng dụng khác nhau. Một số khái quát hóa đặc trưng văn hóa dưới đây thể hiện rất rõ nhu cầu đó.
Văn hóa phân biệt bản chất con người phổ quát và tính cách cá nhân độc đáo: Văn hóa là một quá trình học hỏi, nó bắt nguồn từ môi trường xã hội của con người. Một mặt, văn hóa phân biệt với bản chất con người, và mặt khác, phân biệt với cá tính của một cá nhân, mặc dù chính xác nơi các ranh giới nằm giữa bản chất con người và văn hóa, giữa văn hóa và nhân cách. Bản chất con người là những gì tất cả mọi người đều có điểm chung: nó thể hiện mức phổ quát trong tinh thần của con người. Tuy nhiên, những gì con người thực hiện với các cảm xúc, cách thức con người thể hiện sự sợ hãi, niềm vui, các quan sát, …v.v, đều biến đổi theo văn hóa. Học hỏi có nghĩa là quá trình biến đổi bởi ảnh hưởng phổ quát của văn hóa cũng như các kinh nghiệm cá nhân duy nhất [Spencer-Oatey, H. 2012].
Văn hóa liên kết các nhóm xã hội: Tất cả mọi người đều thuộc về một số nhóm khác nhau và đồng thời cũng là các loại người khác nhau, nên đương nhiên người ta luôn sống trong các cấp độ văn hóa khác nhau. Ví dụ như: i) cấp độ quốc gia; ii) cấp độ vùng, tộc người, tôn giáo, ngôn ngữ; iii) cấp độ giới tính, theo cách xác định một người được sinh ra là con gái hay con trai; iv) cấp độ thế hệ, tách biệt ông bà khỏi cha mẹ khỏi con cái; v) cấp độ thể loại vai trò, ví dụ cha mẹ, con trai / con gái, giáo viên, học sinh; vi) cấp độ đẳng cấp xã hội, kết hợp với các cơ hội giáo dục, nghề nghiệp hoặc chuyên môn; vii) cấp độ tổ chức được xã hội hóa bởi vị thế của mỗi người. [Hofstede 1991: 10]
Văn hóa vừa là một cấu trúc cá nhân vừa là một cấu trúc xã hội: Ở một mức độ nhất định, văn hóa tồn tại trong mọi con người chúng ta với tư cách cá nhân cũng hệt như nó tồn tại với tư cách là một cấu trúc xã hội. Những khác biệt cá thể trong văn hóa có thể được quan sát thấy ở những con người ở mức độ mà họ chấp nhận và cam kết với các thái độ, giá trị, niềm tin, và hành vi, bởi sự đồng thuận, tạo thành nền văn hóa của họ. Các chuẩn mực của bất kỳ nền văn hóa nào cũng cần phù hợp với toàn bộ cá nhân trong nền văn hóa đó, có nghĩa là phù hợp với chính xã hội đó [Matsumoto 1996: 18].
Văn hóa vừa là người trong cuộc (emic) lại vừa là người ngoài cuộc (etic): Con người nói chung đều có các đặc trưng sinh học và các cấu trúc xã hội tương đối giống nhau, tạo ra những tương đồng lớn trong cách thức tạo hình các nền văn hóa. Nhưng trong khuôn khổ của các tương đồng vẫn có những khác biệt. Tất cả mọi người đều trải nghiệm khoảng cách xã hội khi so sánh với các nhóm etic [bên ngoài]. Nhưng cơ sở của khoảng cách xã hội lại thường là một thuộc tính emic [bên trong]: Trong một số nền văn hóa, khoảng cách xã hội chỉ có cơ sở ở bộ lạc hay chủng tộc; ở những nền văn hóa khác nó lại dựa trên sự kết hợp của tôn giáo, tầng lớp xã hội, và dân tộc tính. [Matsumoto 1996: 21-2]
Văn hóa được học hỏi mà có: Văn hóa được học hỏi từ những người mà ta tương tác khi ta được xã hội hóa. Quan niệm cho rằng văn hoá có được thông qua quá trình học tập có một số hàm ý quan trọng đối với hành vi quan hệ với các văn hóa khác. Trước hết, nhận thức ấy dẫn đến khoan dung hơn với những khác biệt văn hóa, một điều kiện tiên quyết cho các giao tiếp liên văn hóa một cách hiệu quả trong bối cảnh quan hệ quốc tế. Thứ hai, bản chất học hỏi được của văn hóa giúp ta làm chủ được nền văn hóa của mình thông qua quá trình học tập, và cũng có thể học hỏi để sống và thực hành trong các nền văn hóa khác. [Ferraro 1998: 19]
Văn hóa tùy thuộc vào quá trình biến đổi: Cơ chế của sự biến đổi vận hành trong một nền văn hóa nhất định được gọi là phát hiện và sáng tạo, cùng với nó là kết quả của việc vay mượn từ các nền văn hóa khác, hay còn gọi là truyền bá văn hóa. Truyền bá hoặc vay mượn văn hóa là một quá trình chọn lọc và tương tác hai chiều; rất hiếm khi các mục vay mượn được chuyển vào nền văn hóa tiếp nhận trong dạng thức nguyên gốc của chúng. Thay vào đó, những ý tưởng mới, các hiện vật, hoặc kỹ thuật thường được làm lại và diễn giải lại sao cho có thể được tích hợp một cách hiệu quả hơn vào tổng thể nền văn hóa tiếp nhận. Nhìn chung các đổi mới công nghệ có nhiều khả năng được vay mượn hơn là các mô thức xã hội, hoặc các hệ thống tín ngưỡng, phần lớn là vì tính hữu dụng của một đặc điểm công nghệ đặc biệt có thể được công nhận một cách nhanh chóng. [Ferraro 1998: 25-9]
Tất cả các bộ phận khác nhau của một nền văn hóa đều có quan hệ tương liên với nhau: Các nền văn hóa cần được quan niệm như là các tổng thể tích hợp với các bộ phận khác nhau. Đó chính là một hệ thống có tổ chức, trong đó các thành phần cụ thể đều tương liên với các thành phần khác. Vì văn hóa là các hệ thống tích hợp, nên chúng ta có thể thấy các đặc điểm văn hóa cụ thể phù hợp với tổng thể tích hợp ra sao, và làm thế nào mà chúng có xu hướng tạo ra ý nghĩa trong bối cảnh đó. Vì các nền văn hóa là các hệ thống mạch lạc, với các bộ phận cấu thành của chúng quan hệ tương liên với nhau, nên bất cứ sự thay đổi nào cũng đều có khả năng tạo ra sự thay đổi tương ứng trong các bộ phận khác của hệ thống. Nói cách khác, một nền văn hóa thay đổi có thể làm cho nền văn hóa khác cũng thay đổi theo. Và lý do của những thay đổi này là ở chỗ các nền văn hóa đều có xu hướng trở thành những hệ thống tích hợp với một số bộ phận kết nối với nhau. [Ferraro 1998: 32-5]
Văn hóa như một hệ giá trị phát triển
Trong những năm gần đây, ý tưởng cho rằng chiều góc văn hóa phải được bao gồm trong các chính sách và hành động phát triển đã ngày càng được chấp nhận phổ biến. Do các ưu tiên phát triển con người bền vững, nên văn hóa đã được nghiên cứu như là một yếu tố cần thiết cho sự phát triển đầy đủ của mỗi người và cả cộng đồng. Phát triển là vượt qua đói nghèo, để đạt tới cấp độ thịnh vượng và hạnh phúc cao hơn cho mỗi cá nhân và cộng đồng. Vì phát triển là vượt qua nghèo đói, nên một khái niệm rộng hơn về nghèo đói đã được đưa ra: tình trạng đói nghèo còn bao gồm cả lĩnh vực văn hóa. Cả hai khái niệm “văn hóa” và “phát triển” đều là những thuật ngữ không ngừng biến đổi. Trong những năm 1960, các chính sách phát triển hầu như không hề quan tâm đến văn hóa. Ngay cả khi các khái niệm liên quan đến phát triển đã trở thành phổ biến, ví dụ như sinh thái học phát triển, phát triển môi trường rồi phát triển bền vững, thì ở nhiều nơi, văn hóa vẫn còn bị đặt ra ngoài các quá trình phát triển [G.Yudice 2002]. Vì vậy mà nhiều hành động phát triển hầu như vẫn không hề có bất kỳ sự hiện diện nào của chiều kích văn hóa. Phát triển được gắn kết quá chặt chẽ với tăng trưởng kinh tế, và các tác giả như J. Hawkes [2001] - trong ấn phẩm “Trụ cột phát triển bền vững thứ tư” của mình, ngoài ba trụ cột: kinh tế, xã hội, môi trường đã đưa thêm văn hóa thành trụ cột thứ 4 của phát triển bền vững, trong đó Hawkes đã xác lập một loạt giá trị phù hợp làm cơ sở cho các khuôn khổ lập kế hoạch phát triển khác nhau cho trụ cột văn hóa, và coi đó là một tập hợp “các giá trị cốt lõi” cho trụ cột văn hóa trong quá trình phát triển. Đó là: i) giá trị dân chủ gắn liền với sự tham gia; ii) giá trị hòa nhập gắn liền với lòng khoan dung, và tình thương yêu; iii) giá trị tự do gắn liền với công lý và bình đẳng; iv) giá trị hòa bình gắn liền với an toàn và an ninh; v) giá trị hạnh phúc gắn liền với sức khỏe, và thịnh vượng; vi) giá trị sáng tạo gắn liền với trí tưởng tượng và đổi mới; vii) giá trị yêu thương gắn liền với sự tôn trọng đối với môi trường. Và từ đây, văn hóa đã chính thức được thừa nhận như một giá trị phát triển bền vững, nói cách khác là một giá trị phát triển.
Từ đó đã có rất nhiều thuật ngữ liên quan đến khái niệm văn hóa như: văn hóa đại chúng, di sản văn hóa, bản sắc văn hóa, đa dạng văn hóa, …vv, đã được thường xuyên nói đến, nhưng lại không có được một nội dung đích thực. Hơn nữa, sự đa dạng văn hóa và mối quan hệ của nó với bản sắc của mỗi tập hợp người đã biến các công trình liên quan đến văn hóa thành một chủ đề “nhạy cảm” trong nhiều vùng trên thế giới. Đối với UNESCO thì “văn hóa là cái cung cấp bối cảnh, các giá trị, tính chủ quan, các thái độ và các kỹ năng làm cơ sở diễn ra các quá trình phát triển”. Vì vậy, văn hóa không phải là một tập hợp tĩnh của các giá trị và các thực tiễn: nó được liên tục tái tạo khi ta đặt vấn đề, thích ứng và xác định lại các giá trị và việc thực hành các giá trị đó khi phải đối mặt với những thay đổi và việc trao đổi các ý tưởng; và trên hết, cần phải nhấn mạnh việc coi tính đa dạng văn hóa là một sự kiện tự nhiên vốn có của loài người [Maraña M. 2010].
Khái niệm giá trị và giá trị văn hóa
Giá trị là các quan niệm hay các niềm tin về các trạng thái hoặc các hành vi mong muốn cuối cùng, vượt khỏi các tình huống cụ thể, hướng dẫn lựa chọn hoặc định giá hành vi và các sự kiện, và được sắp xếp theo tầm quan trọng tương đối [Schwartz, Shalom H.; Bilsky, Wolfgang 1987]. Các giá trị văn hóa phản ánh tầm quan trọng xã hội cơ bản và phản ánh một hệ thống định chuẩn hiển nhiên. Các định hướng văn hóa phân biệt những cách thức cơ bản xác định thực tiễn, hay thế giới quan. Các xã hội phải đương đầu với các vấn đề cơ bản trong việc điều chỉnh hoạt động của con người. Các phản ứng của xã hội đối với các vấn đề cơ bản nhấn mạnh các giá trị nhất định và bỏ qua các giá trị khác. Các giá trị này được thể hiện trong các thực tiễn hàng ngày, trong các cách thức suy nghĩ và các cách thức vận hành thể chế. Ví dụ, nếu một nền văn hóa coi trọng tham vọng và thành công thì nó có thể hỗ trợ cho các hệ thống pháp lý, thị trường và giáo dục cạnh tranh [Schwartz, S. H., Melech, G., Lehmann, A., Burgess, S., & Harris, M. 2001].
Ba chiều kích của giá trị văn hóa: Theo Schwartz có ba chiều tương tác của các trọng tâm giá trị văn hóa nhằm mục đích phát hiện các giá trị văn hóa phổ quát vượt qua không gian và thời gian cụ thể. Đó là: i) Mối tương tác giữa Hài hòa và Làm chủ. Vị trí của mỗi cá nhân và cộng đồng trong thế giới và xã hội là tích cực thay đổi thế giới, tạo hình nên một thế giới luôn luôn mới; và vai trò của mỗi cá nhân và cộng đồng là phải phù hợp với hệ thống, điều chỉnh hệ thống để tạo ra các thay đổi; ii) Tự trị trí tuệ và Chủ nghĩa truyền thống. Trong đó các ý tưởng của chúng ta xuất phát từ sự độc lập trí tuệ và sự sáng tạo hoặc gắn kết vào các nhóm xã hội hay truyền thống; và iii) Hệ thống thứ bậc và Chủ nghĩa bình quân. Việc phân chia quyền lực và trách nhiệm có thể cung cấp năng lượng để duy trì trật tự từ trên xuống, phân chia không đều, hoặc hợp tác tự nguyện từ dưới lên dẫn đến sự bình đẳng và tự do [Schwartz 1994, 1996, 2005a, 2005b].
Mối quan hệ giữa ba chiều kích giá trị văn hóa: Các nền văn hóa đồng thời thể hiện nhiều giá trị. Một số loại giá trị nhất định có chung các cấu trúc bổ sung trong khi những loại giá trị khác thì lại mâu thuẫn. Ba chiều kích có thể giao nhau để phản ánh các cặp giá trị văn hóa cơ bản. Các cặp giá trị tương thích được đặt gần nhau chạy xung quanh vòng tròn trong khi các cặp giá trị đối lập bắt nguồn theo những hướng đối lập hướng kể từ trung tâm. Các giá trị theo cặp kết hợp lại để nhấn mạnh các xu hướng xã hội. Theo Schwartz thì các cặp giá trị như tính tự chủ và chủ nghĩa bình quân, sự hài hòa và sự phân cấp đều có chung hệ thống phân cấp mâu thuẫn và không phải là phổ biến ở các nền văn hóa mà ông đã nghiên cứu. Schwartz đã xác định và phân tích ba chiều kích giá trị văn hóa với ba vấn đề như sau: [Schwartz 1996, 2006].
Vấn đề 1: Bản chất của mối quan hệ giữa cá nhân và nhóm. Đó chính là mức độ tự trị của mỗi cá nhân đối với nhóm của họ. Một cực của chiều kích này mô tả các nền văn hóa trong đó con người được xem như là một thực thể nằm trong tính tập thể và tìm được ý nghĩa trong cuộc sống chủ yếu thông qua các mối quan hệ xã hội, thông qua việc đồng nhất với nhóm và tham gia vào lối sống chung của nhóm. Schwartz nhấn mạnh tính bảo thủ về phương diện văn hóa liên quan đến việc bảo trì nguyên trạng, các phép tắc, và sự kiềm chế các hành động hoặc những xu hướng có thể phá vỡ các nhóm đoàn kết hoặc trật tự truyền thống, bao gồm trật tự xã hội, tôn trọng truyền thống, an ninh gia đình. Cực đối diện của chiều kích này mô tả các nền văn hóa mà trong đó con người được xem như là một thực thể tự trị, bị giới hạn, tìm được ý nghĩa trong tính độc đáo của riêng mình, tìm cách thể hiện các thuộc tính nội tại của riêng mình như: các sở thích, đặc điểm, tình cảm, những động cơ, và được khuyến khích để làm như vậy. Tự trị Trí tuệ nhấn mạnh về phương diện văn hóa trong những mong muốn của các cá nhân độc lập theo đuổi ý tưởng và các khuynh hướng trí tuệ của mình như: tò mò, phóng khoáng, sáng tạo. Tự trị Tình cảm: nhấn mạnh về phương diện văn hóa trong những mong muốn của cá nhân độc lập theo đuổi kinh nghiệm về phương diện tình cảm tích cực như: niềm vui, cuộc sống thú vị, cuộc sống đa dạng.
Vấn đề 2: Bảo đảm hành vi trách nhiệm là bảo tồn cấu trúc xã hội. Điều đó cũng có nghĩa là chính văn hóa đã khiến cho con người quan tâm đến phúc lợi của người khác, phối hợp với người khác, và do đó xây dựng và duy trì các mối quan hệ xã hội phụ thuộc lẫn nhau. Một giải pháp đối cực của vấn đề này sử dụng các khác biệt về quyền lực, dựa trên các hệ thống thứ bậc của các vai trò gắn liền với hành vi đảm bảo trách nhiệm xã hội. Con người được xã hội hóa và chấp nhận tuân thủ các nghĩa vụ và quy tắc gắn liền với vai trò của họ thông qua việc xây dựng hệ thống cấp bậc xã hội: đó chính là một đặc trưng văn hóa nổi bật nhấn mạnh tính hợp thức của việc phân phối không bình đẳng về quyền lực, vai trò và nguồn lực (quyền lực xã hội, uy quyền, mức độ giàu có). Một giải pháp thay thế cho vấn đề về hành vi trách nhiệm xã hội là nhằm làm cho các thành viên của xã hội nhìn nhận nhau như là những cá nhân bình đẳng về phương diện đạo đức, là những người có chung các lợi ích cơ bản với tư cách là con người. Đó là những người đã được xã hội hóa để cam kết hợp tác tự nguyện với người khác và luôn quan tâm đến phúc lợi của tất cả mọi người. Đó chính là chủ nghĩa bình quân về phương diện văn hóa, nhấn mạnh vào sự siêu vượt khỏi các lợi ích cá nhân để cam kết tự nguyện thúc đẩy phúc lợi của người khác (bình đẳng, công bằng xã hội, tự do, trách nhiệm, trung thực).
Vấn đề 3: Các mối quan hệ của con người với thế giới tự nhiên và xã hội. Đó chính là phản ứng tích cực nhằm làm chủ và thay đổi thế giới, xác quyết khả năng kiểm soát, uốn nắn thế giới theo ý muốn của con người, và khai thác nó để phục vụ cho các lợi ích xã hội, nhóm và cá nhân. Làm chủ về phương diện này có nghĩa là nhấn mạnh về khía cạnh văn hóa thông qua hoạt động tự khẳng định một cách tích cực (tham vọng, thành công, táo bạo, năng lực). Giải pháp đối với vấn đề này là chấp nhận thế giới như chính bản thân nó, cố gắng tương thích với nó nhằm thay đổi hoặc khai thác nó. Đó chính là tính hài hòa về phương diện văn hóa, nhấn mạnh đến sự thống nhất với thiên nhiên, bảo vệ môi trường, duy trì thế giới của cái đẹp.
Rõ ràng xuất phát điểm phân tích giá trị văn hóa của Schwartz là thực thể cá nhân, vai trò và vị thế cá nhân trong mối tương quan với cộng đồng. Quan điểm đó phù hợp với các xã hội đã phát triển cao và thiên về chủ nghĩa cá nhân, hoặc vai trò của các cấu trúc nhóm truyền thống như gia đình, cộng đồng đã không còn nhiều ý nghĩa so với cá nhân, đặc biệt là xã hội Mỹ và Israel, nơi Schwartz chọn mẫu nghiên cứu chính.
Kết luận
Chúng ta chỉ có có thể sử dụng một cách hiệu quả công cụ phân tích giá trị văn hóa - đặc biệt là các cặp giá trị như tính tự chủ và chủ nghĩa bình quân, sự hài hòa và sự phân cấp - của Schwartz với tư cách là một giá trị phát triển khi chọn một xuất phát điểm khác. Đó chính là xuất phát điểm nhóm xã hội, cộng đồng xã hội làm nền tảng phát triển, kể cả phát triển nhân cách cá nhân về phương diện văn hóa. Vì vậy, để tránh rơi vào trừu tượng, chúng ta có thể và cần phải lồng ghép các quan điểm giá trị của Schwartz với các quan điểm về các giá trị dân chủ gắn liền với sự tham gia; giá trị hòa nhập gắn liền với lòng khoan dung, và tình thương yêu; giá trị tự do gắn liền với công lý và bình đẳng; giá trị hòa bình gắn liền với an toàn và an ninh; giá trị hạnh phúc gắn liền với sức khỏe, và thịnh vượng; giá trị sáng tạo gắn liền với trí tưởng tượng và đổi mới; giá trị yêu thương gắn liền với sự tôn trọng đối với môi trường của Hawkes. Và dựa trên tinh thần của tuyên bố về tính đa dạng văn hóa của UNESCO [2002] chúng ta hoàn toàn có thể bổ sung thêm vào danh mục hệ giá trị văn hóa của Schwartz và của Hawkes một giá trị mới, đó là giá trị đa dạng văn hóa gắn liền với việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của các tộc người khác nhau trong quá trình phát triển. Đối với Việt Nam hiện tại, việc xác định hệ giá trị phát triển dựa trên trụ cột văn hóa rất cần đến các cách tiếp cận trên.
Tài liệu dẫn
Avruch, K. (1998) Culture and Conflict Resolution. Washington DC: United States Institute of Peace Press.
Boas, Franz 1887. Museums of Ethnology and their classification. Published in Science 9: 589.
Boas, Franz 1963 [1911]. The Mind of Primitive Man New York: Collier Books. page 149
Ferraro, G. (1998) The Cultural Dimension of International Business. 3rd Edition. New Jersey: Prentice Hall.
Glazer, Mark 1994. Cultural Relativism. Texas: University of Texas-Pan American.
Hawkes, John 2001. The four Pillar of Sustainability - Culture’s essential role in public planning. First published in Australian in 2001 by Common Ground Publishing Pty Ltd in association with the Cultural Development Network (Vic).
Hofstede, G. (1991/1994) Cultures and Organizations: Software of the Mind. London: HarperCollinsBusiness.
Kroeber, A.L., & Kluckhohn, C. (1952). Culture: A critical review of concepts and definitions. Harvard University Peabody Museum of American Archeology and Ethnology Papers 47.
Maraña, Maider 2010. Culture and Development Evolution and Prospects. UNESCO Etxea. Working Papers. No. 1.
Matsumoto, D. (1996) Culture and Psychology. Pacific Grove, CA: Brooks/Cole.
Robert H. Super, Culture and Anarchy with Friendship's Garland and Some Literary Essays, Volume V of The Complete Works of Matthew Arnold, The University of Michigan Press, 1965.
Spencer-Oatey, H. (2012). What is culture? A compilation of quotations. GlobalPAD Core Concepts.
Schwartz, S.H. (1996). Value priorities and behavior: Applying a theory of integrated value systems. In C. Seligman, J.M. Olson, & M.P. Zanna (Eds.), The psychology of values: The Ontario Symposium, Vol. 8 (pp.1-24). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Schwartz, S. H. (2005a). Basic human values: Their content and structure across countries. In
A. Tamayo & J. B. Porto (Eds.), Valores e comportamento nas organizações [Values and behavior in organizations] pp. 21-55. Petrópolis, Brazil: Vozes.
Schwartz, S. H. (2005b). Robustness and fruitfulness of a theory of universals in individual human values. In A. Tamayo & J. B. Porto (Eds.), idem pp. 56-95.
Schwartz, S. H. (2006). Basic human values: Theory, measurement, and applications. Revue
française de sociologie,
Schwartz, Shalom H.; Bilsky, Wolfgang 1987. Toward a universal psychological structure of human values. Journal of Personality and Social Psychology, Vol 53(3), Sep 1987, 550-562.
Schwartz, S. H., Melech, G., Lehmann, A., Burgess, S., & Harris, M. (2001). Extending the cross-cultural validity of the theory of basic human values with a different method of measurement. Journal of Cross-Cultural Psychology, 32, 519-542.
UNESCO 1995. Development´s cultural dimmension: To a practical focus, UNESCO, Paris, 1995.
UNESCO 2002. Universal Declaration on Cultural Diversity - A document for the World Summit on Sustainable Development, Johannesburg, 26 August – 4 September 2002. Series No. 1.
Yúdice, George 2002. Las industrias culturales: más allá de la lógica puramente económica, el aporte social, Pensar Iberoamérica. Number 1, June-September 2002, OEI.
Anh có tài liệu nào nghiên cứu về làng nghề Nam Bộ không anh? Em ThuTrả lờiXóa
Anh chưa có, hy vọng sau đề tài Tây Nam Bộ 2016 thì sẽ có.Xóa
Thân
Hà Hữu Nga

markdown:
**Văn hóa như một hệ giá trị phát triển**
Hà Hữu Nga
**Vấn đề định nghĩa khái niệm văn hóa**
Cho đến tận bây giờ giới học giả trên toàn thế giới đều thừa nhận văn hóa là một khái niệm rất khó định nghĩa một cách toàn vẹn. Năm 1952, các nhà nhân chủng học người Mỹ, Kroeber và Kluckhohn, đã đánh giá có phê phán các khái niệm và định nghĩa về văn hóa, và đưa ra danh sách 164 định nghĩa văn hóa khác nhau [Kroeber, A.L., & Kluckhohn, C. 1952]. Mặc dù đã trải qua một thế kỷ nỗ lực nhằm định nghĩa đầy đủ về văn hóa, nhưng cho đến nay các học giả vẫn không thống nhất được về bản chất của nó. Phần lớn các khó khăn của việc nhận thức khái niệm văn hóa bắt nguồn từ việc sử dụng thuật ngữ này kể từ thế kỷ XIX. Người ta đã tổng hợp được ba cách sử dụng khái niệm văn hóa chủ yếu như dưới đây.
Trước hết, là quan điểm mang tính thẩm mỹ thuần túy của Matthew Arnolds trong việc định nghĩa khái niệm văn hóa, được minh họa trong công trình
*Văn hoá* *và Tình trạng Vô chính phủ*(1867), trong đó văn hóa được quy về các nỗ lực hoặc các sản phẩm nghệ thuật hoặc trí tuệ đặc biệt, những gì mà ngày nay chúng ta có thể gọi là "văn hóa thượng lưu" trái ngược với "văn hóa đại chúng" (hoặc "các cách thức dân dã" trong cách sử dụng trước đó). Theo định nghĩa này, chỉ có một phần - thường là một phần nhỏ - của một nhóm xã hội bất kỳ "có" văn hóa. Phần còn lại là các nguồn gốc tiềm tàng của tình trạng hỗn loạn. Cảm giác này về văn hóa có liên quan chặt chẽ với tính thẩm mỹ hơn là với khoa học xã hội [Robert H. Super 1965].
Sau đó, phản ứng lại lối nhìn thẩm mỹ về văn hóa, Edward Tylor trong tác phẩm
*Văn hóa* *Nguyên thủy*(1870), đã đưa ra một lối nhìn bản chất luận lịch sử coi văn hóa tiến hóa liên tục - theo lược đồ của Lewis Henry Morgan - từ "mông muội" qua "dã man" đến "văn minh". Định nghĩa của Tylor được sử dụng rất rộng rãi, trước hết bởi vì nó đã trở thành một định nghĩa nền tảng cho nhân học. Theo Tylor thì văn hóa là "toàn bộ phức hợp bao gồm tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, pháp luật, tập quán, và bất kỳ khả năng và thói quen nào khác mà con người đạt được với tư cách là một thành viên của xã hội". Ngược lại với quan điểm của Matthew Arnolds, tất cả các tộc người "có" văn hóa, đạt được bằng phẩm chất của các thành viên trong một nhóm xã hội nào đó được gọi là một xã hội tổng thể. Và toàn bộ những sự vật, từ tri thức, các phong tục tập quán đến các năng lực, đều làm thành nền văn hóa [Avruch 1998].
Tính cực kỳ độc đáo của định nghĩa Tylor đã được các nhà nhân học sử dụng lâu dài; và đó cũng chính là một lý do để các nhà khoa học chính trị bắt đầu quan tâm đến vấn đề "văn hóa chính trị" vào cuối những năm 1950. Và di sản lớn nhất của định nghĩa của Tylor được cho là nằm trong công thức "toàn bộ phức hợp" của ông. Công thức này được các nhà nhân học chấp nhận, và sau này chính họ lại mạnh mẽ bác bỏ tiến hóa luận của ông. Họ lấy định nghĩa đó để nói rằng các nền văn hóa là các tổng thể - các hệ thống tích hợp. Mặc dù khẳng định này có giá trị tìm tòi rất lớn, nhưng nó cũng góp phần đáng kể vào quá trình đơn giản hoá thế giới.
Tiếp theo là quan niệm tương đối luận văn hóa của Franz Boas và các học trò của ông vào đầu thế kỷ XX, mặc dù có gốc rễ từ các tác phẩm thuộc thế kỷ XVIII của Johann von Herder. Vì Tylor đã phản ứng với Arnold để xác lập một cơ sở khoa học, chứ không phải là thẩm mỹ cho khái niệm văn hóa, nên đến lượt mình, Boas đã phản ứng chống lại Tylor và các nhà tiến hóa luận xã hội khác. Trong khi các nhà tiến hóa luận nhấn mạnh đặc tính phổ quát của một nền văn hóa duy nhất, với các xã hội khác nhau dàn hàng ngang tiến từ mông muội đến văn minh, thì Boas lại nhấn mạnh tính độc đáo của nhiều nền văn hóa khác nhau của các dân tộc hoặc các xã hội khác nhau. Hơn nữa, ông đã bác bỏ các phán đoán giá trị mà ông thấy vốn có ở cả quan điểm của Arnold và quan điểm của Tylor về văn hóa; đối với Boas, không bao giờ nên phân biệt văn hóa theo thứ bậc cao thấp, và không được định giá trị cho các nền văn hóa là dã man hay văn minh, vì mỗi nền văn hóa đều có giá trị tương đối bình đẳng với nhau. Tương đối luận văn hóa là nguyên tắc mà các niềm tin và các hoạt động của một cá nhân con người cần được nhận thức theo khuôn khổ văn hóa riêng của cá nhân đó. Lần đầu tiên vào năm 1887, Boaz đã đề xuất ý tưởng cho rằng văn hóa và văn minh “không phải là một cái gì đó tuyệt đối, mà là tương đối” [F. Boas 1887]. Theo ông, văn hóa là “tổng thể của các phản ứng và hoạt động tinh thần và thể chất đặc trưng cho các hành vi của các cá nhân hợp thành một nhóm xã hội mang tính tập thể và cá nhân liên quan đến môi trường tự nhiên của họ, đến các nhóm khác, đến các thành viên của bản thân nhóm, và bản thân mỗi cá nhân”. [Boas, Franz 1963 (1911); Glazer, Mark 1994]
Không thể không đề cập đến định nghĩa quan trọng của UNESCO và các tổ chức có liên quan về văn hóa như dưới đây: “Không kể những thứ khác, văn hóa bao gồm lối sống, ngôn ngữ, văn học truyền miệng và văn học viết, âm nhạc và bài hát, giao tiếp không bằng văn bản hay lời nói, các hệ thống tôn giáo hoặc tín ngưỡng, các nghi lễ và các nghi thức, thể thao và các trò chơi, các phương pháp sản xuất, hoặc công nghệ, các môi trường tự nhiên và nhân tạo, thực phẩm, quần áo và nơi nương tựa và nghệ thuật, các phong tục và truyền thống thông qua đó các cá nhân, các nhóm cá nhân và cộng đồng thể hiện tính con người và ý nghĩa mà họ đem đến cho sự tồn tại của mình, và xây dựng thế giới quan của họ đại diện cho sự chạm trán của họ với các lực lượng bên ngoài ảnh hưởng đến cuộc sống của họ”. [UNESCO 2002] Định nghĩa của UNESCO thuần túy mang tính mô tả, không khác bao nhiêu với phương pháp định nghĩa của Edward Tylor, chỉ có điều nó được liệt kê với nhiều hạng mục hơn, và đặc biệt là nó được bổ sung mới bằng một số lĩnh vực quan trọng mà định nghĩa của Taylor không có, đó trước hết là việc đề cập đến văn hóa thông qua lĩnh vực cá nhân và lĩnh vực nhóm; lĩnh vực nhân tính và lĩnh vực ý nghĩa của văn hóa.
Cuối cùng cần phải nói đến định nghĩa văn hóa trong Tuyên bố Fribourg về các quyền văn hóa của Viện Liên ngành Các tộc người và Quyền con người (Interdisciplinary Institute of Ethnics and Human Rights), Đại học Fribourg cùng Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ và UNESCO vào ngày 7 tháng 5 năm 2007 như sau: “a. Thuật ngữ “văn hóa” bao gồm các giá trị, các tín ngưỡng, niềm tin, ngôn ngữ, kiến thức và các loại hình nghệ thuật, các truyền thống, các thể chế và lối sống thông qua đó một người hoặc một nhóm người thể hiện nhân tính và các ý nghĩa mà họ đem lại cho sự tồn tại và cho sự phát triển của họ; b. Việc thể hiện “bản sắc văn hóa” được hiểu là tổng của tất cả các mối quan hệ văn hóa thông qua đó mà một người, tự mình hoặc cùng với những người khác, tự xác định hoặc tạo lập bản thân, giao tiếp và mong muốn được thừa nhận về phẩm giá của mình; c. “Cộng đồng văn hóa” bao hàm một nhóm người cùng chia sẻ các mối quan hệ tạo thành một bản sắc văn hóa chung mà họ có ý định bảo tồn và phát triển.” [Fribourg Declaration, Article 2]. Định nghĩa văn hóa của Tuyên bố Fribourg đã kế thừa được tất cả các mặt mạnh trong định nghĩa của UNESCO, kể cả những điểm mới về lĩnh vực cá nhân, lĩnh vực nhóm, về nhân tính và ý nghĩa của văn hóa. Ngoài ra định nghĩa này còn có những đóng góp quan trọng sau: i) văn hóa không chỉ là bản danh sách vô tận liệt kê các hạng mục vật chất, tinh thần, mà nó còn bao gồm các giá trị; ii) ý nghĩa và nhân tính của văn hóa không chỉ vì sự tồn tại mà còn vì sự phát triển của các cá nhân và các nhóm người; iii) văn hóa là việc thể hiện bản sắc và chia sẻ bản sắc; iv) văn hóa là tự xác định và tự tạo lập bản thân cá nhân và nhóm; v) văn hóa là mong muốn được thừa nhận phẩm giá của cá nhân và nhóm; v) văn hóa là sự bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa chung.
Có thể khẳng định rằng cho đến nay, quan niệm văn hóa của Tuyên bố Fribourg là một định nghĩa đầy đủ nhất, nó có ý nghĩa lý thuyết rất cao đối với quá trình nhận thức ngày càng hoàn thiện về nội hàm của khái niệm văn hóa, và đặc biệt là nó còn có ý nghĩa thực tiễn rất to lớn có thể ứng dụng vào việc bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa, bản sắc văn hóa không chỉ ở phạm vi nhóm xã hội mà còn ở phạm vi từng cá nhân.
**Một số đặc điểm** **v** **ăn hóa** **liên quan đến giá trị phát triển**
Các nhà nghiên cứu văn hóa đều ý thức rất rõ rằng định nghĩa về văn hóa dù đầy đủ đến mấy cũng vẫn không thể bao quát hết được mọi vấn đề có liên quan, vì bản thân văn hóa đa dạng, phong phú và muôn màu muôn vẻ như chính cuộc sống vậy. Chính vì thế, bên cạnh việc định nghĩa văn hóa, càng ngày người ta càng có nhu cầu nhìn nhận văn hóa bằng cách đặc trưng hóa vô số khía cạnh của khái niệm văn hóa tùy theo những cách tiếp cận lý thuyết và ứng dụng khác nhau. Một số khái quát hóa đặc trưng văn hóa dưới đây thể hiện rất rõ nhu cầu đó.
*Văn hóa phân biệt bản chất con người phổ quát và tính cách cá nhân độc đáo* *:*Văn hóa là một quá trình học hỏi, nó bắt nguồn từ môi trường xã hội của con người. Một mặt, văn hóa phân biệt với bản chất con người, và mặt khác, phân biệt với cá tính của một cá nhân, mặc dù chính xác nơi các ranh giới nằm giữa bản chất con người và văn hóa, giữa văn hóa và nhân cách. Bản chất con người là những gì tất cả mọi người đều có điểm chung: nó thể hiện mức phổ quát trong tinh thần của con người. Tuy nhiên, những gì con người thực hiện với các cảm xúc, cách thức con người thể hiện sự sợ hãi, niềm vui, các quan sát, …v.v, đều biến đổi theo văn hóa. Học hỏi có nghĩa là quá trình biến đổi bởi ảnh hưởng phổ quát của văn hóa cũng như các kinh nghiệm cá nhân duy nhất [Spencer-Oatey, H. 2012]. **** *Văn hóa liên kết các nhóm xã hội* *:*Tất cả mọi người đều thuộc về một số nhóm khác nhau và đồng thời cũng là các loại người khác nhau, nên đương nhiên người ta luôn sống trong các cấp độ văn hóa khác nhau. Ví dụ như: i) cấp độ quốc gia; ii) cấp độ vùng, tộc người, tôn giáo, ngôn ngữ; iii) cấp độ giới tính, theo cách xác định một người được sinh ra là con gái hay con trai; iv) cấp độ thế hệ, tách biệt ông bà khỏi cha mẹ khỏi con cái; v) cấp độ thể loại vai trò, ví dụ cha mẹ, con trai / con gái, giáo viên, học sinh; vi) cấp độ đẳng cấp xã hội, kết hợp với các cơ hội giáo dục, nghề nghiệp hoặc chuyên môn; vii) cấp độ tổ chức được xã hội hóa bởi vị thế của mỗi người. [Hofstede 1991: 10] **** *Văn hóa* *vừa* *là một cấu trúc* *cá nhân* *v* *ừa l* *à một cấu trúc xã hội* *:*Ở một mức độ nhất định, văn hóa tồn tại trong mọi con người chúng ta với tư cách cá nhân cũng hệt như nó tồn tại với tư cách là một cấu trúc xã hội. Những khác biệt cá thể trong văn hóa có thể được quan sát thấy ở những con người ở mức độ mà họ chấp nhận và cam kết với các thái độ, giá trị, niềm tin, và hành vi, bởi sự đồng thuận, tạo thành nền văn hóa của họ. Các chuẩn mực của bất kỳ nền văn hóa nào cũng cần phù hợp với toàn bộ cá nhân trong nền văn hóa đó, có nghĩa là phù hợp với chính xã hội đó [Matsumoto 1996: 18]. **** *Văn hóa* *vừa là người trong cuộc* *(e* *m* *ic)* *lại vừa là người ngoài cuộc* *(e* *t* *ic)* *:* **Con người nói chung đều có các đặc trưng sinh học và các cấu trúc xã hội tương đối giống nhau, tạo ra những tương đồng lớn trong cách thức tạo hình các nền văn hóa. Nhưng trong khuôn khổ của các tương đồng vẫn có những khác biệt. Tất cả mọi người đều trải nghiệm khoảng cách xã hội khi so sánh với các nhóm etic [bên ngoài]. Nhưng cơ sở của khoảng cách xã hội lại thường là một thuộc tính emic [bên trong]: Trong một số nền văn hóa, khoảng cách xã hội chỉ có cơ sở ở bộ lạc hay chủng tộc; ở những nền văn hóa khác nó lại dựa trên sự kết hợp của tôn giáo, tầng lớp xã hội, và dân tộc tính. [Matsumoto 1996: 21-2]** *Văn hóa được học* *hỏi mà có:*Văn hóa được học hỏi từ những người mà ta tương tác khi ta được xã hội hóa. Quan niệm cho rằng văn hoá có được thông qua quá trình học tập có một số hàm ý quan trọng đối với hành vi quan hệ với các văn hóa khác. Trước hết, nhận thức ấy dẫn đến khoan dung hơn với những khác biệt văn hóa, một điều kiện tiên quyết cho các giao tiếp liên văn hóa một cách hiệu quả trong bối cảnh quan hệ quốc tế. Thứ hai, bản chất học hỏi được của văn hóa giúp ta làm chủ được nền văn hóa của mình thông qua quá trình học tập, và cũng có thể học hỏi để sống và thực hành trong các nền văn hóa khác. [Ferraro 1998: 19] **** *Văn hóa* *tùy thuộc vào quá trình* ** *biến* *đổi* *:*Cơ chế của sự biến đổi vận hành trong một nền văn hóa nhất định được gọi là phát hiện và sáng tạo, cùng với nó là kết quả của việc vay mượn từ các nền văn hóa khác, hay còn gọi là truyền bá văn hóa. Truyền bá hoặc vay mượn văn hóa là một quá trình chọn lọc và tương tác hai chiều; rất hiếm khi các mục vay mượn được chuyển vào nền văn hóa tiếp nhận trong dạng thức nguyên gốc của chúng. Thay vào đó, những ý tưởng mới, các hiện vật, hoặc kỹ thuật thường được làm lại và diễn giải lại sao cho có thể được tích hợp một cách hiệu quả hơn vào tổng thể nền văn hóa tiếp nhận. Nhìn chung các đổi mới công nghệ có nhiều khả năng được vay mượn hơn là các mô thức xã hội, hoặc các hệ thống tín ngưỡng, phần lớn là vì tính hữu dụng của một đặc điểm công nghệ đặc biệt có thể được công nhận một cách nhanh chóng. [Ferraro 1998: 25-9] *Tất cả c* *ác bộ phận khác nhau của một nền văn hóa* *đều* *có quan hệ* *tương liên với nhau:*Các nền văn hóa cần được quan niệm như là các tổng thể tích hợp với các bộ phận khác nhau. Đó chính là một hệ thống có tổ chức, trong đó các thành phần cụ thể đều tương liên với các thành phần khác. Vì văn hóa là các hệ thống tích hợp, nên chúng ta có thể thấy các đặc điểm văn hóa cụ thể phù hợp với tổng thể tích hợp ra sao, và làm thế nào mà chúng có xu hướng tạo ra ý nghĩa trong bối cảnh đó. Vì các nền văn hóa là các hệ thống mạch lạc, với các bộ phận cấu thành của chúng quan hệ tương liên với nhau, nên bất cứ sự thay đổi nào cũng đều có khả năng tạo ra sự thay đổi tương ứng trong các bộ phận khác của hệ thống. Nói cách khác, một nền văn hóa thay đổi có thể làm cho nền văn hóa khác cũng thay đổi theo. Và lý do của những thay đổi này là ở chỗ các nền văn hóa đều có xu hướng trở thành những hệ thống tích hợp với một số bộ phận kết nối với nhau. [Ferraro 1998: 32-5] **** **Văn hóa như một hệ giá trị phát triển**
Trong những năm gần đây, ý tưởng cho rằng chiều góc văn hóa phải được bao gồm trong các chính sách và hành động phát triển đã ngày càng được chấp nhận phổ biến. Do các ưu tiên phát triển con người bền vững, nên văn hóa đã được nghiên cứu như là một yếu tố cần thiết cho sự phát triển đầy đủ của mỗi người và cả cộng đồng. Phát triển là vượt qua đói nghèo, để đạt tới cấp độ thịnh vượng và hạnh phúc cao hơn cho mỗi cá nhân và cộng đồng. Vì phát triển là vượt qua nghèo đói, nên một khái niệm rộng hơn về nghèo đói đã được đưa ra: tình trạng đói nghèo còn bao gồm cả lĩnh vực văn hóa. Cả hai khái niệm “văn hóa” và “phát triển” đều là những thuật ngữ không ngừng biến đổi. Trong những năm 1960, các chính sách phát triển hầu như không hề quan tâm đến văn hóa. Ngay cả khi các khái niệm liên quan đến phát triển đã trở thành phổ biến, ví dụ như sinh thái học phát triển, phát triển môi trường rồi phát triển bền vững, thì ở nhiều nơi, văn hóa vẫn còn bị đặt ra ngoài các quá trình phát triển [G.Yudice 2002]. Vì vậy mà nhiều hành động phát triển hầu như vẫn không hề có bất kỳ sự hiện diện nào của chiều kích văn hóa. Phát triển được gắn kết quá chặt chẽ với tăng trưởng kinh tế, và các tác giả như J. Hawkes [2001] - trong ấn phẩm “Trụ cột phát triển bền vững thứ tư” của mình, ngoài ba trụ cột: kinh tế, xã hội, môi trường đã đưa thêm văn hóa thành trụ cột thứ 4 của phát triển bền vững, trong đó Hawkes đã xác lập một loạt giá trị phù hợp làm cơ sở cho các khuôn khổ lập kế hoạch phát triển khác nhau cho trụ cột văn hóa, và coi đó là một tập hợp “các giá trị cốt lõi” cho trụ cột văn hóa trong quá trình phát triển. Đó là: i)
*giá trị dân chủ*gắn liền với sự tham gia; ii) *giá trị hòa nhập*gắn liền với lòng khoan dung, và tình thương yêu; iii) *giá trị* *tự do*gắn liền với công lý và bình đẳng; iv) *giá trị* *hòa bình*gắn liền với an toàn và an ninh; v) *giá trị hạnh phúc*gắn liền với sức khỏe, và thịnh vượng; vi) *giá trị* *sáng tạo*gắn liền với trí tưởng tượng và đổi mới; vii) *giá trị* *yêu* ** *thương*gắn liền với sự tôn trọng đối với môi trường. Và từ đây, văn hóa đã chính thức được thừa nhận như một giá trị phát triển bền vững, nói cách khác là một giá trị phát triển.
Từ đó đã có rất nhiều thuật ngữ liên quan đến khái niệm văn hóa như: văn hóa đại chúng, di sản văn hóa, bản sắc văn hóa, đa dạng văn hóa, …vv, đã được thường xuyên nói đến, nhưng lại không có được một nội dung đích thực. Hơn nữa, sự đa dạng văn hóa và mối quan hệ của nó với bản sắc của mỗi tập hợp người đã biến các công trình liên quan đến văn hóa thành một chủ đề “nhạy cảm” trong nhiều vùng trên thế giới. Đối với UNESCO thì “văn hóa là cái cung cấp bối cảnh, các giá trị, tính chủ quan, các thái độ và các kỹ năng làm cơ sở diễn ra các quá trình phát triển”. Vì vậy, văn hóa không phải là một tập hợp tĩnh của các giá trị và các thực tiễn: nó được liên tục tái tạo khi ta đặt vấn đề, thích ứng và xác định lại các giá trị và việc thực hành các giá trị đó khi phải đối mặt với những thay đổi và việc trao đổi các ý tưởng; và trên hết, cần phải nhấn mạnh việc coi tính đa dạng văn hóa là một sự kiện tự nhiên vốn có của loài người [Maraña M. 2010].
*Khái niệm g* *iá trị* *và giá trị* *văn hóa*
Giá trị là các quan niệm hay các niềm tin về các trạng thái hoặc các hành vi mong muốn cuối cùng, vượt khỏi các tình huống cụ thể, hướng dẫn lựa chọn hoặc định giá hành vi và các sự kiện, và được sắp xếp theo tầm quan trọng tương đối [Schwartz, Shalom H.; Bilsky, Wolfgang 1987]. Các giá trị văn hóa phản ánh tầm quan trọng xã hội cơ bản và phản ánh một hệ thống định chuẩn hiển nhiên. Các định hướng văn hóa phân biệt những cách thức cơ bản xác định thực tiễn, hay thế giới quan. Các xã hội phải đương đầu với các vấn đề cơ bản trong việc điều chỉnh hoạt động của con người. Các phản ứng của xã hội đối với các vấn đề cơ bản nhấn mạnh các giá trị nhất định và bỏ qua các giá trị khác. Các giá trị này được thể hiện trong các thực tiễn hàng ngày, trong các cách thức suy nghĩ và các cách thức vận hành thể chế. Ví dụ, nếu một nền văn hóa coi trọng tham vọng và thành công thì nó có thể hỗ trợ cho các hệ thống pháp lý, thị trường và giáo dục cạnh tranh [Schwartz, S. H., Melech, G., Lehmann, A., Burgess, S., & Harris, M. 2001].
*Ba chiều kích của* *giá trị văn hóa* *:*Theo Schwartz có ba chiều tương tác của các trọng tâm giá trị văn hóa nhằm mục đích phát hiện các giá trị văn hóa phổ quát vượt qua không gian và thời gian cụ thể. Đó là: i) Mối tương tác giữa Hài hòa và Làm chủ. Vị trí của mỗi cá nhân và cộng đồng trong thế giới và xã hội là tích cực thay đổi thế giới, tạo hình nên một thế giới luôn luôn mới; và vai trò của mỗi cá nhân và cộng đồng là phải phù hợp với hệ thống, điều chỉnh hệ thống để tạo ra các thay đổi; ii) Tự trị trí tuệ và Chủ nghĩa truyền thống. Trong đó các ý tưởng của chúng ta xuất phát từ sự độc lập trí tuệ và sự sáng tạo hoặc gắn kết vào các nhóm xã hội hay truyền thống; và iii) Hệ thống thứ bậc và Chủ nghĩa bình quân. Việc phân chia quyền lực và trách nhiệm có thể cung cấp năng lượng để duy trì trật tự từ trên xuống, phân chia không đều, hoặc hợp tác tự nguyện từ dưới lên dẫn đến sự bình đẳng và tự do [Schwartz 1994, 1996, 2005a, 2005b]. **** *Mối quan hệ giữa ba chiều* *kích* *giá trị văn hóa* *:*Các nền văn hóa đồng thời thể hiện nhiều giá trị. Một số loại giá trị nhất định có chung các cấu trúc bổ sung trong khi những loại giá trị khác thì lại mâu thuẫn. Ba chiều kích có thể giao nhau để phản ánh các cặp giá trị văn hóa cơ bản. Các cặp giá trị tương thích được đặt gần nhau chạy xung quanh vòng tròn trong khi các cặp giá trị đối lập bắt nguồn theo những hướng đối lập hướng kể từ trung tâm. Các giá trị theo cặp kết hợp lại để nhấn mạnh các xu hướng xã hội. Theo Schwartz thì các cặp giá trị như tính tự chủ và chủ nghĩa bình quân, sự hài hòa và sự phân cấp đều có chung hệ thống phân cấp mâu thuẫn và không phải là phổ biến ở các nền văn hóa mà ông đã nghiên cứu. Schwartz đã xác định và phân tích ba chiều kích giá trị văn hóa với ba vấn đề như sau: [Schwartz 1996, 2006]. **** *Vấn đề 1: Bản chất của mối quan hệ giữa cá nhân và nhóm*. Đó chính là mức độ tự trị của mỗi cá nhân đối với nhóm của họ. Một cực của chiều kích này mô tả các nền văn hóa trong đó con người được xem như là một thực thể nằm trong tính tập thể và tìm được ý nghĩa trong cuộc sống chủ yếu thông qua các mối quan hệ xã hội, thông qua việc đồng nhất với nhóm và tham gia vào lối sống chung của nhóm. Schwartz nhấn mạnh tính bảo thủ về phương diện văn hóa liên quan đến việc bảo trì nguyên trạng, các phép tắc, và sự kiềm chế các hành động hoặc những xu hướng có thể phá vỡ các nhóm đoàn kết hoặc trật tự truyền thống, bao gồm trật tự xã hội, tôn trọng truyền thống, an ninh gia đình. Cực đối diện của chiều kích này mô tả các nền văn hóa mà trong đó con người được xem như là một thực thể tự trị, bị giới hạn, tìm được ý nghĩa trong tính độc đáo của riêng mình, tìm cách thể hiện các thuộc tính nội tại của riêng mình như: các sở thích, đặc điểm, tình cảm, những động cơ, và được khuyến khích để làm như vậy. Tự trị Trí tuệ nhấn mạnh về phương diện văn hóa trong những mong muốn của các cá nhân độc lập theo đuổi ý tưởng và các khuynh hướng trí tuệ của mình như: tò mò, phóng khoáng, sáng tạo. Tự trị Tình cảm: nhấn mạnh về phương diện văn hóa trong những mong muốn của cá nhân độc lập theo đuổi kinh nghiệm về phương diện tình cảm tích cực như: niềm vui, cuộc sống thú vị, cuộc sống đa dạng. *Vấn đề 2: Bảo đảm hành vi trách nhiệm* *là* *bảo tồn cấu trúc xã hội*. Điều đó cũng có nghĩa là chính văn hóa đã khiến cho con người quan tâm đến phúc lợi của người khác, phối hợp với người khác, và do đó xây dựng và duy trì các mối quan hệ xã hội phụ thuộc lẫn nhau. Một giải pháp đối cực của vấn đề này sử dụng các khác biệt về quyền lực, dựa trên các hệ thống thứ bậc của các vai trò gắn liền với hành vi đảm bảo trách nhiệm xã hội. Con người được xã hội hóa và chấp nhận tuân thủ các nghĩa vụ và quy tắc gắn liền với vai trò của họ thông qua việc xây dựng hệ thống cấp bậc xã hội: đó chính là một đặc trưng văn hóa nổi bật nhấn mạnh tính hợp thức của việc phân phối không bình đẳng về quyền lực, vai trò và nguồn lực (quyền lực xã hội, uy quyền, mức độ giàu có). Một giải pháp thay thế cho vấn đề về hành vi trách nhiệm xã hội là nhằm làm cho các thành viên của xã hội nhìn nhận nhau như là những cá nhân bình đẳng về phương diện đạo đức, là những người có chung các lợi ích cơ bản với tư cách là con người. Đó là những người đã được xã hội hóa để cam kết hợp tác tự nguyện với người khác và luôn quan tâm đến phúc lợi của tất cả mọi người. Đó chính là *c* *hủ nghĩa bình quân* *về phương diện văn hóa*, nhấn mạnh vào sự siêu vượt khỏi các lợi ích cá nhân để cam kết tự nguyện thúc đẩy phúc lợi của người khác (bình đẳng, công bằng xã hội, tự do, trách nhiệm, trung thực). *Vấn đề 3: Các mối quan hệ của con người với thế giới tự nhiên và xã hội*. Đó chính là phản ứng tích cực nhằm làm chủ và thay đổi thế giới, xác quyết khả năng kiểm soát, uốn nắn thế giới theo ý muốn của con người, và khai thác nó để phục vụ cho các lợi ích xã hội, nhóm và cá nhân. Làm chủ về phương diện này có nghĩa là nhấn mạnh về khía cạnh văn hóa thông qua hoạt động tự khẳng định một cách tích cực (tham vọng, thành công, táo bạo, năng lực). Giải pháp đối với vấn đề này là chấp nhận thế giới như chính bản thân nó, cố gắng tương thích với nó nhằm thay đổi hoặc khai thác nó. Đó chính là tính hài hòa về phương diện văn hóa, nhấn mạnh đến sự thống nhất với thiên nhiên, bảo vệ môi trường, duy trì thế giới của cái đẹp.
Rõ ràng xuất phát điểm phân tích giá trị văn hóa của Schwartz là thực thể cá nhân, vai trò và vị thế cá nhân trong mối tương quan với cộng đồng. Quan điểm đó phù hợp với các xã hội đã phát triển cao và thiên về chủ nghĩa cá nhân, hoặc vai trò của các cấu trúc nhóm truyền thống như gia đình, cộng đồng đã không còn nhiều ý nghĩa so với cá nhân, đặc biệt là xã hội Mỹ và Israel, nơi Schwartz chọn mẫu nghiên cứu chính.
**Kết luận**
Chúng ta chỉ có có thể sử dụng một cách hiệu quả công cụ phân tích giá trị văn hóa - đặc biệt là các cặp giá trị như tính tự chủ và chủ nghĩa bình quân, sự hài hòa và sự phân cấp - của Schwartz với tư cách là một giá trị phát triển khi chọn một xuất phát điểm khác. Đó chính là xuất phát điểm nhóm xã hội, cộng đồng xã hội làm nền tảng phát triển, kể cả phát triển nhân cách cá nhân về phương diện văn hóa. Vì vậy, để tránh rơi vào trừu tượng, chúng ta có thể và cần phải lồng ghép các quan điểm giá trị của Schwartz với các quan điểm về các giá trị dân chủ gắn liền với sự tham gia; giá trị hòa nhập gắn liền với lòng khoan dung, và tình thương yêu; giá trị tự do gắn liền với công lý và bình đẳng; giá trị hòa bình gắn liền với an toàn và an ninh; giá trị hạnh phúc gắn liền với sức khỏe, và thịnh vượng; giá trị sáng tạo gắn liền với trí tưởng tượng và đổi mới; giá trị yêu thương gắn liền với sự tôn trọng đối với môi trường của Hawkes. Và dựa trên tinh thần của tuyên bố về tính đa dạng văn hóa của UNESCO [2002] chúng ta hoàn toàn có thể bổ sung thêm vào danh mục hệ giá trị văn hóa của Schwartz và của Hawkes một giá trị mới, đó là giá trị đa dạng văn hóa gắn liền với việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của các tộc người khác nhau trong quá trình phát triển. Đối với Việt Nam hiện tại, việc xác định hệ giá trị phát triển dựa trên trụ cột văn hóa rất cần đến các cách tiếp cận trên.
**Tài liệu dẫn**
Avruch, K. (1998) Culture and Conflict Resolution. Washington DC: United States Institute of Peace Press.
Boas, Franz 1887
*. Museums of Ethnology and their classification.*Published in *Science 9: 589.*
Boas, Franz 1963 [1911].
*The Mind of Primitive Man*New York: Collier Books. page 149
Ferraro, G. (1998) The Cultural Dimension of International Business. 3rd Edition. New Jersey: Prentice Hall.
Glazer, Mark 1994.
*Cultural Relativism*. Texas: University of Texas-Pan American.
Hawkes, John 2001.
*The four Pillar of Sustainability - Culture’s essential role in public planning*. First published in Australian in 2001 by Common Ground Publishing Pty Ltd in association with the Cultural Development Network (Vic).
Hofstede, G. (1991/1994) Cultures and Organizations: Software of the Mind. London: HarperCollinsBusiness.
Kroeber, A.L., & Kluckhohn, C. (1952).
*Culture: A critical review of concepts and definitions.*Harvard University Peabody Museum of American Archeology and Ethnology Papers 47.
Maraña, Maider 2010.
*Culture and Development Evolution and Prospects*. UNESCO Etxea. Working Papers. No. 1.
Matsumoto, D. (1996) Culture and Psychology. Pacific Grove, CA: Brooks/Cole.
Robert H. Super,
*Culture and Anarchy with Friendship's Garland and Some Literary Essays*, Volume V of *The Complete Works of Matthew Arnold*, The University of Michigan Press, 1965.
Spencer-Oatey, H. (2012).
*What is culture? A compilation of quotations*. GlobalPAD Core Concepts.
Schwartz, S.H. (1996). Value priorities and behavior: Applying a theory of integrated value systems. In C. Seligman, J.M. Olson, & M.P. Zanna (Eds.),
*The psychology of values: The Ontario Symposium, Vol. 8*(pp.1-24). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Schwartz, S. H. (2005a). Basic human values: Their content and structure across countries. In
A. Tamayo & J. B. Porto (Eds.),
*Valores e comportamento nas organizações*[Values and behavior in organizations] pp. 21-55. Petrópolis, Brazil: Vozes.
Schwartz, S. H. (2005b). Robustness and fruitfulness of a theory of universals in individual human values. In A. Tamayo & J. B. Porto (Eds.),
*idem*pp. 56-95.
Schwartz, S. H. (2006). Basic human values: Theory, measurement, and applications.
*Revue* *française de sociologie,*
Schwartz, Shalom H.; Bilsky, Wolfgang 1987.
*Toward a universal psychological structure of human values*. Journal of *Personality and Social Psychology*, Vol 53(3), Sep 1987, 550-562.
Schwartz, S. H., Melech, G., Lehmann, A., Burgess, S., & Harris, M. (2001).
*Extending the cross-cultural validity of the theory of basic human values with a different method of measurement*. *Journal of Cross-Cultural Psychology, 32,*519-542.
UNESCO 1995.
*Development´s cultural dimmension: To a practical focus*, UNESCO, Paris, 1995.
UNESCO 2002.
*Universal Declaration on Cultural Diversity*- A document for the World Summit on Sustainable Development, Johannesburg, 26 August – 4 September 2002. Series No. 1.
Yúdice, George 2002.
*Las industrias culturales: más allá de la lógica puramente económica, el aporte social*, Pensar Iberoamérica. Number 1, June-September 2002, OEI.
Anh có tài liệu nào nghiên cứu về làng nghề Nam Bộ không anh? Em ThuTrả lờiXóa
Anh chưa có, hy vọng sau đề tài Tây Nam Bộ 2016 thì sẽ có.Xóa
Thân
Hà Hữu Nga


text:
Toggle navigation
Video Clip Chọn Lọc | Xem Phim HD Online Miễn Phí
Clip Hot
Cười Xuyên Việt 2016
FAPtv
Ghiền Mì Gõ
DAMtv
Phở
5S Online
Liên hệ
Kem xôi: Số đặc biệt tổng hợp – Siêu phụ hồ
0
2
Mô tả
Bình luận
Chia sẻ
Ngày tạo: Tháng Sáu 20, 2016 at 9:56 sáng
Kem xôi: Số đặc biệt tổng hợp – Siêu phụ hồ
Kem xôi: Số đặc biệt tổng hợp – Siêu phụ hồ
Từ khóa
Kem xôi: Số đặc biệt tổng hợp - Siêu phụ hồ
Có thể bạn muốn xem
Ai dám xoạc thi với em ?
4 tháng trước
15
0
Hương À ! Anh Yêu Em Nhiều Lắm
4 tháng trước
13
0
Bj thôi có cần xinh vậy không
4 tháng trước
114
0
Nhân Viên Thế Giới Di Động Tư Vấn Cực Xinh
4 tháng trước
24
0
Ba Nàng Xinh Đẹp Hớp Hồn Mấy Anh Trong Bar
4 tháng trước
8
0
Ứ Ừ Ư Ư x Mấy Anh Đừng Xa Em Đêm Nay x Nhạc Hay Gái Chất
4 tháng trước
9
0
Các chú chó leo trèo hơn cả khỉ
4 tháng trước
2
0
Fan Mỹ Tâm cuồng nhiệt quá khích
4 tháng trước
1
0
Ngẫu Hứng Em Bay – Cho Anh Say Giấc
4 tháng trước
1
0
Top những thằng troll vợ mất dạy nhất năm 2018 Phần 43
4 tháng trước
11
0
ĐỐ ÔNG NÀO XEM MÀ KHÔNG NUỐT NƯỚC BỌT ĐÓ . QUÁ NGỌT NƯỚC
4 tháng trước
32
0
Chất Ngất Ngây Con Gà Tây !
4 tháng trước
7
0
Top 15 Bản EDM Cực Phiêu Không Lối Thoát | Top 15 EDM Hay Nhất 2018
4 tháng trước
3
0
Chỉ vì quá mải mê với công việc, anh chàng nhân viên bán hàng đã mắc tội “tày đình”.
4 tháng trước
11
0
Bất Ngờ Rắn Hổ Ngựa Cuối Cùng Tấn Công Người Rừng
4 tháng trước
2
0
Fancam của 1 idol dễ thương
4 tháng trước
24
0
Qúa tuyệt vời vợi luôn – Gái xinh nhảy đẹp
4 tháng trước
5
0
Bản Cover Yêu Vội Vàng Chất Đến Từng Nốt Nhạc
4 tháng trước
2
0
Top những thằng troll vợ mất dạy nhất năm 2018 Phần 44
4 tháng trước
7
0
Doremon và những sự thật bựa
4 tháng trước
3
0
Ẩn

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Nginx

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Powered-By: VPSSIM


text:
Thuật Ngữ Kế Toán
Thuật Ngữ Kế Toán
Thuật Ngữ Thuế
Tags
Ke toan thue - Dao tao ke toan - Dao tao ke toan thue - Dich vu ke toan thue - Phan mem ke toan - Lop hoc ke toan truong - Thuc hanh ke toan thue - Hoc ke toan o ha noi - Hoc ke toan tai tp hcm - Kế toán thuế - Kế toán - Dao tao ke toan thue - Dịch vụ kế toán thuế - Học kế toán thuế - Kế toán thuế thương mại - Kế toán thuế sản xuất - Kế toán xuất nhập khẩu - Kế toán thuế dịch vụ - Kế toán thuế xây lắp - Dao tao ke toan truong - Kế toán thực hành - Ke toan truong - Dao tao ke toan - Ke toan dich vu - Dich vu ke toan - Ke toan xay dung - Ke toan thuong mai - Nhap mon ke toan - Lap bao cao tai chinh - Chứng chỉ đại lý thuế - Đào tạo kế toán trưởng - Ke toan thuc hanh - Kế toán trưởng - Sách kế toán - Sách thuế - Sach tai chinh - Sach ke toan thue - Đào tạo kế toán - Sach ke toan - Hoc ke toan tai cau giay - Hoc ke toan tai ha noi - Đào tạo kế toán thuế

markdown:
|
|
>>
|
|
2. Hệ thống chứng từ kế toán;
3. Hệ thống tài khoản kế toán;
4. Hệ thống sổ kế toán.
tags :
tags :
|
|
>
>
|
|
>
|
|
>
>
>
>
>
>
**Thuật Ngữ Kế Toán**
|
|
>
**Tags** [Ke toan thue](/sach/..//) - [Dao tao ke toan](/sach/../index.php/dao-tao-ke-toan.html) - [Dao tao ke toan thue](/sach/../index.php/dao-tao-ke-toan-thue.html) - [Dich vu ke toan thue](/sach/../index.php/dich-vu-ke-toan-thue/52-dich-vu-ke-toan-thue.html) - [Phan mem ke toan](/sach/../index.php/phan-mem-ke-toan.html) - [Lop hoc ke toan truong](/sach/../index.php/dao-tao-ke-toan-truong-hoc-ke-toan-truong.html) - [Thuc hanh ke toan thue](/sach/../index.php/noi-dung-lop-thuc-hanh-ke-toan-thue.html) - [Hoc ke toan o ha noi](/sach/../index.php/khai-giang-khoa-hoc-ke-toan-ke-toan-thue-tai-ha-noi.html) - [Hoc ke toan tai tp hcm](/sach/../index.php/khai-giang-khoa-hoc-ke-toan-ke-toan-thue-tai-tphcm.html) - [Kế toán thuế](/sach/..//) - [Kế toán](/sach/..//) - [Dao tao ke toan thue](/sach/../index.php/dao-tao-ke-toan-thue.html) - [Dịch vụ kế toán thuế](/sach/../index.php/dich-vu-ke-toan-thue.html) - [Học kế toán thuế](/sach/../index.php/dao-tao-ke-toan-thue.html) - [Kế toán thuế thương mại](/sach/../index.php/noi-dung-lop-ke-toan-thue-trong-doanh-nghiep-thuong-mai-noi-dia.html) - [Kế toán thuế sản xuất](/sach/../index.php/noi-dung-lop-ke-toan-thue-trong-doanh-nghiep-san-xuat.html) - [Kế toán xuất nhập khẩu](/sach/../index.php/noi-dung-lop-ke-toan-thue-trong-doanh-nghiep-thuong-mai-xuat-nhap-khau.html) - [Kế toán thuế dịch vụ](/sach/../index.php/noi-dung-lop-ke-toan-thue-trong-doanh-nghiep-dich-vu-du-lich-van-tai-khach-san.html) - [Kế toán thuế xây lắp](/sach/../index.php/noi-dung-lop-ke-toan-thue-trong-doanh-nghiep-xay-lap.html) - [Dao tao ke toan truong](/sach/../index.php/dao-tao-ke-toan-truong-hoc-ke-toan-truong.html) - [Kế toán thực hành](/sach/../index.php/noi-dung-lop-thuc-hanh-ke-toan-thue.html) - [Ke toan truong](/sach/../index.php/dao-tao-ke-toan-truong-hoc-ke-toan-truong.html) - [Dao tao ke toan](/sach/..//) - [Ke toan dich vu](/sach/../index.php/noi-dung-lop-ke-toan-thue-trong-doanh-nghiep-dich-vu-du-lich-van-tai-khach-san.html) - [Dich vu ke toan](/sach/../index.php/dich-vu-ke-toan-bao-gia-dich-vu-ke-toan-thue-dich-vu-ke-toan-truong-dich-vu-tu-van-ke-toan-kiem-toan.html) - [Ke toan xay dung](/sach/../index.php/noi-dung-lop-ke-toan-thue-trong-doanh-nghiep-xay-lap.html) - [Ke toan thuong mai](/sach/../index.php/noi-dung-lop-ke-toan-thue-trong-doanh-nghiep-thuong-mai-noi-dia.html) - [Nhap mon ke toan](/sach/../index.php/chi-tiet-lop-nhap-mon-ke-toan.html) - [Lap bao cao tai chinh](/sach/../index.php/huong-dan-lap-bao-cao-tai-chinh-va-dieu-chinh-cac-sai-sot-trong-bao-cao-tai-chinh.html) - [Chứng chỉ đại lý thuế](/sach/../index.php/chung-chi-dai-ly-thue-hanh-nghe-dich-vu-lam-thu-tuc-ve-thue.html) - [Đào tạo kế toán trưởng](/sach/..//) - [Ke toan thuc hanh](/sach/../index.php/noi-dung-lop-thuc-hanh-ke-toan-thue.html) - [Kế toán trưởng](/sach/..//) - [Sách kế toán](/sach/index.php/sach-ke-toan.html) - [Sách thuế](/sach/index.php/sach-thue.html) - [Sach tai chinh](/sach/index.php/sach-tai-chinh.html) - [Sach ke toan thue](/sach/index.php/) - [Đào tạo kế toán](/sach/../index.php/dao-tao-ke-toan-thue.html) - [Sach ke toan](/sach/index.php/sach-ke-toan.html) - [Hoc ke toan tai cau giay](/sach/../index.php/khai-giang-khoa-hoc-ke-toan-ke-toan-thue-tai-cau-giay.html) - [Hoc ke toan tai ha noi](/sach/../index.php/khai-giang-khoa-hoc-ke-toan-ke-toan-thue-tai-ha-noi.html) - [Đào tạo kế toán thuế](/sach/../index.php/dao-tao-ke-toan-thue.html)
|
|
>>
|
|
2. Hệ thống chứng từ kế toán;
3. Hệ thống tài khoản kế toán;
4. Hệ thống sổ kế toán.
tags :
tags :

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache

Pragma: no-cache

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

X-Content-Encoded-By: Joomla! 1.5

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Với 2 Hội trường lớn và nhỏ , có sức chứa hơn 150 chỗ ngồi , âm thanh, ánh sángm tiện nghi đầy đủ dễ dàng đáp ứng được mọi nhu cầu của khách hàng như tổ chức hội nghị, hội thảo, tiệc, ăn hỏi, sinh nhật ...
Hội trường tổ chức hội nghị - hội thảo
Phòng cưới phục vụ 150 thực khách với cách tổ chức lịch sự sang trọng và truyền thống là niềm mong ước của các cô dâu chú rể được tổ chức lễ thành hôn tại đây.
Hội trường tổ chức lễ cưới, ăn hỏi, tiệc
Khách sạn đón rước cô dâu chú rể bằng đội ngũ thanh nam, thanh nữ với trang phục truyền thống mang ô lộng và quả cưới vừa dân dã vừa đậm đà bản sắc dân tộc hoà quyện với hương vị tuyệt vời của các món ăn sẽ là ấn tượng khó quyên cho quý khách và đôi tân hôn trong ngày trọng đại của cả cuộc đời.

markdown:
|
|
![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|
|
|
Khách sạn Sun and Sea Hotel Cửa Lò Nghệ An
Địa chỉ: Đường 15 - Bình Minh - Thị xã Cửa Lò - Nghệ An
Điện thoại: 0383.952.555 - Fax: 0383.952.444 - Hotline: 0936.640.999 -
Email: sunandseahotel@gmail.com - Website: khachsancualo.net - sunandseahotel.net
Thiết kế bởi

Server: cloudflare

Content-Type: text/html; Charset=UTF-8

Cache-control: private


text:
KHO TRUYỆN CHỮ
KHO RADIO
KHO EBOOK
CLIP HOT
Kho Radio - Nghe radio online - Download radio miễn phí
Truyện mới nhất - Xem ngay
Trang chủ
Radio đặc sắc
Quà tặng
Đắc nhân tâm
Cách Nghĩ Để Thành Công - Grow Rich
10 điều tạo nên số phận
Quẳng gánh lo đi và vui sống
Tư Duy Thịnh Vượng
Steve Jobs - Sức mạnh của sự khác biệt - FULL
Đọc Vị Bất Kỳ Ai - Để Không Bị Lừa Dối Và Lợi Dụng
Bí quyết Thành công cho các bạn trẻ
Người nam châm
Tư Duy Đột Phá
Điều kì diệu của thái độ sống
Bí quyết để đạt được ước mơ.
Làm Chủ Tư Duy - Thay Đổi Vận Mệnh - FULL
Bí quyết để có một Cuộc sống khỏe mạnh
Thái độ sống tạo nên tất cả
Khám phá sức mạnh bản thân
Chicken Soup for Soul - Thử thách những ước mơ
Tôi tài giỏi, bạn cũng thế
Dạy Con Làm Giàu - Tập 1 - Cha Giàu Cha Nghèo
Biến ước mơ thành hiện thực
Truyện Radio
Kỹ Năng Hay
Kinh Tế Học
Blog Radio
Lịch Sử
365 Ngày Hạnh Phúc
Cập nhật mới
Gặp Lại
Những Mảnh Ghép Mang Tên Anh
Cho những ngày cả nỗi buồn cũng bỏ ra đi
Bước ra khỏi thế giới của nhau
Người Yêu Một Ngày
Sốc khi người yêu là cháu ruột của tình cũ đại gia
Cho em đấy, vì chồng tôi đã hết hạn sử dụng.
Cô xấu quá nên đừng đẻ nữa kẻo mất mặt nhà tôi
Tháng 5, mùa chia xa nhớ tuổi học trò
Ý Nghĩa Của Tình Yêu
Dạ khúc – Phải chăng sinh mệnh có điểm dừng, còn tình yêu thì không?
Làm gì có ai một mình mãi được
Yêu đơn giản chỉ là yêu thôi
Khoảng cách Anh và Em
Mưa
Xem tất cả
Top Radio
1
10 ĐIỀU KHÁC BIỆT NHẤT GIỮA KẺ LÀM CHỦ VÀ NGƯỜI LÀM THUÊ
2
RICH WOMAN – NGƯỜI PHỤ NỮ GIÀU - KIỂM SOÁT ĐỒNG TIỀN – QUẢN LÍ CUỘC ĐỜI
3
DẠY CON LÀM GIÀU TẬP 1 - LÀM GIÀU TỪ 2 BÀN TAY TRẮNG
4
BÍ QUYẾT GÂY DỰNG CƠ NGHIỆP BẠC TỶ _ THU NHẬP THỤ ĐỘNG _ TỰ DO TÀI CHÍNH
5
SÁCH NÓI ONLINE 10 QUY TẮC CỦA SAM WALTON
6
SÁCH NÓI VỀ KINH DOANH - DẠY CON LÀM GIÀU TẬP 13
7
AUDIO BOOK 10 QUY TẮC CỦA SAM WALTON
8
80 CÂU CHUYỆN LÀM GIÀU - GIEO HẠT GIỐNG LẠC QUAN CHO TÂM HỒN
9
NHỮNG NGUYÊN TẮC THÀNH CÔNG - CHÌA KHÓA LÀM GIÀU
Xem thêm
RADIO MỚI ĐỀ CỬ
Xem thêm >>
Những Mảnh Ghép Mang Tên Anh
Cho những ngày cả nỗi buồn cũng bỏ ra đi
Bước ra khỏi thế giới của nhau
Người Yêu Một Ngày
Sốc khi người yêu là cháu ruột của tình cũ đại gia
Cho em đấy, vì chồng tôi đã hết hạn sử dụng.
Cô xấu quá nên đừng đẻ nữa kẻo mất mặt nhà tôi
Tháng 5, mùa chia xa nhớ tuổi học trò
Ý Nghĩa Của Tình Yêu
Tất cả
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z
0-9
Hay nhất
Mới nhất
Xem nhiều nhất
Trọn bộ
Tất cả
Tổng hợp radio
Truyện Kiếm hiệp
|
Truyện Tiên hiệp
|
Truyện Lịch sử-Quân sự
|
Truyện Đô thị-Võng du
Truyện Tình cảm
|
Truyện Dị năng-Khoa huyễn
|
Truyện Sắc hiệp

Server: nginx

Cache-Control: public

Content-Language: yes


text:
Nhà thờ Hồi giáo Sheikh Zayed là một nhà thờ Hồi giáo ở Abu Dhabi, thủ đô Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Nhà thờ này có 82 mái vòm, cao nhất tới 85m, 4 ngọn tháp cao 107m, với giá trị khoảng 2 tỉ dirham (545 triệu USD), được coi là chìa khóa cho sự thờ phụng chung trên cả đất nước này.
Trong nhà thờ có tấm thảm len rộng gần 6.000m2 trong phòng cầu nguyện chính được coi là lớn nhất thế giới, thiết kế bởi nghệ sĩ Iran Ali Khaliqi, do 1.200-1.300 thợ dệt Iran thực hiện với 2.268.000.000 nút thắt, trong khoảng thời gian 2 năm mới có thể hoàn thành.
Nhà thờ này có thể chứa tới 40.000 tín đồ, tinh tế bởi hàng cột 96 chiếc được chạm khảm, thiêng liêng bởi 99 tên gọi/danh xưng khác nhau của Thánh Allah được khắc - mạ vàng trên tường thánh đường.

Set-Cookie: Claw3-Anonymous-Lang=vi-VN; expires=Mon, 23-Jul-2018 22:01:40 GMT; path=/


text:
Ngày 30/07/2017 vừa qua, Hội chợ hướng nghiệp Bão nhằm định hướng nghề nghiệp, hướng tới hình ảnh những công dân đa tài, toàn diện với phong cách sống đẹp, khám phá bản thân để trưởng thành và hoàn thiện hơn dành cho các học sinh THPT trên toàn thành phố Hà Nội được diễn ra tại Cung Xuân số 1 Võ Thị Sáu, Hai Bà Trưng, Hà Nội. Công ty Cổ phần Landco vinh dự là đơn vị đồng hành cùng Hội chợ này.
Bão là hội chợ định hướng nghề nghiệp, giúp người tham gia được trực tiếp trải nghiệm nhiều ngành nghề khác nhau, từ những nghề đang là xu hướng thu hút sự quan tâm của đông đảo giới trẻ hiện nay, cho tới những nghề độc đáo, thú vị mà người trẻ ít có cơ hội được tiếp xúc. Mỗi ngành nghề là một môi trường làm việc nghiêm túc, chuyên nghiệp, người tham gia sẽ có cơ hội được khám phá giới hạn bản thân, qua đó có thể tìm được hướng đi đúng đắn trên đường đời. Bên cạnh đó, với những bàn tư vấn nghề nghiệp giúp người tham gia nắm bắt thêm được điểm mạnh, yếu của bản thân nhằm lựa chọn được ngành nghề thích hợp.
Nằm trong định hướng hướng tới cộng đồng, xã hội nhằm đóng góp cho nền giáo dục Việt Nam, truyền đạt kinh nghiệm trong nghề của mình cho các thế hệ muốn theo đuổi, muốn xây dựng và phát triển sự nghiệp với ngành nghề Nội thất, tham dự Hội chợ Bão lần này Landco đem đến cho các em cái nhìn rõ ràng hơn về Nghề: Công việc, cuộc sống của người thiết kế, người sản xuất nội thất; triển vọng & tương lai của nghề; thuận lợi, thách thức và khó khăn trong khi theo đuổi; định hướng & hành trang cần chuẩn bị cũng như giúp các em phát hiện sở trường, sở thích, năng khiếu, năng lực trí tuệ, điểm mạnh yếu của bản thân để xác định rõ ràng hơn con đường nghề nghiệp của mình bằng những kiến thức cùng những bài tập thực hành thực tế, hữu ích.
Hội chợ kết thúc thành công, để lại trong các em là niềm vui, sự phấn khởi, sự nhìn nhận rõ ràng hơn về các nghề đang có trong xã hội, hiểu rõ hơn bản thân mình để định hướng tốt hơn về nghề mà các em muốn hướng tới, muốn theo đuổi. Mong rằng những giá trị kiến thức mà Landco đem tới sẽ là một phần hành trang hữu ích cho con đường của các em, mong các em luôn giữ vững đam mê và luôn nỗ lực thật nhiều để thành công trên chặng đường của mình.
Một số hình ảnh tại Hội chợ hướng nghiệp Bão năm 2017:
Thực hiện bài viết: Lâm Thu Thảo.

markdown:
**Ngày 30/07/2017 vừa qua, Hội chợ hướng nghiệp Bão nhằm định hướng nghề nghiệp, hướng tới hình ảnh những công dân đa tài, toàn diện với phong cách sống đẹp, khám phá bản thân để trưởng thành và hoàn thiện hơn dành cho các học sinh THPT trên toàn thành phố Hà Nội được diễn ra tại Cung Xuân số 1 Võ Thị Sáu, Hai Bà Trưng, Hà Nội. Công ty Cổ phần Landco vinh dự là đơn vị đồng hành cùng Hội chợ này.**
Bão là hội chợ định hướng nghề nghiệp, giúp người tham gia được trực tiếp trải nghiệm nhiều ngành nghề khác nhau, từ những nghề đang là xu hướng thu hút sự quan tâm của đông đảo giới trẻ hiện nay, cho tới những nghề độc đáo, thú vị mà người trẻ ít có cơ hội được tiếp xúc. Mỗi ngành nghề là một môi trường làm việc nghiêm túc, chuyên nghiệp, người tham gia sẽ có cơ hội được khám phá giới hạn bản thân, qua đó có thể tìm được hướng đi đúng đắn trên đường đời. Bên cạnh đó, với những bàn tư vấn nghề nghiệp giúp người tham gia nắm bắt thêm được điểm mạnh, yếu của bản thân nhằm lựa chọn được ngành nghề thích hợp.
Nằm trong định hướng hướng tới cộng đồng, xã hội nhằm đóng góp cho nền giáo dục Việt Nam, truyền đạt kinh nghiệm trong nghề của mình cho các thế hệ muốn theo đuổi, muốn xây dựng và phát triển sự nghiệp với ngành nghề Nội thất, tham dự Hội chợ Bão lần này Landco đem đến cho các em cái nhìn rõ ràng hơn về Nghề: Công việc, cuộc sống của người thiết kế, người sản xuất nội thất; triển vọng & tương lai của nghề; thuận lợi, thách thức và khó khăn trong khi theo đuổi; định hướng & hành trang cần chuẩn bị cũng như giúp các em phát hiện sở trường, sở thích, năng khiếu, năng lực trí tuệ, điểm mạnh yếu của bản thân để xác định rõ ràng hơn con đường nghề nghiệp của mình bằng những kiến thức cùng những bài tập thực hành thực tế, hữu ích.
Hội chợ kết thúc thành công, để lại trong các em là niềm vui, sự phấn khởi, sự nhìn nhận rõ ràng hơn về các nghề đang có trong xã hội, hiểu rõ hơn bản thân mình để định hướng tốt hơn về nghề mà các em muốn hướng tới, muốn theo đuổi. Mong rằng những giá trị kiến thức mà Landco đem tới sẽ là một phần hành trang hữu ích cho con đường của các em, mong các em luôn giữ vững đam mê và luôn nỗ lực thật nhiều để thành công trên chặng đường của mình.
Một số hình ảnh tại Hội chợ hướng nghiệp Bão năm 2017:
*Thực hiện bài viết: Lâm Thu Thảo.*

Server: LiteSpeed

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


text:
Xem Bói Bài
Xem Tuổi Vợ Chồng
Tử Vi Hàng Ngày
Bóng Đá Số
Nhận Định Bóng Đá Hôm Nay
Kèo Bóng Đá
Kết Quả XSMB
Dự Đoán Xổ Số
Xổ Số Miền Nam
THỨ 5
13
Giờ tốt:
Giờ xấu:
Thiên đức hợp: Là Thần Đức Hợp trong tháng, mọi việc đều tốt.
Sinh khí: Ngày này nên định hôn nhân, tu tạo, nạp súc vật, trồng cây đều cát sự.
Thánh tâm: Tốt mọi việc ,nhất là cầu phúc, tế tự.
Mẫu thương: Tốt về cầu tài, trồng trọt, dưỡng dục gia súc.
Ngũ hợp: Tốt mọi việc
Sát cống: Rất tốt cho mọi việc, có thể giải được các sao xấu (trừ Kim thần thất sát)
Phi ma sát (Tai sát): Kỵ giá thú nhập trạch.
Chu tước: Kỵ nhập trạch, khai trương.
Sát chủ: Xấu mọi việc.
Lỗ ban sát: Kỵ khởi tạo.
Tam nương sát: Xấu mọi việc
Sát sưu: Kỵ cho Thầy cúng.
Đại không vong: Kỵ xuất hành, giao dịch, giao tài vật
Ngày đại kỵ: Ngày 30 tháng 11 là ngày
Tam Nương
Thập Nhị Bát Tú - Sao Đẩu:
Việc nên làm: Khởi tạo trăm việc đều tốt, tốt nhất là xây đắp hay sửa chữa phần mộ, trổ cửa, tháo nước, các vụ thủy lợi, chặt cỏ phá đất, may cắt áo mão, kinh doanh, giao dịch, mưu cầu công danh.
Việc kiêng kỵ: Rất kỵ đi thuyền. Con mới sanh đặt tên nó là Đẩu, Giải, Trại hoặc lấy tên Sao của năm hay tháng hiện tại mà đặt tên cho nó dễ nuôi.
Thập Nhị Kiến Trừ - Trực Khai:
Nên làm: Xuất hành, đi thuyền, khởi tạo, động thổ, ban nền đắp nền, dựng xây kho vựa, làm hay sửa phòng Bếp, thờ cúng Táo Thần, đóng giường lót giường, may áo, đặt yên chỗ máy dệt hay các loại máy, cấy lúa gặt lúa, đào ao giếng, tháo nước, các việc trong vụ nuôi tằm, mở thông hào rảnh, cấu thầy chữa bệnh, hốt thuốc, uống thuốc, mua trâu, làm rượu, nhập học, học kỹ nghệ, vẽ tranh, khởi công làm lò nhuộm lò gốm, làm chuồng gà ngỗng vịt, bó cây để chiết nhánh.
Kiêng cữ: Chôn cất
Giờ Xích Khẩu (Tý: 23h-1h; Ngọ: 11h-13h): Có khẩu thiệt, gặp thị phi. Có mất của hoặc thương tích, chó cắn. Vợ chồng chia rẽ. Xảy ra những việc bất ngờ.
Giờ Tiểu Cát (Sửu: 1h-3h; Mùi: 13h-15h): Ngộ Thanh Long, có lợi nhỏ, có tài, có lộc, toại ý muốn. Gặp thầy cho chữ, gặp bạn giúp đỡ, được thiết đãi ăn uống.
Giờ Không Vong (Dần: 3h-5h; Thân: 15h-17h): Mọi sự chẳng lành, giẫm chân tại chỗ. Bệnh tật, khẩu thiệt, vợ con ốm đau, mất trộm, mất cắp. Chẳng được việc gì.
Giờ Đại An (Mão: 5h-7h; Dậu: 17h-19h): Có quý nhân phù trợ, gặp bạn hiền, được thiết đãi ăn uống, có tiền. Bình yên, vô sự, thanh nhàn.
Giờ Lưu Niên (Thìn: 7h-9h; Tuất: 19h-21h): Mọi việc chậm trễ. Triệu bất tường, tìm bạn không gặp, lại có sự chia ly. Có điều cản trở trong việc làm.
Giờ Tốc Hỷ (Ty.: 9h-11h; Hợi: 21h-23h): Vạn sự may mắn. Gặp thầy, gặp bạn, gặp vợ, gặp chồng. Có tài, có lộc, cầu sao được vậy, nhiều việc vui mừng. Mọi việc diễn ra nhanh chóng.
Bói ngày sinh
Bói Tình yêu
Tử vi
Vận hạn
Tuổi sinh con
Xem ngày cưới

X-UA-Device: bot

Via: 1.1 varnish

Vary: User-Agent


text:
Kết quả xổ số - kqxs - ketquaxoso
Thay đổi thông tin vé dò
tại đây
Menu
Trang chủ
Trực Tiếp
Trực Tiếp Xổ Số Miền Nam
Trực Tiếp Xổ Số Miền Trung
Trực Tiếp Xổ Số Miền Bắc
Trực Tiếp KQXS (Mới)
Trực tiếp kết quả Bóng Đá
Kết Quả Xổ Số
Kết Quả Xổ Số Miền Nam
Kết Quả Xổ Số Miền Trung
Kết Quả Xổ Số Miền Bắc
Kết Quả Xổ Số Điện Toán
KQXS Các Tỉnh
Sớ Đầu Đuôi
Sớ Miền Nam
Sớ Miền Trung
Sớ Miền Bắc
Thống Kê
Thống Kê Lô (Miền)
Kiểm Tra Gan Cực Đại (Miền)
Thống Kê Tần Suất (Miền)
Thống Kê Tần Suất Chi Tiết (Miền)
Thống Kê Lô (Tỉnh)
Kiểm Tra Gan Cực Đại (Tỉnh)
Thống Kê Tần Suất (Tỉnh)
Thống Kê Tần Suất Chi Tiết (Tỉnh)
In Vé Dò
In Vé Dò Miền Nam
In Vé Dò Miền Trung
In Vé Dò Miền Bắc
Hướng Dẫn
Blog
In vé Dò
Miền Nam
Miền Bắc
Miền Trung
-
Cài đặt
Hỗ trợ in vé dò:
19OO 6131
Tường Thuật Trực Tiếp
Xổ Số Miền Nam
Xổ Số Miền Trung
Xổ Số Miền Bắc
YouTube Xổ Số
Trực Tiếp Bóng Đá
Lịch xổ số Hôm Nay
Xổ Số Miền Nam
Xổ số Bạc Liêu
Xổ số Bến Tre
Xổ số Vũng Tàu
Xổ Số Miền Trung
Xổ số Đắk Lắk
Xổ số Quảng Nam
Xổ Số Miền Bắc
Xổ số Quảng Ninh
Kết quả xổ số Miền Trung
KQXS Bình Định
KQXS Đà Nẵng
KQXS Đắk Lắk
KQXS Đắk Nông
KQXS Gia Lai
KQXS Khánh Hòa
KQXS Kon Tum
KQXS Ninh Thuận
KQXS Phú Yên
KQXS Quảng Bình
KQXS Quảng Nam
KQXS Quảng Ngãi
KQXS Quảng Trị
KQXS Thừa T. Huế
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
Xổ số Khánh Hòa mở thưởng kỳ tiếp theo ngày 18/07/2018
30/05
/2018
06/06
/2018
20/06
/2018
27/06
/2018
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
13/06
2018
Thứ tư
Loại vé:
100N
59
250N
304
500N
0903
2813
0668
1TR
0407
2,5TR
79825
61233
83213
34474
52687
77509
10689
5TR
68519
98865
10TR
44789
40TR
72397
ĐB
316267
Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 13/06/18
0
09
07
03
04
5
59
1
19
13
13
6
67
65
68
2
25
7
74
3
33
8
89
87
89
4
9
97
Khánh Hòa - 13/06/18
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
0903
2813
1233
3213
304
4474
9825
8865
0407
2687
2397
6267
0668
59
7509
0689
8519
4789
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
10/06
2018
Chủ nhật
Loại vé:
100N
35
250N
666
500N
5749
3943
6891
1TR
0264
2,5TR
26248
98789
38084
16036
65898
28826
71449
5TR
06037
94183
10TR
08383
40TR
69227
ĐB
773421
Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 10/06/18
0
5
1
6
64
66
2
21
27
26
7
3
37
36
35
8
83
83
89
84
4
48
49
49
43
9
98
91
Khánh Hòa - 10/06/18
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
6891
3421
3943
4183
8383
0264
8084
35
666
6036
8826
6037
9227
6248
5898
5749
8789
1449
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
06/06
2018
Thứ tư
Loại vé:
100N
67
250N
708
500N
6948
7222
7532
1TR
4629
2,5TR
03737
46113
61324
52195
79515
96723
05911
5TR
49920
79931
10TR
69623
40TR
88711
ĐB
874191
Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 06/06/18
0
08
5
1
11
13
15
11
6
67
2
23
20
24
23
29
22
7
3
31
37
32
8
4
48
9
91
95
Khánh Hòa - 06/06/18
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
9920
5911
9931
8711
4191
7222
7532
6113
6723
9623
1324
2195
9515
67
3737
708
6948
4629
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
03/06
2018
Chủ nhật
Loại vé:
100N
26
250N
207
500N
3539
8885
5122
1TR
7693
2,5TR
92199
39866
37819
37135
83906
06548
15655
5TR
83364
85382
10TR
51735
40TR
41885
ĐB
982615
Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 03/06/18
0
06
07
5
55
1
15
19
6
64
66
2
22
26
7
3
35
35
39
8
85
82
85
4
48
9
99
93
Khánh Hòa - 03/06/18
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
5122
5382
7693
3364
8885
7135
5655
1735
1885
2615
26
9866
3906
207
6548
3539
2199
7819
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
30/05
2018
Thứ tư
Loại vé:
100N
98
250N
397
500N
3395
5604
2700
1TR
6611
2,5TR
14677
86361
21118
65525
92884
19305
09110
5TR
36095
95877
10TR
76082
40TR
80767
ĐB
569760
Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 30/05/18
0
05
04
00
5
1
18
10
11
6
60
67
61
2
25
7
77
77
3
8
82
84
4
9
95
95
97
98
Khánh Hòa - 30/05/18
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
2700
9110
9760
6611
6361
6082
5604
2884
3395
5525
9305
6095
397
4677
5877
0767
98
1118
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
27/05
2018
Chủ nhật
Loại vé:
100N
84
250N
189
500N
0508
0168
4301
1TR
0918
2,5TR
31922
36246
71574
74324
08270
36661
14529
5TR
35486
73641
10TR
94390
40TR
56187
ĐB
858159
Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 27/05/18
0
08
01
5
59
1
18
6
61
68
2
22
24
29
7
74
70
3
8
87
86
89
84
4
41
46
9
90
Khánh Hòa - 27/05/18
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
8270
4390
4301
6661
3641
1922
84
1574
4324
6246
5486
6187
0508
0168
0918
189
4529
8159
30/05
/2018
06/06
/2018
20/06
/2018
27/06
/2018
Kết quả xổ số trực tiếp 3 miền, xem tường thuật xổ số trực tiếp
xsttmn
, in vé dò, đổi số trúng - nhanh nhất, thống kê, dự đoán, xổ số miền nam,
xsttmb
, xổ số miền bắc,
xsttmt
, xổ số miền trung, xsmt.
xo so minh ngoc
a
xổ số minh ngọc
© ketquaxoso
Like để xem nhanh hơn!
THANK =
+1

markdown:
## Tường Thuật Trực Tiếp
## Lịch xổ số Hôm Nay
## Kết quả xổ số Miền Trung
# KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
Xổ số Khánh Hòa mở thưởng kỳ tiếp theo ngày 18/07/2018
|
|
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
|Thứ tư||Loại vé:|
|100N||
|
59
|250N||
|
304
|500N||
|
0903
2813
0668
|1TR||
|
0407
|2,5TR||
|
79825
61233
83213
34474
52687
77509
10689
|5TR||
|
68519
98865
|10TR||
|
44789
|40TR||
|
72397
|ĐB||
|
316267
## Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 13/06/18
0 |09 07 03 04|5 |59|
1 |19 13 13|6 |67 65 68|
2 |25|7 |74|
3 |33|8 |89 87 89|
4 9 |97|
#### Khánh Hòa - 13/06/18
|0||1||2||3||4||5||6||7||8||9|
0903
2813
1233
3213
304
4474
9825
8865
0407
2687
2397
6267
0668
59
7509
0689
8519
4789
|
|
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
|Chủ nhật||Loại vé:|
|100N||
|
35
|250N||
|
666
|500N||
|
5749
3943
6891
|1TR||
|
0264
|2,5TR||
|
26248
98789
38084
16036
65898
28826
71449
|5TR||
|
06037
94183
|10TR||
|
08383
|40TR||
|
69227
|ĐB||
|
773421
## Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 10/06/18
0 5
1 6 |64 66|
2 |21 27 26|7
3 |37 36 35|8 |83 83 89 84|
4 |48 49 49 43|9 |98 91|
#### Khánh Hòa - 10/06/18
|0||1||2||3||4||5||6||7||8||9|
6891
3421
3943
4183
8383
0264
8084
35
666
6036
8826
6037
9227
6248
5898
5749
8789
1449
|
|
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
|Thứ tư||Loại vé:|
|100N||
|
67
|250N||
|
708
|500N||
|
6948
7222
7532
|1TR||
|
4629
|2,5TR||
|
03737
46113
61324
52195
79515
96723
05911
|5TR||
|
49920
79931
|10TR||
|
69623
|40TR||
|
88711
|ĐB||
|
874191
## Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 06/06/18
0 |08|5
1 |11 13 15 11|6 |67|
2 |23 20 24 23 29 22|7
3 |31 37 32|8
4 |48|9 |91 95|
#### Khánh Hòa - 06/06/18
|0||1||2||3||4||5||6||7||8||9|
9920
5911
9931
8711
4191
7222
7532
6113
6723
9623
1324
2195
9515
67
3737
708
6948
4629
|
|
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
|Chủ nhật||Loại vé:|
|100N||
|
26
|250N||
|
207
|500N||
|
3539
8885
5122
|1TR||
|
7693
|2,5TR||
|
92199
39866
37819
37135
83906
06548
15655
|5TR||
|
83364
85382
|10TR||
|
51735
|40TR||
|
41885
|ĐB||
|
982615
## Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 03/06/18
0 |06 07|5 |55|
1 |15 19|6 |64 66|
2 |22 26|7
3 |35 35 39|8 |85 82 85|
4 |48|9 |99 93|
#### Khánh Hòa - 03/06/18
|0||1||2||3||4||5||6||7||8||9|
5122
5382
7693
3364
8885
7135
5655
1735
1885
2615
26
9866
3906
207
6548
3539
2199
7819
|
|
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
|Thứ tư||Loại vé:|
|100N||
|
98
|250N||
|
397
|500N||
|
3395
5604
2700
|1TR||
|
6611
|2,5TR||
|
14677
86361
21118
65525
92884
19305
09110
|5TR||
|
36095
95877
|10TR||
|
76082
|40TR||
|
80767
|ĐB||
|
569760
## Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 30/05/18
0 |05 04 00|5
1 |18 10 11|6 |60 67 61|
2 |25|7 |77 77|
3 8 |82 84|
4 9 |95 95 97 98|
#### Khánh Hòa - 30/05/18
|0||1||2||3||4||5||6||7||8||9|
2700
9110
9760
6611
6361
6082
5604
2884
3395
5525
9305
6095
397
4677
5877
0767
98
1118
|
|
KẾT QUẢ XỔ SỐ Khánh Hòa
|Chủ nhật||Loại vé:|
|100N||
|
84
|250N||
|
189
|500N||
|
0508
0168
4301
|1TR||
|
0918
|2,5TR||
|
31922
36246
71574
74324
08270
36661
14529
|5TR||
|
35486
73641
|10TR||
|
94390
|40TR||
|
56187
|ĐB||
|
858159
## Bảng Loto Hàng Chục xổ số Khánh Hòa ngày 27/05/18
0 |08 01|5 |59|
1 |18|6 |61 68|
2 |22 24 29|7 |74 70|
3 8 |87 86 89 84|
4 |41 46|9 |90|
#### Khánh Hòa - 27/05/18
|0||1||2||3||4||5||6||7||8||9|
8270
4390
4301
6661
3641
1922
84
1574
4324
6246
5486
6187
0508
0168
0918
189
4529
8159

X-Frame-Options: ALLOWALL

Set-Cookie: __cfduid=d4b1d509fda3aab2a813cffde64aee1571531779187; expires=Tue, 16-Jul-19 22:13:07 GMT; path=/; domain=.lotoxoso.com; HttpOnly