markdown:
# Professional apache
**Professional apache**
-
Professional Apache Tomcat 6 is primarily targeted toward administrators and engineers responsible for Tomcat configuration, performance tuning, system security, or deployment architecture. This book doesn’t cover Web application development using Tomcat. A lot of other books, such as our Beginning JavaServer Pages (Wrox Press, ISBN 0-7645-7485-X), fulfill this need. Instead, this book focuses on its primary audience — i.e., Tomcat administrators — and tries to provide what this audience needs as best as it can. This is the third edition in our Apache Tomcat series....
664p
thanhtttt
21-09-2010
169
64
Download
-
Professional PHP6 was written for PHP developers who are interested in expanding and leveraging their development skills by taking advantage of the features of the sixth major release. This demographic is not set in stone, of course, because experienced .NET and Java 2 Enterprise Edition (J2EE) developers should catch on quickly, too. However, inexperienced PHP developers (or those with no software development experience) are highly encouraged to start with Beginning PHP6, Apache, MySQL 6 Web Development (Wiley, 2009)....
742p
trinhvang
25-01-2013
28
11
Download
-
khởi tạo các biến có thể không an toàn, và chắc chắn rằng error_reporting được thiết lập để E_ALL khi phát triển và thử nghiệm các trang web. Nếu bạn không thể vô hiệu hóa register_globals trong php.ini, bạn có thể sử dụng một htaccess để tắt nó đi, nếu được kích hoạt trong Apache.
41p
kimku13
24-10-2011
42
9
Download
-
Arnold Doray is Thinksquared's lead software architect and has been developing software professionally for over a decade. He has conducted several developer training courses in the U.K. and Singapore. Arnold holds a bachelor's degree in physics and a master's degree in knowledge engineering.
537p
goshop_123
23-04-2013
27
7
Download
-
Offering a step-by-step walk through understanding the three key open source technologies that form the basis for most active web servers, this book demonstrates how to quickly create a professional-looking, functional site using Apache Web server, the MySQL database system, and the PHP scripting language. You’ll take an in-depth look at why the combination of PHP, MySQL, and Apache has become so popular: flawless interaction, flexibility, customization, and cost, as well as their ability to run on both Linux and Windows servers....
838p
hoa_can
26-01-2013
24
6
Download
-
Professional Java® JDK® 6 Edition W. Clay Richardson, Donald Avondolio, Scot Schrager, Mark W. Mitchell, and Jeff Scanlon ® Professional Java, JDK® 6 Edition Published by Wiley Publishing, Inc. 10475 Crosspoint Boulevard Indianapolis, IN 46256 www.wiley.com Copyright © 2007 by Wiley Publishing, Inc.
77p
kimku13
24-10-2011
38
4
Download
-
Tham khảo tài liệu 'professional java jdk 6 edition 2007 phần 9', công nghệ thông tin, kỹ thuật lập trình phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
77p
kimku13
24-10-2011
28
2
Download
-
As Bill Lubanovic and I were putting the final touches on this book, I overheard a conversation between two coworkers in our Cisco lab discussing Linux. The senior networking guru of the two made an interesting remark. He said that despite all his knowledge, he felt incomplete as a professional because he had never learned Linux. A moment later he and the other gentleman turned to me and looked me square in the eyes. I smiled and went on working. That evening, our director of Information Technology made an offhand remark to me during a conference that struck me as unusual.
297p
trung254
23-07-2012
121
36
Download
-
Note that we are intentionally leaving out certain systems because they are too complicated to be appropriately handled in the time permitted. These services are covered in detail in courses from the SANS Unix Security curriculum: • NTP, Apache, DNS, and Sendmail are all covered in the Running Unix Applications Securely course (day four of the curriculum). • Topics in Unix Security (day three) spends half a day talking about SSH. • RPC-based applications (including NFS and NIS) and vulnerabilities are covered in more detail in the Common Unix Vulnerabilities class (day one)....
42p
huyhoang
07-08-2009
86
25
Download
-
Portal development projects have become the centerpiece of IT acquisition and development strategy for many organizations. Enterprise integration and Web application developers predictably groan when they hear the word “portal”—nightmares of proprietary APIs, oversold features, and shoddy tool integrations. The authors of this book have been involved in over a dozen production portal efforts over the last several years. In that time, we have dealt with numerous products and frameworks, including some in-house frameworks based on servlets and JSPs.
459p
tailieuvip13
19-07-2012
54
16
Download
-
Applied WPF 4 in Context sets the standard for leveraging the latest Windows user interface technology in your business applications. Using this book, you'll learn how to implement world-class Windows Professional Foundation (WPF) solutions in a real-world line of business applications, developing the code from the ground up, and understand how to apply best development practices and related .NET products and technologies to your solutions.
346p
ringphone
02-05-2013
42
13
Download
-
Khi một thực thể trình xác thực, nó phải cung cấp các thông tin (thông tin rằng hệ thống bảo mật có thể sử dụng để xác minh thực thể). Ví dụ, một người sử dụng đăng nhập vào một hệ thống phải cung cấp một tên người dùng và mật khẩu.
41p
kimku13
24-10-2011
81
11
Download
-
Phương pháp này tạo ra và mở ra một kết nối đến một máy chủ memcached chạy trên máy chủ. Các tham số cổng xác định cổng TCP được sử dụng bởi memcached, mặc định là 11211, và thời gian chờ xác định bao lâu để chờ đợi khi cố gắng để kết nối trước khi trở về FALSE. Trả về trung thực về thành công, FALSE về thất bại. ❑ memcache:: lượng giảm
41p
kimku13
24-10-2011
108
10
Download
-
This book provides detailed information on installing, using, and administering openSUSE. You’ll learn how to unleash the vast array of software products included in openSUSE so that you can use it as a desktop computer, as a professional workstation, or as a powerful server. openSUSE Linux Unleashed includes a broad range of coverage: from using software you need everyday—such as email clients, web browsers, and productivity software including the OpenOffice.
733p
phungnguyet_123
23-02-2013
42
9
Download
-
Giây chứng nhận có thể được bất cứ loại nào, và không có yêu cầu được đặt vào những gì giao diện một lớp học có khả năng phải thực hiện. Tuy nhiên, JAAS cung cấp hai giao diện ban cho hành vi trên một lớp học chứng chỉ mà có thể chứng minh hữu ích. Các giao diện này là refreshable và bị phá hủy.
41p
kimku13
24-10-2011
35
8
Download
-
Javax.security.auth.Refreshable này rất hữu dụng cho chứng chỉ đòi hỏi một sự làm mới của nhà nước của Bộ (có lẽ giấy chứng nhận chỉ có giá trị cho một chiều dài thời gian cụ thể). Bốn phương pháp này được xác định trên giao diện này. các
41p
kimku13
24-10-2011
28
7
Download
-
Nếu, vì lý do nào, bạn không cảm thấy như sử dụng CẤP hoặc thu hồi lệnh, bạn có thể tự tạo ra những người sử dụng và áp dụng các ưu đãi trực tiếp với các bảng truy cập MySQL. MySQL lưu trữ các cấp độ khác nhau các đặc quyền của người sử dụng trong bốn bảng chính bên trong cơ sở dữ liệu mysql được xây dựng trong.
41p
kimku13
24-10-2011
47
7
Download
-
Một cuộc tấn công dữ liệu bẩn, nhưng với một tiềm năng cao hơn rất nhiều thiệt hại, tấn công SQL Injection. Được sử dụng kết hợp với một cuộc tấn công register_globals, hoặc chỉ sử dụng một mẫu web bình thường, các cuộc tấn công SQL injection chỉ đơn giản là chèn mã độc
41p
kimku13
24-10-2011
32
7
Download
-
Mỗi bốn bảng truy cập chính tương ứng với bốn cấp độ truy cập khác nhau. Ở cấp độ toàn cầu, có bảng người sử dụng, có cấu trúc trông như thế này: trường máy chủ mật khẩu người dùng Bây giờ, nếu kịch bản được gọi với ACCESS_LEVEL thêm vào, nó không quan trọng nếu người dùng thực sự là một quản trị viên hay không
41p
kimku13
24-10-2011
43
6
Download
-
- $ ACCESS_LEVEL biến sẽ được thiết lập đến 10 tự động khi kịch bản bắt đầu, nhờ register_globals và PHP không yêu cầu thay đổi khởi tạo. May mắn thay, nó tương đối dễ dàng để tránh những cạm bẫy đó. Hãy chắc chắn rằng bạn mã với register_globals tàn tật, sử dụng hợp lý $ _GET và $ superglobals _POST,
41p
kimku13
24-10-2011
24
6
Download

Set-Cookie: TLDEVNamespace=rt7c2q283g1abbvqjeub7b8o12; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# Quyền lực cá nhân
**Quyền lực cá nhân**
-
Sử dụng quyền lực là một nghệ thuật. Mà đã là nghệ thuật thì vô cùng vô tận, phụ thuộc rất nhiều vào tài năng bẩm sinh và sự tích lũy thông qua học hỏi, rèn luyện và độ từng trải của “nghệ sĩ quyền lực”.
4p
cucai_trang
03-06-2010
829
124
Download
-
Nhà quản trị sử dụng quyền lực của mình để giúp đỡ đồng nghiệp và cấp dưới hoàn thành tốt nhiệm vụ khó khăn. Quyền lực có thể được xem như là một dấu hiệu về sự hiệu quả của cá nhân. Đó là khả năng huy động nguồn lực để hoàn thành công việc một cách có hiệu quả.
17p
lenga_a6
01-12-2010
282
115
Download
-
Bài giảng Quản trị xung đột trình bày các nội dung: Giá trị của quyền lực cá nhân, nguyên nhân của xung đột, giải quyết những tình huống xung đột, mô hình 4 bước giải quyết xung đột, đạt được kết quả các bên đều thắng.
24p
uocvong09
19-10-2015
245
51
Download
-
Bài giảng Lý thuyết & thiết kế tổ chức: Chương 8 - Quyền lực trong tổ chức bao gồm những nội dung về quyền lực; quyền lực cá nhân; quyền lực tổ chức; quyền lực trực tuyến; quyền lực chức năng; lý do, lợi ích, quá trình phân quyền. Mời các bạn tham khảo.
14p
cocacola_08
16-11-2015
104
25
Download
-
Quyền lực là năng lực của chủ thể trong việc ảnh hưởng tới đối tượng. Để tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này mời các bạn cùng tham khảo "Bài giảng Lãnh đạo khu vực công: Quyền lực" do Nguyễn Hữu Lam biên soạn. Mời các bạn cùng tìm hiểu và tham khảo nội dung thông tin tài liệu.
6p
codon_10
05-04-2016
31
5
Download
-
Có thể nói cái tên Thaksin Shinawatra không còn là xa lạ đối với người Châu Á, bởi ông không những có nhiều thành công trên thương trường mà còn cả trên chính trường. Từ một sỹ quan cảnh sát, Thaksin bước vào thương trường và nhanh chóng trở thành một doanh nhân thành đạt giàu có bậc nhất Thái Lan với tổng tài sản ước tính 1,4 tỷ USD.
19p
hoamihothay
02-10-2012
85
26
Download
-
Thuế hay thu ngân sách nhà nước là việc Nhà nước dùng quyền lực của mình để tập trung một phần nguồn tài chính quốc gia hình thành quỹ Ngân sách nhà nước nhằm thỏa mãn các nhu cầu của Nhà nước. Thuế là số tiền thu của các công dân, hoạt động và đồ vật (như giao dịch, tài sản) nhằm huy động tài chính cho chính quyền, nhằm tái phân phối thu nhập, hay nhằm điều tiết các hoạt động kinh tế - xã hội....
68p
vuthianh
19-04-2011
314
123
Download
-
[Báo cáo về ý nghĩa và giá trị của tư tưởng phân chia quyền lực, cũng như cách thức vận dụng những hạt nhân hợp lý của nó trong công cuộc xây dựng Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay](http://tailieu.vn/doc/bao-cao-ve-y-nghia-va-gia-tri-cua-tu-tuong-phan-chia-quyen-luc-cung-nhu-cach-thuc-van-dung-nhung-ha-511922.html)
Quyền lực nhà nước là sức mạnh mang tính ý chí của nhà nước, có tính bắt buộc phải tuân theo đối với mọi cá nhân, tổ chức, lực lượng ... trong xã hội; được đảm bảo thực hiện bởi một bộ máy chuyên nghiệp quản lý mọi mặt đời sống xã hội, bởi các công cụ sức mạnh như nhà tù, toà án, cảnh sát, quân đội... , và bởi hệ thống các quy tắc xử sự chung thống nhất cho toàn xã hội.
76p
manhduc384
25-03-2011
145
71
Download
-
Người lãnh đạo có nhiều dạng quyền lực khác nhau. Một số dạng quyền lực có thể gây khó chịu như quyền lực dựa trên vị trí được bổ nhiệm, quyền khen thưởng, trừng phạt và quyền kiểm soát thông tin. Tuy những dạng quyền lực này ít nhiều tỏ ra hữu hiệu nhưng chúng lại khiến cấp dưới cảm thấy không thoải mái và khiến người lãnh đạo trở nên độc đoán và khó gần trong mắt họ. Hơn nữa, trong vòng 50 năm qua, xã hội đã có nhiều thay đổi.
4p
khoqua_dai
08-06-2010
102
53
Download
-
Năm bí quyết sau của Turner, nhân vật quyền lực của giới truyền thông, CEO của Turner Broadcasting System có thể sẽ là gợi ý cho bạn: 1) Phân tích điểm mạnh, điểm yếu Một cách tuyệt vời để bắt đầu việc này là xác định xem đâu là những kỹ năng trời phú cho bạn, và đâu là những năng lực bạn có học mãi cũng không xong. Làm một danh sách những điểm mạnh và điểm yếu bạn sẽ rất có ích, bởi bạn sẽ dễ dàng nhìn nhận mình hơn khi đã viết được chúng ra.
5p
teamwork2010
23-12-2010
94
41
Download
-
Trong hơn một năm qua dư luận, báo chí đã tốn khá nhiều giấy bút xoay quanh Luật thuế thu nhập cá nhân sắp có hiệu lực vào ngày 01/01/2009. Đây là sắc luật gây nhiều tranh cãi nhất từ trước tới nay. Điều đó cho thấy sự phức tạp cũng như ít đồng thuận, từ không chỉ người dân mà cả trong giới công chức. Đây cũng là điều dễ hiểu, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi chính đáng của người dân.
25p
caphe_123
17-07-2013
96
34
Download
-
Bạn quá mờ nhạt và không có tý “quyền lực” trong văn phòng khi đưa ra ý kiến, quyết định vấn đề. Tuy nhiên, trước khi đổ lỗi cho mọi người đánh giá thấp mình, bạn nên xem xét lại thái độ của bạn trong công việc. Hãy xác định những điều bạn mong muốn và cố gắng hoàn thiện (Ảnh minh hoạ) Dưới đây là 5 cách giúp bạn nâng cao “quyền lực” nơi công sở: 1.
3p
tkhoahuongduong
03-09-2010
75
22
Download
-
Định nghĩa sự ảnh hưởng Sự ảnh hưởng: Là một hành vi tác động làm thay đổi tư tưởng, hành vi và cảm giác của người khác. • Sử dụng một hoặc nhiều loại quyền lực • Thông qua nó để đạt mục tiêu của tổ chức • Tác động lên, xuống hoặc ngang cấp trong tổ chức 1 .
9p
esc_12
29-07-2013
67
17
Download
-
.Các nghiên cứu về quyền lực • Bachman, Smith Slesinger (Văn phòng chi nhánh công ty đa quốc gia): Pháp lý – Chuyên môn • Burke và Wilcox (Cty dịch vụ công cộng lớn): Chuyên môn – Pháp lý • Jamieson và Thomas (Trong lớp học): Pháp lý – Trừng phạt – Chuyên môn – Tham chiếu – Tặng thưởng Mô hình quyền lực và sự ảnh hưởng Trình độ chuyên môn và kỹ năng ảnh hưởng của người lãnh đạo Hành vi của người lãnh đạo Quyền vị trí Quyền cá nhân ...
8p
esc_12
29-07-2013
39
9
Download
-
Bài giảng "Chương 2: Cơ sở của hành vi cá nhân" cung cấp cho người học các kiến thức: Một số cặp tính cách, quá trình học hỏi, ra quyết định cá nhân, tạo động lực cho người lao động, cơ sở của hành vi nhóm, lãnh đạo và quyền lực,... Mời các bạn cùng tham khảo.
38p
doinhugiobay_07
16-12-2015
42
10
Download
-
Bài giảng Hành vi tổ chức chương 9 đề cập đến quyền lực và mâu thuẫn trong nhóm. Mục tiêu của chương này nhằm làm rõ sự tương phản giữa lãnh đạo và quyền lực, xác định bốn dạng quyền lực cơ bản, làm rõ những nguyên nhân tạo nên tính phụ thuộc trong mối quan hệ quyền lực,... Mời các bạn cùng tham khảo.
32p
kiepnaybinhyen_01
27-11-2015
32
9
Download
-
Nghệ thuật lãnh đạo là sự vận dụng linh hoạt các phương pháp lãnh đạo, khéo léo sử dụng quyền lực chính thức kết hợp với quyền lực cá nhân, sử dụng môi trường lãnh đạo và kĩ năng lãnh đạo của cán bộ lãnh đạo thích hợp với từng tình huống đối với người dưới quyền nhằm đạt hiệu lực, hiệu quả quản lý. Mời các bạn cùng tìm hiểu về nghệ thuật dùng người của lãnh đạo qua bài viết sau đây.
4p
doibatcong123
10-05-2016
37
12
Download
-
Bạn đang giữ một vị trí quản lý trong công ty? Có bao giờ bạn nhận thấy xung quanh mình có những người dù đang giữ những chức vụ có vẻ "không cao" nhưng ai cũng phải "ngước nhìn”. Tiếng nói của họ dường như rất có ảnh hưởng, rất có trọng lượng đối với mọi người, thậm chí cả với cấp trên...
2p
womanhood911_02
07-10-2009
114
47
Download
-
Thị trường Thương mại điện tử TMĐT những năm qua vẫn được các chuyên gia kinh tế đánh giá là thị trường tiềm năng và hứa hẹn sự phát triển vượt bậc cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Tuy nhiên, đã ngót 10 năm nay kể từ khi TMĐT xuất hiện ở VN thì các website TMĐT đa phần mới chỉ là cầu nối để người mua biết thông tin của người bán và giao dịch giữa các bên vẫn là giao dịch trực tiếp Nguyên nhân do đâu? Thực tế cho thấy, việc mua sắm online tại VN...
3p
bibocumi29
23-01-2013
81
27
Download
-
Tổ chức hợp lý chính quyền địa phương và điều chỉnh thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật trình bày tổ chức hợp lý chính quyền địa phương, điều chỉnh thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương trong xu hướng cải cách hành chính. Mời các bạn tham khảo nội dung chi tiết tài liệu.
9p
hoa_bachhop
26-02-2012
72
20
Download

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=b821cfj54pl747o62at3bjmuq6; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Serologic assays
**Serologic assays**
-
A young woman confronted with a diagnosis of systemic lupus erythematosus (SLE) can expect lifelong complications arising from the disease itself, as well as the therapies used to treat this condition. About 50–70 per cent of SLE patients experience inflammation of the kidneys. As such, the young woman can expect to be treated with high doses of corticosteroids, often accompanied by the alkylating agent cyclophosphamide.
758p
hyperion75
18-01-2013
9
2
Download
-
Small samples and study area covering only 2 DOTS centers are some of the study limitations. Other limitations include exclusion of testing for latent TB infection (LTBI). This was as a result of shortcomings associated with use of the only available diagnostic tool- Tuberculin (Mantoux) skin test (TST). These include invasive nature of the test, the need for the patient to come back for follow up TST reading, cross-reactivity with environmental mycobacteria and previous BCG vaccination.
5p
taisaocothedung
12-01-2013
15
1
Download
-
[Interferon-c Release Assays for Active Pulmonary Tuberculosis Diagnosis in Adults in Low- and Middle-Income Countries: Systematic Review and Meta-analysis](http://tailieu.vn/doc/interferon-c-release-assays-for-active-pulmonary-tuberculosis-diagnosis-in-adults-in-low-and-middle-1338438.html)
We included studies that evaluated the performance of the most recent generation of commercial, RD1 antigen-based IGRAs (QFT-GIT and T-SPOT) among adults (age $15 years) with suspected active pulmonary tuberculosis or confirmed tuberculosis in low- and middle-income countries [22]; the World Bank Country Classification was considered as a surrogate for national tuberculosis incidence. HIV infection was established either by documented serological testing or self-report.
10p
taisaocothedung
12-01-2013
19
1
Download
-
[Patients With Pulmonary Tuberculosis Are Frequently Positive for Anti–Cyclic Citrullinated Peptide Antibodies, but Their Sera Also React With Unmodified Arginine-Containing Peptide](http://tailieu.vn/doc/patients-with-pulmonary-tuberculosis-are-frequently-positive-for-anti-cyclic-citrullinated-peptide-a-1338386.html)
Anti–cyclic citrullinated peptide (anti-CCP) using a peptide of filaggrin has been used extensively as a new serologic marker of rheumatoid arthritis (RA) (1,2). Many studies have confirmed that anti-CCP enzymelinked immunosorbent assay (ELISA) is as sensitive as rheumatoid factor (RF) and much more specific for RA among various rheumatic diseases (2). However, anti- CCP in other diseases has been less well studied.
6p
taisaocothedung
12-01-2013
16
1
Download

Set-Cookie: TLDEVNamespace=0f1vl0guci9h5rftl2g8103tl3; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
- Giới thiệu TGP
[Đức Tổng Giám Mục](/tgm-phaolo-bui-van-doc) [Ban Mục vụ](/taxonomy/term/330)
- Giáo hạt
[Đoàn Thể](/) [Legio Mariae](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/legio-mariae) [Bà Mẹ Công Giáo](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/h%E1%BB%99i-c%C3%A1c-b%C3%A0-m%E1%BA%B9-c%C3%B4ng-gi%C3%A1o) [Giới trẻ Con Đức Mẹ](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/gi%E1%BB%9Bi-tr%E1%BA%BB-con-%C4%91%E1%BB%A9c-m%E1%BA%B9) [Thanh Sinh Công](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/thanh-sinh-c%C3%B4ng) [Hướng đạo Công giáo](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/h%C6%B0%E1%BB%9Bng-%C4%91%E1%BA%A1o-c%C3%B4ng-gi%C3%A1o) [Thăng Tiến Hôn Nhân & Gia Đình](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/th%C4%83ng-ti%E1%BA%BFn-h%C3%B4n-nh%C3%A2n-v%C3%A0-gia-%C4%91%C3%ACnh) [Gia Đình Cùng Theo Chúa](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/gia-%C4%91%C3%ACnh-c%C3%B9ng-theo-ch%C3%BAa) [Gia Đình Chúa](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/gia-%C4%91%C3%ACnh-ch%C3%BAa) [Gia Đình Phúc Âm](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/gia-%C4%91%C3%ACnh-ph%C3%BAc-%C3%A2m) [Gia đình Khôi Bình](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/gia-%C4%91%C3%ACnh-kh%C3%B4i-b%C3%ACnh) [Hiệp Hội Thánh Mẫu](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/hi%E1%BB%87p-h%E1%BB%99i-th%C3%A1nh-m%E1%BA%ABu) [Hiệp Hội Bác Ái Vinh Sơn](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/hi%E1%BB%87p-h%E1%BB%99i-b%C3%A1c-%C3%A1i-vinh-s%C6%A1n) [Dòng Phan Sinh Tại Thế VN](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/d%C3%B2ng-phan-sinh-t%E1%BA%A1i-th%E1%BA%BF-vi%E1%BB%87t-nam) [Huynh Đoàn Giáo Dân Đa Minh](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/huynh-%C4%91o%C3%A0n-gi%C3%A1o-d%C3%A2n-%C4%91-minh) [Dòng Ba Cát Minh](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/d%C3%B2ng-ba-c%C3%A1t-minh) [Lòng Thương Xót Chúa](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/l%C3%B2ng-th%C6%B0%C6%A1ng-x%C3%B3t-ch%C3%BAa) [Phong trào Cursillo](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/phong-tr%C3%A0o-cursillo) [Gia Đình Tận Hiến](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/gia-%C4%91%C3%ACnh-t%E1%BA%ADn-hi%E1%BA%BFn) [Gia Đình Phạt tạ Thánh tâm](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/gia-%C4%91%C3%ACnh-ph%E1%BA%A1t-t%E1%BA%A1-th%C3%A1nh-t%C3%A2m) [Thiếu nhi Thánh Thể](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/thi%E1%BA%BFu-nhi-th%C3%A1nh-th%E1%BB%83) [Hội Mân Côi](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/h%E1%BB%99i-m%C3%A2n-c%C3%B4i) [Gia Đình Emmanuel](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/gia-%C4%91%C3%ACnh-emmanuel) [Giới trẻ](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/gi%E1%BB%9Bi-tr%E1%BA%BB) [Doanh Nhân Công Giáo](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/doanh-nh%C3%A2n-c%C3%B4ng-gi%C3%A1o) [Y tế Công Giáo](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/y-t%E1%BA%BF-c%C3%B4ng-gi%C3%A1o) [Giáo chức Công giáo](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/gi%C3%A1o-ch%E1%BB%A9c-c%C3%B4ng-gi%C3%A1o) [Cao Niên](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/ng%C6%B0%E1%BB%9Di-cao-tu%E1%BB%95i) [Nghệ sĩ Công giáo](/category/%C4%91o%C3%A0n-th%E1%BB%83/ngh%E1%BB%87-s%C4%A9-c%C3%B4ng-gi%C3%A1o)
-
- Linh mục
- Tu sĩ
- Tư liệu
- Văn Hoá
- Multimedia
- Thông báo
- Thời sự
[ĐHY](/hong-y-gb-pham-minh-man)

WARC-Truncated: length

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Set-Cookie: SESSe27f40e355720a70a7e2d63a35b42cba=ac2qm3jb2elp1sdev9igo1luu1; expires=Fri, 08-Sep-2017 17:15:16 GMT; path=/; domain=.tgpsaigon.net

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html; charset=utf-8


Cache-Control: must-revalidate

Set-Cookie: SESSe27f40e355720a70a7e2d63a35b42cba=mpepfqofes0k6fnqrd7vmn5ua0; expires=Fri, 08-Sep-2017 17:01:13 GMT; path=/; domain=.tgpsaigon.net


markdown:
![ ](http://thcsxuanson.dongtrieu.edu.vn/sc1-theme/images/spacer.png)
# Lao động vệ sinh trường lớp
| |
Lao động vệ sinh trường lớpChuẩn bị cho khai giảng năm học mới,Trường THCS Xuân Sơn đã tổ chức cho học sinh các khối lớp lao động, vệ sinh môi trường.
Các em học sinh được phân công làm các công việc nhẹ nhàng, phù hợp với lứa tuổi như: lau chùi cửa kính, vệ sinh các phòng học, các phòng chức năng, quét dọn sân vườn, nhổ cỏ các bồn cây... Qua các buổi lao động, các em được rèn luyện các kỹ năng sống cần thiết đồng thời giúp các em nâng cao ý thức vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường..
Một số hình ảnh của các buổi lao động:

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Set-Cookie: COOKIE_SUPPORT=true; Expires=Thu, 16-Aug-2018 13:11:12 GMT; Path=/

Liferay-Portal: Liferay Portal Community Edition 6.1.1 CE GA2 (Paton / Build 6101 / July 31, 2012)


markdown:
Август
Септември
Октомври
1
2
3
4
С
Н
7
8
9
10
11
С
Н
14
15
16
17
18
С
Н
21
22
23
24
25
С
Н
28
29
30
31
София
Благоевград
Бургас
Варна
Велико Търново
Видин
Враца
Габрово
Димитровград
Добрич
Дупница
Казанлък
Кърджали
Кюстендил
Ловеч
Монтана
Пазарджик
Перник
Плевен
Пловдив
Правец
Разград
Русе
Силистра
Сливен
Смолян
Созопол
София
Стара Загора
Търговище
Хасково
Шумен
Ямбол
Начало
Държавна опера - Варна
Новини
Този петък
Утре
Днес,
16.08
Театрални новини
Радостина Николаева : изпитвам голям сантимент към Манон
05.08.2017
9 август, 21.00, Премиера на „Манон Леско“ в ММФ „Варненско лято“, Опера в Летния театър 2017
Примата на Софийска опера и балет
Радостина Николаева
е гостувала неведнъж на оперната сцена във Варна, последното й запомнящо се участие бе в ролята на Дездемона от „Отело“ в Опера в Летния театър – Варна 2014. В осмото издание на Опера в Летния театър 2017 тя ще се превъплъти в образа на Манон от „Манон Леско на Пучини.
„Връщам се към образа на Манон Леско след един дълъг период от седем години, в който преминах през много други заглавия. Изпитвам голям сантимент към тази гериня, която заема специално място в сърцето ми. Тя е сложна за интерпретация както във вокално отношение, така и като наситеност на сценично присъствие, особено във второ действие, също и като сценична реализация. Манон принадлежи към трагичните образи в оперната съкровищница. В последното действие тя очаква да намери щастието си в Новия свят, но това се оказва един трагичен финал в жизнения й път. Вълшебната музика на Пучини звучи актуално и днес. Композиторът е постигнал дълбока проникновеност в обрисуване на най-силните човешки емоции в моменти на страдание и прекомерно изтощение. Изобразяването на тези крайни човешки състояния, които ние трудно можем да си представим, затруднява работата на певеца в стремежа му да бъде убедителен на сцената. За мен е голямо вълнение да изпълнявам ролята на Манон и се радвам, че това ще се случи във Варна и в Летния театър на Варна.
МАНОН ЛЕСКО
Опера в четири действия от Джакомо Пучини
Либрето Луиджи Илика, Марко Прага и Джузепе Джакоза по класическия роман на Абат Прево
Диригент Ян ван Маанен
Режисьор
Александър Текелиев
Художник
Валентин Топенчаров
Пластика
Гриша Роглев
Диригент на хора Цветан Крумов
В главните роли:
Радостина Николаева
, сопран - Манон Леско
Пламен Димитров
, баритон – сержант Леско, брат на Манон
Ефе Кислали, тенор – Кавалер де Грийо
Оркестър и хор на Държавна опера Варна
С участието на Варненската детско-юношеска опера
всички новини от Държавна опера - Варна »
профил на Държавна опера - Варна »
всички новини август »
Контакти
Art.bg
Новини
Реклама
Касов софтуер за Театри
списание "Театър"
Ваучери за театър
вход
регистрация
Последно търсене:
кралят-елен
Постановки
Театри
Актьори
Билети за Театър София
Билети за Младежки театър
Билети за Театър Сфумато
Международен фестивал по ориенталски танци - WORLD и GALA SHOW
Разделям двойки по домовете
Стъклената менажерия
ВСИЧКО ИЛИ НИЩО
Последен квартет
Това НЕ е Хамлет
Вернисаж
Палата номер 6
Пилето
ОООО - Сънят на Гогол
Мъртвешки танц
АПЕТИТ ЗА ЧЕРЕШИ
Изкупление
Иванов
Най-продавани постановки:
1.
Семеен албум
2.
Всичко на масата
3.
Пилето
4.
Иванов
5.
Bio.Ego.Organic.
6.
Самотни персонажи
7.
АПЕТИТ ЗА ЧЕРЕШИ
8.
Стъклената менажерия
9.
Това НЕ е Хамлет
10.
Последен квартет
Последни коментари:
23:24ч
03.08.
Пълна скръб! Едва дочаках края. Добре, че беше кратко мъчението!
23:22ч
03.08.
Теди, Теди, съвсем си я закъсал , брат! Как можа да напишеш такав...
09:41ч
26.07.
Уникална постановка - гениална и нестандартна !...
11:54ч
22.07.
Усещането за сладникав женски парфюм ми дойде в повече (и не гово...
11:44ч
22.07.
катарзис на душата!
18:13ч
11.07.
Забавлението Ви е в кърпа вързано !!! Тандемът Геро и В.Танев е ...
11:21ч
10.07.
Здравейте! Искам да попитам, кога ще дойде тази постановка във ...
20:39ч
08.07.
Едно от най-добрите представления, които съм гледал и бих гледал ...
14:10ч
02.07.
Без съмнение за мен като зрител, това, на което бях свидетел беше...
13:32ч
02.07.
Въпреки че отговаря на тенденцията, която е оставила впечатлениет...
Най-коментирани:
1.
Лекция №1 за народното творчество
133 коментара
2.
Вражалец
113 коментара
3.
Ножица - трепач
60 коментара
4.
Операцията
34 коментара
5.
Живак
31 коментара
Театрите в цифри:
3968
постановки
5356
актьори
160
театри и сцени
5933
статии и новини
Най-разглеждани:
1.
Народен театър "Иван Вазов"
1338358
2.
Открита сцена ( "Сълза и смях" )
1310890
3.
Театър "Българска армия"
822657
4.
Сатиричен театър "Алеко Константинов"
817150
5.
Театър София
679654
Най-разглеждани актьори:
1.
Васил Бинев
111114
2.
Анелия Луцинова
67042
3.
Асен Блатечки
61843
Най-разглеждани постановки:
1.
Вражалец
350641
2.
ТИРАМИСУ
276259
3.
Лекция №1 за народното творчество
269067
|
Благоевград
|
Бургас
|
Варна
|
Велико Търново
|
Видин
|
Враца
|
Габрово
|
Димитровград
|
Добрич
|
Дупница
|
Казанлък
|
Кърджали
|
Кюстендил
|
Ловеч
|
Монтана
|
Пазарджик
|
Перник
|
Плевен
|
Пловдив
|
Правец
|
Разград
|
Русе
|
Силистра
|
Сливен
|
Смолян
|
Созопол
|
София
|
Стара Загора
|
Търговище
|
Хасково
|
Шумен
|
Ямбол
© Art.bg 1997 -
Условия за ползване
дизайн и програмиране:
УебДизайн
„Бисквитките“ ни помагат да предоставяме услугите си. С използването им приемате употребата на „бисквитките“ от наша страна.
Научете повече
Разбрах
Билети за Младежки театър
Билети за Театър Сфумато

Content-Type: text/html


markdown:
Nghiên cứu và Trao đổi BÁO CÁO TỔNG KẾT HỘI THẢO
BÁO CÁO TỔNG KẾT HỘI THẢO
NHÀ MẠC TRONG LỊCH SỬ- VĂN HOÁ VIỆT NAM
( Thành tựu nghiên cứu và những nhận thức mới )
PGS.TSKH NGUYỄN HẢI KẾ
Do thời gian hạn chế của hội thảo, từ sáng đến giờ chúng ta mới chỉ được nghe trình bày 10 báo cáo- tức là chỉ chiếm 1/5 tổng số bài viết mà các nhà nghiên cứu đã gủi về cho BTC Hội thảo. ( Các vị có thể theo dõi những báo cáo còn lại trong tập tài liệu ). Vì thế, trước khi kết thúc hội nghị, cho phép tôi có đôi lời thưa với các vị :
1. Các vị đều biết rõ rồi, nhưng tôi vẫn muốn thưa lại :
Đây không phải là Hội thảo khoa học lần đầu tiên về Vương triều Mạc cũng như những vấn đề có liên quan đến nhà Mạc!
Cho đến thềm của Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, tại Vịệt Nam, chỉ tính những hội thảo có liên quan trực tiếp đến nhà Mạc, từ hội thảo về Nguyễn Bỉnh Khiêm năm 1985 đã có ít nhất ¼ thế kỷ với 4 hội thảo chính thức quy mô toàn quốc [1] .
Cũng trong thời gian đó, bên cạnh những hội thảo liên quan trực tiếp đến chủ đề này, nhiều vấn đề của lịch sử văn hóa Việt Nam và thời nhà Mạc cũng đã được tiến hành ở nhiều góc độ trong những công trình nghiên cứu, khảo sát khác trong và ngoài nước.[2]
Nhưng,.. đây là Hội thảo khoa học về Vương triều Mạc lần đầu tiên tổ chức tại Thủ đô Hà Nội, tại kinh thành Thăng Long, nơi mà tháng 6, mùa hạ năm 1527, Mạc Đăng Dung từ Cổ Trai (Hải Phòng ) về Kinh sư, ngự nơi chính điện . trong không khí “ “Bấy giờ, thần dân trong Kinh đều đón Đăng Dung vào Kinh”.“Lúc này thần dân phần nhiều xu hướng về Đăng Dung, đều ra đón y về Kinh đô “ [3]
Và, cũng vì thế, xin nhắc lại là cho đến Hội thảo năm 1994 tại Hải Phòng Những nhận thức mới về nhà Mạc 1527-1592 của giới nghiên cứu Lịch sử, văn hóa Việt Nam đã được khẳng định :
Thứ nhất : Hoàn toàn nhất trí cần phải nghiên cứu đánh giá lại nhà Mạc. Xóa bỏ thành kiến, định kiến về nhà Mạc đối xử công băn khách quan với nhà Mạc như với mọi triều đại khác. Trước hết việc nhà Lê sụp đổ, nhà Mạc thay nhà Lê là một hiện tượng có ý nghĩa tiến bộ, được nhiều người ủng hộ.
Thứ hai : Trả lại nhà Mạc những đóng góp khách quạn : .
+ Khẳng định những đóng góp tích cực của nhà Mạc trên các lĩnh vực văn hóa, tư tưởng và kinh tế : Nhà Mạc vẫn sử dụng Nho học nhưng có thái độ cởi mở, không độc tôn Nho học như thời Lê.Chú trọng khoa cử, đào tạo nhiều trí thức Nho học cho đất nước, lần đầu tiên xuất hiện phụ nữ trong khoa cử ; ngôi đình đầu tiên trong lịch sử văn hoá Việt Nam xuất hiện ; nhà Mạc đã tạo được nền văn hóa dân tộc, nhất là về mỹ thuật, văn hóa dân gian..không bị ràng buộc bởi kinh tế tiểu nông và Nho học. Đó là chính sách rất tiến bộ của Nhà Mạc trong lĩnh vực tư tưởng .
+ Tuy chính sách nông nghiệp của thời Lê vẫn được áp dụng chính sách nhưng chú trọng nhiều đến khai hoang, lập làng; không theo đuổi chính sách ức thương năng nề như thời Lê sơ, cởi mở trong sản xuất gốm…
+ Còn có ý kiến khác nhau về chính sách đối ngoại với nhà Minh, triều đình Mạc có hạn chế ở góc độ nào đó, nhưng đó cũng là sự tính toán trong sách lược ứng phó trước tình thế cụ thể của tình thế Đại Việt giữa thế kỷ XVI.[4]:
2 .16 năm –xuyên qua hai thế kỷ ( thậm chí là hai thiên niên kỷ XX và XXI !) các nhà nghiên cứu, những người quan tâm đến lịch sử thời nhà Mạc lại có dịp hội tụ tại diễn đàn này với 50 báo cáo của 43 tác giả
Theo thời gian và nội dung đề cập, có thể tạm chia các báo cáo thành/ vào các vần đề sau:
I. Triều Mạc (1527-1592 )
I.1.Về Mạc Đăng Dung, sự thành lập nhà Mạc;
I.2.Về tổ chức chính quyền, quân đội, ngoại giao, kinh tế ;
I.3.Về văn hóa, giáo dục, nghệ thuật..:
II. Về nhà Mạc và hậu duệ sau 1592 .
I.Về vương triều Mạc (1527-1592) :.
Về Mạc Đăng Dung , sự thành lập triều Mạc, quá trình, chính trị, kinh tế, quân sự, ngoại giao của vương triều Mạc vẫn là chủ đề, quan tâm lớn của nhiều tác giả với 17 báo cáo ( bằng những bài viết cùng chủ đề này của hội thảo năm 1994) [5].
Về vai trò của Mạc Đăng Dung và sự ra đời của vương triều Mạc tiếp tục là chủ đề chiếm đến không chỉ các nhà nghiên cứu Lão thành như Vũ Khiêu, Văn Tạo, mà cả những người nghiên cứu trẻ ( như Trần thị Thanh Bình, Phan Đăng Thuận ) .
Giáo sư Vũ Khiêu khi nhận xét về Nghi Dương – đất phát tích nhà Mạc, nhắc lại : Từ 25 năm trước, với Hội thảo về Nguyễn Bỉnh Khiêm ( 1985 ) đã là dịp khẳng đinh tính chính thống của Nhà Mạc – một triều đại đã mở ra một định hướng phát triển mới của dân tộc .
Phân tích cuộc khủng hoảng cung đình trầm trọng cuối triều Lê sơ để thấy lich sử đòi hỏi có một nhân vât giải quyết khủng hoảng để yên dân, dựng nước. Giáo sư Văn Tạo đã đi đến nhận định: Lịch sử chọn Mạc Đăng Dung. Cũng theo hướng tiếp cận này, nhà nghiên cứu Hoàng Lê cũng đi đến kết luận: Việc thay thế triều Lê là một tất yếu lịch sử .
Tống Thanh Bình tiếp tục bàn về “Tính chính danh của nhà Mạc”, hai tác giả Trần Thị Thanh Vân- Phan Đăng Thuận tìm sự tương đồng hội ngộ giữa Lý Thái Tổ và Mạc Thái tổ .
Những đánh giá về Mạc Đăng Dung, về sự ra đời và cách giải quyết những vấn đề nội trị - ngoại giao, kinh tế- xã hội, quân sự, giáo dục ..của đất nước được đặt ra trong bối cảnh cụ thể của Đại Việt và thời đại thế kỷ XVI, và trong đối sánh với triều đình mà nó thay thế.
Cách nhìn biện chứng này, đòi hỏi phải có cái nhìn cụ thể, khách quan. Triều Mạc không phải so sánh với triều đại Lê sơ thời Lê Hồng Đức ( 1460-1497 ) mà là đặt ra trước đòi hỏi của giai đọan lịch sử đầu thế kỷ XVI, khi mà triều đình nhà Lê của những Lê Tương Dực, Lê Uy Mục mà chính Biên niên sử thời Lê- Trịnh cũng phải hạ bút là những “vua chó”, “vua lợn”, không đảm nhận được trách nhiệm quản lý đất nước, khi mà triều chính đã “chia năm xé bảy” vì quyền lợi phe nhóm . Mạc Đăng Dung thiết lập triều đình Mạc, và trong giai đoạn Mạc Đăng Dung, Mạc Đăng Doanh đã tiến hành nhiều công việc mang lại những ổn định, phát triển nhất định cho xã hội Đại Việt trong khu vực quản lý của mình.. Điều này cũng đã được chính các sử gia trí thức Nho học thời Lê - Trịnh ( từ các tác giả Đại Việt sử ký toàn thư đến Lê Quý Đôn trong Đại Việt thông sử ) thừa nhận một thực tế khách quan.
Dẫu đã quen nhắc nhiều đến Dương Kinh và Thăng Long – hai trung tâm không thể bỏ qua – vừa là vật thể hóa, vừa tạo lên cốt, hồn của Nhà Mạc nhưng đến hội thảo lần này lần đầu tiên xuất hiện 4 báo cáo có liên quan trực tiếp.
Những phác họa về Thành Thăng Long của Nguyễn Doãn Tuân, Nguyễn Tuyết Anh ( Ban quản lý di tích danh thắng Hà Nội ), Phạm Đức Anh ( Khoa Lich sử - Trường ĐHKHXH&NVHà Nội) cho thấy giai đoạn đầu tiên ồn định của triều Mạc, kinh thành nói chung, hoàng thành Thăng Long nói riêng tiếp tục như thời Lê. Vua Mạc Đăng Dung quan tâm đến hưng thịnh Văn Miếu, Nam Giao, .. Chỉ từ những năm 80 thế kỷ XVI do nội chiến Lê-Trịnh với Mạc lan đến thành Thăng Long nên thành Thăng Long liên tục phải mở rộng việc đắp lũy, đề phòng .
Hai báo cáo chuyên về Dương Kinh, quê hương nhà Mạc của TS Nguyễn Văn Sơn, TS Vũ Quốc Hiền, Nguyễn Văn Chất. Những kết quả khảo sát trên mặt đất ( các di tích) và trong lòng đất tại gò Gạo, gò chữ Công, Gò Quan Thiệu ở Kiến Thụy đã khúc triết không chỉ về dấu ấn các công trình kiến trúc của Dương Kinh như Phuc Ý, Tường Quang, Hưng Quốc (được nhắc đến trong Biên niên sử ) mà còn gợi ra những so sánh và mối liên hệ giữa Dương Kinh với các vùng xung quanh, với Thăng Long.
Qua gần hai thập niên, tiếp cận từ nguồn 165 văn bia, 3 minh chuông, 10 minh văn trên đồ gốm PGS,TS Đinh Khắc Thuân đã không chỉ nhận diện đặc điểm về niên đại, phân bố, nghệ thuật trang trí, người soạn, khắc văn bia thời Mạc, mà còn góp cải chính niên đại – cùng hướng với nhà nghiên cứu – chuyên gia lịch học PGS, TS Lê Thành Lân, đi đến những nhận xét về lịch sử thời Mạc nổi bật là những dựng xây, tu bổ, công đức chùa, quán của các thành viên hoàng tộc Mạc từ vùng Kiến Thụy đến một số địa phương khác; về sự khôi phục và pha trộn các hoạt động Phật giáo trong Đạo quán thời Mạc; về hiện tượng ngôi đình trở thành trung tâm của làng xã..
I.2.Về thể chế chính quyền nhà nước, kinh tế, quân sự, ngoại giao .
Có 5 báo cáo liên quan đến nội dung này. Nếu so với hội thảo 1994, thấy :
- Hội thảo lần trước có đến 6 báo cáo về ngoại giao và kinh tế nhà Mạc thì lần nay mỗi lĩnh vực chỉ còn 2/2 = 1 báo cáo
Báo cáo duy nhất về tình hình kinh tế thời Mạc tại hội thảo này, PGS.TS Nguyễn Văn Kim ( Khoa Lich Sử - Trường Đại học KHXH & NV Hà Nội ) đã đặt thời Mạc trong khung cảnh chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ lớn và đối diện với thế giới phương Tây. Trong bối cảnh ấy nhận diện việc tìm chọn một con đường phát trển mới của nhà Mạc trên các hoạt động nội thương, ngoại thương, nhận ra sinh động cụ thể hơn một xã hội Mạc, cởi mở, năng động hơn. Bản thân Dương Kinh – quê hương nhà nhà Mạc là hiện hình hóa một cách nhìn ra biển/ hướng biển đầu tiên của Đại Việt đến thế kỷ đầu XVI .
. Nhà nghiên cứu Ngô Đăng Lợi (Hội Sử học Hải Phòng ) tiếp tục mạch tìm hiểu về chính sách ngoại giao triều Mạc/
- Đến hội thảo này các vấn đề về tổ chức chính quyển, tổ chức quân đội, Dương Kinh, Thăng Long ..đã được đề cập thành những báo cáo riêng (của Trần Thị Vinh, Nguyễn Văn Thục, Hoàng Thị Thảo, Hà Duy Biển,Vũ Quốc Hiến & Nguyễn Ngọc Chất, Nguyễn Doãn Tuân & Nguyễn Tuyết Anh ).
Do biên niên thời Lê-Trịnh không ghi chép cụ thể về chính quyền cũng như các cơ quan trong bộ máy nhà nước thời Mạc, nên trên cơ sở tập hợp, phân tich nguồn tài liệu văn bia, PGS.TS Trần Thị Vinh ( Viện Sử học ) đã phác thảo tô chức chính quyền từ trung ương đến địa phương và rút ra: Bộ máy chính quyền thời Mạc vẫn phỏng theo thời Lê sơ, nhưng sự kiểm soát giữa giữa các cấp không ngặt nghèo như thời Lê sơ.
Các tác giả thuộc Viện Lịch sử Quân sự tập trung vào tổ chức quân đội nhà Mạc.
Cùng nhất trí cách nhìn về tổ chức quân đội triều Mạc là mô hình thời Lê Thánh Tông, Đại tá,TS Nguyễn Huy Thục, cho đó là “khúc xạ” của quân đội triều Lê không chỉ về tổ chức, mà phần lớn võ quan cao cấp triều Mạc từng phục vụ trong quân đội triều Lê. Thượng úy Hà Duy Biển từ tìm hiểu 4 vệ quân triều Mạc gọi đó “ Tái cấu trúc” tổ chức quân sự thời Lê.
Thạc sĩ, Thượng tá Hoàng Thị Thảo nhận xét : thời Mạc không còn điều kiện thực tế để thực hiện chính sách “ngụ binh ư nông” như thời Lê trở về trước, quân số triều Mạc không vượt quá xa 10 vạn người; chế độ lộc điền cho binh lính vẫn được thực hiện.
I. 3.Về văn hóa ( tư tưởng, tôn giáo, giáo dục, văn học, nghệ thuật… )
Nếu hội thảo năm 1994 có 12 bài liên quan đến các vấn đề này [6], thì tại hội thảo lần này, những vấn đế văn hóa như giáo dục & khoa cử, tôn giáo, nghệ thuật … của thời Mạc vẫn tiếp tục chiếm một tỷ lệ lớn với 13 báo cáo.
Điều đáng chú ý là :
+ Những báo cáo về mỹ thuật thời Mạc được chú trọng nhiều hơn trên cơ sở những tư liệu mới được cập nhật qua gốm, sứ, hệ thống các di tích kiến trúc của các tác giả Trần Lâm Biền, Tống Trung Tín, Phạm Quốc Quân, Nguyễn Đình Chiến… Khi đặt kiến trúc, mỹ thuật với đời sống kinh tế và sinh hoạt tinh thần của cư dân thời Mạc, trong đó những mẫn cảm hay phác họa ban đầu từ cuối thế kỷ trước “về một nền mỹ thuật sống động thâm đẫm chất dân gian , bộ lộ “ các tính sáng tạo của người nghệ sĩ” đã được khằng định ngày càng vững chắc hơn qua những nghiên cứu cụ thể hơn về “Gốm Mạc có minh văn” (TS Nguyễn Đình Chiến- Bảo tàng Lich Sử ), những nhận định, hay cách định danh rõ ràng về mỹ thuật, văn hóa thời Mạc
+ Sự bùng nổ của nghệ thuật tạo hình dân dã (PGS.TS Trần Lâm- Cục Di sản Bộ VH- TT-DL )
+ “ Giai đoạn bản lề” ( Họa sĩ Phan Cẩm Thượng,)
+ “Xuất hiện loại chùa Tam giáo, sự xuất hiện của ngôi đình làng “ một bước đi mới trong lịch sử kiến trúc cổ truyền Việt Nam ( PGS.TS Tống Trung Tín. TS Lê Thị Chiêng ) hay có một “Phong cách mỹ thuật Mạc khác nhiều so với với các triều đại và sau nó”, “ Ẩn chứa thông điệp về sư hưng suy của đời sống tôn giáo, tín ngưỡng mà Đạo giáo tỏ ra hưng thịnh hơn ( TS Phạm Quốc Quân ),
Cũng lần đầu tiên văn hóa dân gian thời Mạc đươc đề cập đến trong việc phân tich hình tượng Mạc Đăng Dung qua truyền thuyết ở vùng Kiến Thụy ( NCS Phạm Thị Phương Anh- ĐH Sư phạm Hà Nội ) qua phân tich khúc nhôi về đăc điểm cơ bản của Văn hoá Dân gian thời Mạc của GS.TSKH Phan Đăng Nhật . .
Tiếp tục đề cập đến một số vấn đề về trí thức Nho học đã đặt ra từ hội thảo trước, những vấn đề về giáo dục & khoa cử đời Mạc như được tập trung hơn với loạt bài của PGS.TS Đỗ Thị Hảo,Tống Thanh Bình, Minh Thuận, Nguyễn Quang Hà, TS Đăng Kim Ngọc, Mạnh Hùng, PGS Mạc Văn Trang đã khằng định một lẫn nữa:Nhà Mạc chú trọng chính sách thi cử, đào tạo nhiều trí thức Nho học,có thái độ cởi mở lần đàu tiên quan tâm đến phụ nữ ..[7] gợi mở những kinh nghịệm lịch sử.
II. Về nhà Mạc và hậu duệ sau 1592
Tiếp tục là chủ để lôi cuốn đến 14 báo cáo, nhiều hơn số báo cáo cùng chủ đề tại hội thảo 1994. [8]
Chính ở những nội dung này, tập trung phản ảnh những tìm tòi phát hiện mới rất thú vị, hấp dẫn về nhà Mạc từ sau 1592.
Bên cạnh TS Nguyễn Minh Đức thông báo ngắn về phát hiện di tích Vũ An Hoàng đế, phần lớn các báo cáo tập trung vào hai mảng sau :
Thứ nhất đó là : 5 nghiên cứu trực tiếp liên quan đến Vùng kinh đô nhà Mạc ở Cao Bằng được phác họa sinh động, cụ thể với nghiên cứu điền dã của Th.s Nguyến Thị Hải ( Đại học Sư phạm Thái Nguyên) hay tham khảo các nguồn tư liệu Trung Quốc của Chu Xuân Giao (Viện nghiên cứu Văn hóa ) và của Cụ Nguyễn Xuân Toàn về Mạc Kính Vũ và thành Phục Hòa,
Những nghiên cứu này làm rõ:Trên nền tảng một trung tâm kinh tế văn hóa có từ lâu trong lich sử, nhà Mạc đã mang đến cho vùng đất này một gương sắc mới, làm thành đợt giao thoa văn hóa sâu đậm, rõ nét với sắc thái riêng ở vùng Na Lữ, Cao Bằng.
Điều thú vị là chính những tìm tòi này cộng hưởng và được minh chứng sâu sắc với những nghiên cứu của các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian tại chỗ về hát Then của Nguyễn Thiện Tứ, Vương Hùng (Hội Văn nghệ dân gian Cao Bằng ). Thứ hai là : 7 báo cáo liên quan đến hậu duệ họ Mạc . Những ký ức về nhà Mạc, dòng ho Mạc được lưu giữ và ngày càng được chú ý bằng nỗ lực mạnh mẽ nhưng âm thầm xuyên thời gian không chỉ riêng của những hậu duệ họ Mạc .
Đại tá Thái Kế Toại cho biết di tích nhà Mạc và dòng họ Mạc có ở nhiều địa Hải Phòng, Hà Nội, Cao Bằng, Nghệ An,..
Những con số ấy được hiện lên cụ thể hơn qua những tìm hiểu, lý giải tình hình nhà Mạc thời kỷ ở Nà Lữ, Phục Hòa, chỉ ra các trường hợp không phải mai danh ẩn tích và phải mai danh ẩn tich của vương triều Mạc và hâu duệ Mạc thông qua các trương hợp cụ thể ở Bạch Hạc, Xuân Sơn (Vĩnh Tường- Vĩnh Phúc), Tiên Lữ ( Lập Thạch- Vĩnh Phúc); qua tập hợp các gia phả đặc biệt phong phú, cho biết học Mạc đổi ra hơn 50 họ, rải trên 25 tình thành ở Việt Nam ( TS Hoàng Lê và TS Nguyễn Minh Đức); về Hoàng hậu Mạc Thị Giai, Mạc Cảnh Huống (Nguyễn Phước Tương- Hội sử học Việt Nam ); Từ đường ho Phạm ở Xuân Kiên- Xuân trường Nam Định ( Th.s Vũ Đại An- Ban quản lý di tích, danh thắng Nam Đinh ) ; Pho tượng chùa Hưng Khánh và họ Khoa ở Đằng Lâm - Hải An; họ Mạc ở Nghệ An ( Phan Đăng Thuận- Đại học Vinh )
Qua nội dung nghiên cứu nhiều tác giả tiếp tục đặt ra những vấn đề, đề xuất những kiến nghị cụ thể :
Về khu di tích Dương Kinh, TS Vũ Quốc Hiền và Thạc sĩ Nguyễn Ngọc Chất cho rằng lòng đất Cổ Trai chắc chắn còn mang trong mình những bí ẩn của một Dương Kinh tráng lệ. Nếu tiếp tục được đầu tư nghiên cứu một cách quy mô, hệ thống sẽ làm sáng tỏ và toàn diện hơn về Dương Kinh,về nhà Mạc trên nhiều góc độ.
Qua tham khảo kết quả nghiên cứu của các nhà sử học Trung Quốc về các vị vua Mạc sau 1677 của Chu Xuân Diên hay về Kinh đô nhà Mạc ở Cao Bằng, Th,s Nguyễn Thị Hải đều nhận thấy việc nghiên cứu diền dã ở vùng Cao Bằng – dù đã được triển khai, nhưng mới chỉ ban đầu và cơ bản vẫn còn bị bỏ ngỏ, cần được triển khai liên ngành, sâu sắc hơn.
Khi nghiên cứu về các di sản, di tích nhà Mạc, Đại tá Thái Kế Toại đề xuất với Hội đồng Mạc tộc cần có kế hoạch phối hợp với các cơ quan chức năng, các nhà nghiên cứu hoàn thành hệ thống công trình này, có biện pháp giữ gìn, tu bổ v các di tích quan trọng đang bị xuống cấp, phát huy giá trị của hệ thống các di tich này.
Về biên soạn và giảng dạy giai đoạn lich sư nhà Mạc ở bâc trung học hiện này, hai báo cáo mới và đầy trách nhiệm của hai nhà giáo Phan Đăng Thuận và Th.s Nguyễn thị Bình Minh( Khoa Lich sử - Đại học Vinh ) đã kiến nghị cụ thể :
Cần có sự cập nhật những thành tựu nghiên cứu và khách quan về nhà Mạc, Chẳng hạn sách giáo khoa lớp 7 ( Nxb Giáo dục H.2007) vẫn viết “Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê” hay sách hướng dẫn trả lời câu hỏi và bài tập lich sử lớp 10 ( Nxb ĐHQG- Tp Hồ Chí Minh .2006) vẫn viết :”Mạc Đăng Dung và 40 quan lại cởi trần, quỳ gối cửa ải Nam Quan dâng sổ sách cắt đất 5 động phía đông cho nhà Minh.
3. Bước phát triển mới trong Hội thảo lần này là :
3.1. Nhiều báo cáo được xây dựng trên những nguồn tại liệu thực tế, khảo sát tại chỗ.
Bằng tất cả những sốt ruột của mỗi nhà nghiên cứu, thì đến năm 1994, chúng ta cũng không thể nào có được những tài liệu khảo cổ cụ thể về Dương Kinh, về thành Thăng Long đời Mạc !
Cũng như vậy, ai cũng biết từ rất lâu là nhà Mạc sau 1592 đã lên Cao Bằng,… nhưng. chỉ đến hội thảo này [9] chúng ta mới có dịp được biết cụ thể và sinh động về qua những báo cáo Nguyễn Thị Hải, của các nhà sưu tầm văn hóa dân Cao Bằng…
Nếu chúng ta biết rằng, trong biên niên sử của chính quyền phong kiến Việt Nam từ thế kỷ XVI đến hết thế kỷ XIX đều là những trí thức Nho học, những ghi chép về Nhà Mạc đã ít ỏi ( Trong bộ Đại Việt Sử Ký toàn thư, do các sử thần triều Lê viết, thì giai đọan này,chủ yếu là ghi chép những sự kiện xung quanh tập đoàn Lê-Trịnh ở Thanh Hoá, từ điễn biến thời tiết đến những lần ra quân…) thì mới càng thấy trân trọng những cố gắng của các nghiên cứu đến nhường nào !
3.2. Nhận thức về Vương triều Mạc không chỉ được khẳng định một lần nữa những nhận thức đã được xác định từ hội thảo quốc gia trước mà đã được mở rộng hơn, sâu sắc hơn, rõ ràng, sinh động hơn. ,
Mở rộng hơn về không gian nghiên cứu : nhận thức của chúng ta về triều Mạc, không chỉ quanh vùng Dương Kinh, Thăng Long - hai trung tâm chính trị của thời Mạc ở châu thổ Bắc Bộ, mà được mở đến vùng Cao Bằng, mà ngay cả khu vực Dương Kinh, Thăng Long cũng đã trở nên cụ thể hơn.
Mở rộng hơn về khía cạnh tìm hiểu của đối tượng nghiên cứu (tổ chức chính quyền, quân đội, giáo dục, khoa cử..)
Sâu hơn về cách tiếp cận, rông hơn về biên độ liên ngành, giữa sử học với khảo cổ học, với văn hoá học, văn học dân gian,..
3.3. Quy tụ đội ngũ đông đảo các nhà quan tâm và nghiên cứu có thành tựu về lich sử văn hóa Việt Nam: có những chuyên gia đến từ nhiều trường Đại học,Viện nghiên cứu, nhiều Hội nghề nghiệp ở Hà Nội, Hải Phòng, Tây Bắc, Cao Bằng, Nam Định,Nghệ An, Huế,..
Có những cán bộ tiếp tục nghiên cứu của mình như Ngô Đăng Lợi,Đỗ Thị Haỏ, Hoàng Lê, Đinh Khắc Thuân, Trần Thị Vinh, Nguyễn Văn Sơn,
Có sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, các bậc lão thành:Vũ Khiêu,Văn Tạo, Nguyễn Xuân Toàn…
Điều đặc biệt trân trọng với chúng tôi /chúng ta là trong đội ngũ những người quan tâm đến lịch sử văn hóa đó có nhiều hơn những nhà nghiên cứu cán bộ “Trẻ” (dưới 40 tuổi): Vũ Đại An, Nguyễn Quang Hà, Hà Duy Biển, Nguyễn Thị Hải, Nguyễn Ngọc Chất, Phạm Đức Anh, Phan Đăng Thuận, Trần Thị Thanh Vân.
Tôi nhớ lại phát biểu tổng kết của GS Phan Huy Lê trong hội thảo về Vương triều Mạc năm 1994 “Qua hội thảo, mỗi chung ta đều có nhận hức mới về nhà Mạc .. Những chúng ta không đóng cửa nghiên cứu, còn tiếp tục tìm hiểu để đánh giá về nhà Mạc ngày càng công minh hơn, càng sự thật hơn..”
Và hôm nay, khi đồng hồ chỉ ngày khai mạc Đại lễ Ngàn năm Thăng Long còn tròn tuần trăng thu nữa, hội thảo về Vương triều Mạc long trọng diễn ra tại Hà Nội- Thăng Long - mà hạt nhân của suốt ngàn năm lịch sử của mảnh đất hội tụ lắng hồn sông núi ấy là Trung tâm Hoàng thành Thăng Long vừa được công nhận là di sản văn hóa nhân loại … tự nó đã là minh chứng bằng hành động cho tinh thần khoa học, thái độ công tâm, công minh, khách quan đó .
Hà Nội 21.09.2010
[1] Năm 1985 : Hội thảo khoa học kỷ niệm 400 năm ngày Nguyễn Bỉnh Khiêm mất. ( Tp.Hải Phòng )
Năm 1991. Hội thảo 500 năm ngày sinh Nguyễn Bỉnh Khiêm ( tp Hồ Chí Minh)
Năm 1994 : Hội thảo Nhà Mạc và dòng họ Mạc trong lich sử ( Tp.Hải Phòng )
[2] Trong nước :
2.1 Các chuyên khảo của một tác giả xuất phát tử các luận án Tiến si như :
Nguyễn Văn Sơn . Di tich thời Mạc vùng Dương Kinh ( Hải Phòng ) , Nxb KHXH, H.1997:
Đinh Khắc Thuân. Văn bia thời Mạc . Nxb KHXH,H 1996 ; Lich sử vương triều Mạc qua thư tịch và văn bia ,Nxb KHXH, H, 2001.
2.2. Các chuyên khảo của nhiều tác giả :
Nguyễn Tiến Cảnh, Nguyễn Du Chi,Trần Lâm. Nguyễn Bá Vân : Mỹ thuật thời Mạc. Viên Mỹ thuật,H,1987
Trung tâm KHXH & NV.Viện Sử học, Vương triều Mạc 1527-1592, Nxb KHXH, H.1996
Vương triều Mạc và lich sử Việt Nam . Nxb Hải Phòng 1996
Góp phần đổi mới quan điểm đánh giá vương triều Mạc , Nxb Trẻ tp Hồ Chí Minh, 2003
2.3 Các bài đăng trên các tạp chí, các thông báo hàng năm như :
Nguyễn Du Chi .Mỹ thuật thời Mạc, mấy nét khái quát.Tạp chí Nghiên cứu Mỹ thuật, 1987. tr23-28
Chu Quang Trứ : Qua một số tượng mới phát hiện, hiểu thêm về mỹ thuật thời Mạc. Tc Khảo cổ học , 1993, số 4. tr 69-78
+ Những pho tượng đá thời Mạc ở chùa Thiên Phúc ( Hải Phòng ). Những phát hiện khảo cổ học 1993. Nxb KHXH, 1994. tr 198-199
Lê Thành Lân : Niên biểu nhà Mạc . Tạp chí Hán Nôm . số 1/1997
2.4 Trong các nghiên cứu về tiến trình lịch sử, văn hóa Việt Nam, địa chí các địa phương ; chẳng hạn :
Lich sử Việt Nam. Chương thế kỷ XVI
Lich sử Hà Nội . Chương Thăng Long thời Mạc ( Phan Huy Lê chủ biên. H2010)
Bùi Xuân Đính Giáo dục và khoa cử Nho học Thăng Long- Hà Nôi. Nxb Hà Nội 2010
Đia chí Cao Bằng ( 2000), Địa chí Quảng Ninh, Địa chí Vĩnh Phúc,…..
Hợp biên thế phả họ Mạc .Nxb KHXH. H.2006.
Ngoài nước như : Trung Quốc :
Viên Vân Phúc. Lược bàn bàn về triều Mạc trong lịch sử Việt Nam . Luận án Thạc sĩ 1998. Đại học Trịnh Châu ( Hà Nam- Trung Quốc )
+ Bàn về chiến tranh Lê Mạc và sự diệt vong của triểu Mạc ( 2004 )
+ Trần văn Nguyên, Lý Ninh Diễm. Sự kiện Mạc Đăng Dung và mô thức mới trong quan hệ Việt Trung thời Minh. ( 2010 )…
[3] Đại Việt sử ký toàn thư. Bản dịch và chú thích của Hoàng Văn Lâu, Ngô Thế Long, hiệu đính của Hà Văn Tấn. Nxb KHXH, H.1993., tập III. Tr.110. Lê Quý Đôn trong Đại Việt thông sử ( Bản dịch của Ngô Thế long. Hiệu đính của Văn Tân , Nxb KHXH. H. 1978, cũng viết “Lúc này thần dân phần nhiều xu hướng về Đăng Dung, đều ra đón Đăng Dung về Kinh đô “ tr .264
[4] Xem Bài phát biểu Tổng kết hội thảo năm 1994 của GS Phan Huy Lê. trong Nhà Mạc và dòng họ Mạc trong lich sử. Sđd H.1996. tr 508-514.
[5] Chủ đề này, trong hội thảo 1994 có :
Bài viết
Tác giả
1
Mấy vấn đề nhà Mạc
Trần Quốc Vượng
2
Nhà Mạc và vấn đề Ngụy triều trong lịch sử
Văn Tạo
3
Suy nghĩ về sự xuất hiện của Mạc Đăng Dung trên chính trường Đại Việt nửa đầu XVI
Nguyễn Danh Phiệt
4
Thế kỷ XVI và vai trò lich sử của Mạc Đăng Dung
Hải Đoan
5
Suy nghĩ về nhà Mạc
Nguyễn Duy Hinh
6
Nhìn lại một số việc làm của nhà Mạc
Trương Hữu Quýnh
7
Nhà Mạc qua lăng kính của sử thần Lê Quý Đôn
Đinh Công Vỹ
8
Một hiện tượng lich sử, hai quan điểm đánh giá nhà Mạc: “Ngụy” triều và phúc thần.
Phan Đăng Nhât
9
Suy nghĩ về nhà Mạc
Đỗ Văn Ninh
10
Phả hệ nhà Mạc
Trần Thị Mai
11
Chính sách dùng người của nhà Mạc
Ngô Đăng Lợi
12
Về quan hệ bang giao của triều Mạc và triều Minh thế kỷ XVI
Phạm Ái Phương
13
Thử tìm hiểu việc bang giao của vương triểu Mạc
Hoàng Lê
14
Việc nhà Mạc giao thiệp với nhà Minh ( qua cuốn sách cổ Thù vực chu tư lục của Nghiêm Tòng Giản đời Minh
Ngô Đăng Lợi
15
Vài nét về tình hình ruộng đất và kinh tế nông nghiệp thời Mạc
Đỗ Đức Hùng
16
Nhà Mạc với nền kinh tế công thương nghiệp XVI-XVII
Trần Thị Vinh
17
Chính sách kinh tế của nhà Mạc qua tài liệu điền dã
Mạc Hữu Hoa,
Mạc Văn Viên
[6] Tại hội thảo năm 1994 có :
Các bài viết
Tác giả
1
Suy nghĩ về đời sống tư tưởng triều Mạc
Nguyễn Minh Tường
2
Suy nghĩ về trí thức nhà Mạc
Lê Văn Lan
3
Vài suy nghĩ về thế ứng xử của trí thức thời Mạc qua một số tư liệu mới
Nguyễn Đức Nhuệ
4
Vương triều Mạc với văn chương thế kỷ XVI
Nguyễn Hữu Sơn
5
Bài văn thi đình đối khoa Tiến sĩ Quý Mùi 1583
Nguyễn Tuấn Thịnh
6
Thư tịch Hán Nôm viết về Nguyễn Thị Ngọc Toàn,bà tiến sĩ triều Mạc
Đỗ Thị Hảo
7
Hiểu về xã hội Mạc qua mấy phát hiện về Mỹ thuẩt Mạc ở xứ Đông
Chu Quang Trứ
8
Vài suy nghĩ về pho tượng Phật thời Mạc ở Hà Nội
9
Nghệ thuật tạo hình Việt ở thế kỷ XVI
Trần Lâm- Nguyễn Quang Trung
10
Chùa Sổ - Một kiến trúc độc đáo thời Mạc
Nhã Long
11
Trạng Trình với tên nước Việt Nam
Phong văn Tư
12
Nguyễn Bỉnh Khiêm và những tấm bia đời Mạc qua hai chữ Việt Nam
Nguyễn Phúc Giác Hải
[7] Xem phát biểu tổng kết hội thảo Nhà Mạc và vương triều Mạc năm 1994 .. sdd tr 511 .
[8] So với chủ đề này tại hội thảo năm 1994.;
Bài viết
Tác giả
1
Về gia phả dòng họ Mạc
Nguyến Hữu Tâm
2
Việc cải đổi tính danh họ Mạc
Hoàng Lê
3
Từ đường Nguyễn Như Quế
Lê Thế Loan
4
Một số công thấn Vương triều Mạc ở huyện Nghi Dương xưa
Hải Doan
5
Từ một pho tương Hoàng đế đến lai lich một dòng họ có liên quan đến triều Mạc
Nguyễn Hồng Hải- Ngô Thị Loan
6
Mối quan hệ giữa Tư Dương hầu Phạm Tử Nghi với vương triều Mãc
Trinh Minh Hiên
7
Vài tư liệu về dòng họ Mạc ở Hùng Khê trang
Mạc Văn Viên
8
Nguồn gốc họ Vũ Tiến – một chi họ Mạc
Vũ Tiến Liễu
Lưu ý là Hội thảo 1994 hoàn toàn không có một báo cáo nào về vấn đề có liên quan đến nhà Mạc và di ảnh nhà Mạc ở miền Cao bằng
Theo: mactoc.com
BÁO CÁO TỔNG KẾT HỘI THẢO
NHÀ MẠC TRONG LỊCH SỬ- VĂN HOÁ VIỆT NAM
( Thành tựu nghiên cứu và những nhận thức mới )
PGS.TSKH NGUYỄN HẢI KẾ
Do thời gian hạn chế của hội thảo, từ sáng đến giờ chúng ta mới chỉ được nghe trình bày 10 báo cáo- tức là chỉ chiếm 1/5 tổng số bài viết mà các nhà nghiên cứu đã gủi về cho BTC Hội thảo. ( Các vị có thể theo dõi những báo cáo còn lại trong tập tài liệu ). Vì thế, trước khi kết thúc hội nghị, cho phép tôi có đôi lời thưa với các vị :
1. Các vị đều biết rõ rồi, nhưng tôi vẫn muốn thưa lại :
Đây không phải là Hội thảo khoa học lần đầu tiên về Vương triều Mạc cũng như những vấn đề có liên quan đến nhà Mạc!
Cho đến thềm của Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, tại Vịệt Nam, chỉ tính những hội thảo có liên quan trực tiếp đến nhà Mạc, từ hội thảo về Nguyễn Bỉnh Khiêm năm 1985 đã có ít nhất ¼ thế kỷ với 4 hội thảo chính thức quy mô toàn quốc [1] .
Cũng trong thời gian đó, bên cạnh những hội thảo liên quan trực tiếp đến chủ đề này, nhiều vấn đề của lịch sử văn hóa Việt Nam và thời nhà Mạc cũng đã được tiến hành ở nhiều góc độ trong những công trình nghiên cứu, khảo sát khác trong và ngoài nước.[2]
Nhưng,.. đây là Hội thảo khoa học về Vương triều Mạc lần đầu tiên tổ chức tại Thủ đô Hà Nội, tại kinh thành Thăng Long, nơi mà tháng 6, mùa hạ năm 1527, Mạc Đăng Dung từ Cổ Trai (Hải Phòng ) về Kinh sư, ngự nơi chính điện . trong không khí “ “Bấy giờ, thần dân trong Kinh đều đón Đăng Dung vào Kinh”.“Lúc này thần dân phần nhiều xu hướng về Đăng Dung, đều ra đón y về Kinh đô “ [3]
Và, cũng vì thế, xin nhắc lại là cho đến Hội thảo năm 1994 tại Hải Phòng Những nhận thức mới về nhà Mạc 1527-1592 của giới nghiên cứu Lịch sử, văn hóa Việt Nam đã được khẳng định :
Thứ nhất : Hoàn toàn nhất trí cần phải nghiên cứu đánh giá lại nhà Mạc. Xóa bỏ thành kiến, định kiến về nhà Mạc đối xử công băn khách quan với nhà Mạc như với mọi triều đại khác. Trước hết việc nhà Lê sụp đổ, nhà Mạc thay nhà Lê là một hiện tượng có ý nghĩa tiến bộ, được nhiều người ủng hộ.
Thứ hai : Trả lại nhà Mạc những đóng góp khách quạn : .
+ Khẳng định những đóng góp tích cực của nhà Mạc trên các lĩnh vực văn hóa, tư tưởng và kinh tế : Nhà Mạc vẫn sử dụng Nho học nhưng có thái độ cởi mở, không độc tôn Nho học như thời Lê.Chú trọng khoa cử, đào tạo nhiều trí thức Nho học cho đất nước, lần đầu tiên xuất hiện phụ nữ trong khoa cử ; ngôi đình đầu tiên trong lịch sử văn hoá Việt Nam xuất hiện ; nhà Mạc đã tạo được nền văn hóa dân tộc, nhất là về mỹ thuật, văn hóa dân gian..không bị ràng buộc bởi kinh tế tiểu nông và Nho học. Đó là chính sách rất tiến bộ của Nhà Mạc trong lĩnh vực tư tưởng .
+ Tuy chính sách nông nghiệp của thời Lê vẫn được áp dụng chính sách nhưng chú trọng nhiều đến khai hoang, lập làng; không theo đuổi chính sách ức thương năng nề như thời Lê sơ, cởi mở trong sản xuất gốm…
+ Còn có ý kiến khác nhau về chính sách đối ngoại với nhà Minh, triều đình Mạc có hạn chế ở góc độ nào đó, nhưng đó cũng là sự tính toán trong sách lược ứng phó trước tình thế cụ thể của tình thế Đại Việt giữa thế kỷ XVI.[4]:
2 .16 năm –xuyên qua hai thế kỷ ( thậm chí là hai thiên niên kỷ XX và XXI !) các nhà nghiên cứu, những người quan tâm đến lịch sử thời nhà Mạc lại có dịp hội tụ tại diễn đàn này với 50 báo cáo của 43 tác giả
Theo thời gian và nội dung đề cập, có thể tạm chia các báo cáo thành/ vào các vần đề sau:
I. Triều Mạc (1527-1592 )
I.1.Về Mạc Đăng Dung, sự thành lập nhà Mạc;
I.2.Về tổ chức chính quyền, quân đội, ngoại giao, kinh tế ;
I.3.Về văn hóa, giáo dục, nghệ thuật..:
II. Về nhà Mạc và hậu duệ sau 1592 .
I.Về vương triều Mạc (1527-1592) :.
Về Mạc Đăng Dung , sự thành lập triều Mạc, quá trình, chính trị, kinh tế, quân sự, ngoại giao của vương triều Mạc vẫn là chủ đề, quan tâm lớn của nhiều tác giả với 17 báo cáo ( bằng những bài viết cùng chủ đề này của hội thảo năm 1994) [5].
Về vai trò của Mạc Đăng Dung và sự ra đời của vương triều Mạc tiếp tục là chủ đề chiếm đến không chỉ các nhà nghiên cứu Lão thành như Vũ Khiêu, Văn Tạo, mà cả những người nghiên cứu trẻ ( như Trần thị Thanh Bình, Phan Đăng Thuận ) .
Giáo sư Vũ Khiêu khi nhận xét về Nghi Dương – đất phát tích nhà Mạc, nhắc lại : Từ 25 năm trước, với Hội thảo về Nguyễn Bỉnh Khiêm ( 1985 ) đã là dịp khẳng đinh tính chính thống của Nhà Mạc – một triều đại đã mở ra một định hướng phát triển mới của dân tộc .
Phân tích cuộc khủng hoảng cung đình trầm trọng cuối triều Lê sơ để thấy lich sử đòi hỏi có một nhân vât giải quyết khủng hoảng để yên dân, dựng nước. Giáo sư Văn Tạo đã đi đến nhận định: Lịch sử chọn Mạc Đăng Dung. Cũng theo hướng tiếp cận này, nhà nghiên cứu Hoàng Lê cũng đi đến kết luận: Việc thay thế triều Lê là một tất yếu lịch sử .
Tống Thanh Bình tiếp tục bàn về “Tính chính danh của nhà Mạc”, hai tác giả Trần Thị Thanh Vân- Phan Đăng Thuận tìm sự tương đồng hội ngộ giữa Lý Thái Tổ và Mạc Thái tổ .
Những đánh giá về Mạc Đăng Dung, về sự ra đời và cách giải quyết những vấn đề nội trị - ngoại giao, kinh tế- xã hội, quân sự, giáo dục ..của đất nước được đặt ra trong bối cảnh cụ thể của Đại Việt và thời đại thế kỷ XVI, và trong đối sánh với triều đình mà nó thay thế.
Cách nhìn biện chứng này, đòi hỏi phải có cái nhìn cụ thể, khách quan. Triều Mạc không phải so sánh với triều đại Lê sơ thời Lê Hồng Đức ( 1460-1497 ) mà là đặt ra trước đòi hỏi của giai đọan lịch sử đầu thế kỷ XVI, khi mà triều đình nhà Lê của những Lê Tương Dực, Lê Uy Mục mà chính Biên niên sử thời Lê- Trịnh cũng phải hạ bút là những “vua chó”, “vua lợn”, không đảm nhận được trách nhiệm quản lý đất nước, khi mà triều chính đã “chia năm xé bảy” vì quyền lợi phe nhóm . Mạc Đăng Dung thiết lập triều đình Mạc, và trong giai đoạn Mạc Đăng Dung, Mạc Đăng Doanh đã tiến hành nhiều công việc mang lại những ổn định, phát triển nhất định cho xã hội Đại Việt trong khu vực quản lý của mình.. Điều này cũng đã được chính các sử gia trí thức Nho học thời Lê - Trịnh ( từ các tác giả Đại Việt sử ký toàn thư đến Lê Quý Đôn trong Đại Việt thông sử ) thừa nhận một thực tế khách quan.
Dẫu đã quen nhắc nhiều đến Dương Kinh và Thăng Long – hai trung tâm không thể bỏ qua – vừa là vật thể hóa, vừa tạo lên cốt, hồn của Nhà Mạc nhưng đến hội thảo lần này lần đầu tiên xuất hiện 4 báo cáo có liên quan trực tiếp.
Những phác họa về Thành Thăng Long của Nguyễn Doãn Tuân, Nguyễn Tuyết Anh ( Ban quản lý di tích danh thắng Hà Nội ), Phạm Đức Anh ( Khoa Lich sử - Trường ĐHKHXH&NVHà Nội) cho thấy giai đoạn đầu tiên ồn định của triều Mạc, kinh thành nói chung, hoàng thành Thăng Long nói riêng tiếp tục như thời Lê. Vua Mạc Đăng Dung quan tâm đến hưng thịnh Văn Miếu, Nam Giao, .. Chỉ từ những năm 80 thế kỷ XVI do nội chiến Lê-Trịnh với Mạc lan đến thành Thăng Long nên thành Thăng Long liên tục phải mở rộng việc đắp lũy, đề phòng .
Hai báo cáo chuyên về Dương Kinh, quê hương nhà Mạc của TS Nguyễn Văn Sơn, TS Vũ Quốc Hiền, Nguyễn Văn Chất. Những kết quả khảo sát trên mặt đất ( các di tích) và trong lòng đất tại gò Gạo, gò chữ Công, Gò Quan Thiệu ở Kiến Thụy đã khúc triết không chỉ về dấu ấn các công trình kiến trúc của Dương Kinh như Phuc Ý, Tường Quang, Hưng Quốc (được nhắc đến trong Biên niên sử ) mà còn gợi ra những so sánh và mối liên hệ giữa Dương Kinh với các vùng xung quanh, với Thăng Long.
Qua gần hai thập niên, tiếp cận từ nguồn 165 văn bia, 3 minh chuông, 10 minh văn trên đồ gốm PGS,TS Đinh Khắc Thuân đã không chỉ nhận diện đặc điểm về niên đại, phân bố, nghệ thuật trang trí, người soạn, khắc văn bia thời Mạc, mà còn góp cải chính niên đại – cùng hướng với nhà nghiên cứu – chuyên gia lịch học PGS, TS Lê Thành Lân, đi đến những nhận xét về lịch sử thời Mạc nổi bật là những dựng xây, tu bổ, công đức chùa, quán của các thành viên hoàng tộc Mạc từ vùng Kiến Thụy đến một số địa phương khác; về sự khôi phục và pha trộn các hoạt động Phật giáo trong Đạo quán thời Mạc; về hiện tượng ngôi đình trở thành trung tâm của làng xã..
I.2.Về thể chế chính quyền nhà nước, kinh tế, quân sự, ngoại giao .
Có 5 báo cáo liên quan đến nội dung này. Nếu so với hội thảo 1994, thấy :
- Hội thảo lần trước có đến 6 báo cáo về ngoại giao và kinh tế nhà Mạc thì lần nay mỗi lĩnh vực chỉ còn 2/2 = 1 báo cáo
Báo cáo duy nhất về tình hình kinh tế thời Mạc tại hội thảo này, PGS.TS Nguyễn Văn Kim ( Khoa Lich Sử - Trường Đại học KHXH & NV Hà Nội ) đã đặt thời Mạc trong khung cảnh chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ lớn và đối diện với thế giới phương Tây. Trong bối cảnh ấy nhận diện việc tìm chọn một con đường phát trển mới của nhà Mạc trên các hoạt động nội thương, ngoại thương, nhận ra sinh động cụ thể hơn một xã hội Mạc, cởi mở, năng động hơn. Bản thân Dương Kinh – quê hương nhà nhà Mạc là hiện hình hóa một cách nhìn ra biển/ hướng biển đầu tiên của Đại Việt đến thế kỷ đầu XVI .
. Nhà nghiên cứu Ngô Đăng Lợi (Hội Sử học Hải Phòng ) tiếp tục mạch tìm hiểu về chính sách ngoại giao triều Mạc/
- Đến hội thảo này các vấn đề về tổ chức chính quyển, tổ chức quân đội, Dương Kinh, Thăng Long ..đã được đề cập thành những báo cáo riêng (của Trần Thị Vinh, Nguyễn Văn Thục, Hoàng Thị Thảo, Hà Duy Biển,Vũ Quốc Hiến & Nguyễn Ngọc Chất, Nguyễn Doãn Tuân & Nguyễn Tuyết Anh ).
Do biên niên thời Lê-Trịnh không ghi chép cụ thể về chính quyền cũng như các cơ quan trong bộ máy nhà nước thời Mạc, nên trên cơ sở tập hợp, phân tich nguồn tài liệu văn bia, PGS.TS Trần Thị Vinh ( Viện Sử học ) đã phác thảo tô chức chính quyền từ trung ương đến địa phương và rút ra: Bộ máy chính quyền thời Mạc vẫn phỏng theo thời Lê sơ, nhưng sự kiểm soát giữa giữa các cấp không ngặt nghèo như thời Lê sơ.
Các tác giả thuộc Viện Lịch sử Quân sự tập trung vào tổ chức quân đội nhà Mạc.
Cùng nhất trí cách nhìn về tổ chức quân đội triều Mạc là mô hình thời Lê Thánh Tông, Đại tá,TS Nguyễn Huy Thục, cho đó là “khúc xạ” của quân đội triều Lê không chỉ về tổ chức, mà phần lớn võ quan cao cấp triều Mạc từng phục vụ trong quân đội triều Lê. Thượng úy Hà Duy Biển từ tìm hiểu 4 vệ quân triều Mạc gọi đó “ Tái cấu trúc” tổ chức quân sự thời Lê.
Thạc sĩ, Thượng tá Hoàng Thị Thảo nhận xét : thời Mạc không còn điều kiện thực tế để thực hiện chính sách “ngụ binh ư nông” như thời Lê trở về trước, quân số triều Mạc không vượt quá xa 10 vạn người; chế độ lộc điền cho binh lính vẫn được thực hiện.
I. 3.Về văn hóa ( tư tưởng, tôn giáo, giáo dục, văn học, nghệ thuật… )
Nếu hội thảo năm 1994 có 12 bài liên quan đến các vấn đề này [6], thì tại hội thảo lần này, những vấn đế văn hóa như giáo dục & khoa cử, tôn giáo, nghệ thuật … của thời Mạc vẫn tiếp tục chiếm một tỷ lệ lớn với 13 báo cáo.
Điều đáng chú ý là :
+ Những báo cáo về mỹ thuật thời Mạc được chú trọng nhiều hơn trên cơ sở những tư liệu mới được cập nhật qua gốm, sứ, hệ thống các di tích kiến trúc của các tác giả Trần Lâm Biền, Tống Trung Tín, Phạm Quốc Quân, Nguyễn Đình Chiến… Khi đặt kiến trúc, mỹ thuật với đời sống kinh tế và sinh hoạt tinh thần của cư dân thời Mạc, trong đó những mẫn cảm hay phác họa ban đầu từ cuối thế kỷ trước “về một nền mỹ thuật sống động thâm đẫm chất dân gian , bộ lộ “ các tính sáng tạo của người nghệ sĩ” đã được khằng định ngày càng vững chắc hơn qua những nghiên cứu cụ thể hơn về “Gốm Mạc có minh văn” (TS Nguyễn Đình Chiến- Bảo tàng Lich Sử ), những nhận định, hay cách định danh rõ ràng về mỹ thuật, văn hóa thời Mạc
+ Sự bùng nổ của nghệ thuật tạo hình dân dã (PGS.TS Trần Lâm- Cục Di sản Bộ VH- TT-DL )
+ “ Giai đoạn bản lề” ( Họa sĩ Phan Cẩm Thượng,)
+ “Xuất hiện loại chùa Tam giáo, sự xuất hiện của ngôi đình làng “ một bước đi mới trong lịch sử kiến trúc cổ truyền Việt Nam ( PGS.TS Tống Trung Tín. TS Lê Thị Chiêng ) hay có một “Phong cách mỹ thuật Mạc khác nhiều so với với các triều đại và sau nó”, “ Ẩn chứa thông điệp về sư hưng suy của đời sống tôn giáo, tín ngưỡng mà Đạo giáo tỏ ra hưng thịnh hơn ( TS Phạm Quốc Quân ),
Cũng lần đầu tiên văn hóa dân gian thời Mạc đươc đề cập đến trong việc phân tich hình tượng Mạc Đăng Dung qua truyền thuyết ở vùng Kiến Thụy ( NCS Phạm Thị Phương Anh- ĐH Sư phạm Hà Nội ) qua phân tich khúc nhôi về đăc điểm cơ bản của Văn hoá Dân gian thời Mạc của GS.TSKH Phan Đăng Nhật . .
Tiếp tục đề cập đến một số vấn đề về trí thức Nho học đã đặt ra từ hội thảo trước, những vấn đề về giáo dục & khoa cử đời Mạc như được tập trung hơn với loạt bài của PGS.TS Đỗ Thị Hảo,Tống Thanh Bình, Minh Thuận, Nguyễn Quang Hà, TS Đăng Kim Ngọc, Mạnh Hùng, PGS Mạc Văn Trang đã khằng định một lẫn nữa:Nhà Mạc chú trọng chính sách thi cử, đào tạo nhiều trí thức Nho học,có thái độ cởi mở lần đàu tiên quan tâm đến phụ nữ ..[7] gợi mở những kinh nghịệm lịch sử.
II. Về nhà Mạc và hậu duệ sau 1592
Tiếp tục là chủ để lôi cuốn đến 14 báo cáo, nhiều hơn số báo cáo cùng chủ đề tại hội thảo 1994. [8]
Chính ở những nội dung này, tập trung phản ảnh những tìm tòi phát hiện mới rất thú vị, hấp dẫn về nhà Mạc từ sau 1592.
Bên cạnh TS Nguyễn Minh Đức thông báo ngắn về phát hiện di tích Vũ An Hoàng đế, phần lớn các báo cáo tập trung vào hai mảng sau :
Thứ nhất đó là : 5 nghiên cứu trực tiếp liên quan đến Vùng kinh đô nhà Mạc ở Cao Bằng được phác họa sinh động, cụ thể với nghiên cứu điền dã của Th.s Nguyến Thị Hải ( Đại học Sư phạm Thái Nguyên) hay tham khảo các nguồn tư liệu Trung Quốc của Chu Xuân Giao (Viện nghiên cứu Văn hóa ) và của Cụ Nguyễn Xuân Toàn về Mạc Kính Vũ và thành Phục Hòa,
Những nghiên cứu này làm rõ:Trên nền tảng một trung tâm kinh tế văn hóa có từ lâu trong lich sử, nhà Mạc đã mang đến cho vùng đất này một gương sắc mới, làm thành đợt giao thoa văn hóa sâu đậm, rõ nét với sắc thái riêng ở vùng Na Lữ, Cao Bằng.
Điều thú vị là chính những tìm tòi này cộng hưởng và được minh chứng sâu sắc với những nghiên cứu của các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian tại chỗ về hát Then của Nguyễn Thiện Tứ, Vương Hùng (Hội Văn nghệ dân gian Cao Bằng ). Thứ hai là : 7 báo cáo liên quan đến hậu duệ họ Mạc . Những ký ức về nhà Mạc, dòng ho Mạc được lưu giữ và ngày càng được chú ý bằng nỗ lực mạnh mẽ nhưng âm thầm xuyên thời gian không chỉ riêng của những hậu duệ họ Mạc .
Đại tá Thái Kế Toại cho biết di tích nhà Mạc và dòng họ Mạc có ở nhiều địa Hải Phòng, Hà Nội, Cao Bằng, Nghệ An,..
Những con số ấy được hiện lên cụ thể hơn qua những tìm hiểu, lý giải tình hình nhà Mạc thời kỷ ở Nà Lữ, Phục Hòa, chỉ ra các trường hợp không phải mai danh ẩn tích và phải mai danh ẩn tich của vương triều Mạc và hâu duệ Mạc thông qua các trương hợp cụ thể ở Bạch Hạc, Xuân Sơn (Vĩnh Tường- Vĩnh Phúc), Tiên Lữ ( Lập Thạch- Vĩnh Phúc); qua tập hợp các gia phả đặc biệt phong phú, cho biết học Mạc đổi ra hơn 50 họ, rải trên 25 tình thành ở Việt Nam ( TS Hoàng Lê và TS Nguyễn Minh Đức); về Hoàng hậu Mạc Thị Giai, Mạc Cảnh Huống (Nguyễn Phước Tương- Hội sử học Việt Nam ); Từ đường ho Phạm ở Xuân Kiên- Xuân trường Nam Định ( Th.s Vũ Đại An- Ban quản lý di tích, danh thắng Nam Đinh ) ; Pho tượng chùa Hưng Khánh và họ Khoa ở Đằng Lâm - Hải An; họ Mạc ở Nghệ An ( Phan Đăng Thuận- Đại học Vinh )
Qua nội dung nghiên cứu nhiều tác giả tiếp tục đặt ra những vấn đề, đề xuất những kiến nghị cụ thể :
Về khu di tích Dương Kinh, TS Vũ Quốc Hiền và Thạc sĩ Nguyễn Ngọc Chất cho rằng lòng đất Cổ Trai chắc chắn còn mang trong mình những bí ẩn của một Dương Kinh tráng lệ. Nếu tiếp tục được đầu tư nghiên cứu một cách quy mô, hệ thống sẽ làm sáng tỏ và toàn diện hơn về Dương Kinh,về nhà Mạc trên nhiều góc độ.
Qua tham khảo kết quả nghiên cứu của các nhà sử học Trung Quốc về các vị vua Mạc sau 1677 của Chu Xuân Diên hay về Kinh đô nhà Mạc ở Cao Bằng, Th,s Nguyễn Thị Hải đều nhận thấy việc nghiên cứu diền dã ở vùng Cao Bằng – dù đã được triển khai, nhưng mới chỉ ban đầu và cơ bản vẫn còn bị bỏ ngỏ, cần được triển khai liên ngành, sâu sắc hơn.
Khi nghiên cứu về các di sản, di tích nhà Mạc, Đại tá Thái Kế Toại đề xuất với Hội đồng Mạc tộc cần có kế hoạch phối hợp với các cơ quan chức năng, các nhà nghiên cứu hoàn thành hệ thống công trình này, có biện pháp giữ gìn, tu bổ v các di tích quan trọng đang bị xuống cấp, phát huy giá trị của hệ thống các di tich này.
Về biên soạn và giảng dạy giai đoạn lich sư nhà Mạc ở bâc trung học hiện này, hai báo cáo mới và đầy trách nhiệm của hai nhà giáo Phan Đăng Thuận và Th.s Nguyễn thị Bình Minh( Khoa Lich sử - Đại học Vinh ) đã kiến nghị cụ thể :
Cần có sự cập nhật những thành tựu nghiên cứu và khách quan về nhà Mạc, Chẳng hạn sách giáo khoa lớp 7 ( Nxb Giáo dục H.2007) vẫn viết “Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê” hay sách hướng dẫn trả lời câu hỏi và bài tập lich sử lớp 10 ( Nxb ĐHQG- Tp Hồ Chí Minh .2006) vẫn viết :”Mạc Đăng Dung và 40 quan lại cởi trần, quỳ gối cửa ải Nam Quan dâng sổ sách cắt đất 5 động phía đông cho nhà Minh.
3. Bước phát triển mới trong Hội thảo lần này là :
3.1. Nhiều báo cáo được xây dựng trên những nguồn tại liệu thực tế, khảo sát tại chỗ.
Bằng tất cả những sốt ruột của mỗi nhà nghiên cứu, thì đến năm 1994, chúng ta cũng không thể nào có được những tài liệu khảo cổ cụ thể về Dương Kinh, về thành Thăng Long đời Mạc !
Cũng như vậy, ai cũng biết từ rất lâu là nhà Mạc sau 1592 đã lên Cao Bằng,… nhưng. chỉ đến hội thảo này [9] chúng ta mới có dịp được biết cụ thể và sinh động về qua những báo cáo Nguyễn Thị Hải, của các nhà sưu tầm văn hóa dân Cao Bằng…
Nếu chúng ta biết rằng, trong biên niên sử của chính quyền phong kiến Việt Nam từ thế kỷ XVI đến hết thế kỷ XIX đều là những trí thức Nho học, những ghi chép về Nhà Mạc đã ít ỏi ( Trong bộ Đại Việt Sử Ký toàn thư, do các sử thần triều Lê viết, thì giai đọan này,chủ yếu là ghi chép những sự kiện xung quanh tập đoàn Lê-Trịnh ở Thanh Hoá, từ điễn biến thời tiết đến những lần ra quân…) thì mới càng thấy trân trọng những cố gắng của các nghiên cứu đến nhường nào !
3.2. Nhận thức về Vương triều Mạc không chỉ được khẳng định một lần nữa những nhận thức đã được xác định từ hội thảo quốc gia trước mà đã được mở rộng hơn, sâu sắc hơn, rõ ràng, sinh động hơn. ,
Mở rộng hơn về không gian nghiên cứu : nhận thức của chúng ta về triều Mạc, không chỉ quanh vùng Dương Kinh, Thăng Long - hai trung tâm chính trị của thời Mạc ở châu thổ Bắc Bộ, mà được mở đến vùng Cao Bằng, mà ngay cả khu vực Dương Kinh, Thăng Long cũng đã trở nên cụ thể hơn.
Mở rộng hơn về khía cạnh tìm hiểu của đối tượng nghiên cứu (tổ chức chính quyền, quân đội, giáo dục, khoa cử..)
Sâu hơn về cách tiếp cận, rông hơn về biên độ liên ngành, giữa sử học với khảo cổ học, với văn hoá học, văn học dân gian,..
3.3. Quy tụ đội ngũ đông đảo các nhà quan tâm và nghiên cứu có thành tựu về lich sử văn hóa Việt Nam: có những chuyên gia đến từ nhiều trường Đại học,Viện nghiên cứu, nhiều Hội nghề nghiệp ở Hà Nội, Hải Phòng, Tây Bắc, Cao Bằng, Nam Định,Nghệ An, Huế,..
Có những cán bộ tiếp tục nghiên cứu của mình như Ngô Đăng Lợi,Đỗ Thị Haỏ, Hoàng Lê, Đinh Khắc Thuân, Trần Thị Vinh, Nguyễn Văn Sơn,
Có sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, các bậc lão thành:Vũ Khiêu,Văn Tạo, Nguyễn Xuân Toàn…
Điều đặc biệt trân trọng với chúng tôi /chúng ta là trong đội ngũ những người quan tâm đến lịch sử văn hóa đó có nhiều hơn những nhà nghiên cứu cán bộ “Trẻ” (dưới 40 tuổi): Vũ Đại An, Nguyễn Quang Hà, Hà Duy Biển, Nguyễn Thị Hải, Nguyễn Ngọc Chất, Phạm Đức Anh, Phan Đăng Thuận, Trần Thị Thanh Vân.
Tôi nhớ lại phát biểu tổng kết của GS Phan Huy Lê trong hội thảo về Vương triều Mạc năm 1994 “Qua hội thảo, mỗi chung ta đều có nhận hức mới về nhà Mạc .. Những chúng ta không đóng cửa nghiên cứu, còn tiếp tục tìm hiểu để đánh giá về nhà Mạc ngày càng công minh hơn, càng sự thật hơn..”
Và hôm nay, khi đồng hồ chỉ ngày khai mạc Đại lễ Ngàn năm Thăng Long còn tròn tuần trăng thu nữa, hội thảo về Vương triều Mạc long trọng diễn ra tại Hà Nội- Thăng Long - mà hạt nhân của suốt ngàn năm lịch sử của mảnh đất hội tụ lắng hồn sông núi ấy là Trung tâm Hoàng thành Thăng Long vừa được công nhận là di sản văn hóa nhân loại … tự nó đã là minh chứng bằng hành động cho tinh thần khoa học, thái độ công tâm, công minh, khách quan đó .
Hà Nội 21.09.2010
[1] Năm 1985 : Hội thảo khoa học kỷ niệm 400 năm ngày Nguyễn Bỉnh Khiêm mất. ( Tp.Hải Phòng )
Năm 1991. Hội thảo 500 năm ngày sinh Nguyễn Bỉnh Khiêm ( tp Hồ Chí Minh)
Năm 1994 : Hội thảo Nhà Mạc và dòng họ Mạc trong lich sử ( Tp.Hải Phòng )
[2] Trong nước :
2.1 Các chuyên khảo của một tác giả xuất phát tử các luận án Tiến si như :
Nguyễn Văn Sơn . Di tich thời Mạc vùng Dương Kinh ( Hải Phòng ) , Nxb KHXH, H.1997:
Đinh Khắc Thuân. Văn bia thời Mạc . Nxb KHXH,H 1996 ; Lich sử vương triều Mạc qua thư tịch và văn bia ,Nxb KHXH, H, 2001.
2.2. Các chuyên khảo của nhiều tác giả :
Nguyễn Tiến Cảnh, Nguyễn Du Chi,Trần Lâm. Nguyễn Bá Vân : Mỹ thuật thời Mạc. Viên Mỹ thuật,H,1987
Trung tâm KHXH & NV.Viện Sử học, Vương triều Mạc 1527-1592, Nxb KHXH, H.1996
Vương triều Mạc và lich sử Việt Nam . Nxb Hải Phòng 1996
Góp phần đổi mới quan điểm đánh giá vương triều Mạc , Nxb Trẻ tp Hồ Chí Minh, 2003
2.3 Các bài đăng trên các tạp chí, các thông báo hàng năm như :
Nguyễn Du Chi .Mỹ thuật thời Mạc, mấy nét khái quát.Tạp chí Nghiên cứu Mỹ thuật, 1987. tr23-28
Chu Quang Trứ : Qua một số tượng mới phát hiện, hiểu thêm về mỹ thuật thời Mạc. Tc Khảo cổ học , 1993, số 4. tr 69-78
+ Những pho tượng đá thời Mạc ở chùa Thiên Phúc ( Hải Phòng ). Những phát hiện khảo cổ học 1993. Nxb KHXH, 1994. tr 198-199
Lê Thành Lân : Niên biểu nhà Mạc . Tạp chí Hán Nôm . số 1/1997
2.4 Trong các nghiên cứu về tiến trình lịch sử, văn hóa Việt Nam, địa chí các địa phương ; chẳng hạn :
Lich sử Việt Nam. Chương thế kỷ XVI
Lich sử Hà Nội . Chương Thăng Long thời Mạc ( Phan Huy Lê chủ biên. H2010)
Bùi Xuân Đính Giáo dục và khoa cử Nho học Thăng Long- Hà Nôi. Nxb Hà Nội 2010
Đia chí Cao Bằng ( 2000), Địa chí Quảng Ninh, Địa chí Vĩnh Phúc,…..
Hợp biên thế phả họ Mạc .Nxb KHXH. H.2006.
Ngoài nước như : Trung Quốc :
Viên Vân Phúc. Lược bàn bàn về triều Mạc trong lịch sử Việt Nam . Luận án Thạc sĩ 1998. Đại học Trịnh Châu ( Hà Nam- Trung Quốc )
+ Bàn về chiến tranh Lê Mạc và sự diệt vong của triểu Mạc ( 2004 )
+ Trần văn Nguyên, Lý Ninh Diễm. Sự kiện Mạc Đăng Dung và mô thức mới trong quan hệ Việt Trung thời Minh. ( 2010 )…
[3] Đại Việt sử ký toàn thư. Bản dịch và chú thích của Hoàng Văn Lâu, Ngô Thế Long, hiệu đính của Hà Văn Tấn. Nxb KHXH, H.1993., tập III. Tr.110. Lê Quý Đôn trong Đại Việt thông sử ( Bản dịch của Ngô Thế long. Hiệu đính của Văn Tân , Nxb KHXH. H. 1978, cũng viết “Lúc này thần dân phần nhiều xu hướng về Đăng Dung, đều ra đón Đăng Dung về Kinh đô “ tr .264
[4] Xem Bài phát biểu Tổng kết hội thảo năm 1994 của GS Phan Huy Lê. trong Nhà Mạc và dòng họ Mạc trong lich sử. Sđd H.1996. tr 508-514.
[5] Chủ đề này, trong hội thảo 1994 có :
Bài viết
Tác giả
1
Mấy vấn đề nhà Mạc
Trần Quốc Vượng
2
Nhà Mạc và vấn đề Ngụy triều trong lịch sử
Văn Tạo
3
Suy nghĩ về sự xuất hiện của Mạc Đăng Dung trên chính trường Đại Việt nửa đầu XVI
Nguyễn Danh Phiệt
4
Thế kỷ XVI và vai trò lich sử của Mạc Đăng Dung
Hải Đoan
5
Suy nghĩ về nhà Mạc
Nguyễn Duy Hinh
6
Nhìn lại một số việc làm của nhà Mạc
Trương Hữu Quýnh
7
Nhà Mạc qua lăng kính của sử thần Lê Quý Đôn
Đinh Công Vỹ
8
Một hiện tượng lich sử, hai quan điểm đánh giá nhà Mạc: “Ngụy” triều và phúc thần.
Phan Đăng Nhât
9
Đỗ Văn Ninh
10
Phả hệ nhà Mạc
Trần Thị Mai
11
Chính sách dùng người của nhà Mạc
Ngô Đăng Lợi
12
Về quan hệ bang giao của triều Mạc và triều Minh thế kỷ XVI
Phạm Ái Phương
13
Thử tìm hiểu việc bang giao của vương triểu Mạc
Hoàng Lê
14
Việc nhà Mạc giao thiệp với nhà Minh ( qua cuốn sách cổ Thù vực chu tư lục của Nghiêm Tòng Giản đời Minh
15
Vài nét về tình hình ruộng đất và kinh tế nông nghiệp thời Mạc
Đỗ Đức Hùng
16
Nhà Mạc với nền kinh tế công thương nghiệp XVI-XVII
Trần Thị Vinh
17
Chính sách kinh tế của nhà Mạc qua tài liệu điền dã
Mạc Hữu Hoa,
Mạc Văn Viên
[6] Tại hội thảo năm 1994 có :
Các bài viết
Tác giả
Suy nghĩ về đời sống tư tưởng triều Mạc
Nguyễn Minh Tường
Suy nghĩ về trí thức nhà Mạc
Lê Văn Lan
Vài suy nghĩ về thế ứng xử của trí thức thời Mạc qua một số tư liệu mới
Nguyễn Đức Nhuệ
Vương triều Mạc với văn chương thế kỷ XVI
Nguyễn Hữu Sơn
Bài văn thi đình đối khoa Tiến sĩ Quý Mùi 1583
Nguyễn Tuấn Thịnh
Thư tịch Hán Nôm viết về Nguyễn Thị Ngọc Toàn,bà tiến sĩ triều Mạc
Đỗ Thị Hảo
Hiểu về xã hội Mạc qua mấy phát hiện về Mỹ thuẩt Mạc ở xứ Đông
Chu Quang Trứ
Vài suy nghĩ về pho tượng Phật thời Mạc ở Hà Nội
Nghệ thuật tạo hình Việt ở thế kỷ XVI
Trần Lâm- Nguyễn Quang Trung
Chùa Sổ - Một kiến trúc độc đáo thời Mạc
Nhã Long
Trạng Trình với tên nước Việt Nam
Phong văn Tư
Nguyễn Bỉnh Khiêm và những tấm bia đời Mạc qua hai chữ Việt Nam
Nguyễn Phúc Giác Hải
[7] Xem phát biểu tổng kết hội thảo Nhà Mạc và vương triều Mạc năm 1994 .. sdd tr 511 .
[8] So với chủ đề này tại hội thảo năm 1994.;
Bài viết
Về gia phả dòng họ Mạc
Nguyến Hữu Tâm
Việc cải đổi tính danh họ Mạc
Từ đường Nguyễn Như Quế
Lê Thế Loan
Một số công thấn Vương triều Mạc ở huyện Nghi Dương xưa
Hải Doan
Từ một pho tương Hoàng đế đến lai lich một dòng họ có liên quan đến triều Mạc
Nguyễn Hồng Hải- Ngô Thị Loan
Mối quan hệ giữa Tư Dương hầu Phạm Tử Nghi với vương triều Mãc
Trinh Minh Hiên
Vài tư liệu về dòng họ Mạc ở Hùng Khê trang
Nguồn gốc họ Vũ Tiến – một chi họ Mạc
Vũ Tiến Liễu
Lưu ý là Hội thảo 1994 hoàn toàn không có một báo cáo nào về vấn đề có liên quan đến nhà Mạc và di ảnh nhà Mạc ở miền Cao bằng
Theo: mactoc.com
Có phải bạn đang tìm kiếm ?
Làm rõ nguyên nhân có phần hiểm trong bài báo cáo thực tập
Bao da iPad 4/3/2 Puro Golf Booklet chính hãng cao cấp
Báo cáo tổng kết hội thảo
Bao cao su gai khủng sản phẩm chất lượng
ABS: Báo cáo Tư vấn đầu tư ngày 28.04.2011
Khóa thực hành lập báo cáo tài chính trên chứng từ thực tế
Bao da đựng xì gà Cohiba chính hãng (quà tặng cao cấp)
Nhận làm báo cáo thuế tại nhà giá rẻ nhất
Bán nền đất cao 4x20m Tân Tạo, không ngập nước, bao GPXD
Thông báo tuyển sinh cao đẳng công lập chính quy 2012
Giá: 35.000

Cache-Control: private


markdown:
Song Thu
Thứ Sáu, 18 tháng 1, 2013
UỐNG RƯỢU CÙNG BẠN
Mời nhau nâng chén rượu nồng
Cho lòng ấm suốt mùa đông đêm trường
Cho xuân bừng sắc thắm hương
Cho mùa hạ mãi mãi vàng chờ mong
Cho thu ngời ánh trăng trong
Cho tình bầu bạn mặn nồng bền lâu
17-01-2013
Song Thu
Được đăng bởi
Nguyễn Vũ Song Thu
vào lúc
02:44
Gửi email bài đăng này
BlogThis!
Chia sẻ lên Twitter
Chia sẻ lên Facebook
Chia sẻ lên Pinterest
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Bài đăng Mới hơn
Bài đăng Cũ hơn
Trang chủ
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block


markdown:
-
Lưu ý: Thành viên spam và chèn link ẩn trong bài viết sẽ bị khóa tài khoản và xóa toàn bộ bài viết.
![ sơn hoa văn](http://timdailyphanphoi.com/data/avatars/l/0/644.jpg?1484037569)
- Hoạt động cuối:
- 11/4/17
- Tham gia ngày:
- 10/1/17
- Bài viết:
- 9
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
[1](members/son-hoa-van.644/trophies)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 1/10/90 (Tuổi: 26)
### Chia sẻ trang này
# sơn hoa văn
New Member, Nam, 26
- sơn hoa văn được nhìn thấy lần cuối:
- 11/4/17
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 1/10/90 (Tuổi: 26)
### Tương tác

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
Trong khi hầu hết các máy với giá xấp xỉ 37 triệu VNĐ trở lên thì Asus chỉ xấp xỉ 31 triệu VNĐ. Và đó không chỉ là một chiếc mày không, trên thực tế chỉ có một cấu hình ở Mỹ và nó được trang bị: màn hình cảm ứng 4K, 512 gig PCIe x4 SSD, đồ họa NVIDIA GTX 960M và 16 gig của RAM.Thật là quá tuyệt vời,
*Thiết kế bỏng bẩy đầy hấp dẫn*
Asus cũng làm một chiếc máy gần giống với máy ROG G501.Máy có màu xám đậm hơn một chút,máy được đánh bóng hơn là nắp xoắn và có màu đỏ làm màu nền bàn phím thay cho màu trắng.Các phiên bản ROG có giá xấp xỉ 37 triệu VNĐ và máy có màn hình hiển thị 4K IPS mờ thay vì màn hình cảm ứng của UX501.
**Thiết kế và tương tác:** [ rất có thể được gọi là anh trai của Zenbook UX 13 trong dòng sản phẩm của công ty. Nó có cùng một vỏ nhôm thon với một nắp hình xoáy, thiết kế bền, bàn phím có đèn và một lựa chọn an toàn của các cổng. Các máy tính xách tay không thon đến mức tuyệt với như ZenBooks 13, và máy đã phải bỏ ra không gian bên trong máy để cho pin lớn hơn và quạt làm mát kép. Trong khi MS GS60 Ghost Pro lại có thiết kế không bắt mắt và HP Omen 15 thì lại rất đẹp nhưng có một chút gì đó quá đà trong khâu thiết kế, Zenbook Pro giữ được vẻ sang trọng với vẻ đẹp mà có thể phù hợp tại một cuộc họp hoặc một buổi mạng LAN. Zenbook Pro UX501](http://vatgia.com/home/Asus+ZenBook+Pro+UX501.spvg)
*Với độ mỏng nhất định, dòng *
Nắp có màu xám tối hơn trong khi cả laptop lại có màu bạc bạch kim,tạo ra hai tông màu rất hấp dẫn khi nhìn từ hai bên. Cạnh bàn phím được được vát và đánh bóng để bàn phím sẽ không bị dính vào lòng bàn tay của bạn.Những trang trí bạch kim ở cổng phụ cần đánh bóng một chút - nhãn thẻ SD đã bị rách bởi các cạnh nhọn ở xung quanh khe đó.Khi bàn về các các cổng, Zenbook Pro có 3 cổng USB 3.0, HDMI, khe cắm thẻ SD (thẻ bị lòi ra ngoài một nửa),DisplayPort Thunderbolt / mini và kết hợp với giắc cắm audio 3.5mm.Máy không có VGA hoặc Ethernet tích hợp, nhưng Asus bao gồm adapter dongle trong hộp. Đèn LED chỉ để sạc,pin và SSD hoạt động ở trên mặt trước chỉ ngay dưới phím cảm ứng
Thiết kế nội thất của
**Asus ZenBook Pro UX501**
Giống như hầu hết các Ultrabooks, pin thường sẽ không thể tháo ra được. Điều đó có nghĩa là không có chốt để tháo pin và để thay cái dự trữ vào.Người dùng sẽ phải tháo10 đinh vít Torx và T5 (cộng với hai ốc vít ở dưới chân cao su ở phía sau) để có thể tiếp cận được pin. Một khi đã tháo được nắp bên dưới người dùng có thể tiếp cận đến khe RAM duy nhất (8 gig được hàn trên thân máy và có một SODIMM 8 gig trong các khe cắm trên tổng số 16), khe cắm M.2 SSD và card không dây thì đã được lắp vào.
**Bàn phím và bàn phím cảm ứng:**
Một chiếc máy tính xác tay có kích thước 15" có bàn phím rộng, nhưng mỏng, máy tính theo phong cách Ultrabook thì thường không linh hoạt như những đối thủ của nó. Bàn phím của Ultrabook,có thể nói là chúng cần sự chắc chắn khi sử dụng và các phím có thể hơi nhỏ nếu người dùng đang quen với những bàn phím của máy tính dày hơn.Trải nghiệm khi dùng bàn phím nói chung là tốt, cả game thủ lẫn dân văn phòng sẽ đánh giá cao các phím số.nhà sản xuất muốn đưa ra sự phân chia rõ ràng giữa các tiêu chuẩn bàn phím và phím số, nhưng cuối cùng thì lại không có
*Bàn phím dạ quang luôn là lựa chọn yêu thích của nhiều đối tượng sử dụng*
Không giống như hầu hết các máy tính xách tay với phím số,bàn phím cảm ứng không nằm bên dưới phím Space;nằm ở vị trí đắc địa của của khung máy.Vì điều này không được phổ biến cho lắm và những người hay dùng bàn phím cảm hay để tay của họ gần ở phím spacebar, và điều nó có thể gây ra khó chịu Trackpad chỉ đạt mức bình thường chứ không được gọi là xuất sắc.
**Pin:**
Máy tính xách tay để chơi game và để làm việc với CPU lõi tứ và đồ họa chuyên dụng sẽ không thể dùng cả ngày với chỉ một lần sạc. Mặc dù pin của nhà sản xuất có một dung lượng cao 6 cell,pin 96 WHR Lithium Ion,pin thường kéo dài 4,5 giờ với độ sáng 50% với chế độ WIfi được bật trong chế độ cân bằng năng lượng khi cùng làm hai công việc giải trí và làm việc như xử lý văn bản, email, mạng xã hội , duyệt web, chỉnh sửa 10 ảnh định dạng RAW và xem chương trình 45 phút trên TV thông qua Netflix. 4,5 giờ có thể không hấp dãn được người dùng, nhưng rất ít đối thủ cạnh tranh với các thông số kỹ thuật tương tự có thể bì được, và MSI GS60 Ghost Pro với một card đồ họa 970M nhanh hơn được 3 đến 3,5 giờ.15 "MacBook Pro của Apple với màn hình Retina là nhà vô địch lâu năm trong lĩnh vực pin, và XPS mới nhất của Dell 15 (với một card đồ họa cũ và chậm hơn NVIDIA 750m) cung cấp các thời lượng sử dụng lâu hơn. Các HP Omen 15 thời gian pin cũng chỉ trung bình 4 đến 4.5 giờ
*Với trữ lượng pin tốt, *
Các máy tính xách tay với tốn pin thường đi kèm với tất cả các lõi quad cùng với đồ họa chuyên dụng.Máy được đánh giá ở mức 150 watt và cung cấp đầy đủ năng lượng để sạc máy tính xách tay khi sử dụng nhiều.
**Kết nối và Webcam**
Phía bên trái của
[ được bố trí 1 ổ cắm nguồn, 1 cổng kết nối Thunderbolt 2.0, 1 cổng kết nối HDMI và 1 cổng USB 3.0. Ở bên phải của máy tính là 2 cổng kết nối USB 3.0, 1 đầu đọc thẻ 2 trong 1 và giắc cắm cho tai nghe và microphone. Phía trên màn hình được tích hợp một webcam có độ phân giải 1MP, đem lại chất lượng hình ảnh ở mức trung bình. Laptop UX501](http://vatgia.com/home/Asus+ZenBook+Pro+UX501.spvg) **Kết luận:** [ muốn đánh bại hoàn toàn 15" Retina MacBook Pro và gửi danh tiếng của Razer Blade và MSI GS60 ra thị trường với giá thành thấp của máy. Và cuối cùng việc đó cũng dần dần thành công: Người dùng có được một chiếc máy được thiết kế kiên cố đẹp với lõi tứ và đồ họa rất đáng nể. Có một màn hình 4K, nhưng đó gần như một trách nhiệm cộng với các khó khăn mà người dùng phải vượt qua để có thể giúp trò chời chạy mượt hơn và các những văn bản bé tẹo mà người dùng phải chịu đựng ở một số chương trình, chưa nói đến tính chính xác màu sắc và độ tương phản sẽ không phù hợp với người sử dụng chuyên nghiệp. Phần mềm SSD PCIe x4 khá nhanh gây ấn tượng và phong phú ở mức 512 gigs -. chỉ một mình kích thước SSD người dùng một chi phí khá lớn khi đặt hàng từ các nhà sản xuất khác như là một phần muốn lắp thêm. Cuối cùng, Asus cũng không nhanh như những máy mỏng và nhẹ chuyên cho game thủ như NVIDIA GTX 970M, và nó cạnh tranh hơn với Mac và HP Omen. Nó có thể là một máy phù hợp cho một coder phải biên tập nhiều file và nhân viên CAD người không yêu cầu cao về đồ họa Quadro và thường không yêu cầu sự chính xác trong màu sắc. Asus Zenbook Pro UX501](http://vatgia.com/home/Asus+ZenBook+Pro+UX501.spvg)
Top gian hàng bán sản phẩmAsus ZenBook Pro UX501 (Intel Core i7-4720HQ 2.6GHz, 4GB RAM, 256GB SSD, VGA NVIDIA GeForce GTX 960M, 15.6 inch, Windows 8.1 Pro)

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)


markdown:
**Nguyễn Hưng Quốc**
| |
Một trong những tính xấu tương đối "nổi tiếng" nhất của người Việt, trong cũng như ngoài nước, là rất ít khi đúng giờ.
Có lẽ biết tính nhau quá nên trong các tiệc cưới của người Việt tại Úc, người ta thường "ăn gian", ghi thời điểm bắt đầu rất sớm, thường là sáu giờ rưỡi chiều, lúc, theo kinh nghiệm của tôi, ở nhà hàng… chưa có ai cả.
Nhớ, lúc tôi mới qua Úc, nhận được thiệp cưới như thế từ một sinh viên, đúng sáu giờ rưỡi, tôi có mặt. Nhà hàng vắng tanh. Các nhân viên đang dọn bàn ghế. Cô dâu chú rể chưa tới. Nhà trai nhà gái chưa ai tới. Tôi đi loanh quanh, gần nửa tiếng sau, trở lại, cũng chỉ thưa thớt năm ba người đến sớm. Nản quá, tôi đi đến một tiệm gần đó, uống cà phê chờ tiếp đến bảy giờ rưỡi. Lúc trở lại nhà hàng, vẫn thấy là mình đến quá sớm.
Lần khác, tôi dự đám cưới con gái một người bạn đồng nghiệp. Thiệp mời vẫn ghi là tiệc cưới bắt đầu từ 6:30. Người bạn nhờ tôi đến sớm để thù tiếp một số bạn bè người Úc trong trường giùm anh. Đúng giờ, tôi tới. Chỉ có mấy người bạn Úc. Chúng tôi ngồi chung một bàn, uống nước và tán gẫu, chờ.
Chờ đến khoảng 7 giờ mới thấy gia đình cô dâu chú rể đến; khoảng bảy rưỡi mới thấy khách khứa lục đục đến. Hơn 8 giờ nghi lễ mới bắt đầu. Người này nói. Người kia nói. Nâng ly chúc mừng nhau. Đến gần 9 giờ, thức ăn mới dọn ra. Lúc ấy hầu hết các bạn người Úc đều đứng dậy cáo về. Lý do: Họ đã quá mệt mỏi sau gần ba tiếng chờ đợi!
Rút kinh nghiệm từ nhiều đám cưới trước, sau này, bất kể thiệp cưới ghi mấy giờ, tôi cứ đủng đỉnh chờ đến khoảng sau 7 giờ mới đến.
Vẫn chưa muộn.
Mà, nói cho công bằng, không phải chỉ có người Việt Nam. Phần lớn dân châu Á (trừ Nhật Bản) và châu Phi đều có thói quen không đúng giờ như vậy.
Tại sao?
Tôi nghĩ lý do chính:
dấu ấn của nền văn hóa nông nghiệp.
Nên nhớ: người ta chỉ có ý niệm về sự đúng giờ khi đã có đồng hồ. Mà đồng hồ lại là sản phẩm của công nghiệp. Công nghiệp càng phát triển, ý niệm về giờ giấc lại càng cần chính xác, chính xác không phải từng giờ, từng phút mà còn, thậm chí, từng giây. Với lối sản xuất theo dây chuyền, một sản phẩm của kỹ nghệ hoá và tự động hoá, nhu cầu đúng giờ lại càng cần thiết. Khi người này đúng giờ, người kia cũng cần đúng giờ theo. Kết quả là cả guồng máy, từ sản xuất đến hành chính, đều chạy đúng giờ. Mở cửa: đúng giờ. Họp hành: đúng giờ. Xã hội xem việc đúng giờ như một đức tính cần thiết của mọi công dân. Khi xét tuyển công nhân viên chức, những người lãnh đạo và quản lý cũng xem tính đúng giờ như một điều kiện quan trọng. Dạy học lâu năm, tôi thường được yêu cầu viết thư giới thiệu cho nhiều sinh viên mới tốt nghiệp đang kiếm việc làm. Trong các mẫu thư ấy, bao giờ cũng có một chi tiết: sinh viên ấy có nộp bài đúng thời hạn hay không; có đáng tin cậy về giờ giấc hay không.
Vì muốn đúng giờ nên ai nấy đều hối hả. Xe cộ thì có những chuyến tốc hành. Đường xá thì có những lối cao tốc. Ăn thì có thức ăn nhanh. Uống thì loại cà phê pha sẵn hoặc pha bằng máy. Chương trình trên tivi hay radio thì được tính từng giây một. Và ở đâu cũng có đồng hồ. Trong nhà có đồng hồ. Trong hãng có đồng hồ. Ngay ngoài phố, người ta cũng treo những chiếc đồng hồ lớn. Mọi sinh hoạt đều quay vòng theo những chiếc đồng hồ ấy.
Trong xã hội nông nghiệp, nhất là nông nghiệp theo lối cổ điển ở Việt Nam ngày trước cũng như hiện nay, ngược lại, người ta làm việc theo nhịp điệu tự nhiên. Trong cái gọi là nhịp điệu tự nhiên ấy, quan trọng nhất là mùa. Người ta gieo hạt theo mùa. Gặt hái theo mùa. Nghỉ ngơi theo mùa. Bên cạnh mùa là thời gian cụ thể trong ngày. Không phải thời gian khách quan. Mà là thời gian cụ thể, căn cứ vào mặt trời và mặt trăng.
Xưa, không ai có đồng hồ. Và họ cũng chẳng cần đồng hồ. Sáng, nghe gà gáy thì dậy nấu cơm. Mặt trời lên thì dắt trâu bò ra đồng. Đứng bóng thì nghỉ, ăn trưa. Chiều, mặt trời lặn hoặc sắp lặn thì lại lùa trâu về. Người ta thường ăn tối trước khi trời sụp tối hẳn. Ăn xong, nghỉ một lát thì đi ngủ. Rất hiếm khi người ta làm trái theo cái nhịp điệu tự nhiên ấy. Mà làm trái cũng không được. Nếu căn cứ vào đồng hồ, ví dụ vào mùa đông, ra đồng quá sớm, trước khi mặt trời mọc thì cũng chẳng để làm gì.
Hơn nữa, trong hoạt động đồng áng, sớm hay muộn một lát, thậm chí, một hai giờ, cũng chẳng chết ai cả. Làm sớm thì nghỉ sớm. Làm muộn thì nghỉ muộn. Đang làm việc, trời đổ mưa thì tìm chỗ trú. Việc hôm nay chưa xong thì ngày mai hay ngày mốt làm tiếp.
Những thói quen trong sinh hoạt từng kéo dài cả hàng ngàn năm như vậy không dễ gì phai nhạt được. Huống gì ở Việt Nam, chúng ta chưa bao giờ trải qua một giai đoạn quan trọng trong lịch sử Tây phương: hiện đại hoá với hai nội dung chính là kỹ nghệ hoá và tự động hoá. Việc đúng giờ, với chúng ta, rõ ràng, chưa phải là một thói quen. Sống ở ngoại quốc, vì nhu cầu sinh sống, khi làm việc, người ta phải cố gắng đúng giờ. Không đúng giờ thì bị trừ lương, thậm chí, bị đuổi việc. Nhưng về phương diện xã hội, trong các cuộc họp hành, văn nghệ, tiệc tùng, lúc không ai có quyền trừng phạt ai, chúng ta thường trở về thói quen cố hữu: lề mề, đủng đỉnh, chậm chạp.
Thành ra, làm gì cũng phải chờ nhau.
Chờ đến mòn mỏi.
## No comments:
## Post a Comment