text:
Mê Kông
Sông Mê Kông là một trong những con sông lớn nhất trên thế giới, bắt nguồn từ Trung Quốc, chảy qua Lào, Myanma, Thái Lan, Campuchia và đổ ra Biển Đông ở Việt Nam.
Tính theo độ dài đứng thứ 12 (thứ 7 tại châu Á), còn tính theo lưu lượng nước đứng thứ 10 trên thế giới (lưu lượng hàng năm đạt khoảng 475 triệu m³). Lưu lượng trung bình 13.200 m³/s, vào mùa nước lũ có thể lên tới 30.000 m³/s. Lưu vực của nó rộng khoảng 795.000 km² (theo số liệu của Ủy ban sông Mê Kông) hoặc hơn 810.000 km² (theo số liệu của Encyclopaedia Britannica 2004). Sông này xuất phát từ vùng núi cao tỉnh Thanh Hải, băng qua Tây Tạng theo suốt chiều dài tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), qua các nước Myanma, Thái Lan, Lào, Campuchia trước khi vào Việt Nam. Các quốc gia kể trên (trừ Trung Quốc) nằm trong Ủy ban sông Mê Kông. Giao thông bằng đường thủy trên sông Mê Kông gặp nhiều khó khăn do dòng chảy bị thay đổi nhiều theo mùa, các đoạn chảy xiết và các thác nước cao. So với tiềm năng to lớn nếu được khai thác đúng mức, hiện nay, chỉ một phần nhỏ của sông được dùng trong việc dẫn thủy nhập điền và tạo năng lực thủy điện. Tuy nhiên lưu lượng và nhịp độ nước lũ ban phát nhiều lợi ích: biên độ dao động cao (sai biệt khoảng 30 lần giữa mùa hạn và mùa nước lũ) đem lại nhiều tốt đẹp cho lối canh tác ruộng lúa ngập cho nhiều vùng rộng lớn.
Đặc điểm thủy năng nổi bật của sông Mê Kông là vai trò diều lượng dòng nước bởi hồ Tonlé Sap - hồ thiên nhiên lớn nhất Đông Nam Á - người Việt thường gọi là "Biển Hồ" [1].
Mục lục
Dòng chảy[sửa | sửa mã nguồn]
Người Tây Tạng cho rằng thượng nguồn sông Mê Kông chia ra hai nhánh: nhánh tây bắc (Dzanak chu) và nhánh bắc (Dzakar chu). Nhánh tây bắc được biết đến nhiều hơn, vị thế gần đèo Lungmug với chiều dài 87,75 km. Nhánh bắc chảy xuống từ rặng núi Guosongmucha. Nhánh này, từ độ cao 5224 m - kinh tuyến đông 94°41'44", vĩ tuyến bắc 33°42'41"[2], gồm hai nhánh phụ có chiều dài 91,12 km và 89,76 km[3]. Đầu nguồn của dòng sông đến nay đã được xác định rõ qua những cuộc thám hiểm gần đây. Năm 1994, một phái đoàn Trung Quốc và Nhật Bản đã đến nguồn phía Bắc đồng lúc phái đoàn Pháp, do M. Peissel dẫn đầu, đến nguồn mạch phía tây với cùng một mụch đích: chứng minh nguồn mạch chính của sông Mê Kông. Sau đó, những cuộc thám hiểm kế tiếp cho đến năm 1999 dưới sự hợp tác các nước Trung Hoa, Mỹ và Nhật Bản đã chính thức xác minh nguồn mạch sông Cửu Long thuộc nhánh bắc[4]. Các con số về độ dài của sông dao động trong khoảng 4.200 km[5] đến 4.850 km[1].
Gần một nửa chiều dài con sông này chảy trên lãnh thổ Trung Quốc, ở đó đoạn đầu nguồn nó được gọi là Dza Chu trong tiếng Tây Tạng tức Trát Khúc (扎曲; bính âm: Zā Qū), và nói chung được gọi là Lan Thương Giang trong tiếng Hán (瀾滄江; bính âm: Láncāng Jiāng; Wade-Giles: Lan-ts'ang Chiang), có nghĩa là "con sông cuộn sóng". Trát Khúc hợp lưu với một nhánh khác tên là Ngang Khúc (扎曲; bính âm: Áng Qū) ở gần Xương Đô (昌都; bính âm: Chāngdū) tạo ra Lan Thương Giang. Phần lớn đoạn sông này có các hẻm núi sâu, và con sông này rời Trung Quốc khi độ cao chỉ còn khoảng 500 m so với mực nước biển.
Sau đó, đoạn sông Mê Kông dài khoảng 200 km tạo thành biên giới giữa hai nước Myanma và Lào. Tại điểm cuối của biên giới, con sông này hợp lưu với sông nhánh Ruak tại Tam giác vàng. Điểm này cũng là điểm phân chia phần Thượng và phần Hạ của Mê Kông.
Sông Mê Kông sau đó tạo thành biên giới của Lào và Thái Lan, trước khi dòng chảy chạy vào đất Lào. Nó được người Lào và người Thái gọi với tên Mènam Khong (Mènam nghĩa là "sông"). Sử Việt Nam thì gọi là Sông Khung. Ngoài ra một nhánh nhỏ thượng lưu sông Mê Kông bắt nguồn từ Điện Biên, đó là sông Pa Thơm do sông Nậm Rốn thung lũng Mường Thanh và sông Nậm Lúa nhập làm một, khi sang đất Lào nó gặp nhánh sông Mê Kông ở BanChum. Khoảng sông ở Lào đặc trưng bởi các hẻm núi sâu, các dòng chảy xiết và những vũng nước sâu khoảng nửa mét vào mùa khô. Nó mở rộng ra ở phía nam Luang Prabang, ở đó nó có thể rộng tới 4 km và sâu tới 100 mét, mặc dù dòng chảy của nó vẫn rất trái ngược nhau.
Con sông này sau đó lại làm biên giới của Lào và Thái Lan trong đoạn chảy qua Viêng Chăn, sau đó lại là một đoạn ngắn chảy trên đất Lào. Ở đoạn này có chi lưu chính hữu ngạn từ Thái Lan đổ vào: Mènam Mun dài 750 km. Nó bao gồm cả khu vực Si Phan Đôn (bốn ngàn đảo) phía trên thác Khone gần biên giới Campuchia. Thác nước này dài 15 km, cao 18 m khá hùng vĩ và gần như không thể vượt qua đối với giao thông bằng đường thủy.
Tại Campuchia, con sông này có tên là sông Mékôngk hay Tông-lê Thơm (sông lớn). Vùng nước chảy xiết Sambor phía trên Kratie là cản trở giao thông cuối cùng. Ở phía trên Phnom Penh nó hợp lưu với Tông-lê Sáp, con sông nhánh chính của nó ở Campuchia. Vào mùa lũ, nước chảy ngược từ sông Mê Kông vào Tông-lê Sáp. Hai chi lưu quan trọng khác là Sông Sê San và sông Serepok (bắt nguồn từ Tây Nguyên của Việt Nam) hợp lưu với nó trên lãnh thổ Campuchia gần khu vực Stung Treng.
Bắt đầu từ Phnôm Pênh, nó chia thành 2 nhánh: bên phải là sông Ba Thắc (sang Việt Nam gọi là Hậu Giang hay sông Hậu) và bên trái là Mê Kông (sang Việt Nam gọi là Tiền Giang hay sông Tiền), cả hai đều chảy vào khu vực đồng bằng châu thổ rộng lớn ở Nam Bộ Việt Nam, dài chừng 220–250 km mỗi sông. Tại Việt Nam, sông Mê Kông còn có tên gọi là sông Lớn, sông Cái, hay sông Cửu Long.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Sự khó khăn về giao thông thủy của con sông này làm chia cắt con người sống hai bên bờ hơn là liên kết họ. Nền văn minh được biết sớm nhất là nền văn hóa Mã Lai, Ấn Độ hóa hồi thế kỷ 1, của Vương quốc Phù Nam, trong lưu vực sông Mê Kông. Sự khai quật ở Óc Eo, gần Rạch Giá ngày nay, đã tìm thấy những đồng tiền khác xa với Đế chế La Mã. Vương quốc Phù Nam được nối tiếp bởi quốc gia Khmer Chân Lạp (Chenla) cho đến thế kỷ 5. Đế chế Khmer Angkor là quốc gia chịu ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ cuối cùng trong khu vực. Sau khi quốc gia này bị tiêu diệt sông Mê Kông đã là đường biên giới của các quốc gia đối đầu nhau như Xiêm và Việt Nam, với Lào và Campuchia nằm trong tầm ảnh hưởng của họ.
Người châu Âu đầu tiên thám hiểm sông Mê Kông là người Bồ Đào Nha có tên là Antonio de Faria vào năm 1540; bản đồ của người châu Âu năm 1563 có vẽ lại con sông này, mặc dù chỉ có một đoạn nhỏ ở khu vực đồng bằng châu thổ. Sự quan tâm của người châu Âu không có chung mục đích: những người Tây Ban Nha và người Bồ Đào Nha chỉ thực hiện những cuộc thám hiểm nhằm mục đích truyền giáo và buôn bán, trong khi đó người Hà Lan Gerrit van Wuysthoff đã dẫn đầu một cuộc thám hiểm đến tận Viêng Chăn (1641-1642).
Người Pháp có sự quan tâm đặc biệt tới khu vực này vào giữa thế kỷ 19, sau khi chiếm đóng Sài Gòn năm 1861 và áp đặt sự bảo hộ Campuchia năm 1863.
Cuộc thám hiểm có hệ thống đầu tiên diễn ra năm 1866-1868 bởi người Pháp là Ernest Doudard de Lagrée và Francis Garnier. Họ đã phát hiện ra rằng Mê Kông có quá nhiều thác nước và những chỗ chảy xiết để có thể coi là có lợi trong giao thông thủy.
Từ năm 1893, người Pháp mở rộng quyền kiểm soát của họ đối với con sông này tới tận Lào bằng việc thiết lập ra Liên bang Đông Dương trong những năm đầu tiên của thế kỷ 20. Điều này đã chấm dứt sau Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất kết thúc và người Mỹ can thiệp vào khu vực.
Sau Chiến tranh Việt Nam, những bất đồng giữa Thái Lan, Việt Nam và Trung Quốc khi đó đã hạn chế sự hợp tác của các bên trong việc khai thác tiềm năng của dòng sông này. Tuy nhiên, hiện nay các bên đã xích lại gần nhau hơn trong vấn đề này.
Các vấn đề[sửa | sửa mã nguồn]
Theo tiến sĩ C. Hart Schaaf, cựu ủy viên Ủy ban Mê Kông, "...Đây là người khổng lồ đang ngủ, chứa trong lòng một khối tiềm năng to tát về thủy điện, về dẫn thủy nhập điền củng như khả năng phòng lụt, một nguồn năng lượng bị bỏ quên..."[6].
Có hai vấn đề chính gây mâu thuẫn giữa các bên là việc xây dựng các con đập hay việc phá hủy những chỗ chảy xiết. Một loạt các đập đã được xây dựng trên các nhánh của dòng sông này, đáng kể nhất là đập Pak Mun tại Thái Lan. Nó bị công kích dữ dội do chi phí cao cũng như ảnh hưởng xấu tới môi trường và tới cuộc sống của những khu dân cư chịu ảnh hưởng.
Người Trung Quốc hiện đang tiến hành một chương trình lớn về xây dựng các đập trên sông: họ đã hoàn thành các đập tại Mạn Loan (漫湾), Đại Triều Sơn (大朝山), Cảnh Hồng (景洪), đang tiến hành xây đập Tiểu Loan (小湾 Xiaowan) và khoảng hơn một chục đập khác đang được nghiên cứu. Người ta lo ngại rằng các đập này sẽ ngăn cản chuyển động của trầm tích và sẽ gây thiệt hại cho nông nghiệp và nghề cá ở phía hạ lưu. Sự giảm đi của các dao động mức nước theo mùa cũng sẽ ảnh hưởng mạnh đến Tông-lê Sáp và Biển Hồ.[7]
Các chính phủ Lào và Campuchia cũng có kế hoạch xây dựng các đập ngăn nước, hiện đang bị một số người phản đối. Chính quyền Trung Quốc cũng thực hiện việc làm sạch các tảng đá và cồn cát từ dòng chảy để tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông, và điều này cũng khuyến khích Lào làm như vậy. Các nhà môi trường cho rằng điều này sẽ làm tăng sự lưu thông nước và kết quả của nó là sự gia tăng xói mòn cũng như gây thiệt hại cho nguồn cá.[7]
Các động vật quý hiếm[sửa | sửa mã nguồn]
Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (World Wide Fund for Nature hay World Wildlife Fund - WWF) cho biết các nhà khoa học sẽ tìm kiếm các sinh vật như cá úc, cá trê, cá đuối gai độc khổng lồ, cá nhái răng nhọn, cá chép lớn, cá tầm (để làm trứng cá muối) và cá hồi ăn thịt ở sông Mê Kông – các loài cá này có thể nặng tới hơn 90 kg và dài hơn 1,80 mét. Đặc biệt, sông Mê Kông còn có các loài cá chiên và cá lăng quý hiếm, chưa kể đến cá hô và cá chép khổng lồ, dịch vụ du lịch câu cá vì thế rất phát triển ở đây.
Zed Hogan, phụ trách dự án do WWF và Hội địa lý quốc gia tài trợ cho biết, các động vật này là "độc nhất" và "đang biến mất với tốc độ nhanh chóng". Theo Hogan, khi nghiên cứu cá úc khổng lồ ở sông Mê Kông, Campuchia, các nhà khoa học sẽ theo dõi sự di chuyển của cá với hy vọng hiểu thêm về hướng di trú của chúng và nguyên nhân chúng bị chết. Sự biến mất các loài cá này là dấu hiệu đầu tiên cảnh báo tình trạng đánh bắt quá mức hoặc các xáo trộn khác ở các sông, hồ nơi chúng cư trú.
Một số sinh vật khổng lồ nước ngọt được ghi vào sách đỏ các loài đang bị đe dọa của Hiệp hội Bảo tồn Thế giới. Cá úc khổng lồ sông Mê Kông được coi là loài cá nước ngọt lớn nhất cùng họ với loài cá nhám chó, đã được đưa vào danh sách những loài bị đe dọa vào năm 2003, sau khi nghiên cứu chỉ ra số lượng cá giảm ít nhất 80% trong hơn 13 năm qua.
Robin Abell, nhà sinh học của WWF cho biết: "Các loài cá khổng lồ là những sinh vật nước ngọt có trọng lượng tương đương với voi và tê giác và nếu chúng biến mất thì thế giới sẽ bất ổn. Cuối cùng, chúng ta sẽ nhận thức tốt hơn về cách quản lý việc đánh bắt và bảo vệ các nơi cư trú nhằm cứu vớt các loài trong tương lai"[8].
Cầu qua sông[sửa | sửa mã nguồn]
Đoạn hạ lưu trên khu vực Đông Nam Á:
- Cầu Hữu nghị Lào- Myanmar nối Luangnamtha, Lào với Shan, Myanmar (dự án)
- Cầu Hữu nghị Thái-Lào IV, nối tỉnh Chiang Rai của Thái Lan và huyện Huoixai, tỉnh Bokeo của Lào
- Cầu nối tỉnh Xayabury với tỉnh Oudomxay, Lào
- Cầu bắc qua sông Mê kông nối Luang Prabang - Xayaburi, tỉnh Xayabury, Lào (đã khởi công)
- Cầu Hữu nghị Thái-Lào VII nối tỉnh Loei của Thái Lan với Viêng Chăn, Lào (dự kiến)
- Cầu Hữu nghị Thái-Lào, nối tỉnh Nong Khai và thị xã Nong Khai ở Thái Lan với thủ đô Viêng Chăn của Lào
- Cầu nối Nong Khai và Viêng Chăn (dự án)
- Cầu Hữu nghị Thái-Lào V nối tỉnh Bueng Kan, Thái Lan với tỉnh Borikhamxay, Lào (dự án)
- Cầu Hữu nghị Thái-Lào III, nối tỉnh Nakhon Phanom của Thái Lan với thị xã Thakhek, tỉnh Khăm Muộn của Lào
- Cầu Hữu nghị Thái-Lào II, nối tỉnh Mukdahan của Thái Lan với tỉnh Savannakhet của Lào
- Cầu Hữu nghị Thái-Lào VI, nối huyện Na Tan, tỉnh Ubon Ratchathani với tỉnh Saravane của Lào (dự án)
- Cầu Hữu Nghị Lào - Nhật Bản, Pakxe, tỉnh Champasack, Lào
- Cầu Don Khong, Champasack, Lào (đã khởi công)
- Cầu Stung Treng, còn gọi cầu hữu nghị Campuchia - Trung Quốc, tỉnh Stung Treng, Campuchia
- Cầu Kizuna, nối thành phố Kampong Cham với các huyện tỉnh Kampong Cham, Campuchia
- Cầu Prek Ta Meak, tỉnh Kandal, Campuchia
- Cầu Hữu nghị Campuchia-Nhật Bản, đoạn cửa sông Tonlesap đổ vào sông Mê kông, Phnom Penh
- Cầu Monivong, Phnom Penh, Campuchia
- Cầu Neak Loeung, nối tỉnh Kandal và tỉnh Prey Veng
- Cầu Prek Chrey, nối Ta Khmau với ngoại ô Phnôm Pênh
- Cầu Cao Lãnh, nối thành phố Cao Lãnh với huyện Lấp Vò, Đồng Tháp (đã khởi công)
- Cầu Mỹ Thuận, Tiền Giang - Vĩnh Long
- Cầu Rạch Miễu, Tiền Giang - Bến Tre
- Cầu Ba Lai, Bến Tre
- Cầu Ba Lai mới, Bến Tre
- Cầu Hàm Luông, nối thành phố Bến Tre, huyện Mỏ Cày, Bến Tre
- Cầu Cổ Chiên, Bến Tre - Trà Vinh (đã khởi công)
- Cầu Vĩnh Trường, nối thị trấn An Phú với xã Vĩnh Trường, huyện An Phú, An Giang
- Cầu Lấp Vò, nối huyện Lấp Vò, Đồng Tháp với quận Thốt Nốt, Cần Thơ (đã khởi công)
- Cầu Cần Thơ, Cần Thơ- Vĩnh Long
- Cầu Đại Ngãi, Trà Vinh - Sóc Trăng (dự án)
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Le courrier du VietNam - Géopolitique d'un axe fluvial: Le Mékong, frontière et trait d'union; F. TERNAT, Professeur d’histoire-géographie IUFM de l’Académie de Rouen
- ^ Discovery and first descent of Mekong headwaters
- ^ The source of the Mekong River, Qinghai, China - http://www.shangri-la-river-expeditions.com/1stdes/mekong/mekongsource/TUA2001.html
- ^ http://www.jac.or.jp/english/jan/vol2/mekong.pdf
- ^ Từ điển Larousse, Robert
- ^ The Lower Mekong: Challenge to Cooperation in Southeast Asia, Russell H. Fifield, C. Hart Schaaf
- ^ a ă Đập 'giết' sông Mekong, trầm tích sẽ 'giết' đập
- ^ Nguồn: Associated Press, tháng 11 năm 2004
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- http://www.mekongriver.org/ trang web tiếng Việt với nhiều bài nghiên cứu công phu và giá trị
- http://www.mrcmekong.org/vietnamese/ trang web của Ủy hội sông Mekong
- http://www.wisdom.eoc.dlr.de/ WISDOM Water related Ìnormation System for the Sustainable Development of the Mekong Delta
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Các chi lưu của Mê Kông

markdown:
# Mê Kông
[Lan Thương (định hướng)](/wiki/Lan_Th%C6%B0%C6%A1ng_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|Mê Kông (
|Cửu Long)
|Lan Thương giang, Mê Khoỏng, Mê Nam, Tonle Thom|
|Sông|
|Các quốc gia||
|![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
|Nguồn||Suối Lạp Tái Cống Mã|
|- Vị trí||Núi Quốc Trung Mộc Sách,
|[m](/wiki/M%C3%A9t)(17.139 [ft](/wiki/Foot)) [33°42′41″B 94°41′44″Đ / 33,71139°B 94,69556°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=M%C3%AA_K%C3%B4ng¶ms=33_42_41_N_94_41_44_E_type:sông_region:) [đồng bằng sông Cửu Long](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long) [m](/wiki/M%C3%A9t)(0 [ft](/wiki/Foot)) [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t)(3.000 [mi](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh)) [Km²](/wiki/Km%C2%B2)(307.000 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) [biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng) [m³](/wiki/M%C2%B3)/ [s](/wiki/Gi%C3%A2y)(570.000 [ft³](/wiki/Ft%C2%B3)/ [s](/wiki/Gi%C3%A2y)) [m³](/wiki/M%C2%B3)/ [s](/wiki/Gi%C3%A2y)(1.400.000 [ft³](/wiki/Ft%C2%B3)/ [s](/wiki/Gi%C3%A2y)) [Sông](/wiki/S%C3%B4ng) **Mê Kông** là một trong những con sông lớn nhất trên thế giới, bắt nguồn từ Trung Quốc, chảy qua [Lào](/wiki/L%C3%A0o), [Myanma](/wiki/Myanma), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), [Campuchia](/wiki/Campuchia) và đổ ra [Biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng) ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam).
Tính theo độ dài đứng thứ 12 (thứ 7 tại
[châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81)), còn tính theo [lưu lượng nước](/wiki/L%C6%B0u_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) đứng thứ 10 trên thế giới (lưu lượng hàng năm đạt khoảng 475 triệu [m³](/wiki/M%C3%A9t_kh%E1%BB%91i)). Lưu lượng trung bình 13.200 m³/s, vào [mùa nước lũ](/w/index.php?title=M%C3%B9a_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_l%C5%A9&action=edit&redlink=1) có thể lên tới 30.000 m³/s. [Lưu vực](/wiki/L%C6%B0u_v%E1%BB%B1c) của nó rộng khoảng 795.000 [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng) (theo số liệu của [Ủy ban sông Mê Kông](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_s%C3%B4ng_M%C3%AA_K%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)) hoặc hơn 810.000 km² (theo số liệu của *Encyclopaedia Britannica 2004*). Sông này xuất phát từ vùng núi cao tỉnh [Thanh Hải](/wiki/Thanh_H%E1%BA%A3i), băng qua [Tây Tạng](/wiki/T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng) theo suốt chiều dài tỉnh [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam) ( [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)), qua các nước [Myanma](/wiki/Myanma), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), [Lào](/wiki/L%C3%A0o), [Campuchia](/wiki/Campuchia) trước khi vào [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Các quốc gia kể trên (trừ Trung Quốc) nằm trong Ủy ban sông Mê Kông. [Giao thông](/wiki/Giao_th%C3%B4ng) bằng [đường thủy](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%E1%BB%A7y) trên sông Mê Kông gặp nhiều khó khăn do [dòng chảy](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_ch%E1%BA%A3y&action=edit&redlink=1) bị thay đổi nhiều theo [mùa](/wiki/M%C3%B9a), các đoạn chảy xiết và các [thác nước](/wiki/Th%C3%A1c) cao. So với tiềm năng to lớn nếu được khai thác đúng mức, hiện nay, chỉ một phần nhỏ của sông được dùng trong việc [dẫn thủy nhập điền](/w/index.php?title=D%E1%BA%ABn_th%E1%BB%A7y_nh%E1%BA%ADp_%C4%91i%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) và tạo năng lực [thủy điện](/wiki/Th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n). Tuy nhiên lưu lượng và nhịp độ nước lũ ban phát nhiều lợi ích: biên độ dao động cao (sai biệt khoảng 30 lần giữa mùa hạn và mùa nước lũ) đem lại nhiều tốt đẹp cho lối canh tác ruộng lúa ngập cho nhiều vùng rộng lớn.
Đặc điểm thủy năng nổi bật của sông Mê Kông là vai trò diều lượng dòng nước bởi hồ
[Tonlé Sap](/wiki/Tonl%C3%A9_Sap) - hồ thiên nhiên lớn nhất [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) - người Việt thường gọi là "Biển Hồ" . [1]
## Mục lục
## Dòng chảy[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&action=edit§ion=1)]
Người
[Tây Tạng](/wiki/T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng) cho rằng thượng nguồn sông Mê Kông chia ra hai nhánh: nhánh tây bắc ( *Dzanak chu*) và nhánh bắc ( *Dzakar chu*). Nhánh tây bắc được biết đến nhiều hơn, vị thế gần đèo Lungmug với chiều dài 87,75 km. Nhánh bắc chảy xuống từ rặng núi Guosongmucha. Nhánh này, từ độ cao 5224 m - kinh tuyến đông 94°41'44", vĩ tuyến bắc 33°42'41" , gồm hai nhánh phụ có chiều dài 91,12 km và 89,76 km [2] . Đầu nguồn của dòng sông đến nay đã được xác định rõ qua những cuộc thám hiểm gần đây. Năm 1994, một phái đoàn Trung Quốc và [[3]](#cite_note-3) [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)đã đến nguồn phía Bắc đồng lúc phái đoàn [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), do M. Peissel dẫn đầu, đến nguồn mạch phía tây với cùng một mụch đích: chứng minh nguồn mạch chính của sông Mê Kông. Sau đó, những cuộc thám hiểm kế tiếp cho đến năm 1999 dưới sự hợp tác các nước Trung Hoa, Mỹ và Nhật Bản đã chính thức xác minh nguồn mạch sông Cửu Long thuộc nhánh bắc . Các con số về độ dài của sông dao động trong khoảng 4.200 km [[4]](#cite_note-4) đến 4.850 km [[5]](#cite_note-5) . [[1]](#cite_note-TERNAT-1)
Gần một nửa chiều dài con sông này chảy trên lãnh thổ Trung Quốc, ở đó đoạn đầu nguồn nó được gọi là
*Dza Chu* trong [tiếng Tây Tạng](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%E1%BA%A1ng) tức Trát Khúc (扎曲; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): *Zā Qū*), và nói chung được gọi là **Lan Thương Giang** trong [tiếng Hán](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c) (瀾滄江; bính âm: *Láncāng Jiāng*; Wade-Giles: *Lan-ts'ang Chiang*), có nghĩa là "con sông cuộn sóng". Trát Khúc hợp lưu với một nhánh khác tên là Ngang Khúc (扎曲; bính âm: *Áng Qū*) ở gần Xương Đô (昌都; bính âm: *Chāngdū*) tạo ra Lan Thương Giang. Phần lớn đoạn sông này có các [hẻm núi](/w/index.php?title=H%E1%BA%BBm_n%C3%BAi&action=edit&redlink=1) sâu, và con sông này rời Trung Quốc khi độ cao chỉ còn khoảng 500 m so với mực nước biển.
Sau đó, đoạn sông Mê Kông dài khoảng 200
[km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t) tạo thành [biên giới](/wiki/Bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi) giữa hai nước Myanma và Lào. Tại điểm cuối của biên giới, con sông này [hợp lưu](/w/index.php?title=H%E1%BB%A3p_l%C6%B0u&action=edit&redlink=1) với sông nhánh Ruak tại [Tam giác vàng](/wiki/Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng). Điểm này cũng là điểm phân chia phần Thượng và phần Hạ của Mê Kông.
Sông Mê Kông sau đó tạo thành biên giới của Lào và Thái Lan, trước khi dòng chảy chạy vào đất Lào. Nó được
[người Lào](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%A0o) và [người Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i) gọi với tên *Mènam Khong* ( *Mènam* nghĩa là "sông"). Sử Việt Nam thì gọi là Sông Khung. Ngoài ra một nhánh nhỏ thượng lưu sông Mê Kông bắt nguồn từ Điện Biên, đó là sông Pa Thơm do sông Nậm Rốn thung lũng Mường Thanh và sông Nậm Lúa nhập làm một, khi sang đất Lào nó gặp nhánh sông Mê Kông ở BanChum. Khoảng sông ở Lào đặc trưng bởi các hẻm núi sâu, các dòng chảy xiết và những vũng nước sâu khoảng nửa mét vào [mùa khô](/wiki/M%C3%B9a_kh%C3%B4). Nó mở rộng ra ở phía nam [Luang Prabang](/wiki/Luangprabang), ở đó nó có thể rộng tới 4 km và sâu tới 100 mét, mặc dù dòng chảy của nó vẫn rất trái ngược nhau.
Con sông này sau đó lại làm biên giới của Lào và Thái Lan trong đoạn chảy qua
[Viêng Chăn](/wiki/Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n), sau đó lại là một đoạn ngắn chảy trên đất Lào. Ở đoạn này có [chi lưu chính](/w/index.php?title=Chi_l%C6%B0u_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1) [hữu ngạn](/w/index.php?title=H%E1%BB%AFu_ng%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) từ Thái Lan đổ vào: Mènam Mun dài 750 km. Nó bao gồm cả khu vực [Si Phan Đôn](/w/index.php?title=Si_Phan_%C4%90%C3%B4n&action=edit&redlink=1) (bốn ngàn đảo) phía trên [thác Khone](/wiki/Th%C3%A1c_Khone) gần biên giới Campuchia. Thác nước này dài 15 km, cao 18 m khá hùng vĩ và gần như không thể vượt qua đối với giao thông bằng đường thủy.
Tại Campuchia, con sông này có tên là sông
*Mékôngk* hay *Tông-lê Thơm* (sông lớn). Vùng nước chảy xiết [Sambor](/w/index.php?title=Sambor&action=edit&redlink=1) phía trên Kratie là cản trở giao thông cuối cùng. Ở phía trên [Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh) nó hợp lưu với [Tông-lê Sáp](/wiki/Tonl%C3%A9_Sap), con sông nhánh chính của nó ở Campuchia. Vào [mùa lũ](/w/index.php?title=M%C3%B9a_l%C5%A9&action=edit&redlink=1), nước chảy ngược từ sông Mê Kông vào Tông-lê Sáp. Hai chi lưu quan trọng khác là [Sông Sê San](/wiki/S%C3%B4ng_S%C3%AA_San) và [sông Serepok](/wiki/S%C3%B4ng_Serepok) (bắt nguồn từ Tây Nguyên của Việt Nam) hợp lưu với nó trên lãnh thổ Campuchia gần khu vực Stung Treng.
Bắt đầu từ Phnôm Pênh, nó chia thành 2 nhánh: bên phải là
[sông Ba Thắc](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BA%ADu) (sang Việt Nam gọi là **Hậu Giang** hay **sông Hậu**) và bên trái là Mê Kông (sang Việt Nam gọi là **Tiền Giang** hay **sông Tiền**), cả hai đều chảy vào khu vực [đồng bằng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng) [châu thổ](/wiki/Ch%C3%A2u_th%E1%BB%95) rộng lớn ở [Nam Bộ Việt Nam](/wiki/Nam_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam), dài chừng 220–250 km mỗi sông. Tại Việt Nam, sông Mê Kông còn có tên gọi là **sông Lớn**, **sông Cái**, hay **. sông Cửu Long**
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&action=edit§ion=2)]
Sự khó khăn về giao thông thủy của con sông này làm chia cắt con người sống hai bên bờ hơn là liên kết họ. Nền văn minh được biết sớm nhất là nền
[văn hóa Mã Lai](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_M%C3%A3_Lai&action=edit&redlink=1), [Ấn Độ hóa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1) hồi [thế kỷ 1](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_1), của [Vương quốc Phù Nam](/wiki/Ph%C3%B9_Nam), trong lưu vực sông Mê Kông. Sự khai quật ở [Óc Eo](/wiki/%C3%93c_Eo), gần [Rạch Giá](/wiki/R%E1%BA%A1ch_Gi%C3%A1) ngày nay, đã tìm thấy những đồng tiền khác xa với [Đế chế La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3). Vương quốc Phù Nam được nối tiếp bởi quốc gia [Khmer](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer) [Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p) ( *Chenla*) cho đến [thế kỷ 5](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_5). Đế chế Khmer [Angkor](/wiki/Angkor) là quốc gia chịu ảnh hưởng của [văn hóa Ấn Độ](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) cuối cùng trong khu vực. Sau khi quốc gia này bị tiêu diệt sông Mê Kông đã là đường biên giới của các quốc gia đối đầu nhau như [Xiêm](/wiki/Xi%C3%AAm) và Việt Nam, với Lào và Campuchia nằm trong tầm ảnh hưởng của họ.
Người
[châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) đầu tiên thám hiểm sông Mê Kông là người [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) có tên là [Antonio de Faria](/w/index.php?title=Antonio_de_Faria&action=edit&redlink=1) vào năm [1540](/wiki/1540); bản đồ của người châu Âu năm [1563](/wiki/1563) có vẽ lại con sông này, mặc dù chỉ có một đoạn nhỏ ở khu vực đồng bằng châu thổ. Sự quan tâm của người châu Âu không có chung mục đích: những [người Tây Ban Nha](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%C3%A2y_Ban_Nha) và [người Bồ Đào Nha](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) chỉ thực hiện những cuộc thám hiểm nhằm mục đích [truyền giáo](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%81n_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) và [buôn bán](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i), trong khi đó [người Hà Lan](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A0_Lan) [Gerrit van Wuysthoff](/w/index.php?title=Gerrit_van_Wuysthoff&action=edit&redlink=1) đã dẫn đầu một cuộc thám hiểm đến tận Viêng Chăn ( [1641](/wiki/1641)- [1642](/wiki/1642)). [Người Pháp](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%C3%A1p) có sự quan tâm đặc biệt tới khu vực này vào giữa [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19), sau khi chiếm đóng [Sài Gòn](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) năm [1861](/wiki/1861) và áp đặt sự bảo hộ Campuchia năm [1863](/wiki/1863).
Cuộc thám hiểm có hệ thống đầu tiên diễn ra năm
[1866](/wiki/1866)- [1868](/wiki/1868) bởi người Pháp là [Ernest Doudard de Lagrée](/w/index.php?title=Ernest_Doudard_de_Lagr%C3%A9e&action=edit&redlink=1) và [Francis Garnier](/wiki/Francis_Garnier). Họ đã phát hiện ra rằng Mê Kông có quá nhiều thác nước và những chỗ chảy xiết để có thể coi là có lợi trong giao thông thủy.
Từ năm
[1893](/wiki/1893), người Pháp mở rộng quyền kiểm soát của họ đối với con sông này tới tận Lào bằng việc thiết lập ra [Liên bang Đông Dương](/wiki/Li%C3%AAn_bang_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) trong những năm đầu tiên của [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20). Điều này đã chấm dứt sau [Chiến tranh Đông Dương](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) lần thứ nhất kết thúc và người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) can thiệp vào khu vực.
Sau
[Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam), những bất đồng giữa [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) và [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) khi đó đã hạn chế sự hợp tác của các bên trong việc khai thác [tiềm năng](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81m_n%C4%83ng&action=edit&redlink=1) của dòng sông này. Tuy nhiên, hiện nay các bên đã xích lại gần nhau hơn trong vấn đề này.
## Các vấn đề[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&action=edit§ion=3)]
Theo tiến sĩ C. Hart Schaaf, cựu ủy viên Ủy ban Mê Kông, "...Đây là người khổng lồ đang ngủ, chứa trong lòng một khối tiềm năng to tát về thủy điện, về dẫn thủy nhập điền củng như khả năng phòng lụt, một nguồn năng lượng bị bỏ quên..."
. [6]
Có hai vấn đề chính gây mâu thuẫn giữa các bên là việc xây dựng các con đập hay việc phá hủy những chỗ chảy xiết. Một loạt các
[đập](/wiki/%C4%90%E1%BA%ADp) đã được xây dựng trên các nhánh của dòng sông này, đáng kể nhất là đập [Pak Mun](/w/index.php?title=Pak_Mun&action=edit&redlink=1) tại Thái Lan. Nó bị công kích dữ dội do chi phí cao cũng như ảnh hưởng xấu tới [môi trường](/wiki/M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) và tới cuộc sống của những [khu dân cư](/w/index.php?title=Khu_d%C3%A2n_c%C6%B0&action=edit&redlink=1) chịu ảnh hưởng.
Người Trung Quốc hiện đang tiến hành một chương trình lớn về xây dựng các đập trên sông: họ đã hoàn thành các đập tại
[Mạn Loan](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1n_Loan&action=edit&redlink=1) (漫湾), [Đại Triều Sơn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_Tri%E1%BB%81u_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1) (大朝山), [Cảnh Hồng](/wiki/C%E1%BA%A3nh_H%E1%BB%93ng) (景洪), đang tiến hành xây [đập Tiểu Loan](/wiki/%C4%90%E1%BA%ADp_Ti%E1%BB%83u_Loan) (小湾 *Xiaowan*) và khoảng hơn một chục đập khác đang được nghiên cứu. Người ta lo ngại rằng các đập này sẽ ngăn cản chuyển động của [trầm tích](/wiki/Tr%E1%BA%A7m_t%C3%ADch) và sẽ gây thiệt hại cho [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) và nghề cá ở phía [hạ lưu](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1_l%C6%B0u&action=edit&redlink=1). Sự giảm đi của các dao động mức nước theo mùa cũng sẽ ảnh hưởng mạnh đến [Tông-lê Sáp](/wiki/Tonl%C3%A9_Sap) và [Biển Hồ](/wiki/Bi%E1%BB%83n_H%E1%BB%93). [[7]](#cite_note-tramtich-7)
Các chính phủ Lào và Campuchia cũng có kế hoạch xây dựng các đập ngăn nước, hiện đang bị một số người phản đối. Chính quyền Trung Quốc cũng thực hiện việc làm sạch các tảng đá và
[cồn cát](/wiki/C%E1%BB%93n_c%C3%A1t) từ dòng chảy để tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông, và điều này cũng khuyến khích Lào làm như vậy. Các nhà môi trường cho rằng điều này sẽ làm tăng sự lưu thông nước và kết quả của nó là sự gia tăng [xói mòn](/wiki/X%C3%B3i_m%C3%B2n) cũng như gây thiệt hại cho nguồn cá. [[7]](#cite_note-tramtich-7)
## Các động vật quý hiếm[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&action=edit§ion=4)] [Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_B%E1%BA%A3o_v%E1%BB%87_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn) ( *World Wide Fund for Nature* hay *World Wildlife Fund* - WWF) cho biết các nhà khoa học sẽ tìm kiếm các [sinh vật](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt) như [cá úc](/w/index.php?title=C%C3%A1_%C3%BAc&action=edit&redlink=1), [cá trê](/wiki/C%C3%A1_tr%C3%AA), [cá đuối](/wiki/Si%C3%AAu_b%E1%BB%99_C%C3%A1_%C4%91u%E1%BB%91i) gai độc khổng lồ, [cá nhái](/w/index.php?title=C%C3%A1_nh%C3%A1i&action=edit&redlink=1) răng nhọn, [cá chép](/wiki/C%C3%A1_ch%C3%A9p) lớn, [cá tầm](/wiki/C%C3%A1_t%E1%BA%A7m) (để làm trứng cá muối) và [cá hồi](/wiki/C%C3%A1_h%E1%BB%93i) ăn thịt ở sông Mê Kông – các loài cá này có thể nặng tới hơn 90 kg và dài hơn 1,80 mét. Đặc biệt, sông Mê Kông còn có các loài cá chiên và cá lăng quý hiếm, chưa kể đến cá hô và cá chép khổng lồ, dịch vụ du lịch câu cá vì thế rất phát triển ở đây.
Zed Hogan, phụ trách dự án do WWF và Hội địa lý quốc gia tài trợ cho biết, các động vật này là "độc nhất" và "đang biến mất với tốc độ nhanh chóng". Theo Hogan, khi nghiên cứu cá úc khổng lồ ở sông Mê Kông, Campuchia, các nhà khoa học sẽ theo dõi sự di chuyển của cá với hy vọng hiểu thêm về hướng di trú của chúng và nguyên nhân chúng bị chết. Sự biến mất các loài cá này là dấu hiệu đầu tiên cảnh báo tình trạng đánh bắt quá mức hoặc các xáo trộn khác ở các sông, hồ nơi chúng cư trú.
Một số sinh vật khổng lồ nước ngọt được ghi vào
[sách đỏ](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN) các loài đang bị đe dọa của [Hiệp hội Bảo tồn Thế giới](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1). Cá úc khổng lồ sông Mê Kông được coi là loài cá nước ngọt lớn nhất cùng họ với loài [cá nhám chó](/w/index.php?title=C%C3%A1_nh%C3%A1m_ch%C3%B3&action=edit&redlink=1), đã được đưa vào danh sách những loài bị đe dọa vào năm [2003](/wiki/2003), sau khi nghiên cứu chỉ ra số lượng cá giảm ít nhất 80% trong hơn 13 năm qua.
Robin Abell, nhà sinh học của WWF cho biết: "Các loài cá khổng lồ là những sinh vật nước ngọt có trọng lượng tương đương với
[voi](/wiki/Voi) và [tê giác](/wiki/T%C3%AA_gi%C3%A1c) và nếu chúng biến mất thì thế giới sẽ bất ổn. Cuối cùng, chúng ta sẽ nhận thức tốt hơn về cách quản lý việc đánh bắt và bảo vệ các nơi cư trú nhằm cứu vớt các loài trong tương lai" . [8]
## Cầu qua sông[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&action=edit§ion=5)]
Đoạn hạ lưu trên khu vực Đông Nam Á:
[Cầu Hữu nghị Lào- Myanmar](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_H%E1%BB%AFu_ngh%E1%BB%8B_L%C3%A0o-_Myanmar&action=edit&redlink=1)nối [Luangnamtha](/wiki/Luangnamtha), Lào với [Shan](/wiki/Shan), [Myanmar](/wiki/Myanmar)(dự án) [Cầu Hữu nghị Thái-Lào IV](/wiki/C%E1%BA%A7u_H%E1%BB%AFu_ngh%E1%BB%8B_Th%C3%A1i-L%C3%A0o_IV), nối tỉnh [Chiang Rai](/wiki/Chiang_Rai)của [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan)và huyện Huoixai, tỉnh [Bokeo](/wiki/Bokeo)của [Lào](/wiki/L%C3%A0o)
- Cầu nối tỉnh
[Xayabury](/wiki/Xayabury)với tỉnh [Oudomxay](/wiki/Oudomxay), Lào
- Cầu bắc qua sông Mê kông nối
[Luang Prabang](/wiki/Luang_Prabang)- [Xayaburi](/wiki/Xayabury_(huy%E1%BB%87n)), tỉnh [Xayabury](/wiki/Xayabury), Lào (đã khởi công) [Cầu Hữu nghị Thái-Lào VII](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_H%E1%BB%AFu_ngh%E1%BB%8B_Th%C3%A1i-L%C3%A0o_VII&action=edit&redlink=1)nối tỉnh [Loei](/wiki/Loei_(t%E1%BB%89nh))của Thái Lan với Viêng Chăn, Lào (dự kiến) [Cầu Hữu nghị Thái-Lào](/wiki/C%E1%BA%A7u_H%E1%BB%AFu_ngh%E1%BB%8B_Th%C3%A1i-L%C3%A0o), nối tỉnh [Nong Khai](/wiki/Nong_Khai)và [thị xã Nong Khai](/wiki/Nong_Khai_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3))ở [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan)với thủ đô [Viêng Chăn](/wiki/Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n)của [Lào](/wiki/L%C3%A0o)
- Cầu nối Nong Khai và Viêng Chăn (dự án)
[Cầu Hữu nghị Thái-Lào V](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_H%E1%BB%AFu_ngh%E1%BB%8B_Th%C3%A1i-L%C3%A0o_V&action=edit&redlink=1)nối tỉnh [Bueng Kan](/wiki/Bueng_Kan_(t%E1%BB%89nh)), Thái Lan với tỉnh [Borikhamxay](/wiki/Borikhamxay), Lào (dự án) [Cầu Hữu nghị Thái-Lào III](/wiki/C%E1%BA%A7u_H%E1%BB%AFu_ngh%E1%BB%8B_Th%C3%A1i-L%C3%A0o_III), nối tỉnh [Nakhon Phanom](/wiki/Nakhon_Phanom)của Thái Lan với thị xã [Thakhek](/wiki/Thakhek), tỉnh [Khăm Muộn](/wiki/Kh%C4%83m_Mu%E1%BB%99n)của Lào [Cầu Hữu nghị Thái-Lào II](/wiki/C%E1%BA%A7u_H%E1%BB%AFu_ngh%E1%BB%8B_Th%C3%A1i-L%C3%A0o_II), nối tỉnh [Mukdahan](/wiki/Mukdahan)của Thái Lan với tỉnh [Savannakhet](/wiki/Savannakhet)của Lào [Cầu Hữu nghị Thái-Lào VI](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_H%E1%BB%AFu_ngh%E1%BB%8B_Th%C3%A1i-L%C3%A0o_VI&action=edit&redlink=1), nối huyện [Na Tan](/wiki/Na_Tan_(huy%E1%BB%87n)), tỉnh [Ubon Ratchathani](/wiki/Ubon_Ratchathani_(t%E1%BB%89nh))với tỉnh [Saravane](/wiki/Saravane)của Lào (dự án) [Cầu Hữu Nghị Lào - Nhật Bản](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_H%E1%BB%AFu_Ngh%E1%BB%8B_L%C3%A0o_-_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1), [Pakxe](/wiki/Pakxe), tỉnh [Champasack](/wiki/Champasack), Lào [Cầu Don Khong](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Don_Khong&action=edit&redlink=1), Champasack, Lào (đã khởi công) [Cầu Stung Treng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Stung_Treng&action=edit&redlink=1), còn gọi cầu hữu nghị Campuchia - Trung Quốc, tỉnh [Stung Treng](/wiki/Stung_Treng_(t%E1%BB%89nh)), Campuchia [Cầu Kizuna](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Kizuna&action=edit&redlink=1), nối thành phố [Kampong Cham](/wiki/Kampong_Cham_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))với các huyện tỉnh [Kampong Cham](/wiki/Kampong_Cham_(t%E1%BB%89nh)), [Campuchia](/wiki/Campuchia) [Cầu Prek Ta Meak](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Prek_Ta_Meak&action=edit&redlink=1), tỉnh Kandal, Campuchia [Cầu Hữu nghị Campuchia-Nhật Bản](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_H%E1%BB%AFu_ngh%E1%BB%8B_Campuchia-Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1), đoạn cửa sông Tonlesap đổ vào sông Mê kông, [Phnom Penh](/wiki/Phnom_Penh) [Cầu Monivong](/wiki/C%E1%BA%A7u_Monivong), Phnom Penh, Campuchia [Cầu Neak Loeung](/wiki/C%E1%BA%A7u_Neak_Leung), nối tỉnh [Kandal](/wiki/Kandal)và tỉnh [Prey Veng](/wiki/Prey_Veng) [Cầu Prek Chrey](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Prek_Chrey&action=edit&redlink=1), nối [Ta Khmau](/wiki/Ta_Khmau)với ngoại ô Phnôm Pênh [Cầu Cao Lãnh](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Cao_L%C3%A3nh&action=edit&redlink=1), nối [thành phố Cao Lãnh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Cao_L%C3%A3nh)với huyện [Lấp Vò](/wiki/L%E1%BA%A5p_V%C3%B2), [Đồng Tháp](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Th%C3%A1p)(đã khởi công) [Cầu Mỹ Thuận](/wiki/C%E1%BA%A7u_M%E1%BB%B9_Thu%E1%BA%ADn), [Tiền Giang](/wiki/Ti%E1%BB%81n_Giang)- [Vĩnh Long](/wiki/V%C4%A9nh_Long) [Cầu Rạch Miễu](/wiki/C%E1%BA%A7u_R%E1%BA%A1ch_Mi%E1%BB%85u), Tiền Giang - [Bến Tre](/wiki/B%E1%BA%BFn_Tre) [Cầu Ba Lai](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Ba_Lai&action=edit&redlink=1), Bến Tre [Cầu Ba Lai mới](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_Ba_Lai_m%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1), Bến Tre [Cầu Hàm Luông](/wiki/C%E1%BA%A7u_H%C3%A0m_Lu%C3%B4ng), nối [thành phố Bến Tre](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_B%E1%BA%BFn_Tre), huyện [Mỏ Cày](/wiki/M%E1%BB%8F_C%C3%A0y), Bến Tre [Cầu Cổ Chiên](/wiki/C%E1%BA%A7u_C%E1%BB%95_Chi%C3%AAn), Bến Tre - [Trà Vinh](/wiki/Tr%C3%A0_Vinh)(đã khởi công) [Cầu Vĩnh Trường](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_V%C4%A9nh_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1), nối thị trấn An Phú với xã Vĩnh Trường, huyện [An Phú](/wiki/An_Ph%C3%BA), [An Giang](/wiki/An_Giang) [Cầu Lấp Vò](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_L%E1%BA%A5p_V%C3%B2&action=edit&redlink=1), nối huyện [Lấp Vò](/wiki/L%E1%BA%A5p_V%C3%B2), [Đồng Tháp](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Th%C3%A1p)với quận [Thốt Nốt](/wiki/Th%E1%BB%91t_N%E1%BB%91t), [Cần Thơ](/wiki/C%E1%BA%A7n_Th%C6%A1)(đã khởi công) [Cầu Cần Thơ](/wiki/C%E1%BA%A7u_C%E1%BA%A7n_Th%C6%A1), [Cần Thơ](/wiki/C%E1%BA%A7n_Th%C6%A1)- [Vĩnh Long](/wiki/V%C4%A9nh_Long) [Cầu Đại Ngãi](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_%C4%90%E1%BA%A1i_Ng%C3%A3i&action=edit&redlink=1), [Trà Vinh](/wiki/Tr%C3%A0_Vinh)- [Sóc Trăng](/wiki/S%C3%B3c_Tr%C4%83ng)(dự án)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&action=edit§ion=6)]
- ^
**a** **ă** *Le courrier du VietNam*- *Géopolitique d'un axe fluvial: Le Mékong, frontière et trait d'union*; F. TERNAT, Professeur d’histoire-géographie IUFM de l’Académie de Rouen [^](#cite_ref-2) [Discovery and first descent of Mekong headwaters](http://www.jac.or.jp/english/jan/vol1/1st.pdf) [^](#cite_ref-3) *The source of the Mekong River, Qinghai, China*- [http://www.shangri-la-river-expeditions.com/1stdes/mekong/mekongsource/TUA2001.html](http://www.shangri-la-river-expeditions.com/1stdes/mekong/mekongsource/TUA2001.html) [^](#cite_ref-4) [http://www.jac.or.jp/english/jan/vol2/mekong.pdf](http://www.jac.or.jp/english/jan/vol2/mekong.pdf) **Từ điển Larousse, Robert** [^](#cite_ref-5) [^](#cite_ref-6) *The Lower Mekong: Challenge to Cooperation in Southeast Asia*, Russell H. Fifield, C. Hart Schaaf
- ^
**a** **ă** [Đập 'giết' sông Mekong, trầm tích sẽ 'giết' đập](http://vietnamnet.vn/thegioi/hoso/2009/08/863123/) **Nguồn:** [^](#cite_ref-8) *Associated Press*, tháng 11 năm 2004
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
[Mê Kông](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mekong?uselang=vi) [http://www.mekongriver.org/](http://www.mekongriver.org/)trang web tiếng Việt với nhiều bài nghiên cứu công phu và giá trị [http://www.mrcmekong.org/vietnamese/](http://www.mrcmekong.org/vietnamese/)trang web của [Ủy hội sông Mekong](/wiki/%E1%BB%A6y_h%E1%BB%99i_s%C3%B4ng_M%C3%AA_C%C3%B4ng) [http://www.wisdom.eoc.dlr.de/](http://www.wisdom.eoc.dlr.de/)WISDOM Water related Ìnormation System for the Sustainable Development of the Mekong Delta
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%AA_K%C3%B4ng&action=edit§ion=8)]
Các chi lưu của Mê Kông
|
|![]()

X-Cache: cp1068 hit (2), cp1053 frontend miss (0)


text:
USS Oklahoma (BB-37)
USS Oklahoma (BB-37), chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này nhằm tôn vinh tiểu bang thứ 46 của Hoa Kỳ, là một thiết giáp hạm thời kỳ Thế Chiến I, và là chiếc thứ hai trong tổng số hai chiếc thuộc lớp tàu này; con tàu chị em với nó là chiếc thiết giáp hạm Nevada.
Được đưa vào hoạt động năm 1916, Oklahoma hoạt động trong Thế Chiến I như một thành viên của Đội Thiết giáp hạm 6,[7] bảo vệ các đoàn tàu vận tải Đồng Minh vượt qua Đại Tây Dương. Sau những năm phục vụ tại Thái Bình Dương và Hạm đội Tuần tiểu, Oklahoma được hiện đại hóa từ năm 1927 đến năm 1929. Nó giải cứu công dân Hoa Kỳ và những người tị nạn khỏi cuộc Nội chiến Tây Ban Nha vào năm 1936; và sau khi quay về bờ Tây Hoa Kỳ vào tháng 8 năm đó, nó phục vụ suốt thời gian còn lại tại Thái Bình Dương. Trong trận tấn công Trân Châu Cảng ngày 7 tháng 12 năm 1941, nó bị đánh chìm bởi bom và ngư lôi thả từ máy bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, mang theo nó 429 thành viên thủy thủ đoàn khi nó bị lật úp.
Nó được vớt lên vào năm 1943, nhưng không như hầu hết các tàu chiến khác bị hư hại tại Trân Châu Cảng, nó không bao giờ được sửa chữa để quay lại hoạt động. Thay vào đó, các khẩu pháo và cấu trúc thượng tầng của nó được tháo dỡ dùng cho các mục đích khác, còn bản thân Oklahoma cũng bị bán để tháo dỡ. Tuy nhiên nó đã bị chìm trong khi đang được kéo về lục địa vào năm 1947.
Mục lục
Thiết kế và chế tạo[sửa | sửa mã nguồn]
Thiết kế[sửa | sửa mã nguồn]
Oklahoma là chiếc thiết giáp hạm cuối cùng của Hải quân Mỹ được trang bị động cơ hơi nước kiểu ba buồng bành trướng đặt dọc thay cho các turbine hơi nước; kết quả là nó có vấn đề về sự rung động trong suốt quá trình phục vụ.
Chế tạo[sửa | sửa mã nguồn]
Được đặt lường vào ngày 26 tháng 10 năm 1911 bởi New York Shipbuilding Corporation tại Camden, New Jersey, Oklahoma được hạ thủy vào ngày 23 tháng 3 năm 1914, được đỡ đầu bởi Lorena J. Cruce, con gái của Thống đốc tiểu bang Oklahoma Lee Cruce. Nó được đưa vào hoạt động tại Philadelphia, Pennsylvania vào ngày 2 tháng 5 năm 1916 dưới quyền chỉ huy của Thuyền trưởng Roger Welles.[9]
Lịch sử hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]
Giữa hai cuộc Thế Chiến[sửa | sửa mã nguồn]
Oklahoma gia nhập Hạm đội Đại Tây Dương và được đặt căn cứ nhà tại Norfolk, Virginia. Nó thực hiện các khóa huấn luyện cho đến ngày 13 tháng 8 năm 1918, khi nó cùng chiếc tàu chị em Nevada trong nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải trên các vùng biển Châu Âu. Đến tháng 12 nó nằm trong số những chiếc tàu hộ tống cho Tổng thống Woodrow Wilson sang Pháp, sau đó nó khởi hành ngày 14 tháng 12 hướng về New York rồi tham gia thực tập hạm đội mùa Đông trong vùng biển Cuba. Nó quay lại Brest vào ngày 15 tháng 6 năm 1919 để hộ tống Tổng thống Wilson trên chiếc George Washington quay trở về nhà sau chuyến thăm nước Pháp lần thứ hai, và về đến New York ngày 8 tháng 7.
Trong vòng hai năm sau đó, Oklahoma hoạt động trong đội hình Hạm đội Đại Tây Dương, được đại tu và huấn luyện thủy thủ đoàn. Số pháo hạng hai của nó được giảm bớt từ 20 xuống còn 12 khẩu 127 mm vào năm 1918.[10] Đầu năm 1921, nó di chuyển đến bờ Tây Nam Mỹ trong cuộc tập trận phối hợp cùng Hạm đội Thái Bình Dương Dương, và quay lại sau đó tham gia lễ hội Một trăm năm Peru. Nó được chuyển sang hoạt động cùng Hạm đội Thái Bình Dương trong sáu năm, đánh dấu bằng chuyến đi hữu nghị của Hạm độ Thiết giáp hạm đến Úc và New Zealand năm 1925. Gia nhập hạm đội Tuần tiễu vào đầu năm 1927, Oklahoma tiếp tục thực hiện chuyến đi huấn luyện học viên mới vào mùa Hè năm đó, đi đến bờ Đông để đón học viên lên tàu, chở họ qua kênh đào Panama đến San Francisco, và đưa họ quay trở về sau khi ghé qua Cuba và Haiti.
Giải cứu người tị nạn tại Tây Ban Nha[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi được hiện đại hóa bằng việc bổ sung thêm tám khẩu pháo 127 mm (5 inch)/25 caliber[10] tại Philadelphia từ tháng 9 năm 1927 đến tháng 7 năm 1929, Oklahoma gia nhập trở lại Hạm đội Tuần Tiễu và tham gia các cuộc tập trận tại vùng biển Caribbe, rồi quay trở lại bờ Tây vào tháng 6 năm 1930 cho các cuộc thao diễn hạm đội trong suốt mùa Xuân năm 1936. Mùa Hè năm đó, nó mang theo các học viên mới trong một chuyến đi huấn luyện đến Châu Âu và viếng thăm các cảng phía Bắc. Chuyến đi đột ngột bị dừng lại do cuộc nội chiến tại Tây Ban Nha nổ ra, và Oklahoma buộc phải chuyển hướng đến Bilbao, và đến nơi vào ngày 24 tháng 7 năm 1936 để giải cứu các công dân Hoa Kỳ cùng nhiều người tị nạn khác, và chuyên chở họ đến Gibraltar và các cảng Pháp. Nó quay về Norfolk vào ngày 11 tháng 9, và đi đến bờ Tây ngày 24 tháng 10.
Trong bốn năm tiếp theo, Oklahoma hoạt động cùng Hạm đội Thái Bình Dương, bao gồm các chiến dịch phối hợp cùng Lục quân và huấn luyện cho quân nhân dự bị.
Trân Châu Cảng[sửa | sửa mã nguồn]
Oklahoma đặt căn cứ tại Trân Châu Cảng từ ngày 6 tháng 12 năm 1940 để tuần tra và diễn tập. Nó neo đậu trong hàng thiết giáp hạm dọc theo đảo Ford vào ngày 7 tháng 12 năm 1941 khi Hải quân Đế quốc Nhật Bản bất ngờ tấn công. Neo đậu dọc theo bên ngoài thiết giáp hạm Maryland, Oklahoma hứng chịu ba quả ngư lôi hầu như ngay lập tức sau khi những quả bom đầu tiên phát nổ. Khi nó bắt đầu bị nghiêng, có thêm hai quả ngư lôi nữa đánh trúng, trong khi thủy thủ của nó bị càn quét khi họ rời tàu. Chỉ 12 phút sau khi trận tấn công mở màn, Oklahoma bị lật úp cho đến khi dừng lại bởi cột buồm của nó chạm đến đáy vịnh, với mạn tàu bên phải còn nổi trên mặt nước.
Tuy nhiên, nhiều người trong thủy thủ đoàn đã tiếp tục chiến đấu qua việc trèo lên chiếc Maryland để giúp hoạt động các khẩu đội pháo phòng không. 429 sĩ quan và thủy thủ đã tử trận hay mất tích, cùng 32 người khác bị thương. Trong số những người chết có linh mục Aloysius Schmitt, vị tuyên úy đầu tiên thuộc mọi tín ngưỡng chết trong Thế Chiến II. Nhiều người bị mắc kẹt lại bên trong thân tàu bị lật úp đã được cứu thoát nhờ những hành động giải cứu anh dũng, như trường hợp của Julio DeCastro, một công nhân dân sự của xưởng tàu đã tổ chức một toán cứu hộ và giải thoát được 32 thủy thủ trên chiếc Oklahoma. Tên của một số người tử trận sau đó đã được đặt cho các con tàu mới, như trường hợp của Thiếu úy John England được đặt tên cho chiếc USS England (DE-635) và chiếc USS England (DLG-22).
Việc trục vớt[sửa | sửa mã nguồn]
Công việc trục vớt đầy khó khăn được bắt đầu vào ngày 15 tháng 7 năm 1942 bởi Xưởng hải quân Trân Châu Cảng dưới sự chỉ huy trực tiếp của Đại tá F. H. Whitaker. Công việc chuẩn bị kéo dài gần tám tháng, trong khi công việc dựng đứng lại con tàu mất trên ba tháng, từ ngày 8 tháng 3 đến ngày 16 tháng 6 năm 1943, và Oklahoma được kéo vào ụ nổi ngày 28 tháng 12. Được cho ngừng hoạt động ngày 1 tháng 9 năm 1944, Oklahoma được cho tháo dỡ pháo và các cấu trúc thượng tầng, và được bán cho hãng Moore Drydock Company tại Oakland, California để tháo dỡ vào ngày 5 tháng 12 năm 1946. Vào ngày 17 tháng 5 năm 1947, trong khi đang được kéo về San Francisco để được tháo dỡ, Oklahoma bị chìm trong một cơn bão ở vị trí khoảng 870 km (540 dặm) ngoài khơi Trân Châu Cảng.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “The Nevada Leaves Quincy” (PDF). The New York Times. 23 tháng 10 năm 1915. tr. 5.
- ^ Chisholm (1921), p. 436
- ^ Fitzsimons, Bernard, editor. "Nevada", in Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare (London: Phoebus, 1978), Volume 18, p.1982.
- ^ a ă â b Fitzsimons, p.1982.
- ^ Fitzsimons, p.1982, nhầm lẫn số lượng đến bốn ống.
- ^ “DANFS Oklahoma”. Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2008.
- ^ a ă Breyer 1973 p. 210
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Bài này có các trích dẫn từ nguồn en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng.
- Beigel, Harvey M. Parallel Fates: The USS Utah (BB 31/AG-16) and the USS Oklahoma (BB-37) in Peace and War. Missoula, Montana: Pictorial Histories Publishing Co., 2004. ISBN 1575101130.
- Breyer, Siegfried (1973). Battleships and Battle Cruisers 1905–1970. Doubleday and Company. ISBN 0385-0-7247-0 Kiểm tra giá trị
|isbn=(trợ giúp).
- Young, Stephen Bower. Trapped at Pearl Harbor: Escape for Battleship Oklahoma. Annapolis: Naval Institute Press, 1991
- Madsen, Daniel (2003). Resurrection-Salvaging the Battle Fleet at Pearl Harbor. U. S. Naval Institute Press.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- US Navy Historical Center gallery
- USS Oklahoma - Death of a Battleship (1916-1941)
- Maritimequest USS Oklahoma BB-37 Photo Gallery
- 2003: Survivors dedicate Pearl Harbor USS Oklahoma Memorial highway
- NavSource Online: Battleship Photo Archive BB-37 USS OKLAHOMA 1912 - 1926
- USS Oklahoma (BB-37) official web site

markdown:
# USS
*Oklahoma* (BB-37)
|
|![]()
Chiếc thiết giáp hạm USS
*Oklahoma*(BB-37) trong [vịnh Guantánamo](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Guant%C3%A1namo), [Cuba](/wiki/Cuba) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/US_flag_48_stars.svg/67px-US_flag_48_stars.svg.png)
[tiểu bang Oklahoma](/wiki/Oklahoma) [New York Shipbuilding Corporation](/w/index.php?title=New_York_Shipbuilding_Corporation&action=edit&redlink=1) [26 tháng 10](/wiki/26_th%C3%A1ng_10)năm [1912](/wiki/1912) [23 tháng 3](/wiki/23_th%C3%A1ng_3)năm [1914](/wiki/1914) [2 tháng 5](/wiki/2_th%C3%A1ng_5)năm [1916](/wiki/1916) [1 tháng 9](/wiki/1_th%C3%A1ng_9)năm [1944](/wiki/1944)
phong tặng:
[Ngôi sao Chiến đấu](/w/index.php?title=Ng%C3%B4i_sao_Chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1) [tấn công Trân Châu Cảng](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Tr%C3%A2n_Ch%C3%A2u_C%E1%BA%A3ng), được bán để tháo dỡ nhưng bị chìm trong lúc được kéo đi [Lớp thiết giáp hạm Nevada](/wiki/Nevada_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)) [Trọng tải choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_t%E1%BA%A3i_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1): [Độ dài](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_t%E1%BB%95ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1): [Sườn ngang](/w/index.php?title=S%C6%B0%E1%BB%9Dn_ngang_(t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1): [Mớn nước](/w/index.php?title=M%E1%BB%9Bn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1): [turbine hơi nước](/wiki/Tu%E1%BB%91c_bin_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc)Curtis [[1]](#cite_note-BBinNavy47-1) [[2]](#cite_note-Naval_Engineers-2) công suất 24.800 mã lực [[3]](#cite_note-Quincy-3) [[4]](#cite_note-Britannica-4)
2 × trục
[[5]](#cite_note-BBinNavy46-5)
Từ năm
[1929](/wiki/1929): 1.398 [[6]](#cite_note-6)
21 (sau giảm còn 12) × pháo 127 mm (5 inch)/51-caliber (21×1)
8 ×
[pháo phòng không](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_ph%C3%B2ng_kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)127 mm (5 inch)/25-caliber (8x1) (bổ sung năm 1929) [[7]](#cite_note-Fitzsimons.2C_p.1982-7)
2 ×
[ống phóng ngư lôi](/w/index.php?title=%E1%BB%90ng_ph%C3%B3ng_ng%C6%B0_l%C3%B4i&action=edit&redlink=1)533 mm (21 inch) [[8]](#cite_note-8)
vách ngăn: 203-330 mm (8-13 inch)
tháp súng hông: 330 mm (13 inch)
tháp pháo chính: 457 mm (18 inch)
sàn tàu: 127 mm (5 inch)
[thủy phi cơ](/wiki/Th%E1%BB%A7y_phi_c%C6%A1) [[7]](#cite_note-Fitzsimons.2C_p.1982-7) [[7]](#cite_note-Fitzsimons.2C_p.1982-7) **USS Oklahoma (BB-37)**, chiếc tàu chiến duy nhất của [Hải quân Hoa Kỳ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3)được đặt cái tên này nhằm tôn vinh [tiểu bang thứ 46](/wiki/Oklahoma)của Hoa Kỳ, là một [thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)thời kỳ [Thế Chiến I](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t), và là chiếc thứ hai trong tổng số hai chiếc thuộc [lớp tàu này](/wiki/Nevada_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)); con tàu chị em với nó là chiếc thiết giáp hạm [.](/wiki/USS_Nevada_(BB-36)) *Nevada*
Được đưa vào hoạt động năm
[1916](/wiki/1916), *Oklahoma* hoạt động trong [Thế Chiến I](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) như một thành viên của Đội Thiết giáp hạm 6, bảo vệ các đoàn tàu vận tải Đồng Minh vượt qua Đại Tây Dương. Sau những năm phục vụ tại [7] [Thái Bình Dương](/wiki/H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng_Hoa_K%E1%BB%B3)và [Hạm đội Tuần tiểu](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Tu%E1%BA%A7n_ti%E1%BB%83u&action=edit&redlink=1), *Oklahoma*được hiện đại hóa từ năm [1927](/wiki/1927)đến năm [1929](/wiki/1929). Nó giải cứu công dân Hoa Kỳ và những người tị nạn khỏi cuộc [Nội chiến Tây Ban Nha](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_T%C3%A2y_Ban_Nha)vào năm [1936](/wiki/1936); và sau khi quay về bờ Tây Hoa Kỳ vào [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m)năm đó, nó phục vụ suốt thời gian còn lại tại Thái Bình Dương. Trong trận [tấn công Trân Châu Cảng](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Tr%C3%A2n_Ch%C3%A2u_C%E1%BA%A3ng)ngày [7 tháng 12](/wiki/7_th%C3%A1ng_12)năm [1941](/wiki/1941), nó bị đánh chìm bởi bom và ngư lôi thả từ máy bay của [Hải quân Đế quốc Nhật Bản](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), mang theo nó 429 thành viên thủy thủ đoàn khi nó bị lật úp.
Nó được vớt lên vào năm
[1943](/wiki/1943), nhưng không như hầu hết các tàu chiến khác bị hư hại tại [Trân Châu Cảng](/wiki/Tr%C3%A2n_Ch%C3%A2u_C%E1%BA%A3ng), nó không bao giờ được sửa chữa để quay lại hoạt động. Thay vào đó, các khẩu pháo và cấu trúc thượng tầng của nó được tháo dỡ dùng cho các mục đích khác, còn bản thân *Oklahoma* cũng bị bán để tháo dỡ. Tuy nhiên nó đã bị chìm trong khi đang được kéo về lục địa vào năm [1947](/wiki/1947).
## Mục lục
## Thiết kế và chế tạo[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=1)]
### Thiết kế[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=2)] *Oklahoma* là chiếc thiết giáp hạm cuối cùng của Hải quân Mỹ được trang bị [động cơ hơi nước](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) kiểu [ba buồng bành trướng đặt dọc](/w/index.php?title=Ba_bu%E1%BB%93ng_b%C3%A0nh_tr%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%B7t_d%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) thay cho các [turbine hơi nước](/wiki/Tu%E1%BB%91c_bin_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc); kết quả là nó có vấn đề về sự rung động trong suốt quá trình phục vụ.
### Chế tạo[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=3)]
Được đặt lường vào ngày
[26 tháng 10](/wiki/26_th%C3%A1ng_10) năm [1911](/wiki/1911) bởi [New York Shipbuilding Corporation](/w/index.php?title=New_York_Shipbuilding_Corporation&action=edit&redlink=1) tại [Camden, New Jersey](/wiki/Camden,_New_Jersey), *Oklahoma* được hạ thủy vào ngày [23 tháng 3](/wiki/23_th%C3%A1ng_3) năm [1914](/wiki/1914), được đỡ đầu bởi Lorena J. Cruce, con gái của [Thống đốc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%91ng_%C4%91%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Oklahoma](/wiki/Oklahoma) [Lee Cruce](/w/index.php?title=Lee_Cruce&action=edit&redlink=1). Nó được đưa vào hoạt động tại [Philadelphia, Pennsylvania](/wiki/Philadelphia) vào ngày [2 tháng 5](/wiki/2_th%C3%A1ng_5) năm [1916](/wiki/1916) dưới quyền chỉ huy của Thuyền trưởng Roger Welles. [[9]](#cite_note-DANFS-9)
## Lịch sử hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=4)]
### Giữa hai cuộc Thế Chiến[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=5)] *Oklahoma* gia nhập [Hạm đội Đại Tây Dương](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) và được đặt căn cứ nhà tại [Norfolk, Virginia](/wiki/Norfolk,_Virginia). Nó thực hiện các khóa huấn luyện cho đến ngày [13 tháng 8](/wiki/13_th%C3%A1ng_8) năm [1918](/wiki/1918), khi nó cùng chiếc tàu chị em *Nevada* trong nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải trên các vùng biển Châu Âu. Đến [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai) nó nằm trong số những chiếc tàu hộ tống cho Tổng thống [Woodrow Wilson](/wiki/Woodrow_Wilson) sang [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), sau đó nó khởi hành ngày [14 tháng 12](/wiki/14_th%C3%A1ng_12) hướng về New York rồi tham gia thực tập hạm đội mùa Đông trong vùng biển Cuba. Nó quay lại [Brest](/wiki/Brest,_Finist%C3%A8re) vào ngày [15 tháng 6](/wiki/15_th%C3%A1ng_6) năm [1919](/wiki/1919) để hộ tống Tổng thống Wilson trên chiếc *George Washington* quay trở về nhà sau chuyến thăm nước Pháp lần thứ hai, và về đến New York ngày [8 tháng 7](/wiki/8_th%C3%A1ng_7).
Trong vòng hai năm sau đó,
*Oklahoma* hoạt động trong đội hình Hạm đội Đại Tây Dương, được đại tu và huấn luyện thủy thủ đoàn. Số pháo hạng hai của nó được giảm bớt từ 20 xuống còn 12 khẩu [127 mm](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_127_mm_(5_inch)/51_caliber&action=edit&redlink=1) vào năm [1918](/wiki/1918). Đầu năm [10] [1921](/wiki/1921), nó di chuyển đến bờ Tây Nam Mỹ trong cuộc tập trận phối hợp cùng [Hạm đội Thái Bình Dương Dương](/wiki/H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng_Hoa_K%E1%BB%B3), và quay lại sau đó tham gia lễ hội Một trăm năm Peru. Nó được chuyển sang hoạt động cùng Hạm đội Thái Bình Dương trong sáu năm, đánh dấu bằng chuyến đi hữu nghị của Hạm độ Thiết giáp hạm đến [Úc](/wiki/%C3%9Ac)và [New Zealand](/wiki/New_Zealand)năm [1925](/wiki/1925). Gia nhập hạm đội Tuần tiễu vào đầu năm [1927](/wiki/1927), *Oklahoma*tiếp tục thực hiện chuyến đi huấn luyện học viên mới vào mùa Hè năm đó, đi đến bờ Đông để đón học viên lên tàu, chở họ qua [kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama)đến [San Francisco](/wiki/San_Francisco), và đưa họ quay trở về sau khi ghé qua Cuba và [Haiti](/wiki/Haiti).
### Giải cứu người tị nạn tại Tây Ban Nha[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=6)]
Sau khi được hiện đại hóa bằng việc bổ sung thêm tám khẩu
[pháo 127 mm (5 inch)/25 caliber](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_127_mm_(5_inch)/25_caliber&action=edit&redlink=1) tại Philadelphia từ [10] [tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn)năm [1927](/wiki/1927)đến [tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y)năm [1929](/wiki/1929), *Oklahoma*gia nhập trở lại Hạm đội Tuần Tiễu và tham gia các cuộc tập trận tại vùng biển Caribbe, rồi quay trở lại bờ Tây vào [tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u)năm [1930](/wiki/1930)cho các cuộc thao diễn hạm đội trong suốt mùa Xuân năm [1936](/wiki/1936). Mùa Hè năm đó, nó mang theo các học viên mới trong một chuyến đi huấn luyện đến Châu Âu và viếng thăm các cảng phía Bắc. Chuyến đi đột ngột bị dừng lại do [cuộc nội chiến](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_T%C3%A2y_Ban_Nha)tại [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha)nổ ra, và *Oklahoma*buộc phải chuyển hướng đến [Bilbao](/wiki/Bilbao), và đến nơi vào ngày [24 tháng 7](/wiki/24_th%C3%A1ng_7)năm [1936](/wiki/1936)để giải cứu các công dân Hoa Kỳ cùng nhiều [người tị nạn](/wiki/T%E1%BB%8B_n%E1%BA%A1n)khác, và chuyên chở họ đến [Gibraltar](/wiki/Gibraltar)và các cảng [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Nó quay về Norfolk vào ngày [11 tháng 9](/wiki/11_th%C3%A1ng_9), và đi đến bờ Tây ngày [24 tháng 10](/wiki/24_th%C3%A1ng_10).
Trong bốn năm tiếp theo,
*Oklahoma* hoạt động cùng Hạm đội Thái Bình Dương, bao gồm các chiến dịch phối hợp cùng Lục quân và huấn luyện cho quân nhân dự bị.
### Trân Châu Cảng[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=7)] *Oklahoma* đặt căn cứ tại [Trân Châu Cảng](/wiki/Tr%C3%A2n_Ch%C3%A2u_C%E1%BA%A3ng) từ ngày [6 tháng 12](/wiki/6_th%C3%A1ng_12) năm [1940](/wiki/1940) để tuần tra và diễn tập. Nó neo đậu trong hàng thiết giáp hạm dọc theo [đảo Ford](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Ford&action=edit&redlink=1) vào ngày [7 tháng 12](/wiki/7_th%C3%A1ng_12) năm [1941](/wiki/1941) khi [Hải quân Đế quốc Nhật Bản](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) bất ngờ tấn công. Neo đậu dọc theo bên ngoài thiết giáp hạm [, Maryland](/wiki/USS_Maryland_(BB-46)) *Oklahoma*hứng chịu ba quả [ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i)hầu như ngay lập tức sau khi những quả bom đầu tiên phát nổ. Khi nó bắt đầu bị nghiêng, có thêm hai quả ngư lôi nữa đánh trúng, trong khi thủy thủ của nó bị càn quét khi họ rời tàu. Chỉ 12 phút sau khi trận tấn công mở màn, *Oklahoma*bị lật úp cho đến khi dừng lại bởi cột buồm của nó chạm đến đáy vịnh, với mạn tàu bên phải còn nổi trên mặt nước.
Tuy nhiên, nhiều người trong thủy thủ đoàn đã tiếp tục chiến đấu qua việc trèo lên chiếc
*Maryland* để giúp hoạt động các khẩu đội [pháo phòng không](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_ph%C3%B2ng_kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1). 429 sĩ quan và thủy thủ đã tử trận hay mất tích, cùng 32 người khác bị thương. Trong số những người chết có linh mục [Aloysius Schmitt](/w/index.php?title=Aloysius_Schmitt&action=edit&redlink=1), vị tuyên úy đầu tiên thuộc mọi tín ngưỡng chết trong [Thế Chiến II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). Nhiều người bị mắc kẹt lại bên trong thân tàu bị lật úp đã được cứu thoát nhờ những hành động giải cứu anh dũng, như trường hợp của [Julio DeCastro](/w/index.php?title=Julio_DeCastro&action=edit&redlink=1), một công nhân dân sự của xưởng tàu đã tổ chức một toán cứu hộ và giải thoát được 32 thủy thủ trên chiếc *Oklahoma*. Tên của một số người tử trận sau đó đã được đặt cho các con tàu mới, như trường hợp của Thiếu úy [John England](/w/index.php?title=John_C._England&action=edit&redlink=1) được đặt tên cho chiếc [ và chiếc USS England (DE-635)](/w/index.php?title=USS_England_(DE-635)&action=edit&redlink=1) [.](/w/index.php?title=USS_England_(DLG-22)&action=edit&redlink=1) *USS England*(DLG-22)
### Việc trục vớt[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=8)]
Công việc trục vớt đầy khó khăn được bắt đầu vào ngày
[15 tháng 7](/wiki/15_th%C3%A1ng_7) năm [1942](/wiki/1942) bởi [Xưởng hải quân Trân Châu Cảng](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Tr%C3%A2n_Ch%C3%A2u_C%E1%BA%A3ng&action=edit&redlink=1) dưới sự chỉ huy trực tiếp của Đại tá F. H. Whitaker. Công việc chuẩn bị kéo dài gần tám tháng, trong khi công việc dựng đứng lại con tàu mất trên ba tháng, từ ngày [8 tháng 3](/wiki/8_th%C3%A1ng_3) đến ngày [16 tháng 6](/wiki/16_th%C3%A1ng_6) năm [1943](/wiki/1943), và *Oklahoma* được kéo vào [ụ nổi](/w/index.php?title=%E1%BB%A4_n%E1%BB%95i&action=edit&redlink=1) ngày [28 tháng 12](/wiki/28_th%C3%A1ng_12). Được cho ngừng hoạt động ngày [1 tháng 9](/wiki/1_th%C3%A1ng_9) năm [1944](/wiki/1944), *Oklahoma* được cho tháo dỡ pháo và các cấu trúc thượng tầng, và được bán cho hãng Moore Drydock Company tại [Oakland, California](/wiki/Oakland,_California) để tháo dỡ vào ngày [5 tháng 12](/wiki/5_th%C3%A1ng_12) năm [1946](/wiki/1946). Vào ngày [17 tháng 5](/wiki/17_th%C3%A1ng_5) năm [1947](/wiki/1947), trong khi đang được kéo về [San Francisco](/wiki/San_Francisco) để được tháo dỡ, *Oklahoma* bị chìm trong một cơn bão ở vị trí khoảng 870 km (540 dặm) ngoài khơi Trân Châu Cảng.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=9)] [^](#cite_ref-Quincy_3-0) [“The](http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&res=9D06EFDF1E38E633A25750C2A9669D946496D6CF&oref=login)(PDF). *Nevada*Leaves Quincy” *The New York Times*. 23 tháng 10 năm 1915. tr. 5. **Chisholm (1921), p. 436** [^](#cite_ref-Britannica_4-0) **Fitzsimons, Bernard, editor. "** [^](#cite_ref-6) *Nevada*", in *Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare*(London: Phoebus, 1978), Volume 18, p.1982.
- ^
**a** **ă** **â** [Fitzsimons, p.1982.](#cite_ref-Fitzsimons.2C_p.1982_7-3) **b** **Fitzsimons, p.1982, nhầm lẫn số lượng đến bốn ống.** [^](#cite_ref-8) [^](#cite_ref-DANFS_9-0) [“DANFS Oklahoma”](http://www.history.navy.mil/danfs/o2/oklahoma.htm). Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2008.
- ^
**a** [Breyer 1973 p. 210](#cite_ref-breyer210_10-1) **ă**
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=10)]
- Bài này có các trích dẫn từ nguồn
[en:Dictionary of American Naval Fighting Ships](//en.wikipedia.org/wiki/Dictionary_of_American_Naval_Fighting_Ships)thuộc [phạm vi công cộng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_vi_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng).
- Beigel, Harvey M.
*Parallel Fates: The USS Utah (BB 31/AG-16) and the USS Oklahoma (BB-37) in Peace and War.*Missoula, Montana: Pictorial Histories Publishing Co., 2004. [ISBN 1575101130](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1575101130).
- Breyer, Siegfried (1973).
*Battleships and Battle Cruisers 1905–1970*. Doubleday and Company. [ISBN](/wiki/ISBN) [0385-0-7247-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0385-0-7247-0)Kiểm tra giá trị
|isbn=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_isbn)).
- Young, Stephen Bower.
*Trapped at Pearl Harbor: Escape for Battleship Oklahoma.*Annapolis: Naval Institute Press, 1991
- Madsen, Daniel (2003).
*Resurrection-Salvaging the Battle Fleet at Pearl Harbor*. U. S. Naval Institute Press.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Oklahoma_(BB-37)&action=edit§ion=11)] [US Navy Historical Center gallery](http://www.history.navy.mil/photos/sh-usn/usnsh-o/bb37.htm) [USS Oklahoma - Death of a Battleship](http://www.nps.gov/usar/oklahoma.htm)(1916-1941) [Maritimequest USS Oklahoma BB-37 Photo Gallery](http://www.maritimequest.com/warship_directory/us_navy_pages/uss_oklahoma_bb37.htm) [2003: Survivors dedicate Pearl Harbor USS Oklahoma Memorial highway](http://www.kfor.com/Global/story.asp?S=1347383) [NavSource Online: Battleship Photo Archive BB-37 USS OKLAHOMA 1912 - 1926](http://www.navsource.org/archives/01/37a.htm) [USS Oklahoma (BB-37) official web site](http://www.ussoklahoma.com/)
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1065 hit (1), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
incorrectly
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Phó từ[sửa]
incorrectly /ˌɪn.kə.ˈrɛkt.li/
- Sai, không đúng cách.
- Không đúng đắn, không nghiêm túc.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
incorrectly /ˌɪn.kə.ˈrɛkt.li/

markdown:
# incorrectly
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Phó từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adv-&action=edit§ion=T-1)] **incorrectly** [/ˌɪn.kə.ˈrɛkt.li/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Sai](/wiki/sai), không đúng cách.
- Không đúng đắn, không
[nghiêm túc](/wiki/nghi%C3%AAm_t%C3%BAc).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dấu ấn ca khúc Phạm Minh Tuấn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dau an ca khuc Pham Minh Tuan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dấu ấn ca khúc Phạm Minh Tuấn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Giới Tính của chuyên mục Sức Khỏe.
Celebrate song Pham Minh Tuan
Pham Minh Tuan, the resistance, songs, files, mark, the song , music, writing, you, love, writing, earth, to
track Pham Minh Tuan, recently published work introduces 113 songs, as a way summed up more than 40 year of creation of the author ..
Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.
Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.
Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.
Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.
Tìm máy bay và phi công gặp nạn gần đảo Phú Quý; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; Phi công, tiếp viên Vietnam Airlines bị tạm giữ tại Hàn Quốc; Phá đường dây người mẫu, diễn viên bán dâm ngàn USD ở Sài Gòn; Chân dung đại gia bí ẩn yêu thương Ngọc Trinh suốt 7 năm qua; ...là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.
5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...
Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Bà Hillary Clinton sẵn sàng chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016; ông Putin trực tiếp giải đáp thắc mắc trên truyền hình; Hàn Quốc công khai cuộc phỏng vấn cuối đời cố Chủ tịch Keangnam; Triều Tiên kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Kim Nhật Thành... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.
Bé trai 1 tuổi tử vong tại BV Hồng Ngọc; Máy bay SU-22 rơi xuống biển; Phi công, tiếp viên hàng không được lợi bao nhiêu từ mỗi chuyến hàng xách tay”?; Xà cừ Hà Nội bị đẽo vỏ: Đề nghị công an điều tra... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Viết phản hồi

markdown:
|
|
|
|
Việt Báo
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Dấu ấn ca khúc Phạm Minh Tuấn**
Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.
Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.
Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.
Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.
Tìm máy bay và phi công gặp nạn gần đảo Phú Quý; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; Phi công, tiếp viên Vietnam Airlines bị tạm giữ tại Hàn Quốc; Phá đường dây người mẫu, diễn viên bán dâm ngàn USD ở Sài Gòn; Chân dung đại gia bí ẩn yêu thương Ngọc Trinh suốt 7 năm qua; ...là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.
5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...
Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Bà Hillary Clinton sẵn sàng chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016; ông Putin trực tiếp giải đáp thắc mắc trên truyền hình; Hàn Quốc công khai cuộc phỏng vấn cuối đời cố Chủ tịch Keangnam; Triều Tiên kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Kim Nhật Thành... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.
Bé trai 1 tuổi tử vong tại BV Hồng Ngọc; Máy bay SU-22 rơi xuống biển; Phi công, tiếp viên hàng không được lợi bao nhiêu từ mỗi chuyến hàng xách tay”?; Xà cừ Hà Nội bị đẽo vỏ: Đề nghị công an điều tra... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public


text:
Xem Phim Sex..Trong Nhà =))
meobeodethuong 21:32 29/08/2008
Like chủ đề này
Xem : 86890 - Trả lời : 6
Gần đây, sau giờ học một số teen “ùn ùn” kéo đến nhà một người bạn thân nhất trong nhóm. Thoạt nhìn người ta cứ ngỡ teen tụ tập để…nhậu hoặc chơi những trò “đỏ đen” nhưng sự thật không phải như vậy mà là teen rủ nhau đi xem phim…sex! Cá biệt đôi lúc có cả những teen girl tham gia. Xem cho khỏi…”lúa”
Nhóm bạn gồm N, T, K (trường MD) chơi với nhau rất thân. Dường như lúc nào cũng thấy nhóm bạn này đi chung. Gần đây, N thấy T và K hay chuyền cho nhau cái gì đó kẹp trong quyển tập rất “bí ẩn” nên thắc mắc, nghĩ là T và K không tin mình nên mới giấu diếm! Thế là T và K nhân cơ hội đó nói với N: ”Nếu muốn biết chiều nay ghé nhà K lúc 3h nhé!”.
Đúng 3h chiều hôm đó cả bọn rủ nhau đến nhà K như đã hẹn trước. Nhà K không có ai ngoài cậu ta và con chó bec-giê đang ngồi gườm gườm kẻ lạ mặt. Cả ba tót lên phòng K. Sau khi yên vị trên chiếc giường của K, K bắt đầu bật xi-nê…sex. Ban đầu N định bỏ về nhưng T bắt đầu nói khích: ”Mày…”lúa” quá đi! Ba cái phim này có gì đâu! Tụi nó xem quá trời!”. N suy nghĩ rồi quyết định ngồi lại đến “phút chót”. Từ hôm đó hễ có phim hay là K lại rủ hai người bạn thân đến xem và “bình loạn”…
Khi con gái xem phim xxx
`Đa phần con trai là “chủ xị” trong những vụ rủ nhau đi xem xi-nê sex trong nhà nhưng cá biệt đôi lúc con gái cũng tham gia…cho vui mà không lường trước hậu quả của nó!
M và D (trường QV) yêu nhau từ năm lớp 10, lên lớp 11, tình cảm của hai bạn ngày càng thắm thiết! Vốn rất yêu D và không bao giờ muốn mất D nên M nghĩ ra một ý định rất táo bạo.
Hôm ấy là ngày Valentine, ba mẹ M đi chơi ở Vũng Tàu đến mai mới về nên nhân cơ hội đó M rủ D đến nhà để…ăn mừng lễ tình nhân! Tin tưởng người yêu của mình vì đã quen nhau gần 2 năm nên D không ngần ngại đến chung vui. Lúc đầu D cũng cảm thấy lo lo vì chỉ có hai đứa nhưng thấy M chẳng làm gì mình nên cũng chẳng còn hồi hộp nữa! D dắt M lên phòng và bật cuốn phim sex, sau đó đi xuống phòng dưới lấy bánh mang lên.
Ban đầu D nghĩ chỉ là video ca nhạc nhưng sau vài dòng quảng cáo cảnh “nóng” hiện lên. Trong người D bắt đầu có những cảm giác rất lạ, vừa muốn tắt ngay cuốn phim ấy nhưng cũng vừa tò mò nên đã ngồi xem. Khi M lên thì kế hoạch của anh ta cũng bắt đầu có tác dụng. M ôm hôn D và chuyện đó đã xảy ra…
Hậu quả
Sau lần ấy, D khóc rất nhiều nhưng không dám chia sẻ cho ai biết vì sợ xấu hổ. M thì cứ mãi theo năn nỉ, an ủi thâm chí là giải thích vì M quá yêu D nên mới làm thế nhưng D chỉ im lặng. Giá như hai bạn biết suy nghĩ hơn thì chuyện đó đã không xảy ra, giá như M đừng hành động dại dột và D biết kiềm chế thì kết cục đã tốt hơn nhiều!
Riêng nhóm bạn N, T, K, sau những ngày tháng ung dung mở rạp xi-nê sex trong nhà thì một ngày bất chợt ba K về mà không thông báo trước. Khi mở cửa phòng ra thì cả ba anh bạn vẫn vô tư ngồi chăm chăm dán mắt vào màn hình. Mãi khi ba K gằn giọng thì K mới hốt hoảng chạy lại tắt phim. Ba K gọi ba đứa xuống, do không muốn làm K phải khó xử nên ba K giải thích cho hai anh bạn kia tác hại của phim “đen” đối với teen và hai anh bạn đã chủ động xin lỗi, riêng K thì tim cứ đánh dồn dập vì lo sợ nhưng ba K đã không đánh K mà dùng biện pháp khoa học: tịch thu chiếc đầu DVD và ngắt mạng luôn để K không có công cụ tìm kiếm và xem…phim sex!
***
Đa phần teen đến với phim sex chỉ vì tò mò nhưng một khi đã xem một lần thì sẽ có lần 2, 3, lần n…Tác hại của dòng phim này đối với teen thì đã quá rõ nên không dám lạm bàn. Chỉ mong teen sáng suốt tránh xa nó kẻo không có ngày sẽ gây hậu quả nghiêm trọng mà cao nhất là phạm phải hành vi vi phạm pháp luật, đến lúc đó teen có hối hận thì cũng đã muộn màng
Nhóm bạn gồm N, T, K (trường MD) chơi với nhau rất thân. Dường như lúc nào cũng thấy nhóm bạn này đi chung. Gần đây, N thấy T và K hay chuyền cho nhau cái gì đó kẹp trong quyển tập rất “bí ẩn” nên thắc mắc, nghĩ là T và K không tin mình nên mới giấu diếm! Thế là T và K nhân cơ hội đó nói với N: ”Nếu muốn biết chiều nay ghé nhà K lúc 3h nhé!”.
Đúng 3h chiều hôm đó cả bọn rủ nhau đến nhà K như đã hẹn trước. Nhà K không có ai ngoài cậu ta và con chó bec-giê đang ngồi gườm gườm kẻ lạ mặt. Cả ba tót lên phòng K. Sau khi yên vị trên chiếc giường của K, K bắt đầu bật xi-nê…sex. Ban đầu N định bỏ về nhưng T bắt đầu nói khích: ”Mày…”lúa” quá đi! Ba cái phim này có gì đâu! Tụi nó xem quá trời!”. N suy nghĩ rồi quyết định ngồi lại đến “phút chót”. Từ hôm đó hễ có phim hay là K lại rủ hai người bạn thân đến xem và “bình loạn”…
Khi con gái xem phim xxx
`Đa phần con trai là “chủ xị” trong những vụ rủ nhau đi xem xi-nê sex trong nhà nhưng cá biệt đôi lúc con gái cũng tham gia…cho vui mà không lường trước hậu quả của nó!
M và D (trường QV) yêu nhau từ năm lớp 10, lên lớp 11, tình cảm của hai bạn ngày càng thắm thiết! Vốn rất yêu D và không bao giờ muốn mất D nên M nghĩ ra một ý định rất táo bạo.
Hôm ấy là ngày Valentine, ba mẹ M đi chơi ở Vũng Tàu đến mai mới về nên nhân cơ hội đó M rủ D đến nhà để…ăn mừng lễ tình nhân! Tin tưởng người yêu của mình vì đã quen nhau gần 2 năm nên D không ngần ngại đến chung vui. Lúc đầu D cũng cảm thấy lo lo vì chỉ có hai đứa nhưng thấy M chẳng làm gì mình nên cũng chẳng còn hồi hộp nữa! D dắt M lên phòng và bật cuốn phim sex, sau đó đi xuống phòng dưới lấy bánh mang lên.
Ban đầu D nghĩ chỉ là video ca nhạc nhưng sau vài dòng quảng cáo cảnh “nóng” hiện lên. Trong người D bắt đầu có những cảm giác rất lạ, vừa muốn tắt ngay cuốn phim ấy nhưng cũng vừa tò mò nên đã ngồi xem. Khi M lên thì kế hoạch của anh ta cũng bắt đầu có tác dụng. M ôm hôn D và chuyện đó đã xảy ra…
Hậu quả
Sau lần ấy, D khóc rất nhiều nhưng không dám chia sẻ cho ai biết vì sợ xấu hổ. M thì cứ mãi theo năn nỉ, an ủi thâm chí là giải thích vì M quá yêu D nên mới làm thế nhưng D chỉ im lặng. Giá như hai bạn biết suy nghĩ hơn thì chuyện đó đã không xảy ra, giá như M đừng hành động dại dột và D biết kiềm chế thì kết cục đã tốt hơn nhiều!
Riêng nhóm bạn N, T, K, sau những ngày tháng ung dung mở rạp xi-nê sex trong nhà thì một ngày bất chợt ba K về mà không thông báo trước. Khi mở cửa phòng ra thì cả ba anh bạn vẫn vô tư ngồi chăm chăm dán mắt vào màn hình. Mãi khi ba K gằn giọng thì K mới hốt hoảng chạy lại tắt phim. Ba K gọi ba đứa xuống, do không muốn làm K phải khó xử nên ba K giải thích cho hai anh bạn kia tác hại của phim “đen” đối với teen và hai anh bạn đã chủ động xin lỗi, riêng K thì tim cứ đánh dồn dập vì lo sợ nhưng ba K đã không đánh K mà dùng biện pháp khoa học: tịch thu chiếc đầu DVD và ngắt mạng luôn để K không có công cụ tìm kiếm và xem…phim sex!
***
Đa phần teen đến với phim sex chỉ vì tò mò nhưng một khi đã xem một lần thì sẽ có lần 2, 3, lần n…Tác hại của dòng phim này đối với teen thì đã quá rõ nên không dám lạm bàn. Chỉ mong teen sáng suốt tránh xa nó kẻo không có ngày sẽ gây hậu quả nghiêm trọng mà cao nhất là phạm phải hành vi vi phạm pháp luật, đến lúc đó teen có hối hận thì cũng đã muộn màng
TUI BAY NUNG' CAC HET' ROI` AH` KHI' DU TU HINH` KO
bakuryu12 00:49 09/12/2008
di kim fim sex ma no re cai chi mo ko ay
haonamdaica 21:11 02/07/2010
hix xem phim sex trong nhà thì sao nhĩ
Gửi trả lời dành cho thành viên
bắt đầu , rủ nhau , biệt đôi lúc , rủ nhau đi xem , cuốn phim , xi nê sex , lên phòng , con gái , ban đầu , nhân cơ hội ,

markdown:
# Xem Phim Sex..Trong Nhà =))
[meobeodethuong](http://vietyo.com/member/meobeodethuong/)21:32 29/08/2008
Like chủ đề này
Xem : 86890 - Trả lời : 6
**Gần đây, sau giờ học một số teen “ùn ùn” kéo đến nhà một người bạn thân nhất trong nhóm. Thoạt nhìn người ta cứ ngỡ teen tụ tập để…nhậu hoặc chơi những trò “đỏ đen” nhưng sự thật không phải như vậy mà là teen rủ nhau đi xem phim…sex! Cá biệt đôi lúc có cả những teen girl tham gia.** **Xem cho khỏi…”lúa”**
Nhóm bạn gồm N, T, K (trường MD) chơi với nhau rất thân. Dường như lúc nào cũng thấy nhóm bạn này đi chung. Gần đây, N thấy T và K hay chuyền cho nhau cái gì đó kẹp trong quyển tập rất “bí ẩn” nên thắc mắc, nghĩ là T và K không tin mình nên mới giấu diếm! Thế là T và K nhân cơ hội đó nói với N: ”Nếu muốn biết chiều nay ghé nhà K lúc 3h nhé!”.
Đúng 3h chiều hôm đó cả bọn rủ nhau đến nhà K như đã hẹn trước. Nhà K không có ai ngoài cậu ta và con chó bec-giê đang ngồi gườm gườm kẻ lạ mặt. Cả ba tót lên phòng K. Sau khi yên vị trên chiếc giường của K, K bắt đầu bật xi-nê…sex. Ban đầu N định bỏ về nhưng T bắt đầu nói khích: ”Mày…”lúa” quá đi! Ba cái phim này có gì đâu! Tụi nó xem quá trời!”. N suy nghĩ rồi quyết định ngồi lại đến “phút chót”. Từ hôm đó hễ có phim hay là K lại rủ hai người bạn thân đến xem và “bình loạn”…
**Khi con gái xem phim xxx**
`Đa phần con trai là “chủ xị” trong những vụ rủ nhau đi xem xi-nê sex trong nhà nhưng cá biệt đôi lúc con gái cũng tham gia…cho vui mà không lường trước hậu quả của nó!
M và D (trường QV) yêu nhau từ năm lớp 10, lên lớp 11, tình cảm của hai bạn ngày càng thắm thiết! Vốn rất yêu D và không bao giờ muốn mất D nên M nghĩ ra một ý định rất táo bạo.
Hôm ấy là ngày Valentine, ba mẹ M đi chơi ở Vũng Tàu đến mai mới về nên nhân cơ hội đó M rủ D đến nhà để…ăn mừng lễ tình nhân! Tin tưởng người yêu của mình vì đã quen nhau gần 2 năm nên D không ngần ngại đến chung vui. Lúc đầu D cũng cảm thấy lo lo vì chỉ có hai đứa nhưng thấy M chẳng làm gì mình nên cũng chẳng còn hồi hộp nữa! D dắt M lên phòng và bật cuốn phim sex, sau đó đi xuống phòng dưới lấy bánh mang lên.
Ban đầu D nghĩ chỉ là video ca nhạc nhưng sau vài dòng quảng cáo cảnh “nóng” hiện lên. Trong người D bắt đầu có những cảm giác rất lạ, vừa muốn tắt ngay cuốn phim ấy nhưng cũng vừa tò mò nên đã ngồi xem. Khi M lên thì kế hoạch của anh ta cũng bắt đầu có tác dụng. M ôm hôn D và chuyện đó đã xảy ra…
Hậu quả
Hậu quả
Sau lần ấy, D khóc rất nhiều nhưng không dám chia sẻ cho ai biết vì sợ xấu hổ. M thì cứ mãi theo năn nỉ, an ủi thâm chí là giải thích vì M quá yêu D nên mới làm thế nhưng D chỉ im lặng. Giá như hai bạn biết suy nghĩ hơn thì chuyện đó đã không xảy ra, giá như M đừng hành động dại dột và D biết kiềm chế thì kết cục đã tốt hơn nhiều!
Riêng nhóm bạn N, T, K, sau những ngày tháng ung dung mở rạp xi-nê sex trong nhà thì một ngày bất chợt ba K về mà không thông báo trước. Khi mở cửa phòng ra thì cả ba anh bạn vẫn vô tư ngồi chăm chăm dán mắt vào màn hình. Mãi khi ba K gằn giọng thì K mới hốt hoảng chạy lại tắt phim. Ba K gọi ba đứa xuống, do không muốn làm K phải khó xử nên ba K giải thích cho hai anh bạn kia tác hại của phim “đen” đối với teen và hai anh bạn đã chủ động xin lỗi, riêng K thì tim cứ đánh dồn dập vì lo sợ nhưng ba K đã không đánh K mà dùng biện pháp khoa học: tịch thu chiếc đầu DVD và ngắt mạng luôn để K không có công cụ tìm kiếm và xem…phim sex!
***
Đa phần teen đến với phim sex chỉ vì tò mò nhưng một khi đã xem một lần thì sẽ có lần 2, 3, lần n…Tác hại của dòng phim này đối với teen thì đã quá rõ nên không dám lạm bàn. Chỉ mong teen sáng suốt tránh xa nó kẻo không có ngày sẽ gây hậu quả nghiêm trọng mà cao nhất là phạm phải hành vi vi phạm pháp luật, đến lúc đó teen có hối hận thì cũng đã muộn màng
TUI BAY NUNG' CAC HET' ROI` AH` KHI' DU TU HINH` KO
[bakuryu12](http://vietyo.com/member/bakuryu12/)00:49 09/12/2008
di kim fim sex ma no re cai chi mo ko ay
[haonamdaica](http://vietyo.com/member/haonamdaica/)21:11 02/07/2010
hix xem
[phim sex](http://nangcuc.net)trong nhà thì sao nhĩ **Gửi trả lời dành cho thành viên** **Từ khoá:**
bắt đầu , rủ nhau , biệt đôi lúc , rủ nhau đi xem , cuốn phim , xi nê sex , lên phòng , con gái , ban đầu , nhân cơ hội ,

Set-Cookie: topicviewed=eNpLtDK0qs60MjQxsrQ0NjE2MLMutjKxUjIxNjRWsq4FAHUYB0s%3D; expires=Tue, 17-Aug-2060 07:56:52 GMT; path=/

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Server: cloudflare-nginx


text:
Địa chỉ: 230 đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một, Bình Dương
Điện thoại: 0650. 3822655
Fax: 0650. 3822713
Email: becamex@hcm.vnn.vn
Website: www.becamex.com.vn
Liên hệ chúng tôi để được thông tin tốt nhất
KCN và Đô thị Mỹ Phước được thành lập vào ngày 12/06/2002 với tổng diện tích 6200 Ha (Giai đoạn 1: 400 Ha, giai đoạn 2 : 800 Ha, giai đoạn 3 : 2.200 Ha, giai đoạn 4: 800 Ha, giai đoạn 5: 2000 Ha). Đến nay, KCN Mỹ Phước đã chứng minh được sự thành công của mô hình phát triển kết hợp Công nghiệp - Dịch vụ - Đô thị với 360 nhà đầu tư từ 24 quốc gia và tổng vốn đầu tư 2,8 tỷ USD.
Với kinh nghiệm hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư cơ sở hạ tầng khu công nghiệp, Tổng công ty Đầu Tư và Phát Triển Công Nghiệp (Becamex IDC Corp) đã xây dựng KCN Mỹ Phước với mục tiêu tạo nguồn lực mới thúc đẩy sự phát triển chung, toàn diện Kinh Tế - Xã Hội tại khu vực phía Bắc tỉnh Bình Dương. Với mục tiêu trên, dự án khu phức hợp Công nghiệp - Dịch vụ - Đô thị Mỹ Phước đã được sự quan tâm hỗ trợ từ phía chính quyền và cơ quan ban ngành trong tỉnh.
Với điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý, các chính sách hỗ trợ nhà đầu tư... KCN Mỹ Phước đã từng bước trở thành một kiểu mẫu phát triển công nghiệp của tỉnh Bình Dương. Phát triển giai đoạn 1 (400 Ha) vào tháng 06/2002, được mở rộng giai đoạn 2 (800 Ha) vào tháng 01/2005 và mở rộng giai đoạn 3 (2.200Ha), giai đoạn 4 (800 Ha), giai đoạn 5 (2000 Ha), KCN Mỹ Phước được thiết kế để trở thành 1 KCN có cơ sở hạ tầng đạt tiêu chuẩn bao gồm điện, nước, hệ thống xử lý chất thải, thông tin liên lạc... nhưng vẫn có thể giảm thiểu đến mức thấp nhất chi phí đầu tư ban đầu của doanh nghiệp.
Dù đã được bàn giao toàn bộ mặt bằng thi công nhưng cả năm 2014, dự án cải tạo kênh Ba Bò vẫn “án binh bất động”

markdown:
![](../images/logo/2008_05_07_08_40_56_viipipdotcom_x3p621185.gif)
**Địa chỉ: ** 230 đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một, Bình Dương **Điện thoại: **0650. 3822655 **Fax: ** 0650. 3822713 **Email: ** [becamex@hcm.vnn.vn](#) **Website: ** [www.becamex.com.vn ](http://www.becamex.com.vn ) [Liên hệ chúng tôi để được thông tin tốt nhất](http://viipip.com/homevn/?module=contact)
KCN và Đô thị Mỹ Phước được thành lập vào ngày 12/06/2002 với tổng diện tích 6200 Ha (Giai đoạn 1: 400 Ha, giai đoạn 2 : 800 Ha, giai đoạn 3 : 2.200 Ha, giai đoạn 4: 800 Ha, giai đoạn 5: 2000 Ha). Đến nay, KCN Mỹ Phước đã chứng minh được sự thành công của mô hình phát triển kết hợp Công nghiệp - Dịch vụ - Đô thị với 360 nhà đầu tư từ 24 quốc gia và tổng vốn đầu tư 2,8 tỷ USD.
Với kinh nghiệm hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư cơ sở hạ tầng khu công nghiệp, Tổng công ty Đầu Tư và Phát Triển Công Nghiệp (Becamex IDC Corp) đã xây dựng KCN Mỹ Phước với mục tiêu tạo nguồn lực mới thúc đẩy sự phát triển chung, toàn diện Kinh Tế - Xã Hội tại khu vực phía Bắc tỉnh Bình Dương. Với mục tiêu trên, dự án khu phức hợp Công nghiệp - Dịch vụ - Đô thị Mỹ Phước đã được sự quan tâm hỗ trợ từ phía chính quyền và cơ quan ban ngành trong tỉnh.
Với điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý, các chính sách hỗ trợ nhà đầu tư... KCN Mỹ Phước đã từng bước trở thành một kiểu mẫu phát triển công nghiệp của tỉnh Bình Dương. Phát triển giai đoạn 1 (400 Ha) vào tháng 06/2002, được mở rộng giai đoạn 2 (800 Ha) vào tháng 01/2005 và mở rộng giai đoạn 3 (2.200Ha), giai đoạn 4 (800 Ha), giai đoạn 5 (2000 Ha), KCN Mỹ Phước được thiết kế để trở thành 1 KCN có cơ sở hạ tầng đạt tiêu chuẩn bao gồm điện, nước, hệ thống xử lý chất thải, thông tin liên lạc... nhưng vẫn có thể giảm thiểu đến mức thấp nhất chi phí đầu tư ban đầu của doanh nghiệp.
[Dự án kênh Ba Bò tiếp tục đội vốn](http://viipip.com/homevn/?module=newsdetail&newscode=6580)
Dù đã được bàn giao toàn bộ mặt bằng thi công nhưng cả năm 2014, dự án cải tạo kênh Ba Bò vẫn “án binh bất động”

Content-Type: text/html

Cache-control: private


text:
Nội dung phim
Trong phim có sự tham dự của các diễn viên Robert Downey Jr vai Tony Stark/Iron Man, Chris Hemsworth vai Thor, Scarlett Johansson vai Black Widow, Jermy Renner vai Hawkeye, Samuel L. Jackson vai Nick Fury, Cobie Smulders vai Maria Hill, Tom Hiddleston vai Loki, Mark Ruffalo vai Bruce Banner/The Hulk, Stellan Skarsgård vai Erik Selvig, Clark Gregg vai Agent Coulson và Chris Evans vai Capitan America.
The Avengers là một tập hợp những siêu anh hùng bao gồm: Captain America, Iron Man, Thor, Hulk,… Tuy nhiên, Captain America vẫn chưa công chiếu. Vì là tập hợp của một loạt siêu anh hùng trên nên việc đồng nhất về nhân vật cũng như cốt truyện, cách xây dựng là rất khó, điều đó nâng The Avengers trở thành một siêu phẩm hứa hẹn sẽ thu hút bất kỳ tín đồ nào của dòng phim này.
The Avengers cũng đang trong quá trình quay và sẽ được khởi chiếu vào ngày 4.5 năm sau. Bắt đầu từ hôm qua, trên một số diễn đàn đã có những đoạn clip được cho là trailer của siêu phẩm này. Dự đoán trong một vài ngày tới, trailer này cũng sẽ chính thức được công bố.
Ngoài truyện tranh, Nick Fury còn là một nhân vật trong game khá nổi tiếng
Vài hình ảnh về hậu kì làm phim The Avengers, do Megastar Cineplex cung cấp.
The Avengers là một tập hợp những siêu anh hùng bao gồm: Captain America, Iron Man, Thor, Hulk,… Tuy nhiên, Captain America vẫn chưa công chiếu. Vì là tập hợp của một loạt siêu anh hùng trên nên việc đồng nhất về nhân vật cũng như cốt truyện, cách xây dựng là rất khó, điều đó nâng The Avengers trở thành một siêu phẩm hứa hẹn sẽ thu hút bất kỳ tín đồ nào của dòng phim này.
The Avengers cũng đang trong quá trình quay và sẽ được khởi chiếu vào ngày 4.5 năm sau. Bắt đầu từ hôm qua, trên một số diễn đàn đã có những đoạn clip được cho là trailer của siêu phẩm này. Dự đoán trong một vài ngày tới, trailer này cũng sẽ chính thức được công bố.
Ngoài truyện tranh, Nick Fury còn là một nhân vật trong game khá nổi tiếng
Vài hình ảnh về hậu kì làm phim The Avengers, do Megastar Cineplex cung cấp.

markdown:
## Nội dung phim
Trong
The Avengers là một tập hợp những siêu anh hùng bao gồm: Captain America, Iron Man, Thor, Hulk,… Tuy nhiên, Captain America vẫn chưa công chiếu. Vì là tập hợp của một loạt siêu anh hùng trên nên việc đồng nhất về nhân vật cũng như cốt truyện, cách xây dựng là rất khó, điều đó nâng The Avengers trở thành một siêu phẩm hứa hẹn sẽ thu hút bất kỳ tín đồ nào của dòng phim này.
The Avengers cũng đang trong quá trình quay và sẽ được khởi chiếu vào ngày 4.5 năm sau. Bắt đầu từ hôm qua, trên một số diễn đàn đã có những đoạn clip được cho là trailer của siêu phẩm này. Dự đoán trong một vài ngày tới, trailer này cũng sẽ chính thức được công bố.
[phim](http://vkool.net/)có sự tham dự của các diễn viên Robert Downey Jr vai Tony Stark/Iron Man, Chris Hemsworth vai Thor, [Scarlett Johansson](http://vkool.net/actor/Scarlett+Johansson.html)vai Black Widow, Jermy Renner vai Hawkeye, Samuel L. Jackson vai Nick Fury, Cobie Smulders vai Maria Hill, Tom Hiddleston vai Loki, Mark Ruffalo vai Bruce Banner/The Hulk, Stellan Skarsgård vai Erik Selvig, Clark Gregg vai Agent Coulson và [Chris Evans](http://vkool.net/actor/Chris+Evans.html)vai Capitan America.
The Avengers là một tập hợp những siêu anh hùng bao gồm: Captain America, Iron Man, Thor, Hulk,… Tuy nhiên, Captain America vẫn chưa công chiếu. Vì là tập hợp của một loạt siêu anh hùng trên nên việc đồng nhất về nhân vật cũng như cốt truyện, cách xây dựng là rất khó, điều đó nâng The Avengers trở thành một siêu phẩm hứa hẹn sẽ thu hút bất kỳ tín đồ nào của dòng phim này.
The Avengers cũng đang trong quá trình quay và sẽ được khởi chiếu vào ngày 4.5 năm sau. Bắt đầu từ hôm qua, trên một số diễn đàn đã có những đoạn clip được cho là trailer của siêu phẩm này. Dự đoán trong một vài ngày tới, trailer này cũng sẽ chính thức được công bố.
*Ngoài truyện tranh, Nick Fury còn là một nhân vật trong game khá nổi tiếng* *Vài hình ảnh về hậu kì làm phim The Avengers, do Megastar Cineplex cung cấp.*

Vary: Accept-Encoding,User-Agent