text:
Top posters
Latest topics» Google Chrome được tích hợp Flash Player
by thucvip Sun Mar 25, 2012 7:41 am
» ĐỀ CƯƠNG HƯỚNG DẪN MÔN HỌC LUÂT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
by ngocquynh90 Thu Mar 15, 2012 2:13 pm
» Bài giảng Môn Luật Môi Trường Full
by thanh hoa Sat Feb 25, 2012 10:05 am
» Slide bài giảng Luật Môi Trường
by thanh hoa Sat Feb 25, 2012 10:02 am
» Các giáo trình Tư pháp quốc tế
by nhansanbangtatca Thu Feb 16, 2012 4:40 pm
» Học tiếng Nhật - Topglobis
by tuquynh Thu Feb 16, 2012 10:33 am
» Hiệp ước bổ sung về biên giới Việt Nam - Campuchia
by huong91 Wed Nov 09, 2011 9:57 am
» GIÁO TRÌNH THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
by pic_poc15 Fri Oct 14, 2011 11:10 pm
» Mẫu đơn xin trích lục hồ sơ đất đai
by thanhlong551954 Mon Oct 10, 2011 7:54 pm
» Học tiếng Nhật - Top Globis
by tuquynh Mon Sep 26, 2011 10:37 am
» game java cho mobile đây, download free nhé
by Khách viếng thăm Wed Jul 06, 2011 11:13 am
» Tiếng Nhật online xu thế mới của thời đại- Top Globis
by tuquynh Fri Jul 01, 2011 5:08 pm
» Khai giảng lớp đàm thoại sơ trung cấp tại Top Globis
by tuquynh Fri Jul 01, 2011 5:03 pm
» Tổng Hợp Đề Thi Luật Lao Động I và II
by haique Tue May 31, 2011 12:53 am
» Kê khai thuế qua mạng,Cáp quang,D-COM 3G
by leeGROUP Mon May 30, 2011 6:28 pm
Keywords
Social bookmarking
Bookmark and share the address of TMK33A on your social bookmarking website
Bookmark and share the address of Diễn Đàn Thương mại on your social bookmarking website
Your ad here !
Lịch Xem TV
Từ điển Việt Anh© lee 2010-Soft download
quang cao
Thông tin việc làm,tuyển dụng
Tại sao phương Đông đi trước về sau ?
Trang 1 trong tổng số 1 trang • Share •
Tại sao phương Đông đi trước về sau ?
Tại sao phương Đông đi trước về
sau?
Đỗ Kiên Cường
Tạp chí Tia Sáng
04:43' PM - Thứ ba, 19/07/2005
Cuốn sách Một góc nhìn của tri
thức, do tạp chí Tia sáng và NXB Trẻ ấn hành, là tập hợp các bài báo của hàng
trăm nhà khoa học và văn nghệ sĩ. Đọc những cái tên như Hoàng Tụy, Phan Đình
Diệu, Vũ Đình Cự, Phan Ngọc, Trần Quốc Vượng, Lê Đạt, Nguyễn Ngọc...không thể
không mua và bày ngay vào vị trí trang trọng nhất! Và quả thật hy vọng đã được
đền đáp: nhiều bài viết rất trí tuệ, thú vị và kích thích tư duy, điều khó gặp
trong cùng một tác phẩm.
Tuy nhiên như lẽ thường tình, ngọc
thường có vết. Lời dẫn viết: “Đọc Tia sáng – Một góc nhìn của trí thức, bạn
sẽ tìm thấy cái mình chờ đợi. Trước hết ở những tri thức mới của nhiều ngành
khoa học như: Bohr chưa hẳn đã sai; Sự thức tỉnh vĩ đại; Mạng và cách mạng; Đi
tắt, đón đầu như thế nào? Nghịch lý công nghệ; Đạo lý và kinh tế: Kinh tế trí
thức; Nỗi niềm nông dân...”. Thế là tôi đọc ngay hai bài mà tiêu đề mang
đầy vẻ thách thức: Bohr chưa hẳn đã sai, Chu Hảo cho rằng nguyên lý bất định
Heisenberg, một trong những nguyên lý cơ bản nhất của vũ trụ, đã đến hồi cáo
chung; còn trong Sự thức tỉnh vĩ đại, Ngô Tự Lập cho rằng văn minh xuất hiện là
do sự thức tỉnh của con người về quyền tư hữu. Ngô Tự Lập cũng mở rộng vấn đề,
khi xem phương Đông tuy thức tỉnh trước, nhưng không triệt để vì vẫn duy trì
chế độ công hữu về ruộng đất đến tận thế kỷ XIX. Và đó là lý do văn minh phương
Đông đi trước về sau. Còn phương Tây, tuy thức tỉnh muộn nhưng tư hữu triệt để
hơn, nên đã vượt xa phương Đông. Đến cuối thế kỷ XX, phương Đông đã thấy thiếu
sót và lần thức tỉnh thứ hai này (tư hữu triệt để hơn?) đem lại một làn sóng
phát triển mới.
Chúng tôi sẽ trao đổi với Chu Hảo
về những bí ẩn của cơ học lượng tử vào dịp khác, ở đây xin được bàn với Ngô Tự
Lập một số vấn đề về sự hình thành và phát triển của nền văn minh nhân loại.
Đầu tiên cầu lưu ý rằng, dường như tác giả có xu hướng dùng lý luận phi mác xít
trong lập thuyết. Để tránh những hiểu lầm không đáng có, trước tiên cũng xin
dùng lý luận phi mác xít để trao đổi.
Khi xem “sự trưởng thành và sau đó
là sự phát triển của xã hội người gắn liền, hay nói đúng hơn là phụ thuộc vào
mức độ thức tỉnh của con người đối với quyền tư hữu, một sự thức tỉnh đầy tính
ích kỷ và mâu thuẫn”, Tác giả đã sơ giản quá mức những động lực cơ bản của sự phát
triển. Thế các điều kiện tự nhiên, xã hội, điều kiện dân số không có vai trò gì
hay sao? Bao nhiêu nền văn minh đã sụp đổ, phải chăng vì họ thiếu quyền tư hữu?
Tác giả nghĩ sao khi người ta cho rằng, nền văn minh Maya của người da đỏ bị
diệt vong chủ yếu do động đất và bệnh tật? Tại sao chỉ đến 4-5 thế kỷ gần đây,
phương Tây mới bỏ xa phương Đông, như tác giả đã nhận xét.
Văn minh và nhà nước
Do sự xuất hiện của nông nghiệp 10
ngàn năm trước, nên sự phát triển xã hội loài người đã có bước nhảy vọt về chất.
Và khoảng 7000 năm trước, xuất hiện một hình thức tổ chức chính trị xã hội hoàn
toàn mới là nhà nước, kèm theo một loại hình định cư cũng hoàn toàn mới là
thành phố. Sự xuất hiện của nhà nước và thành phố đồng thời với sự xuất hiện
của nền văn minh. Đối với chúng ta, thuật ngữ văn minh gợi nhớ đến nghệ thuật,
chữ viết cũng như những phương tiện vật chất và tinh thần do công nghệ tạo ra.
Năm 1972, Kent Flannery dùng thuật ngữ văn minh để chỉ “phức hợp các hiện tượng
văn hóa có xu hướng xuất hiện cùng một hình thức tổ chức chính trị xã hội đặc
biệt là nhà nước”. Còn nhà nước, theo V.G. Ghilde (1952), là sự tồn tại của
loại quyền lực trung tâm có quyền thu thuế trên giá trị thặng dư do thâm canh
đất đai và do nền sản xuất phát triển. “phức hợp các hiện tượng văn hóa” bao
gồm:
1. Chữ viết.
2. Các khoa học dự báo chính xác như thiên văn
học và toán học.
3. Nghệ thuật tượng trưng phản ánh quan niệm
và kỹ thuật tinh tế, được đặc trưng bằng một phong cách chính thống dành cho
thần thánh và giới cầm quyền.
4. Dân số và qui mô định cư lớn (thành phố)
5. Quyền công dân: tổ chức xã hội dựa trên
giai cấp và sự ổn định cư hơn là quan hệ họ hàng.
6. Cấu trúc xã hội: phân chia thành các giai
cấp khác nhau.
7. Các nghề nghiệp phi nông nghiệp: thợ thủ
công, nhà buôn, tu sĩ, quan chức...
8. Mạng lưới thương mại rộng lớn, trao đổi cả
như yếu phẩm vật dụng và dịch vụ xa xỉ.
9. Các công trình công cộng mang tầm vóc tượng
đài.
10.
Những
chuyên gia tôn giáo chuyên nghiệp chăm lo tín ngưỡng quốc gia.
Không phải mọi nền văn minh cổ đều
thỏa mãn các tiêu chí này, tuy nhiên những tiêu chí quan trọng nhất thì không
được bỏ qua như chữ viết, khoa học hay tổ chức xã hội và điều kiện dân cư.
Tuy nhiên nhìn vào đây, vẫn chưa
hiểu vì sao phương Tây vượt phương Đông trong vòng 4-5 thể kỷ gần đây. Vì thế
có lẽ nên tìm một tiếp cận khác.
Khoa học và sự xuất hiện
của công nghiệp
Như trên đã nói, văn minh xuất
hiện cùng với nhà nước, mà tiền đề của cả hai là sự xuất hiện của nông nghiệp.
Trước thời kì công nghiệp, trình độ phát triển Đông Tây không có sự khác biệt
đáng kể, vì nền sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa trên những tri thức mang tính
kinh nghiệm. Sự khác nhau rõ rệt xuất hiện từ thời Phục hưng và Khai sáng, khi
mọi hoạt động vật chất và tinh thần tại phương Tây bắt đầu phát triển mạnh mẽ.
Khoa học hiện đại xuất hiện cùng với Copernicus và Galilée, cho phép con người
khám phá những động lực cơ bản của vũ trụ và xã hội loài người. Máy hơi nước
của James Watt, cùng các loại máy móc khác, đã tạo tiền đề cho nền công nghiệp
xuất hiện và phát triển. Theo thiển ý, phương Tây vượt phương Đông là do nền
sản xuất công nghiệp vượt nền sản xuất nông nghiệp. Gốc rễ của nó là trình độ
khoa học hiện đại vượt qua hệ kiến thức mang màu sắc trực quan và kinh nghiệm.
Cũng cần nói thêm, ở đây khái niệm khoa học được dùng với khoa học tự nhiên,
khoa học kỹ thuật cùng mọi loại hình khoa học xã hội và nhân văn, bao gồm chính
trị học và khoa học quản lý.
Tác giả cho rằng ý thức về sự tư
hữu khoảng 5-10 ngàn năm trước là động lực thúc đẩy sự phát triển xã hội, là
nguyên nhân khiến phương Tây đi sau mà vượt trước. Lập luận như thế nghe qua
cũng có lý, nhưng ngẫm kỹ thì không ổn. Nên nhớ rằng, chỉ đến cách mạng tư sản
Pháp 1789, quyền tư hữu mới được pháp luật công nhận và bảo vệ một cách đầy đủ.
Chỉ đến khi đó loài người mới ý thức hoàn chỉnh về quyền tư hữu, mới “thức tỉnh
vĩ đại” về một quyền rất căn bản của mình. Trước đó chỉ hoàng đế mới có quyền
sở hữu đúng nghĩa, còn mọi thần dân, sinh mạng cũng chưa chắc giữ được, nói gì
đến sự tư hữu!
Được đào tạo về khoa học tự nhiên
nên có thể phiến diện, nhưng chúng tôi thực sự tin rằng, chính khoa học đã làm
nên sự khác biệt giữa Đông và Tây trong khoảng 500 năm nay. Người ta nói rằng
chỉ trong một thế kỷ, khoa học đã làm
biến đổi thế giới nhiền hơn 100 thế kỷ cộng lại. Và ngày nay với sự xuất hiện
của văn minh tri thức, văn minh thông tin (chứ không phải văn minh “Tâm linh”),
sự phát triển sẽ còn nhanh chóng hơn nữa. Khi Clinton nhậm chức tổng thống tháng 1- 1993,
chỉ có 35 địa chỉ trang web trên internet. Vậy mà khi ông rời Nhà Trắng tháng
12-2000, con số đạt 300 triệu! Tăng trưởng gần mười triệu lần trong tám năm, đó
không phải là lý do giúp phương Tây vượt lên hay sao?
Khi Napoléon tấn công Ai Cập, một
lần đang hành quân thì bị tập kích, vị hoàng đế kiêu hùng đã ra một mệnh lệnh
bất tử: “Lừa ngựa và các nhà khoa học hãy đi vào giữa”. Lừa ngựa tất nhiên phải
bảo vệ, vì đó là điều kiện sống còn của đội quân viễn chinh giữa sa mạc. Nhưng
kỳ diệu thay, với Napoléon, các nhà khoa học cũng có tầm quan trọng sống còn
như vậy, cho dù ông đang ở Ai Cập,, chứ không phải giữa Viện hàn lầm khoa học
tại Paris. Và quả thật khoa học đáng được đối xử như vậy, nếu ta nhìn các xãc
hội tri thức ngày nay. Có thể sai lầm, nhưng chúng tôi cho rằng, phương Động
chậm bước chính vì ở đây, giới khoa học chưa bao giờ được đi vào giữa.
Lực lượng sản xuất và các
giá trị Châu Á
Sẽ sai lầm nếu cho rằng phương
Đông duy trì chế độ công hữu về ruộng đất đến tận thế kỷ XIX. Làng xã phương
Đông xưa luôn có một số công điền để lấy hoa lợi chi cho việc làng. Nên xem đó
là điều hay chứ không phải là nét dở. Số công điền đó có diện tích rất nhỏ trên
tổng quĩ đất nên không thể là nguyên nhân kìm hãm phương Đông. Nếu không thì
may cho phương Đông quá: Chỉ cần tư hữu hết số công điền là phương Đông sẽ phát
triển vượt bậc ngay lập tức!
Thực ra cách lập luận chỉ dựa trên
khoa học khó tránh khỏi khiên cưỡng. Thoả đáng nhất là dùng lý luận về các hình
thái kinh tế xã hội, về mối quan hệ giữa lực lượng và quan hệ sản xuất, về đấu
tranh giai cấp (hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm cả sự hợp tác) trong sự thúc đẩy
xã hội loài người. Khi đó sẽ thấy ngay rằng khoa học có vai trò động lực là lẽ
tự nhiên vì nó đã thực hiện sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Và lực
lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ sẽ kéo theo sự biến đổi thích đáng của quan
hệ sản xuất, dẫn tới sự phát triển nhanh chóng của xã hội phương Tây. Dưới ánh
sáng học thuyết mác xít, quan hệ Đông Tây trở nên khá rõ ràng. Chúng ta nên học
tập các học giả phương Tây trong việc đánh giá Marx. Giáo sư triết học George
J.Stack của Đại học bang New York
cho rằng: “Dù tốt hay xấu, Marx có ảnh hưởng đối với thế giới hơn bất cứ nhà tư
tưởng hiện đại nào” (Bách khoa toàn thư về không tín ngưỡng, NXB Prometheus
Books, 1985, trang 443). Trong cuốn tiểu thuyết về lịch sử triết học Thế giới của Sophie
bán hàng chục triệu bản tại châu
Âu, tác giả Jostein Gaader người Đan Mạch viết: “Ngày nay tại châu Âu, chúng ta
được sống trong một xã hội vô cùng công bằng và văn minh. Chúng ta đạt được điều đó là nhờ Marx. Đi tìm nhà khoa học ảnh hưởng nhất tới tư
duy hiện đại, giáo sư sinh học Ernst Mayr tại
Đại học Harvard dẫn ra Marx, Ernst, Einstein và Darwin (Người Mỹ khoa học, 7-2000).
Vì sao cuối thế kỷ XX, xuất hiện
hàng loạt những con rồng châu Á? Học tập phương Tây về quản lý và khoa học thì đã hẳn nhưng điều đó vẫn chưa giải thích được
vì sao Trung Quốc phát triển quá nhanh. Thiết nghĩ ở đây các giá trị châu Á có
tiếng nói quyết định, như Lý
Quang Diệu từng phát biểu. Đó là coi trọng các giá trị tinh thần; là tìm kiếm
sự đồng điệu với môi trường và xã hội; là ý thức
cộng đồng; là đặt lợi ích quốc gia, lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá
nhân...Giữa lúc khoa học công nghệ phương
Tây bắt đầu bộc lộ những nhược điểm
chết người bên cạnh vai trò động lực phát triển,
các giá trị đó càng có sức hấp dẫn và lan toả. Một số học giả Âu Mỹ cho rằng,
chủ nghĩa cá nhân là căn nguyên tạo nên năng suất lao động cao tại phương Tây, còn chủ nghĩa tập thể là vấn đề cần
tháo gỡ của phương Đông. Sự phát triển
của Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc và nhất là Trung Quốc cho thấy đó là một định
kiến sai lầm.
Chiêm ngưỡng các công trình vĩ đại
như Kim tự tháp, lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng,...có người cho rằng, các công trình đó
phản ánh ước nguyện được đối diện với những thế lực cơ bản của vũ trụ. Tuy
nhiên nếu không có ước nguyện khám phá và ý thức cộng đồng, loài người không
thể đạt được trình độ phát triển như ngày nay. Không phải “sự thức tỉnh vĩ đại”
về quyền tư hữu, mà chính ý thức cộng đồng mới là động lực chủ yếu của xã hội.
Tìm lợi ích riêng trong lợi ích chung, đó không phải là nguyên tắc ứng xử căn bản
hiện nay sao?
Tại sao khoa học không
xuất hiện tại phương Đông?
Xem khoa học là động lực phát
triển, là căn nguyên vượt trội của phương Tây sẽ dẫn ngay tới câu hỏi: Vì sao
khoa học không xuất hiện tại phương Đông, dù bánh xe, thuốc súng, là bàn...xuất
phát ở đây? Đó là câu hỏi thú vị nhưng rất khó trả lời. Chúng tôi xin mạo muội
trình bày một số ý kiến ban đầu, rất mong được sự thông cảm của bạn đọc.
Lý do đầu tiên, theo quan điểm của
nhà khoa hóa học Bỉ đoạt giải Nobel Ilya Prigogine, là các tôn giáo phương Đông
không có một đấng tối cao quản lý vũ trụ bằng các quy luật xác định. Và dĩ
nhiên giới trí thức phương Đông không tìm cách giải mã các qui luật thần thánh
đó, như sự ngợi ca đối với tín ngưỡng và tôn giáo của cộng đồng mà nhà tri thức
là một thành viên. Đây là điều ngược với phương Tây, nơi giới học giả thấm đẫm
tinh thần Thiên chúa giáo tìm mọi cách khám phá các qui luật tự nhiên nhằm sáng
danh Chúa và kỳ lạ thay, cuối cùng tìm ra khoa học. Tại phương Đông các học giả
lảng tránh trách nhiệm này, khi giữ quan điểm kính nhi viễn chi (kính cẩn mà
tranh ra xa) đối với thánh thần và ma quỉ, là những thế lực quản lý vũ trụ, nói
cách khác là những qui luật khoa học.
Lý do thứ hai nằm chính ở điểm
được xem là mạnh của phương Đông. Để nhận thức vũ trụ và xã hội loài người, văn
minh Trung Hoa sáng tạo ra thuyết âm dương, một học thuyết có tính duy vật chất
phác và biện chứng thô sơ, xem vũ trụ khởi nguyên từ Thái cực, một loại nguyên
khí hỗn mang. Thái cực sinh Lưỡng nghi sinh Tứ tượng sinh Bát quái rồi sinh ra
64 đại thành quái. Các đại thành quái tương tác nhau tạo nên một mạng lưới mà
không một hiện tượng tự nhiên hay xã hội nào không bị chi phối. Sự chặt chẽ nội
tại của học thuyết lớn đến nỗi, trải hàng ngàn năm mà kẻ sĩ chỉ cần học thuộc
là đủ cho mọi hoạt động nhận thức! Suy ngẫm quan điểm của triết gia Poper, rằng
một lý thuyết chỉ được xem là khoa học khi chứa đựng những yếu tố tự phủ định
nhằm tạo điều kiện cho lý thuyết mới ra đời, ta sẽ hiểu vì sao khoa học không
thể xuất hiện tại phương Đông. Và ta sẽ hiểu vì sao các nhà nho xưa xem khoa
học chỉ là trò dâm xảo của người Tây dương. Trong mội trường nhận thức như thế,
phát minh là bàn, thuốc súng...chỉ là sự ngẫu nhiên nên không thể trở thành hạt
giống tốt gieo mần cho một mùa thu hoạch khoa học và công nghệ, điều kiện tiên
quyết của nền sản xuất đại công nghiệp, điều mà phương Tây vượt trội phương
Đông.
Cần nói thêm rằng, trong phong
trào khám phá phương Đông một số học giả phương Tây cho rằng, nhận thức phương
Đông xưa rất gần với khoa học hiện đại, nhất là vật lý và vũ trụ học. Tiêu biểu
là cuốn Đạo của vật lý của Fritjof Capra, do tiến sĩ Việt kiều Nguyễn Tường
Bách biên dịch. Theo tác giả, lý luận của các học thuyết tôn giáo và triết học
phương Đông rất phù hợp với quan điểm vật lý hiện đại về thế giới vi mô, về sự
phát sinh và phát triển vũ trụ. Đây chính là ví dụ điển hình của việc ca ngợi
phương Đông không đúng cách và thiếu cơ sở. Ngay phụ đề sách cũng bị vô tình
hay cố ý dịch sai. Một khám phá mới về sự tương đồng giữa vật lý hiện đại và
huyền bí học là hai vấn đề khác hẳn nhau. Còn sự tương đồng hình thức trong
ngôn ngữ giữa đạo học phương Đông và vật lý hiện đại thì đã được Michael
Shermer nhận chân trong Những ngôi sao trong Tử cấm thành: Sự tương đồng mơ hồ
đó chỉ là kết quả của một sự thật; rằng có sự uyển chuyển trong cách giải thích
thế giới; và tình cờ một số cách tỏ ra trùng hợp về mặt hình thức. Nói cách
khác, tương quan giữa hệ kiến thức trực quan, kinh nghiệm, tư biện phương Đông
và nền khoa học duy lý, giầu tính thực nghiệm phương Tây chỉ là tương quan ảo.
Cuối cùng xin nhấn mạnh rằng,
chính khoa học đã tạo nên sự phát triển của phương Tây kể từ thời Phục hưng và
Khai sáng chính là sự kết hợp khoa học hiện đại với hệ giá trị phương Đông đã
tạo nên kỳ tích Nhật Bản và Trung Quốc. Và chúng ta cần nhanh chóng đưa các nhà
khoa học đi vào giữa, cùng với lừa và ngựa.
sau?
Đỗ Kiên Cường
Tạp chí Tia Sáng
04:43' PM - Thứ ba, 19/07/2005
Cuốn sách Một góc nhìn của tri
thức, do tạp chí Tia sáng và NXB Trẻ ấn hành, là tập hợp các bài báo của hàng
trăm nhà khoa học và văn nghệ sĩ. Đọc những cái tên như Hoàng Tụy, Phan Đình
Diệu, Vũ Đình Cự, Phan Ngọc, Trần Quốc Vượng, Lê Đạt, Nguyễn Ngọc...không thể
không mua và bày ngay vào vị trí trang trọng nhất! Và quả thật hy vọng đã được
đền đáp: nhiều bài viết rất trí tuệ, thú vị và kích thích tư duy, điều khó gặp
trong cùng một tác phẩm.
Tuy nhiên như lẽ thường tình, ngọc
thường có vết. Lời dẫn viết: “Đọc Tia sáng – Một góc nhìn của trí thức, bạn
sẽ tìm thấy cái mình chờ đợi. Trước hết ở những tri thức mới của nhiều ngành
khoa học như: Bohr chưa hẳn đã sai; Sự thức tỉnh vĩ đại; Mạng và cách mạng; Đi
tắt, đón đầu như thế nào? Nghịch lý công nghệ; Đạo lý và kinh tế: Kinh tế trí
thức; Nỗi niềm nông dân...”. Thế là tôi đọc ngay hai bài mà tiêu đề mang
đầy vẻ thách thức: Bohr chưa hẳn đã sai, Chu Hảo cho rằng nguyên lý bất định
Heisenberg, một trong những nguyên lý cơ bản nhất của vũ trụ, đã đến hồi cáo
chung; còn trong Sự thức tỉnh vĩ đại, Ngô Tự Lập cho rằng văn minh xuất hiện là
do sự thức tỉnh của con người về quyền tư hữu. Ngô Tự Lập cũng mở rộng vấn đề,
khi xem phương Đông tuy thức tỉnh trước, nhưng không triệt để vì vẫn duy trì
chế độ công hữu về ruộng đất đến tận thế kỷ XIX. Và đó là lý do văn minh phương
Đông đi trước về sau. Còn phương Tây, tuy thức tỉnh muộn nhưng tư hữu triệt để
hơn, nên đã vượt xa phương Đông. Đến cuối thế kỷ XX, phương Đông đã thấy thiếu
sót và lần thức tỉnh thứ hai này (tư hữu triệt để hơn?) đem lại một làn sóng
phát triển mới.
Chúng tôi sẽ trao đổi với Chu Hảo
về những bí ẩn của cơ học lượng tử vào dịp khác, ở đây xin được bàn với Ngô Tự
Lập một số vấn đề về sự hình thành và phát triển của nền văn minh nhân loại.
Đầu tiên cầu lưu ý rằng, dường như tác giả có xu hướng dùng lý luận phi mác xít
trong lập thuyết. Để tránh những hiểu lầm không đáng có, trước tiên cũng xin
dùng lý luận phi mác xít để trao đổi.
Khi xem “sự trưởng thành và sau đó
là sự phát triển của xã hội người gắn liền, hay nói đúng hơn là phụ thuộc vào
mức độ thức tỉnh của con người đối với quyền tư hữu, một sự thức tỉnh đầy tính
ích kỷ và mâu thuẫn”, Tác giả đã sơ giản quá mức những động lực cơ bản của sự phát
triển. Thế các điều kiện tự nhiên, xã hội, điều kiện dân số không có vai trò gì
hay sao? Bao nhiêu nền văn minh đã sụp đổ, phải chăng vì họ thiếu quyền tư hữu?
Tác giả nghĩ sao khi người ta cho rằng, nền văn minh Maya của người da đỏ bị
diệt vong chủ yếu do động đất và bệnh tật? Tại sao chỉ đến 4-5 thế kỷ gần đây,
phương Tây mới bỏ xa phương Đông, như tác giả đã nhận xét.
Văn minh và nhà nước
Do sự xuất hiện của nông nghiệp 10
ngàn năm trước, nên sự phát triển xã hội loài người đã có bước nhảy vọt về chất.
Và khoảng 7000 năm trước, xuất hiện một hình thức tổ chức chính trị xã hội hoàn
toàn mới là nhà nước, kèm theo một loại hình định cư cũng hoàn toàn mới là
thành phố. Sự xuất hiện của nhà nước và thành phố đồng thời với sự xuất hiện
của nền văn minh. Đối với chúng ta, thuật ngữ văn minh gợi nhớ đến nghệ thuật,
chữ viết cũng như những phương tiện vật chất và tinh thần do công nghệ tạo ra.
Năm 1972, Kent Flannery dùng thuật ngữ văn minh để chỉ “phức hợp các hiện tượng
văn hóa có xu hướng xuất hiện cùng một hình thức tổ chức chính trị xã hội đặc
biệt là nhà nước”. Còn nhà nước, theo V.G. Ghilde (1952), là sự tồn tại của
loại quyền lực trung tâm có quyền thu thuế trên giá trị thặng dư do thâm canh
đất đai và do nền sản xuất phát triển. “phức hợp các hiện tượng văn hóa” bao
gồm:
1. Chữ viết.
2. Các khoa học dự báo chính xác như thiên văn
học và toán học.
3. Nghệ thuật tượng trưng phản ánh quan niệm
và kỹ thuật tinh tế, được đặc trưng bằng một phong cách chính thống dành cho
thần thánh và giới cầm quyền.
4. Dân số và qui mô định cư lớn (thành phố)
5. Quyền công dân: tổ chức xã hội dựa trên
giai cấp và sự ổn định cư hơn là quan hệ họ hàng.
6. Cấu trúc xã hội: phân chia thành các giai
cấp khác nhau.
7. Các nghề nghiệp phi nông nghiệp: thợ thủ
công, nhà buôn, tu sĩ, quan chức...
8. Mạng lưới thương mại rộng lớn, trao đổi cả
như yếu phẩm vật dụng và dịch vụ xa xỉ.
9. Các công trình công cộng mang tầm vóc tượng
đài.
10.
Những
chuyên gia tôn giáo chuyên nghiệp chăm lo tín ngưỡng quốc gia.
Không phải mọi nền văn minh cổ đều
thỏa mãn các tiêu chí này, tuy nhiên những tiêu chí quan trọng nhất thì không
được bỏ qua như chữ viết, khoa học hay tổ chức xã hội và điều kiện dân cư.
Tuy nhiên nhìn vào đây, vẫn chưa
hiểu vì sao phương Tây vượt phương Đông trong vòng 4-5 thể kỷ gần đây. Vì thế
có lẽ nên tìm một tiếp cận khác.
Khoa học và sự xuất hiện
của công nghiệp
Như trên đã nói, văn minh xuất
hiện cùng với nhà nước, mà tiền đề của cả hai là sự xuất hiện của nông nghiệp.
Trước thời kì công nghiệp, trình độ phát triển Đông Tây không có sự khác biệt
đáng kể, vì nền sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa trên những tri thức mang tính
kinh nghiệm. Sự khác nhau rõ rệt xuất hiện từ thời Phục hưng và Khai sáng, khi
mọi hoạt động vật chất và tinh thần tại phương Tây bắt đầu phát triển mạnh mẽ.
Khoa học hiện đại xuất hiện cùng với Copernicus và Galilée, cho phép con người
khám phá những động lực cơ bản của vũ trụ và xã hội loài người. Máy hơi nước
của James Watt, cùng các loại máy móc khác, đã tạo tiền đề cho nền công nghiệp
xuất hiện và phát triển. Theo thiển ý, phương Tây vượt phương Đông là do nền
sản xuất công nghiệp vượt nền sản xuất nông nghiệp. Gốc rễ của nó là trình độ
khoa học hiện đại vượt qua hệ kiến thức mang màu sắc trực quan và kinh nghiệm.
Cũng cần nói thêm, ở đây khái niệm khoa học được dùng với khoa học tự nhiên,
khoa học kỹ thuật cùng mọi loại hình khoa học xã hội và nhân văn, bao gồm chính
trị học và khoa học quản lý.
Tác giả cho rằng ý thức về sự tư
hữu khoảng 5-10 ngàn năm trước là động lực thúc đẩy sự phát triển xã hội, là
nguyên nhân khiến phương Tây đi sau mà vượt trước. Lập luận như thế nghe qua
cũng có lý, nhưng ngẫm kỹ thì không ổn. Nên nhớ rằng, chỉ đến cách mạng tư sản
Pháp 1789, quyền tư hữu mới được pháp luật công nhận và bảo vệ một cách đầy đủ.
Chỉ đến khi đó loài người mới ý thức hoàn chỉnh về quyền tư hữu, mới “thức tỉnh
vĩ đại” về một quyền rất căn bản của mình. Trước đó chỉ hoàng đế mới có quyền
sở hữu đúng nghĩa, còn mọi thần dân, sinh mạng cũng chưa chắc giữ được, nói gì
đến sự tư hữu!
Được đào tạo về khoa học tự nhiên
nên có thể phiến diện, nhưng chúng tôi thực sự tin rằng, chính khoa học đã làm
nên sự khác biệt giữa Đông và Tây trong khoảng 500 năm nay. Người ta nói rằng
chỉ trong một thế kỷ, khoa học đã làm
biến đổi thế giới nhiền hơn 100 thế kỷ cộng lại. Và ngày nay với sự xuất hiện
của văn minh tri thức, văn minh thông tin (chứ không phải văn minh “Tâm linh”),
sự phát triển sẽ còn nhanh chóng hơn nữa. Khi Clinton nhậm chức tổng thống tháng 1- 1993,
chỉ có 35 địa chỉ trang web trên internet. Vậy mà khi ông rời Nhà Trắng tháng
12-2000, con số đạt 300 triệu! Tăng trưởng gần mười triệu lần trong tám năm, đó
không phải là lý do giúp phương Tây vượt lên hay sao?
Khi Napoléon tấn công Ai Cập, một
lần đang hành quân thì bị tập kích, vị hoàng đế kiêu hùng đã ra một mệnh lệnh
bất tử: “Lừa ngựa và các nhà khoa học hãy đi vào giữa”. Lừa ngựa tất nhiên phải
bảo vệ, vì đó là điều kiện sống còn của đội quân viễn chinh giữa sa mạc. Nhưng
kỳ diệu thay, với Napoléon, các nhà khoa học cũng có tầm quan trọng sống còn
như vậy, cho dù ông đang ở Ai Cập,, chứ không phải giữa Viện hàn lầm khoa học
tại Paris. Và quả thật khoa học đáng được đối xử như vậy, nếu ta nhìn các xãc
hội tri thức ngày nay. Có thể sai lầm, nhưng chúng tôi cho rằng, phương Động
chậm bước chính vì ở đây, giới khoa học chưa bao giờ được đi vào giữa.
Lực lượng sản xuất và các
giá trị Châu Á
Sẽ sai lầm nếu cho rằng phương
Đông duy trì chế độ công hữu về ruộng đất đến tận thế kỷ XIX. Làng xã phương
Đông xưa luôn có một số công điền để lấy hoa lợi chi cho việc làng. Nên xem đó
là điều hay chứ không phải là nét dở. Số công điền đó có diện tích rất nhỏ trên
tổng quĩ đất nên không thể là nguyên nhân kìm hãm phương Đông. Nếu không thì
may cho phương Đông quá: Chỉ cần tư hữu hết số công điền là phương Đông sẽ phát
triển vượt bậc ngay lập tức!
Thực ra cách lập luận chỉ dựa trên
khoa học khó tránh khỏi khiên cưỡng. Thoả đáng nhất là dùng lý luận về các hình
thái kinh tế xã hội, về mối quan hệ giữa lực lượng và quan hệ sản xuất, về đấu
tranh giai cấp (hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm cả sự hợp tác) trong sự thúc đẩy
xã hội loài người. Khi đó sẽ thấy ngay rằng khoa học có vai trò động lực là lẽ
tự nhiên vì nó đã thực hiện sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Và lực
lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ sẽ kéo theo sự biến đổi thích đáng của quan
hệ sản xuất, dẫn tới sự phát triển nhanh chóng của xã hội phương Tây. Dưới ánh
sáng học thuyết mác xít, quan hệ Đông Tây trở nên khá rõ ràng. Chúng ta nên học
tập các học giả phương Tây trong việc đánh giá Marx. Giáo sư triết học George
J.Stack của Đại học bang New York
cho rằng: “Dù tốt hay xấu, Marx có ảnh hưởng đối với thế giới hơn bất cứ nhà tư
tưởng hiện đại nào” (Bách khoa toàn thư về không tín ngưỡng, NXB Prometheus
Books, 1985, trang 443). Trong cuốn tiểu thuyết về lịch sử triết học Thế giới của Sophie
bán hàng chục triệu bản tại châu
Âu, tác giả Jostein Gaader người Đan Mạch viết: “Ngày nay tại châu Âu, chúng ta
được sống trong một xã hội vô cùng công bằng và văn minh. Chúng ta đạt được điều đó là nhờ Marx. Đi tìm nhà khoa học ảnh hưởng nhất tới tư
duy hiện đại, giáo sư sinh học Ernst Mayr tại
Đại học Harvard dẫn ra Marx, Ernst, Einstein và Darwin (Người Mỹ khoa học, 7-2000).
Vì sao cuối thế kỷ XX, xuất hiện
hàng loạt những con rồng châu Á? Học tập phương Tây về quản lý và khoa học thì đã hẳn nhưng điều đó vẫn chưa giải thích được
vì sao Trung Quốc phát triển quá nhanh. Thiết nghĩ ở đây các giá trị châu Á có
tiếng nói quyết định, như Lý
Quang Diệu từng phát biểu. Đó là coi trọng các giá trị tinh thần; là tìm kiếm
sự đồng điệu với môi trường và xã hội; là ý thức
cộng đồng; là đặt lợi ích quốc gia, lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá
nhân...Giữa lúc khoa học công nghệ phương
Tây bắt đầu bộc lộ những nhược điểm
chết người bên cạnh vai trò động lực phát triển,
các giá trị đó càng có sức hấp dẫn và lan toả. Một số học giả Âu Mỹ cho rằng,
chủ nghĩa cá nhân là căn nguyên tạo nên năng suất lao động cao tại phương Tây, còn chủ nghĩa tập thể là vấn đề cần
tháo gỡ của phương Đông. Sự phát triển
của Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc và nhất là Trung Quốc cho thấy đó là một định
kiến sai lầm.
Chiêm ngưỡng các công trình vĩ đại
như Kim tự tháp, lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng,...có người cho rằng, các công trình đó
phản ánh ước nguyện được đối diện với những thế lực cơ bản của vũ trụ. Tuy
nhiên nếu không có ước nguyện khám phá và ý thức cộng đồng, loài người không
thể đạt được trình độ phát triển như ngày nay. Không phải “sự thức tỉnh vĩ đại”
về quyền tư hữu, mà chính ý thức cộng đồng mới là động lực chủ yếu của xã hội.
Tìm lợi ích riêng trong lợi ích chung, đó không phải là nguyên tắc ứng xử căn bản
hiện nay sao?
Tại sao khoa học không
xuất hiện tại phương Đông?
Xem khoa học là động lực phát
triển, là căn nguyên vượt trội của phương Tây sẽ dẫn ngay tới câu hỏi: Vì sao
khoa học không xuất hiện tại phương Đông, dù bánh xe, thuốc súng, là bàn...xuất
phát ở đây? Đó là câu hỏi thú vị nhưng rất khó trả lời. Chúng tôi xin mạo muội
trình bày một số ý kiến ban đầu, rất mong được sự thông cảm của bạn đọc.
Lý do đầu tiên, theo quan điểm của
nhà khoa hóa học Bỉ đoạt giải Nobel Ilya Prigogine, là các tôn giáo phương Đông
không có một đấng tối cao quản lý vũ trụ bằng các quy luật xác định. Và dĩ
nhiên giới trí thức phương Đông không tìm cách giải mã các qui luật thần thánh
đó, như sự ngợi ca đối với tín ngưỡng và tôn giáo của cộng đồng mà nhà tri thức
là một thành viên. Đây là điều ngược với phương Tây, nơi giới học giả thấm đẫm
tinh thần Thiên chúa giáo tìm mọi cách khám phá các qui luật tự nhiên nhằm sáng
danh Chúa và kỳ lạ thay, cuối cùng tìm ra khoa học. Tại phương Đông các học giả
lảng tránh trách nhiệm này, khi giữ quan điểm kính nhi viễn chi (kính cẩn mà
tranh ra xa) đối với thánh thần và ma quỉ, là những thế lực quản lý vũ trụ, nói
cách khác là những qui luật khoa học.
Lý do thứ hai nằm chính ở điểm
được xem là mạnh của phương Đông. Để nhận thức vũ trụ và xã hội loài người, văn
minh Trung Hoa sáng tạo ra thuyết âm dương, một học thuyết có tính duy vật chất
phác và biện chứng thô sơ, xem vũ trụ khởi nguyên từ Thái cực, một loại nguyên
khí hỗn mang. Thái cực sinh Lưỡng nghi sinh Tứ tượng sinh Bát quái rồi sinh ra
64 đại thành quái. Các đại thành quái tương tác nhau tạo nên một mạng lưới mà
không một hiện tượng tự nhiên hay xã hội nào không bị chi phối. Sự chặt chẽ nội
tại của học thuyết lớn đến nỗi, trải hàng ngàn năm mà kẻ sĩ chỉ cần học thuộc
là đủ cho mọi hoạt động nhận thức! Suy ngẫm quan điểm của triết gia Poper, rằng
một lý thuyết chỉ được xem là khoa học khi chứa đựng những yếu tố tự phủ định
nhằm tạo điều kiện cho lý thuyết mới ra đời, ta sẽ hiểu vì sao khoa học không
thể xuất hiện tại phương Đông. Và ta sẽ hiểu vì sao các nhà nho xưa xem khoa
học chỉ là trò dâm xảo của người Tây dương. Trong mội trường nhận thức như thế,
phát minh là bàn, thuốc súng...chỉ là sự ngẫu nhiên nên không thể trở thành hạt
giống tốt gieo mần cho một mùa thu hoạch khoa học và công nghệ, điều kiện tiên
quyết của nền sản xuất đại công nghiệp, điều mà phương Tây vượt trội phương
Đông.
Cần nói thêm rằng, trong phong
trào khám phá phương Đông một số học giả phương Tây cho rằng, nhận thức phương
Đông xưa rất gần với khoa học hiện đại, nhất là vật lý và vũ trụ học. Tiêu biểu
là cuốn Đạo của vật lý của Fritjof Capra, do tiến sĩ Việt kiều Nguyễn Tường
Bách biên dịch. Theo tác giả, lý luận của các học thuyết tôn giáo và triết học
phương Đông rất phù hợp với quan điểm vật lý hiện đại về thế giới vi mô, về sự
phát sinh và phát triển vũ trụ. Đây chính là ví dụ điển hình của việc ca ngợi
phương Đông không đúng cách và thiếu cơ sở. Ngay phụ đề sách cũng bị vô tình
hay cố ý dịch sai. Một khám phá mới về sự tương đồng giữa vật lý hiện đại và
huyền bí học là hai vấn đề khác hẳn nhau. Còn sự tương đồng hình thức trong
ngôn ngữ giữa đạo học phương Đông và vật lý hiện đại thì đã được Michael
Shermer nhận chân trong Những ngôi sao trong Tử cấm thành: Sự tương đồng mơ hồ
đó chỉ là kết quả của một sự thật; rằng có sự uyển chuyển trong cách giải thích
thế giới; và tình cờ một số cách tỏ ra trùng hợp về mặt hình thức. Nói cách
khác, tương quan giữa hệ kiến thức trực quan, kinh nghiệm, tư biện phương Đông
và nền khoa học duy lý, giầu tính thực nghiệm phương Tây chỉ là tương quan ảo.
Cuối cùng xin nhấn mạnh rằng,
chính khoa học đã tạo nên sự phát triển của phương Tây kể từ thời Phục hưng và
Khai sáng chính là sự kết hợp khoa học hiện đại với hệ giá trị phương Đông đã
tạo nên kỳ tích Nhật Bản và Trung Quốc. Và chúng ta cần nhanh chóng đưa các nhà
khoa học đi vào giữa, cùng với lừa và ngựa.
nguyenhung
- MOD CLUB
- Posts : 82
Join date : 08/03/2010
Age : 27
Đến từ : Gia lai
-
Trang 1 trong tổng số 1 trang
Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết

markdown:
Latest topics»
[Google Chrome được tích hợp Flash Player](/t245-topic#771)
by
[thucvip](/u983)Sun Mar 25, 2012 7:41 am
»
[ĐỀ CƯƠNG HƯỚNG DẪN MÔN HỌC LUÂT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC](/t241-topic#770)
by
[ngocquynh90](/u958)Thu Mar 15, 2012 2:13 pm
»
[Bài giảng Môn Luật Môi Trường Full](/t345-topic#769)
by
[thanh hoa](/u933)Sat Feb 25, 2012 10:05 am
»
[Slide bài giảng Luật Môi Trường](/t346-topic#768)
by
[thanh hoa](/u933)Sat Feb 25, 2012 10:02 am
»
[Các giáo trình Tư pháp quốc tế](/t231-topic#767)
by
[nhansanbangtatca](/u918)Thu Feb 16, 2012 4:40 pm
»
[Học tiếng Nhật - Topglobis](/t604-topic#766)
by
[tuquynh](/u57)Thu Feb 16, 2012 10:33 am
»
[Hiệp ước bổ sung về biên giới Việt Nam - Campuchia](/t581-topic#765)
by
[huong91](/u813)Wed Nov 09, 2011 9:57 am
»
[GIÁO TRÌNH THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ](/t237-topic#764)
by
[pic_poc15](/u780)Fri Oct 14, 2011 11:10 pm
»
[Mẫu đơn xin trích lục hồ sơ đất đai](/t142-topic#763)
by
[thanhlong551954](/u768)Mon Oct 10, 2011 7:54 pm
»
[Học tiếng Nhật - Top Globis](/t603-topic#762)
by
[tuquynh](/u57)Mon Sep 26, 2011 10:37 am
»
[game java cho mobile đây, download free nhé](/t602-topic#761)
by Khách viếng thăm Wed Jul 06, 2011 11:13 am
»
[Tiếng Nhật online xu thế mới của thời đại- Top Globis](/t601-topic#760)
by
[tuquynh](/u57)Fri Jul 01, 2011 5:08 pm
»
[Khai giảng lớp đàm thoại sơ trung cấp tại Top Globis](/t600-topic#759)
by
[tuquynh](/u57)Fri Jul 01, 2011 5:03 pm
»
[Tổng Hợp Đề Thi Luật Lao Động I và II](/t590-topic#758)
by
[haique](/u637)Tue May 31, 2011 12:53 am
»
[Kê khai thuế qua mạng,Cáp quang,D-COM 3G](/t599-topic#757)
by
[Mon May 30, 2011 6:28 pm](/u1) **leeGROUP**
Keywords
Social bookmarking
![Digg Social bookmarking digg](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/digg.gif)
![Digg Social bookmarking digg](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/digg.gif)
![Delicious Social bookmarking delicious](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/delicious.gif)
![Delicious Social bookmarking delicious](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/delicious.gif)
![Reddit Social bookmarking reddit](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/reddit.gif)
![Reddit Social bookmarking reddit](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/reddit.gif)
![Stumbleupon Social bookmarking stumbleupon](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/stumbleupon.gif)
![Stumbleupon Social bookmarking stumbleupon](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/stumbleupon.gif)
![Slashdot Social bookmarking slashdot](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/slashdot.gif)
![Slashdot Social bookmarking slashdot](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/slashdot.gif)
![Yahoo Social bookmarking yahoo](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/yahoo.gif)
![Yahoo Social bookmarking yahoo](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/yahoo.gif)
![Google Social bookmarking google](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/google.gif)
![Google Social bookmarking google](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/google.gif)
![Blogmarks Social bookmarking blogmarks](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/blogmarks.gif)
![Blogmarks Social bookmarking blogmarks](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/blogmarks.gif)
![Live Social bookmarking live](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/live.gif)
![Live Social bookmarking live](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/live.gif)
![Facebook Social bookmarking facebook](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/facebook.gif)
![Facebook Social bookmarking facebook](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/facebook.gif)
![Twitter Social bookmarking twitter](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/twitter.gif)
![Twitter Social bookmarking twitter](https://illiweb.com/fa/social_bookmarking/twitter.gif)
Bookmark and share the address of
Bookmark and share the address of
Bookmark and share the address of
[TMK33A]("http://thuongmailaw.forumvi.com/")on your social bookmarking website
Bookmark and share the address of
**on your social bookmarking website** [Diễn Đàn Thương mại]()
Your ad here !
Lịch Xem TV
Từ điển Việt Anh©
[lee 2010-Soft download](http://dienthoaicu.tk/) ![](http://labs.divx.com/files/dwp_01.gif)
![](http://labs.divx.com/files/dwp_01.gif)
quang cao
Thông tin việc làm,tuyển dụng
[Tại sao phương Đông đi trước về sau ?](/t535-topic)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang • [Share](#)•
[Tại sao phương Đông đi trước về sau ?](/t535-topic#667) **Tại sao phương Đông đi trước về**
sau?
sau?
**Đỗ Kiên Cường**
Tạp chí Tia Sáng
![ ](file:///C:/Users/NGUYEN%7E1/AppData/Local/Temp/msohtml1/01/clip_image001.gif)
![ ](file:///C:/Users/NGUYEN%7E1/AppData/Local/Temp/msohtml1/01/clip_image001.gif)
![ ](file:///C:/Users/NGUYEN%7E1/AppData/Local/Temp/msohtml1/01/clip_image001.gif)
![ ](file:///C:/Users/NGUYEN%7E1/AppData/Local/Temp/msohtml1/01/clip_image001.gif)
04:43' PM - Thứ ba, 19/07/2005
Cuốn sách Một góc nhìn của tri
thức, do tạp chí Tia sáng và NXB Trẻ ấn hành, là tập hợp các bài báo của hàng
trăm nhà khoa học và văn nghệ sĩ. Đọc những cái tên như Hoàng Tụy, Phan Đình
Diệu, Vũ Đình Cự, Phan Ngọc, Trần Quốc Vượng, Lê Đạt, Nguyễn Ngọc...không thể
không mua và bày ngay vào vị trí trang trọng nhất! Và quả thật hy vọng đã được
đền đáp: nhiều bài viết rất trí tuệ, thú vị và kích thích tư duy, điều khó gặp
trong cùng một tác phẩm.
Tuy nhiên như lẽ thường tình, ngọc
thường có vết. Lời dẫn viết: “
*Đọc Tia sáng – Một góc nhìn của trí thức, bạn*”. Thế là tôi đọc ngay hai bài mà tiêu đề mang
sẽ tìm thấy cái mình chờ đợi. Trước hết ở những tri thức mới của nhiều ngành
khoa học như: Bohr chưa hẳn đã sai; Sự thức tỉnh vĩ đại; Mạng và cách mạng; Đi
tắt, đón đầu như thế nào? Nghịch lý công nghệ; Đạo lý và kinh tế: Kinh tế trí
thức; Nỗi niềm nông dân...
sẽ tìm thấy cái mình chờ đợi. Trước hết ở những tri thức mới của nhiều ngành
khoa học như: Bohr chưa hẳn đã sai; Sự thức tỉnh vĩ đại; Mạng và cách mạng; Đi
tắt, đón đầu như thế nào? Nghịch lý công nghệ; Đạo lý và kinh tế: Kinh tế trí
thức; Nỗi niềm nông dân...
đầy vẻ thách thức: Bohr chưa hẳn đã sai, Chu Hảo cho rằng nguyên lý bất định
Heisenberg, một trong những nguyên lý cơ bản nhất của vũ trụ, đã đến hồi cáo
chung; còn trong Sự thức tỉnh vĩ đại, Ngô Tự Lập cho rằng văn minh xuất hiện là
do sự thức tỉnh của con người về quyền tư hữu. Ngô Tự Lập cũng mở rộng vấn đề,
khi xem phương Đông tuy thức tỉnh trước, nhưng không triệt để vì vẫn duy trì
chế độ công hữu về ruộng đất đến tận thế kỷ XIX. Và đó là lý do văn minh phương
Đông đi trước về sau. Còn phương Tây, tuy thức tỉnh muộn nhưng tư hữu triệt để
hơn, nên đã vượt xa phương Đông. Đến cuối thế kỷ XX, phương Đông đã thấy thiếu
sót và lần thức tỉnh thứ hai này (tư hữu triệt để hơn?) đem lại một làn sóng
phát triển mới.
Chúng tôi sẽ trao đổi với Chu Hảo
về những bí ẩn của cơ học lượng tử vào dịp khác, ở đây xin được bàn với Ngô Tự
Lập một số vấn đề về sự hình thành và phát triển của nền văn minh nhân loại.
Đầu tiên cầu lưu ý rằng, dường như tác giả có xu hướng dùng lý luận phi mác xít
trong lập thuyết. Để tránh những hiểu lầm không đáng có, trước tiên cũng xin
dùng lý luận phi mác xít để trao đổi.
Khi xem “sự trưởng thành và sau đó
là sự phát triển của xã hội người gắn liền, hay nói đúng hơn là phụ thuộc vào
mức độ thức tỉnh của con người đối với quyền tư hữu, một sự thức tỉnh đầy tính
ích kỷ và mâu thuẫn”, Tác giả đã sơ giản quá mức những động lực cơ bản của sự phát
triển. Thế các điều kiện tự nhiên, xã hội, điều kiện dân số không có vai trò gì
hay sao? Bao nhiêu nền văn minh đã sụp đổ, phải chăng vì họ thiếu quyền tư hữu?
Tác giả nghĩ sao khi người ta cho rằng, nền văn minh Maya của người da đỏ bị
diệt vong chủ yếu do động đất và bệnh tật? Tại sao chỉ đến 4-5 thế kỷ gần đây,
phương Tây mới bỏ xa phương Đông, như tác giả đã nhận xét.
**Văn minh và nhà nước**
Do sự xuất hiện của nông nghiệp 10
ngàn năm trước, nên sự phát triển xã hội loài người đã có bước nhảy vọt về chất.
Và khoảng 7000 năm trước, xuất hiện một hình thức tổ chức chính trị xã hội hoàn
toàn mới là nhà nước, kèm theo một loại hình định cư cũng hoàn toàn mới là
thành phố. Sự xuất hiện của nhà nước và thành phố đồng thời với sự xuất hiện
của nền văn minh. Đối với chúng ta, thuật ngữ văn minh gợi nhớ đến nghệ thuật,
chữ viết cũng như những phương tiện vật chất và tinh thần do công nghệ tạo ra.
Năm 1972, Kent Flannery dùng thuật ngữ văn minh để chỉ “phức hợp các hiện tượng
văn hóa có xu hướng xuất hiện cùng một hình thức tổ chức chính trị xã hội đặc
biệt là nhà nước”. Còn nhà nước, theo V.G. Ghilde (1952), là sự tồn tại của
loại quyền lực trung tâm có quyền thu thuế trên giá trị thặng dư do thâm canh
đất đai và do nền sản xuất phát triển. “phức hợp các hiện tượng văn hóa” bao
gồm:
1. Chữ viết.
2. Các khoa học dự báo chính xác như thiên văn
học và toán học.
3. Nghệ thuật tượng trưng phản ánh quan niệm
và kỹ thuật tinh tế, được đặc trưng bằng một phong cách chính thống dành cho
thần thánh và giới cầm quyền.
4. Dân số và qui mô định cư lớn (thành phố)
5. Quyền công dân: tổ chức xã hội dựa trên
giai cấp và sự ổn định cư hơn là quan hệ họ hàng.
6. Cấu trúc xã hội: phân chia thành các giai
cấp khác nhau.
7. Các nghề nghiệp phi nông nghiệp: thợ thủ
công, nhà buôn, tu sĩ, quan chức...
8. Mạng lưới thương mại rộng lớn, trao đổi cả
như yếu phẩm vật dụng và dịch vụ xa xỉ.
9. Các công trình công cộng mang tầm vóc tượng
đài.
10.
Những
chuyên gia tôn giáo chuyên nghiệp chăm lo tín ngưỡng quốc gia.
Không phải mọi nền văn minh cổ đều
thỏa mãn các tiêu chí này, tuy nhiên những tiêu chí quan trọng nhất thì không
được bỏ qua như chữ viết, khoa học hay tổ chức xã hội và điều kiện dân cư.
Tuy nhiên nhìn vào đây, vẫn chưa
hiểu vì sao phương Tây vượt phương Đông trong vòng 4-5 thể kỷ gần đây. Vì thế
có lẽ nên tìm một tiếp cận khác.
**Khoa học và sự xuất hiện**
của công nghiệp
của công nghiệp
Như trên đã nói, văn minh xuất
hiện cùng với nhà nước, mà tiền đề của cả hai là sự xuất hiện của nông nghiệp.
Trước thời kì công nghiệp, trình độ phát triển Đông Tây không có sự khác biệt
đáng kể, vì nền sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa trên những tri thức mang tính
kinh nghiệm. Sự khác nhau rõ rệt xuất hiện từ thời Phục hưng và Khai sáng, khi
mọi hoạt động vật chất và tinh thần tại phương Tây bắt đầu phát triển mạnh mẽ.
Khoa học hiện đại xuất hiện cùng với Copernicus và Galilée, cho phép con người
khám phá những động lực cơ bản của vũ trụ và xã hội loài người. Máy hơi nước
của James Watt, cùng các loại máy móc khác, đã tạo tiền đề cho nền công nghiệp
xuất hiện và phát triển. Theo thiển ý, phương Tây vượt phương Đông là do nền
sản xuất công nghiệp vượt nền sản xuất nông nghiệp. Gốc rễ của nó là trình độ
khoa học hiện đại vượt qua hệ kiến thức mang màu sắc trực quan và kinh nghiệm.
Cũng cần nói thêm, ở đây khái niệm khoa học được dùng với khoa học tự nhiên,
khoa học kỹ thuật cùng mọi loại hình khoa học xã hội và nhân văn, bao gồm chính
trị học và khoa học quản lý.
Tác giả cho rằng ý thức về sự tư
hữu khoảng 5-10 ngàn năm trước là động lực thúc đẩy sự phát triển xã hội, là
nguyên nhân khiến phương Tây đi sau mà vượt trước. Lập luận như thế nghe qua
cũng có lý, nhưng ngẫm kỹ thì không ổn. Nên nhớ rằng, chỉ đến cách mạng tư sản
Pháp 1789, quyền tư hữu mới được pháp luật công nhận và bảo vệ một cách đầy đủ.
Chỉ đến khi đó loài người mới ý thức hoàn chỉnh về quyền tư hữu, mới “thức tỉnh
vĩ đại” về một quyền rất căn bản của mình. Trước đó chỉ hoàng đế mới có quyền
sở hữu đúng nghĩa, còn mọi thần dân, sinh mạng cũng chưa chắc giữ được, nói gì
đến sự tư hữu!
Được đào tạo về khoa học tự nhiên
nên có thể phiến diện, nhưng chúng tôi thực sự tin rằng, chính khoa học đã làm
nên sự khác biệt giữa Đông và Tây trong khoảng 500 năm nay. Người ta nói rằng
chỉ trong một thế kỷ, khoa học đã làm
biến đổi thế giới nhiền hơn 100 thế kỷ cộng lại. Và ngày nay với sự xuất hiện
của văn minh tri thức, văn minh thông tin (chứ không phải văn minh “Tâm linh”),
sự phát triển sẽ còn nhanh chóng hơn nữa. Khi Clinton nhậm chức tổng thống tháng 1- 1993,
chỉ có 35 địa chỉ trang web trên internet. Vậy mà khi ông rời Nhà Trắng tháng
12-2000, con số đạt 300 triệu! Tăng trưởng gần mười triệu lần trong tám năm, đó
không phải là lý do giúp phương Tây vượt lên hay sao?
Khi Napoléon tấn công Ai Cập, một
lần đang hành quân thì bị tập kích, vị hoàng đế kiêu hùng đã ra một mệnh lệnh
bất tử: “Lừa ngựa và các nhà khoa học hãy đi vào giữa”. Lừa ngựa tất nhiên phải
bảo vệ, vì đó là điều kiện sống còn của đội quân viễn chinh giữa sa mạc. Nhưng
kỳ diệu thay, với Napoléon, các nhà khoa học cũng có tầm quan trọng sống còn
như vậy, cho dù ông đang ở Ai Cập,, chứ không phải giữa Viện hàn lầm khoa học
tại Paris. Và quả thật khoa học đáng được đối xử như vậy, nếu ta nhìn các xãc
hội tri thức ngày nay. Có thể sai lầm, nhưng chúng tôi cho rằng, phương Động
chậm bước chính vì ở đây, giới khoa học chưa bao giờ được đi vào giữa.
**Lực lượng sản xuất và các**
giá trị Châu Á
giá trị Châu Á
Sẽ sai lầm nếu cho rằng phương
Đông duy trì chế độ công hữu về ruộng đất đến tận thế kỷ XIX. Làng xã phương
Đông xưa luôn có một số công điền để lấy hoa lợi chi cho việc làng. Nên xem đó
là điều hay chứ không phải là nét dở. Số công điền đó có diện tích rất nhỏ trên
tổng quĩ đất nên không thể là nguyên nhân kìm hãm phương Đông. Nếu không thì
may cho phương Đông quá: Chỉ cần tư hữu hết số công điền là phương Đông sẽ phát
triển vượt bậc ngay lập tức!
Thực ra cách lập luận chỉ dựa trên
khoa học khó tránh khỏi khiên cưỡng. Thoả đáng nhất là dùng lý luận về các hình
thái kinh tế xã hội, về mối quan hệ giữa lực lượng và quan hệ sản xuất, về đấu
tranh giai cấp (hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm cả sự hợp tác) trong sự thúc đẩy
xã hội loài người. Khi đó sẽ thấy ngay rằng khoa học có vai trò động lực là lẽ
tự nhiên vì nó đã thực hiện sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Và lực
lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ sẽ kéo theo sự biến đổi thích đáng của quan
hệ sản xuất, dẫn tới sự phát triển nhanh chóng của xã hội phương Tây. Dưới ánh
sáng học thuyết mác xít, quan hệ Đông Tây trở nên khá rõ ràng. Chúng ta nên học
tập các học giả phương Tây trong việc đánh giá Marx. Giáo sư triết học George
J.Stack của Đại học bang New York
cho rằng: “Dù tốt hay xấu, Marx có ảnh hưởng đối với thế giới hơn bất cứ nhà tư
tưởng hiện đại nào” (Bách khoa toàn thư về không tín ngưỡng, NXB Prometheus
Books, 1985, trang 443). Trong cuốn tiểu thuyết về lịch sử triết học Thế giới của Sophie
bán hàng chục triệu bản tại châu
Âu, tác giả Jostein Gaader người Đan Mạch viết: “Ngày nay tại châu Âu, chúng ta
được sống trong một xã hội vô cùng công bằng và văn minh. Chúng ta đạt được điều đó là nhờ Marx. Đi tìm nhà khoa học ảnh hưởng nhất tới tư
duy hiện đại, giáo sư sinh học Ernst Mayr tại
Đại học Harvard dẫn ra Marx, Ernst, Einstein và Darwin (Người Mỹ khoa học, 7-2000).
Vì sao cuối thế kỷ XX, xuất hiện
hàng loạt những con rồng châu Á? Học tập phương Tây về quản lý và khoa học thì đã hẳn nhưng điều đó vẫn chưa giải thích được
vì sao Trung Quốc phát triển quá nhanh. Thiết nghĩ ở đây các giá trị châu Á có
tiếng nói quyết định, như Lý
Quang Diệu từng phát biểu. Đó là coi trọng các giá trị tinh thần; là tìm kiếm
sự đồng điệu với môi trường và xã hội; là ý thức
cộng đồng; là đặt lợi ích quốc gia, lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá
nhân...Giữa lúc khoa học công nghệ phương
Tây bắt đầu bộc lộ những nhược điểm
chết người bên cạnh vai trò động lực phát triển,
các giá trị đó càng có sức hấp dẫn và lan toả. Một số học giả Âu Mỹ cho rằng,
chủ nghĩa cá nhân là căn nguyên tạo nên năng suất lao động cao tại phương Tây, còn chủ nghĩa tập thể là vấn đề cần
tháo gỡ của phương Đông. Sự phát triển
của Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc và nhất là Trung Quốc cho thấy đó là một định
kiến sai lầm.
Chiêm ngưỡng các công trình vĩ đại
như Kim tự tháp, lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng,...có người cho rằng, các công trình đó
phản ánh ước nguyện được đối diện với những thế lực cơ bản của vũ trụ. Tuy
nhiên nếu không có ước nguyện khám phá và ý thức cộng đồng, loài người không
thể đạt được trình độ phát triển như ngày nay. Không phải “sự thức tỉnh vĩ đại”
về quyền tư hữu, mà chính ý thức cộng đồng mới là động lực chủ yếu của xã hội.
Tìm lợi ích riêng trong lợi ích chung, đó không phải là nguyên tắc ứng xử căn bản
hiện nay sao?
**Tại sao khoa học không**
xuất hiện tại phương Đông?
xuất hiện tại phương Đông?
Xem khoa học là động lực phát
triển, là căn nguyên vượt trội của phương Tây sẽ dẫn ngay tới câu hỏi: Vì sao
khoa học không xuất hiện tại phương Đông, dù bánh xe, thuốc súng, là bàn...xuất
phát ở đây? Đó là câu hỏi thú vị nhưng rất khó trả lời. Chúng tôi xin mạo muội
trình bày một số ý kiến ban đầu, rất mong được sự thông cảm của bạn đọc.
Lý do đầu tiên, theo quan điểm của
nhà khoa hóa học Bỉ đoạt giải Nobel Ilya Prigogine, là các tôn giáo phương Đông
không có một đấng tối cao quản lý vũ trụ bằng các quy luật xác định. Và dĩ
nhiên giới trí thức phương Đông không tìm cách giải mã các qui luật thần thánh
đó, như sự ngợi ca đối với tín ngưỡng và tôn giáo của cộng đồng mà nhà tri thức
là một thành viên. Đây là điều ngược với phương Tây, nơi giới học giả thấm đẫm
tinh thần Thiên chúa giáo tìm mọi cách khám phá các qui luật tự nhiên nhằm sáng
danh Chúa và kỳ lạ thay, cuối cùng tìm ra khoa học. Tại phương Đông các học giả
lảng tránh trách nhiệm này, khi giữ quan điểm kính nhi viễn chi (kính cẩn mà
tranh ra xa) đối với thánh thần và ma quỉ, là những thế lực quản lý vũ trụ, nói
cách khác là những qui luật khoa học.
Lý do thứ hai nằm chính ở điểm
được xem là mạnh của phương Đông. Để nhận thức vũ trụ và xã hội loài người, văn
minh Trung Hoa sáng tạo ra thuyết âm dương, một học thuyết có tính duy vật chất
phác và biện chứng thô sơ, xem vũ trụ khởi nguyên từ Thái cực, một loại nguyên
khí hỗn mang. Thái cực sinh Lưỡng nghi sinh Tứ tượng sinh Bát quái rồi sinh ra
64 đại thành quái. Các đại thành quái tương tác nhau tạo nên một mạng lưới mà
không một hiện tượng tự nhiên hay xã hội nào không bị chi phối. Sự chặt chẽ nội
tại của học thuyết lớn đến nỗi, trải hàng ngàn năm mà kẻ sĩ chỉ cần học thuộc
là đủ cho mọi hoạt động nhận thức! Suy ngẫm quan điểm của triết gia Poper, rằng
một lý thuyết chỉ được xem là khoa học khi chứa đựng những yếu tố tự phủ định
nhằm tạo điều kiện cho lý thuyết mới ra đời, ta sẽ hiểu vì sao khoa học không
thể xuất hiện tại phương Đông. Và ta sẽ hiểu vì sao các nhà nho xưa xem khoa
học chỉ là trò dâm xảo của người Tây dương. Trong mội trường nhận thức như thế,
phát minh là bàn, thuốc súng...chỉ là sự ngẫu nhiên nên không thể trở thành hạt
giống tốt gieo mần cho một mùa thu hoạch khoa học và công nghệ, điều kiện tiên
quyết của nền sản xuất đại công nghiệp, điều mà phương Tây vượt trội phương
Đông.
Cần nói thêm rằng, trong phong
trào khám phá phương Đông một số học giả phương Tây cho rằng, nhận thức phương
Đông xưa rất gần với khoa học hiện đại, nhất là vật lý và vũ trụ học. Tiêu biểu
là cuốn Đạo của vật lý của Fritjof Capra, do tiến sĩ Việt kiều Nguyễn Tường
Bách biên dịch. Theo tác giả, lý luận của các học thuyết tôn giáo và triết học
phương Đông rất phù hợp với quan điểm vật lý hiện đại về thế giới vi mô, về sự
phát sinh và phát triển vũ trụ. Đây chính là ví dụ điển hình của việc ca ngợi
phương Đông không đúng cách và thiếu cơ sở. Ngay phụ đề sách cũng bị vô tình
hay cố ý dịch sai. Một khám phá mới về sự tương đồng giữa vật lý hiện đại và
huyền bí học là hai vấn đề khác hẳn nhau. Còn sự tương đồng hình thức trong
ngôn ngữ giữa đạo học phương Đông và vật lý hiện đại thì đã được Michael
Shermer nhận chân trong Những ngôi sao trong Tử cấm thành: Sự tương đồng mơ hồ
đó chỉ là kết quả của một sự thật; rằng có sự uyển chuyển trong cách giải thích
thế giới; và tình cờ một số cách tỏ ra trùng hợp về mặt hình thức. Nói cách
khác, tương quan giữa hệ kiến thức trực quan, kinh nghiệm, tư biện phương Đông
và nền khoa học duy lý, giầu tính thực nghiệm phương Tây chỉ là tương quan ảo.
Cuối cùng xin nhấn mạnh rằng,
chính khoa học đã tạo nên sự phát triển của phương Tây kể từ thời Phục hưng và
Khai sáng chính là sự kết hợp khoa học hiện đại với hệ giá trị phương Đông đã
tạo nên kỳ tích Nhật Bản và Trung Quốc. Và chúng ta cần nhanh chóng đưa các nhà
khoa học đi vào giữa, cùng với lừa và ngựa.
**nguyenhung**
- MOD CLUB
- Posts : 82
Join date : 08/03/2010
Age : 27
Đến từ : Gia lai
Trang
**1**trong tổng số **1**trang
Bạn
**Permissions in this forum:** **không có quyền**trả lời bài viết


text:
A. MỤC TIÊU BÀI HỌC.
- Phát huy trí tưởng tượng, sáng tạo trong thể hiện nội dung đề tài của học sinh.
- Vẽ được tranh theo ý thích bằng các chất liệu khác nhau.
- Hiểu sâu sắc hơn và yêu thích tranh đề tài tự do.
B. CHUẨN BỊ.
1. Giáo viên.
- Sưu tầm một số tranh về các loại như: Tĩnh vật, phong cảnh, sinh hoạt, chân dung.
- Bộ tranh vẽ đề tài tự do (ĐDDH MT7).
2. Học sinh.
- Sưu tầm tranh các loại.
- Giấy vẽ, bút vẽ, màu vẽ, bút chì, tẩy.
C. PHƯƠNG PHÁP DẠY - HỌC.
- Phương pháp vấn đáp.
- Phương pháp luyện tập.
- Phương pháp gợi mở.
- Phương pháp trực quan.
Ngày soạn:28/04/09 Ngày dạy:............................ Tiết 33, 34 vẽ tranh đề tài tự do A. Mục tiêu bài học. - Phát huy trí tưởng tượng, sáng tạo trong thể hiện nội dung đề tài của học sinh. - Vẽ được tranh theo ý thích bằng các chất liệu khác nhau. - Hiểu sâu sắc hơn và yêu thích tranh đề tài tự do. B. Chuẩn bị. 1. Giáo viên. - Sưu tầm một số tranh về các loại như: Tĩnh vật, phong cảnh, sinh hoạt, chân dung. - Bộ tranh vẽ đề tài tự do (ĐDDH MT7). 2. Học sinh. - Sưu tầm tranh các loại. - Giấy vẽ, bút vẽ, màu vẽ, bút chì, tẩy..... C. Phương pháp dạy - học. - Phương pháp vấn đáp. - Phương pháp luyện tập. - Phương pháp gợi mở. - Phương pháp trực quan. D . Tiến trình dạy- học. I. ổn định tổ chức. II. Kiểm tra bài củ. - Nêu cách vẽ trang trí tự do? III. Bài mới. Hoạt động của gV và hS nội dung Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm và chọn nội dung đề tài. ? Vẽ tranh đề tài tự do gồm có những nội dung nào? ? Trong những nội dung trên em thích nội dung nào nhất? (Học sinh tự lựa chọn theo ý thích rồi trả lời). - Giáo viên cho học sinh xem một số tranh đã chuẩn bị và phân tích để gây cảm hứng về nội dung đề tài tự chọn. - Giáo viên gợi mở những nội dung như đề dễ vẽ, gần gũi với học sinh và thực tế ở địa phương. (Gồm có: Tranh chân dung, tranh tĩnh vật, tranh phong cảnh, tranh sinh hoạt....). Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh cách vẽ GV: Treo tranh các bước vẽ GV: Vừa hướng dẫn vừa vẽ lên bảng HS: quan sát. - Đây là một bài có chủ đề rộng, do vậy có thể chia ra làm 2 giai đoạn làm bài. + Tiết 1: Vẽ phác, tìm bố cục, phân mảng, vẽ hình. + Tiết 2: Vẽ màu B1: Tìm bố cục. B2: Vẽ hình. B3: Vẽ màu. Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh làm tập - Giáo viên hướng dẫn và gợi ý để học sinh chọn nội dung vẽ bài. - Giáo viên theo dõi, uốn nắn những học sinh còn hạn chếa về hình, về màu. - Học sinh làm bài theo cảm hứng của học sinh. Bài tập. - Vẽ một bức tranh về đề tài tự chọn. IV Củng cố - Giáo viên tìm một số bài có bố cục và hình vẽ tốt để gợi ý học sinh nhận xét về: + Bố cục. + Hình vẽ. + Màu sắc. - Đánh giá tập trung vào những bài thể hiện rõ chủ đề, đồng thời khuyến khích những bài vẽ thể hiện tình cảm sâu sắc của học sinh. - Giáo viên gợi ý học sinh xếp loại một số bài. V Bài tập về nhà - Sưu tầm các loại tranh đẹp. - Chọn một số bài vẽ đẹp từ đầu năm để chuẩn bị cho trưng bày kết quả học tập. Rút kinh nghiệm giờ dạy: .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... Ngày soạn : 28/04/09 Ngày dạy: Tiết 35 trưng bày kết quả học tập i. Mục đích trưng bày. - Trưng bày bài đẹp nhằm đánh giá kết quả giảng dạy, học tập của của giáo viên và học sinh trong năm học. ii. Hình thức tổ chức. 1. Giáo viên. - Các bài vẽ đẹp của học sinh trong năm học. - Lựa chọn bài vẽ tiêu biểu của phân môn (bài đẹp nhất). 2. Học sinh. - Tham gia nhận xét lựa chọn bài vẽ đẹp cùng cô giáo và góp thêm bài vẽ ngoài giờ học của mình. 3. Hình thức tổ chức. - Dán bài vẽ cho học sinh quan sát, trưng bày theo 3 phân môn: Vẽ trang trí, vẽ theo mẫu..... - Dưới bài vẽ ghi tên người vẽ. - Trưng bày trong lớp học. - Tổ chức học sinh nhận xét, đánh giá tìm ra thiếu sót trong bài vẽ theo những phân môn. - Hướng dẫn học sinh nhận xét, đánh giá bài, giải quyết tranh luận và bổ sung kịp thời. Rút ra kết luận khi xét bài vẽ đẹp không đẹp. - Cổ vũ động viên các bài đẹp.
Tài liệu đính kèm:

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close


text:
Chuyên mục: Đề tuyển sinh vào lớp 10
Để download tài liệu Đề thi vào lớp 10 chuyên ĐHKHTN Hà Nội 2012 các bạn click vào nút download bên dưới.
Mời bạn truy cập vào kho download tài nguyên với thư viện giáo án điện tử, thư viện đề kiểm tra - trắc nghiệm và nhiều tài nguyên quý giá khác nữa.
Nếu bạn thích tài liệu Đề thi vào lớp 10 chuyên ĐHKHTN Hà Nội 2012 , click nút "Cảm ơn" hoặc "Thích" và chia sẻ cho bạn bè mình.
Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm
thay cho em xin da luon duoc không thầy

markdown:
Chuyên mục:
[ Đề tuyển sinh vào lớp 10](http://thuvienvatly.com/home/component/option,com_remository/Itemid,215/func,select/id,85/)
Để download tài liệu
**Đề thi vào lớp 10 chuyên ĐHKHTN Hà Nội 2012 ** các bạn click vào nút download bên dưới.
Mời bạn truy cập vào
[ với thư viện kho download tài nguyên](http://thuvienvatly.com/home/content/view/1894/43/)
Nếu bạn thích tài liệu
**Đề thi vào lớp 10 chuyên ĐHKHTN Hà Nội 2012 **, click nút "Cảm ơn" hoặc "Thích" và chia sẻ cho bạn bè mình.
|
|
► Like TVVL trên Facebook nhé!
|
|
|
|![]()
|
|
## Cùng mục:
|
|
Chúng tôi hiện có hơn
**60 nghìn** tài liệu để bạn tìm
|
|
![]()
![]()
![]()
Le thanh hoan(20-06-2012)
thay cho em xin da luon duoc không thầy

Server: nginx

Pragma: no-cache

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Sau va chạm giao thông, vác dao đi chém người
Do mâu thuẫn va chạm giao thông Minh và Sinh bị nhóm của Nha ‘trả thù’. Hậu quả khiến Minh bị vỡ lún xương trán trái.
Ngày 14/11, Công an quận Nam Từ Liêm (TP Hà Nội) vẫn đang tạm giữ hình sự các đối tượng gồm: Nguyễn Văn Quyền (SN 1988), Bùi Đình Đen (SN 1995), Nguyễn Tiến Phi (SN 1997), Nguyễn Văn Nha (SN 1998), Nguyễn Trọng Toàn (SN 1997), cùng trú tại xã Song Phương (huyện Hoài Đức, TP Hà Nội) do đánh nhau sau va chạm giao thông .
Trước đó, khoảng 20h40 ngày 6/11, đang đi xe máy trên Đại Lộ Thăng Long thì Quyền và Nha xảy ra va chạm giao thông với Vũ Đình Minh và Nguyễn Hữu Sinh (cùng ở Thanh Hóa). Trong lúc cãi vã thấy Minh dùng dao đuổi nên Quyền và Nha vứt xe máy chạy về đường gom cầu vượt Tây Mỗ (Hà Nội).
Nha liền “gọi chi viện” là Phi và Nguyễn Duy Hưng (SN 1997, cùng ở Hòa Đức). Cả hai nam thanh niên này nhanh chóng ra hiện trường và thấy xe máy bạn đang bị đập phá nên báo về cho Nha. Trong khi đó, Quyền đã rủ thêm Đen và Toàn quay lại trả thù.
Khi quay lại hiện trường, thấy Minh và Sinh phóng xe bỏ đi, Phi bám theo. Đến khoảng 21h40 cùng ngày, nhóm của Quyền thuê xe taxi đến đường Mễ Trì tìm “kẻ thù”. Nhận ra nhóm người va chạm giao thông trước đó, Minh rút dao đuổi theo chém đối phương nhưng không trúng. Quyền cùng Nha, Toàn, Đen dùng gạch ném Minh và Sinh, còn Phi dùng thắt lưng đánh Sinh.
Tin tài trợ
Minh bị đánh nằm gục tại chỗ với vết thương trên trán , vỡ lún xương trán trái, chảy máu trong não, còn Sinh bị 1 vết thương ở vùng thái dương trái dài 5cm. Nhóm Quyền đã bỏ trốn ngay sau đó.
Tiếp nhận thông tin, Công an quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) khẩn trương vào cuộc điều tra và bắt giữ các đối tượng nêu trên.
Hiện vụ việc tiếp tục được làm rõ.
Theo Kienthuc.Net.Vn
Bài viết cùng chuyên mục
Bài đã đăng
- Du khách Pháp bị người đàn bà xinh đẹp đánh thuốc mê cướp 300 triệu
- Tìm thấy thi thể nam thanh niên dưới chân cầu Khe Mây
- Bạn bè bàng hoàng nghe tin thiếu nữ 16 tuổi chạy xe quá nhanh tông vào vỉa hè tử vong
- Nhóm ‘trẻ trâu’ ăn trộm xe máy thể hiện kỹ năng bốc đầu và cái kết
- Tố Trưởng Công an xã đánh bài ăn tiền: 'Không thấy tiền'

markdown:
# Sau va chạm giao thông, vác dao đi chém người
**Do mâu thuẫn va chạm giao thông Minh và Sinh bị nhóm của Nha ‘trả thù’. Hậu quả khiến Minh bị vỡ lún xương trán trái.**
Ngày 14/11, Công an quận Nam Từ Liêm (TP Hà Nội) vẫn đang tạm giữ hình sự các đối tượng gồm: Nguyễn Văn Quyền (SN 1988), Bùi Đình Đen (SN 1995), Nguyễn Tiến Phi (SN 1997), Nguyễn Văn Nha (SN 1998), Nguyễn Trọng Toàn (SN 1997), cùng trú tại xã Song Phương (huyện Hoài Đức, TP Hà Nội) do đánh nhau sau va chạm giao thông .
![Sau va chạm giao thông, vác dao đi chém người - Ảnh 1 Sau va cham giao thong, vac dao di chem nguoi - Anh 1](http://tinmientay.net/wp-content/plugins/lazy-load/images/1x1.trans.gif)
Nhóm đối tượng tại cơ quan công an.
Trước đó, khoảng 20h40 ngày 6/11, đang đi xe máy trên Đại Lộ Thăng Long thì Quyền và Nha xảy ra va chạm giao thông với Vũ Đình Minh và Nguyễn Hữu Sinh (cùng ở Thanh Hóa). Trong lúc cãi vã thấy Minh dùng dao đuổi nên Quyền và Nha vứt xe máy chạy về đường gom cầu vượt Tây Mỗ (Hà Nội).
Nha liền “gọi chi viện” là Phi và Nguyễn Duy Hưng (SN 1997, cùng ở Hòa Đức). Cả hai nam thanh niên này nhanh chóng ra hiện trường và thấy xe máy bạn đang bị đập phá nên báo về cho Nha. Trong khi đó, Quyền đã rủ thêm Đen và Toàn quay lại trả thù.
![Sau va chạm giao thông, vác dao đi chém người - Ảnh 2 Sau va cham giao thong, vac dao di chem nguoi - Anh 2](http://tinmientay.net/wp-content/plugins/lazy-load/images/1x1.trans.gif)
Hình ảnh Minh bị đánh nằm gục xuống đường trước đó.
Khi quay lại hiện trường, thấy Minh và Sinh phóng xe bỏ đi, Phi bám theo. Đến khoảng 21h40 cùng ngày, nhóm của Quyền thuê xe taxi đến đường Mễ Trì tìm “kẻ thù”. Nhận ra nhóm người va chạm giao thông trước đó, Minh rút dao đuổi theo chém đối phương nhưng không trúng. Quyền cùng Nha, Toàn, Đen dùng gạch ném Minh và Sinh, còn Phi dùng thắt lưng đánh Sinh.
Tin tài trợ
Minh bị đánh nằm gục tại chỗ với vết thương trên trán , vỡ lún xương trán trái, chảy máu trong não, còn Sinh bị 1 vết thương ở vùng thái dương trái dài 5cm. Nhóm Quyền đã bỏ trốn ngay sau đó.
Tiếp nhận thông tin, Công an quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) khẩn trương vào cuộc điều tra và bắt giữ các đối tượng nêu trên.
Hiện vụ việc tiếp tục được làm rõ.
Theo
[Kienthuc.Net.Vn](http://tinmientay.net/source.php?id=167728)
[Bài viết cùng chuyên mục](#bailienquan)
### Bài đã đăng
[Du khách Pháp bị người đàn bà xinh đẹp đánh thuốc mê cướp 300 triệu](http://tinmientay.net/du-khach-phap-bi-nguoi-dan-ba-xinh-dep-danh-thuoc-me-cuop-300-trieu/) [Tìm thấy thi thể nam thanh niên dưới chân cầu Khe Mây](http://tinmientay.net/tim-thay-thi-the-nam-thanh-nien-duoi-chan-cau-khe-may/) [Bạn bè bàng hoàng nghe tin thiếu nữ 16 tuổi chạy xe quá nhanh tông vào vỉa hè tử vong](http://tinmientay.net/ban-be-bang-hoang-nghe-tin-thieu-nu-16-tuoi-chay-xe-qua-nhanh-tong-vao-via-he-tu-vong/) [Nhóm ‘trẻ trâu’ ăn trộm xe máy thể hiện kỹ năng bốc đầu và cái kết](http://tinmientay.net/nhom-tre-trau-an-trom-xe-may-the-hien-ky-nang-boc-dau-va-cai-ket/) [Tố Trưởng Công an xã đánh bài ăn tiền: 'Không thấy tiền'](http://tinmientay.net/to-truong-cong-an-xa-danh-bai-an-tien-khong-thay-tien/)

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Vary: Cookie


text:
Hướng dẫn |
Đăng nhập |
Đăng ký
|
Trang chủ
Tin tức - Sự kiện
Chọn Tour
Văn hóa - Lễ hội
Thắng cảnh
Đặc sản
Cẩm nang Du lịch
Hướng dẫn
Chọn Tour nhanh :
Việt Nam
|
Nước ngoài
|
Tuần trăng mật
|
Dã ngoại
|
Mạo hiểm
|
Tour hàng ngày
|
Hình ảnh đẹp
Online 1142 |
Hotline: (84 8) 37 156 156
Ninh Thuận
-- Tất Cả Tỉnh Thành--
Miền Bắc
Miền Trung
Miền Nam
Quốc gia khác
* Hà Nội
* Lào Cai
* Hà Nam
* Hải Phòng
* Lạng Sơn
* Ninh Bình
* Sơn La
* Tyên Quang
* Bắc Ninh
* Hải Dương
* Bắc Cạn
* Cao Bằng
* Nam Định
* Quảng Ninh
* Thái Nguyên
* Yên Bái
* Bắc Giang
* Hà Giang
* Hà Tây
* Hưng Yên
* Hòa Bình
* Lai Châu
* Phú Thọ
* Thái Bình
* Vĩnh Phúc
* Đà nẵng
* Huế
* Nha Trang
* Đà Lạt
* Phan Thiết
* Ninh Thuận
* Hà Tĩnh
* Phú Yên
* Quảng Ngãi
* Nghệ An
* Quảng Nam
* Thanh Hóa
* Bình Định
* Gia Lai
* Kon Tum
* Quảng Bình
* Quảng Tri
* Đắc Lắc
* Lâm Đồng
* Khánh Hòa
* TP. Hồ Chí Minh
* Bình Dương
* Bà Rịa-Vũng Tàu
* Bình Thuận
* Cần Thơ
* Tiền Giang
* An Giang
* Bình Phước
* Bến Tre
* Cà Mau
* Kiên Giang
* Tây Ninh
* Vĩnh Long
* Đồng Tháp
* Bạc Liêu
* Đồng Nai
* Long An
* Sóc Trăng
* Trà Vinh
* Hậu Giang
* Phú Quốc
* Singapore
* Mỹ
* Malaysia
* Trung Quốc
* Nga
* Hồng Kông
* Nhật Bản
* Lào
* Thái Lan
* Pháp
* Anh
* Tây Ban Nha
* Oxtraylia
* Việt Nam
* Thế Giới
* Campuchia
Tìm đơn vị
--Chọn dịch vụ--
Vận chuyển, Taxi
Công ty du lịch
Khách Sạn
Nhà hàng - Quán ăn
Giải trí
Shopping - Mua sắm
Điểm đặt máy ATM
Thuê xe
Khu du lịch - Resort
Đại lý
Địa chỉ cần biết
Đơn vị tiêu biểu
Danh Sách Taxi, Hàng Không, DV Thuê Xe
không tìm thấy!
Cẩm nang du lịch
Công ty du lịch
Taxi
Đại lý vé máy bay
Khách sạn
Nhà hàng
Địa điểm mua sắm
Vui chơi giải trí
Ngân hàng
Điểm ATM
Điểm đến
Cửa khẩu Quốc Tế Móng Cái
Thác Mơ - một chốn tiên cảnh
Đến khu du lịch Golden Sand Hội An để tận hưởng cảnh sắc của thiên nhiên
Xẻo Quýt từ căn cứ cách mạng thành điểm Du lịch lý tưởng - Tỉnh Đồng Tháp
Chinh phục đỉnh Hàm Rồng (Bình Định)
Văn hóa - lễ hội
Tham quan làng nghề bánh gai ở xã Hát Lót - Sơn La
Nghề làm bánh chưng gù ở Bản Tùy (Hà Giang)
Điện Biên: Lễ hội hoa Ban năm 2018
Thái Nguyên tổ chức lễ hội “Hương sắc Trà xuân - vùng chè đặc sản Tân Cương”
Ra mắt lễ hội Tulip lớn nhất Việt Nam tại Vinpearl Nha Trang
Khai hội Lim mang đậm bản sắc văn hóa vùng Kinh Bắc
Đặc sản
Bò một năng - đặc sản Krông Pa (Gia Lai)
Canh xương rồng – đặc sản Tam Thanh
Bánh khoải - món ngon vùng đất biên cương
Bánh tằm Ngan Dừa - đặc sản làm nên danh tiếng ẩm thực Bạc Liêu
Ngọt thơm bánh ngào xứ Nghệ
Nhút Thanh Chương - Đặc sản xứ Nghệ
Tư vấn
* Mới tạm trú tại TP.HCM được cấp hộ chiếu? ...
* Kinh nghiệm đặt phòng trực tuyến ...
* Đứng yên và nín thở! ...
* Kinh Nghiệm Du Lịch Phú Quốc ...
* Câu mực đêm ...
* Chọn tour ngày tết ...
* Sổ tay du lịch ...
* Kinh nghiệm - Hướng dẫn ...
* 5 lời khuyên khi về với biển ...
* Phương tiện và những chỉ dẫn đi Lạng Sơn ...
* Phú Quốc thông tin cần biết ...
* Nha Trang những điều cần biết ...
* Sapa những điều cần biết ...
* Sổ tay du lịch ...
* Sức khỏe cho mùa đông: Một số điều cần lưu ý ...
* Lưu ý khi mua sắm ở Thái Lan ...
* Việt Nam - Các thông tin cần thiết ...
Giới thiệu
|
Qui định
|
Thanh toán
|
Sitemap
|
Liên hệ
© 2008 - 2018 Tourbalo - Member Of PMV Corp, Tòa Nhà SBI, Công Viên PM Quang Trung, Quận 12, HCMC
Website: www.Tourbalo.com - Tourbalo.vn, thông tin địa danh, bản đồ du lịch, vé máy bay, thuê xe, khách sạn, khu giải trí, shoping - mua sắm


text:
Danh mục tranh thêu
Liên hệ trực tuyến
Cửa hàng Hải Phòng
: 0918.160.068
: 0126.475.8686
: haunt1986@gmail.com
Đc: 928, Ngô Gia Tự, Hải An, HP
Đang có 77 khách và không thành viên đang online
Bước 1: Gửi đơn hàng
Bạn truy cập website cửa hàng chúng tôi, xem các sản phẩm và chọn lấy tranh bạn thích. Nhập thông tin liên hệ và gửi đơn hàng cho chúng tôi.
Bước 2: Xác nhận đơn hàng
Chúng tôi sẽ liên hệ lại với quý khách theo các thông tin quý khách cung cấp để xác nhận việc mua hàng và thông tin chi tiết.
Bước 3: Thanh toán và nhận hàng
Chúng tôi sẽ giao hàng tận nơi cho quý khách và thu tiền trực tiếp với những đơn hàng tại thành phố Hải Phòng.

markdown:
### Danh mục tranh thêu
### Liên hệ trực tuyến
**Cửa hàng Hải Phòng**
: 0918.160.068
: 0126.475.8686
:
[haunt1986@gmail.com](mailto:haunt1986@gmail.com)
Đc: 928, Ngô Gia Tự, Hải An, HP
Đang có 77 khách và không thành viên đang online
### Bước 1: Gửi đơn hàng
Bạn truy cập website cửa hàng chúng tôi, xem các sản phẩm và chọn lấy tranh bạn thích. Nhập thông tin liên hệ và gửi đơn hàng cho chúng tôi.
### Bước 2: Xác nhận đơn hàng
Chúng tôi sẽ liên hệ lại với quý khách theo các thông tin quý khách cung cấp để xác nhận việc mua hàng và thông tin chi tiết.
### Bước 3: Thanh toán và nhận hàng
Chúng tôi sẽ giao hàng tận nơi cho quý khách và thu tiền trực tiếp với những đơn hàng tại thành phố Hải Phòng.

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: no-cache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Danh mục tranh thêu
Liên hệ trực tuyến
Cửa hàng Hải Phòng
: 0918.160.068
: 0126.475.8686
: haunt1986@gmail.com
Đc: 928, Ngô Gia Tự, Hải An, HP
Đang có 76 khách và không thành viên đang online
Bước 1: Gửi đơn hàng
Bạn truy cập website cửa hàng chúng tôi, xem các sản phẩm và chọn lấy tranh bạn thích. Nhập thông tin liên hệ và gửi đơn hàng cho chúng tôi.
Bước 2: Xác nhận đơn hàng
Chúng tôi sẽ liên hệ lại với quý khách theo các thông tin quý khách cung cấp để xác nhận việc mua hàng và thông tin chi tiết.
Bước 3: Thanh toán và nhận hàng
Chúng tôi sẽ giao hàng tận nơi cho quý khách và thu tiền trực tiếp với những đơn hàng tại thành phố Hải Phòng.

markdown:
### Danh mục tranh thêu
### Liên hệ trực tuyến
**Cửa hàng Hải Phòng**
: 0918.160.068
: 0126.475.8686
:
[haunt1986@gmail.com](mailto:haunt1986@gmail.com)
Đc: 928, Ngô Gia Tự, Hải An, HP
Đang có 76 khách và không thành viên đang online
### Bước 1: Gửi đơn hàng
Bạn truy cập website cửa hàng chúng tôi, xem các sản phẩm và chọn lấy tranh bạn thích. Nhập thông tin liên hệ và gửi đơn hàng cho chúng tôi.
### Bước 2: Xác nhận đơn hàng
Chúng tôi sẽ liên hệ lại với quý khách theo các thông tin quý khách cung cấp để xác nhận việc mua hàng và thông tin chi tiết.
### Bước 3: Thanh toán và nhận hàng
Chúng tôi sẽ giao hàng tận nơi cho quý khách và thu tiền trực tiếp với những đơn hàng tại thành phố Hải Phòng.


text:
Sa búi trĩ là triệu chứng xuất hiện ở cả các dạng của bệnh trĩ bao gồm: trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp. Tùy theo mức độ của bệnh trĩ mà các búi trĩ sẽ lòi ra ngoài hậu môn ít hay nhiều. Đây chính là dấu hiệu điển hình nhất của bệnh trĩ. Vậy sa búi trĩ là gì có nguy hiểm không?
Các chuyên gia hậu môn – trực tràng cho biết, trĩ là căn bệnh rất thường gặp ở nhiều đối tượng khác nhau không phân biệt nữ giới, nam giới, ở trẻ hay ở người già. Tuy nhiên, đối tượng dễ mắc bệnh trĩ nhất phải kể đến là: bà bầu (phụ nữ mang thai), người cao tuổi, trung niên, ở trẻ em, phụ nữ trước khi sinh và sau sinh,…
Hình ảnh bệnh trĩ nội và trĩ ngoại
Bệnh trĩ xảy ra khi hệ thống các tĩnh mạch hậu chịu áp lực lớn, căng giãn quá mức bình thường và hình thành nên các búi trĩ. Khi đến một giai đoạn nhất định, búi trĩ sẽ bị sa ra ngoài hậu môn (lòi dom). Búi trĩ bị sa cứng hay mềm, có màu gì, có bị chảy máu, sưng viêm hay có đau không sẽ tùy thuộc vào mức độ bệnh.
Sa búi trĩ được hiểu một cách đơn giản là tình trạng các búi trĩ bị sa ra ngoài hậu môn. Chúng có thể tự thụt vào bên trong hoặc nằm thường trực ngay tại lỗ hậu môn.
Sa búi trĩ có thể tăng nguy cơ bị bệnh ung thư đại trực tràng
- Trước khi có hiện tượng lòi búi trĩ thì người bệnh đã xuất hiện các dấu hiệu như: đau hậu môn, chảy máu hậu môn, ngứa ngáy, khó chịu vùng hậu môn,... Khi búi trĩ bị sa ra ngoài hậu môn thì người bệnh đã bắt đầu gặp phải những phiền toái và ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt cũng như sức khỏe.
- Ở giai đoạn búi trĩ sa nhẹ thì người bệnh cũng bị ảnh hưởng nhưng không nhiều, chủ yếu là: gây ngứa ngáy, khó chịu, chảy máu khi đại tiện,…
- Thế nhưng, đến giai đoạn búi trĩ sa nặng thì người bệnh sẽ phải chịu nhiều ảnh hưởng như: viêm búi trĩ làm cho người bệnh luôn bị đau rát, dịch nhầy hậu môn tiết ra ngày càng nhiều gây ngứa ngáy nhiều hơn, lượng máu chảy ra khi đi ngoài cũng tăng lên đáng kể và gây nên tình trạng thiếu máu, suy giảm khoái cảm tình dục, rối loạn chức năng hậu môn,…
- Đặc biệt, búi trĩ bị viêm nhiễm sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn tấn công gây nhiễm trùng máu, hoại tử búi trĩ, thậm chí là tăng nguy cơ bị bệnh ung thư trực tràng,…
- Đối với phụ nữ đang mang thai (có bầu hay có thai) thì lòi búi trĩ có thể sẽ gây sảy thai hoặc sinh non do vi khuẩn tấn công. Đối với bà đẻ sau khi sinh sẽ có thể gây viêm nhiễm đường sinh dục nặng. Còn ở trẻ em, em bé sơ sinh (bao gồm con trai lẫn con gái) thì ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển cũng như nguy hiểm đến tính mạng của trẻ,…
- Bên cạnh những nguy hiểm này, người bệnh còn có thể kèm theo những triệu chứng khác như: sốt cao, ớn lạnh, đau nhức vùng chậu, đau lưng dưới, đau bụng cấp tính, mệt mỏi, uể oải, ngất xỉu, chán ăn, ngủ không yên giấc,…
Lòi búi trĩ được phân thành 2 cấp độ nặng và nhẹ:
- Đối với bệnh trĩ nội: búi trĩ có kích thước nhỏ, mềm, có màu hồng và chỉ bị lòi ra hậu môn mỗi khi đi đại tiện và có thể tự co lên được. Do vậy, người bệnh thường rất khó nhận biết hiện tượng sa búi trĩ nhẹ.
- Đối với bệnh trĩ ngoại: búi trĩ chỉ nhỏ bằng hình ảnh hạt đậu và nằm ngay tại hậu môn. Người bệnh có thể dễ dàng nhận biết búi trĩ bằng mắt thường hoặc bằng tay.
Hình ảnh sa búi trĩ nặng
- Đối với bệnh trĩ nội: Búi trĩ đã có kích thước lớn, cứng, sưng to, chảy mủ, ra máu và nằm thường trực tại hậu môn, không thể nào nhét chúng vào trong được.
- Đối với bệnh trĩ ngoại: Búi trĩ ngày càng to, ngoằn ngoèo, xấu xí hơn và cũng ngứa ngáy, đau đớn nhiều hơn. Chúng trông như những đường gấp khúc ngoằn ngoèo, kinh tởm và đôi khi bị nghẹt trở nên căng bóng tưởng chừng như sắp bị vỡ ra,…
Theo các chuyên gia, có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng sưng đau, sa búi trĩ và sau đây sẽ là những nguyên nhân chủ yếu nhất:
Bác sĩ cho biết: Khám chữa ở nơi kém chất lượng là nguyên nhân gây sa búi trĩ
- Dấu hiệu của bệnh trĩ khá mờ nhạt ở giai đoạn đầu, chỉ ngứa ngáy khó chịu, vướng víu vùng hậu môn và chảy máu rất ít khi đi đại tiện nên người bệnh rất khó phát hiện bệnh trĩ.
- Người bệnh chủ quan với những triệu chứng ban đầu của bệnh trĩ, nhất là ở nam giới hay ở . Một số người khi thấy máu khi đi đại tiện chỉ nghĩ là do nóng trong người nên không đi khám chữa khiến cho bệnh ngày càng tiến triển nặng hơn dẫn đến búi trĩ bị sa.
- Đối với trẻ sơ sinh, em bé nhỏ tuổi thì nhiều người chủ quan cho rằng độ tuổi này không bị bệnh trĩ và trẻ em bị táo bón (bé bị táo bón) là chuyện rất bình thường. Điều này vô tình làm cho bệnh ngày một nặng thêm.
- Do mắc bệnh trĩ mà phải thường xuyên ngồi nhiều, đứng lâu, mang vác nặng, chế độ ăn uống không kiêng khem,... nên khiến cho búi trĩ bị sa ra ngoài hậu môn nhanh hơn.
- Do không tìm được địa chỉ khám chữa bệnh trĩ uy tín và hiệu quả nên làm cho búi trĩ không những không được loại bỏ mà còn bị sa ra ngoài mang đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe,…
Vì vậy, khi thấy những dấu hiệu lạ ở vùng hậu môn thì người bệnh (đặc biệt là ở thai phụ, ở trẻ nhỏ, người già, dân văn phòng,…) cần phải để ý kỹ và nhanh chóng đi tới cơ sở y tế chuyên khoa chất lượng để được khám và chữa trị kịp thời.
Nếu như người bệnh không biết địa chỉ y tế uy tín nằm ở đâu, không biết nên khám ở đâu là tiết kiệm, khám chữa với giá bao nhiêu,… thì hãy đến với Phòng Khám Chuyên Khoa Trĩ Hoàn Cầu chúng tôi:
Bằng kinh nghiệm chữa trị thành công cho nhiều trường hợp sa búi trĩ nặng nhẹ khác nhau bằng phương pháp PPH, HCPT, tiểu phẫu truyền thống, đốt trĩ với tia laser, dùng thuốc và chích xơ,… chúng tôi cam đoan sẽ mang lại kết quả chữa trị hữu hiệu cho người bệnh.
Đặc biệt, Đa Khoa Hoàn Cầu sở hữu đội ngũ chuyên gia, bác sĩ, điều dưỡng giỏi chuyên môn và dày dặn kinh nghiệm nên không chỉ điều trị khỏi bệnh mà còn đảm bảo an toàn, không gây ra viêm nhiễm hay biến chứng về sau.
Hơn nữa, phòng khám luôn hoạt động trên phương châm hết lòng vì người bệnh, chi phí hợp lý công khai nên luôn làm hài lòng mọi người bệnh khi đến thăm khám và điều trị búi trĩ bị sa.
Trên đây là những thông tin chia sẻ về sa búi trĩ là gì và có nguy hiểm không, nếu vẫn còn cần tư vấn thêm nữa thì người bệnh hãy nhấn nhanh tay vào khung tư vấn trực tuyến hoặc để lại số điện thoại để được các bác sĩ tư vấn chuyên khoa hậu môn – trực tràng liên hệ hỗ trợ tư vấn tốt nhất.

markdown:
**Sa búi trĩ **là triệu chứng xuất hiện ở cả các dạng của bệnh trĩ bao gồm: trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp. Tùy theo mức độ của bệnh trĩ mà các búi trĩ sẽ lòi ra ngoài hậu môn ít hay nhiều. Đây chính là dấu hiệu điển hình nhất của bệnh trĩ. Vậy sa búi trĩ là gì có nguy hiểm không?
Các chuyên gia hậu môn – trực tràng cho biết, trĩ là căn bệnh rất thường gặp ở nhiều đối tượng khác nhau không phân biệt nữ giới, nam giới, ở trẻ hay ở người già. Tuy nhiên, đối tượng dễ mắc bệnh trĩ nhất phải kể đến là: bà bầu (phụ nữ mang thai), người cao tuổi, trung niên, ở trẻ em, phụ nữ trước khi sinh và sau sinh,…
**Hình ảnh bệnh trĩ nội và trĩ ngoại**
Bệnh trĩ xảy ra khi hệ thống các tĩnh mạch hậu chịu áp lực lớn, căng giãn quá mức bình thường và hình thành nên các búi trĩ. Khi đến một giai đoạn nhất định, búi trĩ sẽ bị sa ra ngoài hậu môn (lòi dom). Búi trĩ bị sa cứng hay mềm, có màu gì, có bị chảy máu, sưng viêm hay có đau không sẽ tùy thuộc vào mức độ bệnh.
* Sa búi trĩ được hiểu một cách đơn giản là tình trạng các búi trĩ bị sa ra ngoài hậu môn. Chúng có thể tự thụt vào bên trong hoặc nằm thường trực ngay tại lỗ hậu môn.* **Sa búi trĩ có thể tăng nguy cơ bị bệnh ung thư đại trực tràng** * - Trước khi có hiện tượng lòi búi trĩ thì người bệnh đã xuất hiện các dấu hiệu như: đau hậu môn, chảy máu hậu môn, ngứa ngáy, khó chịu vùng hậu môn,... Khi búi trĩ bị sa ra ngoài hậu môn thì người bệnh đã bắt đầu gặp phải những phiền toái và ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt cũng như sức khỏe.* * -* *Ở giai đoạn búi trĩ sa nhẹ thì người bệnh cũng bị ảnh hưởng nhưng không nhiều, chủ yếu là: gây ngứa ngáy, khó chịu, chảy máu khi đại tiện,…* * -* *Thế nhưng, đến giai đoạn búi trĩ sa nặng thì người bệnh sẽ phải chịu nhiều ảnh hưởng như: viêm búi trĩ làm cho người bệnh luôn bị đau rát, dịch nhầy hậu môn tiết ra ngày càng nhiều gây ngứa ngáy nhiều hơn, lượng máu chảy ra khi đi ngoài cũng tăng lên đáng kể và gây nên tình trạng thiếu máu, suy giảm khoái cảm tình dục, rối loạn chức năng hậu môn,…* * -* *Đặc biệt, búi trĩ bị viêm nhiễm sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn tấn công gây nhiễm trùng máu, hoại tử búi trĩ, thậm chí là tăng nguy cơ bị bệnh ung thư trực tràng,…* * -* *Đối với phụ nữ đang mang thai (có bầu hay có thai) thì lòi búi trĩ có thể sẽ gây sảy thai hoặc sinh non do vi khuẩn tấn công. Đối với bà đẻ sau khi sinh sẽ có thể gây viêm nhiễm đường sinh dục nặng. Còn ở trẻ em, em bé sơ sinh (bao gồm con trai lẫn con gái) thì ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển cũng như nguy hiểm đến tính mạng của trẻ,…* * -* *Bên cạnh những nguy hiểm này, người bệnh còn có thể kèm theo những triệu chứng khác như: sốt cao, ớn lạnh, đau nhức vùng chậu, đau lưng dưới, đau bụng cấp tính, mệt mỏi, uể oải, ngất xỉu, chán ăn, ngủ không yên giấc,…* **Lòi búi trĩ được phân thành 2 cấp độ nặng và nhẹ:** * -* *Đối với bệnh trĩ nội: búi trĩ có kích thước nhỏ, mềm, có màu hồng và chỉ bị lòi ra hậu môn mỗi khi đi đại tiện và có thể tự co lên được. Do vậy, người bệnh thường rất khó nhận biết hiện tượng sa búi trĩ nhẹ.* * -* *Đối với bệnh trĩ ngoại: búi trĩ chỉ nhỏ bằng hình ảnh hạt đậu và nằm ngay tại hậu môn. Người bệnh có thể dễ dàng nhận biết búi trĩ bằng mắt thường hoặc bằng tay.* **Hình ảnh sa búi trĩ nặng** * -* *Đối với bệnh trĩ nội: Búi trĩ đã có kích thước lớn, cứng, sưng to, chảy mủ, ra máu và nằm thường trực tại hậu môn, không thể nào nhét chúng vào trong được.* * -* *Đối với bệnh trĩ ngoại: Búi trĩ ngày càng to, ngoằn ngoèo, xấu xí hơn và cũng ngứa ngáy, đau đớn nhiều hơn. Chúng trông như những đường gấp khúc ngoằn ngoèo, kinh tởm và đôi khi bị nghẹt trở nên căng bóng tưởng chừng như sắp bị vỡ ra,…* *Theo các chuyên gia, có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng sưng đau, sa búi trĩ và sau đây sẽ là những nguyên nhân chủ yếu nhất:*
**Bác sĩ cho biết: Khám chữa ở nơi kém chất lượng là nguyên nhân gây sa búi trĩ** * -* *Dấu hiệu của bệnh trĩ khá mờ nhạt ở giai đoạn đầu, chỉ ngứa ngáy khó chịu, vướng víu vùng hậu môn và chảy máu rất ít khi đi đại tiện nên người bệnh rất khó phát hiện bệnh trĩ.* * -* *Người bệnh chủ quan với những triệu chứng ban đầu của bệnh trĩ, nhất là ở nam giới hay ở . Một số người khi thấy máu khi đi đại tiện chỉ nghĩ là do nóng trong người nên không đi khám chữa khiến cho bệnh ngày càng tiến triển nặng hơn dẫn đến búi trĩ bị sa.* * -* *Đối với trẻ sơ sinh, em bé nhỏ tuổi thì nhiều người chủ quan cho rằng độ tuổi này không bị bệnh trĩ và trẻ em bị táo bón (bé bị táo bón) là chuyện rất bình thường. Điều này vô tình làm cho bệnh ngày một nặng thêm.* * -* *Do mắc bệnh trĩ mà phải thường xuyên ngồi nhiều, đứng lâu, mang vác nặng, chế độ ăn uống không kiêng khem,... nên khiến cho búi trĩ bị sa ra ngoài hậu môn nhanh hơn.* * -* *Do không tìm được địa chỉ khám chữa bệnh trĩ uy tín và hiệu quả nên làm cho búi trĩ không những không được loại bỏ mà còn bị sa ra ngoài mang đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe,…*
Vì vậy, khi thấy những dấu hiệu lạ ở vùng hậu môn thì người bệnh (đặc biệt là ở thai phụ, ở trẻ nhỏ, người già, dân văn phòng,…) cần phải để ý kỹ và nhanh chóng đi tới cơ sở y tế chuyên khoa chất lượng để được khám và chữa trị kịp thời.
Nếu như người bệnh không biết địa chỉ y tế uy tín nằm ở đâu, không biết nên khám ở đâu là tiết kiệm, khám chữa với giá bao nhiêu,… thì hãy đến với
** chúng tôi: Phòng Khám Chuyên Khoa Trĩ Hoàn Cầu**
Bằng kinh nghiệm chữa trị thành công cho nhiều trường hợp sa búi trĩ nặng nhẹ khác nhau bằng phương pháp PPH, HCPT, tiểu phẫu truyền thống, đốt trĩ với tia laser, dùng thuốc và chích xơ,… chúng tôi cam đoan sẽ mang lại kết quả chữa trị hữu hiệu cho người bệnh.
Đặc biệt, Đa Khoa Hoàn Cầu sở hữu đội ngũ chuyên gia, bác sĩ, điều dưỡng giỏi chuyên môn và dày dặn kinh nghiệm nên không chỉ điều trị khỏi bệnh mà còn đảm bảo an toàn, không gây ra viêm nhiễm hay biến chứng về sau.
Hơn nữa, phòng khám luôn hoạt động trên phương châm hết lòng vì người bệnh, chi phí hợp lý công khai nên luôn làm hài lòng mọi người bệnh khi đến thăm khám và điều trị búi trĩ bị sa.
Trên đây là những thông tin chia sẻ về sa búi trĩ là gì và có nguy hiểm không, nếu vẫn còn cần tư vấn thêm nữa thì người bệnh hãy nhấn nhanh tay vào khung tư vấn trực tuyến hoặc để lại số điện thoại để được các bác sĩ tư vấn chuyên khoa hậu môn – trực tràng liên hệ hỗ trợ tư vấn tốt nhất.

Server: LiteSpeed

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: no-cache, no-store, must-revalidate


text:
Mọi chuyện sau kết hôn tưởng chừng như đơn giản nhưng nữ ngành Y khuyên bạn nên tránh những lí do ngớ ngẩn dưới đây để hôn nhân không rơi vào ngõ cụt.
- Tai biến và bạo lực nỗi lo song hành ám ảnh trong nghề Y
- Điểm danh top 4 con giáp nữ ngành y trưởng thành càng sắc sảo đằm thắm
- Nữ ngành Y chỉ ra những lí do vì sao phụ nữ ngày càng chán chồng
Những lí do khiến hôn nhân rơi vào ngõ cụt nữ ngành Y khuyên bạn nên tránh
Vợ chồng cãi nhau vì tiền bạc
Không ít các cặp đôi có những xích mích lớn về tiền bạc bởi vì không tìm thấy điểm chung. Thay vì cùng nhau đưa ra kế hoạch tiết kiệm, chi tiêu hợp lí, tích góp để xây dựng tương lại thì cứ mãi trách nhau hoặc đối phương tự ý tiêu tiền theo ý thích của mình. Chính vì những tranh cãi về tiền bạc khiến cuộc sống gia đình trở nên nặng nề khi mọi áp lực kinh tế đổ dồn. Nếu cả hai không chịu nhìn nhận lại vấn đề sẽ chỉ khiến hôn nhân rơi vào vực thẳm.
Chị Ngân Khánh điều dưỡng viên tại một phòng khám tư ở Hà Nội chia sẻ: Khi kết hôn bạn sẽ phải gánh vác trên vai trách nhiệm gia đình mình, sẽ có rất nhiều thứ cần chi tiêu chung chứ không còn tự do thoải mái tiêu tiền như thời độc thân. Bởi vậy cả hai vợ chồng cùng thống nhất các khoản tiền để hòa hợp đời sống vợ chồng.
Người chồng thường xuyên đánh đập vợ
Nhiều người đàn ông thời này vẫn còn có suy nghĩ rằng “dạy vợ” là phải đánh, nghiễm nhiên những khi không hài lòng điều gì đó với vợ họ thường “thượng cẳng chân hạ cẳng tay” với vợ. Nếu như người chồng vẫn giữ thói quen cổ hủ, sử dụng nắm đấm để nói chuyện với vợ sẽ đẩy hôn nhân vào bế tắc nhanh hơn. Bởi vì phụ nữ để yêu thương nuông chiều chứ không phải bao cát để đàn ông đánh đấm. Chị Thái Hà đang theo học Liên thông Cao đẳng Xét nghiệm chia sẻ: Chỉ có đàn ông tồi không đáng mặt nam tử mới đánh vợ như vậy và chỉ có đàn bà dại mới chấp nhận sống cả đời bên cạnh người đàn ông vũ phu như vậy.
Đời sống chăn gối nhàm chán
Đời sống sinh hoạt của vợ chồng cũng rất quan trọng giúp hai người trở nên gắn bó hơn. Chẳng ai đòi hỏi người bạn đời phải điêu luyện chuyện chăn gối nhưng cần cho đối phương thấy sự cuồng nhiệt của bản thân. Bởi vậy, đừng lười nhác khi ‘yêu’ nếu không muốn đối phương chán ngán tìm đến thú vui bên ngoài khiến cuộc hôn nhân trở nên nhàm chán.
Không có những bữa cơm gia đình
Hầu hết các cặp đôi trẻ thường không coi trọng những bữa cơm gia đình bởi họ dành thời gian cho những thú vui bản thân. Thực tế chứng minh những cặp vợ chồng thường xuyên nấu ăn cùng nhau sẽ sống hạnh phúc hơn, đây cũng chính là cơ hội để cả hai hiểu rõ hơn về người bạn đời của mình.
Chị Diễm My từng theo học Cao đẳng Y chia sẻ: Bữa cơm gia đình quây quần bên nhau sẽ giúp cả hai gắn bó với nhau hơn, cùng nhau chia sẻ những buồn vui, áp lực trong công việc để thấu hiểu nhau hơn. Đừng tự hào rằng mình không phải đụng tay đụng chân trong việc bếp núc, chính sự thờ ơ với bữa cơm nhà cũng là dấu hiệu cho thấy cuộc hôn nhân đang có vấn đề. Với những cô gái ngành Y hiếm hoi lắm họ mới có bữa cơm gia đình nên họ luôn cố gắng nấu bữa cơm cho chồng và trân trọng những gì mà mình đang có.
Có những đòi hỏi quá đáng
Khi đã chấp nhận về chung sống với nhau cả hai cần học cách thích nghi dần với những tính cách khác của đối phương. Mặc dù đã có giai đoạn tìm hiểu nhau nhưng vẫn có những khuyết điểm của người bạn đời chưa biết hết. Bởi vậy bạn đừng quá thất vọng về người chồng/ người vợ của mình, đừng đưa ra những đòi hỏi quá đáng trách móc đối phương để tránh sự bế tắc trong hôn nhân.
Chị Tú Anh đang học Văn bằng 2 Cao đẳng Điều dưỡng chia sẻ: Sự so sánh người bạn đời với người khác càng khiến cuộc hôn mau chóng rơi vào ngõ cụt và tan vỡ. Thay vì chỉ trích đay nghiến nhau cả hai cố gắng giúp đỡ nhau hoàn thiện bản thân mình sẽ giúp cuộc hôn nhân hạnh phúc bền vững hơn.

markdown:
*Mọi chuyện sau kết hôn tưởng chừng như đơn giản nhưng nữ ngành Y khuyên bạn nên tránh những lí do ngớ ngẩn dưới đây để hôn nhân không rơi vào ngõ cụt.* [Tai biến và bạo lực nỗi lo song hành ám ảnh trong nghề Y](http://truongcaodangyduocpasteurhanoi.edu.vn/tai-bien-va-bao-luc-noi-lo-song-hanh-am-anh-trong-nghe-y-b464v.html) [Điểm danh top 4 con giáp nữ ngành y trưởng thành càng sắc sảo đằm thắm](http://truongcaodangyduocpasteurhanoi.edu.vn/diem-danh-top-4-con-giap-nu-nganh-y-truong-thanh-cang-sac-sao-dam-tham-b462v.html) [Nữ ngành Y chỉ ra những lí do vì sao phụ nữ ngày càng chán chồng](http://truongcaodangyduocpasteurhanoi.edu.vn/nu-nganh-y-chi-ra-nhung-li-do-vi-sao-phu-nu-ngay-cang-chan-chong-b461v.html) *Những lí do khiến hôn nhân rơi vào ngõ cụt nữ ngành Y khuyên bạn nên tránh*
**Vợ chồng cãi nhau vì tiền bạc**
Không ít các cặp đôi có những xích mích lớn về tiền bạc bởi vì không tìm thấy điểm chung. Thay vì cùng nhau đưa ra kế hoạch tiết kiệm, chi tiêu hợp lí, tích góp để xây dựng tương lại thì cứ mãi trách nhau hoặc đối phương tự ý tiêu tiền theo ý thích của mình. Chính vì những tranh cãi về tiền bạc khiến cuộc sống gia đình trở nên nặng nề khi mọi áp lực kinh tế đổ dồn. Nếu cả hai không chịu nhìn nhận lại vấn đề sẽ chỉ khiến hôn nhân rơi vào vực thẳm.
Chị Ngân Khánh
[điều dưỡng viên](http://truongcaodangyduocpasteurhanoi.edu.vn/dieu-duong-vien-la-gi-thu-nhap-cua-dieu-duong-vien-cao-hay-thap-b173v.html) tại một phòng khám tư ở Hà Nội chia sẻ: Khi kết hôn bạn sẽ phải gánh vác trên vai trách nhiệm gia đình mình, sẽ có rất nhiều thứ cần chi tiêu chung chứ không còn tự do thoải mái tiêu tiền như thời độc thân. Bởi vậy cả hai vợ chồng cùng thống nhất các khoản tiền để hòa hợp đời sống vợ chồng.
**Người chồng thường xuyên đánh đập vợ**
Nhiều người đàn ông thời này vẫn còn có suy nghĩ rằng “dạy vợ” là phải đánh, nghiễm nhiên những khi không hài lòng điều gì đó với vợ họ thường “thượng cẳng chân hạ cẳng tay” với vợ. Nếu như người chồng vẫn giữ thói quen cổ hủ, sử dụng nắm đấm để nói chuyện với vợ sẽ đẩy hôn nhân vào bế tắc nhanh hơn. Bởi vì phụ nữ để yêu thương nuông chiều chứ không phải bao cát để đàn ông đánh đấm. Chị Thái Hà đang theo học
[Liên thông Cao đẳng Xét nghiệm](http://truongcaodangyduocpasteurhanoi.edu.vn/lien-thong-cao-dang-xet-nghiem.html) chia sẻ: Chỉ có đàn ông tồi không đáng mặt nam tử mới đánh vợ như vậy và chỉ có đàn bà dại mới chấp nhận sống cả đời bên cạnh người đàn ông vũ phu như vậy.
**Đời sống chăn gối nhàm chán**
Đời sống sinh hoạt của vợ chồng cũng rất quan trọng giúp hai người trở nên gắn bó hơn. Chẳng ai đòi hỏi người bạn đời phải điêu luyện chuyện chăn gối nhưng cần cho đối phương thấy sự cuồng nhiệt của bản thân. Bởi vậy, đừng lười nhác khi ‘yêu’ nếu không muốn đối phương chán ngán tìm đến thú vui bên ngoài khiến cuộc hôn nhân trở nên nhàm chán.
**Không có những bữa cơm gia đình**
Hầu hết các cặp đôi trẻ thường không coi trọng những bữa cơm gia đình bởi họ dành thời gian cho những thú vui bản thân. Thực tế chứng minh những cặp vợ chồng thường xuyên nấu ăn cùng nhau sẽ sống hạnh phúc hơn, đây cũng chính là cơ hội để cả hai hiểu rõ hơn về người bạn đời của mình.
Chị Diễm My từng theo học
[Cao đẳng Y](http://truongcaodangyduocpasteurhanoi.edu.vn/cao-dang-y.html) chia sẻ: Bữa cơm gia đình quây quần bên nhau sẽ giúp cả hai gắn bó với nhau hơn, cùng nhau chia sẻ những buồn vui, áp lực trong công việc để thấu hiểu nhau hơn. Đừng tự hào rằng mình không phải đụng tay đụng chân trong việc bếp núc, chính sự thờ ơ với bữa cơm nhà cũng là dấu hiệu cho thấy cuộc hôn nhân đang có vấn đề. Với những cô gái ngành Y hiếm hoi lắm họ mới có bữa cơm gia đình nên họ luôn cố gắng nấu bữa cơm cho chồng và trân trọng những gì mà mình đang có.
**Có những đòi hỏi quá đáng**
Khi đã chấp nhận về chung sống với nhau cả hai cần học cách thích nghi dần với những tính cách khác của đối phương. Mặc dù đã có giai đoạn tìm hiểu nhau nhưng vẫn có những khuyết điểm của người bạn đời chưa biết hết. Bởi vậy bạn đừng quá thất vọng về người chồng/ người vợ của mình, đừng đưa ra những đòi hỏi quá đáng trách móc đối phương để tránh sự bế tắc trong hôn nhân.
Chị Tú Anh đang học
[Văn bằng 2 Cao đẳng Điều dưỡng](http://truongcaodangyduocpasteurhanoi.edu.vn/van-bang-2-cao-dang-dieu-duong.html) chia sẻ: Sự so sánh người bạn đời với người khác càng khiến cuộc hôn mau chóng rơi vào ngõ cụt và tan vỡ. Thay vì chỉ trích đay nghiến nhau cả hai cố gắng giúp đỡ nhau hoàn thiện bản thân mình sẽ giúp cuộc hôn nhân hạnh phúc bền vững hơn.

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0