text:
Phan Thanh
Phan Thanh (1 tháng 6 năm 1908 - 1 tháng 5 năm 1939) là chính khách, nhà giáo, nhà báo Việt Nam. Ông là đảng viên Đảng Xã hội Pháp (S.F.I.O), dân biểu của Viện Dân biểu Trung Kỳ, thành viên Đại Hội đồng Kinh tế Tài chính Đông Dương và thành viên của Hội đồng Thành phố Hà Nội.
Mục lục
- 1 Gia thế
- 2 Tuổi thơ và giáo dục
- 3 Dạy học tại Hà Nội
- 4 Hoạt động báo chí
- 5 Đảng viên Đảng Xã hội
- 6 Hội Truyền bá Quốc ngữ
- 7 Hoạt động nghị trường
- 8 Ghi chú
- 9 Tham khảo
Gia thế[sửa | sửa mã nguồn]
Phan Thanh chào đời ngày 1 tháng 6 năm 1908 tại làng Bảo An, tổng Đa Hòa, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam). Đây là một làng nhỏ bên bờ sông Thu Bồn, cách Đà Nẵng gần 40 km về phía nam, là một trong 24 làng cũ thuộc vùng Gò Nổi[1].
Phan Thanh là thành viên trong gia tộc họ Phan, phái nhì, đời thứ 13, cùng đời với Phan Thành Tài. Ông nội ông là Cử nhân Phan Khắc Nhu, cha là nhà Nho Phan Định (1868-1929) (thường gọi Biện Chín), bác ruột là Phó bảng Phan Trân (cha của nhà văn Phan Khôi). Mẹ ông là Lê Thị Tiếu, con gái của Cử nhân Lê Đăng Cung; cậu là học giả Sở Cuồng Lê Dư[2].
Ông bà Phan Định có 12 người con, 7 trai, 5 gái. Phan Thanh là người con trai thứ ba trong năm anh em trai (ngoài hai người anh trai đã mất khi còn bé). Cả năm anh em đều từng tham gia hoạt động cách mạng, hai anh Phan Hạnh và Phan Nhụy từng tham gia cuộc khởi nghĩa Duy Tân[3]. Em trai ông là Phan Bôi, tức Hoàng Hữu Nam (1911-1947) cũng là nhà hoạt động cách mạng, đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương từ năm 1930, sau này trở thành Đại biểu Quốc hội khóa I và Thứ trưởng Bộ Nội vụ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Tuổi thơ và giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]
Năm lên 7 tuổi, Phan Thanh được gia đình cho vào học lớp Đồng ấu tại quê nhà[4]. Sau khi tốt nghiệp sơ học yếu lược, ông tiếp tục được cho lên thị xã Hội An học tiếp. Tốt nghiệp loại xuất sắc và nhận bằng Tiểu học Pháp - Việt, ông thi đỗ vào trường Quốc học Huế và tốt nghiệp Quốc học vào năm 1926. Thời gian này, Phan Thanh quan tâm và cộng tác với những tờ báo như La Cloche Fêlée của Nguyễn An Ninh rồi tờ L'Annam của Phan Văn Trường xuất bản ở Sài Gòn[5].
Sau khi nhận bằng Cao đẳng Tiểu học Pháp - Việt và chứng chỉ về sư phạm, ông không tiếp tục theo học lấy bằng Tú tài do hoàn cảnh gia đình không cho phép. Ông tự học tiếng Pháp và có khả năng nói, viết tiếng Pháp rất giỏi[6]. Năm 1927, Phan Thanh được bổ nhiệm làm trợ lý giáo học tại một trường tiểu học ở châu Ngọc Lặc, Thanh Hóa. Dù vậy, ông vẫn tiếp tục có quan hệ thư từ với báo chí Sài Gòn và Phan Bôi[7]. Vài tháng sau, sau khi tại trường nổ ra một cuộc bãi khóa của học sinh, Phan Thanh bị nghi ngờ có liên quan và bị cách chức theo lệnh của Khâm sứ Trung Kỳ[8]. Thất nghiệp, ông trở về quê nhà.
Về Bảo An, Phan Thanh kết hôn với Lê Thị Xuyến, một cô giáo, trước là nữ sinh trường Đồng Khánh (Huế), đã từng có hẹn ước trước đó ông. Sau khi ông bị cách chức, gia đình Lê Thị Xuyến muốn đổi ý, tuy nhiên lại được sự thuyết phục của Phan Khôi, anh họ Phan Thanh, nên cuối cùng đã đồng thuận[9]. Sau khi kết hôn, bà Xuyến trở về dạy ở Đồng Khánh, chuẩn bị sinh đứa con đầu lòng, riêng Phan Thanh quyết định ra Hà Nội lập nghiệp. Ông ra Hà Nội năm 1928, lúc đó mới đầy 20 tuổi[10].
Năm 1929, cha ông là Phan Định qua đời, Phan Thanh từ Hà Nội trở về chịu tang[11].
Dạy học tại Hà Nội[sửa | sửa mã nguồn]
Ra Hà Nội, Phan Thanh chọn nghề giáo viên trường tư, dạy tiếng Pháp và văn học Pháp. Ông được vợ chồng người em họ là Lê Hằng Phương - Vũ Ngọc Phan giúp đỡ cho ở trong nhà riêng và được giới thiệu dạy lớp Pháp văn buổi tối cho một trường tư[8]. Ban ngày ông dạy ở Trường Tiểu học Thăng Long ở phố Takou (phố Hàng Cót) do Phạm Hữu Ninh làm hiệu trưởng. Cuối năm 1930, ông được giới thiệu gặp gỡ Bailet, hiệu trưởng Trường Gia Long ở phố Phủ Doãn, và được mời về dạy ở trường. Dạy được hai năm, Thanh tra Nhà nước phát hiện Phan Thanh đã từng bị thải hồi vì hoạt động chính trị, nên đã thu lại tất cả giấy phép dạy học của ông. Được sự giúp đỡ của Bailet, ông tránh khỏi lại bị thất nghiệp, nhưng chỉ được dạy Pháp văn tại trường Gia Long[12].
Năm 1932, ông đoàn tụ với vợ và con trai Phan Vịnh (con cả Phan Tìm đã chết). Vợ chồng ông chuyển ra thuê nhà ở phố Hàng Điều. Về sau gia đình ông về ở cùng nhà với gia đình Đặng Thai Mai ở phố Phạm Phú Tứ, rồi chuyển đến 165 Henri d'Orleans (phố Phùng Hưng hiện nay) là nơi ông ở cho đến khi mất[12].
Năm 1934, sau khi được Văn phòng thống sứ Bắc Kỳ cho phép trở lại dạy trường tư, Phan Thanh chuyển về dạy lại tại Trường Thăng Long của Phạm Hữu Ninh, cùng một số giáo sư của Gia Long khác như Tôn Thất Bình, Nguyễn Dương, Hoàng Minh Giám, Đặng Thai Mai. Sau khi về trường, ông cùng các đồng nghiệp cùng nhau thành lập Hội mở mang nền giáo dục tư thục (Association pour le développement de l'enseignement libre, ADEL) gồm 8 thành viên[4][13]. Hội đã mời Nguyễn Bá Húc làm hiệu trưởng[a], đồng thời quyết định nâng cấp trường Tiểu học Thăng Long lên trường trung học. Tháng 9 năm 1935, Trường Trung học Tư thục Thăng Long khai giảng khóa học đầu tiên tại Ngõ Trạm, từ đó trong vòng 10 năm đã trở thành một trong những trung tâm chính của phong trào vận động trí thức, thanh niên và học sinh Hà Nội[14]. Đây cũng là nơi Phan Thanh gắn bó giảng dạy Pháp văn cho đến lúc cuối đời.
Hoạt động báo chí[sửa | sửa mã nguồn]
Ngay từ khi còn học ở trường Quốc học, Phan Thanh đã say mê tìm đọc báo La Cloche Fêlée (Tiếng chuông rè) của Nguyễn An Ninh ở Sài Gòn, tiếp đó là tờ L'Annam (Nước Nam) của Phan Văn Trường. Ông sớm trở thành cộng tác viên của L'Annam với bút hiệu Trạc Anh[15]. Cái tên Trạc Anh, theo bức thư Phan Thanh gửi cho Phan Nhụy, xuất phát từ câu "thanh tư trạc anh, trượt tư trạc túc", có nghĩa là "nước trong giặt giải mão, nước đục để rửa chân"[16].
Theo Phan Vịnh, hiện tại ông chỉ sưu tầm được ít nhất hai bài báo ký tên Trạc Anh (hay Trac Anh). Bài thứ nhất, "Que singulier réginme dans un collège?" (Một chế độ lạ lùng trong một trường trung học), viết về sự thay đổi tính cách của Bourotte khi từ một nhà giáo trở thành Giám đốc Trường Quốc học Huế, được đăng trên L'Annam năm 1926, khi ông mới 17 tuổi. Bài thứ hai, "Entrevien avec un fracais nouvellement débargué" (Nói chuyện với một người Pháp vừa cập bến), đăng trên L'Annam năm 1927, kể về cuộc đối thoại giữa Phan Thanh và một người Pháp tình cờ gặp vừa mới đến Việt Nam. Người Pháp này tự hào về "sứ mạng khai hóa văn minh" của nước Pháp đối với Việt Nam, và ngược lại, Phan Thanh lại dùng lý lẽ của mình để tố cáo nó: "Lúc nào đó, đấy là thái độ của Gandhi đối với nước Anh, và hiện nay đó là thái độ của chúng tôi đối với nước Pháp. Còn điều mà chúng tôi chống lại thì đó là sự áp bức và độc đoán"[17].
Bên cạnh đó, còn có ít nhất 25 bài báo ký tên Phan Thanh, được đăng trên L'écho Annamite của Nguyễn Phan Long xuất bản tại Sài Gòn. Các bài này đăng rải rác từ 1924-1930 (tập trung hai năm 1924-1925), đề cập đến nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, đặc biệt là những việc ở Nam Kỳ. Phan Vịnh cho rằng tác giả của những bài báo này chưa chắc là Phan Thanh khi đó mới 15-16 tuổi, và cũng chưa có gì cho thấy Phan Thanh đã cộng tác với L'écho Annamite, khi ông còn đang chuẩn bị cộng tác với Phan Văn Trường và Nguyễn An Ninh[18].
Khi ra Hà Nội cũng như khi hoạt động trong Mặt trận Dân chủ, Phan Thanh còn được cho là đã viết bài cho nhiều tờ báo, gồm các báo tiếng Pháp như Le Travail (Lao động), L'avant Garde (Tiền phong), Rassemblement (Tập hợp), Notre Voix (Tiếng nói của chúng ta), Demain (Ngày mai), En avant (Tiến lên) hay các báo tiếng Việt như Dân chúng, Tin tức, Thời thế, Đời nay[19][20]. Nguyễn Vỹ còn cho thêm tờ Le Peuple vào danh sách này. Ngoài ra, theo tài liệu của Chánh mật thám Pháp Sogny, Phan Thanh còn có bài đăng trên La Vie Républicaine đả kích chỉnh phủ Nam triều. Cũng trong báo cáo của Sogny, Phan Thanh đã từng cùng Nguyễn Đan Quế, Nguyễn Xuân Các (chủ nhiệm và quản lý) và Phan Đăng Lưu, Tôn Quang Phiệt, Nguyễn Khoa Văn, Bùi San... thảo luận về việc tổ chức lại báo Dân của Nguyễn Đan Quế vào tháng 6 và tháng 9 năm 1938; cũng như dành tiền ủng hộ cho quỹ báo Notre Voix (tuần báo của Đảng Cộng sản Đông Dương)[21].
Đặc biệt, khi tham gia Đảng Xã hội Pháp, ông cùng với Trần Đình Tri, Phan Tư Nghĩa và các đồng chí người Pháp của mình đứng ra xuất bản tờ Demain (Ngày mai), cơ quan ngôn luận chính thức của chi nhánh Đảng tại Bắc Đông Dương, vào tháng 11 năm 1938, trong đó tuyên bố "Demain là tờ báo của những người có thiện chí, của tất cả những người yêu chuộng công lý và nhân loại"[22].
Đảng viên Đảng Xã hội[sửa | sửa mã nguồn]
Đảng Section Française de l'Internationale Ouvrière - SFIO (Chi bộ Pháp của Quốc tế Công nhân, tiền thân của Đảng Xã hội Pháp ngày nay) đã cho thành lập Chi nhánh Trung Bắc Kỳ và đặt trụ sở tại Hà Nội vào tháng 1 năm 1926. Lúc đầu chi nhánh chỉ gồm đảng viên người Pháp. Sau khi Mặt trận Bình dân (do liên minh cánh tả trong đó có đảng này thành lập) thắng cử tại Pháp, SFIO đã chủ trương cho chi nhánh Bắc Đông Dương kết nạp thêm cả người Việt[23]. Phan Thanh là một trong những người Việt đầu tiên tham gia và nhanh chóng trở thành một đảng viên uy tín. Tháng 7 năm 1938, tại Đại hội lần thứ hai SFIO, ông được cử làm Phó Thư ký Chi nhánh Bắc Đông Dương, đồng thời được bầu làm Thư ký Chi đảng Hà Nội[8].
Năm 1938, ông là một trong những đại diện của SFIO, phối hợp cùng với nhóm Tin tức (cơ quan ngôn luận công khai của Đảng Cộng sản Đông Dương), tổ chức thành công buổi kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1 tháng 5 tại Nhà Đấu xảo Hà Nội với gần 2,5 vạn người tham gia[24]. Trong năm đó, nhóm Tin tức muốn đề nghị cùng SFIO thành lập một "ban hành động chung". Theo tài liệu mật thám ngày 19 tháng 5 năm 1938, việc này đã không nhận được sự đồng tình của nhiều thành viên, duy chỉ có Louis Caput (thư ký chi nhánh Bắc Đông Dương) và Phan Thanh là tán thành[25]. Được hai người thuyết phục, Ban chính trị SFIO đã đồng ý thành lập "Ban liên lạc giữa Chi nhánh Đảng SFIO, nhóm Tin tức và tất cả các hội ái hữu lao động", thỏa thuận hành động chung về những vấn đề cụ thể khi cần thiết.
Dưới tư cách đảng viên Đảng Xã hội, Phan Thanh đã tham gia nhiều hoạt động, trong đó có việc cứu trợ những phụ nữ, trẻ em Trung Hoa - nạn nhân cuộc chiến tranh xâm lược của Nhật Bản - vào tháng 12 năm 1938[26]; tham gia phát hành báo Demain (Ngày mai), cơ quan ngôn luận của chi nhánh SFIO (ra mắt tháng 11 năm 1938)[22]; đề xuất thành lập tổ chức Đoàn Thanh niên Xã hội[27]. Sau khi chính quyền thực dân triển khai việc đàn áp các nhân vật đấu tranh dân chủ, theo tài liệu mật thám Pháp, tại hội nghị chi đảng SFIO vào tháng 3 năm 1939, Phan Thanh đã được giao nhiệm vụ chủ trì việc hoàn chỉnh hồ sơ về "tình hình đàn áp khủng bố ở Đông Dương", thông qua Caput mang về Pháp để gửi đến các cơ quan của Đảng Cộng sản Pháp và các đảng Xã hội, qua đó "gây một phong trào phản kháng ngay tại chính quốc"[28].
Theo Nguyễn Đình An, việc Phan Thanh gia nhập Đảng Xã hội Pháp là nhằm tạo vị thế hợp pháp, nâng cao uy tín và mở rộng các mối quan hệ, đảm bảo cho các hoạt động vì dân chủ, dân sinh công khai của ông[24]. Hoạt động trong Đảng Xã hội, Phan Thanh đã có nhiều cơ hội tiếp xúc và hợp tác với những người cộng sản, đảm nhận vai trò "cầu nối vững chắc giữa những người Xã hội, những người Cộng sản và dân chúng cần lao"[29][30].
Hội Truyền bá Quốc ngữ[sửa | sửa mã nguồn]
Cuối năm 1937, Trường Chinh và Hoàng Quốc Việt trao đổi với nhau về tầm quan trọng của việc truyền bá chữ Quốc ngữ. Hai ông quyết định mời Nguyễn Văn Tố, một học giả Bắc Hà có uy tín cao, và Phan Thanh, giáo sư trường Thăng Long, lúc đấy đã là Nghị viên Viện Dân biểu Trung Kỳ, đứng ra đảm nhận việc này[24]. Sau khi có chủ trương, Phan Thanh được Xứ ủy Bắc Kỳ giao cùng với Trần Huy Liệu, Võ Nguyên Giáp, Đặng Thai Mai đứng ra vận động thành lập Hội Truyền bá Quốc ngữ, đồng thời cũng phụ trách dự thảo Điều lệ Hội[31].
Ngày 25 tháng 5 năm 1938, Ban Trị sự lâm thời Hội Truyền bá Quốc ngữ tổ chức buổi diễn thuyết cổ động thành lập Hội tại Hội quán Thể thao Việt Nam (CSA), có sự tham gia của hơn nghìn người. Tại buổi diễn thuyết này, Phan Thanh đứng ra trình bày tình trạng khốn khổ của việc học hành ở Việt Nam, tỷ lệ ngu dốt, sự tai hại của nạn thất học, cùng mục đích và phương pháp hoạt động của Hội. Ông cho rằng: "Trường học phải đem đến các túp lều tranh, các xưởng máy một chút ánh sáng hiện dang còn là độc quyền của thiểu số! Quần chúng cần lao đau thương có quyền được hưởng ảnh sáng ấy"[32].
Trở thành Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Cổ động của Hội Truyền bá Quốc ngữ, Phan Thanh đã cùng Nguyễn Văn Tố và Ban Trị sự xây dựng Hội trong những ngày đầu. Với vị thế, kinh nghiệm và các mối quan hệ của mình, ông đã tranh thủ được sự ủng hộ và đối phó đúng mực với những mưu toan của chính quyền, đồng thời tìm được sự đồng thuận của mọi người thuộc các tầng lớp, xu hướng chính trị khác nhau để cùng lo chung cho hoạt động của Hội[24]. Sau này, trong các chuyến đi vào Sài Gòn, Phan Thiết, Quy Nhơn, Đà Nẵng, Huế, Phan Thanh đã tận dụng tranh thủ diễn thuyết, tuyên truyền cho hoạt động của Hội, kêu gọi xóa mù chữ, cũng như về việc mở các chi nhánh ở địa phương này[32].
Nguyễn Văn Tố, đại diện của Hội Truyền bá Quốc ngữ, trong tang lễ Phan Thanh đã nhắc đến ông trong vai trò Tổng Thư ký Hội: "Từ nay tên Phan Thanh sẽ không bao giờ tách khỏi sự nghiệp của Hội chúng tôi. Ông là một trong những người sáng lập Hội, đồng thời là một trong những thành viên tận tụy, năng động nhất của Ban Trị sự lâm thời..."[33].
Hoạt động nghị trường[sửa | sửa mã nguồn]
Ứng cử vào Viện Dân biểu Trung Kỳ[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1936, nhân dịp Mặt trận Bình dân đắc cử tại Pháp, Đảng Cộng sản Đông Dương đã thành lập Mặt trận Nhân dân Phản đế Đông Dương (về sau đổi thành Mặt trận Dân chủ Đông Dương). Sau sự thắng cử của Trịnh Văn Phú - một người của nhóm Le Travail - vào Viện Dân biểu Bắc Kỳ, Đảng Cộng sản Đông Dương có chủ trương đưa người của Mặt trận vào các viện dân biểu, hội đồng thành phố, các cơ quan thảo luận chính trị và kinh tế địa phương. Viện Dân biểu Trung Kỳ[b] (Chambre des Représentants du Peuple de l'Annam) là mục tiêu đầu tiên của chiến dịch này[34].
Trong cuộc vận động này, một việc quan trọng đối với Xứ ủy Trung Kỳ là lựa chọn người ra ứng cử thích hợp, bên cạnh việc cảm tình với Đảng, còn phải có năng lực tập hợp, tổ chức lực lượng dân chủ ngay trong Viện. Phan Thanh được Đảng bộ Quảng Nam xem là người có khả năng đảm đương trách nhiệm trên[35]. Tuy nhiên, theo quy chế ứng cử thì Phan Thanh, do đã từng bị sa thải khỏi ngành giáo dục và mất quyền công dân nên không đủ điều kiện[36]. Trong khi đó, phái Ngô Đình Diệm do mâu thuẫn với phái Phạm Quỳnh nên đã quyết định hợp tác với những người cộng sản, đồng ý đưa Hà Đằng lên làm Viện trưởng, đồng thời cũng nhận lời giải quyết khó khăn của Phan Thanh[37]. Không lâu sau, Tổng đốc Quảng Nam Ngô Đình Khôi ra quyết định khôi phục quyền công dân cho Phan Thanh[38].
Đủ tư cách ứng cử, Phan Thanh nộp đơn ứng cử vào hạt I: Hòa Vang, Đại Lộc của tỉnh Quảng Nam ở tuổi 29, hơn quy định tối thiểu 1 tuổi[4]. Ông được bầu với số phiếu cao nhất trong 4 người ứng cử tại hạt và trúng cử ngay vòng đầu[19][c].
Chương trình hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]
Trong số 5 (17 tháng 7 năm 1937), báo Sông Hương tục bản nhân danh phe Bình dân, cho đăng bản "Chương trình của chúng tôi". Đây là chương trình tranh cử tối thiểu do Xứ ủy Trung Kỳ của Đảng Cộng sản Đông Dương soạn thảo ra nhằm hướng dẫn cho toàn bộ cuộc vận động, đồng thời cũng nêu lên các mục tiêu cải cách[39]. Sau khi Phan Thanh đắc cử, báo Thời thế số 1 (30 tháng 10 năm 1937) do Trần Đình Tri chủ bút đã cho đăng toàn văn "Chương trình hành động của Dân biểu Phan Thanh", trong đó cụ thể, chi tiết hóa và sắp xếp lại nội dung của "Chương trình của chúng tôi". Bản chương trình này gồm 5 phần chính, theo thứ tự là: chính trị, pháp luật, tài chính, kinh tế và xã hội; trong đó nêu ra nhiều mục tiêu: mở rộng quyền hạn của Viện Dân biểu, mở rộng chế độ bầu cử, yêu cầu tự do hội họp, tự do ngôn luận, tự do đi lại trong nước và ngoài nước, tự do lập chính đảng, giảm bớt thuế đinh, thuế điền thổ, miễn thuế năm mất mùa, thi hành chính sách di dân, khai hoang, chấn chỉnh nghề nông... và các mục tiêu xã hội: bỏ chế độ bản xứ, mở rộng giáo dục, mở thêm nhà thương, yêu cầu tự do nghiệp đoàn...[19][40]
Bên cạnh đó, còn một công việc Phan Thanh phải thực hiện, đó là thuyết phục Hà Đằng - người được phe "Bình dân" và phe Ngô Đình Diệm ủng hộ làm Viện trưởng - đưa chương trình tối thiểu của Mặt trận vào bài diễn văn Viện trưởng đọc khi nhậm chức. Sau khi trao đổi với Hà Đằng, Phan Thanh đã viết thành bài diễn văn nhậm chức Viện trưởng để lại cho ông[24].
Ngày 3 tháng 11 năm 1937, Đại Hội đồng Viện Dân biểu Trung Kỳ khai mạc. Phan Thanh cùng Huỳnh Văn Trân được bầu làm đại biểu của Viện đi dự Đại Hội đồng Kinh tế - Tài chính Đông Dương. Hà Đằng được bầu làm Viện trưởng[41]. Ngày 4 tháng 11, Viện trưởng Hà Đằng tuyên bố khai hội và đọc diễn văn cảm ơn. Ông đã đọc bài diễn văn do Phan Thanh và Mặt trận Bình dân soạn thảo, thay vì đọc bài do nhóm của Ngô Đình Diệm chuẩn bị. Trong hồi ký, Phan Nhụy nhớ lại: "Đúng là bài của ta. Chúng tôi sung sướng, phe đại diện chính quyền ngạc nhiên, phe Ngô Đình Diệm nhìn nhau trợn mắt"[24]. "Chương trình" mà Xứ ủy Trung Kỳ đề ra đã trở thành đường hướng thảo luận và chất vấn trong kỳ Đại hội Viện Dân biểu Trung Kỳ năm 1937[42].
Khóa họp Viện Dân biểu Trung Kỳ năm 1937[sửa | sửa mã nguồn]
Khóa họp thường niên của Viện Dân biểu Trung Kỳ khai mạc vào 3 tháng 11, bế mạc vào chiều ngày 10 tháng 11 năm 1937. Tại buổi họp đầu tiên ngày 3 tháng 11, Viện đã thảo luận và cho thành lập 7 tiểu ban, trong đó Phan Thanh và Nguyễn Đăng Quế là báo cáo viên của Tiểu ban thứ tư: phụ trách thảo luận về các thỉnh cầu[42].
Sáng ngày 6 tháng 11, Phan Thanh là người đứng ra phát biểu đầu tiên, chất vấn Thượng thư Bộ Lại Thái Văn Toản về "Dụ số 45"[d]. Việc này tiếp tục được nhắc đến vào chiều hôm sau, trong đó Phan Thanh chất vấn về việc thi hành sai quy định của "Dụ số 45" về bầu cử do vua Bảo Đại ban hành. Khi Thái Văn Toản lấy lý do rằng "ở ngoài Bắc thì dễ dàng hơn nhưng chật hẹp hơn, chỉ có chánh phó hương hội mới được đi bầu", Phan Thanh trả lời: "Tôi tưởng ngoài Bắc bầu cử chật hẹp hơn không phải là cái lý để [Trung Kỳ] thi hành không đúng Dụ số 45"[43].
Trong buổi họp về vấn đề thuế, Phan Thanh chất vấn Chánh phòng Nhì Pháp Mouchard, người đứng về phía chính quyền không chịu giảm thuế với lý do "bây giờ thì khác", cho rằng: "Khác là khác làm sao? Tôi tưởng lúc này là lúc dân chúng khốn đốn vì đồng bạc bị phá giá, thì chính là lúc chính phủ nên giảm thuế cho dân"[35]. Chiều 6 tháng 11, ông phát biểu ý kiến phản đối việc Bộ Lại ra quy định cấm sách báo ở Trung Kỳ. Phan Thanh đã công khai phê phán nhà cầm quyền với lý do "làm trở ngại cho việc học vấn" và đòi nghiêm phạt những kẻ lạm quyền, tạo được sự đồng thuận cao của nhiều dân biểu[43].
Phiên họp ngày 10 tháng 11, Phan Thanh đọc báo cáo của Tiểu ban thỉnh cầu, tóm lược 13 trong số 154 bản thỉnh cầu được gửi tới Viện, làm thỉnh cầu chung của Viện đưa ra thảo luận. Trong bài phát biểu, ông mong muốn Chính phủ xét kỹ những thỉnh cầu cải cách Viện đưa ra, với lý do "là cần thiết để nâng cao dân sinh và dân trí", và để chúng "không chỉ là những thỉnh cầu suông":
Đại Hội đồng Kinh tế - Tài chính Đông Dương 1937[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi kết thúc kỳ họp Viện Dân biểu Trung Kỳ (10 tháng 11 năm 1937), Phan Thanh và Huỳnh Văn Trân, hai thành viên của Mặt trận Dân chủ Đông Dương, trở thành những đại diện của Viện tham dự khóa họp năm 1937 của Đại Hội đồng Kinh tế - Tài chính Đông Dương (Grand Conseil des Intérêts économiques et financiers de l'Indochine)[e]. Những ngày này, hai ông đã thực hiện công việc chuẩn bị, điều tra, thu thập dân nguyện, đồng thời cũng bàn bạc phối hợp với nhau về những hành động tại kỳ họp trước mắt[45].
Ngày 2 tháng 12 năm 1937, Đại Hội đồng Kinh tế - Tài chính Đông Dương khai mạc tại Đại giảng đường Viện Đại học Đông Dương, Hà Nội; Ballous được bầu làm Chủ tịch Đại Hội đồng. Ba ủy ban được thành lập, gồm Ủy ban Ngân sách, Ủy ban các vấn đề linh tinh (Commission des affaires diverses) và Ủy ban Thỉnh cầu, trong đó Phan Thanh và Huỳnh Văn Trân đều đăng ký tham gia trong ủy ban đầu tiên[46].
Trong kỳ Đại Hội đồng kéo dài gần ba tuần, Phan Thanh và Huỳnh Văn Trân đã đề cập đến nhiều vấn đề về thuế, tài chính, cũng như giáo dục, y tế, bưu chính, hỏa xa, lao động... Những nội dung hoạt động chính của hai ông bao gồm:
- Phan Thanh phát biểu về tình trạng khan hiếm sợi và đề nghị nới rộng việc nhập khẩu sợi để giải quyết khóa khăn cho ngành dệt may.
- Phan Thanh, Huỳnh Văn Trân trình bày những bất cập của chính sách muối đối với người sản xuất.
- Phan Thanh tường trình những khuyết điểm của lối đánh thuế thuốc lá hiện hành và đề xuất lối đánh thế mới cho thuốc.
- Phan Thanh phản đối việc tăng thuế xuất cảng bắp để khuyến khích trồng bắp.
- Phan Thanh nêu vấn đề bảo hộ nội hóa với ngành thủy tinh Việt Nam.
- Phan Thanh và Huỳnh Văn Trân đưa kiến nghị về cải cách chế độ thuế điền.
- Hai ông đưa ra các thỉnh cầu về chính sách tài chính để giải quyết tình hình số tiền trả nợ và phụ cấp cho chính quốc chiếm quá cao trong công quỹ.
- Phan Thanh đề nghị giảm khó khăn cho việc mở trường tư.
- Phan Thanh chất vấn về tình trạng chưa thi hành đầy đủ Luật Lao động, thợ bị chủ áp bức và chưa được tự do lập nghiệp đoàn. Ông phê phán một đồng nghiệp khi dùng từ "bất trị" để chỉ cuộc đình công của công nhân ở Sở Hoả xa tại Vinh năm 1937[35].
- Phan Thanh tán thành các thỉnh cầu về lương bổng viên chức và đề nghị tăng lương cho các ngạch trung đẳng và hạ đẳng.
Trong kỳ họp, tổng cộng Phan Thanh và Huỳnh Văn Trân đã đưa ra 11 điều thình cầu (trên tổng 122 thỉnh cầu của tất cả các ủy viên). Tất cả các thỉnh cầu của hai ông đều được thông qua. Một trong số đó là thỉnh cầu về việc phá bỏ các nhà ngục và thay thế bằng các xưởng làm việc, để ở đó các phạm nhân được hưởng một chế độ nhân đạo hơn[35]. Phan Thanh phát biểu rằng:
Bên cạnh đó hai ông còn ký vào năm bản thỉnh cầu do những nghị viên khác đề xuất[48]. Trong kỳ Đại Hội đồng, Phan Thanh đã thể hiện khả năng hùng biện bằng tiếng Pháp của mình. Thống sứ danh dự Tissot, một thực dân lão làng, đã nói với ông: "Anh bạn đồng nghiệp trẻ tuổi ơi, tôi không tán thành ý kiến của anh, nhưng tôi khen ngợi lời lẽ anh đấy!"[22].
Cuối kỳ họp, Phan Thanh được bầu vào Phân ban Bắc của Ủy ban Thường trực Đại Hội đồng; Huỳnh Văn Trân được cử tham gia Ủy ban Thuộc địa Trung ương[49]. Đại Hội đồng bế mạc vào ngày 20 tháng 12 năm 1937.
Khóa họp Viện Dân biểu Trung Kỳ năm 1938[sửa | sửa mã nguồn]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Nguyễn Bá Húc chỉ làm hiệu trưởng Trường Thăng Long trong một thời gian ngắn do bị ốm nặng. Hoàng Minh Giám sau đó trở thành hiệu trưởng của Trường, đảm nhận cương vị này cho đến Cách mạng tháng 8 năm 1945[13].
- ^ Viện Dân biểu Trung Kỳ hay Trung Kỳ Nhân dân Đại biểu Viện (Chambre des Représentants du Peuple de l'Annam) là tổ chức tư vấn cho chính quyền Pháp ở Trung Kỳ về các vấn đề kinh tế, tài chính, xã hội. Viện được thành lập theo quyết định ngày 24 tháng 2 năm 1926 của Toàn quyền Đông Dương, với tiền thân là Phòng Tư vấn Bản xứ Trung Kỳ (Chambre consultative Indigène l’Annam). Viện mỗi năm họp một lần tại Huế[50].
- ^ Trong cuộc vận động này, Mặt trận Dân chủ trúng cử 18 người, trên tổng số 36 người được bầu, chiếm tỷ lệ 50%. Bên cạnh đó còn 8 người miền núi được Nam triều chỉ định theo "Dụ số 45", cùng 7 nhà thương mại đóng môn bài hơn 50 đồng được bầu riêng (Phan Vịnh 2008, tr. 143). Nhóm nghị viên "Bình dân" của Mặt trận Dân chủ còn liên kết với nhóm "Cải cách" do Ngô Đình Diệm đứng đầu, lập thành phe đa số trong Viện Dân biểu (Phạm Hồng Tung 2006, tr. 23).
- ^ "Dụ số 45" được hoàng đế Bảo Đại ban hành vào ngày 3 tháng 7 năm 1933, xoay quanh các vấn đề bầu cử, ứng cử và làm việc của Viện Dân biểu Trung Kỳ (Phan Vịnh 2008, tr. 138-139).
- ^ Đại Hội đồng Kinh tế - Tài chính Đông Dương hay Đại Hội đồng Kinh tế Lý tài Đông Dương (Grand Conseil des Intérêts économiques et financiers de l'Indochine) là cơ quan tư vấn cho Toàn quyền Đông Dương về các vấn đề tài chính, kinh tế, được thành lập vào 4 tháng 11 năm 1928. Đại Hội đồng gồm 51 thành viên, 28 người Pháp và 23 người bản xứ, gồm các thành viên do Toàn quyền chỉ định và số còn lại được bầu từ các cơ quan hành chính và kinh tế ở Đông Dương. Đại hội đồng chỉ sử dụng tiếng Pháp, mỗi năm họp một lần, luân phiên tại Hà Nội và Sài Gòn.[51]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 19
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 22-25
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 26
- ^ a ă â Vũ Quang Thành (29 tháng 4 năm 2009). “Phan Thanh, nhà trí thức cách mạng”. Báo Quảng Nam. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2009.
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 42
- ^ Vũ Quang Thành 2009, tr. 13
- ^ Đinh Xuân Lâm & Trương Hữu Quýnh (2005). Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Giáo dục. tr. 458–459.
- ^ a ă â Vũ Quang Thành 2009, tr. 14
- ^ “Chuyện tình của Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam Lê Thị Xuyến”. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. 24 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2009.
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 49
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 46
- ^ a ă Phan Vịnh 2008, tr. 52-53
- ^ a ă Bùi Hoàng Tám (5 tháng 9 năm 2007). “Kỳ II: Trường tư thục Thăng Long - Cái nôi của cách mạng”. Dân trí. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2009.
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 65
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 99
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 100. Trích từ Hồi ký Phan Nhụy.
- ^ Phan An (tháng 4 năm 2009). “Từ một bài báo của Phan Thanh”. Xưa&Nay (Công ty Trường Phát) 330: 16–17.
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 106
- ^ a ă â Thái Nhân Hòa 2009, tr. 18
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 103
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 107-109
- ^ a ă â Thái Nhân Hòa 2009, tr. 19
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 108-109
- ^ a ă â b c d Nguyễn Đình An (27 tháng 4 năm 2009). “Phan Thanh và sự lựa chọn con đường đấu tranh công khai”. Báo Đà Nẵng. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2009.
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 111
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 119-1920
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 112
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 128
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 134
- ^ Đinh Xuân Lâm (28 tháng 4 năm 2009). “Phan Thanh với hoạt động nghị trường”. Đà Nẵng: Hội thảo khoa học "Nhà trí thức cách mạng Phan Thanh".
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 74
- ^ a ă Phan Vịnh 2008, tr. 77-78
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 294
- ^ Phạm Hồng Tung 2006, tr. 20-21
- ^ a ă â b Đỗ Bang (28 tháng 4 năm 2009). “Vai trò của Phan Thanh trong cuộc đấu tranh nghị trường ở Viện Dân biểu Trung Kỳ 1936-1939”. Đà Nẵng: Hội thảo khoa học "Nhà trí thức cách mạng Phan Thanh".
- ^ Vũ Quang Thành 2009, tr. 15
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 142
- ^ “Phan Thanh - Người Cộng Sản ngoài Đảng”. VietNamNet. 6 tháng 3 năm 2003. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 8 năm 2004. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2009.
- ^ Phạm Hồng Tung 2006, tr. 22
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 144-147
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 150-151
- ^ a ă Phan Vịnh 2008, tr. 152
- ^ a ă Bùi Văn Tiếng (9 tháng 5 năm 2009). “Bàn về tính hay cãi của Phan Thanh”. Báo Đà Nẵng. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2009.
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 163
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 209-210
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 207-208
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 232
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 226
- ^ Phan Vịnh 2008, tr. 229
- ^ “Viện Dân biểu Trung Kỳ”. Từ điển bách khoa Việt Nam. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2009.
- ^ (tiếng Pháp) Vorapheth, Kham (2004). Commerce et colonisation en Indochine: les maisons de commerce françaises: un siècle d'aventure humaine. Indes savantes. tr. 284. ISBN 2846540632.

markdown:
# Phan Thanh
|Phan Thanh|
|
|![]()
Phan Thanh (1908-1939)
Ảnh:
[Nguyễn Bá Khoản](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_B%C3%A1_Kho%E1%BA%A3n) [Viện Dân biểu Trung Kỳ](/wiki/Vi%E1%BB%87n_D%C3%A2n_bi%E1%BB%83u_Trung_K%E1%BB%B3) [Hòa Vang](/wiki/H%C3%B2a_Vang)& [Đại Lộc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_L%E1%BB%99c)), [Quảng Nam](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam) [Trung Kỳ](/wiki/Trung_K%E1%BB%B3) [Đảng Xã hội Pháp](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_(Ph%C3%A1p)) [01 tháng 6](/wiki/01_th%C3%A1ng_6), [1908](/wiki/1908) [Điện Bàn](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_B%C3%A0n), [Quảng Nam](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam) [01 tháng 5](/wiki/01_th%C3%A1ng_5), [1939](/wiki/1939)(30 tuổi) [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) [Alma mater](/wiki/Alma_mater) [Quốc học Huế](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Trung_h%E1%BB%8Dc_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng_chuy%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_H%E1%BB%8Dc_-_Hu%E1%BA%BF) [Lê Thị Xuyến](/wiki/L%C3%AA_Th%E1%BB%8B_Xuy%E1%BA%BFn) [Phan Diễn](/wiki/Phan_Di%E1%BB%85n) [Phan Thanh (định hướng)](/wiki/Phan_Thanh_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). **Phan Thanh** ( [1 tháng 6](/wiki/1_th%C3%A1ng_6) năm [1908](/wiki/1908) - [1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5) năm [1939](/wiki/1939)) là chính khách, nhà giáo, nhà báo Việt Nam. Ông là đảng viên [Đảng Xã hội Pháp](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_(Ph%C3%A1p)) (S.F.I.O), dân biểu của [Viện Dân biểu Trung Kỳ](/wiki/Vi%E1%BB%87n_D%C3%A2n_bi%E1%BB%83u_Trung_K%E1%BB%B3), thành viên [Đại Hội đồng Kinh tế Tài chính Đông Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Kinh_t%E1%BA%BF_T%C3%A0i_ch%C3%ADnh_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) và thành viên của Hội đồng Thành phố Hà Nội.
## Mục lục
[1 Gia thế](#Gia_th.E1.BA.BF) [2 Tuổi thơ và giáo dục](#Tu.E1.BB.95i_th.C6.A1_v.C3.A0_gi.C3.A1o_d.E1.BB.A5c) [3 Dạy học tại Hà Nội](#D.E1.BA.A1y_h.E1.BB.8Dc_t.E1.BA.A1i_H.C3.A0_N.E1.BB.99i) [4 Hoạt động báo chí](#Ho.E1.BA.A1t_.C4.91.E1.BB.99ng_b.C3.A1o_ch.C3.AD) [5 Đảng viên Đảng Xã hội](#.C4.90.E1.BA.A3ng_vi.C3.AAn_.C4.90.E1.BA.A3ng_X.C3.A3_h.E1.BB.99i) [6 Hội Truyền bá Quốc ngữ](#H.E1.BB.99i_Truy.E1.BB.81n_b.C3.A1_Qu.E1.BB.91c_ng.E1.BB.AF) [7 Hoạt động nghị trường](#Ho.E1.BA.A1t_.C4.91.E1.BB.99ng_ngh.E1.BB.8B_tr.C6.B0.E1.BB.9Dng) [8 Ghi chú](#Ghi_ch.C3.BA) [9 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## Gia thế[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=1)]
Phan Thanh chào đời ngày
[1 tháng 6](/wiki/1_th%C3%A1ng_6) năm [1908](/wiki/1908) tại làng [Bảo An](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_An,_%C4%90i%E1%BB%87n_B%C3%A0n&action=edit&redlink=1), tổng Đa Hòa, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc xã Điện Quang, huyện [Điện Bàn](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_B%C3%A0n), tỉnh [Quảng Nam](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam)). Đây là một làng nhỏ bên bờ [sông Thu Bồn](/wiki/S%C3%B4ng_Thu_B%E1%BB%93n), cách [Đà Nẵng](/wiki/%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng) gần 40 km về phía nam, là một trong 24 làng cũ thuộc vùng Gò Nổi . [1]
Phan Thanh là thành viên trong gia tộc họ Phan, phái nhì, đời thứ 13, cùng đời với
[Phan Thành Tài](/wiki/Phan_Th%C3%A0nh_T%C3%A0i). Ông nội ông là Cử nhân Phan Khắc Nhu, cha là nhà Nho Phan Định (1868-1929) (thường gọi Biện Chín), bác ruột là Phó bảng Phan Trân (cha của nhà văn [Phan Khôi](/wiki/Phan_Kh%C3%B4i)). Mẹ ông là Lê Thị Tiếu, con gái của Cử nhân Lê Đăng Cung; cậu là học giả Sở Cuồng [Lê Dư](/wiki/L%C3%AA_D%C6%B0) . [2]
Ông bà Phan Định có 12 người con, 7 trai, 5 gái. Phan Thanh là người con trai thứ ba trong năm anh em trai (ngoài hai người anh trai đã mất khi còn bé). Cả năm anh em đều từng tham gia hoạt động cách mạng, hai anh Phan Hạnh và Phan Nhụy từng tham gia cuộc
[khởi nghĩa Duy Tân](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a_Duy_T%C3%A2n&action=edit&redlink=1) . Em trai ông là [3] [Phan Bôi](/wiki/Phan_B%C3%B4i), tức [Hoàng Hữu Nam](/wiki/Phan_B%C3%B4i)(1911-1947) cũng là nhà hoạt động cách mạng, đảng viên [Đảng Cộng sản Đông Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam)từ năm 1930, sau này trở thành [Đại biểu Quốc hội khóa I](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%E1%BA%A1i_bi%E1%BB%83u_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam_kh%C3%B3a_I)và Thứ trưởng Bộ Nội vụ của [Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a).
## Tuổi thơ và giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=2)]
Năm lên 7 tuổi, Phan Thanh được gia đình cho vào học lớp Đồng ấu tại quê nhà
. Sau khi tốt nghiệp sơ học yếu lược, ông tiếp tục được cho lên [4] [thị xã Hội An](/wiki/Ph%E1%BB%91_c%E1%BB%95_H%E1%BB%99i_An)học tiếp. Tốt nghiệp loại xuất sắc và nhận bằng Tiểu học Pháp - Việt, ông thi đỗ vào trường [Quốc học Huế](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Trung_h%E1%BB%8Dc_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng_chuy%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_H%E1%BB%8Dc_-_Hu%E1%BA%BF)và tốt nghiệp Quốc học vào năm 1926. Thời gian này, Phan Thanh quan tâm và cộng tác với những tờ báo như *của* [La Cloche Fêlée](/w/index.php?title=La_Cloche_F%C3%AAl%C3%A9e&action=edit&redlink=1) [Nguyễn An Ninh](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_An_Ninh)rồi tờ *L'Annam*của [Phan Văn Trường](/wiki/Phan_V%C4%83n_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)xuất bản ở Sài Gòn . [[5]](#cite_note-5)
Sau khi nhận bằng Cao đẳng Tiểu học Pháp - Việt và chứng chỉ về sư phạm, ông không tiếp tục theo học lấy bằng Tú tài do hoàn cảnh gia đình không cho phép. Ông tự học tiếng Pháp và có khả năng nói, viết tiếng Pháp rất giỏi
. Năm 1927, Phan Thanh được bổ nhiệm làm trợ lý giáo học tại một trường tiểu học ở châu Ngọc Lặc, Thanh Hóa. Dù vậy, ông vẫn tiếp tục có quan hệ thư từ với báo chí Sài Gòn và Phan Bôi [6] . Vài tháng sau, sau khi tại trường nổ ra một cuộc bãi khóa của học sinh, Phan Thanh bị nghi ngờ có liên quan và bị cách chức theo lệnh của Khâm sứ Trung Kỳ [[7]](#cite_note-dxlthq-7) . Thất nghiệp, ông trở về quê nhà. [[8]](#cite_note-vqtxn14-8)
Về Bảo An, Phan Thanh kết hôn với
[Lê Thị Xuyến](/wiki/L%C3%AA_Th%E1%BB%8B_Xuy%E1%BA%BFn), một cô giáo, trước là nữ sinh [trường Đồng Khánh](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Trung_h%E1%BB%8Dc_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng_Hai_B%C3%A0_Tr%C6%B0ng,_Hu%E1%BA%BF) (Huế), đã từng có hẹn ước trước đó ông. Sau khi ông bị cách chức, gia đình Lê Thị Xuyến muốn đổi ý, tuy nhiên lại được sự thuyết phục của [Phan Khôi](/wiki/Phan_Kh%C3%B4i), anh họ Phan Thanh, nên cuối cùng đã đồng thuận . Sau khi kết hôn, bà Xuyến trở về dạy ở Đồng Khánh, chuẩn bị sinh đứa con đầu lòng, riêng Phan Thanh quyết định ra Hà Nội lập nghiệp. Ông ra Hà Nội năm 1928, lúc đó mới đầy 20 tuổi [9] . [[10]](#cite_note-phanvinh49-10)
Năm 1929, cha ông là Phan Định qua đời, Phan Thanh từ Hà Nội trở về chịu tang
. [11]
## Dạy học tại Hà Nội[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=3)]
Ra Hà Nội, Phan Thanh chọn nghề giáo viên trường tư, dạy
[tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) và văn học Pháp. Ông được vợ chồng người em họ là [Lê Hằng Phương](/wiki/H%E1%BA%B1ng_Ph%C6%B0%C6%A1ng) - [Vũ Ngọc Phan](/wiki/V%C5%A9_Ng%E1%BB%8Dc_Phan) giúp đỡ cho ở trong nhà riêng và được giới thiệu dạy lớp Pháp văn buổi tối cho một trường tư . Ban ngày ông dạy ở Trường Tiểu học Thăng Long ở phố Takou (phố Hàng Cót) do Phạm Hữu Ninh làm hiệu trưởng. Cuối năm 1930, ông được giới thiệu gặp gỡ Bailet, hiệu trưởng Trường Gia Long ở phố Phủ Doãn, và được mời về dạy ở trường. Dạy được hai năm, Thanh tra Nhà nước phát hiện Phan Thanh đã từng bị thải hồi vì hoạt động chính trị, nên đã thu lại tất cả giấy phép dạy học của ông. Được sự giúp đỡ của Bailet, ông tránh khỏi lại bị thất nghiệp, nhưng chỉ được dạy Pháp văn tại trường Gia Long [8] . [[12]](#cite_note-phanvinh52-12)
Năm
[1932](/wiki/1932), ông đoàn tụ với vợ và con trai Phan Vịnh (con cả Phan Tìm đã chết). Vợ chồng ông chuyển ra thuê nhà ở phố Hàng Điều. Về sau gia đình ông về ở cùng nhà với gia đình [Đặng Thai Mai](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Thai_Mai) ở phố Phạm Phú Tứ, rồi chuyển đến 165 Henri d'Orleans (phố Phùng Hưng hiện nay) là nơi ông ở cho đến khi mất . [12]
Năm
[1934](/wiki/1934), sau khi được Văn phòng thống sứ Bắc Kỳ cho phép trở lại dạy trường tư, Phan Thanh chuyển về dạy lại tại Trường Thăng Long của Phạm Hữu Ninh, cùng một số giáo sư của Gia Long khác như Tôn Thất Bình, Nguyễn Dương, [Hoàng Minh Giám](/wiki/Ho%C3%A0ng_Minh_Gi%C3%A1m), [Đặng Thai Mai](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Thai_Mai). Sau khi về trường, ông cùng các đồng nghiệp cùng nhau thành lập Hội mở mang nền giáo dục tư thục ( *Association pour le développement de l'enseignement libre*, ADEL) gồm 8 thành viên [[4]](#cite_note-vqtbqn-4) . Hội đã mời Nguyễn Bá Húc làm hiệu trưởng [13] , đồng thời quyết định nâng cấp trường Tiểu học Thăng Long lên trường trung học. [[a]](#endnote_Anone) [Tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn)năm [1935](/wiki/1935), [Trường Trung học Tư thục Thăng Long](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Trung_h%E1%BB%8Dc_T%C6%B0_th%E1%BB%A5c_Th%C4%83ng_Long&action=edit&redlink=1)khai giảng khóa học đầu tiên tại Ngõ Trạm, từ đó trong vòng 10 năm đã trở thành một trong những trung tâm chính của phong trào vận động trí thức, thanh niên và học sinh Hà Nội . Đây cũng là nơi Phan Thanh gắn bó giảng dạy Pháp văn cho đến lúc cuối đời. [[14]](#cite_note-14)
## Hoạt động báo chí[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=4)]
Ngay từ khi còn học ở trường Quốc học, Phan Thanh đã say mê tìm đọc báo
*La Cloche Fêlée* (Tiếng chuông rè) của [Nguyễn An Ninh](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_An_Ninh) ở Sài Gòn, tiếp đó là tờ *L'Annam* (Nước Nam) của [Phan Văn Trường](/wiki/Phan_V%C4%83n_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng). Ông sớm trở thành cộng tác viên của *L'Annam* với bút hiệu **Trạc Anh** . Cái tên Trạc Anh, theo bức thư Phan Thanh gửi cho Phan Nhụy, xuất phát từ câu "thanh tư trạc anh, trượt tư trạc túc", có nghĩa là "nước trong giặt giải mão, nước đục để rửa chân" [15] . [[16]](#cite_note-16)
Theo Phan Vịnh, hiện tại ông chỉ sưu tầm được ít nhất hai bài báo ký tên Trạc Anh (hay Trac Anh). Bài thứ nhất, "Que singulier réginme dans un collège?" (Một chế độ lạ lùng trong một trường trung học), viết về sự thay đổi tính cách của Bourotte khi từ một nhà giáo trở thành Giám đốc Trường
[Quốc học Huế](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Trung_h%E1%BB%8Dc_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng_chuy%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_H%E1%BB%8Dc_-_Hu%E1%BA%BF), được đăng trên *L'Annam* năm [1926](/wiki/1926), khi ông mới 17 tuổi. Bài thứ hai, " *Entrevien avec un fracais nouvellement débargué*" (Nói chuyện với một người Pháp vừa cập bến), đăng trên *L'Annam* năm [1927](/wiki/1927), kể về cuộc đối thoại giữa Phan Thanh và một [người Pháp](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%C3%A1p) tình cờ gặp vừa mới đến Việt Nam. Người Pháp này tự hào về "sứ mạng khai hóa văn minh" của nước Pháp đối với Việt Nam, và ngược lại, Phan Thanh lại dùng lý lẽ của mình để tố cáo nó: "Lúc nào đó, đấy là thái độ của [Gandhi](/wiki/Mahatma_Gandhi) đối với nước Anh, và hiện nay đó là thái độ của chúng tôi đối với nước Pháp. Còn điều mà chúng tôi chống lại thì đó là sự áp bức và độc đoán" . [17]
Bên cạnh đó, còn có ít nhất 25 bài báo ký tên Phan Thanh, được đăng trên
*L'écho Annamite* của [Nguyễn Phan Long](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Phan_Long) xuất bản tại Sài Gòn. Các bài này đăng rải rác từ 1924-1930 (tập trung hai năm 1924-1925), đề cập đến nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, đặc biệt là những việc ở Nam Kỳ. Phan Vịnh cho rằng tác giả của những bài báo này chưa chắc là Phan Thanh khi đó mới 15-16 tuổi, và cũng chưa có gì cho thấy Phan Thanh đã cộng tác với *L'écho Annamite*, khi ông còn đang chuẩn bị cộng tác với [Phan Văn Trường](/wiki/Phan_V%C4%83n_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) và [Nguyễn An Ninh](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_An_Ninh) . [18]
Khi ra Hà Nội cũng như khi hoạt động trong Mặt trận Dân chủ, Phan Thanh còn được cho là đã viết bài cho nhiều tờ báo, gồm các báo tiếng Pháp như
*Le Travail* (Lao động), *L'avant Garde* (Tiền phong), *Rassemblement* (Tập hợp), *Notre Voix* (Tiếng nói của chúng ta), *Demain* (Ngày mai), *En avant* (Tiến lên) hay các báo tiếng Việt như *Dân chúng, Tin tức, Thời thế, Đời nay* [[19]](#cite_note-tnh18-19) . [20] [Nguyễn Vỹ](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%E1%BB%B9)còn cho thêm tờ *Le Peuple*vào danh sách này. Ngoài ra, theo tài liệu của Chánh mật thám Pháp Sogny, Phan Thanh còn có bài đăng trên *La Vie Républicaine*đả kích chỉnh phủ Nam triều. Cũng trong báo cáo của Sogny, Phan Thanh đã từng cùng Nguyễn Đan Quế, Nguyễn Xuân Các (chủ nhiệm và quản lý) và [Phan Đăng Lưu](/wiki/Phan_%C4%90%C4%83ng_L%C6%B0u), [Tôn Quang Phiệt](/wiki/T%C3%B4n_Quang_Phi%E1%BB%87t), [Nguyễn Khoa Văn](/wiki/H%E1%BA%A3i_Tri%E1%BB%81u), [Bùi San](/w/index.php?title=B%C3%B9i_San&action=edit&redlink=1)... thảo luận về việc tổ chức lại báo *Dân*của Nguyễn Đan Quế vào tháng 6 và tháng 9 năm 1938; cũng như dành tiền ủng hộ cho quỹ báo *Notre Voix*(tuần báo của Đảng Cộng sản Đông Dương) . [[21]](#cite_note-21)
Đặc biệt, khi tham gia
[Đảng Xã hội Pháp](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_(Ph%C3%A1p)), ông cùng với [Trần Đình Tri](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_%C4%90%C3%ACnh_Tri&action=edit&redlink=1), [Phan Tư Nghĩa](/wiki/Phan_T%C6%B0_Ngh%C4%A9a) và các đồng chí người Pháp của mình đứng ra xuất bản tờ *Demain* (Ngày mai), cơ quan ngôn luận chính thức của chi nhánh Đảng tại Bắc Đông Dương, vào [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t) năm [1938](/wiki/1938), trong đó tuyên bố " *Demain* là tờ báo của những người có thiện chí, của tất cả những người yêu chuộng công lý và nhân loại" . [22]
## Đảng viên Đảng Xã hội[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=5)]
Đảng
*Section Française de l'Internationale Ouvrière* - SFIO ( *Chi bộ Pháp của Quốc tế Công nhân*, tiền thân của [Đảng Xã hội Pháp](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_(Ph%C3%A1p)) ngày nay) đã cho thành lập Chi nhánh Trung Bắc Kỳ và đặt trụ sở tại Hà Nội vào tháng 1 năm 1926. Lúc đầu chi nhánh chỉ gồm đảng viên người Pháp. Sau khi [Mặt trận Bình dân](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_B%C3%ACnh_d%C3%A2n_(Ph%C3%A1p)&action=edit&redlink=1) (do liên minh cánh tả trong đó có đảng này thành lập) thắng cử tại Pháp, SFIO đã chủ trương cho chi nhánh Bắc Đông Dương kết nạp thêm cả người Việt . Phan Thanh là một trong những người Việt đầu tiên tham gia và nhanh chóng trở thành một đảng viên uy tín. Tháng 7 năm 1938, tại Đại hội lần thứ hai SFIO, ông được cử làm Phó Thư ký Chi nhánh Bắc Đông Dương, đồng thời được bầu làm Thư ký Chi đảng Hà Nội [23] . [[8]](#cite_note-vqtxn14-8)
Năm 1938, ông là một trong những đại diện của SFIO, phối hợp cùng với nhóm
*Tin tức* (cơ quan ngôn luận công khai của [Đảng Cộng sản Đông Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam)), tổ chức thành công buổi kỷ niệm [ngày Quốc tế Lao động](/wiki/Ng%C3%A0y_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng) [1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5) tại Nhà Đấu xảo Hà Nội với gần 2,5 vạn người tham gia . Trong năm đó, nhóm [24] *Tin tức*muốn đề nghị cùng SFIO thành lập một "ban hành động chung". Theo tài liệu mật thám ngày 19 tháng 5 năm 1938, việc này đã không nhận được sự đồng tình của nhiều thành viên, duy chỉ có Louis Caput (thư ký chi nhánh Bắc Đông Dương) và Phan Thanh là tán thành . Được hai người thuyết phục, Ban chính trị SFIO đã đồng ý thành lập "Ban liên lạc giữa Chi nhánh Đảng SFIO, nhóm Tin tức và tất cả các hội ái hữu lao động", thỏa thuận hành động chung về những vấn đề cụ thể khi cần thiết. [[25]](#cite_note-25)
Dưới tư cách đảng viên Đảng Xã hội, Phan Thanh đã tham gia nhiều hoạt động, trong đó có việc cứu trợ những phụ nữ, trẻ em Trung Hoa - nạn nhân cuộc
[chiến tranh xâm lược của Nhật Bản](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Trung-Nh%E1%BA%ADt) - vào [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai) năm [1938](/wiki/1938) ; tham gia phát hành báo [26] *Demain*(Ngày mai), cơ quan ngôn luận của chi nhánh SFIO (ra mắt [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t)năm 1938) ; đề xuất thành lập tổ chức Đoàn Thanh niên Xã hội [[22]](#cite_note-tvh19-22) . Sau khi chính quyền thực dân triển khai việc đàn áp các nhân vật đấu tranh dân chủ, theo tài liệu mật thám Pháp, tại hội nghị chi đảng SFIO vào tháng 3 năm 1939, Phan Thanh đã được giao nhiệm vụ chủ trì việc hoàn chỉnh hồ sơ về "tình hình đàn áp khủng bố ở Đông Dương", thông qua Caput mang về Pháp để gửi đến các cơ quan của Đảng Cộng sản Pháp và các đảng Xã hội, qua đó "gây một phong trào phản kháng ngay tại chính quốc" [[27]](#cite_note-27) . [[28]](#cite_note-28)
Theo Nguyễn Đình An, việc Phan Thanh gia nhập Đảng Xã hội Pháp là nhằm tạo vị thế hợp pháp, nâng cao uy tín và mở rộng các mối quan hệ, đảm bảo cho các hoạt động vì dân chủ, dân sinh công khai của ông
. Hoạt động trong Đảng Xã hội, Phan Thanh đã có nhiều cơ hội tiếp xúc và hợp tác với những người cộng sản, đảm nhận vai trò "cầu nối vững chắc giữa những người Xã hội, những người Cộng sản và dân chúng cần lao" [24] [[29]](#cite_note-29) . [[30]](#cite_note-30)
## Hội Truyền bá Quốc ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=6)]
Cuối năm 1937,
[Trường Chinh](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Chinh) và [Hoàng Quốc Việt](/wiki/Ho%C3%A0ng_Qu%E1%BB%91c_Vi%E1%BB%87t) trao đổi với nhau về tầm quan trọng của việc truyền bá [chữ Quốc ngữ](/wiki/Qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF). Hai ông quyết định mời [Nguyễn Văn Tố](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_T%E1%BB%91), một học giả Bắc Hà có uy tín cao, và Phan Thanh, giáo sư trường Thăng Long, lúc đấy đã là Nghị viên Viện Dân biểu Trung Kỳ, đứng ra đảm nhận việc này . Sau khi có chủ trương, Phan Thanh được Xứ ủy Bắc Kỳ giao cùng với [24] [Trần Huy Liệu](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Huy_Li%E1%BB%87u), [Võ Nguyên Giáp](/wiki/V%C3%B5_Nguy%C3%AAn_Gi%C3%A1p), [Đặng Thai Mai](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Thai_Mai)đứng ra vận động thành lập [Hội Truyền bá Quốc ngữ](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_Truy%E1%BB%81n_b%C3%A1_Qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1), đồng thời cũng phụ trách dự thảo Điều lệ Hội . [[31]](#cite_note-31)
Ngày
[25 tháng 5](/wiki/25_th%C3%A1ng_5) năm [1938](/wiki/1938), Ban Trị sự lâm thời Hội Truyền bá Quốc ngữ tổ chức buổi diễn thuyết cổ động thành lập Hội tại Hội quán Thể thao Việt Nam (CSA), có sự tham gia của hơn nghìn người. Tại buổi diễn thuyết này, Phan Thanh đứng ra trình bày tình trạng khốn khổ của việc học hành ở Việt Nam, tỷ lệ ngu dốt, sự tai hại của nạn thất học, cùng mục đích và phương pháp hoạt động của Hội. Ông cho rằng: "Trường học phải đem đến các túp lều tranh, các xưởng máy một chút ánh sáng hiện dang còn là độc quyền của thiểu số! Quần chúng cần lao đau thương có quyền được hưởng ảnh sáng ấy" . [32]
Trở thành Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Cổ động của Hội Truyền bá Quốc ngữ, Phan Thanh đã cùng Nguyễn Văn Tố và Ban Trị sự xây dựng Hội trong những ngày đầu. Với vị thế, kinh nghiệm và các mối quan hệ của mình, ông đã tranh thủ được sự ủng hộ và đối phó đúng mực với những mưu toan của chính quyền, đồng thời tìm được sự đồng thuận của mọi người thuộc các tầng lớp, xu hướng chính trị khác nhau để cùng lo chung cho hoạt động của Hội
. Sau này, trong các chuyến đi vào [24] [Sài Gòn](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), [Phan Thiết](/wiki/Phan_Thi%E1%BA%BFt), [Quy Nhơn](/wiki/Quy_Nh%C6%A1n), [Đà Nẵng](/wiki/%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng), [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF), Phan Thanh đã tận dụng tranh thủ diễn thuyết, tuyên truyền cho hoạt động của Hội, kêu gọi xóa mù chữ, cũng như về việc mở các chi nhánh ở địa phương này . [[32]](#cite_note-Phan_V.E1.BB.8Bnh_2008_77-78-32)
Nguyễn Văn Tố, đại diện của Hội Truyền bá Quốc ngữ, trong tang lễ Phan Thanh đã nhắc đến ông trong vai trò Tổng Thư ký Hội: "Từ nay tên Phan Thanh sẽ không bao giờ tách khỏi sự nghiệp của Hội chúng tôi. Ông là một trong những người sáng lập Hội, đồng thời là một trong những thành viên tận tụy, năng động nhất của Ban Trị sự lâm thời..."
. [33]
## Hoạt động nghị trường[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=7)]
### Ứng cử vào Viện Dân biểu Trung Kỳ[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=8)]
Năm 1936, nhân dịp Mặt trận Bình dân đắc cử tại Pháp, Đảng Cộng sản Đông Dương đã thành lập Mặt trận Nhân dân Phản đế Đông Dương (về sau đổi thành
[Mặt trận Dân chủ Đông Dương](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_Th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng)). Sau sự thắng cử của Trịnh Văn Phú - một người của nhóm *Le Travail* - vào Viện Dân biểu Bắc Kỳ, Đảng Cộng sản Đông Dương có chủ trương đưa người của Mặt trận vào các viện dân biểu, hội đồng thành phố, các cơ quan thảo luận chính trị và kinh tế địa phương. [Viện Dân biểu Trung Kỳ](/wiki/Vi%E1%BB%87n_D%C3%A2n_bi%E1%BB%83u_Trung_K%E1%BB%B3) ( [b] *Chambre des Représentants du Peuple de l'Annam*) là mục tiêu đầu tiên của chiến dịch này . [[34]](#cite_note-34)
Trong cuộc vận động này, một việc quan trọng đối với Xứ ủy Trung Kỳ là lựa chọn người ra ứng cử thích hợp, bên cạnh việc cảm tình với Đảng, còn phải có năng lực tập hợp, tổ chức lực lượng dân chủ ngay trong Viện. Phan Thanh được Đảng bộ Quảng Nam xem là người có khả năng đảm đương trách nhiệm trên
. Tuy nhiên, theo quy chế ứng cử thì Phan Thanh, do đã từng bị sa thải khỏi ngành giáo dục và mất quyền công dân nên không đủ điều kiện [35] . Trong khi đó, phái [[36]](#cite_note-36) [Ngô Đình Diệm](/wiki/Ng%C3%B4_%C4%90%C3%ACnh_Di%E1%BB%87m)do mâu thuẫn với phái [Phạm Quỳnh](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Qu%E1%BB%B3nh)nên đã quyết định hợp tác với những người cộng sản, đồng ý đưa Hà Đằng lên làm Viện trưởng, đồng thời cũng nhận lời giải quyết khó khăn của Phan Thanh . Không lâu sau, Tổng đốc Quảng Nam [[37]](#cite_note-37) [Ngô Đình Khôi](/wiki/Ng%C3%B4_%C4%90%C3%ACnh_Kh%C3%B4i)ra quyết định khôi phục quyền công dân cho Phan Thanh . [[38]](#cite_note-38)
Đủ tư cách ứng cử, Phan Thanh nộp đơn ứng cử vào hạt I:
[Hòa Vang](/wiki/H%C3%B2a_Vang), [Đại Lộc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_L%E1%BB%99c) của tỉnh Quảng Nam ở tuổi 29, hơn quy định tối thiểu 1 tuổi . Ông được bầu với số phiếu cao nhất trong 4 người ứng cử tại hạt và trúng cử ngay vòng đầu [4] [[19]](#cite_note-tnh18-19) . [[c]](#endnote_Cnone)
### Chương trình hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=9)]
Trong số 5 (
[17 tháng 7](/wiki/17_th%C3%A1ng_7) năm [1937](/wiki/1937)), báo *Sông Hương tục bản* nhân danh phe Bình dân, cho đăng bản " *Chương trình của chúng tôi*". Đây là chương trình tranh cử tối thiểu do Xứ ủy Trung Kỳ của Đảng Cộng sản Đông Dương soạn thảo ra nhằm hướng dẫn cho toàn bộ cuộc vận động, đồng thời cũng nêu lên các mục tiêu cải cách . Sau khi Phan Thanh đắc cử, báo [39] *Thời thế*số 1 ( [30 tháng 10](/wiki/30_th%C3%A1ng_10)năm [1937](/wiki/1937)) do Trần Đình Tri chủ bút đã cho đăng toàn văn " *Chương trình hành động của Dân biểu Phan Thanh*", trong đó cụ thể, chi tiết hóa và sắp xếp lại nội dung của " *Chương trình của chúng tôi*". Bản chương trình này gồm 5 phần chính, theo thứ tự là: chính trị, pháp luật, tài chính, kinh tế và xã hội; trong đó nêu ra nhiều mục tiêu: mở rộng quyền hạn của Viện Dân biểu, mở rộng chế độ bầu cử, yêu cầu tự do hội họp, [tự do ngôn luận](/wiki/T%E1%BB%B1_do_ng%C3%B4n_lu%E1%BA%ADn), tự do đi lại trong nước và ngoài nước, [tự do lập chính đảng](/wiki/T%E1%BB%B1_do_l%E1%BA%ADp_h%E1%BB%99i), giảm bớt [thuế đinh](/wiki/Thu%E1%BA%BF_th%C3%A2n), [thuế điền thổ](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%BF_%C4%91i%E1%BB%81n_th%E1%BB%95&action=edit&redlink=1), miễn thuế năm mất mùa, thi hành chính sách di dân, khai hoang, chấn chỉnh nghề nông... và các mục tiêu xã hội: bỏ chế độ bản xứ, mở rộng giáo dục, mở thêm nhà thương, yêu cầu tự do nghiệp đoàn... [[19]](#cite_note-tnh18-19) [[40]](#cite_note-40)
Bên cạnh đó, còn một công việc Phan Thanh phải thực hiện, đó là thuyết phục Hà Đằng - người được phe "Bình dân" và phe Ngô Đình Diệm ủng hộ làm Viện trưởng - đưa chương trình tối thiểu của Mặt trận vào bài diễn văn Viện trưởng đọc khi nhậm chức. Sau khi trao đổi với Hà Đằng, Phan Thanh đã viết thành bài diễn văn nhậm chức Viện trưởng để lại cho ông
. [24]
Ngày
[3 tháng 11](/wiki/3_th%C3%A1ng_11) năm [1937](/wiki/1937), Đại Hội đồng Viện Dân biểu Trung Kỳ khai mạc. Phan Thanh cùng Huỳnh Văn Trân được bầu làm đại biểu của Viện đi dự Đại Hội đồng Kinh tế - Tài chính Đông Dương. Hà Đằng được bầu làm Viện trưởng . Ngày [41] [4 tháng 11](/wiki/4_th%C3%A1ng_11), Viện trưởng Hà Đằng tuyên bố khai hội và đọc diễn văn cảm ơn. Ông đã đọc bài diễn văn do Phan Thanh và Mặt trận Bình dân soạn thảo, thay vì đọc bài do nhóm của Ngô Đình Diệm chuẩn bị. Trong hồi ký, Phan Nhụy nhớ lại: "Đúng là bài của ta. Chúng tôi sung sướng, phe đại diện chính quyền ngạc nhiên, phe Ngô Đình Diệm nhìn nhau trợn mắt" . "Chương trình" mà Xứ ủy Trung Kỳ đề ra đã trở thành đường hướng thảo luận và chất vấn trong kỳ Đại hội Viện Dân biểu Trung Kỳ năm 1937 [[24]](#cite_note-ndan1-24) . [[42]](#cite_note-phanvinh152-42)
### Khóa họp Viện Dân biểu Trung Kỳ năm 1937[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=10)]
Khóa họp thường niên của Viện Dân biểu Trung Kỳ khai mạc vào
[3 tháng 11](/wiki/3_th%C3%A1ng_11), bế mạc vào chiều ngày [10 tháng 11](/wiki/10_th%C3%A1ng_11) năm [1937](/wiki/1937). Tại buổi họp đầu tiên ngày [3 tháng 11](/wiki/3_th%C3%A1ng_11), Viện đã thảo luận và cho thành lập 7 tiểu ban, trong đó Phan Thanh và Nguyễn Đăng Quế là báo cáo viên của Tiểu ban thứ tư: phụ trách thảo luận về các thỉnh cầu . [42]
Sáng ngày
[6 tháng 11](/wiki/6_th%C3%A1ng_11), Phan Thanh là người đứng ra phát biểu đầu tiên, chất vấn [Thượng thư](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_th%C6%B0) [Bộ Lại](/wiki/B%E1%BB%99_L%E1%BA%A1i) [Thái Văn Toản](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_V%C4%83n_To%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) về " *Dụ số 45*" . Việc này tiếp tục được nhắc đến vào chiều hôm sau, trong đó Phan Thanh chất vấn về việc thi hành sai quy định của " [d] *Dụ số 45*" về bầu cử do vua [Bảo Đại](/wiki/B%E1%BA%A3o_%C4%90%E1%BA%A1i)ban hành. Khi Thái Văn Toản lấy lý do rằng "ở ngoài Bắc thì dễ dàng hơn nhưng chật hẹp hơn, chỉ có chánh phó hương hội mới được đi bầu", Phan Thanh trả lời: "Tôi tưởng ngoài Bắc bầu cử chật hẹp hơn không phải là cái lý để [Trung Kỳ] thi hành không đúng Dụ số 45" . [[43]](#cite_note-bvtieng-43)
Trong buổi họp về vấn đề thuế, Phan Thanh chất vấn Chánh phòng Nhì Pháp Mouchard, người đứng về phía chính quyền không chịu giảm thuế với lý do "bây giờ thì khác", cho rằng: "Khác là khác làm sao? Tôi tưởng lúc này là lúc dân chúng khốn đốn vì đồng bạc bị phá giá, thì chính là lúc chính phủ nên giảm thuế cho dân"
. Chiều [35] [6 tháng 11](/wiki/6_th%C3%A1ng_11), ông phát biểu ý kiến phản đối việc Bộ Lại ra quy định cấm sách báo ở Trung Kỳ. Phan Thanh đã công khai phê phán nhà cầm quyền với lý do "làm trở ngại cho việc học vấn" và đòi nghiêm phạt những kẻ lạm quyền, tạo được sự đồng thuận cao của nhiều dân biểu . [[43]](#cite_note-bvtieng-43)
Phiên họp ngày
[10 tháng 11](/wiki/10_th%C3%A1ng_11), Phan Thanh đọc báo cáo của Tiểu ban thỉnh cầu, tóm lược 13 trong số 154 bản thỉnh cầu được gửi tới Viện, làm thỉnh cầu chung của Viện đưa ra thảo luận. Trong bài phát biểu, ông mong muốn Chính phủ xét kỹ những thỉnh cầu cải cách Viện đưa ra, với lý do "là cần thiết để nâng cao dân sinh và dân trí", và để chúng "không chỉ là những thỉnh cầu suông":
|“||Một điều đáng lưu ý là những thỉnh cầu do các bạn đồng nghiệp hoặc Tiểu ban chúng tôi thảo ra có mật thiết đến sinh hoạt của dân chúng lao khổ... đều được Viện hoàn toàn tán thành. Thỉnh cầu có hiệu quả hay không, điều đó ở Chính phủ. Nhưng chúng ta có thể nói rằng: trong khi làm việc chúng ta không quên ý nguyện của dân chúng đã bày tỏ trong ngót 60 bức thư và điện tín gửi đến Viện trong mấy ngày nay.
||”|
### Đại Hội đồng Kinh tế - Tài chính Đông Dương 1937[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=11)]
Sau khi kết thúc kỳ họp Viện Dân biểu Trung Kỳ (10 tháng 11 năm 1937), Phan Thanh và
[Huỳnh Văn Trân](/w/index.php?title=Hu%E1%BB%B3nh_V%C4%83n_Tr%C3%A2n&action=edit&redlink=1), hai thành viên của Mặt trận Dân chủ Đông Dương, trở thành những đại diện của Viện tham dự khóa họp năm 1937 của Đại Hội đồng Kinh tế - Tài chính Đông Dương ( *Grand Conseil des Intérêts économiques et financiers de l'Indochine*) . Những ngày này, hai ông đã thực hiện công việc chuẩn bị, điều tra, thu thập dân nguyện, đồng thời cũng bàn bạc phối hợp với nhau về những hành động tại kỳ họp trước mắt [e] . [[45]](#cite_note-45)
Ngày
[2 tháng 12](/wiki/2_th%C3%A1ng_12) năm [1937](/wiki/1937), Đại Hội đồng Kinh tế - Tài chính Đông Dương khai mạc tại Đại giảng đường [Viện Đại học Đông Dương](/wiki/Vi%E1%BB%87n_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng), Hà Nội; Ballous được bầu làm Chủ tịch Đại Hội đồng. Ba ủy ban được thành lập, gồm Ủy ban Ngân sách, Ủy ban các vấn đề linh tinh ( *Commission des affaires diverses*) và Ủy ban Thỉnh cầu, trong đó Phan Thanh và Huỳnh Văn Trân đều đăng ký tham gia trong ủy ban đầu tiên . [46]
Trong kỳ Đại Hội đồng kéo dài gần ba tuần, Phan Thanh và Huỳnh Văn Trân đã đề cập đến nhiều vấn đề về thuế, tài chính, cũng như giáo dục, y tế, bưu chính, hỏa xa, lao động... Những nội dung hoạt động chính của hai ông bao gồm:
- Phan Thanh phát biểu về tình trạng khan hiếm sợi và đề nghị nới rộng việc nhập khẩu sợi để giải quyết khóa khăn cho ngành dệt may.
- Phan Thanh, Huỳnh Văn Trân trình bày những bất cập của chính sách
[muối](/wiki/Mu%E1%BB%91i)đối với người sản xuất.
- Phan Thanh tường trình những khuyết điểm của lối đánh thuế
[thuốc lá](/wiki/Thu%E1%BB%91c_l%C3%A1)hiện hành và đề xuất lối đánh thế mới cho thuốc.
- Phan Thanh phản đối việc tăng thuế xuất cảng
[bắp](/wiki/Ng%C3%B4)để khuyến khích trồng bắp.
- Phan Thanh nêu vấn đề bảo hộ nội hóa với ngành
[thủy tinh](/wiki/Th%E1%BB%A7y_tinh)Việt Nam.
- Phan Thanh và Huỳnh Văn Trân đưa kiến nghị về cải cách chế độ
[thuế điền](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%BF_%C4%91i%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1).
- Hai ông đưa ra các thỉnh cầu về chính sách tài chính để giải quyết tình hình số tiền trả nợ và phụ cấp cho chính quốc chiếm quá cao trong công quỹ.
- Phan Thanh đề nghị giảm khó khăn cho việc mở trường tư.
- Phan Thanh chất vấn về tình trạng chưa thi hành đầy đủ Luật Lao động, thợ bị chủ áp bức và chưa được tự do lập nghiệp đoàn. Ông phê phán một đồng nghiệp khi dùng từ "bất trị" để chỉ cuộc đình công của công nhân ở Sở Hoả xa tại
[Vinh](/wiki/Vinh)năm 1937 . [[35]](#cite_note-dobang-35)
- Phan Thanh tán thành các thỉnh cầu về lương bổng viên chức và đề nghị tăng lương cho các ngạch trung đẳng và hạ đẳng.
Trong kỳ họp, tổng cộng Phan Thanh và Huỳnh Văn Trân đã đưa ra 11 điều thình cầu (trên tổng 122 thỉnh cầu của tất cả các ủy viên). Tất cả các thỉnh cầu của hai ông đều được thông qua. Một trong số đó là thỉnh cầu về việc phá bỏ các nhà ngục và thay thế bằng các xưởng làm việc, để ở đó các phạm nhân được hưởng một chế độ nhân đạo hơn
. Phan Thanh phát biểu rằng: [35]
|“||...Tôi xin bỏ các nhà ngục vì những nhà ngục ấy trái với nhân đạo. Bỏ tù tội nhân, giam họ, bắt họ làm khổ sai điều đó có thể hiểu được. Nhưng bắt họ chết mòn trong các nhà ngục ghê gớm ấy thì tôi hết sức công kích.
|
Tôi tin quả quyết rằng tội một phạm nhân, nhưng nguyên nhân sâu xa của tội ấy là ở cái xã hội bất an toàn của chúng ta.
|”|
Bên cạnh đó hai ông còn ký vào năm bản thỉnh cầu do những nghị viên khác đề xuất
. Trong kỳ Đại Hội đồng, Phan Thanh đã thể hiện khả năng hùng biện bằng tiếng Pháp của mình. Thống sứ danh dự Tissot, một thực dân lão làng, đã nói với ông: "Anh bạn đồng nghiệp trẻ tuổi ơi, tôi không tán thành ý kiến của anh, nhưng tôi khen ngợi lời lẽ anh đấy!" [48] . [[22]](#cite_note-tvh19-22)
Cuối kỳ họp, Phan Thanh được bầu vào Phân ban Bắc của Ủy ban Thường trực Đại Hội đồng; Huỳnh Văn Trân được cử tham gia Ủy ban Thuộc địa Trung ương
. Đại Hội đồng bế mạc vào ngày [49] [20 tháng 12](/wiki/20_th%C3%A1ng_12)năm [1937](/wiki/1937).
### Khóa họp Viện Dân biểu Trung Kỳ năm 1938[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=12)]
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=13)] [Nguyễn Bá Húc chỉ làm hiệu trưởng Trường Thăng Long trong một thời gian ngắn do bị ốm nặng.](#ref_Anone) ^ [Hoàng Minh Giám](/wiki/Ho%C3%A0ng_Minh_Gi%C3%A1m)sau đó trở thành hiệu trưởng của Trường, đảm nhận cương vị này cho đến [Cách mạng tháng 8](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_th%C3%A1ng_T%C3%A1m)năm [1945](/wiki/1945) . [[13]](#cite_note-bht-13) ^ **Viện Dân biểu Trung Kỳ**hay Trung Kỳ Nhân dân Đại biểu Viện ( *Chambre des Représentants du Peuple de l'Annam*) là tổ chức tư vấn cho chính quyền Pháp ở Trung Kỳ về các vấn đề kinh tế, tài chính, xã hội. Viện được thành lập theo quyết định ngày 24 tháng 2 năm 1926 của [Toàn quyền Đông Dương](/wiki/To%C3%A0n_quy%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng), với tiền thân là Phòng Tư vấn Bản xứ Trung Kỳ ( *Chambre consultative Indigène l’Annam*). Viện mỗi năm họp một lần tại [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF) . [[50]](#cite_note-50) [Trong cuộc vận động này, Mặt trận Dân chủ trúng cử 18 người, trên tổng số 36 người được bầu, chiếm tỷ lệ 50%. Bên cạnh đó còn 8 người miền núi được Nam triều chỉ định theo "Dụ số 45", cùng 7 nhà thương mại đóng môn bài hơn 50 đồng được bầu riêng (](#ref_Cnone) ^ [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 143). Nhóm nghị viên "Bình dân" của Mặt trận Dân chủ còn liên kết với nhóm "Cải cách" do Ngô Đình Diệm đứng đầu, lập thành phe đa số trong Viện Dân biểu ( [Phạm Hồng Tung 2006](#CITEREFPh.E1.BA.A1m_H.E1.BB.93ng_Tung2006), tr. 23). ["](#ref_Dnone) ^ *Dụ số 45*" được hoàng đế Bảo Đại ban hành vào ngày 3 tháng 7 năm 1933, xoay quanh các vấn đề bầu cử, ứng cử và làm việc của Viện Dân biểu Trung Kỳ ( [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 138-139). ^ **Đại Hội đồng Kinh tế - Tài chính Đông Dương**hay Đại Hội đồng Kinh tế Lý tài Đông Dương ( *Grand Conseil des Intérêts économiques et financiers de l'Indochine*) là cơ quan tư vấn cho Toàn quyền Đông Dương về các vấn đề tài chính, kinh tế, được thành lập vào [4 tháng 11](/wiki/4_th%C3%A1ng_11)năm [1928](/wiki/1928). Đại Hội đồng gồm 51 thành viên, 28 người Pháp và 23 người bản xứ, gồm các thành viên do Toàn quyền chỉ định và số còn lại được bầu từ các cơ quan hành chính và kinh tế ở Đông Dương. Đại hội đồng chỉ sử dụng [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p), mỗi năm họp một lần, luân phiên tại Hà Nội và Sài Gòn. [[51]](#cite_note-51)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Phan_Thanh&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phan_Thanh&action=edit§ion=14)] [^](#cite_ref-1) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 19 [^](#cite_ref-2) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 22-25 [^](#cite_ref-3) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 26
- ^
**a** **ă** [Vũ Quang Thành (29 tháng 4 năm 2009).](#cite_ref-vqtbqn_4-2) **â** [“Phan Thanh, nhà trí thức cách mạng”](http://baoquangnam.com.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=17515&Itemid=126). *Báo Quảng Nam*. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2009. [^](#cite_ref-5) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 42 [^](#cite_ref-6) [Vũ Quang Thành 2009](#CITEREFV.C5.A9_Quang_Th.C3.A0nh2009), tr. 13 [^](#cite_ref-dxlthq_7-0) [Đinh Xuân Lâm](/wiki/%C4%90inh_Xu%C3%A2n_L%C3%A2m)& Trương Hữu Quýnh (2005). *Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam*. Nhà xuất bản Giáo dục. tr. 458–459.
- ^
**a** **ă** **â** [Vũ Quang Thành 2009](#CITEREFV.C5.A9_Quang_Th.C3.A0nh2009), tr. 14 [^](#cite_ref-9) [“Chuyện tình của Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam Lê Thị Xuyến”](http://www.hoilhpn.org.vn/print.asp?newsid=2517). Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. 24 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2009. [^](#cite_ref-phanvinh49_10-0) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 49 [^](#cite_ref-11) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 46
- ^
**a** **ă** [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 52-53
- ^
**a** [Bùi Hoàng Tám (5 tháng 9 năm 2007).](#cite_ref-bht_13-1) **ă** [“Kỳ II: Trường tư thục Thăng Long - Cái nôi của cách mạng”](http://dantri.com.vn/c20/s134-196729/ky-ii-truong-tu-thuc-thang-long-cai-noi-cua-cach-mang.htm). Dân trí. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2009. [^](#cite_ref-14) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 65 [^](#cite_ref-15) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 99 [^](#cite_ref-16) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 100. Trích từ Hồi ký Phan Nhụy. **Phan An (tháng 4 năm 2009). “Từ một bài báo của Phan Thanh”.** [^](#cite_ref-17) *Xưa&Nay*(Công ty Trường Phát) **330**: 16–17. [^](#cite_ref-18) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 106
- ^
**a** **ă** **â** [Thái Nhân Hòa 2009](#CITEREFTh.C3.A1i_Nh.C3.A2n_H.C3.B2a2009), tr. 18 [^](#cite_ref-20) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 103 [^](#cite_ref-21) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 107-109
- ^
**a** **ă** **â** [Thái Nhân Hòa 2009](#CITEREFTh.C3.A1i_Nh.C3.A2n_H.C3.B2a2009), tr. 19 [^](#cite_ref-23) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 108-109
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Nguyễn Đình An (27 tháng 4 năm 2009).](#cite_ref-ndan1_24-5) **d** [“Phan Thanh và sự lựa chọn con đường đấu tranh công khai”](http://web.archive.org/web/20090505005325/http://www.baodanang.vn/vn/hosotulieu/20479/index.html). Báo Đà Nẵng. [Bản gốc](http://www.baodanang.vn/vn/hosotulieu/20479/index.html)lưu trữ ngày 5 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2009. [^](#cite_ref-25) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 111 [^](#cite_ref-26) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 119-1920 [^](#cite_ref-27) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 112 [^](#cite_ref-28) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 128 [^](#cite_ref-29) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 134 [^](#cite_ref-30) [Đinh Xuân Lâm](/wiki/%C4%90inh_Xu%C3%A2n_L%C3%A2m)(28 tháng 4 năm 2009). “Phan Thanh với hoạt động nghị trường”. Đà Nẵng: Hội thảo khoa học "Nhà trí thức cách mạng Phan Thanh". [^](#cite_ref-31) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 74
- ^
**a** **ă** [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 77-78 [^](#cite_ref-33) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 294 [^](#cite_ref-34) [Phạm Hồng Tung 2006](#CITEREFPh.E1.BA.A1m_H.E1.BB.93ng_Tung2006), tr. 20-21
- ^
**a** **ă** **â** [Đỗ Bang (28 tháng 4 năm 2009). “Vai trò của Phan Thanh trong cuộc đấu tranh nghị trường ở Viện Dân biểu Trung Kỳ 1936-1939”. Đà Nẵng: Hội thảo khoa học "Nhà trí thức cách mạng Phan Thanh".](#cite_ref-dobang_35-3) **b** [^](#cite_ref-36) [Vũ Quang Thành 2009](#CITEREFV.C5.A9_Quang_Th.C3.A0nh2009), tr. 15 [^](#cite_ref-37) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 142 [^](#cite_ref-38) [“Phan Thanh - Người Cộng Sản ngoài Đảng”](http://web.archive.org/web/20040818021653/http://vietnamnet.vn/tulieu/2003/3/4993/). VietNamNet. 6 tháng 3 năm 2003. [Bản gốc](http://vietnamnet.vn/tulieu/2003/3/4993/)lưu trữ ngày 18 tháng 8 năm 2004. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2009. [^](#cite_ref-39) [Phạm Hồng Tung 2006](#CITEREFPh.E1.BA.A1m_H.E1.BB.93ng_Tung2006), tr. 22 [^](#cite_ref-40) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 144-147 [^](#cite_ref-41) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 150-151
- ^
**a** **ă** [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 152
- ^
**a** [Bùi Văn Tiếng (9 tháng 5 năm 2009).](#cite_ref-bvtieng_43-1) **ă** [“Bàn về tính hay cãi của Phan Thanh”](http://web.archive.org/web/20090827220652/http://www.baodanang.vn/vn/hosotulieu/20752/index.html). Báo Đà Nẵng. [Bản gốc](http://www.baodanang.vn/vn/hosotulieu/20752/index.html)lưu trữ ngày 27 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2009. [^](#cite_ref-44) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 163 [^](#cite_ref-45) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 209-210 [^](#cite_ref-46) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 207-208 [^](#cite_ref-47) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 232 [^](#cite_ref-48) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 226 [^](#cite_ref-49) [Phan Vịnh 2008](#CITEREFPhan_V.E1.BB.8Bnh2008), tr. 229 [^](#cite_ref-50) [“Viện Dân biểu Trung Kỳ”](http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=1321aWQ9NDEyNSZncm91cGlkPTkma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=22). *. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2009.* [Từ điển bách khoa Việt Nam](/wiki/T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_b%C3%A1ch_khoa_Vi%E1%BB%87t_Nam) [^](#cite_ref-51) **(tiếng Pháp)**Vorapheth, Kham (2004). *Commerce et colonisation en Indochine: les maisons de commerce françaises: un siècle d'aventure humaine*. Indes savantes. tr. 284. [ISBN](/wiki/ISBN) [2846540632](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2846540632).
|
|

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
Romagnese
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Romagnese là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 70 km về phía nam của Milan và khoảng 40 km về phía đông nam của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 859 người và diện tích là 29,9 km².[1]
Romagnese giáp các đô thị sau: Bobbio, Menconico, Pecorara, Varzi, Zavattarello.
Biến động dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Lombardy · Comuni của Tỉnh Pavia

markdown:
# Romagnese
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
Thị trưởng Độ cao |m
|Diện tích |29.9 km²
|Dân số | - Tổng số (Tháng 12 năm 2004)
||859
|| - Mật độ
||29/km²
|Múi giờ Tọa độ |0383
|Mã bưu điện |27050
|**Romagnese** là một đô thị ở [tỉnh Pavia](/wiki/Pavia_(t%E1%BB%89nh)) trong vùng [Lombardia](/wiki/Lombardia) của [Ý](/wiki/%C3%9D), có cự ly khoảng 70 km về phía nam của [Milan](/wiki/Milano) và khoảng 40 km về phía đông nam của [Pavia](/wiki/Pavia). Tại thời điểm ngày [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2004](/wiki/2004), đô thị này có dân số 859 người và diện tích là 29,9 km². [[1]](#cite_note-istat-1)
Romagnese giáp các đô thị sau:
[Bobbio](/w/index.php?title=Bobbio&action=edit&redlink=1), [Menconico](/wiki/Menconico), [Pecorara](/w/index.php?title=Pecorara&action=edit&redlink=1), [Varzi](/wiki/Varzi), [Zavattarello](/wiki/Zavattarello).
## Biến động dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Romagnese&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Romagnese&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Romagnese&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Romagnese&action=edit§ion=2)] [Lombardy](/wiki/Lombardy)· *của* [Comuni](/wiki/Comune) [Tỉnh Pavia](/wiki/T%E1%BB%89nh_Pavia)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Vary: Accept-Encoding,Cookie,X-Use-HHVM

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Analytics: php=zend


text:
Thể loại:Xung đột năm 1549
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.
Lấy từ “
http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Xung_đột_năm_1549&oldid=11235954
”
Thể loại
:
1549
Xung đột thập niên 1540
Xung đột thế kỷ 16
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
English
Français
Norsk bokmål
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 12:50, ngày 4 tháng 4 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Vương quốc Champasak
Vương quốc Champasak (tiếng Lao: ຈຳປາສັກ / Nakhon Champasak, tiếng Thái: อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์, tiếng Pháp: Royaume de Champassak) là một vương quốc ở Nam Lào ly khai khỏi vương quốc Vạn Tượng (tức vương quốc Viêng Chăn, quốc gia kế thừa của Lan Xang) năm 1713. Vương quốc Champasak thịnh vượng vào đầu thế kỷ 18 nhưng đã bị biến thành một nước chư hầu của Xiêm trước khi bước vào thế kỷ XIX. Dưới thời kỳ Pháp thuộc, vương quốc này trở thành một khối hành chính và nhiều đặc quyền của hoàng gia bị tước bỏ.[1] Vương quốc Champasak bị xóa bỏ năm 1946 khi Vương quốc Lào được thành lập.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Các vua của Champasak (1713-1904)[sửa | sửa mã nguồn]
- Nokasad 1713-1737
- Sayakumane 1737-1791
- Fay Na 1791-1811
- No Muong 1811
- Manoi 1813-1819
- Không vua 1819-1826
- Huy 1826-1841
- Nark 1841-1851
- Boua 1851-1852
- Không vua 1852-1856
- Kham Nai 1856-1858
- Không vua 1858-1862
- Kham Souk 1863-1900
- Ratsadanay 1900-1904
Đứng đầu hoàng tộc từ 1904-nay[sửa | sửa mã nguồn]
Lãnh thổ[sửa | sửa mã nguồn]
Khu vực vương quốc Champasak bao gồm một phần vùng Đông Bắc Thái Lan, Đông Bắc Campuchia và các tỉnh Nam Lào: Champasak, Seetan (nay gọi là See Koong), Saravane, Attopeu, Kam Tong Yai, Xieng Taeng, Saen Parng, Surin, Sangkha, Khukhan, (Det Udom, Sisaket), U bol, Yasotorn, Khemmarat, Kamalasai, Kalasin, Pulaencharng, Suvannapum, Roi Et, và Mahasarakam,...

markdown:
# Vương quốc Champasak
|
|
Quốc kỳ
| - 1713 - 1737
|| - 1900 - 1946
|Thời đại lịch sử | - Tự chủ
||1713
|| - Sáp nhập vào
||1946
|Hiện nay là một phần của ![]()
![]()
![]()
|
|
|
|[Sơ khởi](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_L%C3%A0o_t%E1%BB%9Bi_n%C4%83m_1945#S.C6.A1_kh.E1.BB.9Fi) [Muang Sua](/wiki/Muang_Sua) [Muang Phuan](/wiki/B%E1%BB%93n_Man) [Vương quốc Lan Xang](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Lan_Xang)(1353–1707) [Thời kỳ phân rã](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_L%C3%A0o_t%E1%BB%9Bi_n%C4%83m_1945#S.E1.BB.B1_cai_tr.E1.BB.8B_c.E1.BB.A7a_ng.C6.B0.E1.BB.9Di_Xi.C3.AAm_v.C3.A0_ng.C6.B0.E1.BB.9Di_Vi.E1.BB.87t) [Vương quốc Luang Phrabang](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Luang_Phrabang)(1707–1949) [Vương quốc Viêng Chăn](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n)(1707–1828) [Thân vương quốc Phuan](/wiki/Th%C3%A2n_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Phuan)(1707–1949) **Vương quốc Champasak**(1713–1946) [Lào thuộc Pháp](/wiki/L%C3%A0o_thu%E1%BB%99c_Ph%C3%A1p)(1893-1946) [Lào thuộc Nhật](/wiki/L%C3%A0o_thu%E1%BB%99c_Nh%E1%BA%ADt)(1945) [Vương quốc Lào](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_L%C3%A0o)(1947-1975) [Nội chiến Lào](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_L%C3%A0o)(1953-1975) [Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_L%C3%A0o)(1975-nay) **Vương quốc Champasak** ( [tiếng Lao](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Lao&action=edit&redlink=1): ຈຳປາສັກ / *Nakhon Champasak*, [tiếng Thái](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i): อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์, [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *Royaume de Champassak*) là một vương quốc ở Nam [Lào](/wiki/L%C3%A0o) ly khai khỏi vương quốc [Vạn Tượng](/wiki/V%E1%BA%A1n_T%C6%B0%E1%BB%A3ng) (tức [vương quốc Viêng Chăn](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n), quốc gia kế thừa của [Lan Xang](/wiki/Lan_Xang)) năm 1713. Vương quốc Champasak thịnh vượng vào đầu thế kỷ 18 nhưng đã bị biến thành một [nước chư hầu](/wiki/Ch%C6%B0_h%E1%BA%A7u) của [Xiêm](/wiki/Xi%C3%AAm) trước khi bước vào thế kỷ XIX. Dưới thời kỳ [Pháp thuộc](/wiki/Li%C3%AAn_bang_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng), vương quốc này trở thành một khối hành chính và nhiều đặc quyền của hoàng gia bị tước bỏ. Vương quốc Champasak bị xóa bỏ năm 1946 khi [1] [Vương quốc Lào](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_L%C3%A0o)được thành lập.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&action=edit§ion=1)]
## Các vua của Champasak (1713-1904)[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&action=edit§ion=2)] [Nokasad](/w/index.php?title=Nokasad&action=edit&redlink=1) [1713](/wiki/1713)- [1737](/wiki/1737) [Sayakumane](/w/index.php?title=Sayakumane&action=edit&redlink=1) [1737](/wiki/1737)- [1791](/wiki/1791) [Fay Na](/w/index.php?title=Fay_Na&action=edit&redlink=1) [1791](/wiki/1791)- [1811](/wiki/1811) [No Muong](/w/index.php?title=No_Muong&action=edit&redlink=1) [1811](/wiki/1811) [Manoi](/w/index.php?title=Manoi&action=edit&redlink=1) [1813](/wiki/1813)- [1819](/wiki/1819) *Không vua* [1819](/wiki/1819)- [1826](/wiki/1826) [Huy](/w/index.php?title=Huy_c%E1%BB%A7a_Champasak&action=edit&redlink=1) [1826](/wiki/1826)- [1841](/wiki/1841) [Nark](/w/index.php?title=Nark_c%E1%BB%A7a_Champasak&action=edit&redlink=1) [1841](/wiki/1841)- [1851](/wiki/1851) [Boua](/w/index.php?title=Boua&action=edit&redlink=1) [1851](/wiki/1851)- [1852](/wiki/1852) *Không vua* [1852](/wiki/1852)- [1856](/wiki/1856) [Kham Nai](/w/index.php?title=Kham_Nai&action=edit&redlink=1) [1856](/wiki/1856)- [1858](/wiki/1858) *Không vua* [1858](/wiki/1858)- [1862](/wiki/1862) [Kham Souk](/w/index.php?title=Kham_Souk_c%E1%BB%A7a_Champasak&action=edit&redlink=1) [1863](/wiki/1863)- [1900](/wiki/1900) [Ratsadanay](/w/index.php?title=Ratsadanay&action=edit&redlink=1) [1900](/wiki/1900)- [1904](/wiki/1904)
## Đứng đầu hoàng tộc từ 1904-nay[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&action=edit§ion=3)]
## Lãnh thổ[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&action=edit§ion=4)]
Khu vực vương quốc Champasak bao gồm một phần vùng
[Đông Bắc Thái Lan](/wiki/Isan), Đông Bắc [Campuchia](/wiki/Campuchia) và các tỉnh Nam Lào: [Champasak](/wiki/Champasack), [Seetan](/w/index.php?title=Seetan&action=edit&redlink=1) (nay gọi là [See Koong](/w/index.php?title=See_Koong&action=edit&redlink=1)), [Saravane](/wiki/Saravane), [Attopeu](/wiki/Attapeu), [Kam Tong Yai](/w/index.php?title=Kam_Tong_Yai&action=edit&redlink=1), [Xieng Taeng](/w/index.php?title=Xieng_Taeng&action=edit&redlink=1), [Saen Parng](/w/index.php?title=Saen_Parng&action=edit&redlink=1), [Surin](/wiki/Surin_(t%E1%BB%89nh)), [Sangkha](/w/index.php?title=Sangkha&action=edit&redlink=1), [Khukhan](/w/index.php?title=Khukhan&action=edit&redlink=1), ( [Det Udom](/w/index.php?title=Det_Udom&action=edit&redlink=1), [Sisaket](/wiki/Sisaket_(t%E1%BB%89nh))), [U bol](/wiki/Ubon_Ratchathani_(t%E1%BB%89nh)), [Yasotorn](/wiki/Yasothon_(t%E1%BB%89nh)), [Khemmarat](/w/index.php?title=Khemmarat&action=edit&redlink=1), [Kamalasai](/w/index.php?title=Kamalasai&action=edit&redlink=1), [Kalasin](/wiki/Kalasin_(t%E1%BB%89nh)), [Pulaencharng](/w/index.php?title=Pulaencharng&action=edit&redlink=1), [Suvannapum](/w/index.php?title=Suvannapum&action=edit&redlink=1), [Roi Et](/wiki/Roi_Et_(t%E1%BB%89nh)), và [Mahasarakam](/w/index.php?title=Mahasarakam&action=edit&redlink=1),...
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&action=edit§ion=5)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak&action=edit§ion=6)]
|
|![]()

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Do vậy, con hoàn toàn có thể yên tâm Niệm Phật và tưởng Phật bất cứ khi nào mà con có đủ duyên. Và khi Niệm Phật con nên hướng tâm “chơn thật niệm Phật”, đừng để tâm niệm rối ren, vì mục đích cuối cùng của pháp môn tu Niệm Phật chính là đạt “nhất tâm bất loạn”.
Chúng tôi đã có cơ duyên tham gia Đêm cuối cùng đưa tiễn Cố Sa-di thọ Bồ-tát giới Thích Thiện Âm, thân sinh Đại Đức Thích Thiện Thuận...
Ngày 12/10/2014 (nhằm 19/9 âm lịch) đông đảo hành giả vân tập về tham dự Khóa huân tu lần thứ 15 tại Viện Chuyên Tu 2 (xã Lộc An, Long Thành, Đồng Nai).
Trên tinh thần chia sẻ nỗi đau của những người con xa quê hương mùa Vu-lan, ngày 8/9/2014 (nhằm 15/8 âm lịch) Đoàn hoằng pháp Viện Chuyên Tu đã tổ chức lễ Vu-lan báo hiếu với chủ đề “Vu-Lan tha hương” cho toàn thể người Việt Nam đang sống và làm việc tại Hàn Quốc.
Mp3 đĩa giảng tại các đạo tràng - phần 2
Có rất nhiều điều cho chúng ta băn khoăn, suy nghĩ, nhưng những điều nào đưa đến an lạc đích thực là chánh pháp. Hãy tập trung vào những lời dạy của Đức Phật mà áp dụng vào đời sống tu tập hành trì tiến đến bờ an lạc, giải thoát. Đại đức giảng sư mong rằng người con Phật thẩm thấu những lời Đức Phật đã dạy: “cần phải nỗ lực để biết rõ: đây là Khổ, đây là nguyên nhân đưa đến Khổ, đây là sự chấm dứt Khổ đau, đây là con đường chấm dứt Khổ đau”
“Nhất thất nhân thân. Vạn kiếp bất phục” Không có gì đảm bảo chúng ta có thể trở lại thân người ở đời sống sau, nên ta đừng phung phí thân này. Đừng tìm tịnh độ đâu xa, đừng khởi vọng tâm nữa mà hãy dừng lại ngay đây, đừng chờ đợi đến đạo tràng mới tu, đó là ta đã lãng phí quá nhiều thời gian tu tập.
Ngày 11 tháng 5 năm 2014, Hội Phật giáo Tzu Chi Đài Loan tổ chức tam hợp lễ - Lễ Phật Đản, Ngày của mẹ, ngày Tzu Chi toàn cầu.
Một người không ngừng nghỉ và luôn tạo nguồn cảm hứng cho mọi người như Ni sư Chứng Nghiêm, bà đã dành được sự mến mộ sâu rộng nhờ khả năng mang lại kết quả trong khi chuyển dịch các tư tưởng triết học Phật giáo sang ngôn ngữ bình thường và áp dụng nó vào cuộc sống hàng ngày.
Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa đến thăm một ngôi chùa Phật giáo ở Siberia và cam kết luôn hoàn toàn ủng hộ các tín đồ đạo Phật.
Ngài Geshe Tenzin Wangyal Rinpoche – một cộng tác viên thường xuyên của tạp chí Buddhadharma – sẽ chủ trì một ngày tu tập trực tuyến miễn phí , “Món quà của Tam bảo tự tâm” vào ngày 23/03
Để kỷ niệm mùa thứ 10 của lễ hội phim Phật giáo thế giới, lễ hội triển lãm phim Phật giáo thế giới 2013 trở lại Bay Area.
Hạ Hà - Trung Quốc - Lễ hội Labrang Thangka là một lễ hội quan trọng tại ngôi chùa cổ Labrang – một trong sáu tu viện hàng đầu của phái Cách Lỗ (Geluk) - Phật giáo Tây Tạng.
Nói cách khác, một đời sống hiền thiện chính là hiếu hạnh, là phát tâm báo ân. Còn như làm điều tà ác, không tu dưỡng đạo đức là bất hiếu.
“Khi cúng dường tứ sự đến cho một vị tỳ-khưu, hai vị tỳ-khưu, cận sự nam nữ đừng nghĩ đến cá nhân vị ấy mà cứ khởi tâm cúng dường Tăng, cúng dường Tăng Bảo thì phước báu ấy sẽ rất toàn hảo, rất thanh tịnh”
Mọi người đều nên có một tôn giáo và tôn giáo này biểu lộ tư tưởng của họ. Không có tôn giáo, con người sẽ trở thành mối nguy hiểm cho xã hội. Các nhà khoa học và tâm lý học có thể giúp ta mở mang kiến thức sâu rộng, nhưng họ không đem lại cho ta mục đích và ý nghĩa của cuộc sống. Chỉ có tôn giáo mới có thể làm được điều đó.
Bạn sẽ làm gì khi đối đầu với những người không thương bạn, những người luôn giận dữ với bạn? Bạn phải thực tập tính kiên nhẫn.
Nguyên tác: Thánh Nghiêm
Việt dịch: Thích Nguyên Thành
Quyến luyến là điều tất yếu nhưng hội ngộ rồi cũng phải chia ly, cũng phải tạm biệt nhau trong sự đồng cảm của những người hướng thiện. Hãy luôn trân quý từng phút giây hiện tại anh chị em nhé!
Gánh cô đơn mồ côi lê bước lặng
Biết tìm đâu, hoa trắng rụng bên thềm?
Tháng 7, một tháng có thể nói là rất ý nghĩa đối với những người con, tháng 7 luôn đong đầy nhắc chúng ta nhớ về đến lòng hiếu hạnh của đức Mục Kiền Liên Bồ Tát, người là tấm gương để cho mỗi người con như chúng ta học theo.
Bổ sung những thực phẩm có lợi là biện pháp đẩy nhanh quá trình tiêu hóa và loại bỏ rắc rối với dạ dày.
Con chỉ ước thời gian quay trở lại, con sẽ là đứa con bất hiếu, sẽ không nghe lời mẹ, sẽ lặng lẽ làm những gì con cho là dự định.
Chữa dứt bệnh đau dạ dày bằng hạt đậu rồng già
* 16/11/2014 (24/9 N al): Huân tu 16
tại Viện Chuyên Tu (đất mới) -
Lộc An, Long Thành, Đồng Nai
* 25/10/2014 (2/9N al): Huân tu 93
tại Viện Chuyên Tu - BR- VT
Xây dựng Viện Chuyên Tu
Ban quản trị web thông báo
Phật tử Úc Châu liên hệ thỉnh
đĩa của ĐĐ. Thích Thiện Thuận
tại Sydney xin vui lòng gọi số:
0452 259 215
gặp Phật tử: Thiện Đức
tại MELBOURNE Liên hệ
0401 395 286 PT: Thiện Lạc
www.bongmay.com
ĐẤT MỚI

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


text:
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xét xử vụ mua bán ma túy tại Thanh Hóa: 6 án tử hình bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xet xu vu mua ban ma tuy tai Thanh Hoa 6 an tu hinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xét xử vụ mua bán ma túy tại Thanh Hóa: 6 án tử hình ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Pháp Luật của chuyên mục An Ninh - Pháp Luật.
Hearing drug sales in Thanh Hoa: 6 death sentences
Thanh Hoa, the death penalty, drugs, open trial, purchase, defendants, trial, sentencing, illegal, for, 6, service, Sn, Provincial
TP - Morning 6/9, after a two-day open trial, Thanh Hoa Province People's Court sentenced to 12 defendants on charges of illegal narcotics. In the six defendants were sentenced to death ..
Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...
Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội;
Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;
Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường
Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.
Sau khi ân ái, giữa Thanh và anh Đăng xảy ra mâu thuẫn. Trong lúc giằng co, nữ sinh này đã rút dao trong người đâm chết nạn nhân rồi lấy gần 4 triệu bỏ trốn khỏi hiện trường và tiếp tục đi “hẹn hò” với người khác.
Theo một số chuyên gia, rắn lục đuôi đỏ là một trong các loài rắn có nọc độc chỉ đứng sau loài rắn hổ mang chúa.
Hoa hậu Việt Nam thế giới ở Nhật không chỉ gây xôn xao về việc BTC đối xử tệ bạc với các nghệ sĩ tham gia mà còn vướng vào nghi án mua bán giải cho các thí sinh.
Dù có nhiều quan điểm trái chiều về việc Việt Nam đã hay chưa vướng bẫy thu nhập trung bình, song có một sự thống nhất rất lớn là đây là thời điểm để hành động, ít nhất để thoát khỏi giai đoạn tăng trưởng “làng nhàng” hiện..
Theo Kyodo, ngày 25/9, Triều Tiên đã triệu tập kỳ họp Quốc hội lần thứ 2 trong năm nay, song không có sự tham dự của nhà lãnh đạo hàng đầu Kim Jong-un.
Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.
Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.
Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.
Viết phản hồi

markdown:
|
|
TP – Sáng 6/9, sau hai ngày mở phiên tòa xét xử, TAND tỉnh Thanh Hóa đã tuyên án đối với 12 bị cáo về tội mua bán trái phép chất ma túy. Trong đó 6 bị cáo bị tuyên án tử hình.
Theo cáo trạng của Viện KSND tỉnh, ngày 5/3/2006, trên Quốc lộ 6A tại km 135 + 800 thuộc địa phận xã Tòng Đậu, huyện Mai Châu – tỉnh Hòa Bình, các lực lượng chức năng đã bắt quả tang Trần Đăng Bình và vợ là Đoàn Thị Hương cùng Nguyễn Thị Chinh, Nguyễn Kim Hải (đều trú tại phường Đông Vệ, thành phố Thanh Hóa) đang vận chuyển trái phép chất ma túy trên chiếc xe ô tô BKS 36L – 7382 do Bình điều khiển.
Quá trình điều tra mở rộng vụ án lực lượng Công an đã bắt thêm các đối tượng Vàng A Páo (SN 1981), Sồng A Vàng (SN 1966) cùng trú tại bản Co Lóng, xã Lóng Luông, Mộc Châu, Sơn La, Trần Đăng Hinh (SN 1972), Đỗ Thị Dung (SN 1959), Lê Thị Lợi cùng trú tại thị trấn nông trường Mộc Châu, Sơn La. Nguyễn Kim Tuấn, Nguyễn Thị Phú (SN 1966), Lưu Thị Liên (SN 1948) đều trú tại TP Thanh Hóa.
Các đối tượng trên đã thành lập đường dây mua bán ma túy từ Hòa Bình về Thanh Hóa từ tháng 12/2005. Trong vụ án này, bọn chúng đã mua bán trái phép tổng cộng 14,15 bánh heroin với nhiều thủ đoạn tinh vi như hòa lẫn heroin vào xăng khi vận chuyển, gia cố thêm ngăn phụ trên thùng xe ôtô để cất giấu ma túy vv…
Nhiều đối tượng dựa vào quan hệ ruột thịt, gia đình nên đã nhiều lần mua bán trót lọt một số lượng rất lớn heroin.
TAND tỉnh Thanh Hóa đã tuyên phạt án tử hình đối với 6 bị cáo gồm: Nguyễn Kim Hải, Vàng A Páo, Sồng A Vàng, Trần Đăng Hinh, Nguyễn Kim Tuấn, Trần Đăng Bình.
Các bị cáo Nguyễn Thị Chinh, Đoàn Thị Hương chịu án chung thân, các bị cáo còn lại chịu mức án từ 16 đến 24 năm tù.
Mai Loan
|
|
Việt Báo
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Xét xử vụ mua bán ma túy tại Thanh Hóa: 6 án tử hình**
Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...
Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội;
Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;
Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường
Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.
Sau khi ân ái, giữa Thanh và anh Đăng xảy ra mâu thuẫn. Trong lúc giằng co, nữ sinh này đã rút dao trong người đâm chết nạn nhân rồi lấy gần 4 triệu bỏ trốn khỏi hiện trường và tiếp tục đi “hẹn hò” với người khác.
Theo một số chuyên gia, rắn lục đuôi đỏ là một trong các loài rắn có nọc độc chỉ đứng sau loài rắn hổ mang chúa.
Hoa hậu Việt Nam thế giới ở Nhật không chỉ gây xôn xao về việc BTC đối xử tệ bạc với các nghệ sĩ tham gia mà còn vướng vào nghi án mua bán giải cho các thí sinh.
Dù có nhiều quan điểm trái chiều về việc Việt Nam đã hay chưa vướng bẫy thu nhập trung bình, song có một sự thống nhất rất lớn là đây là thời điểm để hành động, ít nhất để thoát khỏi giai đoạn tăng trưởng “làng nhàng” hiện..
Theo Kyodo, ngày 25/9, Triều Tiên đã triệu tập kỳ họp Quốc hội lần thứ 2 trong năm nay, song không có sự tham dự của nhà lãnh đạo hàng đầu Kim Jong-un.
Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.
Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.
Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Cache-Control: max-age=280, public