text:
Chủ đề nóng: Giáo án Điện tử - Sách giáo khoa - Học tiếng Anh - Bài giảng trực tuyến - Công lý: Việc đúng nên làm - Món ăn bài thuốc - Chăm sóc bà bầu - Môi trường - Tiết kiệm điện
Kỹ thuật nuôi Cá Rô Đồng
Bài từ Tủ sách Khoa học VLOS
Cá rô đồng (CRĐ) là loại thịt béo, thơm, dai, ngon, có giá trị cao, tiêu thụ khá mạnh cả ở nông thôn, thành phố. CRĐ lớn nhất phát hiện 300g/con, cỡ ca tiêu thụ rộng rãi 7-15 con/kg. CRĐ sống ở nước ngọt, chúng thường sinh sống được ở các loại hình mặt nước: ruộng lúa, ao mương, lung bào, đìa, sông rạch... Trên thế giới CRĐ phân bố ở Nam Trung Quốc, Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Miến Điện, Ấn Độ, Philippines, Châu Phi và các quần đảo giữa Ấn Độ và Chấu Úc.
CRĐ sống rất khỏe, có thể chịu đựng được điều kiện thiếu nước trong một thời gian khá lâu do chúng có cơ quan hô hấp trên mang, thở khí trời. CRĐ có thể ra khỏi nước 6 ngày mà không chết (nếu nang phụ không bị khô), dựa vào đặc điểm này có thể vận chuyển CRĐ tươi sống đi tiêu thụ ở các nơi.
CRĐ thích nghi với khí hậu nhiệt đới,lúc khô hạn cá có thể sống chui rúc trong bùn mấy tháng và có thể ra khỏi mặt nước đi một quãng tương đối xa để tìm nơi sinh sống, có thể lên đất khô tìm mồi ăn.
CRĐ nuôi dưỡng bằng giống nhân tạo, cho ăn đủ chăm sóc tốt, cá giảm hẳng tính hoang dã, gần như không đi. Có nơi nuôi 2.000 (m2) được 4,5 tấn CRĐ, không có rào, cá cũng không đi, bán giá bình quân 30.000đ/kg (20.000 - 45.000 đ/kg) lời 70.000.000 đ/vụ.
CRD (là loài cá ăn tạp nnghiêng về động vật do cấu tạo tiêu hóa ngắn so với chiều dài của thân cá 0,76 - 1,06. Cá có răng chắc, sắc, xếp thành dãy trên hai hàm, trên 2 hàm còn có răng nhỏ nhọn: hàm răng ở giữa to hơn hai bên và răng có trên xương lá mía. CRĐ có thể ăn các loài tép, tôm, cá, động vật không xương sống, côn trùng bay trong không khí, lúa, gạo, hạt cỏ, phân động vật,... CRĐ có thể tấn công các động vật nhỏ hơn chúng để ăn, nên được xếp loại cá dữ nhưng mức độ dữ có giới hạn.
Các giai đoạn phát triển của CRĐ
- Trứng sau khi thụ tinh 10 phút, noãn hoàng tách khỏi trứng.
- 12 giờ 30 phút, hình thành đốt cơ, phôi cử động liên tục.
- 17 giờ 20 phút, cá nở, cơ thể có nhiều sắc tố, noãn hoàng to, ống tiêu hóa thẳng, có đốt cơ.
- 60 giờ sau khi nở cá ăn được phiêu sinh động vật (moina) và thức nhân tạo.
- Ngày thứ 8 trở đi cá rượt đuổi những loài nhỏ hơn để ăn thịt.
- Tính ăn động vật của cá thể hiện 8-10 ngày tuổi. Do đó ương CRĐ muốn có tỷ lệ sống cao phải cung cấp thức ăn đầy đủ, đặc biệt là thức ăn phải ở dạng lơ lửng trong nước vì cá không có tập tính sục đáy bể tìm thức ăn và cá giống khi ương nuôi phải hạn chế sự chênh lệch độ lớn về kích thước nhằm tránh cá ăn thịt lẫn nhau.
- Ngày 10 cá dài 0,57 - 0,76cm.
- Ngày 17 cá dài 0,96 - 1,2cm.
- Ngày 30 cá dài 1,9 - 2,43cm.
- Đến 20 ngày tuổi, CRĐ đã ngoi lên khỏi mặt nước đớp khí trời, điều đó chứng tỏ cơ quan hô hấp trên mang đã hình thành. Tốc độ tăng trưởng của CRĐ phụ thuộc vào thành phần và số lượng thức ăn cung cấp, bón phân kết hợp cho ăn tăng trưởng của cá cao nhất.
Sinh sản của CRĐ
Ở điều kiện tự nhiên, mùa mưa bắt đầu là cá sinh sản, tập trung tháng 5-7 đến tháng 9 thoái hóa hoàn toàn. Trong sản xuất giống nhân tạo, chăm sóc cá cha mẹ tốt thời gian dài hơn 3 tháng. Cá đực thành thục sớm hơn cá cái, cuối vụ đực cái càng thoái hóa.
- Sức sinh sản tuyêt đối: cá tự nhiên 10 - 11cm số trứng 8.656 trứng ± 1098, cá dài 18 - 19cm số trứng 42.847 trứng ± 972. Cá nuôi vỗ 12cm, số trứng 29.066 trứng khi đó ở tự nhiên có 16.559 trứng.
- Đường kính của trứng 0,4-0,8mm, khi cá đã thụ tinh trứng trương lên 0,85 - 1,1mm.
- CRĐ nuôi vỗ tái phát dục sau 3-4 tuần.
Kỹ thuật Sản xuất giống CRĐ
Giống CRĐ có ở tự nhiên lúc Bà Chằn (tháng 5-6) bắt được giống CRĐ ở trên ruộng, mương bị cạn khá nhiều. Nhưng do đánh bắt cá bị xây xát, mất nhớt, cá chết tạ chỗ và sau đó chết dài dài vì bệnh. Cá còn sống mang tính hoang dã của cha mẹ, nên khi có dòng nước chảy vào, cá thường đi theodòng nước hoặc gặp nơi sống không thích hợp cá cũng đi. Nguồn giống CRĐ tự nhiên không đều, thiếu chủ động cung cấp giống theo yêu cầu nuôi. Giống CRĐ sản xuất nhân tạo, qua nuôi đại trà ở nhiều nơi, tính hoang dã của cá giảm hẳn, có nơi chỉ rào lưới 0,5m và có nơi không rào và cho cá ăn tốt cá cũng không đi.
- a. Chuẩn bị cá cha mẹ:
Ao mương nuôi vỗ cá cha mẹ có diện tích từ 50 - 500 (m2), sâu 1m, được chuẩn bị từ tháng 11-1. Cá cha mẹ được nuôi dưỡng sớm, chăm sóc tốt, cá có thể đẻ sớm hơn thời vụ tự nhiên vào tháng 2-3dl và tháng 4-5 có cá giống cung cấp cho yêu cầu nuôi nữa và cuối năm đạt cỡ cá thương phẩm. Chọn cá cha mẹ cỡ từ 40 - 100g/con, cá không bị xây xát, dị hình, cá khỏe mạnh, nuôi chung cá đực cái mật độ 1kg cá/2 m2 ao.
Cho cá ăn hàng ngày: cám 60%, bột cá 38% và bột gòn 2% làm chất kết dính. Nấu bột cá, bột lá gòn xong trộn cám vào vừa đặc cho cá ăn. Có thể cho cá ăn một phần lúa mộng. Ngày cho ăn 3-5% so với trọng lượng thân cá, cá tái phát dục ăn 7%.
15 ngày kích thích bằng nước một lần, mỗi lần 1/3 ao. - 30 ngày kiểm tra độ thành thục của cá, 15 ngày kiểm tra cho cá đẻ; cá đực có bụng thon, khi vuốt nhẹ bụng có sẹ trắng sữa. Cá cái bụng to, mềm đều, lỗ sinh dục màu hồng. Cỡ cá 21-30g có 2.900 - 15.000 trứng, 1kg cá cái có 30-40 vạn trứng, tỷ lệ thụ tinh và nở trên 90%.
- b. Sản xuất cá giống:
-
- b.1. Sản xuất giống CRĐ tại ao:
Ao được cải tạo và diệt tạp tốt, cho nước vào ao 0,5m, bón phân chuồng để tạo thức ăn tại chỗ cho cá, nước có màu xanh lá chuối non.
Cá cha mẹ có trứng và sẹ tốt, bắt từng cặp cá thả vào ao, mật độ cá thả 5-10 m2 ao. Dâng nước lên 1m, cá rô được nước mới kích thích đẻ trong ao. Hàng ngày cho cá ăn: trùn quế, cám, tấm, ốc nghiền nhỏ, bột cá nấu, phân heo, ... như phần ương cá.
Sản xuất giống CRĐ tại ao, tại hộ gia đình cũng cung cấp được lượng giống CRĐ đáng kể cho yêu cầu nuôi. Có hộ ao 500 m2 thả trên 1,5kg CRĐ cha mẹ cũng được 800kg cá rô thịt.
-
- b.2. Sản xuất giống CRĐ nhân tạo:
- Cho cá đẻ:
CRĐ cha mẹ, đực cái bắt nhốt trước 2 giờ tiêm, chọn cá đã thành thục sinh dục.
Tiêm HCG liều 3.000-4.000 UI/kg hoặc LHRa 20-30mg/kg cá cái, cá đực tiêm nửa liều cá cái. tiêm vào lưng hoặc gốc xoang ngực.
Cho cá đẻ: Xô, chậu, thau, lu, khạp có đường kính rộng 40-50cm trở lên, cho nước sach vào 10-12cm, bắt từng cặp cá cho vào, hoặc ở bể 3-4kg cá/ m3 nước. Thời gian hiệu ứng thuốc sau khi tiêm 7-16 giờ cá đẻ, cá đẻ trứng ra nở 16-22 giờ tùy nhiệt độ.
- Ấp trứng cá:
Trứng CRĐ mới đẻ có đường kính 0,4-0,8mm, trứng trương nước 0,8-1,1mm, trứng nổi tự do. Ấp trứng ở xô, thau, chậu có nước sâu 20-30cm, mật độ trứng ấp 3.000 trứng/lít nước , nước tĩnh, thay nước ngày 2 lần, thường xuyên vớt bỏ trứng ung ra.
Sau 60 giờ trứng nở, chuyển cá bột xuống ao ương.
- Ương cá bột lên cá giống:
Ao mương ương cá giống được dọn sạch cây cỏ, sên vét bớt sình bùn, xảm các hang mội, bón vôi 10kg/100 m2 ao, diệt các địch hại của cá như phần cải tạo ao ương cá khác. phơi nắng ao 2-3 ngày, cho nước vào ao qua lưới lọc kỹ, lưới thật dầy, có thể dùng vải KT.
Bón phân gà, heo đã ủ 10-15g/100 m2 ao hoặc dùng phân vô cơ: đạm và lân superphosphat theo tỷ lệ N/P = 2/1 với lượng 200g m3 nước (nên dùng phân hữu cơ thì màu nước giữ lâu hơn). Bón lót 3 ngày trước khi thả cá ương. Cần kiểm tra nước ao, nếu có địch hại của cá phải được diệt trước khi thả, nếu có bọ gạo phải dùng dầu hỏa có khu và treo đèn ở ao. Cá bột được thả khi nước ao có màu xanh lá chuối non, sao đó 5-10 ngày bón phân một lần tùy màu nước.
Mật độ cá ương 4-6 vạn cá bột /100 (m2) ao, cá bột phải đều cỡ, thời gian ương 45 ngày, cỡ cá đạt 300-400con/kg, tỷ lệ sống ương tốt trên 50%.
Thức ăn cho cá: Mười ngày đầu cho ăn lòng đỏ trứng vịt luộc tán nhuyễn và bột đậu nành pha lõang nấu chín, số lượng một trứng vịt và 10g bột đậu nành cho 1-2 vạn cá bột/ngày. Ngày cho ăn 4 lần. Sau đó cho cá ăn cám 30%, bột đậu nành 30%, bột cá 40%. Khẩu phần thức ăn, khởi điểm cho ăn 100g/vạn cá/ngày, sau đó tùy khả năng bắt mồi của cá mà tăng hoặc giảm khẩu phần cho ăn, nhưng khi cá có cơ quan hô hấp phụ (20 ngày ương) nên tăng lượng thức ăn và phân bón nước ao có màu xanh lá chuối non. Do CRĐ bột giống ăn thức ăn lơ lửng trong nước là chủ yếu, nên thức ăn nấu chín và hòa tan vào trong nước và rải đều trên mặt ao.
Thời gian ương cá cần diệt bọ gạo, không để ếch nhài, nòng nọc và các động vật khác vào ăn cá con.
Cấp thêm nước vào ao khi nước ao hao hụt, nước ao dơ.
Có điều chỉnh lượng thức ăn cần thiết để cá lớn đều, không ăn thịt lẫn nhau.
Theo dõi sự hoạt động của cá, tăng trưởng của cá.
Cá giống cỡ 300 - 500 con/kg được đánh bắt nhẹ nhàng bằng kéo lưới, cho cá vào vèo chứa nếu chuyển đi xa, chuyển nhanh đến nơi nuôi CRĐ thương phẩm. CRĐ giống được chuyển bằng bao nylon, có nước và bơm dưỡng khí, bọc 60x90 chở 1.500 - 3000 con/bọc.
Kỹ thuật nuôi CRĐ thương phẩm
- a. Nuôi cá tại ao:
Diện tích ao mương nuôi CRĐ từ 100 m2-2.000 m2 mức nước ao sâu trung bình 1,5m, ao nuôi liền với nguồn nước không bị nhiễm các chất độc nông dượccung suốt thời gian nuôi. Ao có bộng cấp và thoát nước càng tốt, tối thiểu có một bộng để lấy nước mới vào, xả nước dơ ra. Bộng phải có lưới bịt chống cá dữ vào ăn cá rô và cá khác vào tranh mồn ăn CRĐ. Để giữ nước cần thiết có thể dùng bao nylon, bao xy măng bịt đầu bộng khi đã cho nước vào ao.
Ao được cải tạo như các ao nuôi cá khác: Don cây cỏ, vét sình bùn, xảm chặt các hang mội, bón vôi và phân chuồng tạo thức ăn tự nhiên cho cá. Đắp bờ cao hơn mức nước cao nhất 0,5m, nơi bờ thấp, nơi xung yếu, đập nước, ... dùng lưới chắn kỹ trước khi nước ngập, lưới cao so với mặt đất mực nước ngập 0,5m, lưới gắn chặt vào đất, có trụ kềm lưới. Thường sử dụng lưới cước để ngăn cá. Cho nước vào ao trước khi thả cá 5-7 ngày, mức nước 1m-1,5m.
-
- a.1.Giống cá nuôi:
Cỡ CRĐ giống: 300 - 500 con.kg. Cá đều cỡ, cá khỏe mạnh, cá không bị xây xát mất nhớt. Cá yếu được nhốt nuôi riêng khi thật khỏe mạnh mới nuôi chung. Mật độ nuôi 10con/ m2 nơi có thức ăn đủ, nước tốt, nuôi tốt mật độ nuôi 20-30-50con/ m2.
Có thể thả ghép cá hường giống 1 con/ 5-10 m2, cá mè trắng 1con/5-10 m2 để tận dụng thức ăn rơi rớt và làm sạch môi trường nước, không được thả cá mè vinh, chép, trê phi tranh mồi ăn của CRĐ, giá bán thấp.
-
- a.2. / Thức ăn cho cá:
Tạo nguồn thức ăn tự nhiên trong vùng nước cho cá.
Có thể sử dụng phân heo, gà, cút cho cá ăn trực tiếp (cần lưu ý không để nước đái heo xuống ao nuôi). Ao 500 - 1000 m2 có thể sử dụng phân heo của 10-20 con làm thức ăn cơ bản cho cá, bổ sung thêm thức ăn nhân tạo. Tùy thực tế xem sức sức ăn của cá mà tăng hoặc giảm lượng thức ăn.
Trước khi thu hoạch 2-3 tháng, ngưng cho cá ăn phân heo, mà cho cá ăn bằng thức ăn chế biến để cá sạch, béo. Thức ăn chế biến 3-5% trọng lượng cá, tùy cá ăn mà tăng giảm.
Cho cá ăn bằng thức ăn chế biến: Bột đầu tôm, phụ phế liệu nhà máy chế biến cá tôm và gia súc, bột cá, ruốc, ốc, cá tạp, bột đậu nành, ... tỷ lệ đạm 30% + cám mịn và xác đậu nành 60% + tấm 7% + bột lá gòn 3% + Vitamin, Premit. hế biến thức ăn: Thức ăn thô (trùn quế, cá tạp, cua, ốc,...) được nghiền nhỏ. Nấu cháo tấm với bột cá cho nhừ, cho bột lá gòn vào, nếu có xác đậu nành nấu riêng, trộn cám và Vitamin vào thức ăn, vừa khô, đặc, dẻo. Có thể cho10% rau muống đã thái nhỏ và nấu mềm nhừ trộn lẫn với thức ăn trên. Thức ăn có độ đạm càng cao cá lớn càng nhanh, từ cá giống lên cá 7-15 con/kg có 4 tháng.
Cho cá ăn: CRĐ lúc còn nhỏ chưa phân đàn, cho cá ăn bằng sàn treo ở đầu ao, cá vào sàn ăn, khoảng 50 - 80 m2 có một sàn. Khi cá lớn, dùng sàn thì cá lớn vào ăn trước, cá nhỏ vào ăn sau, cá lớn không đều, nên rải thức ăn đều ao cho cá ăn để cá lớn nhỏ đều được ăn. Tỷ lệ cho ăn 3-5% trọng lượng cá, ngày cho ăn 1-2 lần. Cho CRĐ ăn thức ăn hoặc lúa, đậu nành rang vàng thơm cho dầu dừa vào cho cá ăn.
-
- a.3. Quản lý chăm sóc cá nuôi:
Giữ môi trường nước nuôi đến màu xanh lá chuối non. Nếu nước có màu sậm và mùi hôi phải thay nước ngay. Trung bình 7-15 ngày nên thay nước một lần, nếu nước ao nuôi vẫn tốt thì khi nước dơ mới thay. Thay nước tốt có lợi cho cá nuôi, song cá tạp vào nhiều tranh mồi ăn của cá nuôi.
Kiểm tra thức ăn của cá dư hay thiếu bằng xem cá có thức ăn trong bụng không và thức ăn còn lại khi cho vào sàn ăn 2 giờ. Nếu ruột cá không có thức ăn, mà thức ăn còn nhiều ở sàn là thức ăn không thích hợp, phải thay đổi thức ăn, hoặc xem cá yếu ăn vì lý do gì: nước dơ thì thay nước, thiếu đạm thì tăng đạm, có đạm mà yếu ăn tăng Vitamin C, Premit vào thức ăn và xem cá có bệnh hay không xử lý kịp thời. Kiểm tra bộng bờ, lưới bộng, lưới bao nơi xung yếu khi mưa lũ. Nơi không có điều kiện bao lưới nơi xung yếu, có thể trồng cây sả dừng nhiều lớp ở bờ này.
Trong thời gian nuôi, cá phân đàn, cá lớn thì lớn nhanh, cá nhỏ chậm lớn vì không được ăn đều. Cần kiểm tra sau 4-6 tháng nuôi, dùng lưới kéo bắt cá lớn để vào ao nuôi vỗ riêng, bán. cá nhỏ còn lại tiếp tục nuôi và cá có phân đàn nuôi riêng.
- b/ Nuôi CRĐ ở ruộng lúa, rừng tràm. sông cụt:
-
- b.1. Chuẩn bị nơi nuôi:
Ruộng lúa rừng tràm thì có mương trong, bờ bao quanh, bờ cần cao hơn mực nước cao nhất 0,5m.
Nơi xung yếu: đập có bộng, nước ra vào, lung trũng nối liền với nhau ngăn cách bằng bờ, nơi thấp,... Cần có lưới chắn hoặc trồng sả dầy để hạn chế cá đi.
Nếu nuôi ở kênh rạch, sông cụt, xung quanh có bờ bao, lòng kênh dùng lưới chắn kỹ. Nơi nuôi được cải tạo, nhất là diệt các loài địch hại của CRĐ như cá lóc, lươn, rắn, rái cá,...
-
- b.2. Giống nuôi:
Giống CRĐ nên thả cỡ lớn 200 - 300 con/kg.
Thường nuôi ghép CRĐ với các loại cá khác nuôi ở ruộng lúa: mè vinh, sặt rằn, mè trắng, trôi, chép 70 - 80%, CRĐ 20 - 30%. Mật độ cá nuôi 1-3 con/ m2.
Nuôi ở rừng tràm: CRĐ 0,3-0,7 con/ m2. nuôi ghép với cá sặt rằn, trê vàng, thát lát và cá lóc cùng cỡ 0,5- 1 con / m2 mặt nước.
Nuôi ở sông cụt: CRĐ 5-10 con / m2 và ghép cá sặt rằn, cá hường, mè trắng.
-
- b.3. Quản lý chăm sóc cá nuôi: như ở ao.
- c. Thu hoạch cá nuôi:
Cá nuôi 4-5 tháng đạt 60 - 100g/con, 6-9 tháng đạt 100 - 150g/con. Chọn thời điểm thị trường ít các loại cá khác, thu hoạch CRĐ cán được giá. trước khi thu hoạch 2 tháng cần tăng cường cho cá ăn đủ số và chất, thay nước sạch vào ao.
Dùng lưới bắt cá lớn bán, cá nhỏ để lại nuôi tiếp bán. Cần theo dõi hàng ngày ghi chép để rút kinh nghiệm.
Kinh nghiệm sản xuất cá rô đồng giống
- Chọn cá bố mẹ:
Nên chọn cỡ cá 30-70g hoặc lớn hơn, có cơ thể hoàn chỉnh, không bị dị tật, dị hình. Cá có nguồn gốc từ tự nhiên hoặc từ nguồn cá nuôi trong ao.
Cá đực thường nhỏ hơn cá cái và có thân dài, cá cái có bụng lớn và có tỷ lệ chiều dài thân trên chiều cao lớn hơn cá đực.
- Nuôi vỗ cá bố mẹ:
Ao nuôi vỗ: Nên dùng ao có diện tích 200-500m2, mức nước sau 0,8-1m.
Mật độ nuôi vỗ cá và tỷ lệ đực cái: Cứ 1m2 ao nuôi vỗ 4-6 con cá bố mẹ. Ghép 2 cá đực với 1 cá cái.
Mùa vụ: Bắt đầu nuôi vỗ từ tháng 12 năm trước.
- Cho cá ăn và quản lý ao: Cứ 10kg cá bố mẹ mỗi ngày cho ăn 0,2kg thức ăn hỗn hợp (gồm 25% cám, 25% ruốc và 50% bột cá). Thường xuyên quan sát màu nước và hoạt động của cá. Sau khi nuôi vỗ cá bố mẹ 2 tháng có thể chọn cá cho sinh sản.
- Cho cá đẻ nhân tạo:
Bể cho cá đẻ: Có thể sử dụng bể xi măng, bể nhựa, lu sành, bể bạt... Tùy số lượng cá cho đẻ nhiều hay ít mà chọn bể có diện tích 10 -20m2.
Giữ mức nước trong bể từ 0.4-0,8m.
- Chọn cá bố mẹ thành thục: Chọn những cá cái có bụng to, mềm và những con cá đực khỏe mạnh, linh hoạt để cho đẻ.
- Tiêm kích dục tố: Tiêm cho 1 kg cá cái một trong hai loại kích dục tố với liều lượng như sau: 1 ống LRHa 0,2mg + 2 viên DOM (hoặc Motilium) hoặc 2.000-2.500 đơn vị HCG. Cũng tiêm cho cá đực 1 trong 2 loại thuốc trên nhưng với liều lượng chỉ bằng 1/2 của cá cái. Tiêm thuốc vào gốc vây của ngực cá. Sau khi tiêm kích dục tố thả ghép 2 cá đực với một cá cái vào bể đẻ.
Cá bắt đầu đẻ sau khi tiêm kích dực tố 6-8 giờ. Thời gian đẻ kéo dài 2-3 giờ. Vào chính vụ (tháng 5-7) tỷ lệ cá đẻ đạt 96-100%, tỷ lệ thụ tinh đạt 82-93%, tỷ lệ nở 87-98%.
- Ấp trứng: Sau khi cá đẻ, trứng được vớt nhẹ nhàng chuyển vào chậu nhựa để ấp. Chậu nhựa có đường kính 50cm, mức nước trong chậu là 15 cm. Mỗi chậu có thể ấp được 50.000 trứng mà không cần phải sục khí.
Sau khi trứng nở thành cá bột được 2-3 ngày tuổi thì chuyển cá bột ra ương ngoài ao.
- Ương cá bột thành cá giống:
Diện tích ao ương: 500-1000m2
Chuẩn bị ao ương: Tháo cạn ao và phơi đáy. Cứ 100m2 ao ương bón 10kg vôi để diệt tạp, trừ mầm bệnh và bón lót 25-30kg phân chuồng.
Lấy nước vào ao qua lưới lọc trước khi thả cá bột 1-2 ngày. Cá bột được ương trong ao với mật độ 400-600 con/m2.
Cho cá ăn: Trong 10 ngày đầu tiên, cứ 100.000 cá bột mỗi ngày cho ăn 5 lòng đỏ trứng vịt bóp nhuyễn và 400g bột đậu nành rang xay nhuyễn. Hòa thức ăn với nước tạt cho cá ăn 2 lần/ngày.
Từ ngày thứ 11 đến ngày thứ 20: Cứ 100.000 cá bột mỗi ngày cho ăn 300g bột đậu nành, 300g cám và 300g bột cá. Thức ăn được trộn đều và rải khắp ao cho cá ăn 2 lần/ngày.
Từ ngày thứ 21 đến ngày thứ 30: Mỗi ngày cho ăn 600g cám và 600g bột cá/100.000 cá bột. Trộn đều và rải cho cá ăn.
Từ ngày 31 đến ngày thứ 40, mỗi ngày cho ăn 1,5-2kg cám và bột cá/100.000 cá bột. Thành phần thức ăn là 50-70% cám và 30-50% bột cá.
- Kết quả:
Sau 50-60 ngày ương, cá đạt trọng lượng trung bình 1,5-2g, tỷ lệ sống đạt 20%.
- Nguồn: Công ty ANFA
Xem thêm
- Bán giống cá rô đồng - Công ty TNHH Thủy Sản Phúc Hà Hải Phòng
- Kỹ thuật sản xuất giống và nuôi cá rô đồng thương phẩm - VietLinh.vn
- Kỹ thuật nuôi cá rô đồng - Ts. Dương Nhựt Long – Đại học Cần Thơ
- Kỹ thuật ươm nuôi cá rô đồng và cách phòng trị bệnh - Trung tâm khuyến ngư tỉnh Kiên Giang

markdown:
![ Bulbgraph.png](http://tusach-img.thuvienkhoahoc.com/images/thumb/6/60/Bulbgraph.png/32px-Bulbgraph.png)
**Chủ đề nóng:** [Giáo án Điện tử](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Gi%C3%A1o_%C3%A1n_%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD) - [Sách giáo khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A1ch_gi%C3%A1o_khoa) - [Học tiếng Anh](/wiki/H%E1%BB%8Dc_ti%E1%BA%BFng_Anh_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn_v%E1%BB%9Bi_Mr_Duncan) - [Bài giảng trực tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_gi%E1%BA%A3ng_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn) - [Công lý: Việc đúng nên làm](/wiki/C%C3%B4ng_l%C3%BD:_Vi%E1%BB%87c_%C4%91%C3%BAng_n%C3%AAn_l%C3%A0m) - [Món ăn bài thuốc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B3n_%C4%83n_b%C3%A0i_thu%E1%BB%91c) - [Chăm sóc bà bầu](/wiki/Ch%C4%83m_s%C3%B3c_b%C3%A0_b%E1%BA%A7u) - [Môi trường](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:200_c%C3%A2u_h%E1%BB%8Fi_%C4%91%C3%A1p_v%E1%BB%81_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) - [Tiết kiệm điện](/wiki/C%C3%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_ti%E1%BA%BFt_ki%E1%BB%87m_%C4%91i%E1%BB%87n_hi%E1%BB%87u_qu%E1%BA%A3)
# Kỹ thuật nuôi Cá Rô Đồng
### Bài từ Tủ sách Khoa học VLOS
Cá rô đồng (CRĐ) là loại thịt béo, thơm, dai, ngon, có giá trị cao, tiêu thụ khá mạnh cả ở nông thôn, thành phố. CRĐ lớn nhất phát hiện 300g/con, cỡ ca tiêu thụ rộng rãi 7-15 con/kg. CRĐ sống ở nước ngọt, chúng thường sinh sống được ở các loại hình mặt nước: ruộng lúa, ao mương, lung bào, đìa, sông rạch... Trên thế giới CRĐ phân bố ở Nam Trung Quốc, Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Miến Điện, Ấn Độ, Philippines, Châu Phi và các quần đảo giữa Ấn Độ và Chấu Úc.
CRĐ sống rất khỏe, có thể chịu đựng được điều kiện thiếu nước trong một thời gian khá lâu do chúng có cơ quan hô hấp trên mang, thở khí trời. CRĐ có thể ra khỏi nước 6 ngày mà không chết (nếu nang phụ không bị khô), dựa vào đặc điểm này có thể vận chuyển CRĐ tươi sống đi tiêu thụ ở các nơi.
CRĐ thích nghi với khí hậu nhiệt đới,lúc khô hạn cá có thể sống chui rúc trong bùn mấy tháng và có thể ra khỏi mặt nước đi một quãng tương đối xa để tìm nơi sinh sống, có thể lên đất khô tìm mồi ăn.
CRĐ nuôi dưỡng bằng giống nhân tạo, cho ăn đủ chăm sóc tốt, cá giảm hẳng tính hoang dã, gần như không đi. Có nơi nuôi 2.000 (m2) được 4,5 tấn CRĐ, không có rào, cá cũng không đi, bán giá bình quân 30.000đ/kg (20.000 - 45.000 đ/kg) lời 70.000.000 đ/vụ.
CRD (là loài cá ăn tạp nnghiêng về động vật do cấu tạo tiêu hóa ngắn so với chiều dài của thân cá 0,76 - 1,06. Cá có răng chắc, sắc, xếp thành dãy trên hai hàm, trên 2 hàm còn có răng nhỏ nhọn: hàm răng ở giữa to hơn hai bên và răng có trên xương lá mía. CRĐ có thể ăn các loài tép, tôm, cá, động vật không xương sống, côn trùng bay trong không khí, lúa, gạo, hạt cỏ, phân động vật,... CRĐ có thể tấn công các động vật nhỏ hơn chúng để ăn, nên được xếp loại cá dữ nhưng mức độ dữ có giới hạn.
|
|
## Mục lục
### Các giai đoạn phát triển của CRĐ
- Trứng sau khi thụ tinh 10 phút, noãn hoàng tách khỏi trứng.
- 12 giờ 30 phút, hình thành đốt cơ, phôi cử động liên tục.
- 17 giờ 20 phút, cá nở, cơ thể có nhiều sắc tố, noãn hoàng to, ống tiêu hóa thẳng, có đốt cơ.
- 60 giờ sau khi nở cá ăn được phiêu sinh động vật (moina) và thức nhân tạo.
- Ngày thứ 8 trở đi cá rượt đuổi những loài nhỏ hơn để ăn thịt.
- Tính ăn động vật của cá thể hiện 8-10 ngày tuổi. Do đó ương CRĐ muốn có tỷ lệ sống cao phải cung cấp thức ăn đầy đủ, đặc biệt là thức ăn phải ở dạng lơ lửng trong nước vì cá không có tập tính sục đáy bể tìm thức ăn và cá giống khi ương nuôi phải hạn chế sự chênh lệch độ lớn về kích thước nhằm tránh cá ăn thịt lẫn nhau.
- Ngày 10 cá dài 0,57 - 0,76cm.
- Ngày 17 cá dài 0,96 - 1,2cm.
- Ngày 30 cá dài 1,9 - 2,43cm.
- Đến 20 ngày tuổi, CRĐ đã ngoi lên khỏi mặt nước đớp khí trời, điều đó chứng tỏ cơ quan hô hấp trên mang đã hình thành. Tốc độ tăng trưởng của CRĐ phụ thuộc vào thành phần và số lượng thức ăn cung cấp, bón phân kết hợp cho ăn tăng trưởng của cá cao nhất.
### Sinh sản của CRĐ
Ở điều kiện tự nhiên, mùa mưa bắt đầu là cá sinh sản, tập trung tháng 5-7 đến tháng 9 thoái hóa hoàn toàn. Trong sản xuất giống nhân tạo, chăm sóc cá cha mẹ tốt thời gian dài hơn 3 tháng. Cá đực thành thục sớm hơn cá cái, cuối vụ đực cái càng thoái hóa.
- Sức sinh sản tuyêt đối: cá tự nhiên 10 - 11cm số trứng 8.656 trứng ± 1098, cá dài 18 - 19cm số trứng 42.847 trứng ± 972. Cá nuôi vỗ 12cm, số trứng 29.066 trứng khi đó ở tự nhiên có 16.559 trứng.
- Đường kính của trứng 0,4-0,8mm, khi cá đã thụ tinh trứng trương lên 0,85 - 1,1mm.
- CRĐ nuôi vỗ tái phát dục sau 3-4 tuần.
## Kỹ thuật Sản xuất giống CRĐ
Giống CRĐ có ở tự nhiên lúc Bà Chằn (tháng 5-6) bắt được giống CRĐ ở trên ruộng, mương bị cạn khá nhiều. Nhưng do đánh bắt cá bị xây xát, mất nhớt, cá chết tạ chỗ và sau đó chết dài dài vì bệnh. Cá còn sống mang tính hoang dã của cha mẹ, nên khi có dòng nước chảy vào, cá thường đi theodòng nước hoặc gặp nơi sống không thích hợp cá cũng đi. Nguồn giống CRĐ tự nhiên không đều, thiếu chủ động cung cấp giống theo yêu cầu nuôi. Giống CRĐ sản xuất nhân tạo, qua nuôi đại trà ở nhiều nơi, tính hoang dã của cá giảm hẳn, có nơi chỉ rào lưới 0,5m và có nơi không rào và cho cá ăn tốt cá cũng không đi.
- a. Chuẩn bị cá cha mẹ:
Ao mương nuôi vỗ cá cha mẹ có diện tích từ 50 - 500 (m2), sâu 1m, được chuẩn bị từ tháng 11-1. Cá cha mẹ được nuôi dưỡng sớm, chăm sóc tốt, cá có thể đẻ sớm hơn thời vụ tự nhiên vào tháng 2-3dl và tháng 4-5 có cá giống cung cấp cho yêu cầu nuôi nữa và cuối năm đạt cỡ cá thương phẩm. Chọn cá cha mẹ cỡ từ 40 - 100g/con, cá không bị xây xát, dị hình, cá khỏe mạnh, nuôi chung cá đực cái mật độ 1kg cá/2 m2 ao.
Cho cá ăn hàng ngày: cám 60%, bột cá 38% và bột gòn 2% làm chất kết dính. Nấu bột cá, bột lá gòn xong trộn cám vào vừa đặc cho cá ăn. Có thể cho cá ăn một phần lúa mộng. Ngày cho ăn 3-5% so với trọng lượng thân cá, cá tái phát dục ăn 7%.
15 ngày kích thích bằng nước một lần, mỗi lần 1/3 ao. - 30 ngày kiểm tra độ thành thục của cá, 15 ngày kiểm tra cho cá đẻ; cá đực có bụng thon, khi vuốt nhẹ bụng có sẹ trắng sữa. Cá cái bụng to, mềm đều, lỗ sinh dục màu hồng. Cỡ cá 21-30g có 2.900 - 15.000 trứng, 1kg cá cái có 30-40 vạn trứng, tỷ lệ thụ tinh và nở trên 90%.
- b. Sản xuất cá giống:
-
- b.1. Sản xuất giống CRĐ tại ao:
Ao được cải tạo và diệt tạp tốt, cho nước vào ao 0,5m, bón phân chuồng để tạo thức ăn tại chỗ cho cá, nước có màu xanh lá chuối non.
Cá cha mẹ có trứng và sẹ tốt, bắt từng cặp cá thả vào ao, mật độ cá thả 5-10 m2 ao. Dâng nước lên 1m, cá rô được nước mới kích thích đẻ trong ao. Hàng ngày cho cá ăn: trùn quế, cám, tấm, ốc nghiền nhỏ, bột cá nấu, phân heo, ... như phần ương cá.
Sản xuất giống CRĐ tại ao, tại hộ gia đình cũng cung cấp được lượng giống CRĐ đáng kể cho yêu cầu nuôi. Có hộ ao 500 m2 thả trên 1,5kg CRĐ cha mẹ cũng được 800kg cá rô thịt.
-
- b.2. Sản xuất giống CRĐ nhân tạo:
- Cho cá đẻ:
CRĐ cha mẹ, đực cái bắt nhốt trước 2 giờ tiêm, chọn cá đã thành thục sinh dục.
Tiêm HCG liều 3.000-4.000 UI/kg hoặc LHRa 20-30mg/kg cá cái, cá đực tiêm nửa liều cá cái. tiêm vào lưng hoặc gốc xoang ngực.
Cho cá đẻ: Xô, chậu, thau, lu, khạp có đường kính rộng 40-50cm trở lên, cho nước sach vào 10-12cm, bắt từng cặp cá cho vào, hoặc ở bể 3-4kg cá/ m3 nước. Thời gian hiệu ứng thuốc sau khi tiêm 7-16 giờ cá đẻ, cá đẻ trứng ra nở 16-22 giờ tùy nhiệt độ.
- Ấp trứng cá:
Trứng CRĐ mới đẻ có đường kính 0,4-0,8mm, trứng trương nước 0,8-1,1mm, trứng nổi tự do. Ấp trứng ở xô, thau, chậu có nước sâu 20-30cm, mật độ trứng ấp 3.000 trứng/lít nước , nước tĩnh, thay nước ngày 2 lần, thường xuyên vớt bỏ trứng ung ra.
Sau 60 giờ trứng nở, chuyển cá bột xuống ao ương.
- Ương cá bột lên cá giống:
Ao mương ương cá giống được dọn sạch cây cỏ, sên vét bớt sình bùn, xảm các hang mội, bón vôi 10kg/100 m2 ao, diệt các địch hại của cá như phần cải tạo ao ương cá khác. phơi nắng ao 2-3 ngày, cho nước vào ao qua lưới lọc kỹ, lưới thật dầy, có thể dùng vải KT.
Bón phân gà, heo đã ủ 10-15g/100 m2 ao hoặc dùng phân vô cơ: đạm và lân superphosphat theo tỷ lệ N/P = 2/1 với lượng 200g m3 nước (nên dùng phân hữu cơ thì màu nước giữ lâu hơn). Bón lót 3 ngày trước khi thả cá ương. Cần kiểm tra nước ao, nếu có địch hại của cá phải được diệt trước khi thả, nếu có bọ gạo phải dùng dầu hỏa có khu và treo đèn ở ao. Cá bột được thả khi nước ao có màu xanh lá chuối non, sao đó 5-10 ngày bón phân một lần tùy màu nước.
Mật độ cá ương 4-6 vạn cá bột /100 (m2) ao, cá bột phải đều cỡ, thời gian ương 45 ngày, cỡ cá đạt 300-400con/kg, tỷ lệ sống ương tốt trên 50%.
Thức ăn cho cá: Mười ngày đầu cho ăn lòng đỏ trứng vịt luộc tán nhuyễn và bột đậu nành pha lõang nấu chín, số lượng một trứng vịt và 10g bột đậu nành cho 1-2 vạn cá bột/ngày. Ngày cho ăn 4 lần. Sau đó cho cá ăn cám 30%, bột đậu nành 30%, bột cá 40%. Khẩu phần thức ăn, khởi điểm cho ăn 100g/vạn cá/ngày, sau đó tùy khả năng bắt mồi của cá mà tăng hoặc giảm khẩu phần cho ăn, nhưng khi cá có cơ quan hô hấp phụ (20 ngày ương) nên tăng lượng thức ăn và phân bón nước ao có màu xanh lá chuối non. Do CRĐ bột giống ăn thức ăn lơ lửng trong nước là chủ yếu, nên thức ăn nấu chín và hòa tan vào trong nước và rải đều trên mặt ao.
Thời gian ương cá cần diệt bọ gạo, không để ếch nhài, nòng nọc và các động vật khác vào ăn cá con.
Cấp thêm nước vào ao khi nước ao hao hụt, nước ao dơ.
Có điều chỉnh lượng thức ăn cần thiết để cá lớn đều, không ăn thịt lẫn nhau.
Theo dõi sự hoạt động của cá, tăng trưởng của cá.
Cá giống cỡ 300 - 500 con/kg được đánh bắt nhẹ nhàng bằng kéo lưới, cho cá vào vèo chứa nếu chuyển đi xa, chuyển nhanh đến nơi nuôi CRĐ thương phẩm. CRĐ giống được chuyển bằng bao nylon, có nước và bơm dưỡng khí, bọc 60x90 chở 1.500 - 3000 con/bọc.
## Kỹ thuật nuôi CRĐ thương phẩm
- a. Nuôi cá tại ao:
Diện tích ao mương nuôi CRĐ từ 100 m2-2.000 m2 mức nước ao sâu trung bình 1,5m, ao nuôi liền với nguồn nước không bị nhiễm các chất độc nông dượccung suốt thời gian nuôi. Ao có bộng cấp và thoát nước càng tốt, tối thiểu có một bộng để lấy nước mới vào, xả nước dơ ra. Bộng phải có lưới bịt chống cá dữ vào ăn cá rô và cá khác vào tranh mồn ăn CRĐ. Để giữ nước cần thiết có thể dùng bao nylon, bao xy măng bịt đầu bộng khi đã cho nước vào ao.
Ao được cải tạo như các ao nuôi cá khác: Don cây cỏ, vét sình bùn, xảm chặt các hang mội, bón vôi và phân chuồng tạo thức ăn tự nhiên cho cá. Đắp bờ cao hơn mức nước cao nhất 0,5m, nơi bờ thấp, nơi xung yếu, đập nước, ... dùng lưới chắn kỹ trước khi nước ngập, lưới cao so với mặt đất mực nước ngập 0,5m, lưới gắn chặt vào đất, có trụ kềm lưới. Thường sử dụng lưới cước để ngăn cá. Cho nước vào ao trước khi thả cá 5-7 ngày, mức nước 1m-1,5m.
-
- a.1.Giống cá nuôi:
Cỡ CRĐ giống: 300 - 500 con.kg. Cá đều cỡ, cá khỏe mạnh, cá không bị xây xát mất nhớt. Cá yếu được nhốt nuôi riêng khi thật khỏe mạnh mới nuôi chung. Mật độ nuôi 10con/ m2 nơi có thức ăn đủ, nước tốt, nuôi tốt mật độ nuôi 20-30-50con/ m2.
Có thể thả ghép cá hường giống 1 con/ 5-10 m2, cá mè trắng 1con/5-10 m2 để tận dụng thức ăn rơi rớt và làm sạch môi trường nước, không được thả cá mè vinh, chép, trê phi tranh mồi ăn của CRĐ, giá bán thấp.
-
- a.2. / Thức ăn cho cá:
Tạo nguồn thức ăn tự nhiên trong vùng nước cho cá.
Có thể sử dụng phân heo, gà, cút cho cá ăn trực tiếp (cần lưu ý không để nước đái heo xuống ao nuôi). Ao 500 - 1000 m2 có thể sử dụng phân heo của 10-20 con làm thức ăn cơ bản cho cá, bổ sung thêm thức ăn nhân tạo. Tùy thực tế xem sức sức ăn của cá mà tăng hoặc giảm lượng thức ăn.
Trước khi thu hoạch 2-3 tháng, ngưng cho cá ăn phân heo, mà cho cá ăn bằng thức ăn chế biến để cá sạch, béo. Thức ăn chế biến 3-5% trọng lượng cá, tùy cá ăn mà tăng giảm.
Cho cá ăn bằng thức ăn chế biến: Bột đầu tôm, phụ phế liệu nhà máy chế biến cá tôm và gia súc, bột cá, ruốc, ốc, cá tạp, bột đậu nành, ... tỷ lệ đạm 30% + cám mịn và xác đậu nành 60% + tấm 7% + bột lá gòn 3% + Vitamin, Premit. hế biến thức ăn: Thức ăn thô (trùn quế, cá tạp, cua, ốc,...) được nghiền nhỏ. Nấu cháo tấm với bột cá cho nhừ, cho bột lá gòn vào, nếu có xác đậu nành nấu riêng, trộn cám và Vitamin vào thức ăn, vừa khô, đặc, dẻo. Có thể cho10% rau muống đã thái nhỏ và nấu mềm nhừ trộn lẫn với thức ăn trên. Thức ăn có độ đạm càng cao cá lớn càng nhanh, từ cá giống lên cá 7-15 con/kg có 4 tháng.
Cho cá ăn: CRĐ lúc còn nhỏ chưa phân đàn, cho cá ăn bằng sàn treo ở đầu ao, cá vào sàn ăn, khoảng 50 - 80 m2 có một sàn. Khi cá lớn, dùng sàn thì cá lớn vào ăn trước, cá nhỏ vào ăn sau, cá lớn không đều, nên rải thức ăn đều ao cho cá ăn để cá lớn nhỏ đều được ăn. Tỷ lệ cho ăn 3-5% trọng lượng cá, ngày cho ăn 1-2 lần. Cho CRĐ ăn thức ăn hoặc lúa, đậu nành rang vàng thơm cho dầu dừa vào cho cá ăn.
-
- a.3. Quản lý chăm sóc cá nuôi:
Giữ môi trường nước nuôi đến màu xanh lá chuối non. Nếu nước có màu sậm và mùi hôi phải thay nước ngay. Trung bình 7-15 ngày nên thay nước một lần, nếu nước ao nuôi vẫn tốt thì khi nước dơ mới thay. Thay nước tốt có lợi cho cá nuôi, song cá tạp vào nhiều tranh mồi ăn của cá nuôi.
Kiểm tra thức ăn của cá dư hay thiếu bằng xem cá có thức ăn trong bụng không và thức ăn còn lại khi cho vào sàn ăn 2 giờ. Nếu ruột cá không có thức ăn, mà thức ăn còn nhiều ở sàn là thức ăn không thích hợp, phải thay đổi thức ăn, hoặc xem cá yếu ăn vì lý do gì: nước dơ thì thay nước, thiếu đạm thì tăng đạm, có đạm mà yếu ăn tăng Vitamin C, Premit vào thức ăn và xem cá có bệnh hay không xử lý kịp thời. Kiểm tra bộng bờ, lưới bộng, lưới bao nơi xung yếu khi mưa lũ. Nơi không có điều kiện bao lưới nơi xung yếu, có thể trồng cây sả dừng nhiều lớp ở bờ này.
Trong thời gian nuôi, cá phân đàn, cá lớn thì lớn nhanh, cá nhỏ chậm lớn vì không được ăn đều. Cần kiểm tra sau 4-6 tháng nuôi, dùng lưới kéo bắt cá lớn để vào ao nuôi vỗ riêng, bán. cá nhỏ còn lại tiếp tục nuôi và cá có phân đàn nuôi riêng.
- b/ Nuôi CRĐ ở ruộng lúa, rừng tràm. sông cụt:
-
- b.1. Chuẩn bị nơi nuôi:
Ruộng lúa rừng tràm thì có mương trong, bờ bao quanh, bờ cần cao hơn mực nước cao nhất 0,5m.
Nơi xung yếu: đập có bộng, nước ra vào, lung trũng nối liền với nhau ngăn cách bằng bờ, nơi thấp,... Cần có lưới chắn hoặc trồng sả dầy để hạn chế cá đi.
Nếu nuôi ở kênh rạch, sông cụt, xung quanh có bờ bao, lòng kênh dùng lưới chắn kỹ. Nơi nuôi được cải tạo, nhất là diệt các loài địch hại của CRĐ như cá lóc, lươn, rắn, rái cá,...
-
- b.2. Giống nuôi:
Giống CRĐ nên thả cỡ lớn 200 - 300 con/kg.
Thường nuôi ghép CRĐ với các loại cá khác nuôi ở ruộng lúa: mè vinh, sặt rằn, mè trắng, trôi, chép 70 - 80%, CRĐ 20 - 30%. Mật độ cá nuôi 1-3 con/ m2.
Nuôi ở rừng tràm: CRĐ 0,3-0,7 con/ m2. nuôi ghép với cá sặt rằn, trê vàng, thát lát và cá lóc cùng cỡ 0,5- 1 con / m2 mặt nước.
Nuôi ở sông cụt: CRĐ 5-10 con / m2 và ghép cá sặt rằn, cá hường, mè trắng.
-
- b.3. Quản lý chăm sóc cá nuôi: như ở ao.
- c. Thu hoạch cá nuôi:
Cá nuôi 4-5 tháng đạt 60 - 100g/con, 6-9 tháng đạt 100 - 150g/con. Chọn thời điểm thị trường ít các loại cá khác, thu hoạch CRĐ cán được giá. trước khi thu hoạch 2 tháng cần tăng cường cho cá ăn đủ số và chất, thay nước sạch vào ao.
Dùng lưới bắt cá lớn bán, cá nhỏ để lại nuôi tiếp bán. Cần theo dõi hàng ngày ghi chép để rút kinh nghiệm.
## Kinh nghiệm sản xuất cá rô đồng giống
- Chọn cá bố mẹ:
Nên chọn cỡ cá 30-70g hoặc lớn hơn, có cơ thể hoàn chỉnh, không bị dị tật, dị hình. Cá có nguồn gốc từ tự nhiên hoặc từ nguồn cá nuôi trong ao.
Cá đực thường nhỏ hơn cá cái và có thân dài, cá cái có bụng lớn và có tỷ lệ chiều dài thân trên chiều cao lớn hơn cá đực.
- Nuôi vỗ cá bố mẹ:
Ao nuôi vỗ: Nên dùng ao có diện tích 200-500m2, mức nước sau 0,8-1m.
Mật độ nuôi vỗ cá và tỷ lệ đực cái: Cứ 1m2 ao nuôi vỗ 4-6 con cá bố mẹ. Ghép 2 cá đực với 1 cá cái.
Mùa vụ: Bắt đầu nuôi vỗ từ tháng 12 năm trước.
- Cho cá ăn và quản lý ao: Cứ 10kg cá bố mẹ mỗi ngày cho ăn 0,2kg thức ăn hỗn hợp (gồm 25% cám, 25% ruốc và 50% bột cá). Thường xuyên quan sát màu nước và hoạt động của cá. Sau khi nuôi vỗ cá bố mẹ 2 tháng có thể chọn cá cho sinh sản.
- Cho cá đẻ nhân tạo:
Bể cho cá đẻ: Có thể sử dụng bể xi măng, bể nhựa, lu sành, bể bạt... Tùy số lượng cá cho đẻ nhiều hay ít mà chọn bể có diện tích 10 -20m2.
Giữ mức nước trong bể từ 0.4-0,8m.
- Chọn cá bố mẹ thành thục: Chọn những cá cái có bụng to, mềm và những con cá đực khỏe mạnh, linh hoạt để cho đẻ.
- Tiêm kích dục tố: Tiêm cho 1 kg cá cái một trong hai loại kích dục tố với liều lượng như sau: 1 ống LRHa 0,2mg + 2 viên DOM (hoặc Motilium) hoặc 2.000-2.500 đơn vị HCG. Cũng tiêm cho cá đực 1 trong 2 loại thuốc trên nhưng với liều lượng chỉ bằng 1/2 của cá cái. Tiêm thuốc vào gốc vây của ngực cá. Sau khi tiêm kích dục tố thả ghép 2 cá đực với một cá cái vào bể đẻ.
Cá bắt đầu đẻ sau khi tiêm kích dực tố 6-8 giờ. Thời gian đẻ kéo dài 2-3 giờ. Vào chính vụ (tháng 5-7) tỷ lệ cá đẻ đạt 96-100%, tỷ lệ thụ tinh đạt 82-93%, tỷ lệ nở 87-98%.
- Ấp trứng: Sau khi cá đẻ, trứng được vớt nhẹ nhàng chuyển vào chậu nhựa để ấp. Chậu nhựa có đường kính 50cm, mức nước trong chậu là 15 cm. Mỗi chậu có thể ấp được 50.000 trứng mà không cần phải sục khí.
Sau khi trứng nở thành cá bột được 2-3 ngày tuổi thì chuyển cá bột ra ương ngoài ao.
- Ương cá bột thành cá giống:
Diện tích ao ương: 500-1000m2
Chuẩn bị ao ương: Tháo cạn ao và phơi đáy. Cứ 100m2 ao ương bón 10kg vôi để diệt tạp, trừ mầm bệnh và bón lót 25-30kg phân chuồng.
Lấy nước vào ao qua lưới lọc trước khi thả cá bột 1-2 ngày. Cá bột được ương trong ao với mật độ 400-600 con/m2.
Cho cá ăn: Trong 10 ngày đầu tiên, cứ 100.000 cá bột mỗi ngày cho ăn 5 lòng đỏ trứng vịt bóp nhuyễn và 400g bột đậu nành rang xay nhuyễn. Hòa thức ăn với nước tạt cho cá ăn 2 lần/ngày.
Từ ngày thứ 11 đến ngày thứ 20: Cứ 100.000 cá bột mỗi ngày cho ăn 300g bột đậu nành, 300g cám và 300g bột cá. Thức ăn được trộn đều và rải khắp ao cho cá ăn 2 lần/ngày.
Từ ngày thứ 21 đến ngày thứ 30: Mỗi ngày cho ăn 600g cám và 600g bột cá/100.000 cá bột. Trộn đều và rải cho cá ăn.
Từ ngày 31 đến ngày thứ 40, mỗi ngày cho ăn 1,5-2kg cám và bột cá/100.000 cá bột. Thành phần thức ăn là 50-70% cám và 30-50% bột cá.
- Kết quả:
Sau 50-60 ngày ương, cá đạt trọng lượng trung bình 1,5-2g, tỷ lệ sống đạt 20%.
**Nguồn:** [Công ty ANFA](http://www.sinhthaivietnam.com/php/tailieu_kythuat_chitiet.php?id=4)
## Xem thêm
[Bán giống cá rô đồng](http://quangcaosanpham.com/san-pham/516102/ban-giong-ca-ro-dong.html)- Công ty TNHH Thủy Sản Phúc Hà Hải Phòng [Kỹ thuật sản xuất giống và nuôi cá rô đồng thương phẩm](http://www.vietlinh.com.vn/kithuat/ca/rodong.htm)- VietLinh.vn [Kỹ thuật nuôi cá rô đồng](http://www.ctu.edu.vn/colleges/aquaculture/thuysanweb/uploads/TS346-chuong5b.pdf)- Ts. Dương Nhựt Long – Đại học Cần Thơ [Kỹ thuật ươm nuôi cá rô đồng và cách phòng trị bệnh](http://thuysan.kiengiang.gov.vn/index2.jsp?menuId=454&articleId=2238)- Trung tâm khuyến ngư tỉnh Kiên Giang
Ý KIẾN CỦA BẠN

Server: Apache/2.4.6 (CentOS) PHP/5.6.3

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Cache-Control: private, must-revalidate, max-age=0


text:
Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H Trụ sở: Tầng 12, Tòa nhà Geleximco, 36 Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa, TP Hà Nội Tel: (84-4) 73 00 24 24 hoặc (84-4) 3512 1806 - Fax: (84-4) 3512 1804 VPĐD: Tầng 5 – Toà nhà Hải Âu - 39B Trường Sơn, P2, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh Tel: (84-8) 73 00 24 24 hoặc (84-8) 3848 9845 - Fax: (84-8) 3848 6519 / Giấy phép số 2517/GP- TT ĐT ngày cấp 27/08/2013 SỞ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG HÀ NỘI. Chịu trách nhiệm xuất bản: Ngô Kỳ Lam.
HOTLINE: 0965 08 24 24 hoặc 0903 288 624

markdown:
|
|
## U19 VN - U19 Úc: "Hủy diệt" đối thủ
Thứ Hai, ngày 07/10/2013 15:59 PM (GMT+7)
Không thể ngờ rằng U19 Việt Nam lại chơi bùng nổ đến vậy trước U19 Úc.
Trọng tài vừa cho trận đấu tạm nghỉ vì thời tiết quá nóng. Các cầu thủ được ra sân uống nước.
Ngay đầu hiệp 2, Công Phượng đã có pha thâm nhập vòng cấm U19 Úc tuy nhiên đội bạn đã hóa giải.
Theo DA (Khampha.vn)
![]()
|
|
Thông tin cần biết
Sự kiện tiêu điểm

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

Connection: close

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Encoding: gzip


text:
Đơn vị chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H - Giấy phép số 2517/GP- TT ĐT ngày cấp 27/08/2013 Sở thông tin và truyền thông Hà Nội.
Đơn vị độc quyền khai thác thương mại: Công ty Cổ phần Tìm Việc Nhanh
Trụ sở: Tầng 6, Bitexco Nam Long - 63A Võ Văn Tần, P.6, Q.3, TP.Hồ Chí Minh
Điện thoại: (08) 7308 2424| Fax: (08) 393 018 00 | Email: vieclam24h@timviecnhanh.com
Văn phòng đại diện: Tầng 12A, Tòa nhà Center Building, số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội (GÓC đường Ngụy Như Kon Tum giao đường Vũ Trọng Phụng)
Điện thoại: (04) 7308 2424| Email: vieclam24h@timviecnhanh.com
tim viec lam, viec lam, viec lam 24h, tuyen dung, viec lam nhanh, tim viec lam them, tìm việc làm, viec lam them, viec lam ban thoi gian, việc làm, tuyển dụng, tim viec ke toan, viec lam online, tim viec lam nhanh, cuoi 24h, bao, hai hoai linh, tin tuc, the thao, bong da, ket qua xo so, game, game hay, tin tuc trong ngay, lam dep, CƯỜI, thoi trang, am thuc, bong da anh, gia vang, tin tức, Phap luat

markdown:
**Không tìm thấy dữ liệu tin này!** **Nhà tuyển dụng không tồn tại!** [](http://www.24h.com.vn/cam-nang-tim-viec/Thach-thuc-nganh-Marketing---canh-tranh-khoc-liet-c545a675401.html)
![ Thách thức ngành Marketing - cạnh tranh khốc liệt](http://24h-static.24hstatic.com//upload/4-2014/images/2014-11-27/1417072272-untitled.jpg)
[Thách thức ngành Marketing - cạnh tranh khốc liệt](http://www.24h.com.vn/cam-nang-tim-viec/Thach-thuc-nganh-Marketing---canh-tranh-khoc-liet-c545a675401.html)Ngành Marketing đang trở thành một lĩnh vực cực kỳ thu hút... [](http://www.24h.com.vn/cam-nang-tim-viec/Can-lam-gi-khi-tim-viec-online-c545a675662.html)
![ Cần làm gì khi tìm việc online?](http://24h-static.24hstatic.com//upload/4-2014/images/2014-11-28/1417159369-0x600.jpg)
[Cần làm gì khi tìm việc online?](http://www.24h.com.vn/cam-nang-tim-viec/Can-lam-gi-khi-tim-viec-online-c545a675662.html)Tìm việc làm thông qua internet đang trở nên cực kỳ phổ... [](http://www.24h.com.vn/cam-nang-tim-viec/Nganh-du-lich-va-trien-vong-nghe-nghiep-hap-dan-cho-ban-tre-c545a670886.html)
![ Ngành du lịch và triển vọng nghề nghiệp hấp dẫn cho bạn trẻ](http://24h-static.24hstatic.com//upload/4-2014/images/2014-11-06/1415258992-7_2.jpg)
[Ngành du lịch và triển vọng nghề nghiệp hấp dẫn...](http://www.24h.com.vn/cam-nang-tim-viec/Nganh-du-lich-va-trien-vong-nghe-nghiep-hap-dan-cho-ban-tre-c545a670886.html)Với đặc trưng là một đất nước rất giàu tài nguyên du...
|
|![]()
|0915 299 343 Ms.Quỳnh0915 299 344 Ms.Lý 0919 290 892 Ms.Phong Thu0919 290 891 Ms.Hường0919 290 898 Ms.Minh0915 299 342 Ms.Trang0919 290 889 Ms.Linh0915 299 340 Ms.Quỳnh Anh0918 968 793 Ms.Dung0918 968 790 Ms.Hưng0918 968 794 Ms.Thủy0918 968 798 Ms.Dung0918 968 799 Ms.Huyen0918 968 809 Ms.Hà 0918 968 811 Ms.Ngọc 0919 290 897 Mr.Sơn 0919 290 890 Ms.Lán 0919 290 896 Ms.Thu|
|
|![]()
|0917 563 088 Ms.Trang0917 998 669 Mr.Tiến0917 588 672 Ms.Giàu0917 278 575 Ms.Huyền0916 673 088 Mr.Tâm0917 998 677 Ms.Uyên 0918 968 808 Ms.Linh0917 593 898 Ms.Cúc0917 593 896 Ms.Vy0917 593 890 Ms.Lâm0917 593 897 Ms.Diễm Ngọc0917 998 674 Ms.Liên0914 653 088 Mr.Phương0918 968 804 Ms.Đoan0914 913 088 Ms.Hiếu0917 998 676 Mr.Bình 0917 593 892 Ms.Bích 0918 968 800 Ms.Tự 0918 968 805 Ms.Trúc 0917 998 673 Ms.Tuyền 0917 998 670 Ms.Ly0918 968 806 Ms.Trâm0917 998 671 Ms.Tho|**Đơn vị chủ quản:** Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H - Giấy phép số 2517/GP- TT ĐT ngày cấp 27/08/2013 Sở thông tin và truyền thông Hà Nội.
**Đơn vị độc quyền khai thác thương mại: **Công ty Cổ phần Tìm Việc Nhanh
**Trụ sở:** Tầng 6, Bitexco Nam Long - 63A Võ Văn Tần, P.6, Q.3, TP.Hồ Chí Minh
**Điện thoại:** (08) 7308 2424| Fax: (08) 393 018 00 | __vieclam24h@timviecnhanh.com__
**Văn phòng đại diện:** Tầng 12A, Tòa nhà Center Building, số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội (GÓC đường Ngụy Như Kon Tum giao đường Vũ Trọng Phụng)
**Điện thoại:** (04) 7308 2424| **Email:** __vieclam24h@timviecnhanh.com__ **, tim viec lam** **,** [viec lam](http://vieclam.24h.com.vn/) **,** [viec lam 24h](http://vieclam.24h.com.vn/) **,** [tuyen dung](http://vieclam.24h.com.vn/nha-tuyen-dung) **,** [viec lam nhanh](http://vieclam.24h.com.vn/) **,** [tim viec lam them](http://vieclam.24h.com.vn/sinh-vien-lam-them-c46.html) [tìm việc làm](http://vieclam.24h.com.vn/), [viec lam them](http://vieclam.24h.com.vn/sinh-vien-lam-them-c46.html), [viec lam ban thoi gian](http://vieclam.24h.com.vn/lam-ban-thoi-gian-c48.html), **,** [việc làm](http://vieclam.24h.com.vn/) **,** [tuyển dụng](http://vieclam.24h.com.vn/nha-tuyen-dung) [tim viec ke toan](http://vieclam.24h.com.vn/ke-toan-kiem-toan-c30.html), [viec lam online](http://vieclam.24h.com.vn/), [tim viec lam nhanh](http://vieclam.24h.com.vn/),  [cuoi 24h](http://www.24h.com.vn/cuoi-24h-c70.html), [bao](http://www.24h.com.vn/), [hai hoai linh](http://www.24h.com.vn/hai-hoai-linh-va-danh-hai-viet-c70e1552.html), [tin tuc](http://www.24h.com.vn/), [the thao](http://www.24h.com.vn/the-thao-c101.html), [bong da](http://www.24h.com.vn/bong-da-c48.html), [ket qua xo so](http://ketquaxoso.24h.com.vn/), [game](http://game.24h.com.vn/), [game hay](http://game.24h.com.vn/game-hay-nhat-c131box55a1.html), [tin tuc trong ngay](http://www.24h.com.vn/tin-tuc-trong-ngay-c46.html), [lam dep](http://www.24h.com.vn/lam-dep-c145.html), [CƯỜI](http://www.24h.com.vn/cuoi-24h-c70.html), [thoi trang](http://www.24h.com.vn/thoi-trang-c78.html), [am thuc](http://www.24h.com.vn/am-thuc-c460.html), [bong da anh](http://www.24h.com.vn/bong-da-ngoai-hang-anh-c149.html), [gia vang](http://www.24h.com.vn/ttcb/giavang/giavang.php), [tin tức](http://www.24h.com.vn/), [Phap luat](http://www.24h.com.vn/an-ninh-hinh-su-c51.html)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


text:
Tìm khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật phù hợp tại Vineland. Xem thông tin, so sánh, nhận xét của khách và đặt phòng trực tuyến an toàn cùng Hotels.com. Với nhiều mức giá đa dạng, đảm bảo bạn có thể tìm được khách sạn phù hợp cho mình, bất kể đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Vineland.
Khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật ở Vineland
Bản đồ khách sạn có phòng tắm phù hợp người khuyết tật tại Vineland
Các loại Khách sạn
Khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật tại Vineland
Địa danh và thông tin tìm kiếm phổ biến tại Vineland
Khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật tại Vineland
Fairfield Inn & Suites by Marriott Millville Vineland
Xuất sắc 4,8 / 5 ( 62 nhận xét )
25 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Holiday Inn Express and Suites Vineland Millville
Tuyệt vời 4,5 / 5 ( 77 nhận xét )
31 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Hampton Inn & Suites Vineland
Tuyệt vời 4,5 / 5 ( 94 nhận xét )
22 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật trong phạm vi 40 km tại Vineland
Residence Inn by Marriott Deptford
Tuyệt vời 4,4 / 5 ( 54 nhận xét )
32 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật trong phạm vi 45 km tại Vineland
Wingate by Wyndham Voorhees Cherry Hill
Tuyệt vời 4,2 / 5 ( 262 nhận xét )
79 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

markdown:
Tìm khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật phù hợp tại Vineland. Xem thông tin, so sánh, nhận xét của khách và đặt phòng trực tuyến an toàn cùng Hotels.com. Với nhiều mức giá đa dạng, đảm bảo bạn có thể tìm được khách sạn phù hợp cho mình, bất kể đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Vineland.
# Khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật ở Vineland
![ Vineland, New Jersey, United States of America](http://a2.cdn-hotels.com/da/assets/s/6.0/images/brands/hcom/core/dio/widget/1.gif)
![ Vineland, New Jersey, United States of America](http://a2.cdn-hotels.com/da/assets/s/6.0/images/brands/hcom/core/dio/widget/1.gif)
Bản đồ khách sạn có phòng tắm phù hợp người khuyết tật tại Vineland
## Các loại Khách sạn
## Khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật tại Vineland
## Địa danh và thông tin tìm kiếm phổ biến tại Vineland
#### Khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật tại Vineland
Fairfield Inn & Suites by Marriott Millville Vineland
Xuất sắc 4,8 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho374673/fairfield-inn-suites-by-marriott-millville-vineland-millville-my/#reviews) **62**nhận xét )
25 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Holiday Inn Express and Suites Vineland Millville
Tuyệt vời 4,5 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho193637/holiday-inn-express-and-suites-vineland-millville-vineland-my/#reviews) **77**nhận xét )
31 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Hampton Inn & Suites Vineland
Tuyệt vời 4,5 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho340351/hampton-inn-suites-vineland-vineland-my/#reviews) **94**nhận xét )
22 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
#### Khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật trong phạm vi 40 km tại Vineland
Residence Inn by Marriott Deptford
Tuyệt vời 4,4 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho171364/residence-inn-by-marriott-deptford-deptford-my/#reviews) **54**nhận xét )
32 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
#### Khách sạn Có phòng tắm phù hợp người khuyết tật trong phạm vi 45 km tại Vineland
Wingate by Wyndham Voorhees Cherry Hill
Tuyệt vời 4,2 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho205496/wingate-by-wyndham-voorhees-cherry-hill-voorhees-my/#reviews) **262**nhận xét )
79 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

Server: Apache

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Fri, 18-Dec-2015 23:05:25 GMT; Path=/


text:
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.×

markdown:
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
[](/add.php) [](/random.php) [](/users.php)
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

WARC-Truncated: length

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Served-By: cache-iad2120-IAD, cache-jfk1027-JFK

X-Cache: MISS, MISS


X-Cache: MISS


X-Served-By: cache-iad2121-IAD, cache-atl6234-ATL


text:
Càng Long
Càng Long là một huyện nằm ở phía bắc của tỉnh Trà Vinh. Trung tâm của huyện nằm ven Quốc lộ 53, nối liền hai tỉnh Trà Vinh và Vĩnh Long, cách thành phố Trà Vinh khoảng 21 km, cách thành phố Vĩnh Long 43 km. Càng Long được xem là cửa ngỏ giao lưu kinh tế - văn hóa – xã hội của Trà Vinh với các tỉnh trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long[3].
Vị trí đại lý[sửa | sửa mã nguồn]
Huyện Càng Long nằm ở phía Bắc tỉnh Trà Vinh.
-
- Phía Đông giáp huyện Châu Thành và thị xã Trà Vinh.
- Phía Tây giáp tỉnh Vĩnh Long.
- Phía Nam giáp huyện Tiểu Cần và huyện Cầu Kè.
- Phía Bắc giáp tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Bến Tre.
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Toàn Huyện có 14 đơn vị hành chính cấp xã gồm có 1 thị trấn và 13 xã trực thuộc, trong đó có 135 ấp – khóm:
Dân số lao động[sửa | sửa mã nguồn]
Toàn huyện có tổng cộng 171.955 người với mật độ dân số đạt 563 người/km². Trong đó, dân tộc Khmer chiếm 5,64% so với tổng số dân. Số lao động trong tỉnh đạt 96.870 người gồm 94.628 lao động có việc làm và 2.242 lao động không có việc làm[1].
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1917, Càng Long là quận thuộc tỉnh Trà Vinh gồm có 2 tổng, đến năm 1928 quận được phân chia lại gồm có tổng Bình Khánh và tổng Bình Khánh Thượng. Ngày 06 tháng 01 năm 1931, quận được sáp nhập tổng Bình Phước với 3 làng tách từ quận Châu Thành. Năm 1956, Càng Long thuộc tỉnh Vĩnh Bình. Từ năm 1965 trở đi, các tổng đều mặc nhiên giải thể.
Sau năm 1975, Càng Long từ quận được đổi thành huyện và thuộc tỉnh Cửu Long. Ngày 26 tháng 12 năm 1991, tỉnh Cửu Long được tách thành hai tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh, theo đó Càng Long thuộc tỉnh Trà Vinh.
Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]
Huyện có Quốc lộ 53 và Quốc lộ 60 với tổng chiều dài là 28 km, các tuyến đường khác như tỉnh lộ 911 với chiều dài 15,6 km, 5 hương lộ với chiều dài 71,3 km và nhiều đường giao thông nông thôn với chiều dài 416 km. Ngoài ra huyện có hệ thống các sông ngòi chính như sông Cổ Chiên, sông Cái Hóp, hệ thống kênh Trà Ngoa, sông Càng Long, sông Láng Thé.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Giới thiệu chung, Trang tin điện tử huyện Càng Long.
- ^ “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
- ^ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
tttravinh

markdown:
# Càng Long
|Càng Long|
|
| ![ Thị trấn Càng Long, Trà Vinh.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/d/db/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_C%C3%A0ng_Long%2C_Tr%C3%A0_Vinh.jpg/272px-Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_C%C3%A0ng_Long%2C_Tr%C3%A0_Vinh.jpg)
![ Thị trấn Càng Long, Trà Vinh.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/d/db/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_C%C3%A0ng_Long%2C_Tr%C3%A0_Vinh.jpg/272px-Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_C%C3%A0ng_Long%2C_Tr%C3%A0_Vinh.jpg)
**Tọa độ**: [9°58′18″B 106°12′52″Đ / 9,97167°B 106,21444°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=C%C3%A0ng_Long¶ms=9_58_18_N_106_12_52_E_region:VN_type:adm2nd&title=9+58+18N%2C+106+12+52E) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [9°58′18″B 106°12′52″Đ / 9,97167°B 106,21444°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=C%C3%A0ng_Long¶ms=9_58_18_N_106_12_52_E_region:VN_type:adm2nd) [[1]](#cite_note-dstcdtvn-1) [[1]](#cite_note-dstcdtvn-1) [Kinh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), [Khmer](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer), [Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa)
|Vị trí Càng Long trên bản đồ Việt Nam|
|
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Đồng bằng sông Cửu Long](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long) [Trà Vinh](/wiki/Tr%C3%A0_Vinh) [Thị trấn Càng Long](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long,_C%C3%A0ng_Long&action=edit&redlink=1) [[2]](#cite_note-MS-2) [Huyện Càng Long](http://www.travinh.gov.vn/wps/portal/canglong/!ut/p/c1/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3gDIws_QzcPIwMDcw8LA0-nYE8TVws_IwMTc_1wkA4kFf5-luYGRmGm_oZBPibGYRZGUHkcwNFA388jPzdVvyA7O83RUVERAAnzVMs!/dl2/d1/L2dJQSEvUUt3QS9ZQnB3LzZfMDI4TjFGSDIwMDdIODBJQlNJNEU4TjIwUTI!/?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/wps/wcm/connect/huyen+cang+long/canglong/gioi+thieu/gioi+thieu+chung/) **Càng Long** là một [huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n) nằm ở phía bắc của tỉnh [Trà Vinh](/wiki/Tr%C3%A0_Vinh). Trung tâm của huyện nằm ven [Quốc lộ 53](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_53), nối liền hai tỉnh [Trà Vinh](/wiki/Tr%C3%A0_Vinh) và [Vĩnh Long](/wiki/V%C4%A9nh_Long), cách thành phố Trà Vinh khoảng 21 km, cách [thành phố Vĩnh Long](/wiki/V%C4%A9nh_Long_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) 43 km. Càng Long được xem là cửa ngỏ giao lưu kinh tế - văn hóa – xã hội của Trà Vinh với các tỉnh trong khu vực [đồng bằng sông Cửu Long](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long) . [3]
## Vị trí đại lý[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&action=edit§ion=1)]
Huyện Càng Long nằm ở phía Bắc tỉnh Trà Vinh.
-
- Phía Đông giáp huyện Châu Thành và thị xã Trà Vinh.
- Phía Tây giáp tỉnh Vĩnh Long.
- Phía Nam giáp huyện Tiểu Cần và huyện Cầu Kè.
- Phía Bắc giáp tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Bến Tre.
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&action=edit§ion=2)]
Toàn Huyện có 14 đơn vị hành chính cấp xã gồm có 1 thị trấn và 13 xã trực thuộc, trong đó có 135 ấp – khóm:
|
||
|
## Dân số lao động[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&action=edit§ion=3)]
Toàn huyện có tổng cộng 171.955 người với mật độ dân số đạt 563 người/km². Trong đó, dân tộc Khmer chiếm 5,64% so với tổng số dân. Số lao động trong tỉnh đạt 96.870 người gồm 94.628 lao động có việc làm và 2.242 lao động không có việc làm
. [1]
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&action=edit§ion=4)]
Năm
[1917](/wiki/1917), Càng Long là quận thuộc [tỉnh Trà Vinh](/wiki/Tr%C3%A0_Vinh) gồm có 2 tổng, đến năm [1928](/wiki/1928) quận được phân chia lại gồm có tổng Bình Khánh và tổng Bình Khánh Thượng. Ngày [06 tháng 01](/wiki/6_th%C3%A1ng_1) năm [1931](/wiki/1931), quận được sáp nhập tổng Bình Phước với 3 làng tách từ quận [Châu Thành](/wiki/Ch%C3%A2u_Th%C3%A0nh). Năm [1956](/wiki/1956), Càng Long thuộc tỉnh [Vĩnh Bình](/wiki/V%C4%A9nh_B%C3%ACnh). Từ năm [1965](/wiki/1965) trở đi, các tổng đều mặc nhiên giải thể.
Sau năm
[1975](/wiki/1975), Càng Long từ quận được đổi thành huyện và thuộc [tỉnh Cửu Long](/wiki/C%E1%BB%ADu_Long_(t%E1%BB%89nh)). Ngày [26 tháng 12](/wiki/26_th%C3%A1ng_12) năm [1991](/wiki/1991), tỉnh Cửu Long được tách thành hai tỉnh [Vĩnh Long](/wiki/V%C4%A9nh_Long) và [Trà Vinh](/wiki/Tr%C3%A0_Vinh), theo đó Càng Long thuộc tỉnh [Trà Vinh](/wiki/Tr%C3%A0_Vinh).
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&action=edit§ion=5)]
Huyện có Quốc lộ 53 và Quốc lộ 60 với tổng chiều dài là 28 km, các tuyến đường khác như tỉnh lộ 911 với chiều dài 15,6 km, 5 hương lộ với chiều dài 71,3 km và nhiều đường giao thông nông thôn với chiều dài 416 km. Ngoài ra huyện có hệ thống các sông ngòi chính như
*sông Cổ Chiên, sông Cái Hóp, hệ thống kênh Trà Ngoa, sông Càng Long, sông Láng Thé.*
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0ng_Long&action=edit§ion=6)]
- ^
**a** **ă** **â** [Giới thiệu chung](http://www.travinh.gov.vn/wps/portal/canglong/!ut/p/c1/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3gDIws_QzcPIwMDcw8LA0-nYE8TVws_IwMTc_1wkA4kFf5-luYGRmGm_oZBPibGYRZGUHkcwNFA388jPzdVvyA7O83RUVERAAnzVMs!/dl2/d1/L2dJQSEvUUt3QS9ZQnB3LzZfMDI4TjFGSDIwMDdIODBJQlNJNEU4TjIwUTI!/?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/wps/wcm/connect/huyen+cang+long/canglong/gioi+thieu/gioi+thieu+chung/), Trang tin điện tử huyện Càng Long. [^](#cite_ref-MS_2-0) [“Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”](http://mic.gov.vn/uploads/20100623/E124-2009%20(31-12)2-MSDVHCVN.xls). Bộ Thông tin & Truyền thông. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012. [^](#cite_ref-tttravinh_0) **Lỗi chú thích: Thẻ**
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
tttravinh
|
|

Content-language: vi

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Analytics: php=hhvm


text:
Chvalkovice, Náchod
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Chvalkovice là một làng thuộc huyện Náchod, vùng Královéhradecký, Cộng hòa Séc.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.

markdown:
# Chvalkovice, Náchod
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Chvalkovice
|—
| —
|
|
Lá cờ ![]()
|Tọa độ:
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/22px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Královéhradecký](/wiki/Hradec_Kr%C3%A1lov%C3%A9_(v%C3%B9ng)) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Náchod](/wiki/N%C3%A1chod_(huy%E1%BB%87n)) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [km²](/wiki/Ki-l%C3%B4-m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)(4,8 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [m](/wiki/M%C3%A9t)(1.004 [ft](/wiki/Foot)) **Dân số**(1.1.2012) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [NUTS 5](/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Chvalkovice** là một [làng](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Náchod](/wiki/N%C3%A1chod_(huy%E1%BB%87n)), vùng [Královéhradecký](/wiki/Hradec_Kr%C3%A1lov%C3%A9_(v%C3%B9ng)), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Chvalkovice,_N%C3%A1chod&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chvalkovice,_N%C3%A1chod&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”](http://www.czso.cz/csu/klasifik.nsf/i/ii_struktura_uzemi_ceske_republiky/). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Cuculus clamosus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Cuculus clamosus là một loài chim trong họ Cuculidae.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ BirdLife International (2012). “Cuculus clamosus”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
*Cuculus clamosus*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Cuculus clamosus
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Cuculiformes](/wiki/B%E1%BB%99_Cu_cu) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Cuculidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Cu_cu) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Cuculus](/wiki/Chi_Cu_cu) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. clamosus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Cuculus clamosus* [Latham](/w/index.php?title=John_Latham_(nh%C3%A0_nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_chim)&action=edit&redlink=1), 1801 * là một loài Cuculus clamosus* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Cuculidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Cu_cu). [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Cuculus_clamosus&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cuculus_clamosus&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/22683866). *Cuculus clamosus*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2013.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Final Fantasy XII
Final Fantasy XII (ファイナルファンタジーXII) là trò chơi điện tử thể loại nhập vai do hãng Square Enix phát triển và phát hành cho hệ PlayStation 2. Đây là tựa thứ 12 trong dòng trò chơi Final Fantasy và cũng là phiên bản cuối cùng của dòng trò chơi phát triển cho hệ máy PS2. Tác phẩm phát hành vào ngày 16 tháng 3 năm 2006 tại Nhật bản sau đó phát hành ra thị trường quốc tế. Phiên bản mở rộng là Final Fantasy XII International: Zodiac Job System với nhiều tình tiết mở rộng đã phát hành vào ngày 7 tháng 8 năm 2007 ngay trên thị trường quốc tế cho hệ PlayStation 2.
Trò chơi lấy bối cảnh trong thế giới Ivalice nơi mà hai vương quốc Archadia và Rozarria đánh nhau không dứt. Vương quốc nhỏ Dalmasca nằm giữa hai vương quốc này bị Archadia chiếm thì công chúa của vương quốc là Ashe đã tiến hành kháng chiến. Vaan một anh chàng mê phiêu lưu muốn trở thành thuyền trưởng của một con tàu bay đã gặp công chúa khi đang phiêu lưu dưới phần ngầm của thành phố, cả hai cùng các thành viên khác gặp trên chuyến hành trình đã nhanh chóng lập một nhóm chống lại sự cai trị của Archadia. Cách chơi của trò chơi khác vơi các trò chơi trước không có các trận chiến ngẫu nhiên mà các quái vật sẽ đi lang thang trong khu vực và người chơi có thể chọn nhảy vào chiến đấu hoặc né không chạm mặt, có một số quái vật chỉ xuất hiện trong một số điều kiện thời tiết nào đó hoặc nhận săn quán vật đó trong quán nhậu. Người chơi có thể điều khiển các nhân vật trong trận chiến bằng cách chỉnh sẽ làm gì, trong lúc chỉnh thời gian sẽ ngừng trôi còn nếu thấy thấy điều khiển nhiều nhân vật quá rối thì người chơi có thể lên kế hoạch các nhân vật sẽ làm gì khi trận chiến diễn ra sẵn và các nhân vật không được điều khiển sẽ tự động theo đó mà làm qua các thẻ Gambit và vị trí sắp xếp của chúng, để mở các thẻ này thì chúng cần được mua "quyền sử dụng" trong suốt quá trình chơi. Cách lên cấp nhân vật theo dạng bàn cờ, các kỹ năng trên bàn cờ sẽ dần dần mở ra khi các kỹ năng liên kết kế bên chúng được chọn để lên cấp. Một số kỹ năng cũng như các đặc điểm khác từ phiên bản trước cũng có như khả năng triệu hồi quái vật với khoảng 13 quái vật có thể thu phục bằng cách hạ đo ván chúng trước, sinh vật độc đáo như Chocobo và Moogle cũng có mặt.
Final Fantasy XII Đã nhận được sự đón nhận nồng nhiệt và giành được danh hiệu Trò chơi của năm trong nhiều hạng mục của các chuyên trang đánh giá về trò chơi điện tử. Trong hai tuần đầu phát hành trò chơi đã tiêu thụ được 2,38 triệu bản tại Nhật Bản và đến tháng 3 năm 2007 thì trò chơi đã tiêu được 5,2 triệu bản trên thị trường quốc tế. Phiên bản mở rộng nối tiếp trực tiếp của trò chơi là Final Fantasy XII: Revenant Wings đã phát hành vào ngày 26 tháng 4 năm 2007 trên hệ Nintendo DS.
Mục lục
Tổng quan[sửa | sửa mã nguồn]
Phát triển[sửa | sửa mã nguồn]
Việc phát triển trò chơi được thức hiện từ tháng 12 năm 2000 với sự chỉ đạo của hai đạo diễn từng tham gia phát triển Final Fantasy Tactics là Matsuno Yasumi và đạo diễn tham gia phát triển Final Fantasy IX là Ito Hiroyuki. Matsuno đã đề ra khái niệm ban đầu cho cốt truyện nhưng sau đó phải rút ra khỏi dự án do vấn đề sức khỏe. Nhóm phát triển đã đi đến một quyết định là bổ sung bộ đôi hai đạo diễn mới là Ito và Minagawa Hiroshi, trong khi Kawazu Akitoshi đạo diễn nổi tiếng của dòng trò chơi SaGa trở thành nhà đầu tư của trò chơi. Người sáng lập ra dòng Final Fantasy đã bày tỏ sự thất vọng với sự ra đi của Matsuno và quyết định phát triển trò chơi vượt ra ngoài tiêu chí ban đầu.
Việc bỏ chế độ các trận chiến ngẩu nhiên đã được lên kế hoạch thực hiện ngay từ giai đoạn đầu phát triển. Ý tưởng này đã hỗ trợ cho hệ thống Active Dimension Battle phát triển giúp người chơi chiến đấu ngay tại vị trí mình đang đứng trong khu vực mà không cần chuyển cảnh vào trận chiến. Hệ thống thẻ gambit cũng được phát triển sớm để làm nền tảng cho thay đổi này. Tomomatsu Hiroshi người thiết kế hệ thống chiến đấu đã dần dần chuyển một hệ thống cứng ngắc thành linh hoạt. "Quyền sử dụng" thẻ gambit được mô tả như một phần thu nhỏ của xã hội có cấu trúc cứng ngắc tại Archadia.
Minagawa đã tiết lộ rằng ơ giai đoạn đầu của sự phát triển nhiều ý tưởng và các tính năng đã được hoạch định cho trò chơi, nhưng đã được giảm xuống ở giai đoạn cuối do những hạn chế nhất định cũng như phần cứng. Một trong số đáng kể các ý tưởng là khả năng cho người thứ hai tham gia trong chế độ hai người chơi cũng như khả năng để cho các nhân vật không điều khiển được tham gia trong các cuộc đi săn. Nhưng do những hạn chế kỹ thuật của giao diện điều khiển và sự gia tăng đột biến các nhân vật làm giai đoạn phát triển mất nhiều thời gian hơn dự kiến làm thời gian phát triển dài hơn.
Bối cảnh của trò chơi được thiết kế lấy cảm hứng từ vùng Địa Trung Hải thời trung cổ với việc thể hiện qua phong cách kiến trúc trên khắp vùng Ivalice cùng với rất nhiều chủng tộc trong các khu vực khác nhau. Nhóm nghiên cứu nghệ thuật đã đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ và nó đã ảnh hưởng đến thiết kế của trò chơi, các nhà phát triển cũng sử dụng phong cách và trang trí từ các nơi khác như Ấn Độ và New York. Đáng chú ý là việc sử dụng tiếng Phạn ở thành phố Bhujerba. Các cụm từ như "svagatam" (chào mừng) và các chức danh như "parijanah" (Hướng dẫn viên) được viết trực tiếp từ tiếng Phạn. Nhà thiết kế Minaba Hideo và đồng đạo diễn nghệ thuật Kamikokuryō Isamu đã nói rằng nhóm nghiên cứu cũng đã cố gắng kết hợp văn hóa Ả Rập vào trò chơi. Chiến tranh là chủ đề chính của trò chơi và các nhà phát triển khẳng định rằng phim cắt cảnh các trận đánh chịu ảnh hưởng từ các trận chiến La Mã cổ đại. Khi được hỏi về ảnh hưởng của Chiến tranh giữa các vì sao đến trò chơi thì Minaba đã trả lời là dù mình là người hâm mộ của tác phẩm đó nhưng nó không ảnh hưởng nhiều đến việc thiết kế trò chơi.
Ban đầu nhân vật chính của câu chuyện được dự tính sẽ là Basch nhưng sau đó lại chuyển sang tập trung vào Vaan và Penelo khi hai nhân vật này được phát triển trong giai đoạn cuối. Nhóm phát triển đã giải thích rằng trò chơi trước của họ là Vagrant Story có chủ đề "Người đàn ông mạnh mẽ" có kết quả là không được thành công lắm nên với Final Fantasy XII họ quyết định thử nhân vật thay vì "To con và mạnh mẽ" thì sẽ là trẻ trung. Việc lồng tiếng cho nhân vật Vaan được thực hiện bởi diễn viên trong thể loại dorama là Takeda Kouhei để nhân vật bớt ẻo lả hơn với tính cách "Năng động, lạc quan, thông minh và tự lập.". Ý niệm và những thiết kế của nhân vật chính đã được thấy giống như có sự kết nối giữa Yoshida Akihiko và Nomura Tetsuya. Yoshida cảm thấy kết nối này được tạo ra bởi phong cách được sử dụng bởi cả hai nghệ sĩ, trong đó bao gồm một màu sắc nhất quán giữa các nhân vật và môi trường. Các nhà thiết kế cũng nói rằng các chủng tộc không phải người cũng đóng vai trò lớn trong trò chơi trong việc tác động lớn đến cốt truyện.
Shoda Miwa đã viết cốt truyện của trò chơi dựa trên các đoạn phim cắt cảnh đã được dựng trước đó khi cô tham gia vào dự án. Watanabe Daisuke đã lần lượt xếp lại và chỉnh sửa các nội dung của Shoda để thành kịch bản hoàn chỉnh.
Trong việc quốc tế hóa trò chơi thì để giữ nguyên ý của các lời thoại tiếng Nhật thì nhà phát triển phiên bản này là Alexander O. Smith người từng tham gia quốc tế hóa Vagrant Story và Final Fantasy X đã quyết định sử dụng các phương ngữ khác nhau của tiếng Anh để tạo lại sự khác biệt về phát âm được được thấy trong phiên bản tiếng Nhật. Ông cũng tránh việc lồng tiếng "Vô cảm" và tìm những diễn viên lồng tiếng có kinh nghiệm. Phiên bản này cũng có các cảnh vốn không có trong phiên bản tiếng Nhật vì một số lý do chính trị và để giữ đánh giá CERO của trò chơi tại Nhật là dành cho "Mọi lứa tuổi".
Bản chơi thử đã được công bố trong sự kiện Square Enix Party 2005 tại Nhật Bản sau đó phiên bản chơi thử quốc tế được đính kèm với trò Dragon Quest VIII. Ngày 30 tháng 7 năm 2008 trò chơi đã nhận kỷ lục thế giới là trò chơi có thời gian phát triển lâu nhất từ năm 2001 đến 2006. Minagawa Hiroshi đã nói rằng việc tạo ra công cụ tùy chỉnh để sử dụng cho sự phát triển trò chơi đã tốn nhiều năm phát triển.
Phiên bản mở rộng là Final Fantasy XII International: Zodiac Job System đã được công bố vào ngày 10 tháng 5 năm 2007 sau đó phát hành vào ngày 7 tháng 8 năm 2007 trên toàn thế giới với nhiều chi tiết mới. Trò chơi có nhiều công việc mới để nhận làm hơn, hệ thống chiến đấu cũng được thêm các chi tiết như các nhân vật phụ và quái vật triệu tập có thể điều khiển được, có khả năng tăng tốc gấp đôi tốc độ chơi. Bổ sung các chế độ mới như "New Game+" và "New Game-" sau khi hoàn tất trò chơi cũng như chế độ "Trial" để người chơi săn quái vật trong 100 khu vực khác nhau. Phiên bản này được tích hợp khả năng hiển thị 16:9 cho màn hình rộng.
Âm nhạc[sửa | sửa mã nguồn]
Hầu hết các bản nhạc trong trò chơi là do Sakimoto Hitoshi biên soạn, Iwata Masaharu thì soạn 2 bài còn Matsuo Hayato thì soạn 7 bài trong khi Uematsu Nobuo thì đóng góp 1 bài hát chủ đề. Sakimoto đã gặp khó khăn để đi theo phong cách của Uematsu vì thế ông quyết định sẽ soạn theo cách của mình. Bài hát chủ đề của phim có tên Kiss Me Good-Bye do Aki Angela trình bày ở cả hai phiên bản tiếng Nhật và tiếng Anh. Uematsu đã nói rằng một trong các lý do để chọn Aki là phong cách trình bày của cô đã gợi nhớ ông đến thần tượng thời thơ ấu của mình là Elton John. Ngoài bài hát chủ đề chính thì nghệ sỹ dương cầm Hakase Taro cũng đã đồng sáng tác, biên tập và trình bày một bản nhạc không lời cùng với Toriyama Yuji là bài Kibou.
Đĩa đơn chứa bài Kibou đã phát hành vào ngày 01 tháng 3 năm 2006, đĩa đơn chứa bài Kiss Me Good-Bye và album có tựa The Best of the Final Fantasy XII Soundtrack thì phát hành vào ngày 15 tháng 3 năm 2006 còn album chứa tất cả các bản nhạc dùng trong trò chơi đã phát hành vào ngày 31 tháng 5 năm 2006. Album chứa các bản nhạc gồm 4 đĩa và 100 bản nhạc, phiên bản giới hạn của album cũng được phát hành, phiên bản này đính kèm cả bài hát Kiss Me Good-Bye.
Truyền thông[sửa | sửa mã nguồn]
Sách[sửa | sửa mã nguồn]
BentStuff đã phát hành ba cuốn trong bộ Ultimania là Final Fantasy XII Battle Ultimania và Final Fantasy XII Scenario Ultimania vào ngày 16 tháng 6 năm 2006 cùng Final Fantasy XII Ultimania Ω vào ngày 24 tháng 11 năm 2006. Cuốn Battle Ultimania mô tả và phân tích hệ thống chiến đấu mới và các thành phần của nó cùng các bài phỏng vấn nhà phát triển. Cuốn Scenario Ultimania mô tả ckịch bản chính của trò chơi, thông tin các nhân vật cũng như các khu vực, các chi tiết ở từng vị trí và các cuộc phỏng vấn nhà phát triển. Cuốn Ultimania Ω nói về các diễn viên lồng tiếng, cốt truyện của Final Fantasy XII với các thông tin ký tự, một bộ sưu tập các tác phẩm nghệ thuật và hình ảnh minh họa, hướng dẫn chơi hoàn chỉnh và một tiểu thuyết ngắn do Matsuyama Benny tác giả của Hoshi wo Meguru Otome viết. Một cuốn Ultimania khác có tựa Final Fantasy XII International Zodiac Job System Ultimania đã phát hành ngày 06 tháng 9 năm 2007 nói về phiên bản quốc tế của trò chơi.
Manga[sửa | sửa mã nguồn]
Gin Amou đã thực hiện chuyển thể manga của trò chơi và đăng trên tạp chí Gangan Online và GanGan Powered của Square Enix trong từ 22 tháng 6 năm 2006 đến ngày 25 tháng 6 năm 2009. Square Enix sau đó đã tập hợp các chương lại và phát hành hành 5 tankōbon.
Đón nhận[sửa | sửa mã nguồn]
Final Fantasy XII đã bán được hơn 1.764.000 bản trong tuần đầu phát hành tại Nhật Bản gần bằng số lượng của Final Fantasy X trong tuần đầu phát hành. Square Enix đã thông báo là sau hai tuần phát hành thì trò chơi đã tiêu thụ được hơn 2,38 triệu bản tại Nhật Bản. Tại thị trường Bắc Mỹ thì có khoảng 1,5 triệu bản đã được tiêu thụ trong tuần đầu phát hành. đến tháng 3 năm 2007 thì trò chơi đã tiêu được 5,2 triệu bản trên thị trường quốc tế. Final Fantasy XII đã giành vị trí thứ 4 trong danh sách các trò chơi PlayStation 2 bán chạy nhất trên thị trường quốc tế năm 2006.
Final Fantasy XII đã trở thành trò chơi thứ sáu nhận được số điểm tuyệt đối của tạp chí Famitsu và là trò đầu tiên trong dòng Final Fantasy cũng như là tựa đầu tiên trên hệ PS2 đạt được số điểm này vào ngày 16 tháng 3 năm 2006. Trò chơi được đánh giá cao về đồ họa, cốt truyện, cách chơi và những điểm mới mà trò chơi mang lại so với các trò Final Fantasy trước. Hệ thống chiến đấu được nhiều đánh giá cao cả trong và ngoài Nhật Bản ngay cả trước khi nó được phát hành trong thị trường quốc tế. Hệ thống được khen ngợi khi chuyển đổi qua lại giữa các đoạn phim cắt cảnh và bắt đầu chơi một cách mượt mà. IGN đã trao danh hiệu Phong cách nghệ thuật đẹp nhất trên danh sách Top Ten. Newtype USA đã nêu Final Fantasy XII cho danh hiệu Trò chơi của tháng vào tháng 11 năm 2006 với lời khen về cách chơi, đồ họa và cốt truyện kèm một đánh giá là "Trò nhập vai tốt nhất từng được phát hành cho bất kỳ nền tảng nào của Sony".
GameSpot khen ngợi hệ thống gambit và các thẻ quyền là sự sáng tạo sâu sắc để người chơi có thể điều khiển nhân vật nhưng cũng nói là nó quá rắc rối để điều chỉnh sắp xếp sao cho hợp lý đặc biệt là những người mới chơi. GameSpot cũng đánh giá việc lồng tiếng là "Tuyệt vời". IGN thì ca ngợi cốt truyện phong phú và nghệ thuật của trò chơi thể hiện qua "Sự sâu sắc đến tuyệt đối của nhân vật". Nhưng cũng nói là hệ thống gambit làm trò chơi trông có vẻ như đang tự chơi với chính mình. Và dùng vẫn rất hoành tráng nhưng phần âm nhạc của trò chơi bị đánh giá là yếu nhất trong dòng Final Fantasy.
Kawazu Akitoshi, người điều hành sản xuất hài lòng theo xếp hạng Famitsu nhưng cũng nói là ông nghĩ trò chơi chưa hoàn hảo lắm, ông cảm thấy cốt truyện có vẻ vẫn không đáp ứng hết sự trông đợi của một số người hâm mộ. Việc kết hợp giữa hai nhóm phát triển PlayOnline và Final Fantasy Tactics có thể đã tạo ra việc này khi tìm cách thống nhất sự khác biệt giữa hai nhóm.
Final Fantasy XII đã nhận được danh hiệu Trò chơi hay nhất trên PlayStation 2 và Trò chơi nhập vai hay nhất của nhiều tạp chí và các trang mạng chuyên về trò chơi điện tử như GameSpot, GameSpy và IGN. Edge và Famitsu đã trao cho trò chơi danh hiệu Trò chơi của năm. Tại lễ trao giải trò chơi điện tử Nhật Bản năm 2006, trò chơi đã giành được Giải thưởng lớn và Danh hiệu xuất sắc nhất. Tại lễ trao giải PlayStation thì trò chơi đã nhận được danh hiệu Bạch kim gấp đôi. Tác phẩm cũng được đưa vào danh sách "100 phong cách mới của Nhật Bản" và danh sách "Dấu hiệu của sự xuất sắc trong sản phẩm và dịch vụ có nguồn gốc từ Nhật Bản". Trò chơi cũng được xếp trong các hạng mục khác như trò chơi nhập vai, cốt truyện, âm nhạc hay nhất, nghệ thuật, thiết kế nhân vật đẹp nhất trong các lễ trao giải như Thành tựu tương tác, Bình chọn của các nhà phát triển trò chơi, Viện hàn lâm Điện ảnh và Nghệ thuật Truyền hình Anh, Spike VGA và Giải thưởng truyền hình vệ tinh.
Thương hiệu[sửa | sửa mã nguồn]
Sony Computer Entertainment đã phát hành một phiên bản PlayStation 2 cài sẵn Final Fantasy XII cùng các trò chơi khác vào ngày 16 tháng 3 năm 2006. Hãng Hori thì phát hành các thẻ nhớ có hình trò chơi vào ngày mà Final Fantasy XII phát hành tại Nhật Bản. Logicool cũng phát hành một dòng sản phẩm ngoại vi theo tác phẩm vào ngày 16 tháng 3. Suntory thì sản xuất một loại đồ uống mà chai đựng nó có hình giống với các chai thần dược trong trò chơi cũng như phát hành các thẻ hình để sưu tập.
Ảnh hưởng[sửa | sửa mã nguồn]
Phiên bản mở rộng nối tiếp trực tiếp của trò chơi là Final Fantasy XII: Revenant Wings đã phát hành vào ngày 26 tháng 4 năm 2007 trên hệ Nintendo DS lấy bối cảnh một năm sau các sự kiện trong Final Fantasy XII và xoay quanh cuộc phiêu lưu của Vaan. Đây là một trong bốn trò chơi lấy bối cảnh trong thế giới Ivalice Alliance.
Năm 2009, BioWare đã nói là hệ thống Gambit của trò Final Fantasy XII đã gây chú ý và ảnh hưởng đến việc phát triển các trò chơi của họ khi quyết định mang hệ thống đó vào trò Dragon Age: Origins.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Website chính thức (tiếng Nhật)
- Website chính thức
- GameSpot
- IGN
- Game Rankings
- Trailer

markdown:
*Final Fantasy XII*
|
|![]()
|
|Xin hãy cùng
Nếu bài viết đã được phát triển, hãy gỡ bản mẫu này.
|Final Fantasy XII|
|
|![]()
(
*Fainaru Fantajī Tuerubu*) [Phát triển](/wiki/H%C3%A3ng_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_tr%C3%B2_ch%C6%A1i_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD) [Square Enix Product Development Division 4](/wiki/Square_Enix) [Phát hành](/wiki/H%C3%A3ng_ph%C3%A1t_h%C3%A0nh_tr%C3%B2_ch%C6%A1i_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD) [Square Enix](/wiki/Square_Enix) [Watanabe Daisuke](/w/index.php?title=Watanabe_Daisuke&action=edit&redlink=1)
- Shoda Miwa
[Matsuno Yasumi](/w/index.php?title=Matsuno_Yasumi&action=edit&redlink=1)
- Minaba Hideo
[Kamikokuryo Isamu](/w/index.php?title=Kamikokuryo_Isamu&action=edit&redlink=1) [Sakimoto Hitoshi](/w/index.php?title=Sakimoto_Hitoshi&action=edit&redlink=1) [Matsuo Hayato](/w/index.php?title=Matsuo_Hayato&action=edit&redlink=1) [Iwata Masaharu](/w/index.php?title=Iwata_Masaharu&action=edit&redlink=1) [Uematsu Nobuo](/wiki/Uematsu_Nobuo) [Hakase Taro](/w/index.php?title=Hakase_Taro&action=edit&redlink=1)
- Toriyama Yuji
[Thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_tr%C3%B2_ch%C6%A1i_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD) [Nhập vai](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%ADp_vai&action=edit&redlink=1) [Final Fantasy](/wiki/Final_Fantasy) [Hệ máy](/wiki/Tr%C3%B2_ch%C6%A1i_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD#N.E1.BB.81n_ch.C6.A1i_game) [PlayStation 2](/wiki/PlayStation_2) [Square Enix](/wiki/Square_Enix) *Gangan Online, GanGan Powered* **Final Fantasy XII** (ファイナルファンタジーXII) là [trò chơi điện tử](/wiki/Tr%C3%B2_ch%C6%A1i_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD) thể loại nhập vai do hãng [Square Enix](/wiki/Square_Enix) phát triển và phát hành cho hệ [PlayStation 2](/wiki/PlayStation_2). Đây là tựa thứ 12 trong dòng trò chơi [Final Fantasy](/wiki/Final_Fantasy) và cũng là phiên bản cuối cùng của dòng trò chơi phát triển cho hệ máy PS2. Tác phẩm phát hành vào ngày 16 tháng 3 năm 2006 tại Nhật bản sau đó phát hành ra thị trường quốc tế. Phiên bản mở rộng là **Final Fantasy XII International: Zodiac Job System** với nhiều tình tiết mở rộng đã phát hành vào ngày 7 tháng 8 năm 2007 ngay trên thị trường quốc tế cho hệ PlayStation 2.
Trò chơi lấy bối cảnh trong thế giới Ivalice nơi mà hai vương quốc Archadia và Rozarria đánh nhau không dứt. Vương quốc nhỏ Dalmasca nằm giữa hai vương quốc này bị Archadia chiếm thì công chúa của vương quốc là Ashe đã tiến hành kháng chiến. Vaan một anh chàng mê phiêu lưu muốn trở thành thuyền trưởng của một con tàu bay đã gặp công chúa khi đang phiêu lưu dưới phần ngầm của thành phố, cả hai cùng các thành viên khác gặp trên chuyến hành trình đã nhanh chóng lập một nhóm chống lại sự cai trị của Archadia. Cách chơi của trò chơi khác vơi các trò chơi trước không có các trận chiến ngẫu nhiên mà các quái vật sẽ đi lang thang trong khu vực và người chơi có thể chọn nhảy vào chiến đấu hoặc né không chạm mặt, có một số quái vật chỉ xuất hiện trong một số điều kiện thời tiết nào đó hoặc nhận săn quán vật đó trong quán nhậu. Người chơi có thể điều khiển các nhân vật trong trận chiến bằng cách chỉnh sẽ làm gì, trong lúc chỉnh thời gian sẽ ngừng trôi còn nếu thấy thấy điều khiển nhiều nhân vật quá rối thì người chơi có thể lên kế hoạch các nhân vật sẽ làm gì khi trận chiến diễn ra sẵn và các nhân vật không được điều khiển sẽ tự động theo đó mà làm qua các thẻ Gambit và vị trí sắp xếp của chúng, để mở các thẻ này thì chúng cần được mua "quyền sử dụng" trong suốt quá trình chơi. Cách lên cấp nhân vật theo dạng bàn cờ, các kỹ năng trên bàn cờ sẽ dần dần mở ra khi các kỹ năng liên kết kế bên chúng được chọn để lên cấp. Một số kỹ năng cũng như các đặc điểm khác từ phiên bản trước cũng có như khả năng triệu hồi quái vật với khoảng 13 quái vật có thể thu phục bằng cách hạ đo ván chúng trước, sinh vật độc đáo như
[Chocobo](/w/index.php?title=Chocobo&action=edit&redlink=1) và [Moogle](/w/index.php?title=Moogle&action=edit&redlink=1) cũng có mặt. *Final Fantasy XII* Đã nhận được sự đón nhận nồng nhiệt và giành được danh hiệu *Trò chơi của năm* trong nhiều hạng mục của các chuyên trang đánh giá về trò chơi điện tử. Trong hai tuần đầu phát hành trò chơi đã tiêu thụ được 2,38 triệu bản tại Nhật Bản và đến tháng 3 năm 2007 thì trò chơi đã tiêu được 5,2 triệu bản trên thị trường quốc tế. Phiên bản mở rộng nối tiếp trực tiếp của trò chơi là [Final Fantasy XII: Revenant Wings](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII:_Revenant_Wings&action=edit&redlink=1) đã phát hành vào ngày 26 tháng 4 năm 2007 trên hệ [Nintendo DS](/wiki/Nintendo_DS).
## Mục lục
## Tổng quan[
[sửa](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&action=edit§ion=1)]
|Đề mục này cần được
|
## Phát triển[
[sửa](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&action=edit§ion=2)]
Việc phát triển trò chơi được thức hiện từ tháng 12 năm 2000 với sự chỉ đạo của hai đạo diễn từng tham gia phát triển
[Final Fantasy Tactics](/w/index.php?title=Final_Fantasy_Tactics&action=edit&redlink=1) là [Matsuno Yasumi](/w/index.php?title=Matsuno_Yasumi&action=edit&redlink=1) và đạo diễn tham gia phát triển [Final Fantasy IX](/w/index.php?title=Final_Fantasy_IX&action=edit&redlink=1) là [Ito Hiroyuki](/w/index.php?title=Ito_Hiroyuki&action=edit&redlink=1). Matsuno đã đề ra khái niệm ban đầu cho cốt truyện nhưng sau đó phải rút ra khỏi dự án do vấn đề sức khỏe. Nhóm phát triển đã đi đến một quyết định là bổ sung bộ đôi hai đạo diễn mới là Ito và [Minagawa Hiroshi](/w/index.php?title=Minagawa_Hiroshi&action=edit&redlink=1), trong khi Kawazu Akitoshi đạo diễn nổi tiếng của [dòng trò chơi SaGa](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_tr%C3%B2_ch%C6%A1i_SaGa&action=edit&redlink=1) trở thành nhà đầu tư của trò chơi. Người sáng lập ra dòng Final Fantasy đã bày tỏ sự thất vọng với sự ra đi của Matsuno và quyết định phát triển trò chơi vượt ra ngoài tiêu chí ban đầu.
Việc bỏ chế độ các trận chiến ngẩu nhiên đã được lên kế hoạch thực hiện ngay từ giai đoạn đầu phát triển. Ý tưởng này đã hỗ trợ cho hệ thống Active Dimension Battle phát triển giúp người chơi chiến đấu ngay tại vị trí mình đang đứng trong khu vực mà không cần chuyển cảnh vào trận chiến. Hệ thống thẻ gambit cũng được phát triển sớm để làm nền tảng cho thay đổi này. Tomomatsu Hiroshi người thiết kế hệ thống chiến đấu đã dần dần chuyển một hệ thống cứng ngắc thành linh hoạt. "Quyền sử dụng" thẻ gambit được mô tả như một phần thu nhỏ của xã hội có cấu trúc cứng ngắc tại Archadia.
Minagawa đã tiết lộ rằng ơ giai đoạn đầu của sự phát triển nhiều ý tưởng và các tính năng đã được hoạch định cho trò chơi, nhưng đã được giảm xuống ở giai đoạn cuối do những hạn chế nhất định cũng như phần cứng. Một trong số đáng kể các ý tưởng là khả năng cho người thứ hai tham gia trong chế độ hai người chơi cũng như khả năng để cho các nhân vật không điều khiển được tham gia trong các cuộc đi săn. Nhưng do những hạn chế kỹ thuật của giao diện điều khiển và sự gia tăng đột biến các nhân vật làm giai đoạn phát triển mất nhiều thời gian hơn dự kiến làm thời gian phát triển dài hơn.
Bối cảnh của trò chơi được thiết kế lấy cảm hứng từ vùng
[Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) thời [trung cổ](/wiki/Trung_c%E1%BB%95) với việc thể hiện qua phong cách kiến trúc trên khắp vùng Ivalice cùng với rất nhiều chủng tộc trong các khu vực khác nhau. Nhóm nghiên cứu nghệ thuật đã đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ và nó đã ảnh hưởng đến thiết kế của trò chơi, các nhà phát triển cũng sử dụng phong cách và trang trí từ các nơi khác như Ấn Độ và New York. Đáng chú ý là việc sử dụng [tiếng Phạn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n) ở thành phố Bhujerba. Các cụm từ như "svagatam" (chào mừng) và các chức danh như "parijanah" (Hướng dẫn viên) được viết trực tiếp từ tiếng Phạn. Nhà thiết kế Minaba Hideo và đồng đạo diễn nghệ thuật Kamikokuryō Isamu đã nói rằng nhóm nghiên cứu cũng đã cố gắng kết hợp văn hóa Ả Rập vào trò chơi. Chiến tranh là chủ đề chính của trò chơi và các nhà phát triển khẳng định rằng phim cắt cảnh các trận đánh chịu ảnh hưởng từ các trận chiến La Mã cổ đại. Khi được hỏi về ảnh hưởng của [Chiến tranh giữa các vì sao](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_gi%E1%BB%AFa_c%C3%A1c_v%C3%AC_sao) đến trò chơi thì Minaba đã trả lời là dù mình là người hâm mộ của tác phẩm đó nhưng nó không ảnh hưởng nhiều đến việc thiết kế trò chơi.
Ban đầu nhân vật chính của câu chuyện được dự tính sẽ là Basch nhưng sau đó lại chuyển sang tập trung vào Vaan và Penelo khi hai nhân vật này được phát triển trong giai đoạn cuối. Nhóm phát triển đã giải thích rằng trò chơi trước của họ là
[Vagrant Story](/w/index.php?title=Vagrant_Story&action=edit&redlink=1) có chủ đề "Người đàn ông mạnh mẽ" có kết quả là không được thành công lắm nên với *Final Fantasy XII* họ quyết định thử nhân vật thay vì "To con và mạnh mẽ" thì sẽ là trẻ trung. Việc lồng tiếng cho nhân vật Vaan được thực hiện bởi diễn viên trong thể loại [dorama](/w/index.php?title=Dorama&action=edit&redlink=1) là [Takeda Kouhei](/w/index.php?title=Takeda_Kouhei&action=edit&redlink=1) để nhân vật bớt ẻo lả hơn với tính cách "Năng động, lạc quan, thông minh và tự lập.". Ý niệm và những thiết kế của nhân vật chính đã được thấy giống như có sự kết nối giữa Yoshida Akihiko và Nomura Tetsuya. Yoshida cảm thấy kết nối này được tạo ra bởi phong cách được sử dụng bởi cả hai nghệ sĩ, trong đó bao gồm một màu sắc nhất quán giữa các nhân vật và môi trường. Các nhà thiết kế cũng nói rằng các chủng tộc không phải người cũng đóng vai trò lớn trong trò chơi trong việc tác động lớn đến cốt truyện.
Shoda Miwa đã viết cốt truyện của trò chơi dựa trên các đoạn phim cắt cảnh đã được dựng trước đó khi cô tham gia vào dự án. Watanabe Daisuke đã lần lượt xếp lại và chỉnh sửa các nội dung của Shoda để thành kịch bản hoàn chỉnh.
Trong việc quốc tế hóa trò chơi thì để giữ nguyên ý của các lời thoại tiếng Nhật thì nhà phát triển phiên bản này là
[Alexander O. Smith](/w/index.php?title=Alexander_O._Smith&action=edit&redlink=1) người từng tham gia quốc tế hóa *Vagrant Story* và [Final Fantasy X](/wiki/Final_Fantasy_X) đã quyết định sử dụng các phương ngữ khác nhau của tiếng Anh để tạo lại sự khác biệt về phát âm được được thấy trong phiên bản tiếng Nhật. Ông cũng tránh việc lồng tiếng "Vô cảm" và tìm những diễn viên lồng tiếng có kinh nghiệm. Phiên bản này cũng có các cảnh vốn không có trong phiên bản tiếng Nhật vì một số lý do chính trị và để giữ đánh giá [CERO](/wiki/CERO) của trò chơi tại Nhật là dành cho "Mọi lứa tuổi".
Bản chơi thử đã được công bố trong sự kiện Square Enix Party 2005 tại Nhật Bản sau đó phiên bản chơi thử quốc tế được đính kèm với trò
[Dragon Quest VIII](/wiki/Dragon_Quest_VIII). Ngày 30 tháng 7 năm 2008 trò chơi đã nhận kỷ lục thế giới là trò chơi có thời gian phát triển lâu nhất từ năm 2001 đến 2006. Minagawa Hiroshi đã nói rằng việc tạo ra công cụ tùy chỉnh để sử dụng cho sự phát triển trò chơi đã tốn nhiều năm phát triển.
Phiên bản mở rộng là
*Final Fantasy XII International: Zodiac Job System* đã được công bố vào ngày 10 tháng 5 năm 2007 sau đó phát hành vào ngày 7 tháng 8 năm 2007 trên toàn thế giới với nhiều chi tiết mới. Trò chơi có nhiều công việc mới để nhận làm hơn, hệ thống chiến đấu cũng được thêm các chi tiết như các nhân vật phụ và quái vật triệu tập có thể điều khiển được, có khả năng tăng tốc gấp đôi tốc độ chơi. Bổ sung các chế độ mới như "New Game+" và "New Game-" sau khi hoàn tất trò chơi cũng như chế độ "Trial" để người chơi săn quái vật trong 100 khu vực khác nhau. Phiên bản này được tích hợp khả năng hiển thị 16:9 cho màn hình rộng.
## Âm nhạc[
[sửa](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&action=edit§ion=3)]
Hầu hết các bản nhạc trong trò chơi là do Sakimoto Hitoshi biên soạn, Iwata Masaharu thì soạn 2 bài còn Matsuo Hayato thì soạn 7 bài trong khi Uematsu Nobuo thì đóng góp 1 bài hát chủ đề. Sakimoto đã gặp khó khăn để đi theo phong cách của Uematsu vì thế ông quyết định sẽ soạn theo cách của mình. Bài hát chủ đề của phim có tên
[Kiss Me Good-Bye](/w/index.php?title=Kiss_Me_Good-Bye&action=edit&redlink=1) do Aki Angela trình bày ở cả hai phiên bản tiếng Nhật và tiếng Anh. Uematsu đã nói rằng một trong các lý do để chọn Aki là phong cách trình bày của cô đã gợi nhớ ông đến thần tượng thời thơ ấu của mình là Elton John. Ngoài bài hát chủ đề chính thì nghệ sỹ dương cầm Hakase Taro cũng đã đồng sáng tác, biên tập và trình bày một bản nhạc không lời cùng với Toriyama Yuji là bài *Kibou*.
Đĩa đơn chứa bài
*Kibou* đã phát hành vào ngày 01 tháng 3 năm 2006, đĩa đơn chứa bài *Kiss Me Good-Bye* và album có tựa *The Best of the Final Fantasy XII Soundtrack* thì phát hành vào ngày 15 tháng 3 năm 2006 còn album chứa tất cả các bản nhạc dùng trong trò chơi đã phát hành vào ngày 31 tháng 5 năm 2006. Album chứa các bản nhạc gồm 4 đĩa và 100 bản nhạc, phiên bản giới hạn của album cũng được phát hành, phiên bản này đính kèm cả bài hát *Kiss Me Good-Bye*.
## Truyền thông[
[sửa](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&action=edit§ion=4)]
### Sách[
[sửa](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&action=edit§ion=5)]
BentStuff đã phát hành ba cuốn trong bộ
[Ultimania](/w/index.php?title=Ultimania&action=edit&redlink=1) là *Final Fantasy XII Battle Ultimania* và *Final Fantasy XII Scenario Ultimania* vào ngày 16 tháng 6 năm 2006 cùng *Final Fantasy XII Ultimania Ω* vào ngày 24 tháng 11 năm 2006. Cuốn *Battle Ultimania* mô tả và phân tích hệ thống chiến đấu mới và các thành phần của nó cùng các bài phỏng vấn nhà phát triển. Cuốn *Scenario Ultimania* mô tả ckịch bản chính của trò chơi, thông tin các nhân vật cũng như các khu vực, các chi tiết ở từng vị trí và các cuộc phỏng vấn nhà phát triển. Cuốn *Ultimania Ω* nói về các diễn viên lồng tiếng, cốt truyện của Final Fantasy XII với các thông tin ký tự, một bộ sưu tập các tác phẩm nghệ thuật và hình ảnh minh họa, hướng dẫn chơi hoàn chỉnh và một tiểu thuyết ngắn do Matsuyama Benny tác giả của *Hoshi wo Meguru Otome* viết. Một cuốn Ultimania khác có tựa *Final Fantasy XII International Zodiac Job System Ultimania* đã phát hành ngày 06 tháng 9 năm 2007 nói về phiên bản quốc tế của trò chơi.
### Manga[
[sửa](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&action=edit§ion=6)]
Gin Amou đã thực hiện chuyển thể manga của trò chơi và đăng trên tạp chí Gangan Online và GanGan Powered của Square Enix trong từ 22 tháng 6 năm 2006 đến ngày 25 tháng 6 năm 2009. Square Enix sau đó đã tập hợp các chương lại và phát hành hành 5
[tankōbon](/wiki/Tank%C5%8Dbon).
## Đón nhận[
[sửa](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&action=edit§ion=7)]
|Đánh giá|
|Tổng số điểm|
|Tổng hợp||Điểm số|
|
|[Metacritic](/wiki/Metacritic) [1UP.com](/w/index.php?title=1UP.com&action=edit&redlink=1) [Edge](/w/index.php?title=Edge_(magazine)&action=edit&redlink=1) [Electronic Gaming Monthly](/w/index.php?title=Electronic_Gaming_Monthly&action=edit&redlink=1) [Eurogamer](/w/index.php?title=Eurogamer&action=edit&redlink=1) [Famitsu](/wiki/Famitsu) [Game Informer](/w/index.php?title=Game_Informer&action=edit&redlink=1) [GameSpot](/wiki/GameSpot) [GameTrailers](/w/index.php?title=GameTrailers&action=edit&redlink=1) [IGN](/wiki/IGN) *Official PlayStation Magazine*(UK) *Final Fantasy XII* đã bán được hơn 1.764.000 bản trong tuần đầu phát hành tại Nhật Bản gần bằng số lượng của [Final Fantasy X](/wiki/Final_Fantasy_X) trong tuần đầu phát hành. Square Enix đã thông báo là sau hai tuần phát hành thì trò chơi đã tiêu thụ được hơn 2,38 triệu bản tại Nhật Bản. Tại thị trường Bắc Mỹ thì có khoảng 1,5 triệu bản đã được tiêu thụ trong tuần đầu phát hành. đến tháng 3 năm 2007 thì trò chơi đã tiêu được 5,2 triệu bản trên thị trường quốc tế. *Final Fantasy XII* đã giành vị trí thứ 4 trong danh sách các trò chơi PlayStation 2 bán chạy nhất trên thị trường quốc tế năm 2006. *Final Fantasy XII* đã trở thành trò chơi thứ sáu nhận được số điểm tuyệt đối của tạp chí [Famitsu](/wiki/Famitsu) và là trò đầu tiên trong dòng [Final Fantasy](/wiki/Final_Fantasy) cũng như là tựa đầu tiên trên hệ PS2 đạt được số điểm này vào ngày 16 tháng 3 năm 2006. Trò chơi được đánh giá cao về đồ họa, cốt truyện, cách chơi và những điểm mới mà trò chơi mang lại so với các trò Final Fantasy trước. Hệ thống chiến đấu được nhiều đánh giá cao cả trong và ngoài Nhật Bản ngay cả trước khi nó được phát hành trong thị trường quốc tế. Hệ thống được khen ngợi khi chuyển đổi qua lại giữa các đoạn phim cắt cảnh và bắt đầu chơi một cách mượt mà. [IGN](/wiki/IGN) đã trao danh hiệu *Phong cách nghệ thuật đẹp nhất* trên danh sách Top Ten. Newtype USA đã nêu *Final Fantasy XII* cho danh hiệu *Trò chơi của tháng* vào tháng 11 năm 2006 với lời khen về cách chơi, đồ họa và cốt truyện kèm một đánh giá là "Trò nhập vai tốt nhất từng được phát hành cho bất kỳ nền tảng nào của Sony". [GameSpot](/wiki/GameSpot) khen ngợi hệ thống gambit và các thẻ quyền là sự sáng tạo sâu sắc để người chơi có thể điều khiển nhân vật nhưng cũng nói là nó quá rắc rối để điều chỉnh sắp xếp sao cho hợp lý đặc biệt là những người mới chơi. GameSpot cũng đánh giá việc lồng tiếng là "Tuyệt vời". IGN thì ca ngợi cốt truyện phong phú và nghệ thuật của trò chơi thể hiện qua "Sự sâu sắc đến tuyệt đối của nhân vật". Nhưng cũng nói là hệ thống gambit làm trò chơi trông có vẻ như đang tự chơi với chính mình. Và dùng vẫn rất hoành tráng nhưng phần âm nhạc của trò chơi bị đánh giá là yếu nhất trong dòng *Final Fantasy*.
Kawazu Akitoshi, người điều hành sản xuất hài lòng theo xếp hạng Famitsu nhưng cũng nói là ông nghĩ trò chơi chưa hoàn hảo lắm, ông cảm thấy cốt truyện có vẻ vẫn không đáp ứng hết sự trông đợi của một số người hâm mộ. Việc kết hợp giữa hai nhóm phát triển
[PlayOnline](/w/index.php?title=PlayOnline&action=edit&redlink=1) và [Final Fantasy Tactics](/w/index.php?title=Final_Fantasy_Tactics&action=edit&redlink=1) có thể đã tạo ra việc này khi tìm cách thống nhất sự khác biệt giữa hai nhóm. *Final Fantasy XII* đã nhận được danh hiệu *Trò chơi hay nhất trên PlayStation 2* và *Trò chơi nhập vai hay nhất* của nhiều tạp chí và các trang mạng chuyên về trò chơi điện tử như [GameSpot](/wiki/GameSpot), [GameSpy](/w/index.php?title=GameSpy&action=edit&redlink=1) và [IGN](/wiki/IGN). Edge và Famitsu đã trao cho trò chơi danh hiệu *Trò chơi của năm*. Tại lễ trao giải trò chơi điện tử Nhật Bản năm 2006, trò chơi đã giành được *Giải thưởng lớn* và *Danh hiệu xuất sắc nhất*. Tại lễ trao giải PlayStation thì trò chơi đã nhận được danh hiệu *Bạch kim gấp đôi*. Tác phẩm cũng được đưa vào danh sách "100 phong cách mới của Nhật Bản" và danh sách "Dấu hiệu của sự xuất sắc trong sản phẩm và dịch vụ có nguồn gốc từ Nhật Bản". Trò chơi cũng được xếp trong các hạng mục khác như trò chơi nhập vai, cốt truyện, âm nhạc hay nhất, nghệ thuật, thiết kế nhân vật đẹp nhất trong các lễ trao giải như Thành tựu tương tác, Bình chọn của các nhà phát triển trò chơi, Viện hàn lâm Điện ảnh và Nghệ thuật Truyền hình Anh, Spike VGA và Giải thưởng truyền hình vệ tinh.
### Thương hiệu[
[sửa](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&action=edit§ion=8)] [Sony Computer Entertainment](/w/index.php?title=Sony_Computer_Entertainment&action=edit&redlink=1) đã phát hành một phiên bản PlayStation 2 cài sẵn Final Fantasy XII cùng các trò chơi khác vào ngày 16 tháng 3 năm 2006. Hãng Hori thì phát hành các thẻ nhớ có hình trò chơi vào ngày mà Final Fantasy XII phát hành tại Nhật Bản. [Logicool](/w/index.php?title=Logicool&action=edit&redlink=1) cũng phát hành một dòng sản phẩm ngoại vi theo tác phẩm vào ngày 16 tháng 3. [Suntory](/w/index.php?title=Suntory&action=edit&redlink=1) thì sản xuất một loại đồ uống mà chai đựng nó có hình giống với các chai thần dược trong trò chơi cũng như phát hành các thẻ hình để sưu tập.
### Ảnh hưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&action=edit§ion=9)]
Phiên bản mở rộng nối tiếp trực tiếp của trò chơi là
[Final Fantasy XII: Revenant Wings](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII:_Revenant_Wings&action=edit&redlink=1) đã phát hành vào ngày 26 tháng 4 năm 2007 trên hệ [Nintendo DS](/wiki/Nintendo_DS) lấy bối cảnh một năm sau các sự kiện trong *Final Fantasy XII* và xoay quanh cuộc phiêu lưu của Vaan. Đây là một trong bốn trò chơi lấy bối cảnh trong thế giới Ivalice Alliance.
Năm 2009, BioWare đã nói là hệ thống Gambit của trò
*Final Fantasy XII* đã gây chú ý và ảnh hưởng đến việc phát triển các trò chơi của họ khi quyết định mang hệ thống đó vào trò [Dragon Age: Origins](/wiki/Dragon_Age:_Origins).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Final_Fantasy_XII&action=edit§ion=10)] [Website chính thức](http://www.ff12.com/) **(tiếng Nhật)** [Website chính thức](http://www.finalfantasyxii.com/) [GameSpot](http://www.gamespot.com/final-fantasy-xii/summary/) [IGN](http://www.ign.com/games/final-fantasy-xii/ps2-488222) [Game Rankings](http://www.gamerankings.com/ps2/459841-final-fantasy-xii/index.html) [Trailer](http://www.youtube.com/watch?v=ks9CkXCcbEw)

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1065 frontend miss (0)