markdown:
![ Ownage Pranks](http://res.mccont.com/Channels/ownage-pranks/ChannelCatalogThumb.jpg?vc=4)
*709 Views*
By
[nevaeconova](http://www.metacafe.com/channels/nevaeconova/) *1,022 Views*
By
[nevaeconova](http://www.metacafe.com/channels/nevaeconova/) *6 Views*
By
[aijsc-tiep](http://www.metacafe.com/channels/aijsc-tiep/) *308 Views*
By
[KaraokeHD4Vn](http://www.metacafe.com/channels/KaraokeHD4Vn/) [
Diễn Sáo Bóp, Khắc Chí Tự Chế Tại Mỹ, Www.khacc... ](/watch/2842991/di_n_s_o_b_p_kh_c_ch_t_ch_t_i_m_www_khacchi_com/)
*103 Views*
By
[nevaeconova](http://www.metacafe.com/channels/nevaeconova/) [
Dân Nhạc VN, Khắc Chí, Ngọc Bích Tại Mã Lai Fes... ](/watch/2859795/d_n_nh_c_vn_kh_c_ch_ng_c_b_ch_t_i_m_lai_festival_www_khacchi_com/)
*303 Views*
By
[nevaeconova](http://www.metacafe.com/channels/nevaeconova/) [
Sáo 3 Người, Khắc Chí Tự Chế Tại Canada, Www.kh... ](/watch/2859837/s_o_3_ng_i_kh_c_ch_t_ch_t_i_canada_www_khacchi_com_thu_hi_n_ng_c_b_ch/)
*284 Views*
By
[nevaeconova](http://www.metacafe.com/channels/nevaeconova/) [
Cung Cấp Ca Sĩ, Mc, Nhóm Múa, Nhạc Công 0986888299 ](/watch/9332556/cung_c_p_ca_s_mc_nh_m_m_a_nh_c_c_ng_0986888299/)
*9 Views* [
Thật 100% Chế Màn Hình Cảm ứng Cực độc Cho... N... ](/watch/yt-guzRIkGGZ-4/th_t_100_ch_m_n_h_nh_c_m_ng_c_c_c_cho_nokia_1200/)
*5,285 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Nhạc Chế Vui: Hà Nội Mùa Những Cơn Mưa ](/watch/yt-k12AEL3HBzA/nh_c_ch_vui_h_n_i_m_a_nh_ng_c_n_m_a/)
*1,765 Views*
By: Metacafe Affiliate U
*4,359 Views*
By: Metacafe Affiliate U
*6,452 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Điều ước Giản đơn - Clip Doraemon Chế ](/watch/yt-OElj0aIrCUs/i_u_c_gi_n_n_clip_doraemon_ch/)
*7,263 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
6 Clip Rung động Hàng Triệu Con Tim Trên Mạng V... ](/watch/yt-XT6PhbCvwKA/6_clip_rung_ng_h_ng_tri_u_con_tim_tr_n_m_ng_vietnam_age_of_empires_community_c_ng_ng_game_th_ch_vi_t_nam/)
*7,109 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Đời Sinh Viên (nhạc Chế Cực Hay)- Http-thanhtan... ](/watch/yt-yZpNgsoSC4s/i_sinh_vi_n_nh_c_ch_c_c_hay_http_thanhtan_truyen_hinh_net_flv/)
*3,801 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Nhạc Sàn Cực Mạnh - Gái Xinh Nhảy Cực Bốc - Bay... ](/watch/yt-mRStgwLmxA4/nh_c_s_n_c_c_m_nh_g_i_xinh_nh_y_c_c_b_c_bay_m_l_ng_gia_huy/)
*18,239 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Nghe Nhạc Dj Cực Mạnh Nghe Nhac Dj Cuc Manh Beo... ](/watch/yt-bOnQl960N44/nghe_nh_c_dj_c_c_m_nh_nghe_nhac_dj_cuc_manh_beoxinh_com_k_nh_tin_t_c_gi_i_tr_t_ng_h_p/)
*4,742 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Clip Ca Nhạc Cực Lãng Mạn Do Một Teen Việt Quay... ](/watch/yt-eZJ0jPIZrwU/clip_ca_nh_c_c_c_l_ng_m_n_do_m_t_teen_vi_t_quay_b_ng_iphone_4_2_tek_kenh14_vn_channel_for_teens/)
*12,028 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
02 - Girl Xinh, Girl Việt Nam, Hot Girl, Gái đẹ... ](/watch/yt-5uds6A2IbcY/02_girl_xinh_girl_vi_t_nam_hot_girl_g_i_p_nh_c_v_tr_ng_sexy_sexy_1/)
*7,216 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Girl Xinh Châu á, Girl Việt Nam, Hot Girl, Gái... ](/watch/yt-h1VPbQ0dvBg/girl_xinh_ch_u_girl_vi_t_nam_hot_girl_g_i_p_nh_c_v_tr_ng_sexy_sexy_2/)
*4,171 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Như Vậy Nhé - Clip Ca Nhạc Quay Bằng IPhone 4 ](/watch/yt-4X_wxdDP-g0/nh_v_y_nh_clip_ca_nh_c_quay_b_ng_iphone_4/)
*4,436 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Nhạc Hay Nhất Mọi Thời Đại 2009 - Hơn 30 Triệu... ](/watch/yt-g40pzQBCoGU/nh_c_hay_nh_t_m_i_th_i_i_2009_h_n_30_tri_u_ng_i_truy_c_p/)
*15,149 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Cung Cấp Nhạc Công, Ban Nhạc 0979615688 ](/watch/9544917/cung_c_p_nh_c_c_ng_ban_nh_c_0979615688/)
*3 Views* [
Dân Nhạc VN, Khắc Chí, Ngọc Bích Tại Canada, Ww... ](/watch/2843014/d_n_nh_c_vn_kh_c_ch_ng_c_b_ch_t_i_canada_www_khacchi_com/)
*358 Views*
By
[nevaeconova](http://www.metacafe.com/channels/nevaeconova/) [
NHẠC PHIM 3D RÙNG RỢN CÓ THẬT Phim Hoạt Hình Dã... ](/watch/yt-MQ_kId2uLIs/nh_c_phim_3d_r_ng_r_n_c_th_t_phim_ho_t_h_nh_d_man_r/)
*432 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Nhã Nhạc Cung đình Huế I. 2. 3 .4.5 ](/watch/3795817/nh_nh_c_cung_nh_hu_i_2_3_4_5/)
*993 Views*
By
[tomhooang](http://www.metacafe.com/channels/tomhooang/) *236 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Nhạc HàN được Mọi Người Yêu Thích ](/watch/4011395/nh_c_h_n_c_m_i_ng_i_y_u_th_ch/)
*4,323 Views* *294 Views*
By: Metacafe Affiliate U
*258 Views*
By: Metacafe Affiliate U
[
Con Heo đất - Nhạc Thiếu Nhi - Góc Thiếu Nhi ](/watch/yt-jK-Xk2fxqUI/con_heo_t_nh_c_thi_u_nhi_g_c_thi_u_nhi/)
*680 Views*
By: Metacafe Affiliate U

Cache-Control: public, max-age=3600

Via: 1.1 rev-cache

X-Rev-Cache: MISS


markdown:
**Cloud Của Tui có gì hot?**
- Thêm Bài hát/Playlist yêu thích vào Cloud.
- Tạo Playlist riêng theo sở thích âm nhạc.
- Tự động đồng bộ nếu sử dụng một tài khoản Cloud cho nhiều thiết bị.
- Nghe nhạc Offline dễ dàng mà không sợ phải tìm kiếm Playlist để tải lại nếu thay đổi thiết bị.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: NCTNPLS=4237d884d5dba957e827d5e6fb1939e7;Path=/;Domain=.nhaccuatui.com;Expires=Thu, 30-Jul-2015 16:55:19 GMT;HttpOnly

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

P3P: CP='NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM'

Content-Encoding: gzip

Server: nginx+

X-Cache: MISS Cache21

Connection: close

Accept-Ranges: bytes


markdown:
Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn
Tôi không phải là nhà nghiên cứu lịch sử, không phải là người sưu tầm “đồ cổ”, cũng không sở hữu các tư liệu cũ có giá trị ...tôi chỉ ghi nhận lại đây những hình ảnh và chi tiết với mong ước lưu trử lại được những nét đặc thù của Pleiku những ngày mới phát triển vào đầu thế kỷ 20th. Xin được thắp nén hương tưởng nhớ các cụ trong bài nhắc đến tên nay đã mất!
Những năm đầu của thập kỷ 20 thế kỷ trước người Pháp đã đặt chân đến Pleiku, ban đầu là người chủ đồn điền trà Biển Hồ ( PIT, Plantation Indochinoise des Thés, người dân quen gọi là sở trà Biển Hồ, thành lập từ 1921 ) và kế đến là ông chủ sở trà Bàu Cạn ( Plantations du Ia Puch, người dân quen gọi là sở trà Bàu Cạn hoặc đồn điền Catecka, thành lập năm 1923_ có tài liệu ghi 1926 nhưng giấy tờ còn lưu lại tại Bàu Cạn là 1923). Tại cả hai sở trà này người chủ Pháp đều đã cho trồng thử nghiệm cây cà phê, mà theo nhiều người làm việc lâu năm tại các nơi này cho biết vào thời điểm mới thành lập đồn điền trà Biển Hồ có khoảng 7,5 đến 10 hecta cây cà phê và đồn điền trà Bàu Cạn đến cuối năm 1929 có khoảng 62,5 hecta cây cà phê ( 65.000 cây cà phê theo báo cáo trước đại hội đồng cổ đông năm 1930). Có lẽ do doanh thu từ cây cà phê vào lúc bấy giờ không được nhiều bằng từ cây trà nên cả hai nơi này, cho đến nay, vẫn chỉ được biết đến như là hai cơ sở chuyên trồng, sản xuất và chế biến trà.
Tôi đã có nhiều dịp vào thăm và làm việc tại cả hai công ty trà này nhưng mãi gần đây mới nghiệm ra rằng mình có thể tìm hiểu kỹ hai nơi này để hiểu thêm một số điều về Pleiku cách đây hơn 50 năm trước, chẳng hạn : ta có thể đến chùa Bửu Minh trong sở trà Biển Hồ để từ đó hiểu thêm một vài vấn đề liên quan đến tín ngưỡng dân gian của người Pleiku xưa và với khu dân cư của sở trà Bàu Cạn, ta có thể hình dung ra việc cấp điện cấp nước của Pleiku vào thời điểm những năm 50 của thế kỷ trước…
*Vài nét về đồn điền trà Bàu Cạn:
Đồn điền trà Bàu Cạn được hình thành từ năm 1923 do các ông chủ người Pháp quản lý và khai thác. Tên gọi chính thức của đồn điền này là CATECKA S.A. ( Compagnie Agricole des Thés et Cafés du Kontum Annam, société anonyme_ Công ty nông nghiệp trà và cà phê tỉnh Kontum An Nam, công ty nặc danh ). Vốn pháp định của công ty thời bấy giờ là 1.247.500 Francs do ông Choisnel làm giám đốc, tư gia của ông nằm trong nơi ngày nay là khuôn viên trường tiểu học Lê Hồng Phong, xã Bàu Cạn ( kế tục là các ông Moistini, Salvaire, Portier và Louyrette; trong đó ông Salvaire nguyên là quan tư lái máy bay nên thời đó ông chủ đồn điền Bàu Cạn đã sắm chiếc máy bay 1 người lái và đủ điều kiện để tự mình bay đi kiểm tra các đội sản xuất trong đồn điền cũng như bay về Sàigòn nghỉ cuối tuần. Nhà để chiếc máy bay này làm bằng vì kèo sắt, nay là vị trí dẫy phòng học 2 tầng của trường THCS Nguyễn Viết Xuân và sân bay nằm liền ngay cạnh hàng rào của trường cấp 2 này, trải dài theo hướng Đông_Tây thuộc thôn Đồng Tâm. Sân bay này, các cụ già đã 85 tuổi hiện đang sống ở Pleiku gọi là sân bay Gia Tường ( đây là sân bay thứ nhì của Pleiku; sau khi sân bay đầu tiên từ thời Pháp tại làng Trà Nhao, tức làng Plei Nhao hiện nay, bị bỏ không sử dụng do nằm trong khu vực “kém an ninh” ). Đặt tên thế vì sân bay này nằm trên địa bàn thôn Gia Tường (Ia Từng)_theo các cụ, trước khi có sân bay Cù Hanh năm 1963, máy bay Dakota của Hàng không Việt Nam ( Air VN ) vẫn đáp nhờ xuống đây. Mãi đến năm 1978 công ty chè Bàu Cạn mới cho trồng cây trà trên diện tích này nên gọi là lô trà 78 ).
Đây là một đồn điền có nhiều nét đặc thù so với các đồn điền khác: có nhà máy thủy điện từ rất sớm, có máy bay và sân bay riêng, quy hoạch khu sản xuất và khu dân cư khá hợp lý với chợ, bệnh xá, trường học, chùa và hệ thống cấp điện cấp nước tương đối hoàn chỉnh. Có tài liệu cũ đề cập đến nhà thờ, có lẽ do thói quen nên nghĩ rằng người Pháp đến lập đồn điền và khu dân cư ắt sẽ xây dựng nhà thờ, nhưng thực tế trong khu dân cư của sở trà Bàu Cạn không hề có nhà thờ, ngày nghỉ cuối tuần vào thời điểm mới thành lập các ông chủ người Pháp thường đi nhà thờ mãi tận Kontum. Còn ngôi chùa tại khu dân cư Bàu Cạn cũng rất nhỏ bé chứ không được như chùa Bửu Minh của sở trà Biển Hồ, hiện chùa Bửu Minh đang được xem là một trong 5 ngôi chùa lớn của Pleiku; theo lời giải thích của cư dân Bàu Cạn thì vì chùa Bửu Hoa này ban đầu có một sư nữ trụ trì nhưng về sau sư hoàn tục, nên chùa không được đông thiện nam tín nữ!
Đến năm 1950, đồn điền trà này đã quản lý gần 1.000 ha cây trà, 1.000 ha rừng tự nhiên và có khoảng 200 gia đình công nhân làm công ăn lương, sinh sống trong khu dân cư gọi là “village” ( làng ), các ông Cai, xếp, thầy ký ăn ở theo cụm riêng, còn người Pháp và ban giám đốc ở khu biệt thự “ Villas”.
*Nhà máy thủy điện Bàu Cạn:
Trước năm 1950, theo các cụ công nhân đến làm việc ở đồn điền Catecka từ những năm 1948, toàn bộ người dân sống trong các khu dân cư của đồn điền này còn phải thắp đèn dầu, hàng tháng căng tin của đồn điền bán cho mỗi gia đình vài lít dầu hỏa để thắp sáng. Để phục vụ dây chuyền chế biến trà, ông chủ Pháp đã sắm một vài máy phát điện nhỏ chạy bằng dầu diesel. Vì đồn điền nằm cách suối Ia Puch chỉ vài trăm mét nên người chủ Pháp đã tiến hành khảo sát địa chất thủy văn để xây dựng nhà máy thủy điện Bàu Cạn trên suối này.
Không có tài liệu về thời điểm chính xác người Pháp tiến hành công tác thăm dò khảo sát địa chất thủy văn nhưng trong báo cáo của đồn điền Ia Puch trước đại hội đồng cổ đông công ty CATECKA họp ngày 30-9-1930 ông Choisnel đã đề cập đến việc có thể khai thác nguồn thủy năng của con suối Ia Puch để cấp điện dùng sản xuất chế biến trà đồng thời thay thế các loại máy trong xưởng chế biến chạy bằng hơi nước. Khá lâu sau, bản vẽ thiết kế do công ty Jacques Bouchoux, France hoàn thành ngày 21-08-1949 ( các máy biến áp được mua về và sử dụng vào mục đích cung cấp điện cho bơm nước tưới và chế biến trà cũng được sản xuất năm 1949 ). Nhà máy này nằm trên con suối Ia Puch thuộc xã Bàu Cạn, suối này cách xa xưởng chế biến chè Bàu Cạn khoảng 800 mét (?) về hướng đông. Chủ đầu tư công trình là một người Pháp tên là Choisnel ( dân chúng gọi là ông chủ Sọt nen ), giám đốc đồn điền Ia Puch .
Việc thi công xây dựng nhà máy thủy điện được điều hành bởi kỹ sư điện người Pháp De Mabe, các cai máy ( chef mécanicien ), cai xây dựng, đa số thợ mộc, thợ nề được tuyển từ Đà Nẵng ( Tourane ) và một ít là người Bình Định, còn lại người Pháp thuê lao động đơn giản là người đồng bào thiểu số Jrai, Ba na, Sê Đăng
Suối Ia Puch ( là một nhánh của suối Ia Drang ) bắt nguồn từ phía tây nam dãy núi Hàm Rồng, chảy theo hướng Đông Bắc_Tây nam và nhập vào sông Srepok ( Xêrêpốc ) ở bên bờ phải. Nhà máy nằm trên địa bàn xã Bàu Cạn, quận Thanh An ( nay là huyện Chư Prông ) với các tọa độ địa lý như sau:
*Vị trí tuyến đập: 13º51’ 59” vĩ độ Bắc; 107º51’39” kinh độ Đông.
*Vị trí nhà máy : 13º51’39” vĩ độ Bắc; 107º51’44” kinh độ Đông
Khi thi công nhà máy, người Pháp đã dùng những trang thiết bị như: máy trộn bê tông có kích cỡ kiểu dáng như hiện nay, động cơ máy nổ 8cv ( mã lực ) chạy bằng diesel, dùng xe lu nhỏ để làm đường, máy cày bánh lốp để tời tải đất và khai hoang. Đắp đập, chặn dòng và làm kênh dẫn dòng người Pháp dùng lao động thủ công hoàn toàn. Bể áp lực, bể điều tiết theo mùa, cắt lũ, tràn sự cố .v.v..người Pháp tận dụng lợi thế của địa hình nên gần như không có sự xâm hại,hoặc tác động xấu đến hệ sinh thái và môi trường quanh vùng .
Đường ống thủy lực đường kính 800 ly được làm bằng thép đen dày 5 ly chế tạo từ một bàn cuốn ống quay bằng lao động thủ công.Điện phục vụ thi công công trình được cấp bằng máy phát điện diesel, máy hàn điện một chiều 36 volt DC-300A , kéo bằng động cơ 3 pha 13cv.
Để vận chuyển và lắp đặt thiết bị, lắp đặt đường ống người ta dùng xe cam nhông (camion) kết hợp với ba lăng, ròng rọc và cáp thép, khi cần thì dùng thêm xe ba lua ( poids lourd, xe tải lớn ); thiết bị nặng nhất là máy biến áp gần 2 tấn (1986 kg).
Bên cạnh đó, để đưa điện từ nhà máy thủy điện về xưởng chế biến trà và khu dân cư, người chủ Pháp đã xây dựng đường dây tải điện 15kV bằng các trụ bê tông vuông dài 10 mét có bậc trèo và cũng là các lỗ chịu lực, các trụ này được đúc tập trung ( có một số trụ còn mang dòng số ghi lại ngày đúc: 16-1-50 hoặc 13-11-50 ) rồi đem rải và trồng vào các hố đào sẵn, sau đó đổ bê tông móng. Nhân lực thi công tuyến dây dài 10,3 km này gồm 30 người với xe máy kéo bánh hơi hỗ trợ. Xà đỡ để lắp sứ cách điện có 2 dạng chính: xà đỡ với 3 sứ nằm ngang nhau và loại ty sứ bằng thép tròn 26 ly mạ kẽm hình chữ Z, một đầu có 2 lỗ lắp vào thân cột, đầu kia lắp sứ thủy tinh 3 tầng màu xanh, khoảng cách giữa sứ với thân trụ đạt 0,6m . Do đường dây đi qua vùng đồi núi vào mùa mưa có nhiều giông sét nên kỹ sư thiết kế đã có giải pháp chống sét đánh vào công trình điện rất hiệu quả, chính vì thế mà các thiết bị điện đến bây giờ vẫn còn hoạt động tốt. Tại nơi sử dụng, điện cấp cho thắp sáng và điện cấp cho sản xuất được tách riêng và có các bảo vệ chống quá tải, cắt ngắn mạch chạm chập phù hợp.
Tháng 4 năm 1950 nhà máy thủy điện Bàu Cạn có chiều cao cột nước 37m, tuabin trục ngang công suất 250 cv, 1000 vòng/phút đi vào hoạt động ổn định, máy hoàn toàn tự động nhờ có bộ điều tốc tự động và bộ điều chỉnh điện áp tự động để luôn bảo đảm chất lượng điện năng đạt 50 Hz, 230v/400v với công suất định mức 172 kw. Toàn bộ nhà máy chỉ cần một công nhân vận hành, người đầu tiên là ông Cai Loa, kế tục là ông Siu Bươi người dân tộc Jrai làm cho đến sau năm 1975. Người công nhân vận hành nhà máy thủy điện này được bố trí một căn nhà cách nhà máy 6m và không được rời nhà máy nửa bước, mọi lương thực thực phẩm có người đem xuống tận nơi. Tại thời điểm này, công suất điện dùng để chế biến trà vào mùa mưa chỉ ở mức 70 kw vì thế toàn bộ khu dân cư với 200 hộ gia đình đã được chủ Pháp cấp điện thắp sáng: mỗi gia đình công nhân được dùng 2 bóng 6 tấc ( 20 watt mỗi bóng ), các nhà của các ông Cai và Xếp thì được thêm ổ cắm điện ( prise de courant ) để lấy điện dùng quạt máy, là ủi… Nhưng thời gian cấp điện được phân theo 2 loại; điện cho khu dân cư ( village ) được đóng lúc 18giờ và cắt lúc 7 giờ sáng hôm sau bằng rơ le thời gian hẹn giờ, còn điện cho khu vực biệt thự ( villas ) cuả các ông chủ người Pháp thì được cấp liên tục 24/24.
*-Lê Hoàng Thụy Vũ -*
Tôi không phải là nhà nghiên cứu lịch sử, không phải là người sưu tầm “đồ cổ”, cũng không sở hữu các tư liệu cũ có giá trị ...tôi chỉ ghi nhận lại đây những hình ảnh và chi tiết với mong ước lưu trử lại được những nét đặc thù của Pleiku những ngày mới phát triển vào đầu thế kỷ 20th. Xin được thắp nén hương tưởng nhớ các cụ trong bài nhắc đến tên nay đã mất!
Những năm đầu của thập kỷ 20 thế kỷ trước người Pháp đã đặt chân đến Pleiku, ban đầu là người chủ đồn điền trà Biển Hồ ( PIT, Plantation Indochinoise des Thés, người dân quen gọi là sở trà Biển Hồ, thành lập từ 1921 ) và kế đến là ông chủ sở trà Bàu Cạn ( Plantations du Ia Puch, người dân quen gọi là sở trà Bàu Cạn hoặc đồn điền Catecka, thành lập năm 1923_ có tài liệu ghi 1926 nhưng giấy tờ còn lưu lại tại Bàu Cạn là 1923). Tại cả hai sở trà này người chủ Pháp đều đã cho trồng thử nghiệm cây cà phê, mà theo nhiều người làm việc lâu năm tại các nơi này cho biết vào thời điểm mới thành lập đồn điền trà Biển Hồ có khoảng 7,5 đến 10 hecta cây cà phê và đồn điền trà Bàu Cạn đến cuối năm 1929 có khoảng 62,5 hecta cây cà phê ( 65.000 cây cà phê theo báo cáo trước đại hội đồng cổ đông năm 1930). Có lẽ do doanh thu từ cây cà phê vào lúc bấy giờ không được nhiều bằng từ cây trà nên cả hai nơi này, cho đến nay, vẫn chỉ được biết đến như là hai cơ sở chuyên trồng, sản xuất và chế biến trà.
Tôi đã có nhiều dịp vào thăm và làm việc tại cả hai công ty trà này nhưng mãi gần đây mới nghiệm ra rằng mình có thể tìm hiểu kỹ hai nơi này để hiểu thêm một số điều về Pleiku cách đây hơn 50 năm trước, chẳng hạn : ta có thể đến chùa Bửu Minh trong sở trà Biển Hồ để từ đó hiểu thêm một vài vấn đề liên quan đến tín ngưỡng dân gian của người Pleiku xưa và với khu dân cư của sở trà Bàu Cạn, ta có thể hình dung ra việc cấp điện cấp nước của Pleiku vào thời điểm những năm 50 của thế kỷ trước…
*Vài nét về đồn điền trà Bàu Cạn:
Đồn điền trà Bàu Cạn được hình thành từ năm 1923 do các ông chủ người Pháp quản lý và khai thác. Tên gọi chính thức của đồn điền này là CATECKA S.A. ( Compagnie Agricole des Thés et Cafés du Kontum Annam, société anonyme_ Công ty nông nghiệp trà và cà phê tỉnh Kontum An Nam, công ty nặc danh ). Vốn pháp định của công ty thời bấy giờ là 1.247.500 Francs do ông Choisnel làm giám đốc, tư gia của ông nằm trong nơi ngày nay là khuôn viên trường tiểu học Lê Hồng Phong, xã Bàu Cạn ( kế tục là các ông Moistini, Salvaire, Portier và Louyrette; trong đó ông Salvaire nguyên là quan tư lái máy bay nên thời đó ông chủ đồn điền Bàu Cạn đã sắm chiếc máy bay 1 người lái và đủ điều kiện để tự mình bay đi kiểm tra các đội sản xuất trong đồn điền cũng như bay về Sàigòn nghỉ cuối tuần. Nhà để chiếc máy bay này làm bằng vì kèo sắt, nay là vị trí dẫy phòng học 2 tầng của trường THCS Nguyễn Viết Xuân và sân bay nằm liền ngay cạnh hàng rào của trường cấp 2 này, trải dài theo hướng Đông_Tây thuộc thôn Đồng Tâm. Sân bay này, các cụ già đã 85 tuổi hiện đang sống ở Pleiku gọi là sân bay Gia Tường ( đây là sân bay thứ nhì của Pleiku; sau khi sân bay đầu tiên từ thời Pháp tại làng Trà Nhao, tức làng Plei Nhao hiện nay, bị bỏ không sử dụng do nằm trong khu vực “kém an ninh” ). Đặt tên thế vì sân bay này nằm trên địa bàn thôn Gia Tường (Ia Từng)_theo các cụ, trước khi có sân bay Cù Hanh năm 1963, máy bay Dakota của Hàng không Việt Nam ( Air VN ) vẫn đáp nhờ xuống đây. Mãi đến năm 1978 công ty chè Bàu Cạn mới cho trồng cây trà trên diện tích này nên gọi là lô trà 78 ).
Đây là một đồn điền có nhiều nét đặc thù so với các đồn điền khác: có nhà máy thủy điện từ rất sớm, có máy bay và sân bay riêng, quy hoạch khu sản xuất và khu dân cư khá hợp lý với chợ, bệnh xá, trường học, chùa và hệ thống cấp điện cấp nước tương đối hoàn chỉnh. Có tài liệu cũ đề cập đến nhà thờ, có lẽ do thói quen nên nghĩ rằng người Pháp đến lập đồn điền và khu dân cư ắt sẽ xây dựng nhà thờ, nhưng thực tế trong khu dân cư của sở trà Bàu Cạn không hề có nhà thờ, ngày nghỉ cuối tuần vào thời điểm mới thành lập các ông chủ người Pháp thường đi nhà thờ mãi tận Kontum. Còn ngôi chùa tại khu dân cư Bàu Cạn cũng rất nhỏ bé chứ không được như chùa Bửu Minh của sở trà Biển Hồ, hiện chùa Bửu Minh đang được xem là một trong 5 ngôi chùa lớn của Pleiku; theo lời giải thích của cư dân Bàu Cạn thì vì chùa Bửu Hoa này ban đầu có một sư nữ trụ trì nhưng về sau sư hoàn tục, nên chùa không được đông thiện nam tín nữ!
Đến năm 1950, đồn điền trà này đã quản lý gần 1.000 ha cây trà, 1.000 ha rừng tự nhiên và có khoảng 200 gia đình công nhân làm công ăn lương, sinh sống trong khu dân cư gọi là “village” ( làng ), các ông Cai, xếp, thầy ký ăn ở theo cụm riêng, còn người Pháp và ban giám đốc ở khu biệt thự “ Villas”.
*Nhà máy thủy điện Bàu Cạn:
Trước năm 1950, theo các cụ công nhân đến làm việc ở đồn điền Catecka từ những năm 1948, toàn bộ người dân sống trong các khu dân cư của đồn điền này còn phải thắp đèn dầu, hàng tháng căng tin của đồn điền bán cho mỗi gia đình vài lít dầu hỏa để thắp sáng. Để phục vụ dây chuyền chế biến trà, ông chủ Pháp đã sắm một vài máy phát điện nhỏ chạy bằng dầu diesel. Vì đồn điền nằm cách suối Ia Puch chỉ vài trăm mét nên người chủ Pháp đã tiến hành khảo sát địa chất thủy văn để xây dựng nhà máy thủy điện Bàu Cạn trên suối này.
Không có tài liệu về thời điểm chính xác người Pháp tiến hành công tác thăm dò khảo sát địa chất thủy văn nhưng trong báo cáo của đồn điền Ia Puch trước đại hội đồng cổ đông công ty CATECKA họp ngày 30-9-1930 ông Choisnel đã đề cập đến việc có thể khai thác nguồn thủy năng của con suối Ia Puch để cấp điện dùng sản xuất chế biến trà đồng thời thay thế các loại máy trong xưởng chế biến chạy bằng hơi nước. Khá lâu sau, bản vẽ thiết kế do công ty Jacques Bouchoux, France hoàn thành ngày 21-08-1949 ( các máy biến áp được mua về và sử dụng vào mục đích cung cấp điện cho bơm nước tưới và chế biến trà cũng được sản xuất năm 1949 ). Nhà máy này nằm trên con suối Ia Puch thuộc xã Bàu Cạn, suối này cách xa xưởng chế biến chè Bàu Cạn khoảng 800 mét (?) về hướng đông. Chủ đầu tư công trình là một người Pháp tên là Choisnel ( dân chúng gọi là ông chủ Sọt nen ), giám đốc đồn điền Ia Puch .
Việc thi công xây dựng nhà máy thủy điện được điều hành bởi kỹ sư điện người Pháp De Mabe, các cai máy ( chef mécanicien ), cai xây dựng, đa số thợ mộc, thợ nề được tuyển từ Đà Nẵng ( Tourane ) và một ít là người Bình Định, còn lại người Pháp thuê lao động đơn giản là người đồng bào thiểu số Jrai, Ba na, Sê Đăng
Suối Ia Puch ( là một nhánh của suối Ia Drang ) bắt nguồn từ phía tây nam dãy núi Hàm Rồng, chảy theo hướng Đông Bắc_Tây nam và nhập vào sông Srepok ( Xêrêpốc ) ở bên bờ phải. Nhà máy nằm trên địa bàn xã Bàu Cạn, quận Thanh An ( nay là huyện Chư Prông ) với các tọa độ địa lý như sau:
*Vị trí tuyến đập: 13º51’ 59” vĩ độ Bắc; 107º51’39” kinh độ Đông.
*Vị trí nhà máy : 13º51’39” vĩ độ Bắc; 107º51’44” kinh độ Đông
Khi thi công nhà máy, người Pháp đã dùng những trang thiết bị như: máy trộn bê tông có kích cỡ kiểu dáng như hiện nay, động cơ máy nổ 8cv ( mã lực ) chạy bằng diesel, dùng xe lu nhỏ để làm đường, máy cày bánh lốp để tời tải đất và khai hoang. Đắp đập, chặn dòng và làm kênh dẫn dòng người Pháp dùng lao động thủ công hoàn toàn. Bể áp lực, bể điều tiết theo mùa, cắt lũ, tràn sự cố .v.v..người Pháp tận dụng lợi thế của địa hình nên gần như không có sự xâm hại,hoặc tác động xấu đến hệ sinh thái và môi trường quanh vùng .
Đường ống thủy lực đường kính 800 ly được làm bằng thép đen dày 5 ly chế tạo từ một bàn cuốn ống quay bằng lao động thủ công.Điện phục vụ thi công công trình được cấp bằng máy phát điện diesel, máy hàn điện một chiều 36 volt DC-300A , kéo bằng động cơ 3 pha 13cv.
Để vận chuyển và lắp đặt thiết bị, lắp đặt đường ống người ta dùng xe cam nhông (camion) kết hợp với ba lăng, ròng rọc và cáp thép, khi cần thì dùng thêm xe ba lua ( poids lourd, xe tải lớn ); thiết bị nặng nhất là máy biến áp gần 2 tấn (1986 kg).
Bên cạnh đó, để đưa điện từ nhà máy thủy điện về xưởng chế biến trà và khu dân cư, người chủ Pháp đã xây dựng đường dây tải điện 15kV bằng các trụ bê tông vuông dài 10 mét có bậc trèo và cũng là các lỗ chịu lực, các trụ này được đúc tập trung ( có một số trụ còn mang dòng số ghi lại ngày đúc: 16-1-50 hoặc 13-11-50 ) rồi đem rải và trồng vào các hố đào sẵn, sau đó đổ bê tông móng. Nhân lực thi công tuyến dây dài 10,3 km này gồm 30 người với xe máy kéo bánh hơi hỗ trợ. Xà đỡ để lắp sứ cách điện có 2 dạng chính: xà đỡ với 3 sứ nằm ngang nhau và loại ty sứ bằng thép tròn 26 ly mạ kẽm hình chữ Z, một đầu có 2 lỗ lắp vào thân cột, đầu kia lắp sứ thủy tinh 3 tầng màu xanh, khoảng cách giữa sứ với thân trụ đạt 0,6m . Do đường dây đi qua vùng đồi núi vào mùa mưa có nhiều giông sét nên kỹ sư thiết kế đã có giải pháp chống sét đánh vào công trình điện rất hiệu quả, chính vì thế mà các thiết bị điện đến bây giờ vẫn còn hoạt động tốt. Tại nơi sử dụng, điện cấp cho thắp sáng và điện cấp cho sản xuất được tách riêng và có các bảo vệ chống quá tải, cắt ngắn mạch chạm chập phù hợp.
Tháng 4 năm 1950 nhà máy thủy điện Bàu Cạn có chiều cao cột nước 37m, tuabin trục ngang công suất 250 cv, 1000 vòng/phút đi vào hoạt động ổn định, máy hoàn toàn tự động nhờ có bộ điều tốc tự động và bộ điều chỉnh điện áp tự động để luôn bảo đảm chất lượng điện năng đạt 50 Hz, 230v/400v với công suất định mức 172 kw. Toàn bộ nhà máy chỉ cần một công nhân vận hành, người đầu tiên là ông Cai Loa, kế tục là ông Siu Bươi người dân tộc Jrai làm cho đến sau năm 1975. Người công nhân vận hành nhà máy thủy điện này được bố trí một căn nhà cách nhà máy 6m và không được rời nhà máy nửa bước, mọi lương thực thực phẩm có người đem xuống tận nơi. Tại thời điểm này, công suất điện dùng để chế biến trà vào mùa mưa chỉ ở mức 70 kw vì thế toàn bộ khu dân cư với 200 hộ gia đình đã được chủ Pháp cấp điện thắp sáng: mỗi gia đình công nhân được dùng 2 bóng 6 tấc ( 20 watt mỗi bóng ), các nhà của các ông Cai và Xếp thì được thêm ổ cắm điện ( prise de courant ) để lấy điện dùng quạt máy, là ủi… Nhưng thời gian cấp điện được phân theo 2 loại; điện cho khu dân cư ( village ) được đóng lúc 18giờ và cắt lúc 7 giờ sáng hôm sau bằng rơ le thời gian hẹn giờ, còn điện cho khu vực biệt thự ( villas ) cuả các ông chủ người Pháp thì được cấp liên tục 24/24.
*Về nước sinh hoạt và phục vụ chế biến trà:
Ngay từ ban đầu, người Pháp đã khảo sát và xây dựng một trạm bơm nước bên cạnh suối Ia Puch cách xưởng chế biến khoảng 800 mét, vì cũng là nguồn nước ăn uống sinh hoạt nên họ đã lấy từ mạch nước ngầm đưa vào bể lắng lọc ( bằng than, cát, sỏi…) sau đó mới bơm lên một tháp nước 12 m ³ đặt tại khu chế biến bằng loại bơm pit tông có 2 xú páp xả và 2 sú páp hút. Ban đầu dùng loại bơm nước tự hành nhưng khá bất tiện nên chỉ được dùng một thời gian, đến khi có nhà máy thủy điện thì người Pháp dùng đường dây hạ thế 3 pha và động cơ điện 5,5-:- 6 cv ( mã lực ) để lai các bơm nước. Các nhà thuộc khu biệt thự ( villas ), văn phòng làm việc, nhà các ông cai và xếp được lắp đặt hệ thống nước hoàn chỉnh; còn người dân sống trong khu dân cư ( village ) được sử dụng nước từ 4 phông ten công cộng, tại các phông ten này khi muốn lấy nước, họ phải quay bánh xe đặt trên đỉnh độ 2 phút để lực ly tâm làm mở một van chặn, lúc đó sẽ hứng được khoảng 1 thùng 20 lít. Sau này trẻ em nghịch ngợm và phát hiện nếu chèn tảng đá nặng lên đỉnh thì nước sẽ chảy mà không cần quay nhiều vòng nên nước thất thoát nhiều. Sau nhiều năm phát triển sản xuất chế biến trà ( mà lúc bấy giờ chủ yếu xuất sang thị trường nước Anh ) người Pháp mới xây thêm tháp nước thứ nhì gồm 2 bể chứa ở 2 tầng khác nhau.
*Xây dựng đường dây bán điện cho Pleiku:
Đầu năm 1951, ông Choisnel, giám đốc đồn điền Ia Puch thuộc công ty CATECKA đã ký hợp đồng cung cấp điện cho chính quyền Pleiku. Đường dây đưa điện từ Bàu Cạn về Pleiku làm bằng cột gỗ cà chít, căm xe dài 10 mét với 3 sứ thủy tinh màu xanh và dây đồng trần 5 ly này khởi đi từ trạm biến điện sát xưởng chế biến trà Bàu Cạn đi theo hướng Tây Nam cắt qua làng B xã Gào ( Plei Gao Choang, làng Gào đầu tiên trước khi chia tách ), băng qua khu Đức An vượt qua đường Nguyễn Thái Học ( tại vị trí ngày trước là nơi ở của ông mục sư Tin Lành, hiện nay là nhà trẻ 17/3 ) băng đường để sang sân nhà thờ Tin Lành cũ ( vị trí đối diện chợ Hội Thương hiện nay ), tiếp tục đi theo đường Nguyễn Thái Học vào thẳng sau lưng Ty Công Chánh, dừng tại một trạm biến điện trong đó có đặt một máy biến áp 100kva, 15KV/0,4KV nhằm cung cấp điện cho thị xã Pleiku lúc bấy giờ; nơi đây bên bán điện đặt một công tơ đo đếm điện năng để làm cơ sở tính tiền _ đến cuối năm 1951 thì đường dây 15 kv dài khoảng 12km này bắt đầu vận hành cấp điện cho thị xã Pleiku. Đại diện cho bên bán điện để xử lý các vấn đề kỹ thuật là ông Mercier, người Pháp, phó giám đốc kỹ thuật ( Ông Mercier đến năm 1973 thì chết, có tin do bị trúng mìn!). Người đóng cắt điện ở phía đầu đường dây nằm tại trạm biến điện cạnh xưởng chế biến chè là ông Lê S. ( đã mất, thân sinh của bác sĩ Thu Nh. và bà chủ hãng cà phê Ph. Ph. ), kế đó ông Lê S. chuyển giao nhiệm vụ này cho ông Bẩy Th. ( tức cụ Nguyễn Công Th., đã mất, sau 1975 cụ từng là giám đốc xí nghiệp cơ khí 17/3 thuộc thị xã Pleiku, thân sinh của ông T., chủ xí nghiệp T.Trường Sơn bây giờ và bà T.S.cựu học sinh PK_PM ). Người tham gia vận hành đường dây phía mua điện là ông Nguyễn Đăng Ng., hiện nay 72 tuổi, nhà ở ngay tại hầm nước dưới dốc lò ba toa…( Sở dĩ trạm biến điện nằm trong Ty Công Chánh là do lúc bấy giờ trong miền Nam, chính quyền thành lập một cơ quan tên là “ Quốc gia trùng tu điện lực cuộc” thuộc Bộ Công Chánh nhằm tiếp nhận, trùng tu các nhà máy điện do các công ty điện_nước của người Pháp để lại.)
Ở miền Nam thời đệ nhất cộng hòa tồn tại 4 công ty tư bản độc quyền sản xuất, phân phối và kinh doanh điện:
- CEE ( Compagnie des Eaux et Electricités, Công ty điện_nước) tại Sài Gòn _ Đà Lạt;
- SCEE tại các tỉnh miền Tây Nam bộ
- UNEDI tại Vũng Tàu, Phan Thiết.v.v;
- SIPEA ( Société Industrielle Pour les Eaux et l’électricité en Asie, Công ty kỹ nghệ điện-nước tại châu Á ) tại các tỉnh miền Trung.
Khoảng năm 1957_1958 Bộ Công Chánh ( chính quyền Sài Gòn ) đã thành lập một cơ quan tên là :” Quốc gia trùng tu điện lực cuộc “ để thực hiện chương trình tu bổ, sửa chữa và vận hành các nhà máy điện Ankroet ( tức thủy điện Suối Vàng 500KW, nhà máy thủy điện lâu đời nhất VN, được xây dựng năm 1943, vận hành năm 1945 ); Qui Nhơn, Buôn Ma Thuột ( 1959); Quảng Ngãi, Tuy Hòa ( 1960); Vĩnh Long (1961); Mỹ Tho ( 1962 )… ( Các nhà máy trên do các công ty tư bản nói trên chuyển giao lại ). Tại các tỉnh là Chi cuộc trùng tu điện lực tỉnh trực thuộc Ty Công Chánh. Vì thế mà Ty Công Chánh Pleiku đảm nhận việc mua điện từ nhà máy thủy điện Bàu Cạn thuộc sở hữu của công ty Catecka.
Nhân đây cũng xin nói tiếp về tên gọi của cơ quan lo việc cung cấp điện thời trước 1975:
* Năm 1958 chính quyền miền Nam chuẩn bị xây dựng nhà máy thủy điện Đa Nhim ( 160 MW) do nhà thầu Nhật Bản thực hiện nên lập cơ quan “ Dự án Đa Nhim” và tiếp đó chuẩn bị mở rộng nhà máy nhiệt điện Thủ Đức ( 33 MW) nên lập cơ quan “ Dự án Thủ Đức”.
* Năm 1964 cơ quan tự trị “Điện Lực Việt Nam” được thành lập thống nhất các cơ quan : “ Quốc gia trùng tu điện lực cuộc”, “ Dự án Đa Nhim”, và “ Dự án Thủ Đức” vào một khối.
* Cuối năm 1967, “Sài Gòn điện lực công ty” được thành lập để tiếp thu việc khai thác điện tại Sài Gòn và vùng phụ cận thay thế cho CEE mãn nhiệm.
* Năm 1969 “Điện Lực VN” và “Sài Gòn điện lực công ty” sáp nhập thành “ Công ty điện lực VN “ gọi tắt là CDV. CDV đã thành lập các Trung tâm Điện Lực tại các tỉnh trong miền Nam, tại Pleiku có Trung tâm điện lực Pleiku. Sau 1975 các Trung tâm điện lực tỉnh ( Pleiku, KonTum, Phú Bổn ) được thay thế bằng Sở quản lý và phân phối điện tỉnh Gia Lai-KonTum(1976-1981), rồi sau đó đổi tên thành: Sở Điện lực Gia Lai ( cuối 1981-1996), Điện lực Gia Lai (1996-2010) và hiện nay là Công ty điện lực Gia Lai ).
Từ trạm biến điện ngã ba Nguyễn Thái Học _ Phó Đức Chính ( đường Nguyễn Văn Trỗi bây giờ ), người ta đưa điện ra dùng bằng các tuyến dây hạ thế, trong đó có một tuyến đi ra hướng đường Quang Trung, một tuyến chạy dọc theo đường Phó Đức Chính…Tuyến dây hạ áp Phó Đức Chính_Trịnh Minh Thế hồi ấy đã cấp điện cho cái bơm nước đặt tại hầm nước cuối dốc lò ba toa để bơm nước lên bể nước 40 m³ đặt trên tháp cao nằm bên trong trại Bảo An ( tức trại Trần Quốc Tuấn cũ, hiện nay là vị trí sau siêu thị điện máy Vĩnh Tín và cách tường rào trường phổ thông chuyên Hùng Vương vài chục mét; khoảng cách từ nơi đặt bơm nước đến tháp nước cũng xấp xỉ 800 mét và chênh lệch về độ cao giữa 2 nơi cũng tương tự như ở sở trà Bàu Cạn, do đó chỉ cần sử dụng động điện dưới 10 cv là đủ để bơm nước lên đài cao ). Ngày trước người Pháp đã xây cái hầm nước này để thu nhận nước từ các mạch nước ngầm trên mảnh đất vườn cà phê của bà sœur ( dân chúng thường gọi là trại Tam Hiệp ) chứ không phải lấy nước từ suối Ia Kring ( Suối Gia Ninh (?)) như một vài người suy đoán ( vì cũng giống như cách lấy nước dùng cho sinh hoạt trong đồn điền chè Bàu Cạn, người Pháp lấy từ mạch nước ngầm qua bể lắng lọc bằng than, cát, sỏi… sau đó mới bơm lên đài chứa nước để cấp nước cho chế biến trà và nước sinh hoạt khu dân cư; không nhà quản lý nào lại dám lấy nước suối dễ bị ô nhiễm và lan truyền dịch bệnh để cấp cho dân ăn uống, sinh hoạt cả!), phần nước thừa trào ra khỏi hầm chứa được đưa ra các giọt nước cho dân chúng hứng gánh về hoặc tắm giặt tại chỗ ( hiện nay cái bể chứa này nằm dưới nền sân của nhà hàng Trầu Cau 1 ). Đây cũng là nơi lấy nước chủ yếu thời bấy giờ vì các xe Lam chở nước và các xe có xi téc kèm máy bơm hút lai bằng máy nổ luôn túc trực ở đây để hút nước làm cho đoạn đường từ dưới dốc lò ba toa lên đến đầu đường Trịnh Minh Thế _ Hoàng Diệu luôn luôn ướt bởi nước trào từ các xi téc trên xe chở nước này ! ( Ngoài ra ở một vài đường phố dân chúng còn có thể lấy nước ở các phông ten công cộng??? fontaine publique (P), public fountain (A)_có thể tại trung tâm thị xã Pleiku thời xưa không hề có các phông ten công cộng vì tôi sống tại Pleiku từ năm 1961 nhưng trong tôi trí nhớ của tôi chỉ có hình ảnh lấy nước từ giọt nước lò ba toa và cảnh xếp hàng chờ bơm nước từ các giếng bơm lắc tay công cộng chứ không có cảnh hứng nước từ phông ten công cộng như ở Sàigòn ), nước cấp cho các phông ten công cộng này ( nếu có ) cũng như hệ thống nước của khu vực trung tâm thị xã Pleiku lúc bấy giờ được lấy từ cái đài nước nằm gần trường Nam tiểu học cũ ( theo một tài liệu cũ, đến năm 1963 cả Pleiku chỉ mới có 100 nhà tư nhân có nước cấp qua “thủy lượng kế” ( đồng hồ nước ) và khoảng 28 cái giếng bơm lắc tay được chính quyền khoan giếng, đặt ống và đặt bơm theo chương trình dinh điền (?), nằm rải rác khắp tỉnh )!!!Vì đường dây điện mới chỉ có ở loanh quanh khu trung tâm, nhu cầu dùng điện lúc ấy bị hạn chế chưa phát triển nên ban ngày chỉ cần dùng nguồn điện đưa từ Bàu Cạn về cũng dư giả, đêm đến mới phải chạy thêm máy phát điện diesel lắp tại nhà máy đèn, ngay sau lưng Ty Bưu điện, nằm trên đường Trần Hưng Đạo cũ ( nay là Hoàng Hoa Thám, chính vì thế mà thời ấy chúng tôi không hề nghe thấy tiếng máy nổ chạy ban ngày ).
Đến năm 1961, do đường dây này nằm trong khu vực chính quyền lúc bấy giờ không kiểm soát được nên hay bị hư hỏng sự cố, rất khó cho việc sửa chữa những đoạn đi qua vùng “kém an ninh”; vả lại lúc bấy giờ nhà máy đèn đã được tăng cường thêm máy phát điện diesel trong trung tâm thị xã ( sau máy Atlanta 135kw thời điểm trước năm 1960, nay đã có thêm 1 máy GM 60 kw và một máy GMC 100kw) nên 2 bên ( người Pháp chủ sở trà Bàu Cạn và Chi cuộc trùng tu điện lực Pleiku ) chấm dứt hợp đồng mua bán điện. Bên phía chủ đầu tư đường dây điện từ Bàu Cạn về Pleiku chỉ thu hồi được dây đồng dẫn điện, ty sứ và các quả sứ thủy tinh ở những vùng có sự kiểm soát của chính quyền thời bấy giờ, sau đó toàn bộ đường dây theo năm tháng không còn dấu vết gì nữa!!!( Một số người dân ở gần khu vực vườn cà phê của các bà soeur dòng Mến Thánh Giá, vẫn còn nhớ kỷ niệm vào khoảng đầu những năm 60 của thế kỷ trước rủ nhau đi thu hồi các trụ gỗ của đường dây này khi ông cai H. của nhà đèn thi công đường dây hạ áp cấp điện cho khu vực nhà các soeur và nhân dân lân cận )
Cũng vào giai đoạn sau 1961, do nhu cầu bơm tưới và phát triển sản xuất, ông giám đốc Salvaire đã cho xây dựng các trạm biến áp dọc theo tuyến dây điện từ nhà máy thủy điện Bàu Cạn về đến xưởng chế biến để phục vụ bơm tưới vào mùa khô cũng như điện chiếu sáng cho công nhân các đội sản xuất ( đội 2 Thông Phương; đội 3 Thác đổ…). Các trạm biến áp này cấp điện chủ yếu cho 3 trạm bơm với 5 động cơ tổng công suất 200 mã lực. Để bảo đảm điện luôn có phục vụ sản xuất trong thời gian chiến tranh, năm 1962 người chủ Pháp đã mua sắm thêm máy Caterpillar D379 200kw ( trước đó sở trà Catecka đã có các máy phát điện: máy Althorm 150 kva chế tạo năm 1940, máy AND 250 kva chế tạo năm 1948, máy Berlier 60 kva trên bánh lốp lưu động chế tạo năm 1950 ). Các máy diesel này được lắp đặt ngay bên cạnh trạm biến điện chính, luôn bảo đảm điện cho sản xuất và bán điện về thị xã Pleiku, kể cả khi nhà máy thủy điện bị ngừng hoạt động do kỹ thuật hoặc do an ninh.
Cái nhà trước kia là trạm biến điện đầu tiên của thị xã Pleiku đã được ông Thắng ( tên khác là ông X. ) mua lại theo hình thức hóa giá để mở cửa tiệm hớt tóc có mặt tiền nằm trên con hẻm sau lưng Sở Giao Thông Vận tải ( Ty Công Chánh xưa ), bên phía mặt đường Nguyễn Văn Trỗi ( đường PĐC cũ ) là tiệm hớt tóc Minh ( cả ông Minh và ông Thắng đều đã từng mở tiệm hớt tóc tại một trong các nhà dù ở khu vực trước Ty Bưu điện Pleiku ); muốn hiểu rõ kết cấu và hình dáng của nó, chúng ta có thể xem hình trạm biến áp Đinh Tiên Hoàng cũ do CDV xây dựng khoảng năm 1963-:-64 và hình một trạm biến áp do người Pháp xây dựng tại đồn điền chè Bàu Cạn để hình dung lại.
Dù rằng bài sẽ làm cho các bạn yêu thích văn chương, yêu thích cà phê …thất vọng nhưng vì thấy các bạn trẻ ( trong số họ có người là kỹ sư điện ) cùng đi với tôi đến những nơi này để chụp hình làm tư liệu, họ hoàn toàn không biết gì về những cái nhà tận dụng lại từ các trạm biến điện của 60 năm trước, tôi đành viết để tặng những thân hữu yêu quý Pleiku và mong nó là một bài khảo cứu có tính “ mở”, nhằm khơi gợi và trông chờ các thông tin quý giá từ độc giả để hoàn chỉnh cũng như để sửa lại những chỗ không chính xác. Xin chân thành cảm ơn quý thân hữu đã dành thì giờ đọc cũng như trao đổi thông tin)./.
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/1.jpg)
Ngã ba Phù Đổng ngày nay
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/2.jpg)
Nhà máy thủy điện Bàu Cạn xây dựng từ 1950
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/3.jpg)
Nhà máy thủy điện Bàu Cạn nhìn gần
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/4.jpg)
Phía góc trái là lô cốt bảo vệ nhà máy. Tường nhà máy với con số 1950
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/5.jpg)
Cửa xả nước xuống hạ lưu của nhà máy
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/6.jpg)
Công nhân vận hành và các bảng điều khiển NMTĐ BC
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/7.jpg)
Turbine thủy điện lâu đời nhất Pleiku lắp đặt năm 1950 ( thứ nhì cả nước, sau NMTĐ Suối Vàng 1945 )
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/8.jpg)
Lô cốt của lính bảo vệ nhà máy thủy điện Bàu Cạn
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/9.jpg)
Nước từ trên nguồn suối đến đây, rẽ trái vào bể áp lực, đi tiếp vào bể điều tiết theo mùa.
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/10.jpg)
Kênh nối bể điều tiết và bể áp lực
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/11.jpg)
Đập (barrage) ngăn bể áp lực và bể điều tiết theo mùa
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/12.jpg)
Cửa nhận giử nước trước khi dẫn nước vào nhà máy
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/13.jpg)
Kênh dẫn dòng đưa nước về nhà máy
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/14.jpg)
Valve xả sự cố
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/15.jpg)
Valve đầu đường ống áp lực dẫn nước xuống nhà máy
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/16.jpg)
Lưới chắn rác đầu đường ống áp lực
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/17.jpg)
Đường ống áp lực xuống nhà máy, độ chênh 37 mét
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/18.jpg)
Đoạn ống vào nhà máy
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/19.jpg)
Đập dâng mức nước bể điều tiết
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/20.jpg)
Hồ thủy điện
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/21.jpg)
Cụ Nay Jen, công nhân điện cơ của sở trà Bàu Cạn từ năm 1959 khi ông 24 tuổi, bên cạnh là vị trí phông ten nước công cộng của khu dân cư,phía sau cụ là nhà trạm biến điện lâu đời nhất Pleiku
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/22.jpg)
Ông Nay Jen và Lê Hùng, 2 thế hệ làm công tác điện-cơ tại sở trà Bàu Cạn
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/23.jpg)
Nơi này ngày xưa có cái phông ten nước công cộng
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/24.jpg)
Tháp nước 12m³, khá giống cái tháp nước 40m³ của Pleiku
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/25.jpg)
Tháp nước mới xây dựng sau 1960 và các tuyến dây điện hạ áp
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/26.jpg)
Trạm bơm nước và cột điện đúc ngày 16-1-1950
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/27.jpg)
Cột điện đúc đầu năm 1950
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/28.jpg)
Cột điện cement đúc cuối năm 1950
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/29.jpg)
Cột điện đường dây 15kV có bậc trèo với 3 sứ thủy tinh xanh c ách điện
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/30.jpg)
2 kiểu xà đỡ ( xà đỡ vượt và xà đỡ thường ) sứ đường dây 15 kV
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/31.jpg)
Cột điện 10.5m có bậc trèo với 2 loại xà đỡ sứ cách điện, tùy theo địa hình.
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/32.jpg)
Một trong những lô cốt còn lại trên đường xuống nhà máy TĐ BC
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/36.jpg)
Điện cấp cho khu dân cư (village) và cho khu biệt thự (villas) riêng biệt
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/37.jpg)
Roller thời gian
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/38.jpg)
Biển báo an toàn: Trạm biến điện_Cấm vào_Nguy hiểm chết người
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/39.jpg)
Nhà máy phát điện diesel và trạm biến điện của sở trà Bàu Cạn
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/40.jpg)
Trạm biến điện với các lỗ ra của xuất tuyến đi về Pleiku bị bịt từ 1961
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/41.jpg)
Trạm biến điện cấp điện cho bơm nước tại thôn Tây Hồ 3
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/42.jpg)
Hệ thống chống sét tại máy biến áp nâng (và tại máy biến áp phụ tải chính )
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/43.jpg)
Máy biến áp 250kva, 15kV/0,4kV, Y/Yo chế tạo năm 1949
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/44.jpg)
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/45.jpg)
Máy cắt 15kV
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/46.jpg)
Dao cách ly 15 kV
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/47.jpg)
Máy cuốn ống thủy lực thủ công
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/48.jpg)
Bơm nước kiểu pit tông nay thành phế liệu
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/49.jpg)
Nhà câu lạc bộ cũ trong khu dân cư Bàu Cạn, người Pháp chủ đồn điền gọi là "cercle"
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/50.jpg)
Trạm xá và nhà bếp; cột điện và máng che đèn đường cũ
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/51.jpg)
Nhà điều hành khu chế biến trà ngày trước
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/52.jpg)
Văn phòng của các thầy ký
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/53.jpg)
Chùa Bửu Hoa trong khu dân cư sở trà Bàu Cạn
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/54.jpg)
Ngôi nhà của ông giám đốc người Pháp( mái ngói đã được thay bằng mái tôn )
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/55.jpg)
Ngôi nhà 2 tầng của trường Nguyễn Viết Xuân tại vị trí nhà để máy bay của ông G/Đ
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/56.jpg)
Vị trí sân bay Gia Tường ngày trước
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/57.jpg)
Nhà kho
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/58.jpg)
Dãy nhà căng tin ngày xưa nơi phân phối nhu yếu phẩm cho cư dân chè Bàu Cạn
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/59.jpg)
Trạm biến áp đặt tại hồ Ia Mua cấp điện cho bơm nước tưới cây trà
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/60.jpg)
Cái nhà với 3 lỗ tròn là trạm biến điện đầu tiên của thị xã Pleiku, xây dựng năm 1951
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/61.jpg)
Cái nhà vuông vức phía sau trạm biến áp là trạm biến áp xây khoảng năm 1963 từ khi nhà máy đèn diesel Pleiku được lắp thêm máy phát điện
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/62.jpg)
Vị trí trạm bơm nước ngày trước
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/63.jpg)
Văn phòng công ty chè Bàu Cạn 2010
Ngay từ ban đầu, người Pháp đã khảo sát và xây dựng một trạm bơm nước bên cạnh suối Ia Puch cách xưởng chế biến khoảng 800 mét, vì cũng là nguồn nước ăn uống sinh hoạt nên họ đã lấy từ mạch nước ngầm đưa vào bể lắng lọc ( bằng than, cát, sỏi…) sau đó mới bơm lên một tháp nước 12 m ³ đặt tại khu chế biến bằng loại bơm pit tông có 2 xú páp xả và 2 sú páp hút. Ban đầu dùng loại bơm nước tự hành nhưng khá bất tiện nên chỉ được dùng một thời gian, đến khi có nhà máy thủy điện thì người Pháp dùng đường dây hạ thế 3 pha và động cơ điện 5,5-:- 6 cv ( mã lực ) để lai các bơm nước. Các nhà thuộc khu biệt thự ( villas ), văn phòng làm việc, nhà các ông cai và xếp được lắp đặt hệ thống nước hoàn chỉnh; còn người dân sống trong khu dân cư ( village ) được sử dụng nước từ 4 phông ten công cộng, tại các phông ten này khi muốn lấy nước, họ phải quay bánh xe đặt trên đỉnh độ 2 phút để lực ly tâm làm mở một van chặn, lúc đó sẽ hứng được khoảng 1 thùng 20 lít. Sau này trẻ em nghịch ngợm và phát hiện nếu chèn tảng đá nặng lên đỉnh thì nước sẽ chảy mà không cần quay nhiều vòng nên nước thất thoát nhiều. Sau nhiều năm phát triển sản xuất chế biến trà ( mà lúc bấy giờ chủ yếu xuất sang thị trường nước Anh ) người Pháp mới xây thêm tháp nước thứ nhì gồm 2 bể chứa ở 2 tầng khác nhau.
*Xây dựng đường dây bán điện cho Pleiku:
Đầu năm 1951, ông Choisnel, giám đốc đồn điền Ia Puch thuộc công ty CATECKA đã ký hợp đồng cung cấp điện cho chính quyền Pleiku. Đường dây đưa điện từ Bàu Cạn về Pleiku làm bằng cột gỗ cà chít, căm xe dài 10 mét với 3 sứ thủy tinh màu xanh và dây đồng trần 5 ly này khởi đi từ trạm biến điện sát xưởng chế biến trà Bàu Cạn đi theo hướng Tây Nam cắt qua làng B xã Gào ( Plei Gao Choang, làng Gào đầu tiên trước khi chia tách ), băng qua khu Đức An vượt qua đường Nguyễn Thái Học ( tại vị trí ngày trước là nơi ở của ông mục sư Tin Lành, hiện nay là nhà trẻ 17/3 ) băng đường để sang sân nhà thờ Tin Lành cũ ( vị trí đối diện chợ Hội Thương hiện nay ), tiếp tục đi theo đường Nguyễn Thái Học vào thẳng sau lưng Ty Công Chánh, dừng tại một trạm biến điện trong đó có đặt một máy biến áp 100kva, 15KV/0,4KV nhằm cung cấp điện cho thị xã Pleiku lúc bấy giờ; nơi đây bên bán điện đặt một công tơ đo đếm điện năng để làm cơ sở tính tiền _ đến cuối năm 1951 thì đường dây 15 kv dài khoảng 12km này bắt đầu vận hành cấp điện cho thị xã Pleiku. Đại diện cho bên bán điện để xử lý các vấn đề kỹ thuật là ông Mercier, người Pháp, phó giám đốc kỹ thuật ( Ông Mercier đến năm 1973 thì chết, có tin do bị trúng mìn!). Người đóng cắt điện ở phía đầu đường dây nằm tại trạm biến điện cạnh xưởng chế biến chè là ông Lê S. ( đã mất, thân sinh của bác sĩ Thu Nh. và bà chủ hãng cà phê Ph. Ph. ), kế đó ông Lê S. chuyển giao nhiệm vụ này cho ông Bẩy Th. ( tức cụ Nguyễn Công Th., đã mất, sau 1975 cụ từng là giám đốc xí nghiệp cơ khí 17/3 thuộc thị xã Pleiku, thân sinh của ông T., chủ xí nghiệp T.Trường Sơn bây giờ và bà T.S.cựu học sinh PK_PM ). Người tham gia vận hành đường dây phía mua điện là ông Nguyễn Đăng Ng., hiện nay 72 tuổi, nhà ở ngay tại hầm nước dưới dốc lò ba toa…( Sở dĩ trạm biến điện nằm trong Ty Công Chánh là do lúc bấy giờ trong miền Nam, chính quyền thành lập một cơ quan tên là “ Quốc gia trùng tu điện lực cuộc” thuộc Bộ Công Chánh nhằm tiếp nhận, trùng tu các nhà máy điện do các công ty điện_nước của người Pháp để lại.)
Ở miền Nam thời đệ nhất cộng hòa tồn tại 4 công ty tư bản độc quyền sản xuất, phân phối và kinh doanh điện:
- CEE ( Compagnie des Eaux et Electricités, Công ty điện_nước) tại Sài Gòn _ Đà Lạt;
- SCEE tại các tỉnh miền Tây Nam bộ
- UNEDI tại Vũng Tàu, Phan Thiết.v.v;
- SIPEA ( Société Industrielle Pour les Eaux et l’électricité en Asie, Công ty kỹ nghệ điện-nước tại châu Á ) tại các tỉnh miền Trung.
Khoảng năm 1957_1958 Bộ Công Chánh ( chính quyền Sài Gòn ) đã thành lập một cơ quan tên là :” Quốc gia trùng tu điện lực cuộc “ để thực hiện chương trình tu bổ, sửa chữa và vận hành các nhà máy điện Ankroet ( tức thủy điện Suối Vàng 500KW, nhà máy thủy điện lâu đời nhất VN, được xây dựng năm 1943, vận hành năm 1945 ); Qui Nhơn, Buôn Ma Thuột ( 1959); Quảng Ngãi, Tuy Hòa ( 1960); Vĩnh Long (1961); Mỹ Tho ( 1962 )… ( Các nhà máy trên do các công ty tư bản nói trên chuyển giao lại ). Tại các tỉnh là Chi cuộc trùng tu điện lực tỉnh trực thuộc Ty Công Chánh. Vì thế mà Ty Công Chánh Pleiku đảm nhận việc mua điện từ nhà máy thủy điện Bàu Cạn thuộc sở hữu của công ty Catecka.
Nhân đây cũng xin nói tiếp về tên gọi của cơ quan lo việc cung cấp điện thời trước 1975:
* Năm 1958 chính quyền miền Nam chuẩn bị xây dựng nhà máy thủy điện Đa Nhim ( 160 MW) do nhà thầu Nhật Bản thực hiện nên lập cơ quan “ Dự án Đa Nhim” và tiếp đó chuẩn bị mở rộng nhà máy nhiệt điện Thủ Đức ( 33 MW) nên lập cơ quan “ Dự án Thủ Đức”.
* Năm 1964 cơ quan tự trị “Điện Lực Việt Nam” được thành lập thống nhất các cơ quan : “ Quốc gia trùng tu điện lực cuộc”, “ Dự án Đa Nhim”, và “ Dự án Thủ Đức” vào một khối.
* Cuối năm 1967, “Sài Gòn điện lực công ty” được thành lập để tiếp thu việc khai thác điện tại Sài Gòn và vùng phụ cận thay thế cho CEE mãn nhiệm.
* Năm 1969 “Điện Lực VN” và “Sài Gòn điện lực công ty” sáp nhập thành “ Công ty điện lực VN “ gọi tắt là CDV. CDV đã thành lập các Trung tâm Điện Lực tại các tỉnh trong miền Nam, tại Pleiku có Trung tâm điện lực Pleiku. Sau 1975 các Trung tâm điện lực tỉnh ( Pleiku, KonTum, Phú Bổn ) được thay thế bằng Sở quản lý và phân phối điện tỉnh Gia Lai-KonTum(1976-1981), rồi sau đó đổi tên thành: Sở Điện lực Gia Lai ( cuối 1981-1996), Điện lực Gia Lai (1996-2010) và hiện nay là Công ty điện lực Gia Lai ).
Từ trạm biến điện ngã ba Nguyễn Thái Học _ Phó Đức Chính ( đường Nguyễn Văn Trỗi bây giờ ), người ta đưa điện ra dùng bằng các tuyến dây hạ thế, trong đó có một tuyến đi ra hướng đường Quang Trung, một tuyến chạy dọc theo đường Phó Đức Chính…Tuyến dây hạ áp Phó Đức Chính_Trịnh Minh Thế hồi ấy đã cấp điện cho cái bơm nước đặt tại hầm nước cuối dốc lò ba toa để bơm nước lên bể nước 40 m³ đặt trên tháp cao nằm bên trong trại Bảo An ( tức trại Trần Quốc Tuấn cũ, hiện nay là vị trí sau siêu thị điện máy Vĩnh Tín và cách tường rào trường phổ thông chuyên Hùng Vương vài chục mét; khoảng cách từ nơi đặt bơm nước đến tháp nước cũng xấp xỉ 800 mét và chênh lệch về độ cao giữa 2 nơi cũng tương tự như ở sở trà Bàu Cạn, do đó chỉ cần sử dụng động điện dưới 10 cv là đủ để bơm nước lên đài cao ). Ngày trước người Pháp đã xây cái hầm nước này để thu nhận nước từ các mạch nước ngầm trên mảnh đất vườn cà phê của bà sœur ( dân chúng thường gọi là trại Tam Hiệp ) chứ không phải lấy nước từ suối Ia Kring ( Suối Gia Ninh (?)) như một vài người suy đoán ( vì cũng giống như cách lấy nước dùng cho sinh hoạt trong đồn điền chè Bàu Cạn, người Pháp lấy từ mạch nước ngầm qua bể lắng lọc bằng than, cát, sỏi… sau đó mới bơm lên đài chứa nước để cấp nước cho chế biến trà và nước sinh hoạt khu dân cư; không nhà quản lý nào lại dám lấy nước suối dễ bị ô nhiễm và lan truyền dịch bệnh để cấp cho dân ăn uống, sinh hoạt cả!), phần nước thừa trào ra khỏi hầm chứa được đưa ra các giọt nước cho dân chúng hứng gánh về hoặc tắm giặt tại chỗ ( hiện nay cái bể chứa này nằm dưới nền sân của nhà hàng Trầu Cau 1 ). Đây cũng là nơi lấy nước chủ yếu thời bấy giờ vì các xe Lam chở nước và các xe có xi téc kèm máy bơm hút lai bằng máy nổ luôn túc trực ở đây để hút nước làm cho đoạn đường từ dưới dốc lò ba toa lên đến đầu đường Trịnh Minh Thế _ Hoàng Diệu luôn luôn ướt bởi nước trào từ các xi téc trên xe chở nước này ! ( Ngoài ra ở một vài đường phố dân chúng còn có thể lấy nước ở các phông ten công cộng??? fontaine publique (P), public fountain (A)_có thể tại trung tâm thị xã Pleiku thời xưa không hề có các phông ten công cộng vì tôi sống tại Pleiku từ năm 1961 nhưng trong tôi trí nhớ của tôi chỉ có hình ảnh lấy nước từ giọt nước lò ba toa và cảnh xếp hàng chờ bơm nước từ các giếng bơm lắc tay công cộng chứ không có cảnh hứng nước từ phông ten công cộng như ở Sàigòn ), nước cấp cho các phông ten công cộng này ( nếu có ) cũng như hệ thống nước của khu vực trung tâm thị xã Pleiku lúc bấy giờ được lấy từ cái đài nước nằm gần trường Nam tiểu học cũ ( theo một tài liệu cũ, đến năm 1963 cả Pleiku chỉ mới có 100 nhà tư nhân có nước cấp qua “thủy lượng kế” ( đồng hồ nước ) và khoảng 28 cái giếng bơm lắc tay được chính quyền khoan giếng, đặt ống và đặt bơm theo chương trình dinh điền (?), nằm rải rác khắp tỉnh )!!!Vì đường dây điện mới chỉ có ở loanh quanh khu trung tâm, nhu cầu dùng điện lúc ấy bị hạn chế chưa phát triển nên ban ngày chỉ cần dùng nguồn điện đưa từ Bàu Cạn về cũng dư giả, đêm đến mới phải chạy thêm máy phát điện diesel lắp tại nhà máy đèn, ngay sau lưng Ty Bưu điện, nằm trên đường Trần Hưng Đạo cũ ( nay là Hoàng Hoa Thám, chính vì thế mà thời ấy chúng tôi không hề nghe thấy tiếng máy nổ chạy ban ngày ).
Đến năm 1961, do đường dây này nằm trong khu vực chính quyền lúc bấy giờ không kiểm soát được nên hay bị hư hỏng sự cố, rất khó cho việc sửa chữa những đoạn đi qua vùng “kém an ninh”; vả lại lúc bấy giờ nhà máy đèn đã được tăng cường thêm máy phát điện diesel trong trung tâm thị xã ( sau máy Atlanta 135kw thời điểm trước năm 1960, nay đã có thêm 1 máy GM 60 kw và một máy GMC 100kw) nên 2 bên ( người Pháp chủ sở trà Bàu Cạn và Chi cuộc trùng tu điện lực Pleiku ) chấm dứt hợp đồng mua bán điện. Bên phía chủ đầu tư đường dây điện từ Bàu Cạn về Pleiku chỉ thu hồi được dây đồng dẫn điện, ty sứ và các quả sứ thủy tinh ở những vùng có sự kiểm soát của chính quyền thời bấy giờ, sau đó toàn bộ đường dây theo năm tháng không còn dấu vết gì nữa!!!( Một số người dân ở gần khu vực vườn cà phê của các bà soeur dòng Mến Thánh Giá, vẫn còn nhớ kỷ niệm vào khoảng đầu những năm 60 của thế kỷ trước rủ nhau đi thu hồi các trụ gỗ của đường dây này khi ông cai H. của nhà đèn thi công đường dây hạ áp cấp điện cho khu vực nhà các soeur và nhân dân lân cận )
Cũng vào giai đoạn sau 1961, do nhu cầu bơm tưới và phát triển sản xuất, ông giám đốc Salvaire đã cho xây dựng các trạm biến áp dọc theo tuyến dây điện từ nhà máy thủy điện Bàu Cạn về đến xưởng chế biến để phục vụ bơm tưới vào mùa khô cũng như điện chiếu sáng cho công nhân các đội sản xuất ( đội 2 Thông Phương; đội 3 Thác đổ…). Các trạm biến áp này cấp điện chủ yếu cho 3 trạm bơm với 5 động cơ tổng công suất 200 mã lực. Để bảo đảm điện luôn có phục vụ sản xuất trong thời gian chiến tranh, năm 1962 người chủ Pháp đã mua sắm thêm máy Caterpillar D379 200kw ( trước đó sở trà Catecka đã có các máy phát điện: máy Althorm 150 kva chế tạo năm 1940, máy AND 250 kva chế tạo năm 1948, máy Berlier 60 kva trên bánh lốp lưu động chế tạo năm 1950 ). Các máy diesel này được lắp đặt ngay bên cạnh trạm biến điện chính, luôn bảo đảm điện cho sản xuất và bán điện về thị xã Pleiku, kể cả khi nhà máy thủy điện bị ngừng hoạt động do kỹ thuật hoặc do an ninh.
Cái nhà trước kia là trạm biến điện đầu tiên của thị xã Pleiku đã được ông Thắng ( tên khác là ông X. ) mua lại theo hình thức hóa giá để mở cửa tiệm hớt tóc có mặt tiền nằm trên con hẻm sau lưng Sở Giao Thông Vận tải ( Ty Công Chánh xưa ), bên phía mặt đường Nguyễn Văn Trỗi ( đường PĐC cũ ) là tiệm hớt tóc Minh ( cả ông Minh và ông Thắng đều đã từng mở tiệm hớt tóc tại một trong các nhà dù ở khu vực trước Ty Bưu điện Pleiku ); muốn hiểu rõ kết cấu và hình dáng của nó, chúng ta có thể xem hình trạm biến áp Đinh Tiên Hoàng cũ do CDV xây dựng khoảng năm 1963-:-64 và hình một trạm biến áp do người Pháp xây dựng tại đồn điền chè Bàu Cạn để hình dung lại.
Dù rằng bài sẽ làm cho các bạn yêu thích văn chương, yêu thích cà phê …thất vọng nhưng vì thấy các bạn trẻ ( trong số họ có người là kỹ sư điện ) cùng đi với tôi đến những nơi này để chụp hình làm tư liệu, họ hoàn toàn không biết gì về những cái nhà tận dụng lại từ các trạm biến điện của 60 năm trước, tôi đành viết để tặng những thân hữu yêu quý Pleiku và mong nó là một bài khảo cứu có tính “ mở”, nhằm khơi gợi và trông chờ các thông tin quý giá từ độc giả để hoàn chỉnh cũng như để sửa lại những chỗ không chính xác. Xin chân thành cảm ơn quý thân hữu đã dành thì giờ đọc cũng như trao đổi thông tin)./.
**Hình tư liệu:** ![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/1.jpg)
Ngã ba Phù Đổng ngày nay
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/2.jpg)
Nhà máy thủy điện Bàu Cạn xây dựng từ 1950
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/3.jpg)
Nhà máy thủy điện Bàu Cạn nhìn gần
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/4.jpg)
Phía góc trái là lô cốt bảo vệ nhà máy. Tường nhà máy với con số 1950
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/5.jpg)
Cửa xả nước xuống hạ lưu của nhà máy
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/6.jpg)
Công nhân vận hành và các bảng điều khiển NMTĐ BC
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/7.jpg)
Turbine thủy điện lâu đời nhất Pleiku lắp đặt năm 1950 ( thứ nhì cả nước, sau NMTĐ Suối Vàng 1945 )
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/8.jpg)
Lô cốt của lính bảo vệ nhà máy thủy điện Bàu Cạn
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/9.jpg)
Nước từ trên nguồn suối đến đây, rẽ trái vào bể áp lực, đi tiếp vào bể điều tiết theo mùa.
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/10.jpg)
Kênh nối bể điều tiết và bể áp lực
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/11.jpg)
Đập (barrage) ngăn bể áp lực và bể điều tiết theo mùa
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/12.jpg)
Cửa nhận giử nước trước khi dẫn nước vào nhà máy
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/13.jpg)
Kênh dẫn dòng đưa nước về nhà máy
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/14.jpg)
Valve xả sự cố
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/15.jpg)
Valve đầu đường ống áp lực dẫn nước xuống nhà máy
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/16.jpg)
Lưới chắn rác đầu đường ống áp lực
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/17.jpg)
Đường ống áp lực xuống nhà máy, độ chênh 37 mét
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/18.jpg)
Đoạn ống vào nhà máy
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/19.jpg)
Đập dâng mức nước bể điều tiết
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/20.jpg)
Hồ thủy điện
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/21.jpg)
Cụ Nay Jen, công nhân điện cơ của sở trà Bàu Cạn từ năm 1959 khi ông 24 tuổi, bên cạnh là vị trí phông ten nước công cộng của khu dân cư,phía sau cụ là nhà trạm biến điện lâu đời nhất Pleiku
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/22.jpg)
Ông Nay Jen và Lê Hùng, 2 thế hệ làm công tác điện-cơ tại sở trà Bàu Cạn
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/23.jpg)
Nơi này ngày xưa có cái phông ten nước công cộng
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/24.jpg)
Tháp nước 12m³, khá giống cái tháp nước 40m³ của Pleiku
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/25.jpg)
Tháp nước mới xây dựng sau 1960 và các tuyến dây điện hạ áp
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/26.jpg)
Trạm bơm nước và cột điện đúc ngày 16-1-1950
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/27.jpg)
Cột điện đúc đầu năm 1950
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/28.jpg)
Cột điện cement đúc cuối năm 1950
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/29.jpg)
Cột điện đường dây 15kV có bậc trèo với 3 sứ thủy tinh xanh c ách điện
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/30.jpg)
2 kiểu xà đỡ ( xà đỡ vượt và xà đỡ thường ) sứ đường dây 15 kV
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/31.jpg)
Cột điện 10.5m có bậc trèo với 2 loại xà đỡ sứ cách điện, tùy theo địa hình.
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/32.jpg)
Một trong những lô cốt còn lại trên đường xuống nhà máy TĐ BC
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/36.jpg)
Điện cấp cho khu dân cư (village) và cho khu biệt thự (villas) riêng biệt
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/37.jpg)
Roller thời gian
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/38.jpg)
Biển báo an toàn: Trạm biến điện_Cấm vào_Nguy hiểm chết người
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/39.jpg)
Nhà máy phát điện diesel và trạm biến điện của sở trà Bàu Cạn
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/40.jpg)
Trạm biến điện với các lỗ ra của xuất tuyến đi về Pleiku bị bịt từ 1961
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/41.jpg)
Trạm biến điện cấp điện cho bơm nước tại thôn Tây Hồ 3
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/42.jpg)
Hệ thống chống sét tại máy biến áp nâng (và tại máy biến áp phụ tải chính )
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/43.jpg)
Máy biến áp 250kva, 15kV/0,4kV, Y/Yo chế tạo năm 1949
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/44.jpg)
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/45.jpg)
Máy cắt 15kV
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/46.jpg)
Dao cách ly 15 kV
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/47.jpg)
Máy cuốn ống thủy lực thủ công
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/48.jpg)
Bơm nước kiểu pit tông nay thành phế liệu
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/49.jpg)
Nhà câu lạc bộ cũ trong khu dân cư Bàu Cạn, người Pháp chủ đồn điền gọi là "cercle"
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/50.jpg)
Trạm xá và nhà bếp; cột điện và máng che đèn đường cũ
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/51.jpg)
Nhà điều hành khu chế biến trà ngày trước
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/52.jpg)
Văn phòng của các thầy ký
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/53.jpg)
Chùa Bửu Hoa trong khu dân cư sở trà Bàu Cạn
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/54.jpg)
Ngôi nhà của ông giám đốc người Pháp( mái ngói đã được thay bằng mái tôn )
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/55.jpg)
Ngôi nhà 2 tầng của trường Nguyễn Viết Xuân tại vị trí nhà để máy bay của ông G/Đ
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/56.jpg)
Vị trí sân bay Gia Tường ngày trước
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/57.jpg)
Nhà kho
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/58.jpg)
Dãy nhà căng tin ngày xưa nơi phân phối nhu yếu phẩm cho cư dân chè Bàu Cạn
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/59.jpg)
Trạm biến áp đặt tại hồ Ia Mua cấp điện cho bơm nước tưới cây trà
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/60.jpg)
Cái nhà với 3 lỗ tròn là trạm biến điện đầu tiên của thị xã Pleiku, xây dựng năm 1951
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/61.jpg)
Cái nhà vuông vức phía sau trạm biến áp là trạm biến áp xây khoảng năm 1963 từ khi nhà máy đèn diesel Pleiku được lắp thêm máy phát điện
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/62.jpg)
Vị trí trạm bơm nước ngày trước
![ Pleiku nhìn từ đồn điền chè Bàu Cạn- Phố núi và bạn bè](http://gialaipc.com.vn/HTML/Tintuc/Pleiku_Baucan/63.jpg)
Văn phòng công ty chè Bàu Cạn 2010
*(nguồn: pleikucafe.com)*
## 0 comments :
## Đăng nhận xét
COMMENTS CỦA BẠN
( nhớ lưu tên và click Like / G+ ủng hộ nhé! Tks ):

WARC-Truncated: length

Cache-Control: private, max-age=0

X-Robots-Tag: all,noodp

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

Vary: Accept-Encoding


markdown:
#### | Yêu và sống
#### Phân tích bài thơ Tràng Giang của Huy Cận (Bài hay)
*"Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu
Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều
Nắng xuống, trời lên sâu chót vót
Sông dài, trời rộng, bến cô liêu".*
"Tràng giang" là bài thơ kiệt tác của Huy Cận rút trong tập thơ "Lửa thiêng" (1940). Bài thơ có một câu đề từ rất đậm đà: "Bâng khuâng trời rộng, nhớ sông dài". Tác giả đã có lần nói: "Tràng giang là một bài thơ tình và tình gặp cảnh, một bài thơ về tâm hồn". "Tràng giang" tiêu biểu cho vẻ đẹp của hồn thơ Huy Cận trước cách mạng: hàm súc, cổ điển, giàu chất suy tưởng triết lí, thấm thía một nỗi buồn nhân thế "sầu trăm ngả".
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn trường thiên, có 4 khổ thơ hợp thành một bộ tứ bình về tràng giang một chiều thu. Đây là khổ thơ thứ hai của "Tràng giang":
*"Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu*
Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều
Nắng xuống, trời lên sâu chót vót
Sông dài, trời rộng, bến cô liêu".
Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều
Nắng xuống, trời lên sâu chót vót
Sông dài, trời rộng, bến cô liêu".
Từ dòng sông, sóng gợn, con thuyền xuôi mái và cành củi khô bập bềnh trôi dạt trên sóng... ở khổ một, Huy Cận nói đến cảnh tràng giang một buổi chiều mênh mông, vắng vẻ. Giọng thơ nhè nhẹ man mác buồn. Không gian nghệ thuật được mở rộng về đôi bờ và bầu trời. Những cồn cát thưa thớt nhấp nhô "lơ thơ" như nối tiếp mãi dài ra. Gió chiều nhè nhẹ thổi "đìu hiu" gợi buồn khôn xiết kể. Hai chữ "đìu hiu" gợi nhớ trong lòng người đọc một vần thơ cổ:
*"Non Kì quạnh quẽ trăng treo,*
Bến Phì gió thổi đìu hiu mấy gò".
Bến Phì gió thổi đìu hiu mấy gò".
(Chinh phụ ngâm)
Làng xóm đôi bờ sông, trong buổi chiều tàn cũng rất vắng lặng. Một chút âm thanh nhỏ bé lao xao trong khoảnh khắc tan chợ, vãn chợ ở đâu đây, ở từ một làng xa vẳng đến. Lấy động để tả tĩnh, câu thơ "Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều" đã làm nổi bật sự ngạc nhiên, chút bâng khuâng của người lữ khách về cái vắng vẻ, cái hoang vắng của đôi bờ tràng giang. Các nhà thơ mới coi trọng tính nhạc trong thơ, vận dụng nghệ thuật phối âm, hòa thanh rất thần tình, tạo nên những vần thơ giàu âm điệu, nhạc điệu, đọc lên nghe rất thích. Hai câu thơ đầu đoạn có điệp âm "lơ thơ" và "đìu hiu", có vần lưng: "nhỏ - gió", có vần chân: "hiu - chiều". Câu thơ của Huy Cận làm ta liên tưởng đến câu thơ của Xuân Diệu:
*"Con đường nhỏ nhỏ gió xiêu xiêu*
Lả lả cành hoang nắng trở chiều"...
Lả lả cành hoang nắng trở chiều"...
(Thơ duyên)
Các điệp thanh: "nhỏ nhỏ", "xiêu xiêu", "lả lả"; các vần thơ, như vần lưng "nhỏ" với "gió", vần chân "xiêu" với "chiều". Những vần thơ "tươi nhạc tươi vần" ấy đã trở thành câu thơ trong trí nhớ của hàng triệu con người yêu thích văn học.
Trở lại đoạn thơ trong bài "Tràng giang" của Huy Cận, ta như được nhập hồn mình vào cõi vũ trụ mênh mông và bao la. Trời đã về chiều. Nắng từ trên cao chiếu rọi xuống làm hiện ra những khoảng sâu thăm thẳm trên bầu trời. Vẻ đẹp của bầu trời thu quê hương ta đã trở thành vẻ đẹp của thi ca dân tộc: "Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao" (Thu vịnh); "Trời cao xanh ngắt - Ô kìa..." (Tiếng sáo Thiên Thai); "Xanh biếc trời cao, bạc đất bằng" (Xuân Diệu). Thi sĩ Huy Cận lại nhận diện bầu trời không phải là cao mà là sâu, "sâu chót vót":
*"Nắng xuống / trời lên sâu chót vót"*
Bầu trời và lòng sông "sóng gợn" là không gian hai chiều, rộng và cao, sâu. Trời cao thăm thẳm, rộng mênh mông in xuống, soi xuống lòng sông. Người ta thường nói "cao chót vót" và "sâu thăm thẳm", nhưng Huy Cận lại cảm nhận là "sâu chót vót" vừa để làm nổi bật hai vế tiểu đối: "nắng xuống" // "trời lên", vừa gây ấn tượng về cái bao la, mênh mông đến rợn ngợp của không gian vũ trụ vô tận, và cũng là nỗi buồn như vô tận trong lòng người. Khách li hương càng cảm thấy nhỏ bé, lẻ loi và cô đơn trước không gian vô hạn của vũ trụ. Dòng sông như dài thêm ra, bầu trời như rộng thêm ra, bến đò (hay bến lòng?) như cô liêu hơn, xa vắng, quạnh hiu hơn. Lời đề từ nhà thơ đã viết: "Bâng khuâng trời rộng, nhớ sông dài", cảm hứng ấy đã được láy lại ở câu thơ số 8, mở ra một trường liên tưởng đầy ám ảnh về vũ trụ thì vô hạn vô cùng, còn kiếp người thì nhỏ bé, hữu hạn:
*"Sông dài, trời rộng, bến cô liêu".*
Cảnh sắc tràng giang được nói đến trong đoạn thơ là một không gian nghệ thuật đẹp mà buồn. Vẻ đẹp của những dòng sông trên mọi miền đất nước hội tụ trong tâm hồn thi nhân. Vẻ đẹp của tình yêu quê hương, tình yêu sông núi. Tình yêu đó mang nỗi buồn sông núi, nỗi buồn về đất nước của Huy Cận, của thế hệ các nhà thơ thời tiền chiến. "Tràng giang" đã hợp lưu trong lòng người hơn 60 năm rồi. Đọc đoạn thơ trên, ta mới thấu hiểu nỗi lòng thi nhân trước cách mạng: "Chàng Huy Cận khi xưa hay sầu lắm...".
**Online News - Tin tức Online (ST)**
#
TAG:
[Phan tich bai tho trang giang](http://onlinenews.vn/chi-tiet/91-14996-phan-tich-bai-tho-trang-giang-cua-huy-can-bai-hay.html) *Nguồn: http://onlinenews.vn*
#### Các tin liên quan
[Bệnh viện kém chuyên môn khiến một chàng trai thiệt mạng (29/08)](#) [Đọc truyện trạng quỳnh toàn tập bản đẹp](http://www.onlinenews.vn/chi-tiet/91-21755-doc-truyen-trang-quynh-toan-tap-ban-dep.html)(23/04) *Nguồn:* [Ra mắt bìa sách Soul Screamers – Nữ Thần Báo Tử tập 7](http://www.onlinenews.vn/chi-tiet/91-21162-ra-mat-bia-sach-soul-screamersnu-than-bao-tu-tap-7.html)(26/10) *Nguồn: Hoa Học Trò* [Vimax – Thuốc Tăng Cường Sinh Lý, Cải Thiện Kích Thước Dương Vật](http://www.onlinenews.vn/chi-tiet/91-21045-vimaxthuoc-tang-cuong-sinh-ly-cai-thien-kich-thuoc-duong-vat.html)(30/07) *Nguồn:* [Cảm nghĩ về thầy cô - người cho ta tri thức](http://www.onlinenews.vn/chi-tiet/91-20926-cam-nghi-ve-thay-conguoi-cho-ta-tri-thuc.html)(09/05) *Nguồn: Tuyetcu* [Cảm nghĩ của em về người mẹ - Bài văn xúc động](http://www.onlinenews.vn/chi-tiet/91-20925-cam-nghi-cua-em-ve-nguoi-mebai-van-xuc-dong.html)(09/05) *Nguồn: Tuyetcu* [Thuyết minh về danh lam thắng cảnh - di sản văn hóa phố cổ Hội An](http://www.onlinenews.vn/chi-tiet/91-20924-thuyet-minh-ve-danh-lam-thang-canhdi-san-van-hoa-pho-co-hoi-an.html)(09/05) *Nguồn: Tuyetcu* [Thuyết minh về bánh chưng ngày tết Việt Nam](http://www.onlinenews.vn/chi-tiet/91-20923-thuyet-minh-ve-banh-chung-ngay-tet-viet-nam.html)(09/05) *Nguồn: Tuyetcu* [Thuyết minh về món nem chua xứ Thanh](http://www.onlinenews.vn/chi-tiet/91-20922-thuyet-minh-ve-mon-nem-chua-xu-thanh.html)(09/05) *Nguồn: Tuyetcu* [Thuyết minh về cây chuối quê em](http://www.onlinenews.vn/chi-tiet/91-20921-thuyet-minh-ve-cay-chuoi-que-em.html)(09/05) *Nguồn: Tuyetcu* [Thuyết minh về chiếc nón lá Việt Nam](http://www.onlinenews.vn/chi-tiet/91-20920-thuyet-minh-ve-chiec-non-la-viet-nam.html)(09/05) *Nguồn: Tuyetcu*

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


markdown:
Diễn viên Tăng Thanh Hà Hà Tăng khoe phút giây hạnh phúc bên bố mẹ mình. Ca sĩ Hồ Ngọc Hà Hồ Ngọc Hà chia sẻ hình ảnh cậu con trai cưng được ăn mặc rất sành điệu kèm chú thích: “Nói chung là đi ăn chơi với mẹ hết tuần này nhé… còn Tết nếu mình muốn Tết còn…”. ...
[Home](http://www.phunuweb.com)» Bạn đang xem: album nhac dance soi dong hay nhat (page 1)
# Album nhac dance soi dong hay nhat
["Soi" nhất cử nhất động của sao Việt (16/1)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/soi-nhat-cu-nhat-dong-cua-sao-viet-161/)
Diễn viên hài Hiệp “gà” Sau khi tung ra 1 bức ảnh khiến mọi người bán tín bán nghi là người yêu mới của Hiệp “gà”, thì anh phủ nhận và chia sẻ hình ảnh khác kèm theo xác nhận: “Đây mới là người yêu mới”. Sau đó anh liên tiếp chia sẻ hình ảnh tình cảm của 2 người. ...
["Soi" nhất cử nhất động của sao Việt (26/12)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/soi-nhat-cu-nhat-dong-cua-sao-viet-2612/)
Người mẫu Ngọc Trinh Ngọc Trinh chia sẻ hình ảnh cô thẩn thơ vẽ hình trái tim lên cát và kèm dòng chú thích ảnh đầy tâm sự: “Trong nhân gian có 2 điều không thể giấu: một là khi say, hai là khi đã yêu ai rồi…” Diễn viên Lan Phương Lan Phương thích thú khi được ngắm tuyết ...
["Soi" nhất cử nhất động của sao Việt (17/2)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/soi-nhat-cu-nhat-dong-cua-sao-viet-172/)
Ca sĩ Bảo Thy Bảo Thy chụp ảnh với bà ngoại cô năm nay đã 83 tuổi, mỗi khi có thời gian rảnh cô đều ngồi tâm sự, trò chuyện với bà ngoại. Người mẫu Xuân Lan Xuân Lan lần đầu khoe ảnh con gái đầu lòng. “Bé Thỏ con Victoria Nguyễn xin kính chào cả nhà. Cả nhà chúc ...
[Cập nhật tình hình sao Việt (17/5)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/cap-nhat-tinh-hinh-sao-viet-175/)
Diễn viên Bảo Sơn Trần Bảo Sơn hạnh phúc bên con gái ngoan ngoãn, đáng yêu. MC Ốc Thanh Vân Ốc Thanh Vân: “Sáng nay mẹ Ka làm giám khảo cùng chú Trấn Thành và bác Đức Hải. Xong là mẹ đi Đà Nẵng luôn nên mình đi theo chăm sóc cho mẹ, rồi mình về nhà chăm em La ...
["Soi" nhất cử nhất động của sao Việt (10/2)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/soi-nhat-cu-nhat-dong-cua-sao-viet-102/)
Hoa hậu Đặng Thu Thảo Đặng Thu Thảo bày tỏ ước muốn đi làm tại công sở, khi đó cô sẽ mặc bộ quần áo như thế này. Diễn viên Minh Tiệp Vợ chồng Minh Tiệp đi công tác cùng nhau, chuyến bay diễn ra vào nửa đêm, vắng người làm Minh Tiệp cảm thấy thú vị. Người mẫu Trương ...
["Soi" nhất cử nhất động của sao Việt (1/2)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/soi-nhat-cu-nhat-dong-cua-sao-viet-12/)
Ca sĩ Hồ Ngọc Hà Hồ Ngọc Hà khoe bức ảnh rất đẹp của 2 mẹ con và cho biết: “Anh Beo cầm tay dắt mình xuất ngoại đầu năm đây…Anh ấy lấy “lộc’ lì xì bao mình. P/s: Cảm ơn các bác đã đầu tư cho cháu để chuyển giao sang mẹ”. Gia đình Hà Hồ bây giờ mới ...
[Cập nhật tình hình sao Việt (22/3)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/cap-nhat-tinh-hinh-sao-viet-223/)
Ca sĩ Hồ Ngọc Hà Hồ Ngọc Hà cho biết cô chuẩn bị bay ra Hà Nội và đây là trang phục diễn tối nay của cô. Người hâm mộ không khỏi trầm trồ trước thân hình “người dây” của Hồ Ngọc Hà. Ca sĩ Văn Mai Hương Văn Mai Hương ăn mặc điệu đà để đi ăn với 1 ...
[Cập nhật tình hình sao Việt (8/4)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/cap-nhat-tinh-hinh-sao-viet-84/)
Diễn viên Ngô Thanh Vân Ngô Thanh Vân khoe ảnh cô đang đảm đang cho một em bé ăn ngon lành. Ca sĩ Uyên Linh Uyên Linh trong một bộ ảnh nghệ thuật, cô mặc váy cưới khoe vai trần quyến rũ. MC Nguyên Khang MC Nguyên Khang trêu đùa bế thốc Á hậu Tú Anh lên cao khi 2 ...
[Cập nhật tình hình sao Việt (17/4)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/cap-nhat-tinh-hinh-sao-viet-174/)
Diễn viên Tăng Thanh Hà Tăng Thanh Hà gần đây rất thích khoe hình ảnh cô đạp xe đạp. Ngọc nữ chia sẻ bức ảnh mới nhất của mình kèm chú thích: “Bạn ấy thật là đẹp trai!” Á hậu Hoàng My Hoàng My mới trở về Việt Nam và đây là hình ảnh của cô ở Nha Trang. Cảnh ...
["Soi" nhất cử nhất động của sao Việt (7/4)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/soi-nhat-cu-nhat-dong-cua-sao-viet-74/)
Ca sĩ Hồ Ngọc Hà Hồ Ngọc Hà quyến rũ trong bộ ảnh mới cô chuẩn bị cho album sắp phát hành. Diễn viên Mai Phương Mai Phương trẻ trung và điệu đà bên con gái yêu của cô. Diễn viên Tăng Thanh Hà Tăng Thanh Hà đến ủng hộ cho quán ăn mới của Trang Trần. Người mẫu Andrea ...
["Soi" nhất cử nhất động của sao Việt (22/2)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/soi-nhat-cu-nhat-dong-cua-sao-viet-222/)
Ca sĩ Lưu Hương Giang Lưu Hương Giang chia sẻ hình ảnh cô con gái cưng làm điệu bằng các phụ kiện của mẹ. Lưu Hương Giang chú thích những hình ảnh đáng yêu của con gái: “Ngày cuối tuần ở nhà! Mẹ vừa quay đi quay lại đã thấy tủ đồ vòng vèo và đồ trang điểm tung toé ...
[Cập nhật tình hình sao Việt (24/3)](http://www.phunuweb.com/hau-truong/cap-nhat-tinh-hinh-sao-viet-243/)
MC Jennifer Phạm Jennifer Phạm tranh thủ “tự sướng” cùng chồng khi anh đến cổ vũ cho cô làm MC. Ca sĩ Minh Quân Minh Quân thích thú khi được ngồi vỉa hè Hà Nội ăn món ăn mà anh yêu mến. Diễn viên Diễm My 9x Diễm My ví phụ nữ như ly nước lọc, cô ...
[album nhac dance soi dong hay nhat](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+dance+soi+dong+hay+nhat), [album nhac dance soi dong hay nhat hien nay](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+dance+soi+dong+hay+nhat+hien+nay), [album nhac san soi dong hay nhat](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+san+soi+dong+hay+nhat), [nhac dance soi dong hay nhat the gioi](http://www.phunuweb.com/xem/nhac+dance+soi+dong+hay+nhat+the+gioi), [album nhac dance soi dong cuc manh](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+dance+soi+dong+cuc+manh), [album nhac tre soi dong hay nhat 2012](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+tre+soi+dong+hay+nhat+2012), [album nhac tre soi dong chon loc hay nhat](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+tre+soi+dong+chon+loc+hay+nhat), [album nhac tre soi dong tuyen chon hay nhat](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+tre+soi+dong+tuyen+chon+hay+nhat), [album nhac dance hay nhat nhacvuivn](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+dance+hay+nhat+nhacvuivn), [album nhac dance viet hay nhat 2012](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+dance+viet+hay+nhat+2012), [album nhac dance hay nhat nam 2012](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+dance+hay+nhat+nam+2012), [album nhac tre soi dong nhat hien nay](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+tre+soi+dong+nhat+hien+nay), [album nhac tre soi dong moi nhat 2012](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+tre+soi+dong+moi+nhat+2012), [album nhac tre hai ngoai soi dong nhat](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+tre+hai+ngoai+soi+dong+nhat), [album nhac dance khong loi hay nhat the gioi](http://www.phunuweb.com/xem/album+nhac+dance+khong+loi+hay+nhat+the+gioi),

Server: Nginx-VPSSIM


markdown:
BÁO THỂ THAO & VĂN HÓA - THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM
Giấy phép số 118/GP-TTĐT ngày 15/06/2011 do Bộ TT&TT cấp
Tòa soạn: 11 Trần Hưng Đạo - Hoàn Kiếm - Hà Nội
T: 04.39331878 F: 04.38248600 E: toasoan@thethaovanhoa.vn
© 2008 Báo Thể thao & Văn hóa, TTXVN. All rights reserved
® Thể thao & Văn hóa giữ bản quyền nội dung trên website này.

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: Keep-Alive


markdown:
Skip to content
Skip to main navigation
Skip to 1st column
Skip to 2nd column
Thiệp - Thiệp cưới, thiệp mời - Dịch vụ in thiệp - thiep
Thiệp - In thiệp
Giới thiệu
Dịch vụ in thiệp
Phong tục cưới hỏi
Mẫu thiệp đẹp
Liên hệ
Sitemap
Thiệp - Thiệp cưới, thiệp mời - Dịch vụ in thiệp - thiep
Sản phẩm thiệp mời cưới
Thiệp cưới 015
Thiệp cưới 014
Thiệp cưới 013
Thiệp cưới 012
Thiệp cưới 011
Thiệp cưới 010
Thiệp cưới 09
Thiệp cưới 08
Thiệp cưới 07
Sản phẩm mời sinh nhật
Thiệp mời sinh nhật 012
Thiệp mời sinh nhật 011
Thiệp mời sinh nhật 010
Thiệp mời sinh nhật 09
Thiệp mời sinh nhật 08
Thiệp mời sinh nhật 07
Thiệp mời sinh nhật 06
Thiệp mời sinh nhật 05
Thiệp mời sinh nhật 04
Danh mục sản phẩm
Thiệp mời cưới
Thiệp mời sinh nhật
Thiệp chúc tết
Thiệp mời khác
Dịch vụ in thiệp
Dịch vụ in thiệp cưới
Đồng nhất về phong cách cũng như một thông điệp quảng cáo,...
Dịch vụ in thiệp mời
Thiệp mời có rất nhiều kích thước, dạng một tờ không cấn đường...
Phong tục cưới hỏi
Nhẫn cưới từ các nền văn hóa
Nhẫn cưới không đơn thuần chỉ là một cặp nhẫn bằng vàng mà các...
Tục trải gường cưới
Văn hoá truyền thống ở nhiều nước châu Á có những điều kiêng kỵ...
Lễ cưới của dân tộc M’nông Preh ở Tây Nguyên
Lễ cưới của dân tộc M’nông Preh là một hình thức sinh hoạt văn hóa...
Lễ cưới triều đình nhà Nguyễn
Dù là tần lớp nhân dân lao động và giai cấp quan lại nhỏ ở các...
Phong tục cưới xin ở Sài gòn ( Miền Nam )
Hôn lễ chính cử hành tại gia đình. Vì là lễ điều kiện tiên quyết...
Thống kê truy cập
Hiện có 6 khách Trực tuyến
Copyright © 2011
Thiệp - Thiệp cưới, thiệp mời - Dịch vụ in thiệp - thiep
Thông tin trên web chỉ là tham khảo. Chúng tôi chưa cung cấp thông tin hoặc dịch vụ trên website này
Phát triển bởi
Thiết Kế Website
Đẹp

Server: nginx

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Content-Encoding: x-gzip

X-Content-Encoded-By: Joomla! 1.5

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: ja_sanidineii_light_tpl=ja_sanidineii_light; expires=Sun, 19-Jun-2016 16:45:22 GMT; Max-Age=30672000; path=/

Vary: User-Agent


markdown:
![](https://vtcdn.com/sites/default/files/imagecache/xw640/images/2012/2/14/img-1329190050-1.jpg)
![](https://vtcdn.com/sites/default/files/imagecache/xw640/images/2012/2/14/img-1329190050-1.jpg)
Apple bị cáo buộc đã “tranh thủ” kiếm tiền bằng cách tăng giá bán album của Whitney Houston chỉ vài giờ sau khi ca sĩ này qua đời.
Trước khi tin tức về cái chết của Whitney Houston được công bố vào lúc 3 giờ 55 phút (giờ Thái Bình Dương), Album “The Ultimate Collection” (được phát hành lần đầu tiên vào năm 1997) có giá 8 USD trên iTunes Store của Apple. Khoảng 16 giờ ngày hôm sau, giá của album này trên iTunes là xấp xỉ 12,60 USD. Điều này khiến nhiều người hâm mộ Whitney Houston trở nên phẫn nộ vì cho rằng Apple đã lợi dụng cái chết của Whitney Houston để kiếm tiền khi thần tượng của họ vừa mới qua đời.
Theo Guardian, việc tăng giá album Ultimate Collection của Whitney Houston là xuất phát từ nhà phát hành Sony Music. Khi giá bán buôn các album của Sony Music tăng lên, giá tương ứng trên iTunes cũng tự động tăng theo.
Mặc dù giá tăng, các nhà phân tích dự đoán album của Houston sẽ thống trị bảng download trong mấy tuần tới. Tính tới sáng thứ Hai vừa qua, album “Ultimate Collection” xếp thứ hai trong danh sách những album bán chạy nhất trên iTunes. Album tổng hợp những ca khúc được yêu thích nhất của Whitney Houston - The Greatest Hits – xếp vị trí thứ ba và không bị tăng giá.
Cả Sony và Apple đều chưa bình luận gì về vụ việc này, mặc dù thứ Hai vừa qua, Apple đã giảm giá album The Ultimate Collection còn 8 USD như ban đầu.
Theo ICTnews/Digitaltrends
## Bình luận

X-Drupal-Cache: MISS

Cache-Control: no-cache

X-Micro-Cache: MISS

Via: 1.1 varnish


markdown:
Các tin khác
• Dụ Ngôn Hạt Cải (17-06-2015)
• Lễ Mình Máu Thánh Chúa Giêsu (10-06-2015)
• Sống Mầu Nhiệm Chúa Ba Ngôi (03-06-2015)
• Ơn Chúa Thánh Thần (28-05-2015)
• Chúa Giêsu Lên Trời (20-05-2015)
• Yêu như thầy đã yêu (14-05-2015)
• Cây Nho Và Nhành Nho (06-05-2015)
• Mục tử nhân lành (29-04-2015)
• Chứng Nhân Phục Sinh (22-04-2015)
• Mục tử và con chiên (22-04-2015)
Mới Nhất
Tỉ phú Jack Ma mua nhà rộng 28,000 mẫu trị giá $23 triệu
Một ông trúng số nhờ quên mắt kính
Kỳ 8: Đến chùa Trúc Lâm, Edmonton
Truyền đơn KKK được rải trên các bãi cỏ ở ngoại ô Los Angeles
Chó làm xướng ngôn viên, không ngại ngáp trước camera
Tuyết Kha lãnh học bổng Jim Cresson
Đi săn ma, tìm thấy xác chết
Tổng Hội Phát Triển Võ Thuật Thế Giới họp bất thường bầu tân chủ tịch
Nổi Bật Nhất
Tưởng niệm Quốc Hận & kỷ niệm 12 năm thành lập Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ
Cụ bà VN 122 tuổi được công nhận lớn tuổi nhất thế giới
Hàng trăm người leo rào để được tắm miễn phí
Nửa triệu người VN mong được sống với giới tính thật
Người Việt trồng cần sa trị giá $14 triệu trong kho hàng
46 thuyền nhân Việt bị Úc cưỡng bách hồi hương, mang về tận Vũng Tàu
1,000 người tham dự buổi giới thiệu phim Ride The Thunder
Đại Đức Nhuận Thư, trụ trì chùa Từ Nghiêm treo cổ tự tử
Hằng Trần được vinh danh là nữ dân cử gốc Á đầu tiên tại Georgia
Bỏ đời băng đảng, Huỳnh Phước mở nhà hàng Việt nhờ bà nội
Vụ án ma túy Bali Nine: phạm nhân Việt lên tiếng lần đầu từ trong tù Nam Dương
Thai phụ Tầu sinh con Mỹ
Vợ chồng họ Vương nghe tuyên án trong vụ tông chết thanh niên Mỹ
Hai người Việt, một Canada bị tố ăn cắp 1 tỉ địa chỉ email
California đang hướng ra biển để tìm nước uống
Cảnh sát khám xét nhà của người Trung Hoa trong đường dây du lịch sanh con ở Mỹ
Cựu giám đốc CIA David Petraeus nhận tội
Tuyết ở bãi biển Quận Cam
Sau khi lành bệnh Ebola, Nina Phạm nói cô bị ác mộng, đau mình, rụng tóc
Ca ghép đầu người đầu tiên có thể xảy ra năm 2017
Hàng giả xâm nhập thị trường Mỹ như thế nào?
Bảo vệ uy tín của nhãn hiệu Made in USA
Sản phẩm Made-In-America giờ ra sao?
Trường dạy bơi Olympic
Bài 5: Chọn mặt gửi tiền
Bài 4: Sử dụng quĩ HSA
Bài 3: Khai thác lợi điểm HSA
Làm thế nào để giảm bớt chi phí y tế, bài II: Thiết lập HSA
Làm thế nào để giảm bớt chi phí y tế (bài 1)
Lợi hại của việc ghi danh tự động với Obamacare
Mọi chi tiết liên quan hoặc đăng Quảng Cáo xin quý khách liên lạc về địa chỉ: 14891 Moran Street, Westminster, Ca 92683-5599, USA
Email: viendong@aol.com hoặc baoviendong@aol.com
Phone: (1)714-379-2851 hoặc Fax: 714-379-2853 - Chúng tôi nhận Credit Card và PayPal.
Powered by Kanovar. Copyright © 2013 by VIỄN ĐÔNG DAILY NEWS.


markdown:
![ phim cap 3](http://i.imgur.com/gUGFnLs.png)
![ phim cap 3](http://i.imgur.com/gUGFnLs.png)
Vui lòng xem video bên dưới
[Xem clip phim moi han quoc co lee min ho](http://phimclip.tv/phim+moi+han+quoc+co+lee+min+ho)
#### Kết quả tìm phim phim moi han quoc co lee min ho
Xin chờ...
-
### Sora Aoi Is Tsumugi
[Tình Thầy Trò](http://www.xemphim.tv/online/movie/tinh-thay-tro)
-
### Kênh VTV2 Trọn bộ
[Đại Binh Tiểu Tướng](http://www.xemphim.tv/online/movie/dai-binh-tieu-tuong)
-
### Lan Kwai Fong Trọn bộ 1 2 3 4
[Lan Quế Phường](http://www.xemphim.tv/online/movie/lan-que-phuong)
-
### Sex And The Emperor
[Thanh Cung 13 Triều](http://www.xemphim.tv/online/movie/thanh-cung-13-trieu)
-
### Miss Change
[Cô Hàng Xóm HQ](http://www.xemphim.tv/online/movie/co-hang-xom-hq)
-
[Khi Trái Đào Chín](http://www.xemphim.tv/online/movie/khi-trai-dao-chin)
-
### In the Realm of the Senses
[Vương Quốc Dục Cảm](http://www.xemphim.tv/online/movie/vuong-quoc-duc-cam)
-
### The Housemaid
[Người Hầu Gái](http://www.xemphim.tv/online/movie/nguoi-hau-gai)
-
### VTV2 Trọn Bộ Thuyết Minh
[Quái hiệp Âu Dương Đức](http://www.xemphim.tv/online/movie/quai-hiep-au-duong-duc)
-
### Summer Time
[Mùa Hè Nóng Bỏng](http://www.xemphim.tv/online/movie/mua-he-nong-bong)
-
### Mr and Mrs Player
[Vợ Chồng Dân Chơi](http://www.xemphim.tv/online/movie/vo-chong-dan-choi)

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Server: cloudflare-nginx


markdown:
![ phim cap 3](http://i.imgur.com/gUGFnLs.png)
![ phim cap 3](http://i.imgur.com/gUGFnLs.png)
Vui lòng xem video bên dưới
[Xem clip phim sex moi va hay nhat](http://phimclip.tv/phim+sex+moi+va+hay+nhat)
#### Kết quả tìm phim phim sex moi va hay nhat
Xin chờ...
-
### Sora Aoi Is Tsumugi
[Tình Thầy Trò](http://www.xemphim.tv/online/movie/tinh-thay-tro)
-
### Kênh VTV2 Trọn bộ
[Đại Binh Tiểu Tướng](http://www.xemphim.tv/online/movie/dai-binh-tieu-tuong)
-
### Lan Kwai Fong Trọn bộ 1 2 3 4
[Lan Quế Phường](http://www.xemphim.tv/online/movie/lan-que-phuong)
-
### Sex And The Emperor
[Thanh Cung 13 Triều](http://www.xemphim.tv/online/movie/thanh-cung-13-trieu)
-
### Miss Change
[Cô Hàng Xóm HQ](http://www.xemphim.tv/online/movie/co-hang-xom-hq)
-
[Khi Trái Đào Chín](http://www.xemphim.tv/online/movie/khi-trai-dao-chin)
-
### In the Realm of the Senses
[Vương Quốc Dục Cảm](http://www.xemphim.tv/online/movie/vuong-quoc-duc-cam)
-
### The Housemaid
[Người Hầu Gái](http://www.xemphim.tv/online/movie/nguoi-hau-gai)
-
### VTV2 Trọn Bộ Thuyết Minh
[Quái hiệp Âu Dương Đức](http://www.xemphim.tv/online/movie/quai-hiep-au-duong-duc)
-
### Summer Time
[Mùa Hè Nóng Bỏng](http://www.xemphim.tv/online/movie/mua-he-nong-bong)
-
### Mr and Mrs Player
[Vợ Chồng Dân Chơi](http://www.xemphim.tv/online/movie/vo-chong-dan-choi)


markdown:
![ phim cap 3](http://i.imgur.com/gUGFnLs.png)
![ phim cap 3](http://i.imgur.com/gUGFnLs.png)
Vui lòng xem video bên dưới
[Xem clip sex tinh cam](http://phimclip.tv/sex+tinh+cam)
#### Kết quả tìm phim sex tinh cam
Xin chờ...
-
### Sora Aoi Is Tsumugi
[Tình Thầy Trò](http://www.xemphim.tv/online/movie/tinh-thay-tro)
-
### Kênh VTV2 Trọn bộ
[Đại Binh Tiểu Tướng](http://www.xemphim.tv/online/movie/dai-binh-tieu-tuong)
-
### Lan Kwai Fong Trọn bộ 1 2 3 4
[Lan Quế Phường](http://www.xemphim.tv/online/movie/lan-que-phuong)
-
### Sex And The Emperor
[Thanh Cung 13 Triều](http://www.xemphim.tv/online/movie/thanh-cung-13-trieu)
-
### Miss Change
[Cô Hàng Xóm HQ](http://www.xemphim.tv/online/movie/co-hang-xom-hq)
-
[Khi Trái Đào Chín](http://www.xemphim.tv/online/movie/khi-trai-dao-chin)
-
### In the Realm of the Senses
[Vương Quốc Dục Cảm](http://www.xemphim.tv/online/movie/vuong-quoc-duc-cam)
-
### The Housemaid
[Người Hầu Gái](http://www.xemphim.tv/online/movie/nguoi-hau-gai)
-
### VTV2 Trọn Bộ Thuyết Minh
[Quái hiệp Âu Dương Đức](http://www.xemphim.tv/online/movie/quai-hiep-au-duong-duc)
-
### Summer Time
[Mùa Hè Nóng Bỏng](http://www.xemphim.tv/online/movie/mua-he-nong-bong)
-
### Mr and Mrs Player
[Vợ Chồng Dân Chơi](http://www.xemphim.tv/online/movie/vo-chong-dan-choi)


markdown:
Ads by TrafficFactory.biz
Terms of service - Content removal - Upload Porn Videos
- Tool to download flash videos
- Advertising.

P3P: policyref="/p3p.xml", CP="NOI CURa ADMa DEVa TAIa OUR BUS IND UNI COM NAV INT"


markdown:
mình đang có 1 em 2690 rm- 635 ver gốc của nó là 100.10 mình dùng naviflie tải nhưng không có tiếng việt ae zopo ai có flie đó cho mình nhé thank you ! mà sl3 hạ ver thì sợ lắm
---------- Post added at 04:31 PM ---------- Previous post was at 04:30 PM ----------
quên mất đó là vẻ 10.10 nhé hihii
Các chủ đề giống nhau cùng chuyên mục:
-
[Chỉ đăng ký mới thấy Links. []]
-
[Chỉ đăng ký mới thấy Links. []]
-
[Chỉ đăng ký mới thấy Links. []]
-
[Chỉ đăng ký mới thấy Links. []]
-
[Chỉ đăng ký mới thấy Links. []]
-
[Chỉ đăng ký mới thấy Links. []]
-
[Chỉ đăng ký mới thấy Links. []]
-
[Chỉ đăng ký mới thấy Links. []]
-
[Chỉ đăng ký mới thấy Links. []]
-
[Chỉ đăng ký mới thấy Links. []]

Pragma: private

X-Cache: MISS


markdown:
![](http://media.xahoithongtin.com.vn/files/v1/2012/08/22/nhung-cong-cu-kiem-tra-su-ton-tai-cua-dia-chi-email-1.png)
[My Addr](http://my-addr.com/free-email-verification-tool/verify-email-address/reverse-email-lookup/verify_email.php/): ![](http://media.xahoithongtin.com.vn/files/v1/2012/08/22/nhung-cong-cu-kiem-tra-su-ton-tai-cua-dia-chi-email-2.png)
[Verify-Email](http://verify-email.org/):
![](http://media.xahoithongtin.com.vn/files/v1/2012/08/22/nhung-cong-cu-kiem-tra-su-ton-tai-cua-dia-chi-email-3.png)
[Convincing Mail](http://www.convincingmail.com/emailvalidation.aspx):
![](http://media.xahoithongtin.com.vn/files/v1/2012/08/22/nhung-cong-cu-kiem-tra-su-ton-tai-cua-dia-chi-email-4.png)
<!--[endif]-->
<!--[if !supportLists]-->4.
[Rolosoft Email Checker](http://tools.email-checker.com/):
Lại 1 dịch vụ cho phép bạn kiểm tra và xác nhận bất kỳ địa chỉ email nào, giao diện trang web này không có quảng cáo, cho nên tiêu thụ ít băng thông của bạn hơn. Nó kết nối với máy chủ mail và kiểm tra sự tồn tại của email và hiển thị kết quả cho bạn. Kết quả các địa chỉ email bạn có thể xuất ra theo đinh dạng tài liệu thông dụng qua tính năng của trang web này.
![](http://media.xahoithongtin.com.vn/files/v1/2012/08/22/nhung-cong-cu-kiem-tra-su-ton-tai-cua-dia-chi-email-5.png)
Ngoài ra, dịch vụ này cho biết được vị trí của địa chỉ email có trên intenet thông qua nút Info
<!--[endif]-->
<!--[if !supportLists]-->5. <!--[endif]-->
[IpAddressLocation](http://www.ipaddresslocation.org/email_lookup/check-email.php)
<!--[endif]-->
Một dịch vụ kiểm tra email đơn giản và dễ sử dụng nữa là Ipaddresslocation. Chỉ cần nhập địa chỉ vào và kiểm tra, tuy nhiên trang web này mang nhiều quảng cáo, sẽ khó khăn trong việc xem thông tin của bạn.
![](http://media.xahoithongtin.com.vn/files/v1/2012/08/22/nhung-cong-cu-kiem-tra-su-ton-tai-cua-dia-chi-email-6.png)
Một điểm chung của các dịch vụ tìm kiếm thông tin của 1 email bất kỳ đều có 1 phương phức giống nhau, là cùng 1 cách hoạt động như sau:Dịch vụ kiểm tra email sẽ kiểm tra và xác nhận sự tồn tại của 1 mail services, sau đó dịch vụ sẽ gửi 1 gói tin có tên HELO + với địa chỉ mail cần xác thực đến MailService đó. Nó sẽ được kết nối thành công gói HELO đã nhận và tiếp tục kiểm tra vào bên trong để tiến hành kiểm tra sự tồn tại email này. Nếu email này có phản hồi với gói tin kiểm tra thì kết quả nhận được là email này đã tồn tại, và không phản hồi chứng tỏ email kiểm tra không có.

Content-Type: text/html; charset: utf-8