markdown:
[Trang chính](http://damau.org/)» [Bàn Tròn: Văn Học Nghệ Thuật](http://damau.org/archives/category/bantron/bantronvanhocnghethuat), [Giới thiệu tác phẩm](http://damau.org/archives/category/bienkhao/gi%e1%bb%9bi-thi%e1%bb%87u-tac-ph%e1%ba%a9m), [Tiểu luận](http://damau.org/archives/category/bienkhao/tieuluan)
![](http://www.damau.org/wp-content/plugins/wp-print/images/printer_famfamfam.gif)
![Email bài này Email bài này](http://www.damau.org/wp-content/plugins/wp-email/images/email.gif)
![Email bài này Email bài này](http://www.damau.org/wp-content/plugins/wp-email/images/email.gif)
## Như Chiếc Rìu Đập Vỡ Mặt Băng ( Tựa cho tuyển tập Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại )
[Bùi Vĩnh Phúc](http://damau.org/archives/author/buivinhphuc)♦ [12 bình luận](#respond)♦ 11.07.2017
*Để mượn một ẩn dụ bạo liệt hơn của Franz Kafka về văn học nói chung, thơ là ‘chiếc rìu đập vỡ cái đại dương đóng băng bên trong chúng ta.’*
(To borrow Franz Kafka’s more violent metaphor about literature in general, poetry is ‘the axe to break the frozen sea within us.’ – Dana Gioia, trong tiểu luận “Poetry as Enchantment”)
**1.**
Đời sống là một cuộc chơi sinh động, bùng bốc. Đôi khi, trong một mắt nhìn nào đó, như cách nói của Shakespeare trong vở kịch Macbeth, cuộc chơi ấy lại chỉ đầy những âm thanh và cuồng nộ mà con người khó tìm ra được ý nghĩa của tất cả những điều náo loạn ấy. Trong một ẩn dụ hướng đến cái luôn sinh sôi nảy nở đó của cuộc đời, có kẻ còn cho rằng đời sống con người là một vũ hội. Thậm chí, một vũ hội hóa trang. Trong đó, cái thật và cái ảo luôn quấn quít bồng bế lẫn nhau. Và con người, đứng giữa cuộc hóa trang ấy, nó không tìm thấy được nội dung hoặc ý nghĩa của cuộc sống mình.
Con người nhìn vào cuộc sống, nó không tìm ra ý nghĩa. Nó lần dò tìm vào bên trong, tìm vào tâm hồn mình. Nhưng tâm hồn nhiều khi cũng bị chết cứng. Nó như một đại dương đóng băng vì những trơ lì của cảm xúc khi đối diện với những cái nhàm chán (những nhàm chán nhiều khi mang bộ mặt của vũ hội), hay thậm chí với những nỗi khổ đau, cứ va đập liên tục vào trái tim người. Tâm hồn con người đóng băng. Giống như Kafka đã nói, ở một nghĩa nào đó.
Cuộc sống của những con người lưu vong, những kẻ bật rễ, những di dân, có điều gì khác?
Nhìn một cách nào đó, những con người ấy vẫn phải tiếp tục cuộc đời của họ. Vẫn phải ăn, phải thở, phải sống, phải làm việc để vươn lên. Những con người ấy, trước một môi trường sống mới, trước những thử thách mới, những rào cản của văn hóa, xã hội, trong đó có vấn đề ngôn ngữ và lối sống, thói quen, cung cách hiện hữu ở đời, thậm chí, còn phải tự có những nỗ lực nhiều hơn so với người bản xứ, để tiếp tục cuộc hiện sinh, hiện tồn của mình. Và, như thế, họ cũng phải đâm đầu vào “vũ hội”, với những nghi lễ riêng và phải có của nó. Những con người ấy, những cái cây bật rễ, cũng đã phải đứng lên, nhảy múa và cười khóc với dòng đời. Với cái “mainstream”. Với cái dòng chính. Những con người ấy, nhiều khi, họ phải sống một cuộc phân thân. Những lúc đó, ở một số khía cạnh, họ có thể giống như những “schizo”, những kẻ sống với một tâm thần phân lập. Hay, ít nhất, họ là những con người trầm cảm, với những rối loạn lo âu. Hoặc sống như những con người đa nhân cách. Họ sống, như thế, ít nhất với hai cuộc đời trong con người mình. Cuộc đời ở ngoài kia. Với những công việc và những sinh hoạt hằng ngày để tiếp tục tồn sinh, tiến bước. Và một cuộc đời bên trong, thường khi, âm thầm, lẻ loi, với rất nhiều dằn vặt, trăn trở.
Họ sống. Với ký ức. Với rất nhiều hình ảnh xưa cũ tiếp tục hiển hiện trong đầu. Cái máy chiếu phim kia, mà mỗi con người lưu vong, bật rễ, mà mỗi di dân, tự mang kè kè trong hành-lý-trái-tim của mình, ít khi được ngơi nghỉ. Nó ít được bật lên trong cuộc bon chen với đời sống mỗi ngày. Cho dù, có những khi, trong chính cuộc bon chen ấy, cái máy chiếu phim bỗng tự động bật lên, khi nó bất chợt bắt gặp một hình ảnh, một âm thanh, màu sắc, hay một điều gì đó làm bằng chất liệu của thế giới hiện tượng bên ngoài kia. Những điều ấy kích thích nó. Nhận bắt tín hiệu bên ngoài, nó tự lục tìm trong kho tài liệu, trong kho lưu trữ riêng của mình, những hình ảnh, âm thanh, màu sắc, liên hội theo một cách thế nào đó với tín hiệu kích thích vừa bắt được. Và thế là cái máy lại rè rè quay. Nó chiếu lại trong lòng ta những hình ảnh cũ. Với những âm thanh và màu sắc sống động vốn có của nó. Và ta, cái con người bật rễ kia, trở nên như bị thôi miên. Ta sống trở lại cái sống cũ. Ta sống trở lại cuộc đời cũ. Với bao nhiêu hạnh phúc, yêu thương, khổ đau, tiếng cười, nước mắt. Và ta tìm lại được mình.
*tôi một bữa ngồi yên như bàn ghế nắng rọi trong đầu những trắng bao la còn đôi mắt tôi ở Nhà Bè Gia Định ở ngã Tư Bảy Hiền ly nước mía, má, môi* *em đạp xe mini trời gió mềm trong áo thành phố bập bềnh trôi giữa nắng mênh mông sợi tóc chẻ hai gần đường xích đạo vạt áo sau lưng khép hở Saigon* *tôi một bữa đợi em mòn con mắt từ Suối Máu em về xanh như lá cây những kẻ đã sống chết cho Độc Lập Tự Do bị xử tội phản quốc anh bỏ đi rồi em ở với ai* *phần hoa cúc dại nở trên ngọn gió buổi chiều dưới thung lũng héo hon tôi kể tôi đã chết mấy mươi năm về trước bây giờ là thằng bù nhìn tơi tả thê lương* *em hãy kể tôi như trái cây lột vỏ để quá đêm ngày hôi gió thịt xương tôi như gái tỉnh lẻ thất thân nơi thị trấn lỡ một lần lỡ thêm nữa chẳng sao* *em hãy kể tôi đã tới hồi mạt vận tuyết phủ đầy đóng đá tay chân hồn hải điểu bay ngày đêm qua biển bay mãi có ngày rụng cánh bơ vơ* *em rớt thăm thẳm xuống vực sâu thời cuộc sương Saigon thấm lạnh áo mồ hôi mưa lất phất ngoài ngã năm ngã bảy gió lọt vào em từ ngã bảy ngã ba* *em ở cư xá Thanh Đa em ở chung cư Minh Mạng em ở khắp đất trời trong thế giới tôi em ở với Việt Nam ở với ly cà phê đá ở với chỗ em ngồi ấm uyên ủy tôi* *tôi ngủ mấy ngày đêm vẫn chưa mộng mị thử tưởng tượng một ngày cho đỡ thê lương em với nắng với Saigon với tôi tập họp nắng trên Saigon, Saigon trên nắng lô nhô* *em đâu biết, tôi bây giờ, hầu như cây kiểng bỏ phế trong nhà cũng mấy năm qua tôi sống, cảm giác ngọn dáo đâm trước ngực.*
(“
*Uẩn Tình Kẻ Xa Xứ”*, khoảng 1980, Cao Đông Khánh, trích nguyên bài)
Những lần bất ngờ “trở về” như thế khi đang “trong cuộc” là có thật. Khi ta đang đi giữa cuộc đời, quá khứ đến dắt tay đưa ta về với ký ức. Những ký ức máu me và rực rỡ. Những ký ức xanh màu lục diệp, thơm vàng mùi/màu nắng quê cũ, hay những ký ức đen xám, lả tả rơi bay như những tàn tro. Rơi bay lả tả tưởng rằng đã mất dấu. Thế nhưng, những gì đã qua không bao giờ bị xóa bỏ, ngay cả những điều khốn khổ, đau thương, hay mờ mịt nhất. Chúng chỉ nằm vất vưởng ở đâu đó, chờ được đánh thức. Đem về. Và chúng sống với một dòng máu mới. Chúng hồi sinh.
Nhưng, có lẽ, những cuộc “trở về” như thế không thường xuyên xảy ra khi những con người bật rễ kia đang trong cuộc “vũ hội”. Có thể có đấy, nhưng người ta đè nén chúng lại. Người ta thường chờ đợi, một cách có ý thức hơn, đến một lúc nào đó. Đến một lúc nào đó mà người ta có thể tháo bỏ cái mặt nạ mà người ta đã đeo khi dấn thân vào cuộc vũ (hay cuộc lữ?) này. Khi ấy, tâm thế người ta thay đổi. Người ta sống với một tâm thế khác.
Lưu vong. Cái cuộc sống xa lìa ấy. Nó giống như là cái chết. Nó là sự cắt đứt. Một sự bật tung gốc rễ. Đất ở dưới chân anh trở thành toang hoác. Anh như rơi vào chân không. Cái cuộc sống ấy anh không thể hiểu được nó. Anh chỉ có thể hiểu được nó là thế nào khi nó bất chợt tóm lấy anh.
Anh trở nên một kẻ thất tán. Tất cả những gì thuộc về anh cũng sẽ thất tán, thất tung như thế.
Nhưng, như Ariel Dorfman nói,
*“Tôi nghĩ rằng cuộc sống lưu vong là một lời nguyền rủa, một lời chúc dữ, và bạn cần phải biến nó thành một ân sủng. Bạn bị ném vào cuộc lưu vong để chết, thật sự như thế, để làm bạn câm lặng đến nỗi bạn không còn tìm được tiếng nói của mình. Tiếng nói của bạn trở nên thất lạc. Và, bởi thế, cả cuộc đời tôi đã dồn tất cả cho việc lên tiếng rằng, ‘Tôi sẽ không để mình bị bắt trở nên câm lặng.’”* (1)
Và, như vậy, những con người bật rễ kia phải sống ra sao? Làm thế nào để tìm lại tiếng nói của mình. Để không bị ném vào sự chết. Không bị ném vào cuộc thất tung. Câu trả lời đã được một nhà thơ miền Nam Việt Nam trước 1975 thể hiện rõ qua phát biểu, bằng thơ,
*“Tôi đi tìm tiếng nói / Cho cổ họng của tôi”* (Thanh Tâm Tuyền). (2) Để tìm được tiếng nói, hoặc để tìm lại tiếng nói của mình, người ta phải nhờ vào ký ức. Ký ức là quá khứ. Quá khứ là những gì đến trước hiện tại, nhưng nó lại khuôn nắn hiện tại. Nó “cấu trúc” hiện tại. Con người là tổng hợp của tất cả những sự cấu trúc và tái cấu trúc của đời mình. Qua quá khứ và qua ký ức. Trong cuộc lưu vong, xa nhà biệt xứ kia, nếu anh chọn lựa lãng quên như một phương thuốc chữa trị cho những đau khổ, dằn vặt của mình, anh sẽ, một cách nào đó, tự làm mất chính anh. Chỉ có một sự cứu chuộc duy nhất: anh phải nhớ lại. (3) Nhớ lại, nhìn tận mặt những vết thương, những đau đớn cũ. Từ đó, anh sẽ có cơ hội hồi phục. Con người bình thường sẽ chọn cuộc nhớ lại của mình theo một cách thế bình thường, bằng bất cứ một con đường nào khả hữu. Kẻ cầm bút, hắn sẽ vịn vào văn chương mà đứng dậy. (4)
Với người làm thơ, Thơ (viết hoa) sẽ trả lại tiếng nói cho họ. Thơ là một liệu pháp tốt. Và cần thiết.
**2.**
Tuyển tập
*Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại* là một thứ liệu pháp tốt đẹp và cần thiết mà chúng ta đã vừa nhắc đến. Được gợi ý và cổ vũ bởi hai nhà thơ Hoàng Hưng và Ý Nhi ở trong nước (những người đã suốt một đời “ăn nằm” và chung thủy với Thơ, cho dù cuộc đời những nhà thơ này còn gắn bó với những công cuộc xây dựng và bồi đắp thiết tha khác), nhà thơ Nguyễn Đức Tùng, cũng là một người viết tiểu luận văn học, hiện sống ở ngoài nước, đã bắt tay vào việc tìm kiếm, thu thập những bài thơ mà anh (và, có thể, cả hai nhà thơ Hoàng Hưng và Ý Nhi), trong việc nghiên cứu và theo dõi nền văn học Việt ngoài nước, thấy là đã thể hiện tâm trạng, tâm tình, tâm thái, tâm thế và tâm cảnh của những người Việt sống ngoài quê hương. Trong việc chuẩn bị cho tuyển tập, nhà thơ Nguyễn Đức Tùng cũng đã liên lạc và kêu gọi sự cộng tác của các nhà thơ ngoài nước trong việc gửi cho anh những tác phẩm của mình.
Kết quả là tuyển tập
*Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại* mà chúng ta hiện có.
Là một tuyển tập, chắc chắn nó có sự đánh giá và lựa lọc. Cho dù, trong trường hợp đặc biệt của cuộc sống lưu vong, xa lạc bên ngoài đất nước này, sự thu góp và lựa lọc có lẽ chỉ có thể thực hiện ở một mức độ giới hạn. Một phần nó nằm trong sự đóng góp bài vở, tài liệu từ những tác giả qua lời kêu gọi của người thực hiện; phần khác, vì nhiều lý do riêng biệt, có những tác giả, đáng lẽ nên hoặc cần phải có mặt trong tuyển tập, đã không có mặt. Điều đó là một sự đáng tiếc. Nhưng biết làm thế nào được. Phương thức thực hiện, phương pháp luận chọn lựa cho bất kỳ một công trình nào, dù hay và/hoặc thiết thực đến đâu, cũng sẽ giới hạn công trình ấy ở một, hay một số, mặt nào đó.
Chính tôi, người viết bài Tựa cho tuyển tập này, khoảng hơn 30 năm trước, cũng đã thử thực hiện một công trình nhỏ, giới thiệu Thơ Việt Ngoài Nước trong khoảng mười năm, từ 1975 đến 1985
(5) , trong một tâm thế và một phong thái khác, cũng đã phải đối diện với sự giới hạn của mình. Tôi đã tự mình tìm tòi, tra lục tài liệu riêng cũng như tìm mượn các tài liệu từ các nguồn khác, từ thân hữu, từ thư viện, v.v. (dạo đó chúng ta chưa có Interrnet, mà nếu đã manh nha có thì việc dùng Interrnet chưa phổ biến, và các nguồn tài liệu hẳn còn rất hạn chế). Rồi tự mình suy nghĩ, đánh giá, lựa lọc những tài liệu từ những nguyệt san, tập san, tuần san, chuyên san, v.v., mà mình có được. Việc tuyển chọn những tác giả, những bài thơ, để đưa vào công trình của mình, tôi cũng tự làm lấy, không có sự chia sẻ, đóng góp của một ai, một tác giả hay nhà thơ nào. Đó là một phương pháp, ở một số khía cạnh, khác với cách làm việc của những người thực hiện tuyển tập này. Và nó cũng có những giới hạn bắt buộc của chính nó. Tôi nghĩ, bất cứ một tuyển tập nào, trong một ý nghĩa và một khía cạnh nào đó, cũng sẽ liên hệ đến sự chọn lựa, liệt kê. Những tác giả có mặt. Những đóng góp của từng tác giả. Vân vân. Và chính vì thế, có thể là tuyển tập này vẫn chưa đạt được sự toàn vẹn mà những người thực hiện tuyển tập mong muốn.
Nhưng đây vẫn là một tuyển tập đáng quý. Đây là một đóng góp tốt đẹp, ở một mức độ nào đó, trong việc tìm hiểu tâm tình và tiếng nói của tập thể người Việt sống lưu vong, xa xứ. Nó giúp cho việc nhìn rõ khuôn mặt, vóc dáng và tâm hồn của cái dòng sống lưu lãng pha với rất nhiều khổ đau, chua xót, cùng với chút hồi quang của hạnh phúc mà những con người xa quê hương kia có thể tìm thấy trong cuộc sống lưu xứ của mình. Thậm chí, chút hồi quang của hạnh phúc kia có lẽ đã tìm lại được chính trong những cuộc trở về trong tâm tưởng những con người ấy. Trở về, như một cách thế thả neo vào hạnh phúc. Cho dù chút hạnh phúc ấy cũng đã mang một màu sắc của tả tơi cũ mục thời gian. Dù sao, tôi vẫn nghĩ mình có quyền tin rằng những hạnh phúc ấy, qua ánh sáng thiết tha của nỗi hoài nhớ, vẫn đem lại cho họ những giây phút mừng mừng tủi tủi của kẻ lưu lãng (hay lưu đầy?) tìm lại được cho mình một chút tình thân. Và, có lẽ, chính cái hoàn cảnh lưu lạc của chúng ta đã cho phép mình hiểu thấu đáo những hiện thực cuộc đời. Cái hiện thực, cái thực tại muôn màu làm nên giá trị nền tảng của cuộc sống con người.
Như Stefan Zweig đã nói,
*“Chỉ có sự bất hạnh của lưu vong mới có thể cung cấp một sự hiểu biết cặn kẽ và một cái nhìn tổng quát vào những thực tại của thế giới.”* (6)
Trong luận văn “Con Đường Thơ Bốn Mươi Năm”, giới thiệu tuyển tập
*Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại *này, nhà thơ Nguyễn Đức Tùng đã dắt tay chúng ta đi qua một hành trình dài, cho thấy sự hình thành của dòng thơ Việt hải ngoại. Dòng thơ ấy, dù đâm chồi nẩy lộc, dù đơm hoa kết trái trên những cương vực bên ngoài đất nước, đã hút dưỡng chất từ nguồn cội quê hương, từ những hình ảnh, ký ức quê nhà để làm nên một nguồn mật mới. Chính cái năng lực mới này, cộng với sức vươn dậy mãnh liệt để không những tồn tại mà còn ghi lại được những dấu ấn của đời sống mình trên những vùng đất mới, đã làm nên tiếng nói của những nhà thơ Việt sống bên ngoài quê hương. Quê hương như là một ngôn ngữ, cho dù là một ngôn ngữ bao hàm trong mình những chấn thương mà lịch sử, thời đại và sự bất dung của định mệnh đã ghi hằn trong tiếng nói nó, đã được tìm lại. Nó được tìm thấy lại như thời gian. Như một thứ thời gian của văn chương. *Le Temps Retrouvé*. Như thời gian tìm thấy lại của Proust.
Nhưng ở đây, cái thời gian tìm lại được của kẻ xa xứ là một thứ thời gian thấm đẫm khổ đau. Thời gian tìm lại được của con người lưu vong, xa xứ là một thứ thời gian trộn lẫn mật đắng. Của khổ hạnh. Xót cay. Của tân toan và sầu héo. Cho dù đôi lúc cũng thoảng vị ngọt mát của một chút hạnh phúc cũ, xa.
Dù sao, chính từ cái ngôn ngữ của quê hương này mà những kẻ lưu lãng kia tìm được đất xưa. Quê hương chính là một ngôn ngữ trong ý hướng đó. Nó làm cho con người, dù bị lưu lạc, đầy ải đến đâu, vẫn luôn nhớ và cất lên được giọng nói của mình. Cho dù, sau đó, nó có tìm được cho mình một tiếng nói mới, kẻ xa quê kia vẫn chẳng bao giờ quên
*tiếng nói của nguồn cội*. Và quên làm sao được cái *nguồn cội của tiếng nói* mà hắn, kẻ lưu vong, xa lạc đến mấy, vẫn mãi luôn ghi nhớ và cất giữ trong lòng.
Trong “Lời Nói Đầu” của tuyển tập
*Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại*, những người thực hiện quyển sách cho biết: *Thơ ca, như được thấy trong tuyển tập, mô tả ký ức của cộng đồng về đất nước nguồn cội, ghi lại bầu khí quyển của xã hội ngoài biên giới tổ quốc, tự do nhưng cũng trộn lẫn hạnh phúc và bất hạnh. Nền thơ ấy bảo vệ sự hy vọng vào những giá trị của con người và của dân tộc. Bốn mươi năm thơ hải ngoại là lời phản kháng và lời ca ngợi, là sự thật được mang đi qua những lằn ranh cương thổ.*
Và một lời tự nhận xét đầy khiêm tốn:
*Thật khó có thể biết tuyển tập hơn năm mươi nhà thơ là tiêu biểu đến đâu cho toàn bộ nền thơ hải ngoại, cũng thật khó để so sánh nền thơ ấy với thơ ca trong nước và hai miền Nam và Bắc trước 1975, dựa trên mẫu của tuyển tập.*
*Ước muốn khiêm tốn của chúng tôi là cung cấp một dữ liệu văn học cần thiết tối thiểu cho những nhà nghiên cứu văn học về sau đối với các vấn đề vừa nêu.*
Qua sự trình bày và với ước muốn ấy, người đọc nhìn thấy được sự đóng góp thiết tha và sự “tự tri”, tự biết về mình của những người thực hiện tuyển tập. Cái biết ấy đáng quý. Nó cho thấy con đường phía trước là một con đường còn cần dấn bước. Nó là một con đường mở. Và người đọc, trong tương lai, vẫn còn có thể nhìn thấy những hoa trái khác, những cánh chim khác. Để vườn hoa kia mang nhiều sắc hương hơn nữa. Và những cánh chim, mang gió thơm từ khắp các hướng mặt trời, từ các nẻo đời khác biệt, sẽ cùng bay về hội ngộ.
Sự hội tụ đông đảo ấy cũng sẽ là những hạnh ngộ của đời.
**3.**
Hành trình bốn mươi năm thơ của người Việt ngoài nước đã được nhà thơ Nguyễn Đức Tùng, trong luận văn giới thiệu dòng thơ này, phân tích khá cặn kẽ. Luận văn được chia thành 5 phần: 1/ Thơ Ở Ngoài Đất Nước; 2/ Quê Hương Như Một Ngôn Ngữ; 3/ Bi Kịch Chiến Tranh; 4/ Thi Pháp Chấn Thương; và 5/ Đi Tìm Tiếng Nói Mới.
Trong mỗi tiểu luận nhỏ, tác giả đã sử dụng con mắt của một nhà văn, một nhà xã hội học, một nhà tâm lý học, thậm chí một nhà bệnh lý học, để phân tích và đánh giá tiến trình lưu lạc của người Việt hải ngoại. Nỗi hoài nhớ đất nước, quê hương. Khung cảnh chiến tranh trong một cái nhìn có thoáng nét lịch sử và nhiều tính nhân loại. Sự chấn thương mà chiến tranh đã để lại trong trái tim, trong tâm hồn con người, được phản ánh qua thơ. Tiến trình phục hồi, tìm lại thăng bằng qua mắt nhìn cuộc sống, qua hồi ức, và qua việc phát triển một tiếng nói, một ngôn ngữ mới. Trong thơ.
Tâm thức lưu vong, phần nhiều trong giai đoạn đầu, và tâm thế di dân trong những năm về sau, để đi đến tinh thần hội nhập, đi vào thế giới, phản ánh trong thơ của người Việt bên ngoài đất nước, được phân tích khá kỹ. Tất cả những đánh giá, phân tích ấy được thực hiện với một cái nhìn khá tỉnh táo, trong suốt, duy lý, ít độ mờ, nhưng có những chỗ vẫn không thiếu chất thơ. Nó dung chứa trong mình một ngọn lửa của tình cảm quê hương, nhưng được nuôi dưỡng và cùng lúc kìm nén bằng tiếng nói của lý trí. Tuy nhiên, sự phân chia, tương đối cân bằng, đều đặn của năm tiểu luận nhỏ, để đạt được mục tiêu cân bằng về mặt lý thuyết/lý giải, có lẽ chưa hoàn toàn phản ánh thật sự được thực tại thơ ca của người Việt ngoài nước. Về mặt tỷ lệ của những bài thơ trong những dòng, những nhánh khác nhau. Về việc không ôm được đủ hoặc bỏ sót những tiếng thơ ngoài luồng, ngoài khung, không tiện đặt định vào một khung phân tích có sẵn. Điều này có lẽ là một phần do giới hạn của việc chọn một phương pháp luận để tiến hành việc khảo sát.
Dù sao, luận văn “Con Đường Thơ Bốn Mươi Năm” của Nguyễn Đức Tùng để giới thiệu dòng thơ Việt ngoài nước, cùng các nhà thơ Việt góp mặt trong tuyển tập, đã là một nỗ lực thật đáng quý. Nó có cái cố gắng từ một nhà lập bản đồ hải hành, chỉ ra những con sóng lớn, những vũng nước yên, và những hải đảo lơ thơ, với một số kỳ hoa dị thảo trên đó. Nó cho ta thấy được trời, mây, nắng mưa, gió bão, những chớp giật và sấm động, những cánh chim, hoa lá, và đất đai thổ nhưỡng, những nơi tạm trú cho những trái tim lưu vong.
Trong công phu phân tích và lý giải, tác giả của nó cũng có thể cho người đọc thoáng nhận thấy, ở một mức độ và trong một mắt nhìn nào đó, là luận văn cũng có dáng dấp của một sự trình bày ít nhiều mang tính xã hội học văn học của người tỵ nạn/kẻ di dân, pha với đôi nét chấm phá của một thứ liệu pháp tâm lý, đặc biệt trong một số phân tích về khía cạnh chấn thương của cộng đồng người Việt sống ngoài đất nước. Tất cả những điều này, như tôi thấy, nằm trong vùng phủ sóng của Thơ.
Nói chung, tuyển tập
*Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại*, với luận văn “Con Đường Thơ Bốn Mươi Năm” của Nguyễn Đức Tùng, cùng sự góp mặt và thơ tuyển chọn của hơn 50 nhà thơ Việt ngoài nước, cho thấy được tấm lòng hoài hương, son sắt của những người con xa xứ. Một tâm tình mà thơ ca thế giới cũng đã từng phản ánh. Có những bài mang màu sắc, phong vị nguyên sơ, như tinh thần bài “My Heart’s in the Highlands” của Robert Burns: *(…) Farewell to the mountains, high-cover’d with snow, Farewell to the straths and green valleys below; Farewell to the forests and wild-hanging woods, Farewell to the torrents and loud-pouring floods.*
*My heart’s in the Highlands, my heart is not here, My heart’s in the Highlands, a-chasing the deer; Chasing the wild-deer, and following the roe, My heart’s in the Highlands, wherever I go. *
(…) Giã từ những ngọn núi, những đỉnh cao tuyết phủ,
Giã từ những dải thung bát ngát và những lũng xanh bên dưới;
Giã từ những khu rừng rậm và rừng treo hoang dã,
Giã từ những dòng nước cuốn và những cơn lũ cuộn ầm ào.
Trái tim tôi ở trên Vùng Cao, trái tim tôi không có ở đây,
Trái tim tôi ở trên Vùng Cao, đang chạy đuổi theo con nai;
Đang đuổi theo con nai hoang, và đang chạy theo con mang,
Trái tim tôi ở trên Vùng Cao, dù tôi đang dấn bước lang thang.
Trái tim người Việt lữ thứ ở đâu? Có lẽ chúng ta ai cũng biết.
Luận văn của tác giả cũng vẽ ra được nỗi hoài nhớ quê nhà của các nhà thơ Việt trong một ngôn ngữ mới, với thi pháp lạ, ôm giữ trong mình những phức tạp của thế giới ngoài kia, của các dòng thơ, thể thơ đương đại, với những ẩn dụ, những thủ pháp, đem lại cho con người sự hạnh phúc thẩm mỹ khi tiếp cận. Đôi khi, hạnh phúc đi cùng với nỗi hoang mang. Trong cảm thức và ý thức của người đọc.
Tất cả làm tôi nhớ đến bài thơ “Confusion” của Kenneth Rexroth:
Confusion
*I pass your home in a slow vermilion dawn, The blinds are drawn, and the windows are open. The soft breeze from the lake Is like your breath upon my cheek. All day long I walk in the intermittent rainfall. I pick a vermilion tulip in the deserted park, Bright raindrops cling to its petals. At five o’clock it is a lonely color in the city. I pass your home in a rainy evening, I can see you faintly, moving between lighted walls. Late at night I sit before a white sheet of paper, Until a fallen vermilion petal quivers before me. * **Hoang Mang Lẫn Lộn**
*Tôi đi qua nhà em trong buổi bình minh màu chu sa * *đang lên chậm rãi* *Mành mành kéo và những cửa sổ mở toang* *Một làn gió nhẹ thổi lên từ bờ hồ* *Giống như hơi thở của em vờn trên má tôi* *Cả ngày dài tôi đi bộ trong mưa lúc giăng lúc tạnh* *Tôi ngắt một bông uất-kim-hương màu chu sa* *trong công viên quạnh quẽ* *Những hạt mưa sáng còn bám trên những cánh hoa* *Vào lúc năm giờ đó là cái màu sắc cô đơn trong thành phố* *Tôi đi qua nhà em trong buổi tối giăng mắc một màn mưa* *Tôi có thể nhìn thoáng thấy em, mờ mờ, di chuyển giữa những* *bức tường sáng* *Tối khuya tôi ngồi trước một trang giấy trắng* *Cho đến khi một cánh hoa màu chu sa rụng rơi*
*run rẩy trước mặt mình.*
(BVP dịch xuôi)
Bài thơ này của Rexroth cũng được dịch rất hay sang tiếng Tây-ban-nha, một ngôn ngữ có những âm điệu du dương, đặc biệt khi ta đọc lên:
Confusión
*Paso por tu casa en un lento amanecer bermejo, Las persianas están bajas, y las ventanas abiertas. La suave brisa del lago… Es como tu aliento en mis mejillas. Todo el día camino en la lluvia intermitente. Recojo un tulipán bermejo en el parque desierto, Gotas brillantes se aferran a sus pétalos. A las cinco es un color solitario en la ciudad. Paso por tu casa en un atardecer lluvioso, Puedo verte vagamente, moviéndote entre paredes iluminadas. De noche tarde me siento ante una hoja en blanco, Hasta que un pétalo bermejo tiembla ante mí.* (7)
Trong nỗi hoài nhớ, trái tim kẻ lữ thứ mang dòng máu Việt có thể bắt gặp “em” ở đây trong hình ảnh quê nhà đã khuất xa ngàn dặm của mình. Và hồ nước trong bài thơ có thể làm hắn nhìn ra cái màu nước xanh lục thủy của một bờ hồ nào đó của quê hương, đất nước. Như mặt hồ Gươm chẳng hạn. Cái hơi thở kia, trên má hắn, là hơi thở của một người yêu dấu xa vắng cũ. Bên một dòng sông. Hay dưới một ánh trăng. Và những đóa hoa li ti, lấp lánh trong tối, cùng mùi thơm nhẹ của một không gian gần gũi bao quanh. Quê hương, có lẽ chính là người yêu dấu xa vắng đó. Trái tim kẻ lữ thứ chuyển những hình ảnh, tâm tình ẩn chứa trong bài thơ, của một tác giả thế hệ Beat
(8) của Mỹ, sang hình thức lục bát của quê hương Nguyễn Du, Nguyễn Bính, Huy Cận. Quê hương của chính hắn.
Hoang Mang Lẫn Lộn
*Qua nhà em lúc bình minh Mặt trời lên đỏ một hình máu loang * *Mành che, cửa sổ mở toang* *Từ hồ gió mát một làn thổi qua* *Như hơi thở nhẹ thiết tha* *Của em trên má la đà lòng tôi* *Cả ngày đi mãi, mưa rơi* *Lúc đầy, lúc tạnh quạnh lời công viên* *Ngắt bông tulip hồn nhiên* *Màu chu sa, hạt mưa mềm còn vương* *Cô đơn màu cánh hoa buồn* *Là màu thành phố đáng thương lúc này* *Nhà em, buổi tối, mưa bay* *Hình em mờ tỏ dáng gầy tường xưa* *Khuya, trang giấy trắng, tôi vừa* *Gặp tôi ngồi trước đóa mưa một mình* *Cánh hoa màu đỏ lặng thinh* *Rụng rơi run rẩy, một hình dáng quen.*
(BVP phóng dịch sang lục bát)
Trong cái dịch, hình như có sự đong đưa của những dòng thơ, những thể thơ khác biệt, có cái “hoang mang lẫn lộn” của những hình ảnh, nhịp điệu. Và hình như cũng có cái choáng váng của kẻ say sóng, đang từ trên thuyền bước chân xuống lòng hải đảo với bao nhiêu cây hoang trái lạ chung quanh.
Nếu tiếp tục đi tới nữa, kẻ lữ thứ kia có thể đặt chân lên những đất nước xa lạ, tiếp cận những phong thổ mới, gặp gỡ những nhân dáng không quen thuộc. Và hắn hòa nhập với những phong cách trước đó tưởng như lạ lẫm, với những ngôn ngữ trước đó tưởng như bùa chú yêu ma, với màu sắc và nhịp điệu trước đó tưởng như là trong mộng mị. Hắn đi vào văn hóa hậu-hiện đại. Hay có khi đi vào thơ Tân Hình Thức, một phản ứng với phong cách buông thả và tinh thần phân tán của hậu-hiện đại
(9) . Hắn có thể chuyển bài thơ sang dạng Tân Hình Thức vừa nói. Như trong một trạng thái mơ mộng của dòng ý thức, một trạng thái độc thoại, chứ không như một phản ứng chống lại bất cứ một luận điệu, một phong trào nào:
Lẫn Lộn Hoang Mang
*Qua nhà em lúc bình * *minh mặt trời lên đỏ* *một hình máu loang. Mành* *che, cửa sổ mở toang*
*Từ hồ gió mát một * *làn thổi qua, như hơi* *thở nhẹ thiết tha của* *em trên má la đà*
*Lòng tôi. Cả ngày đi * *mãi, mưa rơi lúc đầy,* *lúc tạnh quạnh lời công* *viên. Ngắt bông tulip*
*Hồn nhiên màu chu sa, * *hạt mưa mềm còn vương*
*Cô đơn màu cánh hoa * *buồn là màu thành phố* *đáng thương lúc này. Nhà* *em, buổi tối, mưa bay.*
*Hình em mờ tỏ dáng * *gầy tường xưa. Khuya, trang* *giấy trắng, tôi vừa gặp* *tôi ngồi trước đóa mưa*
*Một mình. Cánh hoa màu * *đỏ lặng thinh rụng rơi.* **
Run rẩy.
Run rẩy.
*Một hình dáng.* *Quen.*
(BVP phóng dịch, theo thể điệu Tân Hình Thức pha
*cocktail* lục bát, điệu phóng túng)
Có vẻ như kẻ lữ thứ đã đi được một vòng dài. Từ một bài thơ xứ lạ. Hay từ bất cứ một tín hiệu trùng (hay căng) nào mà hắn bắt được trong cái thế giới hiện tượng bên ngoài kia. Cái thế giới mở ra cho hắn bao nhiêu chân trời mới, nhưng, cùng lúc, kéo hắn xa khỏi những hình ảnh, âm thanh, mùi vị và những điệu ru cũ. Cái bản năng sinh vật trong hắn, cái bản năng bám víu, níu giữ, ôm lấy một ụ đất, bấu tay vào một bờ mương, vào một chân rễ cây lớn, dù đã già cỗi, dù đã bị bào mòn, bị làm trốc lở vì gió mưa vùi dập, phăng cuốn, vẫn còn trồi lên những chân rễ quăn queo trong lòng hắn, khiến hắn tiếp tục bám víu vào chúng để tồn sinh. Cái bản năng ấy là một đối trọng để giữ hắn lại giữa đời. Để trì kéo hắn lại giữa những cơn cuồng lốc trong đời sống một kẻ lưu cư. Thế nên, tất cả mọi thứ mà hắn va đập vào giữa cuộc tồn-tại-người này đều kéo hắn trở về tâm điểm cũ. Về một điểm gốc. Của Quê Nhà. Ngay cả khi hắn đang cảm nhận ra những mất mát của mình. Chính cái ý thức về sự mất mát ấy, một cách đáng ngạc nhiên, lại đem về cho hắn những ký ức đậm đà và hạnh phúc nhất. Ký ức vẫn tiếp tục tạo ra những bông hoa mới. Và làm những mùi hương cũ hồi sinh.
*khi những cành cây gió đổi chiều tôi về nghe nặng bước xiêu xiêu hỡi ơi mưa gió là phong vũ mà suốt đời em tôi đã yêu* *tôi có gì đâu ngoài trái tim một đời sôi nổi đã im lìm vai áo đã sờn. tay nguội lạnh khi mùa mưa bụi vướng chân em* *tôi nhớ em từ sông mắt trong từ dáng em trôi tóc mượt bồng xa nhau nước dỗi hai mùa lá em chờ bến cũ. muộn màng rong* *đời đẩy tôi đi những phố câm em biết nơi mô tội nghiệp giùm ôi chút phong tình thơ ấu cũ là bão tan dần đôi cánh chim* *tôi nhớ hơn là chim nhớ mây nhớ mùa thu. nguyệt xuống heo may nhớ ơi. xa quá ơi là nhớ mưa giọt vô tình trong đêm nay* *mùa đông xứ huế chao ơi nhớ những đứa con đau thắt nỗi nhà hỡi ơi cố lý là quê cũ áo trắng qua cầu em có qua?*
(
*“huế, từ phong vũ”*, 1985, trích nguyên bài, Hoàng Xuân Sơn)
Những cơn mưa cũ, vậy đó, cũng cất giấu trong chúng nhiều kỷ niệm. Nhiều hình ảnh. Và nhiều tiếng động. Thơ là một hộp hình ảnh mang đầy những âm thanh cũ. Thơ bắt những tín hiệu từ quá khứ. Như một thứ vĩ-cầm-Morse. Và đánh qua thời gian. Đến tận trái tim kẻ lữ thứ bây giờ.
*mưa mù sa. mưa tháng tám. hay mưa tháng năm * *tôi đi. hồn cây. mưa hạ hay mưa mùa đông* *em vẫn bên bờ kia. biển. mây. vàng nắng đậm* *tôi nhìn trời. gọi một vầng trăng trổ bông*
*mưa từ đất rộng. áo em phai. mưa qua sông * *mưa sài gòn. mưa ở đây. mùa new orleans* *tiếng đàn trầm rụng. quán âm. cõi blues nức nở* *khuya rồi. có tiếng sóng. và rừng xưa nước*
*mắt xanh*
*em có nhớ. mai kia. sẽ mưa trên hồ sen. trên * *rặng nhãn* *tôi làm cánh chim cổ tích bay ngược thời gian* *em chơi nhảy dây. nhớ cột giùm đôi vạt áo thơ.*
*con chuồn chuồn. đỏ*
v
v
*ết đau ấu thời. chiếc kẹp tóc. quên trên ổ rơm* *(…)*
(Trích
*“Mưa”, *2000, Nguyễn Xuân Thiệp)
Ta đã thử đi một vòng quanh thơ ca và thể điệu. Tất cả những điệu, những thể, những đường vòng quanh hay những thử nghiệm ấy đều có thể được bắt gặp hay tìm thấy trong thơ của những nhà thơ hải ngoại. Người ta thấy được sự dịch chuyển giữa ký ức và những giấc mơ. Giữa ký ức và đời sống. Một giấc mơ mở mắt. Sự dịch chuyển giữa các ngôn ngữ. Giữa các địa tầng ngôn ngữ. Và văn hóa. Kẻ lưu xứ kia đang ở giữa những dòng chảy. Của những tiếng nói. Của tiếng nói cũ mà hắn đã ôm giữ, mang theo từ quê nhà, và những tiếng nói mới mà hắn đang bắt gặp trên đường đi tới của mình. Hắn ở giữa âm điệu của những nốt nhạc và những hình ảnh, những rung động. Những mùi hương. Trong thơ. Và trong chính trái tim kẻ lữ thứ. Thơ nuôi sống. Thơ gìn giữ. Và Thơ làm hồi sinh những mảnh vườn đã bị gió bấc thổi tan tác, tiêu sơ. Tôi nhớ, trong tiểu luận của mình, Nguyễn Đức Tùng đã viết, sắc sảo và chính xác:
*(* *…* *)* * Trong khi ngôn ngữ thơ có thể chuyển hóa những kinh nghiệm đời thường thành một ngôn ngữ giàu có, đặc biệt, nén chặt, có tính mặc khải, thì nó được giao một nhiệm vụ lớn hơn là truyền đi những tang chứng của lịch sử, là mở những cánh cửa đã khép chặt từ lâu* *…*
Tôi chia sẻ nhận định của anh.
**4.**
Như thế, Thơ đã dắt tay ta đi qua những chấn thương lịch sử, những rào cản văn hóa, những đớn đau của cuộc đời, những gai xước của khổ lụy. Thơ đem lại cho con người, nhất là những con người lưu vong, lưu xứ, lưu lãng, lưu lạc, lưu đầy, bật gốc, tha hương, vô sở trú, một niềm tin để tiếp tục ngẩng cao đầu nhìn mặt trời tỏa sáng mỗi ngày. Thơ là một chiếc neo. Và ta, những kẻ biệt xứ, xa quê kia, là những con tàu chìm nổi. Thơ neo giữ ta lại nơi những bến bờ hạnh ngộ. Thơ dẫn ta đi trên những con đường mới đầy tiếng chim kêu ánh ỏi và những màu sắc rực tươi; nhưng Thơ cũng đưa ta tìm về những vườn xưa, ngõ cũ. Tìm về những cánh cửa tưởng đã khép chặt. Thơ biến những vết cắt, những vết rạch nát trong hồn ta thành những vết thương của một con trai. Khiến những vết thương kia làm ngọc. Ở đây, người viết xin phép được tự mở trái tim mình.
*(…) * *Tôi (…) đi lang thang về những con đường, * *những thành phố khác* *Ở Czechoslovakia,* *mùa Xuân vẫn còn đang nở tại Praha* *Kafka và những giấc mơ* *Và những con đường ngoằn ngoèo nguệch ngoạc vẫn chạy mãi vào những trang lịch sử* *Cầu Charles trên dòng Vltava* *và nhà thờ Saint George ở Xóm Cũ* *Tại Budapest, lịch sử Hung Gia Lợi vẫn trôi* *trên dòng Danube* *Con người vẫn sống vẫn thở vẫn yêu thương trên hai bờ Buda và Pest* *Ở Yugoslavia,* *tôi nằm nghe gió thổi miên man trên cái* *kapia* ** *Cầu trên sông Drina* *Ivo Andric* *Những cuộc đời lại quày quả trở về* *xôn xao trong tim trong mộng* *Và chiếc cầu đá cổ ở Mostar* *trên dòng Neretva* *Bao thế kỷ rồi vẫn nhìn đời sống lướt trôi lướt trôi về vô tận* *Tôi đứng trên cầu nhìn những xóm nhà heo hút* *dần dần khuất bóng vào sương núi lam chiều* *Ở Sarajevo, ở Dubrovnik, và ở biển Adriatic cô liêu* *Những con người vẫn bay đi bay về trên dòng thời gian quạnh quẽ* *Đó là một dòng chảy xanh lơ* *Bây giờ máu đang chảy ra ở những nơi chốn đó* *Mầu máu đỏ loang thấm vào mầu xanh lơ của thời gian* *Những mộng mơ tôi nơi ấy chắc cũng hoảng hốt đập cánh tung* *bay* *Tôi lại nhớ đến quê nhà* *Những con đường và những bóng cây* *Những làn khói xanh lơ và những dòng sông thuở nhỏ…* *Tôi vẫn đi trên những con đường của cuộc đời * *Gió mưa nắng quái và những sáng bạch chiều rơi* *Những ánh sáng và những hương hoa tôi thầm ôm ấp* *Có khi là những con chim dịu dàng mềm mại* *Chúng thổi tiếng vi vu của cuộc đời vào lòng tôi sâu thẳm* *Có khi, ừ có khi, chúng biến thành những vệt gai đâm* *Hay có khi chúng thành những mảnh kính sắc* *Đâm cắt vào lòng rạch nát vào tim* *Tại sao những mảnh kính tại sao những mẩu gai?* *Tại sao tiếng cười tại sao dòng lệ?* *Thế nhưng tôi vẫn yêu mãi cuộc đời* *Tôi vẫn chẳng thôi yêu thương những con chim, những dấu gai, và* *những mảnh kính sắc kia* *Chúng dạy cho tôi biết thế nào là cuộc sống* *Thế nào là dòng máu thế nào là trái tim* *Thế nào là khổ đau thế nào là hạnh phúc* *Và bảo rằng tôi vẫn ở giữa muôn thuở con người* *Và thế nào là một niềm tin. (…)*
(“
*Rồi một buổi nào thì tôi cũng sẽ bay đi*”, Bùi Vĩnh Phúc, trích, 1993)
Tôi nhớ nhà thơ Lawrence Ferlinghetti có nói,
*“Thơ là một con chim hoàng yến thật trong một mỏ than, và chúng ta biết vì sao con chim trong lồng lại hót.” (It is a real canary in a coal mine, and we know why the caged bird sings.)* Cũng Ferlinghetti, nói về từ. Dĩ nhiên là về từ được dùng trong thơ, *“Từ, là những hóa thạch sống; nhà thơ có nhiệm vụ hồi sinh lại con vật và bảo nó cất tiếng hát. (Words are living fossils; the poet must piece the skeleton together and make it sing.).*
Tuyển tập
*Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại*, do nhóm thực hiện gồm các nhà thơ Nguyễn Đức Tùng, Hoàng Hưng và Ý Nhi, trong nỗ lực của mình, đã tìm được nhiều con chim hoàng yến của văn học Việt ngoài nước. Với sự góp mặt của trên 50 nhà thơ hải ngoại, ở một mức độ nào đó, nó cho thấy tâm tình, tâm thế, tâm cảnh và tâm thức của những người làm thơ bên ngoài đất nước. Với những tiếng nói, những thể nghiệm và thử nghiệm của họ trên những vùng đất mới.
Trong phần cuối của tiểu luận giới thiệu tuyển tập, nhóm chủ trương thực hiện đã xác quyết:
*(…) Thơ ca là một nghệ thuật có khả năng nhắc nhở chúng ta về sự tạm thời và vĩnh viễn. Tạm thời của số phận con người, của một giai đoạn lịch sử mấy mươi năm, nhưng vĩnh viễn của dân tộc, của những giá trị văn hóa và tinh thần của dân tộc ấy. Mặc dù người làm thơ hình như ngày càng cô độc, việc tái xây dựng hình ảnh một đất nước tự do, vinh danh những hy sinh của người đi trước, ghi nhớ những đổ vỡ mất mát, giải thích những thất bại và đau khổ, lên tiếng về nỗi bi phẫn và hóa giải hận thù, kêu gọi sự hiểu biết và tin cậy, cùng nhau đi tới: những điều ấy chúng tôi tin rằng, thơ ca phần nào có thể làm được.*
Trong hơn bốn mươi năm qua, thơ Việt ngoài nước đã đi qua một chặng đường dài. Với khổ đau trong đắng cay, mất mát, và với hạnh phúc trong việc tìm lại, tìm về. Thơ ở với con người. Thơ ở với chúng ta. Và Thơ là “căn nhà của hữu thể”, nói như Martin Heidegger. Thơ chở che và gìn giữ. Thơ chính là hơi thở, và Thơ đem lại cho chúng ta niềm tin. Thơ làm cho con người đứng dậy.
Cuộc sống của nhân loại ngày hôm nay được đánh giá là thời của những kẻ tỵ nạn, thời của những con người lưu vong, của những kẻ xa biệt mái nhà xưa. Người Việt ở ngoài nước có thể thấy mình không phải là những con người lẻ loi giữa cái quần thể của những con người “vô sở trú” kia. Chúng ta kinh nghiệm sự sống ấy. Chúng ta trân trọng cái kinh nghiệm làm người lưu lạc, vì chính nó, để lập lại phát biểu của Stefan Zweig mà tôi đã có dịp dẫn ở phần đầu bài, chính nó, “
*Chỉ có sự bất hạnh của lưu vong mới có thể cung cấp một sự hiểu biết cặn kẽ và một cái nhìn tổng quát vào những thực tại của thế giới.”*
Jhumpa Lahiri, nhà văn đoạt giải Pulitzer năm 2000, sinh ở Luân Đôn, bố mẹ là người xứ Bengal, cùng với gia đình di cư sang Mỹ năm bà lên ba, đã nói,
*“Tự buổi bình minh của văn chương, các nhà thơ và nhà văn đã viết về những chuyến vượt biên, về sự lưu lạc, về lưu vong, về những cuộc gặp gỡ vượt ra khỏi sự thường tình. Kẻ xa lạ là cổ mẫu trong hùng thi, trong các tiểu thuyết. Sự giằng co giữa tha hóa và đồng hóa đã luôn là một chủ đề căn bản.”* (10)
Dòng thơ Việt ngoài nước, trong suốt hơn bốn mươi năm qua, cũng đã nhìn thấy mình trong tấm gương lưu lạc với “những cuộc gặp gỡ vượt ra khỏi sự thường tình”. Những nhà thơ Việt ngoài nước, khi nhìn vào lòng mình cũng như khi nhìn xa hơn khỏi cõi lòng đó, chắc cũng đã dần thấy mình không phải chỉ là những sinh thể đớn đau, những hiện hữu tuyệt vọng hay mất hướng. Ngược lại, chúng ta thấy được giá trị của sự lìa xa, sự lưu tán. Tất cả những điều ấy chỉ làm cho con người thiết tha hơn nữa trong việc gìn giữ ngọn lửa của mình. Chính ngọn lửa đó sẽ cho ta nhìn rõ hơn vào bản chất “những thực tại của thế giới”.
Xin cám ơn những người trong nhóm chủ trương và thực hiện tuyển tập
*Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại. *Đây là một nỗ lực tốt đẹp để ghi nhớ lại *lịch sử tâm hồn* của người Việt bên ngoài đất nước. Qua Thơ. Hơn tất cả những gì được ghi lại một cách chính thống, nhưng không đi thẳng từ trái tim những con người lưu xứ mà qua những phân tích, thống kê có vẻ khô cứng hơn, về người Việt ngoài nước, cái lịch sử này trung thực hơn nhiều. Nó chính là tiếng đập từ trái tim, thiết tha, sôi nổi và hạnh phúc, pha với những chấn thương, đau xót và mất mát, riêng và chung, của những con người xa quê.
Xin cám ơn tất cả các nhà thơ.
Và xin hãy tiếp tục dùng chiếc rìu riêng của mỗi người để đập vỡ mặt băng trong lòng mỗi một chúng ta.
**Bùi Vĩnh Phúc** *27 tháng II, 2017 * *Tustin* *Ranch, Calif.*
___________________________________
**Chú Thích:**
(1) Ariel Dorfman:
*I think to be in exile is a curse, and you need to turn it into a blessing. You’ve been thrown into exile to die, really, to silence you so that your voice cannot come home. And so my whole life has been dedicated to saying, ‘I will not be silenced.’.*
(2) Trong bài “Liên-đêm-mặt trời tìm thấy” của Thanh Tâm Tuyền. Tôi đã nhắc và viết về câu thơ này trong một đoạn thơ của Thanh Tâm Tuyền, một kẻ tiên tri. Nhà thơ hẳn là đã cảm thấy xa lạ, lưu vong ngay trên quê hương mình, khi ông còn sống ở đó, nơi tất cả những tiếng nói bình thường của con người bị bóp nghẹt hay bóp méo, nơi những trái tim không còn được tiếp tục nhẩy đập những nhịp yêu thương cũ. Xem, “Thanh Tâm Tuyền, người thi sĩ ấy”, tại
[http://www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=5336&rb=0101](http://www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=5336&rb=0101) và “Biệt Khúc cho Thanh Tâm Tuyền”, tại [http://talawas.org/talaDB/showFile.php?res=6997&rb=0101](http://talawas.org/talaDB/showFile.php?res=6997&rb=0101) , hay tại [https://vandoanviet.blogspot.com/2015/03/biet-khuc-cho-thanh-tam-tuyen.html](https://vandoanviet.blogspot.com/2015/03/biet-khuc-cho-thanh-tam-tuyen.html) .
(3) Lấy ý của Richard von Weizsaecker,
*“Seeking to forget makes exile all the longer; the secret of redemption lies in remembrance.”*
(4) Ý thơ Phùng Quán:
*“Có những phút ngã lòng / tôi vịn câu thơ mà đứng dậy”.*
(5) Bài viết này, viết vào tháng XII, 1985, nguyên thủy được đăng thành hai bài, “Đi Vào Thế Giới Thơ” và “Thơ, Hình Như Trái Tim”, trên nguyệt san Văn Học số 1, tháng 2, năm 1986 (số đặc biệt về Thi Ca). Sau, được đăng lại, giữ nguyên hình thức cũ (hai bài sát nhau, trang 525 – 575) trong
*Lý Luận và Phê Bình / Hai Mươi Năm Văn Học Việt Ngoài Nước, 1975 – 1995 *của Bùi Vĩnh Phúc, Văn Nghệ xuất bản, California, 1996.
(6) Stefan Zweig,
*“* *Only the misfortune of exile can provide the in-depth understanding and the overview into the realities of the world.”*
(7) Xem
[http://poemaseningles.blogspot.com/2004/09/kenneth-rexroth-confusion.html](http://poemaseningles.blogspot.com/2004/09/kenneth-rexroth-confusion.html)
(8) Mặc dù không tự xem mình là một nhà thơ Beat, và không thích việc bị dán nhãn là một nhà thơ thuộc phong trào này, Kenneth Rexroth đã bị/được Time Magazine mệnh danh là “Tổ phụ/Cha già của phong trào Beat”. Ông là một trong những nhà thơ đầu tiên của Mỹ khám phá những thể thơ truyền thống Nhật Bản như
*haiku*. Ông cũng đọc và am hiểu nhiều về văn hóa Trung Hoa.
(9) Xem Rose Mayflower viết về New Formalism trong “Traditional, Modern, and Postmodern: Poetry”:
*“[…]* * I did discover that there is a small contemporary movement in poetry called “New Formalism”, advocating for a greater respect for formal poetry. Although the current mainstream culture’s overwhelming disdain for all things traditional and formal is likely to stay in vogue, the fact that a reactionary movement like New Formalism exists at all shows that not every poet buys into the postmodern argument.” (Tôi khám phá ra rằng có một trào lưu đương đại nhỏ trong thi ca được mệnh danh là “Tân Hình Thức”, cổ vũ cho một sự tôn trọng nhiều hơn nữa thể thơ có tính cách nghiêm chuẩn. Cho dù sự xem khinh mang tính cuộn chảy tràn bờ của văn hóa dòng chính đương đại đối với tất cả những gì mang tính truyền thống và hình thức có vẻ như sẽ tiếp tục thắng thế, sự có mặt của một vận động mang tính phản ứng lại như phong trào Tân Hình Thức đã chỉ ra là không phải nhà thơ nào cũng bị luận điệu của hậu-hiện đại thuyết phục.”).* Những nhà thơ Tân Hình Thức cho rằng trong việc giữ lại một số hình thức của thơ ca, chí ít như trong việc giữ lại số từ cố định trong mỗi dòng thơ, cùng với một số những thể thái mang tính hình thức khác, như sự vắt dòng, tính kể truyện, v.v., họ vẫn có thể làm mới sáng tạo của họ.
(10) Jhumpa Lahiri:
*“From the beginnings of literature, poets and writers have based their narratives on crossing borders, on wandering, on exile, on encounters beyond the familiar. The stranger is an archetype in epic poetry, in novels. The tension between alienation and assimilation has always been a basic theme.” *
- Có thể đặt mua sách qua đường link:
[https://www.nguoivietshop.com/products/2843-40-năm-thơ-việt-hải-ngoại/](https://www.nguoivietshop.com/products/2843-40-n%C4%83m-th%C6%A1-vi%E1%BB%87t-h%E1%BA%A3i-ngo%E1%BA%A1i/). *Các địa chỉ email khác để liên lạc mua/tặng sách:* [bachnguyen@shaw.ca](mailto:bachnguyen@shaw.ca) và [ynhi1809@gmail.com](mailto:ynhi1809@gmail.com)
#### bài đã đăng của Bùi Vĩnh Phúc
[Về Lượng Tử, Tiếng Chim Hót, Văn Chương, và Con Người (kỳ 2/2)](http://damau.org/archives/48431)- 04.01.2018 [Về Lượng Tử, Tiếng Chim Hót, Văn Chương, và Con Người (kỳ 1/2)](http://damau.org/archives/48427)- 03.01.2018 [Dẫn Độ & 6 bài thơ khác](http://damau.org/archives/48208)- 07.12.2017 [Chùm thơ Bùi Vĩnh Phúc](http://damau.org/archives/47891)- 01.11.2017 [Viết và Đọc: những nẻo đi về](http://damau.org/archives/47546)- 03.10.2017 [Nói Chuyện Thơ Người Việt Ngoài Nước](http://damau.org/archives/47248)- 06.09.2017 [Như Chiếc Rìu Đập Vỡ Mặt Băng ( Tựa cho tuyển tập Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại )](http://damau.org/archives/46916)- 11.07.2017 [Đọc, giữa những ảnh xạ của phê bình (phần 2)](http://damau.org/archives/46803)- 30.06.2017 [Đọc, giữa những ảnh xạ của phê bình (phần 1)](http://damau.org/archives/46796)- 29.06.2017 [NHỮNG ĐÓA HOA PHẤT PHƠ DỊU DÀNG TRONG GIÓ](http://damau.org/archives/45494)- 27.01.2017 [Bùi Bảo Trúc / giữa ma-trận của Ngôn Ngữ & Cuộc Đời](http://damau.org/archives/45203)- 29.12.2016 [Mario Vargas Llosa: ngọn lửa cháy sáng của tiểu luận và những giấc mơ](http://damau.org/archives/43082)- 08.07.2016 [Bùi Vĩnh Phúc: Vài Suy Nghĩ Nhỏ Về Văn Và Chữ Việt, Trong Và Ngoài Nước, Kể Từ 1975](http://damau.org/archives/42208)- 02.05.2016 [Từ Những Chùm Hoa đến Phục Sinh của Những Mùa Đời](http://damau.org/archives/41218)- 08.02.2016 [Phùng Nguyễn, bên ngoài lưới trần gian](http://damau.org/archives/40595)- 05.01.2016 [Hãy ngước mặt và thả bay đi những cơn mưa](http://damau.org/archives/40463)- 25.12.2015 [Tiễn Võ Phiến](http://damau.org/archives/39095)- 05.10.2015 [Nghĩ về Võ Phiến và cuốn Văn Học Miền Nam, Tổng Quan](http://damau.org/archives/39074)- 02.10.2015 [Ẩn Dụ, một thế giới mở](http://damau.org/archives/37217)- 15.06.2015 [Cái Đẹp của Ngôn Ngữ & Nét Hậu Hiện Đại trong Khả Thể (*)](http://damau.org/archives/35932)- 06.03.2015 [Về nhận định của nhà phê bình Vương Trí Nhàn](http://damau.org/archives/35034)- 29.12.2014 [Hai Mươi Năm Văn Học Miền Nam (1954 – 1975): Phẩm Tính và Ý Nghĩa (*)](http://damau.org/archives/34812)- 12.12.2014 [Và vó ngựa chập chờn như mắt ai xa](http://damau.org/archives/33423)- 16.09.2014 [Về những khí hậu & mưa nắng riêng (Mấy suy nghĩ từ một cuộc truyện ngắn, một cuộc sẻ chia)](http://damau.org/archives/31768)- 02.05.2014 [Truyện Ngắn, Mỹ Học của Cái Vụt Qua](http://damau.org/archives/31355)- 01.04.2014 [Nguyễn Xuân Hoàng: những bước đi trần gian/những nhịp đập thời gian](http://damau.org/archives/28660)- 26.08.2013 [Nhớ Nguyễn Mộng Giác. Và tưởng nhớ một thời văn](http://damau.org/archives/25460)- 16.08.2012 [Hãy thử dán lại những hạnh phúc cũ (*)](http://damau.org/archives/23200)- 26.01.2012 [Một sổ thông hành để đi vào trái tim đời](http://damau.org/archives/20850)- 28.07.2011 [Mấy Tưởng Khúc với/về Phạm Công Thiện](http://damau.org/archives/18841)- 14.03.2011 [Dịch và... dịch: một thoáng nhìn](http://damau.org/archives/17667)- 30.12.2010 [Những Giấc Mơ Trộn Lẫn...](http://damau.org/archives/17011)- 24.11.2010 [Cao Xuân Huy, một ngọn gió đã bay xa (*)](http://damau.org/archives/16844)- 17.11.2010 [Nhân vụ Trái Phá & Tình Yêu, bàn về chuyện chữ nghĩa, câu cú, dịch thuật, và phê bình](http://damau.org/archives/16484)- 20.10.2010 [Tình Yêu & Con Tim trong Tình Sầu của Trịnh Công Sơn: một thoáng dư ba (góp ý với Đinh Từ Bích Thúy và Thái Kim Lan)](http://damau.org/archives/11585)- 20.04.2010 [Trên những đường bay của chữ](http://damau.org/archives/9781)- 02.11.2009 [Về liên hệ giữa người quan sát, thiết bị đo và vật được quan sát](http://damau.org/archives/8278)- 22.08.2009 [Về Tính Vũ Đoán trong Viết, Đọc, và Thẩm Thức Văn Chương](http://damau.org/archives/8179)- 18.08.2009 [Vấn đề thẩm thức một tác phẩm nghệ thuật](http://damau.org/archives/8059)- 12.08.2009 [Nghệ Thuật Ngôn Ngữ Trong Ca Từ của Trịnh Công Sơn](http://damau.org/archives/5495)- 21.04.2009 [Trên Những Lớp Sóng Của Mùa Biển Động](http://damau.org/archives/4931)- 27.03.2009 [Nỗi Băn Khoăn Của Nguyễn Mộng Giác (*)](http://damau.org/archives/4893)- 25.03.2009
NTHviết:
Thân ái chúc mừng cuốn sách, nỗ lực của bạn, Nguyễn Đức Tùng, người đi làm chuyện chung hơi lâu (nghĩa là hơi lâu đã có bỏ quên một cuốn riêng).
Và cảm kích ý tốt lành, thầm lặng (phía sau) của các bạn thơ đã cùng chung những trải nghiệm: về: khoảng cách, thù nghịch, chết chóc, tra tấn, tù đầy, sự tha hóa, sự tha hóa của cả một dân tộc, dân tộc có văn hóa, có ngôn ngữ mà hành sử như chỉ biết có súng, có gậy gộc, có loa, an ninh, cờ phướng, và, chấm hết.
black raccoonviết:
“Tôi đi tìm tiếng nói / Cho cổ họng của tôi” (TTT)
Nhà thơ TTT vào Nam thì ông chỉ mới di cư thôi. Những người VN tứ tán ra khỏi nước sau 75 đúng là lưu vong … thiệt.
Cái khác nhau (khá nhiêu) giữa lưu vong và di cư là vấn đề ngôn ngữ. Ít nhất thì cũng 5-7 năm đầu, người lưu vong bị mất trắng. Ngôn ngữ của hắn chỉ còn phần nhiều là ký ức. Từ đây nảy sinh một hệ lụy, lưu vong gắn liền với ký ức nhưng mà nó cũng gắn liền với lãng quên.
Tôi có vài kinh nghiệm khi làm thơ tài tử nơi xứ người. Làm thơ như một niềm vui, hay như một liệu pháp theo cách nói của nhà văn Bùi Vĩnh Phúc. Kinh nghiệm của tôi là vừa nhớ vừa quên. Hay nói đúng hơn chính là sự trộn lẫn. Nhớ điều cũ nhưng đồng thời không hể không chấp nhận sự mới.
Nhà thơ, thi bá Đào Tiềm của Trung Hoa cho rằng “Duy giang phong minh nguyệt mới là cái kho vô tận của Tạo Hóa dành cho thi nhân”. Hay nói rộng hơn, con người không thể chối từ môi trường sống hiện tại của mình. Dù sao đi nữa.
“Tôi đi tìm tiếng nói / Cho cổ họng của tôi” (TTT)
Câu thơ ngắn đó tuy vậy gồm nhiều vấn đề. Đi tìm, tiếng nói, cho tôi. Vấn đề của thi nhân dĩ nhiên, nhưng không dễ, vì nó sẽ là nan đề ngay chính trong trường hợp “khuôn mẫu” VN nội địa.
Khách qua đườngviết:
Từ ‘schizo’:
Góp ý: ‘schizo’ là một từ trong kiểu nói hè phố, để chỉ người không bình thường, khật khùng, tàng tàng. Nó có nghĩa miệt thị : tên ấy khật khùng, gã ấy mát, chạm dây.
http://www.urbandictionary.com/define.php?term=schizo
Dùng như lối nói bông phèng, miệt thị như trên, hay theo kiểu nghiêm túc -‘tâm thần’ hay ‘tâm thần phân liệt’ (người bị chứng schizoprenia)- thì đều cực đoan hóa tình cảnh tác giả quan sát thấy (hay tưởng tượng?) thấy ở dân lưu xứ.
Một cách nói văn hoa phô phang, hay một đề xướng cho nghiên cứu phân tâm- xã hội học đây?
Bùi Vĩnh Phúcviết:
Kính gửi anh “Khách Qua Đường”:
Cám ơn anh đã góp ý. Tôi xin phép được thưa như thế này:
Thứ nhất, mặc dù là một lối nói có phần “informal”, viết tắt của từ “schizophrenia”, có nghĩa “tâm thần phân liệt/phân lập”, là một từ chuyên môn trong y học nói chung, tâm lý học, tâm bệnh học nói riêng, “schizo” không nhất thiết phải là một từ “trong kiểu nói hè phố, để chỉ người không bình thường, khật khùng, tàng tàng.” “Schizo” chỉ có thể có nghĩa “không bình thường, khật khùng, tàng tàng”, như anh viết, khi nó được dùng như một tính từ. Mà, ngay cả khi được dùng như tính từ, nghĩa đầu tiên của nó chỉ là “thuộc về bệnh “tâm thần phân liệt”. Còn khi được dùng như một danh từ, nó chỉ có nghĩa là “a schizophrenic individual/person” (“một người bị tâm thần phân liệt”) mà thôi. Một vài từ điển có thể xem nó là “offensive slang”; đa số từ điển chỉ xem nó là một dạng chữ tắt, hoặc phần nào “informal”. Tạm xem http://www.thefreedictionary.com/schizo, hay http://www.dictionary.com/browse/schizo. Tôi không nói đến nghĩa “méo mó” của nó trong những truyện kiểu “thriller”, hay “giật gân”.
Xin phép được dẫn lại đọan văn của tôi: “(…)Những con người ấy, nhiều khi, họ phải sống một cuộc phân thân. Những lúc đó, ở một số khía cạnh, họ có thể giống như những “schizo”, những kẻ sống với một tâm thần phân lập. Hay, ít nhất, họ là những con người trầm cảm, với những rối loạn lo âu. Hoặc sống như những con người đa nhân cách. Họ sống, như thế, ít nhất với hai cuộc đời trong con người mình. Cuộc đời ở ngoài kia. Với những công việc và những sinh hoạt hằng ngày để tiếp tục tồn sinh, tiến bước. Và một cuộc đời bên trong, thường khi, âm thầm, lẻ loi, với rất nhiều dằn vặt, trăn trở.”
Trong đoạn văn trên, tôi cũng đã cẩn thận để từ “schizo” trong ngoặc kép, cho dù, nếu muốn, có thể chỉ cần đi chữ nghiêng, lý do chỉ vì đó không phải là tiếng Việt. Nói thế nào thì dễ hơn, để chỉ tình trạng của nhiều cuộc đời lưu vong: “những thân cây bật rễ”, “những đời cây trốc gốc”, “những schizo”, “the uprooted”, “les déracinés” (hai cụm tiếng Anh và tiếng Pháp cuối thì ngoài một vài nghĩa phụ, có thể có ý tiêu cực, trên căn bản, chúng cũng có ý chính là để giản dị chỉ “những kẻ bị bật gốc”)?
Trong văn cảnh bài viết của tôi, từ “schizo” mang nhiều hàm nghĩa văn hóa hơn là y học, bệnh học, cho dù, ở một mức độ nào đó, nó cũng mang màu sắc đó. Trong cảm quan của riêng mình, nhìn vào thân phận của con người “lưu vong” (không nhất thiết là chỉ đối với người Việt Nam), tôi đều thấy tính chất “phân liệt” về mặt “tâm thần”, “tinh thần”, “tâm lý” trong đó, ở những mức độ khác nhau. Mà “schizo”, thật ra, chỉ là một trạng thái “đau bệnh” mà thôi. Người lưu vong thật sự, nói chung, có rất nhiều “tâm bệnh”. Không chỉ có “schizo”, mà còn có những vấn đề tâm lý, tâm bệnh khác nữa. Tâm trạng của người lưu vong, nói chung, tôi nghĩ, là một tâm trạng “đau bệnh”, cách này hay cách khác, cho dù ta vẫn luôn có thể nhìn thấy họ trong những “vũ hội” của cuộc đời.
“Schizo”, trong nghĩa gốc của từ, chỉ có nghĩa là “bị chẻ ra; bị tách ra” (divided; split).
Cuốn sách nổi tiếng của Silvano Arieti, “Interpretation of Schizophrenia”, trình bày về lịch sử nghiên cứu chứng bệnh này của nhiều học giả, khi được giới thiệu trên Amazon.com, cũng được viết là “Interpretation of Schizo, 2nd Edition”. “Schizo”, như một danh từ, chỉ bệnh “tâm phần phân liệt”, hay chỉ người bị bệnh đó, không phải là một từ để tỏ vẻ khinh miệt.
John Nash, nhà khoa học được giải Nobel về Economics đã bị chứng bệnh này. Cuốn sách “A Beautiful Mind” của Sylvia Nasar, được đề nghị giải Pulitzer, sau được làm thành phim, kể về cuộc đời ông, từ những ngày ông còn là một sinh viên chương trình hậu-đại học ở Princeton cho đến sau này, khi cơn bệnh vồ chụp lấy ông, vẫn cho thấy ông là một “beautiful mind”
Hy vọng là, với những phân giải, dù sao, cũng còn khá sơ lược như thế, “schizo” sẽ không còn bị nhìn với cái nhìn chỉ là “tiêu cực” nữa.
Xin cám ơn anh.
Trân trọng,
bvp
Khách qua đườngviết:
Thưa anh Bùi Vĩnh Phúc,
Kiểu nào, hiểu theo cách nghe trên đường phố hay nghiêm chỉnh, thì từ “schizo” vẫn gắn liền với schizophrenia, chứng tâm thần phân liệt, một bệnh rối loạn tâm thần nghiêm trọng.
Trong y học, bệnh phải được điều trị. Trong văn hóa, bệnh là vùng mênh mông, trừ ngoài biệt lệ, chưa ai dám quyết nó đưa tới tác phẩm văn chương. Tôi có nhắc lĩnh vực psycho-sociology, anh BVP xem lại.
Nếu người lưu vong bị chứng tâm thần phân liệt ảnh hưởng ở mức độ nguy kịch, như anh BVP nói đây, thì các quốc gia đặt nền tảng trên di dân, tiếp nhận di dân và người tỵ nạn hẳn đã bị “mệt” lắm, ai mà dám nhận di dân, người lưu vong, người tỵ nạn nữa? Tôi muốn nói tới: Mỹ, Anh, Australia, New Zealand, Canada, Pháp, Đức, – chỉ kể sơ một số nước.
Thực tế, chính di dân, người lưu xứ lưu vong, tỵ nạn, lại là những người ham sống, cần mẫn, sức đấu tranh sinh tồn cao. Các quốc gia Âu Tây đã mở cửa cho di dân và đạt sự phát triển cao độ chắc cũng nhờ cậy vào những cá tính chung này ở tập-hợp-xã-hội này.
(Chữ ‘bệnh tâm thần” tôi xin nhắc lại là bệnh mà y học phải lưu tâm giải quyết, và quan trọng không kém, là thái độ trong xã hội: cho tới nay ít nhiều người mắc bệnh vẫn bị xã hội không thấu hiểu, không tương cảm, đồng cảm, thương cảm (hay, từ mới “thấu cảm ” gì đó) tiếp tục còn nhìn với một mắt nhìn tiêu cực. Tôi xin mách bài viết của Nguyễn Tường Thiết tôi mới đọc trên vanviet.info về thân phụ ông là nhà văn Nhất Linh, một nhà văn thế hệ tôi đặc biệt ngưỡng mộ, kính trọng, trong bài tác giả Nguyễn Tường Thiết nhắc đến một ngòi bút đã xuyên tạc, với giả thuyết (ông ta tưởng tượng) rằng là nhà văn Nhất Linh quyết định quyên sinh ngày 7 tháng 7 1963 vì “bệnh tâm thần “.)
http://vanviet.info/tu-lieu/su-that-ve-ci-chet-cua-nhat-linh/
Phần trong ngoặc đơn thượng dẫn là một đơn cử, để nhắc ý chính tôi muốn nói: người di dân, tỵ nạn, về mặt tinh thần, nên được xem là bình thường như cư dân tới trước họ. Họ có những tâm tình nhớ nhà, thương nước, lòng hoài cố kỷ niệm vân vân thì ta nên gọi nó bằng một từ khác. “schizo” hay “schizophrenic” là không thích hợp.
Nên tránh những khái quát hóa, cũng như nên tránh trầm trọng hóa một lĩnh vực mà kẻ viế/người nói thiếu những minh chứng cụ thể.
Cuốn sách tập hợp thơ ca này thực ra có sử dụng một từ: “chấn thương”. “Chấn thương” là một vết thương thăm thẳm sâu bên trong một con người. Nó cần được mang ra ngoài, được trình bày, thông hiểu, quán sát, quán niệm, nói về, viết về.
“Chấn thương”, như nghĩa này , không đồng nghĩa với “tâm thần phân liệt”.
Trân trọng,
KQĐ
Bùi Vĩnh Phúcviết:
Thưa anh Khách Qua Đường,
Cám ơn anh đã đưa ý kiến. Mong là phản hồi của tôi lần này sẽ được hiển thị sớm, không như lần trước (để anh phải chờ khá lâu, dù tôi đã trả lời anh rất sớm. Mong anh thông cảm.).
Tôi phải xin phép dẫn lại câu viết của tôi trong bài văn: “(…)Những con người ấy, nhiều khi, họ phải sống một cuộc phân thân. Những lúc đó, ở một số khía cạnh, họ có thể giống như những “schizo”, những kẻ sống với một tâm thần phân lập. Hay, ít nhất, họ là những con người trầm cảm, với những rối loạn lo âu. Hoặc sống như những con người đa nhân cách. Họ sống, như thế, ít nhất với hai cuộc đời trong con người mình. Cuộc đời ở ngoài kia. Với những công việc và những sinh hoạt hằng ngày để tiếp tục tồn sinh, tiến bước. Và một cuộc đời bên trong, thường khi, âm thầm, lẻ loi, với rất nhiều dằn vặt, trăn trở.”
Tôi xin được lưu ý các từ và các cụm từ “những lúc đó”, “ở một số khía cạnh”, “họ có thể…”, “giống”, và “một tâm thần phân lập”. Tất cả những cụm từ mang tính giới hạn đó, những từ được đưa vào câu văn để giữ cho ý tưởng của người viết khỏi bị hiểu lầm theo “nghĩa đen” và mang tính “tuyệt đối”, “bao trùm”, cho thấy là tôi có chú ý và chủ ý trong sự nhận xét của mình.
Trong cảm quan của anh, và tôi rất tôn trọng cảm quan đó, có thể người lưu vong chỉ là những con người bình thường, giống như những người khác, những người bản xứ chẳng hạn. Họ là “những người ham sống, cần mẫn, sức đấu tranh sinh tồn cao”; họ có nhiều nỗ lực để vươn lên. Về khía cạnh “nỗ lực” của người lưu vong (đặc biệt đối với cộng đồng Việt), tôi cũng đồng ý như anh. Còn về khía cạnh “bình thường”, có thể chúng ta có phần nào khác biệt. Tôi thật sự cũng mong hoàn cảnh (cả thể lý cũng như tâm lý) của người lưu vong là “bình thường”, luôn trong hướng vươn lên, và đạt được nhiều thành công trong cuộc sống mới. Thực tế, cộng đồng lưu vong của người Việt, nói chung, đã cho thấy những nỗ lực và thành công tốt đẹp, rất đáng trân trọng. Nhưng, ngoài điều đó ra, những nghiên cứu xã hội học và tâm lý học về cộng đồng lưu vong Việt, cũng lưu ý đến những vấn đề mà tôi đã có dịp nhắc đến. Ngoài ra, tôi có nhắc đến “tâm bệnh”, trong khi thảo luận, nhưng tôi không hề nhắc đến “bệnh tâm thần”. Cụm sau, đúng như anh nói, có thể mang chứa một thái độ xã hội, trong nhiều hoàn cảnh, khung cảnh, văn cảnh, ngôn cảnh, mang tính tiêu cực. Còn những từ chỉ bệnh trạng cụ thể như “schizophrenia” (viết tắt là “schizo”), “schizo-affective disorder”, “psychosis”, “bipolar disorder”, “major depressive disorder/clinical depression”, v.v…, thì là những từ mang màu sắc y học/y khoa rõ rệt. Chúng chỉ rõ vào các chứng bệnh. Ta không nhìn “schizophrenia”, hay “cancer” trong màu sắc hay ánh sáng phản chiếu sự tiêu cực hay tích cực. Bệnh là bệnh.
Hai từ “tâm bệnh” và “bệnh tâm thần”, mặc dù ý nghĩa, nếu phân tích ra, có thể giống nhau, thật ra, chúng mang những ý nghĩa xã hội/văn hóa khác nhau. Vì nội hàm của chúng khác nhau. Gần giống như trường hợp của “trường dược” và “trường thuốc”. Cho dù hai từ “dược” và “thuốc” mang ý nghĩa giống nhau, một Hán-Việt và một thuần Việt, nhưng hai cụm “trường dược” và “trường thuốc” được dùng để chỉ những khái niệm khác nhau.
Như tôi nói, trong văn cảnh của bài viết của tôi, từ “schizo” gắn bó nhiều với những hàm ý văn hóa, mang màu sắc chia sẻ và thông cảm, tương cảm, đồng cảm, cộng cảm (tạm thời tránh dùng từ “thấu cảm”, mặc dù đây có thể là một từ hay). Thậm chí, nó có thể mang màu sắc “yêu thương” của người cùng cảnh ngộ. Nó không mang tính coi thường, “bông phèng”, “miệt thị”, hay “đường phố”. Nó bám sát vào tinh thần của nguyên ngữ từ “schizo”, gốc tiếng Hy-lạp, “skhizen” (to split, to divide, to separate, v.v.) có nghĩa là “bị tách rời, bị chia, bị chẻ ra”. Trong từ “schizophrenia” thì phần “phrenia”, cũng gốc ở Hy-lạp, “phren”/”phrenos”, gắn bó với “heart” hay “mind” (“tâm hồn” hay “tâm trí”).
Cách trình bày của tôi, nếu chúng ta để ý đến đoạn trích dẫn trên, và với tinh thần của toàn bài viết, liên hệ nhiều đến sự “bị chia ra”, “bị tách rời” của những người thực sự là những “người lưu vong”. Sự chia lìa, sự bị tách rời khỏi đất nước, quê hương, bị tách ra khỏi những gì là gần gũi, thân yêu, gắn bó thiết tha với mình, tạo nên một tâm trạng “đau bệnh” (xin để ý đến dấu ngoặc kép tôi dùng ở đây). Tất cả gắn bó với hàm ý văn hóa trong khung cảnh (context) của vấn đề “lưu vong”, “tỵ nạn”.
Về vấn đề anh đưa ra, ta có thể mở nó ra rất rộng, rất bát ngát, về mặt văn hóa, văn chương, xã hội, triết lý, v.v., và tôi hiểu anh biết điều đó. Nhưng tôi không muốn làm phiền và lấy quá nhiều thời giờ của bạn đọc ở đây. Chắc anh cũng vậy. Tôi chỉ dám mong là bài giới thiệu quyển sách “Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại” (mà anh đã để mắt đến một điểm để chia sẻ ý kiến) còn nói lên được nhiều điều tốt đẹp và đáng quan tâm khác.
Một lần nữa, xin cám ơn những đóng góp của anh.
Trân trọng,
bvp
Trần Nguyên Đánviết:
Cho hỏi thăm có thể tìm cuốn sách này ở đâu?
hoàng xuân sơnviết:
Anh Trần Nguyên Đán đọc trong Thông Báo v/v Ra Mắt Tuyển Tập 40 Năm Thơ Việt Hải Ngoại
đăng trên Da Màu sẽ thấy địa chỉ sách muốn tìm .
HXS
Trần Nguyên Đánviết:
Vừa hỏi thăm xong ngay ngày hôm sau nhận được email thông báo về cuốn sách 🙂
Xin cám ơn anh Hoàng Xuân Sơn
Nguyễn Đức Tùngviết:
Kính thưa hai anh,
Sách đã được gởi qua bưu điện đến địa chỉ nhà thơ Trần Nguyên Đán, cũng như nhà thơ Hoàng Xuân Sơn và một số vị khác.
Trong Bắc Mỹ mất một tuần.
Ngoài Bắc Mỹ khoảng bốn..năm…lần dài hơn ::))
Thân quý,
NĐT
Trần Nguyên Đánviết:
Tôi đã nhận được sách quý hôm nay.
Cám ơn nhà thơ Nguyễn Đức Tùng
Đán
Hoàng Xuân Sơnviết:
Anh Nguyễn Đức Tùng ơi,
Đã nhận sách hôm nay. Rất đồ sộ, công phu. Cám ơn anh, BBT, nhà xuất bản.
Thân,
HXS
## Phần Góp Ý/Bình Luận
Promoting the awareness and acceptance of cultural, language, gender, religious and political differences through literary and artistic expressions
@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu ♦ Web services provided by InfoResources Center, Inc.Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)

X-CDN: Incapsula

Vary: Cookie

Link: <http://damau.org/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://damau.org/?p=46916>; rel=shortlink


markdown: Một trong những yếu tố có tác động lớn đến không gian phòng bếp đó là ánh sáng. Có ba tùy chọn chính lắp đặt hệ thống chiếu sáng: Đèn dưới tủ bếp, đèn phía trên và bên trong. Bạn có thể sử dụng chỉ một trong ba lựa chọn này hoặc kết hợp chúng để đạt được hiệu quả tốt nhất. Khi đi làm về người phụ nữ luôn phải tất bật chuẩn bị bữa tối cho cả gia đình mình, để có một bữa tối ngon miệng đầm ấm hạnh phúc không chỉ cần những thực phẩm sạch sẽ bí quyết nấu nướng cửa phụ nữ cũng là một lợi thế quan trọng để giữ hạnh phúc gia đình. Xem các mẫu đèn led của chúng tôi tại đèn led trợ sáng. Bên cạnh đó để có một không gian ăn uống trong căn bếp thêm lộng lẫy cũng như đẹp mắt thì bạn không nên bỏ qua bài viết này. Chiếu sáng dưới tủ bếp sẽ bổ sung cho ánh sáng trên không, loại bỏ bóng tối ở những khu vực bị che khuất bởi tủ, nó cung cấp đầy đủ ánh sáng cho việc nấu ăn, chuẩn bị thức ăn và làm tăng sức hấp dẫn của món ăn. Đèn trần: Mắt led âm trần loại nhỏ cung cấp ánh sáng nhiệm vụ cho các hoạt động trong nhà bếp. Ánh sáng đèn tỏa ra rất dễ chịu, không gây chói mắt, thân thiện cho mắt người dùng, tỏa ít nhiệt, không tăng sức nóng của khu bếp. Tuy nhiên ánh sáng này cần cài đặt chuyên nghiệp để tạo ra các mảng ánh sáng tươi rõ, thoải mái. Đèn led dải: Nó cực kì hiệu quả và rất dễ dàng để cài đặt. Bạn chỉ cần đo chiều dài tủ nơi bạn định lắp đặt đèn và sau đó cắt dây đèn led cùng chiều dài. Dùng keo hay băng dính cố định dải led vào tủ. Đèn tuýp led: Loại ánh sáng này có nhiều điểm chung với đèn led dải. Chúng cũng dễ lắp đặt nhưng thường có chiều dài chuẩn trong khi dải led có thể được lắp đặt xuyên suốt chiều dài của tất cả các tủ bếp. Đèn tuýp led 18w|T8 1,2m là một lựa chọn hoàn hảo cho ánh sáng tủ bếp. Chúng có thiết kế nhỏ gọn, hiệu quả năng lượng cao, sản lượng nhiệt thấp, không chứa thủy ngân, tuổi thọ cao. Nguyên tắc cơ bản cần nhớ khi lắp đặt đèn dưới tủ bếp là phải đảm bảo an toàn điện. Cần chọn thiết bị điện chống nước, chống thấm nước, có chỉ số Ip từ 65 đến 68. Ngoài ra, dây điện cũng cần được niêm phong để tránh tiếp xúc với nước.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: cloudflare

Connection: close

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-control: private, max-age=0


markdown:
[cung cấp tạp vụ quận 2](/t177470-topic) [Diễn đàn rao vặt ĐÀ NẴNG MUA BÁN - forum DA NANG MUA BAN](/) :: [Khu Văn Phòng Forum - Liên hệ Admin 0983262040 (SMS)](/c2-category) :: [2. RAO VẶT TỔNG HỢP TỪ A-Z](/f3-forum)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang • [Share](#)•
[cung cấp tạp vụ quận 2](/t177470-topic#762013) **20CUNG CẤP NHÂN VIÊN VỆ SINH HÀNG NGÀY**
An Hưng là đơn vị đi đầu trong lĩnh vực [Only admins are allowed to see this link] cho tòa nhà, trường học, bệnh viện, văn phòng, nhà xưởng … Với 8 năm kinh nghiệm nghề nghiệp chúng tôi đã tạo ra nhiều gói dịch vụ có giá trị thiết thực cho khách hàng và luôn lấy khách hàng làm trung tâm cho mọi hoạt động của công ty.
__Nội dung công việc của tạp vụ văn phòng do An Hưng cung cấp:__
- Quét rác & thu gom rác đổ đúng nơi quy định
- Lau sàn bằng hóa chất chuyên dùng
- Vệ sinh cầu thang, toilets
- Lau kính & các khung kính
- Quét mạng nhện trần, tường nhà
- Vệ sinh hành lang, đại sảnh, khu vực ngoại cảnh
- Pha trà, rửa ly, tách
- Và các công việc khác tùy theo đặc điểm của từng khách hàng
An Hưng cung cấp tạp vụ theo tiêu chuẩn quốc tế, mọi nhân viên cử đến đều được đào tạo kỹ lưỡng về nghiệp vụ và cung cách phục vụ khách hàng theo quy trình vệ sinh công nghiệp chuẩn Iso.
Ngoài việc [Only admins are allowed to see this link], An Hưng còn cung cấp một số dịch vụ khác đi kèm trong việc bảo trì, bảo dưỡng văn phòng như:
- Giặt ghế sofa, ghế văn phòng
- Giặt thảm
- Đánh bóng sàn đá marble, granite, đánh bóng cầu thang
- Lau kính tòa nhà
- Tổng vệ sinh
- [Only admins are allowed to see this link], nhà xưởng, bệnh viện, siêu thị
__LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI:__
- Địa chỉ: 481/4A Tân Kỳ Tân Quý, P.Tân Quý, Q.Tân Phú, TP.HCM
- Điện thoại: (84-28) 38473379 – 22161218 – 0938 329938 ( Mrs Tuyền )
- Website : [Only admins are allowed to see this link]
**vesinhanhung**
- Chú ý, khách Vãng Lai
Hãy xác nhận uy tín: shop.danangmuaban.vn
- Tổng số bài gửi : 5
Join date : 06/04/2018
-
[Diễn đàn rao vặt ĐÀ NẴNG MUA BÁN - forum DA NANG MUA BAN](/) [ :: ]() [Khu Văn Phòng Forum - Liên hệ Admin 0983262040 (SMS)](/c2-category) :: [2. RAO VẶT TỔNG HỢP TỪ A-Z](/f3-forum)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang
Bạn
**Permissions in this forum:** **không có quyền**trả lời bài viết

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

X-Content-Type-Options: nosniff

Pragma: no-cache

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Cache-Control: no-cache

Vary: User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
![ sunwear146](http://daneagan.com/data/avatars/l/0/801.jpg?1452615343)
- Hoạt động cuối:
- 30/11/16
- Tham gia ngày:
- 14/11/15
- Bài viết:
- 3
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
[1](members/sunwear146.801/trophies)
# sunwear146
New Member, 38, đến từ
[146 Đinh Tiên Hoàng Q1](misc/location-info?location=146+%C4%90inh+Ti%C3%AAn+Ho%C3%A0ng+Q1)
- sunwear146 được nhìn thấy lần cuối:
- 30/11/16
-
Hiện tại không có tin nhắn trong hồ sơ của sunwear146.
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
### Tương tác

Server: Apache


markdown:
Thời gian trôi qua lấy đi tuổi xuân của phụ nữ và để lại dấu vết trên khuôn mặt với những chấm đồi mồi. Đặc biệt khi vào tuổi 30, tàn tích này càng hiện rõ trên khuôn mặt như là một lời nhắc đã đến thời gian người phụ nữ cần phải có chế độ chăm sóc da phù hợp hơn. Hãy cùng chúng tôi giúp bạn lấy lại những gì đã mất với [cực chuẩn sau.] cách trị đồi mỗi trên da mặt
Cách chăm sóc làn da đồi mồi chuẩn nhất
1. Ngủ đủ giấc
Thời gian ngủ trung bình của người ở trong độ tuổi trưởng thành từ 18 - 60 tuổi khoảng 7-9 giờ mỗi ngày. Đây là khoảng thời gian phù hợp để duy trì năng suất hoạt động và giải quyết các vấn đề phát sinh của sức khỏe để duy trì hoạt động của não bộ, tim, gan, thận.. và giữ nét trẻ trung của da.
Thời gian ngủ sẽ tạo cơ hội cho da tăng cường sản xuất collagen. Do đó, nếu như để cơ thể thường xuyên rơi vào trạng thái thiếu ngủ các bạn sẽ buộc phải đối mặt với nhiều hệ lụy của da mà dễ nhận thấy nhất là quầng thâm, bọng mắt, đốm tàn nhang, đồi mồi, lão hóa sớm.
2. Dùng kem chống nắng
Ánh nắng trực tiếp là nhân tố chính gây ra các vấn đề của làn da như nám, đen sạm, tàn nhang, đồi mồi… Bảo vệ da là việc làm cần thiết để có thể tránh được những tác động không tốt của ánh nắng lên da. Hãy dùng các loại kem chống nắng uy tín, không có chứa những thành phần gây kích ứng, độ SPF từ 30+ trở lên và dùng đúng theo những hướng dẫn để có thể mang lại kết quả mong muốn.
3. Bổ sung đủ nước và các chất dinh dưỡng
70% cơ thể chúng ta là nước, nếu thiếu nước sẽ khiến hoạt động của ngũ tạng bị đình trệ, da vì thế cũng bị khô ráp và xỉ màu. Cần cung cấp đủ 2 lít nước mỗi ngày để có thể duy trì độ ẩm cho da, tăng cường sự trao đổi chất và thải độc tố khỏi cơ thể.
Trung bình 1 ngày, một người trưởng thành cần phải cung cấp đủ 25 - 30g chất xơ, tương đương với 200g trái cây và 300g rau xanh để cung cấp đủ lượng dinh dưỡng và lượng vitamin cần thiết cho da. Hãy ăn nhiều rau, củ, quả xanh vì đây là các thực phẩm chứa nhiều vitamin A, C, E tốt cho làn da, đồng thời các bạn cũng cần hạn chế các thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, đồ uống chứa cồn hoặc chứa các chất kích thích như trà, cafe, chè xanh để giữ da luôn luôn mịn màng và khỏe mạnh.
4. Tẩy tế bào chết
Tẩy tế bào chết cũng cần thiết như việc chống nắng. Sau mỗi lần tẩy tế bào chết, quá trình tuần hoàn máu dưới da sẽ được kích thích, một lớp collagen mới được sản sinh, Sự đàn hồi được cải thiện rõ rệt. Bạn có thể vận dụng 1 trong các phương pháp tẩy tế bào chết hiện nay trên thị trường như dùng kem, lotion hay gel… Cũng có thể sử dụng những dạng mặt nạ tẩy tế bào chết tự chế cho da với bã cafe hoặc cám gạo.
Với da nhạy cảm, tẩy tế bào chết một lần mỗi tuần, 2-3 lần mỗi tuần với da thường. Nếu như có vấn đề với các sản phẩm tẩy tế bào chết như rát, kích ứng da thì hãy dừng sử dụng ngay.
Các liệu pháp trên chỉ là biện pháp hỗ trợ làm chậm lại tiến trình lão hóa và hình thành những chấm đồi mồi trên da, rất khó có thể giúp bạn xóa mờ đi các dấu hiệu tuổi tác này. Để có thể cải thiện hiệu quả các chấm đồi mồi, hãy tới các
[để được kiểm tra và có phác đồ điều trị hiệu quả nhất. Truy cập website] phòng khám chuyên khoa da liễu uy tín khoadalieu.vnhoặc gọi điện trực tiếp đến số 0988.111.497để được các chuyên gia phòng khám da liễu Đông Phương tư vấn trực tiếp và cụ thể nhất.
## View more random threads:
-
[Chăm sóc bé sơ sinh mùa hè từ mẹ thông minh]
-
[Mực xào dưa leo siêu hấp dẫn cho ngày Tết]
-
[Máy loại bỏ hình xăm Laser – tác dụng trội]
-
[Tiêu chuẩn sửa mũi của nam giới khác nữ giới như thế nào?]
-
[Những điều cần chú ý khi mắc bệnh mạch lươn]
-
[Thẩm mỹ viện – Spa cao cấp Cần sang nhượng giá tốt nhất]
-
[Với 8 loại quả này bạn có thể ăn "tới bến" mà không lo béo]
-
[Bệnh trĩ nhanh chóng khỏi với rau chân vịt]
-
[Chia sẻ bí quyết tăng 3 cân/1 tuần như thế nào bằng quả bơ]
-
[Nguyên tắc trị nám da tận gốc]

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Pragma: private

Cache-Control: private, must-revalidate

Set-Cookie: vb_lastactivity=0; expires=Fri, 19-Jul-2019 08:51:13 GMT; Max-Age=31536000; path=/


markdown: [Video - Ảnh](/video-anh/) [Tin tức](/tin-tuc/) [Thế giới](/the-gioi/) [Thể thao](/the-thao/) [Pháp luật](/phap-luat/) [Kinh tế](/kinh-te/) [Văn hóa](/van-hoa/) [Nhà nông](/nha-nong/) [Giải trí](/giai-tri/) [Du lịch](/du-lich/) [Bạn đọc](/ban-doc/) [Video - Ảnh](/video-anh/) [Tin tức](/tin-tuc/) [Thế giới](/the-gioi/) [Thể thao](/the-thao/) [Pháp luật](/phap-luat/) [Kinh tế](/kinh-te/) [Văn hóa](/van-hoa/) [Nhà nông](/nha-nong/) [Giải trí](/giai-tri/) [Sống trẻ](/song-tre/) [Đẹp](/dep/) [Gia đình](/gia-dinh/) [Công nghệ](/cong-nghe/) [Du lịch](/du-lich/) [Xe360](/xe360/) [Chuyện lạ](/chuyen-la/) [Làng cười](/lang-cuoi/) [Bạn đọc](/ban-doc/) [Đông Tây - Kim Cổ](/dong-tay-kim-co/) [Doanh nghiệp](/doanh-nghiep/) [Trang chủ Dân Việt](/trang-chu-dan-viet/)

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=Utf-8


markdown:
HOTLINE: 0932798596 - 01292575463 - 0901470845 - 0932.648.795
Áo Sơ Mi Chấm Bi Nơ Cổ Thời Trang
Kiểu dáng: Áo sơ mi cổ cột nơ, tay dài, vạt bầu.
Chất liệu: lụa nhật
Màu sắc: bi đen chấm trắng
Kích thước: M,L
size M: Ngưc: 84-88cm, eo: 66-70cm, Dài 62cm, vai 36cm.
-size L: Ngưc: 88-92cm, eo: 70-75cm, Dài 62cm, vai 36cm.
Áo Sơ Mi Chấm Bi Nơ Cổ Thời Trang
Kiểu dáng: Áo sơ mi cổ cột nơ, tay dài, vạt bầu.
Chất liệu: lụa nhật
Màu sắc: bi đen chấm trắng
Kích thước: M,L
size M: Ngưc: 84-88cm, eo: 66-70cm, Dài 62cm, vai 36cm.
-size L: Ngưc: 88-92cm, eo: 70-75cm, Dài 62cm, vai 36cm.
|
Chủ tài khoản:
|Lê Võ Minh Thư
Số tài khoản:
0441003934350
Ngân hàng:
VIETCOMBANK Chi nhánh Tân Bình TP.HCM
|
Chủ tài khoản:
|Lê Võ Minh Thư
Số tài khoản:
1902206325794
Ngân hàng:
AGRIBANK chi nhánh 4 TP.HCM
|
Chủ tài khoản:
|Lê Võ Minh Thư
Số tài khoản:
140214849053974
Ngân hàng:
EXIMBANK chi nhánh 4 TP.HCM
|
Chủ tài khoản:
|Lê Võ Minh Thư
Số tài khỏan:
0101022746
Ngân hàng:
Đông Á Bank chi nhánh 29 TP.HCM
|
Chủ tài khỏan:
|Lê Võ Minh Thư
Số tài khoản:
711A06585012
Ngân hàng:
Việt Tín Bank chi nhánh 10 TP.HCM
Nếu gặp khó khăn trong lúc đặt hàng, Quý khách vui lòng liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng:
0913 436 426
dealtop1@gmail.com
463B/33 Cách Mạng Tháng 8, P.13, Q.10, TP.HCM
Thời gian làm việc: 8h-12h 1h30-5h30

Connection: Upgrade, close

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


markdown:
Hotline :
0909 090 909
Email :
demo003@ecosite.vn
Đăng nhập
Đăng ký
(
0
)
Đăng nhập
Đăng ký
0
giỏ hàng
Chọn danh mục
Thời trang nữ
Áo nữ
Sơ mi công sở
Áo kiểu
Set trang phục, Jumpsuit
Đầm váy
Áo khoác
Quần nữ
Chân váy
Đồ lót - đồ ngủ - đồ bơi
Thời trang nam
Quần nam
Bộ đồ thể thao
Áo sơ mi
Áo thun
Áo khoác
Balo - túi sách - ví
Công nghệ - phụ kiện
Thực phẩm
Tour du lịch
Tour trong nước
Tour nước ngoài
Đồ gia dụng
Đồng hồ - phụ kiện
Khoá học đào tạo
Mỹ phẩm - làm đẹp
Menu
Trang chủ
Giới thiệu
Deal giảm giá
Deal mới nhất
Liên hệ
Thời trang nữ
Áo nữ
Sơ mi công sở
Áo kiểu
Set trang phục, Jumpsuit
Đầm váy
Áo khoác
Quần nữ
Chân váy
Đồ lót - đồ ngủ - đồ bơi
Thời trang nam
Quần nam
Bộ đồ thể thao
Áo sơ mi
Áo thun
Áo khoác
Balo - túi sách - ví
Công nghệ - phụ kiện
Thực phẩm
Tour du lịch
Tour trong nước
Tour nước ngoài
Đồ gia dụng
Đồng hồ - phụ kiện
Khoá học đào tạo
Mỹ phẩm - làm đẹp
Trang chủ
Sản phẩm
Thời trang nữ
Áo nữ
Áo kiểu
Áo kiểu
Thời trang nữ
Thời trang nam
Balo - túi sách - ví
Công nghệ - phụ kiện
Thực phẩm
Tour du lịch
Đồ gia dụng
Đồng hồ - phụ kiện
Khoá học đào tạo
Mỹ phẩm - làm đẹp
Hiện chưa có sản phẩm nào.
© Bản quyền thuộc về
Giao diện DEMO003
. Cung cấp bởi
Vinagroups.vn
0909 090 909
Facebook
Facebook


markdown:
|Diễn đàn Công nghệ Truyền hình số|
Tất cả vì sự phát triển của Truyền Hình Số Việt Nam ![]()
Đăng nhập để Bình Luận
Diễn đàn Công nghệ Truyền hình số
Diễn đàn Truyền Hình Vệ Tinh - Nơi trao đổi, thảo luận các vấn đề về truyền hình kỹ thuật số
![]()
![]()
![]()
|» |
»
»
»
»
|Quảng Cáo|
![]()
![]()
![]()
|Top posting users this month|
|TextLink|
|Click Like to Share|
| ©
[phpBB](https://www.forumvi.com/phpbb) | [Free forum support](https://help.forumotion.com/) | [Liên hệ](/contact) | [Report an abuse](/abuse?page=%2Ft6123-topic&report=1) | [www.sosblogs.com](http://www.sosblogs.com/vi/)


markdown:
### Trang chủ » Sửa máy sấy khí
# Sửa máy nước nóng bơm nhiệt tại hải dương
**Sửa máy nước nóng bơm nhiệt tại hải dương**với giá rẻ tại nhà và cơ quan.Hỗ trợ kiểm tra và sửa chữa 24/24h tất cả các ngày trong tuần không ngại xa.
Dịch vụ sửa máy nước nóng bơm nhiệt tại hải dương nhận kiểm tra và sửa chữa nhanh mọi sự cố hư hỏng từ những pan bệnh đơn giản nhất đến những pan bệnh phức tạp nhất mà các trung tâm sửa chữa máy nước nóng bơm nhiệt khác không thể khắc phục và sửa chữa được.
**☞ Báo giá** [sửa chữa máy nước nóng bơm nhiệt tại hải dương](http://dienmayhainam.com/sua-may-nuoc-nong-bom-nhiet-tai-hai-duong/)/ Chuyên nhận [bảo hành máy giặt electrolux tại hải dương](http://trungtambaohanhelectroluxtaihaiduong.edu.vn/)
## Nhận sửa máy nước nóng bơm nhiệt tại hải dương bị các lỗi sau.
Sửa máy nước nóng bơm nhiệt không vào điện ?
Sửa máy nước nóng bơm nhiệt vẫn chạy nhưng không nóng hoặc lạnh ?
Sửa máy nước nóng bơm nhiệt có điện vào nhưng không chạy ?
Sửa máy nước nóng bơm nhiệt bị rò rỉ hết gas ?
Sửa máy nước nóng bơm nhiệt chạy đóng ngắt liên tục ?
Sửa máy nước nóng bơm nhiệt bị chập cháy ?
Sửa máy nước nóng bơm nhiệt báo lỗi không chạy ?
Là một trong những địa chỉ chuyên
**sửa chữa máy nước nóng bơm nhiệt**uy tín sô 1 hiện nay tại Việt Nam chúng tôi nhận kiểm tra và khắc phục nhanh mọi sự cố của tất cả các loại máy nước nóng bơm nhiệt của tất cả các hãng hiện có trên thị trường với giá rẻ nhất.
### Chuyên cung cấp linh kiện máy nước nóng bơm nhiệt chính hãng ?
Dịch vụ
*sửa chữa máy nước nóng bơm nhiệt tại hải dương*tự hào là một trong những địa chỉ chuyên cung cấp các loại linh kiện và phụ kiện được sử dụng riêng cho máy nước nóng bơm nhiệt tại hải dương và các tỉnh thành lân cận .
Cung cấp Block máy nước nóng bơm nhiệt chính hãng ?
Cung cấp Gas lạnh được dùng riêng cho máy nước nóng bơm nhiệt ?
Cung cấp bo mạch hoặc bảng điều khiển máy nước nóng bơm nhiệt ?
Cung cấp quạt dàn nóng máy nước nóng bơm nhiệt ?
Cung cấp các thiết bị và linh kiện bảo vệ máy nước nóng bơm nhiệt ?
Ngoài dịch vụ sửa chữa máy nước nóng bơm nhiệt tại hải dương chúng tôi nhận thu mua máy nước nóng bơm nhiệt cũ tại hải dương và các tỉnh thành lân cận với giá cao.
Mọi thông tin chi tiết quý khách hàng vui lòng liên hệ theo địa chỉ sau.
**TRUNG TÂM ĐIỆN TỬ ĐIỆN LẠNH HẢI NAM**
CS1: 188 Điện Biên Phủ - Hải Dương
Điện thoại: ☎ : 02206 595 788
Phụ trách - Hỗ trợ kỹ thuật
Hotline: ✆: 0961 082 212
Website:
[http://dienlanhhainam.com/](../)
### Các bài đã đăng
[Sửa điều hòa](http://dienlanhhainam.com/sua-dieu-hoa-p2.html) [Sửa kho lạnh](http://dienlanhhainam.com/sua-kho-lanh-p30.html) [Sửa tủ lạnh](http://dienlanhhainam.com/sua-tu-lanh-p3.html) [Sửa máy giặt](http://dienlanhhainam.com/sua-may-giat-p6.html) [Sửa bình nóng lạnh](http://dienlanhhainam.com/sua-binh-nong-lanh-p4.html) [Sửa lò vi sóng](http://dienlanhhainam.com/sua-lo-vi-song-p5.html) [Sửa máy hút bụi](http://dienlanhhainam.com/sua-may-hut-bui-p10.html) [Sửa máy bơm nước](http://dienlanhhainam.com/sua-may-bom-nuoc-p11.html) [Sửa tivi](http://dienlanhhainam.com/sua-tivi-p14.html) [Sửa bồn tắm xông hơi](http://dienlanhhainam.com/sua-bon-tam-xong-hoi-p21.html) [Sửa tủ cấp đông](http://dienlanhhainam.com/sua-tu-cap-dong-p22.html) [Sửa tủ mát](http://dienlanhhainam.com/sua-tu-mat-p23.html) [Sửa quạt hơi nước](http://dienlanhhainam.com/sua-quat-hoi-nuoc-p26.html) [Sửa máy sấy khí](http://dienlanhhainam.com/sua-may-say-khi-p29.html) [Sửa nồi cơm điện](http://dienlanhhainam.com/sua-noi-com-dien-p27.html)
### Dịch vụ sửa chữa
[Mua Tivi cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-tivi-cu-p28.html) [Mua điều hoà cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-dieu-hoa-cu-p16.html) [Mua tủ lạnh cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-tu-lanh-cu-p17.html) [Mua máy giặt cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-may-giat-cu-p18.html) [Mua bình nóng lạnh cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-binh-nong-lanh-cu-p19.html) [Mua lò vi sóng cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-lo-vi-song-cu-p20.html) [Mua tủ đông cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-tu-dong-cu-p24.html) [Mua tủ mát cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-tu-mat-cu-p25.html)
### Mua đồ cũ
-
Danh sách
[trung tâm bảo hành Electrolux tại hải dương](http://trungtambaohanhelectroluxtaihaiduong.edu.vn/)và địa chỉ [sửa máy giặt Electrolux tại hải dương](http://trungtambaohanhelectroluxtaihaiduong.edu.vn/sua-may-giat-electrolux-tai-hai-duong/)uỷ quyền chính hãng ![Mua đồ cũ Hải Nam](https://i.imgur.com/EFvTYn0.jpg)
![](https://i.imgur.com/r0lQ8SV.gif)

Transfer-Encoding: chunked


markdown:
**Băn khoăn thoát vị đĩa đệm cổ có đi bộ được không, có tốt không?**
Sự thật về vấn đề
**có đi bộ được không khi mà người đi thì đau nhức, người thì không đi cảm thấy không dễ chịu, thậm chí còn đau nhói hơn.** [bệnh thoát vị đĩa đệm đốt sống](http://chuatrixuongkhop.com/phuong-phap-dieu-tri-benh-thoat-vi-dia-dem.html)
Một điều có khả năng có thể rằng không ai có khả năng phục hồi nếu chỉ nằm trên giường suốt ngày mà không di chuyển. Đi bộ là thiết yếu vì đây là một trong những phương thức rèn luyện nhẹ nhằm tăng sức mạnh vùng cơ. Điều thiết yếu là thời điểm nào bắt đầu đi bộ và đi như thế nào là hợp lý với bệnh nhân còn loay hoay thoát vị đĩa đệm có đi bộ được không.
**Tác dụng của đi bộ với thoát vị đĩa đệm**
Luyện sức mạnh, sự ổn định của cơ lưng dưới. Một bộ cơ bắp khỏe sẽ gánh bớt trọng lượng và áp lực từ các hoạt động đang đặt lên cột sống cổ.
Giảm cân và tăng tính linh hoạt của gân, cơ, khớp
Đi bộ là giải pháp hoạt động vừa sức, dễ thực hiện
Đa phần người có thể phục hồi sau khởi phát thoát vị trong 4-6 tuần, một vài trường hợp mổ hở khả năng lâu hơn. Bạn nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước lúc làm bất kể hoạt động thể chất nào kể cả đi bộ.
>>>
[Cách chữa bệnh thoát vị đĩa đệm bằng đông y](http://chuatrixuongkhop.com/dia-chi-chua-thoat-vi-dia-dem-bang-dong-y-o-ha-noi.html)chất lượng tốt **Thoát vị đĩa đệm có đi bộ được không**?
Khi được cho phép, ngày đầu tiên chỉ nên đi bộ từ 5-10 phút. Tăng dần thêm một vài phút hàng ngày, cuối cùng tiến tới 30-40 phút thường ngày. Bắt đầu mỗi phiên đi bộ bằng cách giãn cơ khởi động. có khả năng nghiêng người sang bên và cúi về trước. bình thường bạn nên tránh các hoạt động có thể tăng nén đốt sống cổ, làm nghiêm trọng thêm tình trạng của bạn. Ngoài ra, không cần máy chạy bộ trên một mặt phẳng nghiêng vì nó có thể dồn sức ép lên cơ lưng dưới, việc này khá sự cố không may khi bạn đang ở quá trình đầu của quá trình bình phục.
**Kỹ thuật đi bộ chữa bệnh thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ**
Việc đi bộ là
**hữu hiệu nhất mà không có kỹ thuật gì quá cao siêu. Bạn cứ coi đi bộ như một cuộc du ngoạn nhỏ, ngắm cảnh và hít thở không khí trong lành. Không nên mang theo bất cứ thứ gì như túi sách hay dắt thú cưng, không đi trên mặt đường gồ ghề. gắng sức giữ lưng thẳng, hai vai buông tự nhiên, bước từng bước nhỏ rồi tiến tới như cách bạn vẫn đi lúc đầu. Gót chân chạm đất trước rồi mới đến cả bàn chân. Bạn có thể đung đưa hai tay nhịp nhàng theo bước đi nhưng đừng nên vung quá cao. Nếu thấy đau nên dừng cuộc đi bộ lại ngay.** [cách chữa bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống](http://chuatrixuongkhop.com/phuong-phap-dieu-tri-benh-thoat-vi-dia-dem.html)
Ngoài đi bộ, bạn nên hợp tác với bài tập luyện cơ bắp vùng cổ, lưng. Bạn có thể hỏi người chữa trị trực tiếp các bài tập làm nhiệm vụ phù hợp với bệnh tình của mình.

Server: GSE


markdown:
"Đây không phải là một vụ quân đội chiếm chính phủ", một binh sĩ đọc thông báo trực tiếp trên truyền hình nhà nước. "Chúng tôi muốn đảm bảo với đất nước rằng Tổng thống và gia đình ông vẫn mạnh khoẻ và được đảm bảo an toàn".
Người đàn ông cho rằng quân đội đang nhắm vào "những tên tội phạm" xung quanh tổng thống, buộc những kẻ "thực hiện hành vi tội ác khiến đất nước tổn thất về xã hội và kinh tế phải bị đưa ra công lý", theo CNN.
"Ngay khi chúng tôi đạt được nhiệm vụ, chúng tôi kỳ vọng tình hình sẽ trở lại bình thường", ông nói.
Thông báo trên truyền hình được phát đi sau khi các nhân chứng cho biết 100 binh sĩ xuất hiện trên đường phố thủ đô Harare, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa ông Mugabe và các lãnh đạo quân sự chủ chốt.
Tổng thống Mugabe đang đối mặt với thách thức chưa từng có sau khi bất ngờ sa thải cấp phó Emmerson Mnangagwa. Phó Tổng thống Mnangagwa vài tháng trước được cho sẽ là người kế nhiệm ông Mugabe, 93 tuổi. Tuy nhiên, ông đã bị sa thải cách đây một tuần để bà Grace, 52 tuổi, vợ ông Mugabe, có thể kế nhiệm chồng, điều gây bất bình lớn với những người ủng hộ ông này.
Mỹ và Anh hôm nay khuyến cáo công dân tại Harare ở trong nhà vì "bất ổn chính trị". "Các công dân Mỹ tại Zimbabwe nên ở trong nhà cho tới khi có thông báo tiếp theo", phía Mỹ tuyên bố. Bộ Ngoại giao Anh cũng kêu gọi các "công dân tại Harare ở yên tại nhà hoặc nơi ở cho tới khi tình hình rõ ràng hơn".
Theo Trọng Giáp (VnExpress.net)
Trang tin tức điện tử của Docbao.com.vn © 2008.
Công ty Cổ phần Quang Minh Việt Nam
Giấy phép thiết lập Trang thông tin điện tử tổng hợp trên Internet số 2372/GP-STTTT cấp ngày 29/8/2014.
Vận hành bởi Công ty cổ phần truyền thông K.I.B
Tòa nhà Âu Việt- Số 1 Lê Đức Thọ- Hà Nội- ĐT: 043.7955.844
Chịu trách nhiệm nội dung: Điều Thị Bích
Liên hệ Quảng cáo

Server: nginx