text:
Thư Mục
Dân cư
Tên
dân tộc: Lô
Lô (Mùn Di, Di... Có hai nhóm: Lô Lô Hoa và Lô Lô
Đen).
Dân số: 3.307
người (năm 1999).
Ðịa bàn cư trú: Phần
lớn sống ở Hà Giang, Cao Bằng, Lào Cai.
Phong tục tập quán:
Thờ
tổ tiên là chính. Hôn nhân nhân một vợ một chồng. Vợ chồng sau khi cưới
ở nhà chồng. Mỗi làng tập trung từ 20 đến 25 nóc nhà. Làng ở lưng chừng
núi, gần nguồn nước. Có 3 loại nhà: nhà đất, nhà sàn nửa đất và nhà sàn.
Người cùng họ thường sống với nhau thành một làng. Ðứng đầu dòng họ là
Thầu chú, phụ trách việc cúng bái và duy trì tục lệ của dòng họ. Mỗi
dòng họ có trống đồng riêng. Tộc trưởng của họ giữ trống bằng cách chôn
xuống đất. Khi sử dụng trong các đám tang hoặc nhảy múa mới đào lên.
Ngôn ngữ:
Ngôn ngữ thuộc nhóm Tạng.
Văn
hoá:
Chữ viết là chữ tượng hình nhưng hiện nay không dùng. Có lịch riêng chia
một năm thành 11 tháng, mỗi tháng tương ứng với tên một con vật. Văn hoá
đa dạng, đặc sắc qua các điệu nhảy múa, ca hát, truyện cổ... Cách bố trí
hoa văn trên khăn áo, váy, quần có nét riêng biệt, sặc sỡ. Coi trọng
việc giáo dục. Nhiều người học hành thành đạt và làm việc ở địa phương.
Trang phục:
Nữ mặc áo cổ tròn xẻ ngực, quần chân què, ngoài quần còn quấn thêm váy
lửng. Phụ nữ Lô Lô đen mặc quần chân què, áo cổ vuông chui đầu.
Kinh tế:
Trồng ngô hoặc lúa nương.
Tên
dân tộc: Lự
(Lữ, Nhuồn, Duồn).
Dân số: 4.964
người (năm 1999).
Ðịa bàn cư trú: Huyện
Phong Thổ và Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu.
Phong
tục tập quán:
Theo đạo Phật, sau khi chôn cất người chết một thời gian,
tang gia làm lễ đưa linh hồn người chết vào chùa. Ở nhà sàn, hai mái, có
cửa ra vào ở hướng tây bắc. Trai gái tự do tìm hiểu rồi xin ý kiến cha
mẹ để kết hôn, nhưng phải nhờ thầy số xem tuổi trước, nếu hợp tuổi mới
lấy nhau. Con lấy họ theo cha, tên con trai có chữ đệm là Bạ, tên con
gái có chữ đệm là Ý. Vợ chồng sống chung thủy, rất ít khi ly dị nhau.
Ngôn
ngữ:
Thuộc hệ ngôn ngữ Tày - Thái.
Văn hóa:
Yêu thích vốn truyện cổ, thơ ca, tục ngữ, hay hát dân ca "khăp". Nhạc cụ
là các loại sáo, nhị.
Trang phục:
Nam mặc quần, nữ mặc váy, áo và có hoa văn trang trí rực rỡ trên nền vải
nhuộm chàm.
Kinh tế:
Làm ruộng từ lâu đời, trồng lúa nương, ngô, khoai, sắn, lạc, bông. Có
tập quán ăn cơm nếp là chính, thích ăn ớt, ưa uống nước chè.
Tên
dân tộc: Mạ
(Châu Mạ, Mạ Xốp, Mạ Tô, Mạ Krung, Mạ Ngắn).
Dân số: 33.338
người (năm 1999).
Ðịa bàn cư trú: Lâm
Ðồng.
Thờ
thần sông, thần núi, thần lửa... Sống thành bon (làng), mỗi bon có từ 5
- 10 nhà sàn dài. Ðứng đầu bon là quăng bon (già trưởng làng). Nhà trai
chủ động trong hôn nhân nhưng sau lễ cưới phải ở rể. Ðủ đồ sính lễ thì
được đón vợ về nhà.
Ngôn
ngữ:
Ngôn ngữ thuộc nhóm Môn - Khmer.
Văn hoá:
Nhạc cụ có bộ chiêng đồng, trống, khèn bầu, khèn sừng
trâu, đàn lồ ô, sáo trúc 3 lỗ... Văn học dân gian gồm có truyện cổ,
truyền thuyết, huyền thoại.
Trang phục:
Nữ mặc váy, quần, nam đóng khố. Có tục cà răng, căng tai, đeo
nhiều vòng trang sức.
Kinh tế:
Làm nương rẫy, trồng lúa, hoa màu; dệt vải truyền thống. Nghề
rèn và đánh cá trên sông.
Tên
dân tộc: Mảng
(Mảng Ư, Xá Lá Vàng).
Dân số: 2.663
người (năm 1999).
Ðịa bàn cư trú: Lai
Châu (Sìn Hồ, Mường Tè, Phong Thổ, Mường Lay)
Tên
dân tộc: Mông
(Mông Trắng, Mông Hoa, Mông Ðỏ, Mông Ðen, Mông Mán)
Dân số: 787.604
người (năm 1999).
Ðịa bàn cư trú: Hà
Giang, Tuyên Quang, Lào Cai, Yên Bái, Lai Châu, Sơn
La, Cao Bằng, Nghệ An.
Phong tục tập quán:
Mỗi dòng họ sống thành cụm do trưởng họ đảm nhiệm. Tự do hôn nhân, nhưng
không lấy người cùng dòng họ. Vợ chồng rất ít bỏ nhau.
Ngôn ngữ:
Ngôn ngữ thuộc nhóm Mông - Dao.
Văn
hoá:
Người Mông ở nhà trệt, cấu trúc theo lối xứ lạnh, có lò sưởi, có thịt
sấy ăn quanh năm, có món "mèn mén", món "thắng cố" độc đáo. Nhạc cụ là
nhiều loại khèn và đàn môi. Tết tổ chức vào tháng 12 dương lịch. Trong 3
ngày Tết không ăn rau xanh. Nam nữ thanh niên vui xuân, thổi khèn gọi
bạn.
Trang phục:
Quần áo may bằng vải lanh tự dệt. Nữ mặc váy xoè rộng, áo xẻ ngực, tạp
dề trước và sau, xà cạp quấn chân.
Kinh tế:
Làm nương rẫy du canh và trồng lúa nước ở ruộng bậc thang. Trồng lanh để
lấy sợi dệt vải và cây dược liệu.
Tên
dân tộc: M'Nông
(Bru Đang, Preh, Ger, Nong, Prêng, Rlăm, Kuyênh,
Chil Bu No, nhóm M'Nông Bru Dâng).
Dân số: 92.451
người (năm 1999).
Ðịa bàn cư trú: Ðắk
Lắk, Lâm Ðồng và Bình Phước
Phong tục tập quán:
Thờ
nhiều thần linh, đề cao thần lúa. Sống thành làng, mỗi làng có vài chục
nóc nhà. Ðứng đầu là trưởng làng. Ở nhà sàn, nhà trệt. Duy trì chế độ
mẫu hệ, con mang họ mẹ, người vợ là chủ gia đình. Thích nhiều con gái,
sinh sau 1 năm mới đặt tên.
Tang
lễ có tập quán ca hát, gõ chiêng, trống bên áo quan. Khi hạ huyệt dùng
cây, que, lá cây trải kín miệng hố rồi lấp đất. Qua 7 ngày hoặc 1 tháng
thì làm lễ đoạn tang. Mọi người đều thích rượu cần và thuốc lá cuốn.
Ngôn ngữ:
Ngôn ngữ thuộc nhóm Môn - Khmer.
Trang phục:
Nữ mặc váy quấn dài, Nam đóng khố, cởi trần. Khố váy áo màu chàm có
trang trí hoa văn.
Kinh tế:
Làm rẫy, làm ruộng nước. Nghề săn và thuần dưỡng voi rất nổi tiếng (Buôn
Ðôn). Nghề thủ công: dệt vải và đan lát
Tên
dân tộc: Mường
(Mol, Mual, Moi, Moi Bi, Au Tá, Ao Tá)
Dân số: 1.137.515
người (năm 1999).
Ðịa bàn cư trú: Cư
trú ở nhiều tỉnh phía bắc, tập trung đông ở Hoà Bình
và miền núi Thanh Hoá. Sống định canh định cư nơi có
nhiều đất sản xuất, gần đường giao thông, thuận tiện
cho việc làm ăn.
Phong tục tập quán:
Thờ
cúng tổ tiên và tin vào đa thần giáo. Xưa tổ chức xã hội của người Mường
là chế độ lang đạo chia nhau cai quản các vùng. Ðứng đầu mỗi mường có
các Lang Cun, dưới Lang Cun có các Lang Xóm hoặc Đạo Xóm.
Hôn lễ của người Mường gần giống người Kinh. Khi trong nhà có người sinh
nở thì rào cầu thang chính bằng phên nứa. Khi trẻ lớn khoảng một tuổi
mới đặt tên.
Khi có người chết, tang lễ được tổ chức theo nghi thức nghiêm ngặt.
Ngôn
ngữ:
Ngôn ngữ thuộc nhóm Việt - Mường.
Văn
hoá:
Kho
tàng văn nghệ dân gian khá phong phú: thơ, bài mo, truyện cổ, dân ca, ví
đúm, tục ngữ. Có nhiều bài hát: ru em, đồng giao, hát đập hoa, hát đố,
hát trẻ con chơi... Nhạc cụ có cồng, nhị, sáo trống, khèn lù. Có nhiều
ngày hội trong năm: hội xuống đồng (khuông mùa), hội cầu mưa, lễ rửa lá
lúa, lễ cơm mới...
Trang phục:
Nam mặc quần áo màu chàm. Nữ mặc áo, váy, áo ngắn thân xẻ ngực (có nơi
xẻ vai), ít cài cúc và mặc yếm. Váy khá dài, cao đến nách, cạp váy dệt
bằng tơ nhuộm màu, có hoa văn trang trí rất đẹp. Ðầu đội khăn màu trắng
hình chữ nhật.
Kinh tế:
Làm ruộng từ lâu đời. Lúa nước là cây lương thực chủ yếu.
Kinh tế phụ là khai thác lâm thổ sản. Nghề thủ công có dệt vải, đan lát,
ươm tơ. Nhiều phụ nữ Mường dệt thủ công với kỹ nghệ khá tinh xảo
Tên
dân tộc: Ngái
(Ngái Hắc Cá, Lầu Mần, Hẹ, Sín, Ðàn, Lê).
Dân số: 4.841
người (năm 1999).
Ðịa bàn cư trú: Quảng
Ninh, Bắc Giang, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc
Kạn, Thái Nguyên.
Phong
tục tập quán:
Ở nhà ba gian hai chái. Thờ cúng tổ tiên và các loại "thần",
"ma". Thôn xóm nào cũng có đền, chùa. Cha mẹ dựng vợ gả chồng cho con
cái và tổ chức hai lần cưới. Người chồng quyết định mọi việc lớn trong
gia đình. Con gái không được hưởng gia tài.
Ngôn ngữ:
Ngôn ngữ thuộc nhóm Hán.
Văn hoá:
Có lối hát giao duyên nam nữ (Sường Cô) rất phong phú. Các trò chơi: múa
sư tử, múa gậy, chơi rồng rắn.
Trang phục:
Mặc giống người Hoa.
Kinh tế:
Làm ruộng trồng lúa, đánh cá, đào kênh, mương, đắp đập tạo hồ nước, dệt
chiếu, làm mành trúc, rèn, mộc, nung vôi, làm gạch ngói.
Tên
dân tộc: Nùng
(Xuồng, Giang, Nùng An, Nùng Lòi, Phần Sình, Nùng
Cháo, Nùng Inh, Quý Rịn, Nùng Dín, Khen Lài).
Dân số: 856.412
người (năm 1999).
Ðịa bàn cư trú: Lạng
Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Bắc Giang, Bắc
Ninh, Tuyên Quang.
Thờ
tổ tiên, thờ thánh, thần, Khổng tử và Quan âm Bồ tát. Sống thành từng
bản trên các sườn đồi, trước bản là ruộng nước, sau là nương và các vườn
cây ăn quả.
Ngôn
ngữ:
Thuộc hệ ngôn ngữ Tày - Thái. Tiếng Nùng có văn tự Nôm Nùng
xuất hiện từ thế kỷ 17.
Văn hoá:
Có nhiều điệu dân ca đậm đà màu sắc dân tộc. Tiếng Sli giao duyên hoà
quyện vào âm thanh của núi rừng. Ðiệu dân ca then làm rạo rực tâm hồn
bao chàng trai Nùng khi ở xa quê hương. Lễ hội nổi tiếng thu hút được
nhiều người là hội "lùng tùng" (xuống đồng) được tổ chức vào tháng Giêng
hàng năm.
Trang phục:
Mặc quần áo chàm.
Kinh tế:
Cây trồng chính lúa và ngô. Ngoài ra còn trồng nhiều loại cây
công nghiệp như cây hồi, cây ăn quả như quýt, hồng.
Tên
dân tộc: Ơ
Ðu (Tày Hạt).
Dân số: 301
người (năm 1999).
Ðịa bàn cư trú: Nghệ
An.
Phong tục tập quán:
Sống
trong gia đình nhỏ, hôn nhân có tục ở rể sau một thời gian mới đưa vợ về.
Có lịch tính năm riêng. Quan niệm có hồn và ma. Ma chi phối hoạt động
của người sống.
Ngôn
ngữ:
Ngôn ngữ thuộc nhóm Môn - Khmer, nhưng đang bị mất hiện sử
dụng tiếng Thái và Khơ Mú.
Văn hoá:
Không còn bản sắc văn hóa riêng, chịu ảnh hưởng văn hóa Thái
và Khơ Mú.
Kinh tế:
Làm nương rẫy, chăn nuôi, hái lượm, săn bắn. Nghề thủ công là
dệt vải.
Nguồn: vietnamtourismgov
Sưu Tầm Tài Liệu và
Web Design
Kỹ Thuật Truy Tầm
Sưu tầm Nhạc Dân Ca

Accept-Ranges: bytes

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


text:
Video mới nhất
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại Trường TCPH Đồng Nai, ngày 18-07-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại chùa Giác Ngộ, ngày 08-07-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại Trường TCPH Đồng Nai, ngày 18-07-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại Trường TCPH BRVT, ngày 18-07-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại Niệm Phật đường Fremont, Hoa Kỳ, ngày 26-06-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại chùa Phổ Quang, ngày 16-07-2017.
Các câu hỏi:
1/ Vãng sanh và hộ niệm
2/ Cầu an và cầu siêu
3/ Phong tục dân gian trong tang lễ
4/ Tệ nạn nghiện ngập trong giới trẻ
5/ Hiện tượng nhà ngoại cảm
6/ Phương pháp tu học Phật
7/ Khái quát về đạo Phật
Đã được Thầy Nhật Từ giảng tại chùa Phước Huệ, Hoa Kỳ, ngày 01-07-2017 và đạo tràng Quảng Diệu Giác, Hoa Kỳ, ngày 29-06-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng trong khóa tu Thiền lần 6 tại chùa Giác Ngộ, ngày 16-07-2017.

markdown:
# Phật giáo và lối sống xanh - TT. Thích Nhật Từ
[Flash plugin](http://get.adobe.com/flashplayer/).
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại Trường TCPH Đồng Nai, ngày 18-07-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại chùa Giác Ngộ, ngày 08-07-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại Trường TCPH Đồng Nai, ngày 18-07-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại Trường TCPH BRVT, ngày 18-07-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại Niệm Phật đường Fremont, Hoa Kỳ, ngày 26-06-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng tại chùa Phổ Quang, ngày 16-07-2017.
Các câu hỏi:
1/ Vãng sanh và hộ niệm
2/ Cầu an và cầu siêu
3/ Phong tục dân gian trong tang lễ
4/ Tệ nạn nghiện ngập trong giới trẻ
5/ Hiện tượng nhà ngoại cảm
6/ Phương pháp tu học Phật
7/ Khái quát về đạo Phật
Đã được Thầy Nhật Từ giảng tại chùa Phước Huệ, Hoa Kỳ, ngày 01-07-2017 và đạo tràng Quảng Diệu Giác, Hoa Kỳ, ngày 29-06-2017.
Pháp thoại do Thầy Nhật Từ giảng trong khóa tu Thiền lần 6 tại chùa Giác Ngộ, ngày 16-07-2017.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: SESS4a1c67cf5f533989aa2c6542de6f921a=wiR6YHNySBkp7cbRkKNZIo9DV1kDH7UmnKMmt4eqSuA; expires=Sun, 13-Aug-2017 22:13:44 GMT; Max-Age=2000000; path=/; domain=.chuagiacngo.com; HttpOnly

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

X-Generator: ChÃÂ¹a GiÃÂ¡c NgÃ¡Â»Â - 92 NguyÃ¡Â»Ân ChÃÂ Thanh, P.3, Q.10, TP.HCM

Cache-Control: public, max-age=3600

X-Drupal-Cache: MISS

Vary: Cookie,Accept-Encoding

Content-Language: vi


text:
>>
Hà Nội: Dân “tố” công an xã xông vào công ty đánh người
>>
Công an bị đối tượng vi phạm kẹp cổ, lấy xe
>>
Xử lý nghiêm hành vi chống người thi hành công vụ
>>
Cần làm rõ chuyện một người dân nhập viện sau khi làm việc tại Công an xã
Sau khi được mời lên CA quận Tây Hồ làm việc, anh Viên đã phải nhập viện để bó bột
Dư luận đặt câu hỏi, vì sao 2 anh Trung và Viên phải nhập viện sau khi được CA quận Tây Hồ mời lên làm việc? Và nếu đúng như lời Phó trưởng CA quận Tây Hồ Nguyễn Tiến Tần nói, thì làm sao đến nỗi 2 công dân trên phải nhập viện sau khi được mời lên trụ sở CA?
Báo CCB Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin khi có kết quả làm rõ từ phía PC44, CA TP Hà Nội.
Nhóm phóng viên Bạn đọc
Đại lý quảng cáo tại Việt Nam: 01666.599.486, Email: info@citinews.net

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: no-cache


text:
TẢN MẠN VỀ THƠ 3 CÂU
(Trường hợp Mai Văn Phấn)
1. Muốn biện luận hay nói thế nào đi nữa thì cũng không thể chối bỏ được một sự thật: thơ 3 câu hiện đại ngày nay là phỏng theo dạng thức của thơ Haiku, một thể loại đặc sắc của thơ ca Nhật Bản có từ xa xưa, nổi tiếng với những đỉnh cao như Matsuo Basho (1644-1694), Yosa Buson (1716-1784), Kobayashi Issa (1763-1827), Masaoka Shiki(1867-1902)…
Nói thế vì hiện nay rất nhiều người làm loại thơ này và gọi là thơ 3 câu, mà không gọi là Haiku. Cũng giống như đời sau rất nhiều người làm thơ theo thể Đường luật nhưng không gọi là thơ Đường. Chỉ khác là thơ 3 câu hiện đại không cần tuân thủ chặt chẽ luật của Haiku (1).
Thơ Haiku của Nhật Bản nổi tiếng từ lâu. Với Việt Nam trước năm 2000, Haiku quen thuộc chủ yếu với giới học giả, đặc biệt là những người giảng dạy và nghiên cứu văn học Nhật bản, văn hóa phương Đông ở các trường đại học. Haiku thực sự được biết đến nhiều và trở thành một thể thơ quen thuộc, khá phổ biến, nhiều người làm theo, tôi nghĩ chỉ sau khi nó được xuất hiện trong chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn năm 2000. Điều này hoàn toàn có thể kiểm chứng được: trước năm 2000 loại thơ 3 câu này rất ít thấy trong các sáng tác của thơ ca Việt đương đại.
Vào chương trình (CT) và sách giáo khoa (SGK) phổ thông, dù muốn hay không, thơ Haiku được quan tâm nghiên cứu và đặc biệt được nhân rộng lên rất nhiều. Thử hỏi những bài thơ tuyệt vời của Basho và Buson nếu không vào CT và SGK trong nhà trường phổ thông thì liệu thế hệ trẻ Việt
hiện nay mấy người biết đến? Trái lại, một khi đã vào thì cho dù có nhiều học
sinh không hoặc chưa say mê, không hoặc chưa chú ý, thì con số người biết đến
thơ Haiku cũng sẽ lên hàng triệu, hàng chục triệu trong suốt hơn một thập kỷ
qua (2). Không có hình thức pi-a (PR) nào nhanh và hiệu quả hơn đối với một tác
phẩm văn học bằng việc đưa nó vào CT và SGK của nhà trường phổ thông. Ở đó
người ta phải hướng dẫn dạy thơ Haiku, giáo viên phải giảng cho HS về nó và dạy
cách đọc hiểu những bài thơ này trong những giờ học chính khóa; kéo theo đó là
biết bao nhiêu bài viết, tài liệu, giáo án, sách tham khảo về thơ Haiku… cứ thế
nối đuôi nhau ra đời, cả dạng in lẫn trên mạng và nhất là trên mạng. Cứ thử vào
Googe gõ từ khóa Haiku mà xem. Nam
Hệ quả là, không chỉ có trong nhà trường, thơ Haiku đánh động đến cả giới sáng tác…Và rất nhiều bài thơ, tập thơ kiểu Haiku đã ra đời (3), đã đi vào đời sống văn hóa, văn nghệ Việt
trong những năm gần đây. Các sáng tác thơ 3 câu ấy đã làm phong phú thêm đời
sống nghệ thuật và thế giới tâm hồn người Việt. Nhưng cũng tạo ra không ít hệ
lụy. Có gì đó khá mù mờ, mong manh giữa thơ và giả thơ, giữa siêu thơ và phản
thơ, giữa như là Haiku thứ thiệt và giông giống như Haiku… mà đôi khi người làm
ra cũng như người thưởng thức nó khó nhận ra. Điều này cũng giống như trước
những bức tranh trừu tượng của hội họa lập thể - tượng trưng, mới xem hình như
ai cũng nghĩ vẽ như thế thì ai mà chẳng vẽ
được, trừ khi nhìn bên dưới thấy đề: tranh của Pablo Ruiz Picasso (1881-1973). Nam
Thơ 3 câu thì vẫn là thơ, đó là chưa nói tới yêu cầu ngặt nghèo về sự cô đọng, hàm súc. Vì thế làm thơ 3 câu hay thưởng thức nó cũng phải tuân thủ các quy luật của sáng tạo và tiếp nhận nghệ thuật. Xét trên bình diện sáng tạo, bài thơ hay là kết quả của một quá trình không định trước, đôi khi tình cờ, ngẫu nhiên mà lại rất tất yếu. Cái ngẫu nhiên, tình cờ là cái cớ, là giây lát (moment) bừng tỉnh xúc cảm; là phút giây “thần hứng”, đột hiện, khơi mở những gì đã ấp ủ, thai nghén, đã chín nẫu, đầy ắp trong tim nhà thơ từ rất lâu rồi. Thế giới Kinh Bắc đã thấm sâu vào Hoàng Cầm từ thở ấu thơ, quê hương, xóm làng bên kia sông Đuống với ông có gì xa lạ nữa đâu, nó quen thuộc, thân thương và in đậm trong tâm trí nhà thơ từ rất lâu rồi… Thế nhưng bài thơ Bên kia sông Đuống chỉ ra đời vào giây lát khi Hoàng Cầm nghe tin làng ông đã bị giặc đốt .
Như thế “khi trong tim ta cuộc sống đã tràn đầy”mới chỉ là điều kiện cần, phải có một cái cớ ngẫu nhiên, tình cờ nào đấy thì thơ mới bật ra, ấy là điều kiện đủ. Có rất nhiều thi liệu, thi ảnh; nhiều ý tứ, suy tưởng, nung nấu chất đầy mãi trong lòng mà mãi vẫn không thành thơ; thậm chí vĩnh viễn không thành, không cất cánh lên nổi vì thiếu một phút giây bùng nổ của xúc cảm ngẫu nhiên. Có ý tứ và cảm xúc (nội dung) rồi thì câu chữ (hình thức) chỉ còn là chuyện kĩ thuật. Cảm xúc và ý tứ sẽ thôi thúc gọi câu chữ ra thôi. Đúng như trường hợp Hoàng Cầm đã kể khi viết Bên kia sông Đuống: “Tôi còn nhớ rất rõ trạng thái xúc cảm của tôi khi viết bài thơ này. Dường như tôi viết không kịp. Phải cố gắng lắm tôi mới theo đuổi được những câu thơ, ý thơ dồn dập, trào lên ngọn bút. Chưa bao giờ tôi thấy quê hương lại cụ thể, máu thịt xót xa dường ấy. Toàn thân tôi run lên. Những hình ảnh, âm thanh màu sắc dệt nên quê hương thân yêu giờ như chìm trong lửa cháy, nước mắt và trong “máu loang chiều mùa đông”. Sau mỗi câu viết ra, tôi cảm thấy ớn lạnh cả xương sống. Dường như chúng từ đó mà ra. (4)”
Hơi dài dòng, chỉ để nói một điều: có được thơ hay rất khó, không thể dựa vào ý chí hoặc sự cần cù mà có. Thơ phải là kết quả tất yếu từ sự thôi thúc của con tim, không viết ra không được. Thơ 3 câu, thơ Haiku hay thơ nào cũng thế thôi. Vì thế trước khi viết “hãy tự hỏi mình vào giờ khắc tĩnh mịch nhất trong đêm: ta có phải viết không?” và “hãy tự thú xem nếu không viết liệu mình có chết nổi không?” như Rainer Maria Rilke đã từng khuyên trong Thư gửi một nhà thơ trẻ(5). Đó là chưa nói, thơ hay nhiều khi là trời ban, trời tặng, trời cho. Như thế thì làm gì có nhiều thơ, nhất là thơ hay.
Do yêu cầu cô đọng, hàm súc, thơ Haiku chỉ gợi là chính, gợi cả ý lẫn tình. Bề nổi là ý, sâu thẳm bên trong là tình. Thơ 3 câu cũng vậy. Và vì thế tưởng dễ mà rất khó. Bỗng nhớ Giả Đảo, một nhà thơ Đường, từng than “Lưỡng cú tam niên đắc / Nhất ngâm song lệ lưu” (Ba năm chỉ làm được hai câu/ Ngâm lên hai hàng lệ chảy). Khó thế sao thơ bây giờ nhiều thế. Ai cũng làm thơ được cả; nhiều người làm thơ như không, cứ như buột miệng thành thơ. Đọc xong một số bài thơ 3 câu, tôi cũng ngộ nhận chính mình, hình như mình cũng làm được loại thơ này thì phải. Có gì đâu, chỉ cần viết:
Trăng sáng
Nhớ Lý Bạch
Không ngủ
Thế là thành bài 3 câu. Và bảo đảm bài thơ bất dắc dĩ này của tôi hay hơn khá nhiều bài thơ 3 câu mà tôi đã từng đọc được. Bài 3 câu của tôi cũng có ý, có tứ, gợi điển về bàiTĩnh dạ tư của Lý Bạch; cũng lấp lửng tạo khoảng trống trong tiếp nhận: ai không ngủ? người viết hay Lý Bạch? không ngủ hay không ngủ được? không ngủ vì trăng sáng hay không ngủ vì nhớ Lý tiên sinh? Cũng gợi ra một cảnh huống thi vị: trăng sáng, thao thức, băn khoăn, nặng tình, không ngủ… Ít nhất là thế, không như một số bài thơ 3 câu đã in trên sách báo. Đọc những bài ấy, tôi thực sự hoang mang không biết người viết định nói gì.
2. Xét một cách hình thức về số lượng thì thơ 3 câu chưa phải thơ ngắn nhất, vì rất nhiều bài ca dao chỉ có 2 câu. Nhưng ngay khái niệm câu cũng cần phải bàn: thế nào là 1 câu thơ? Câu thơ và câu trong ngữ pháp có gì khác nhau? Theo thói quen 1 câu thơ thường tương ứng với một dòng. Còn câu ngữ pháp thì thông thường tiêu chí lại là sự đầy đủ chủ vị và hàm chứa một thông báo có nghĩa. Từ góc nhìn này, có thể thấy trong nhiều trường hợp câu thơ không trùng với câu ngữ pháp. Có khi một câu thơ gồm hai câu ngữ pháp: "Đất nước đẹp vô cùng. Nhưng Bác phải ra đi " (Chế Lan Viên); có khi một câu thơ chứa ba câu ngữ pháp: "Bác về... Im lặng... Con chim hót ."(Tố Hữu). Nhưng có khi hai câu thơ mới được một câu ngữ pháp:
"Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây " (Nguyễn Đình Thi)
Lại có khi cả một khổ thơ cũng chỉ là một câu ngữ pháp:
"Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm cù bất, cù bơ " (Tố Hữu )
Tất nhiên cũng có nhiều câu thơ trùng với câu ngữ pháp như "Tiếng suối trong như tiếng hát xa” (Hồ Chí Minh )
Tóm lại, gọi là thơ 3 câu thực ra là bài thơ được viết thành 3 dòng. Thơ Haiku của Nhật bản là thể thơ tiêu biểu nhất của dạng thơ 3 câu này. Đây là một bài thơ nổi tiếng của Basho (1644-1694):
Trên cành khô
Quạ ô đậu
Chiều thu
Bài Haiku không tên vừa nêu trên của Basho để lại một khoảng trống mênh mông cho độc giả tự hiểu, tự tìm ra ý nghĩa, thông điệp từ bài thơ, tự mình cảm nhận và nếu muốn người đọc tự đặt lấy tên. Nói thế không có nghĩa là muốn hiểu tùy tiện thế nào cũng được. Như đã nêu, thưởng thức thơ cũng phải tuân thủ quy luật tiếp nhận nghệ thuật, trước hết là văn bản. Bài thơ của Basho không tả chi tiết, chỉ vài nét chấm phá, thế là thành bức thủy mặc, độc đáo và sâu đậm cảm xúc. Một con quạ đen nhỏ bé, cô đơn đậu trên một cành khô tàn tạ, héo hắt trong một buổi chiều thu lạnh… tất cả gợi lên sự hoang vắng, cô tịch, cô liêu. Cảnh vật và tâm trạng được đặt trong cái lặng lẽ, mênh mông, vô tận của đất trời; trong không gian u huyền, trầm mặc của chốn hư vô… Đọc lên thấy lạnh. Dường như vang vọng trong ba câu thơ ấy là tiếng lòng của Basho: Chao ôi, sao mà u buồn và cô tịch đến vậy.
Kiệm âm, kiệm từ, kiệm chữ để dồn nén ý tứ và cảm xúc là một đặc điểm của thơ Haiku. Có lẽ do yêu cầu cô đọng, hàm súc tối đa này mà thơ Haiku không có tiêu đề (tên bài). Thêm tên bài nữa thì đã thành thơ 4 câu.
Một số nhà thơ Việt Nam hiện đại làm theo kiểu thơ 3 câu, nhưng lại có tiêu đề cho mỗi bài. Tôi đọc bài 3 câu của Mai Văn Phấn, thấy hay nhưng cứ nghĩ tại sao phải đặt thêm cái tiêu đề Hoa mận trắng.
Trời tối
Ghé sát hoa
Đọc nốt trang sách
Cái ý tứ bao trùm lên bài thơ 3 câu này chính là sự bất ngờ, ngỡ ngàng của người viết và người đọc trước màu trắng của hoa. Hoa trắng rạng ngời đến mức có thể thay đèn đọc sách. Nó cũng gợi lên khung cảnh thật trữ tình ngồi đọc sách bên hoa và sự mải mốt, say mê quên cả thời gian của người đọc sách…
Như đã nói, nếu không có tiêu đề Hoa mận trắng thì ý nghĩa của bài thơ cũng chẳng ảnh hưởng gì, thậm chí khái quát hơn (không chỉ là hoa mận mà là hoa nói chung), cô đúc và gợi mở hơn (giấu tính từ trắng đi buộc người đọc phải liên tưởng, suy nghĩ)…và đúng là hình thức bài thơ chỉ có 3 câu. Thêm tiêu đề thành bài thơ 4 câu. Cũng Mai Văn Phấn, ở tập thả (6), có bài tiêu đề đã lên tới 8 chữ, bài Nhìn người đàn bà mang thai đi qua. Trong khi 3 câu kia của bài thơ cũng chỉ có 11 chữ:
Vội tìm chiếc cọc
Đỡ buồng chuối chín cây
Trĩu nặng
Đến bài này thì lại thấy không thể bỏ được tiêu đề. Nếu bỏ tiêu đề bài thơ này không có ý nghĩa gì sâu sắc, đúng hơn không phải là thơ nữa. Rõ ràng là cả ba câu trong bài chỉ có nghĩa lý và trở thành thơ khi có tiêu đề. Tiêu đề ấy khiến hình ảnh người đàn bà mang thai với các chi tiết tưởng như không liên quan gì là việc vội đi tìm chiếc cọc, buồng chuối chín cây, … bỗng trở nên gắn bó và có ý nghĩa nhờ sự gợi mở, liên tưởng. Từ lâu dân gian đã có câu “mẹ già như chuối chín cây” để chỉ danh giới sự sống và cái chết rất mong manh khi tuổi mẹ đã cao. Mai Văn Phấn vừa tiếp nối mã truyền thống này, vừa bổ sung những sáng tạo mới. Ở đây không phải là mẹ già mà là “người đàn bà mang thai”, không chỉ là quả chuối mà là “buồng chuối chín cây”. Cách nhìn ấy đã tạo được ấn tượng, gợi lên được sự trĩu nặng, vất vả, khó nhọc của người mẹ mang thai; vẽ nên một tình thế chênh vênh, nguy hiểm, bất an rất cần quan tâm, trợ giúp, chở che… Hai chữ “trĩu nặng” cuối bài chấp chới giữa 2 nghĩa: buồng chuối trĩu nặng hay tấm lòng, tâm trạng nhà thơ lo âu nặng trĩu khi nhìn người phụ nữ mang thai? Và hành động “vội tìm chiếc cọc” đã nói lên tất cả thái độ, tình cảm ấy của chủ thể trữ tình. Theo tinh thần kiệm lời, tôi nghĩ tiêu đề bài thơ thừa 2 chữ đi qua, chỉ cần Nhìn người đàn bà mang thailà đủ.
Xét từ góc độ vừa nêu, thơ 3 câu của Mai Văn Phấn chia làm 2 loại. Một loại không cần tiêu đề, chẳng hạn bài Hoa mận trắng đã nói ở trên, hoặc bài Thay mùa sau đây:
Sét đánh
Đúng chỗ con cò trắng
Vừa bay
Thông điệp, ý nghĩa của 3 câu trong bài thơ rất độc lập, không cần dựa vào tiêu đề Thay mùa. Khi đã có tiêu đề buộc người đọc phải nghĩ, phải tìm ra mối liên hệ giữa tiêu đề này với 3 câu trong bài là gì. Thay mùa có phải để chỉ mùa này thay cho mùa khác, như là chuyển mùa (Xuân sang Hạ hoặc Hạ sang Thu chẳng hạn). Nếu thế thì điều này có liên quan gì với nghĩa của 3 câu trong bài? Riêng tôi nghĩ mãi không thấy. Chỉ thấy lúng túng. Bỏ tiêu đề đi, chỉ đọc 3 câu thấy dễ tiếp nhận hơn; thấy Haiku hơn; gợi mở nhiều hơn về số phận, sự may mắn, điều kỳ diệu của thiên nhiên vạn vật và ẩn kín phía sau lời kể có vẻ vô tư, khách quan ấy là một tâm trạng phấp phỏng, giật mình của người viết; là nỗi thảng thốt của nhà thơ trước cái đẹp trắng trong vừa thoát khỏi tai ương trong gang tấc; là mối lo âu cho số phận những sinh linh bé nhỏ, mong manh trước cái dữ dội, khủng khiếp của lôi đình...
Loại thứ hai, cũng trong tập thả của Mai Văn Phấn, rất nhiều bài lại cần phải có tiêu đề. Không có tiêu đề bài thơ không đứng được, không thành thơ. Tất cả những bài thơ loại này đều có chung một điểm: tiêu đề trở thành câu mở đầu cho bài thơ 4 câu. Chẳng hạn bài Sáng mồng một:
Nhặt được chiếc tất trẻ con
Mềm
Như trái chín
Cũng như bài Nhìn người đàn bà mang thai đi qua đã nói ở trên, bài này nếu không có tiêu đề thì các câu sau mất đi nhiều ý nghĩa. Ba câu trong bài chỉ là một so sánh ví von bình thường; nội dung, ý nghĩa cũng không có gì đặc sắc, chẳng có gì phải nghĩ, phải suy tưởng… Nhưng gắn với sáng mồng một, một thời điểm đầy ý nghĩa, mở đầu cho một năm mới, trang trọng, thiêng liêng… lập tức câu chuyện nhặt được chiếc tất trẻ conở dưới bỗng trở nên khác lạ, dẫn dụ, gợi mở, buộc người ta phải liên tưởng, nghĩ suy hơn rất nhiều. Và khi giải mã, khi đọc, tiêu đề ấy phải trở thành câu thơ mở đầu của bài 4 câu (không tiêu đề), liên kết chặt chẽ, đọc phải liền một mạch với 3 câu trong bài:
Sáng mồng một
Nhặt được chiếc tất trẻ con
Mềm
Như trái chín
Có điều, đó là chỉ xét riêng về hình thức; vấn đề đáng quan tâm hơn không phải là có hay không có tiêu đề mà quan trọng là có đúng thơ không và hơn thế có đúng là thơ hay hay không.
3. Đọc tập thơ 3 câu mang tên thả, tôi thấy trân trọng những nghĩ suy và nỗ lực đổi mới, sáng tạo của Mai Văn Phấn. Nhưng cũng lo lắng cho anh. Lo vì sự quá đam mê, vồ vập. Trước một hình thức mới, có vẻ hấp dẫn, hợp với tạng mình, dường như cứ như buột miệng là thành thơ, nhìn đâu cũng ra thơ, cũng thấy đề tài, cũng muốn viết… dễ khiến người trong cuộc cảm thấy sức sáng tạo như là vô tận(7). Trong khi sự thực không phải thế. Sự hữu hạn với con người là có thật. Với người viết từ đề tài, cảm xúc, sự suy tưởng, triết lý nhân sinh, đến hình thức biểu hiện, cách thức phô diễn, vốn liếng ngôn từ, chữ nghĩa, hình ảnh… là không nhiều, không vô tận như ta tưởng. Bậc thầy ngôn từ như Nguyễn Tuân mà lắm lúc còn thấy bất lực vì không đủ chữ nghĩa. Và do vậy rất dễ cùn mòn, lặp lại. Lặp lại người, lặp lại chính mình mà mình không biết. Mai Văn Phấn cũng không phải là trường hợp ngoại lệ, cho dù anh là một trong những nhà thơ có nội lực, có tiềm lực và luôn có ý thức sáng tạo, làm mới mình.
Nhưng làm thế nào mà tránh được trùng lặp, làm thế nào mà luôn tươi mới được khi chỉ với đề tài Mưa trong tập thơ thả đã có tới 54 bài với hầu hết các tiêu đề đều có từ mưa: Mưa xuân tới, Mải nhìn mưa phùn, Mưa lác đác, Mưa, Nhờ trận mưa, Mưa lất phất, Mưa dầm, Mưa đầu mùa, Mưa xuân, Đêm mưa, Tạnh mưa, Gặp mưa, Trời đổ mưa, Sắp mưa, Trời mưa, Hạt mưa đầu tiên, Mưa mù mịt, Mưa to, Trong cơn mưa, Bữa tiệc mưa, Cây sau mưa, Mưa tạnh dần, Không mưa, Cùng trong tiếng mưa, Ngắm mưa, Mưa rào, Mặt trăng sau mưa, Mưa nặng hạt, Trời đang mưa, Mong mưa, Con Diệc trong mưa, Mưa vẫn rơi, Hạt mưa thu, Ngớt mưa, Lần đầu gặp mưa, Viếng mộ cha gặp mưa, Nửa đêm mưa tạnh, Ngày mưa vào lễ Phật, Đi trong mưa, Mơ trời mưa, Mưa ban mai, Mưa đổ, Câu cá trong mưa, Mưa biển, Sau cơn mưa,… Trộm nghĩ, dù có nhìn mưa từ mọi khía cạnh, từ nhiều góc độ và thời điểm đi nữa cũng khó mà tránh được cảm xúc đụng nhau, ý tứ lặp lại.
Trước hết là lặp người. Chẳng hạn ở bài Mưa rào trên phố, anh viết:
Người đi
Thì thầm
Dưới mỗi tán ô
Đọc bài thơ này người ta không thể không nghĩ tới bài thơ Haiku sau đây của Buson:
Mưa xuân lất phất rơi
vừa đi vừa trò chuyện
ô và áo tơi (8).
Rồi lại đọc bài Mưa lất phất của anh
Cụ già
Che ô
Chậm chạp qua sân
Chưa nói về ý tưởng và cảm xúc, chỉ riêng hình ảnh, hình tượng người ta đã thấy dấu hiệu lặp: mưa, ô, đi lại, nói chuyện, thì thầm. Hoặc ý tưởng mưa mát lành mang đến, chia đều cho tất cả vạn vật, con người, như lộc trời chia đều cho tất cả thế gian, không phân biệt sang hèn… cũng lặp lại, lặp lại chính mình; cụ thể ở bài Mưa, anh viết:
Chia đều từng hạt
Con ngựa
Và tôi
Đến bài Mưa to tứ thơ cũng thế:
Chia đều mát mẻ
Cho mặt hồ
Đám cháy rừng
Không chỉ ở những bài thơ mưa mà ngay ở những đề tài khác, hiện tượng lặp lại ý tứ, suy tưởng cũng khó tránh. Xin nêu một ví dụ bài Con chim dẽ giun
Vừa bay khỏi
Cơn mưa ập đến
Tắm mát nơi nó đậu
Tôi cứ băn khoăn, tứ của bài thơ này có gì khác với bài Thay mùa đã nói ở trên?
Sét đánh
Đúng chỗ con cò trắng
Vừa bay
Rõ ràng câu chữ có khác, nhưng cấu tứ thì đã lặp lại rồi.
*
Viết đến đây, xuất hiện trong tôi một ý nghĩ muốn nói với Mai Văn Phấn: chỉ chọn từ thả(1017 bài) lấy 100 bài thôi. Trong 100 bài ấy, nếu 50 năm sau người ta vẫn nhắc tới dăm ba bài thế là Mai Văn Phấn đã hạnh phúc lắm rồi. 100 năm sau, nếu người ta vẫn còn nhắc vài ba bài trong số đó thì đích thực Mai Văn Phấn là một nhà thơ lớn.
__________
(1) Cả bài chỉ có 17 âm tiết, cấu trúc (5-7-5), tiếng Nhật là tiếng đa âm nên cả bài rất ít từ.
(2) Thơ Haiku được đưa vào CT Ngữ văn THPT từ năm 2000, số lượng HS cấp THPT mỗi năm khoảng 3 triệu.
(3) Có thể kể thơ 3 câu của Mai Văn Phấn, Nguyễn Anh Nông, Lưu Đức Trung, Nguyễn Công Bình, …
(4) Chuyện về Lá diêu bông và bài thơ Bên kia sông Đuống - Hoàng Cầm kể, Lưu Khánh Thơ ghi, Tạp chí Văn học số 3, 1991.
(5) Theo Phạm Thị Hoài, tienve.org.
(6) Nhà xất bản Hội nhà văn, 2015.
(7) Trước tập thả , Mai Văn Phấn còn có tập thơ 3 câu hoa giấu mặt.
(8) Đoàn Lê Giang dịch.
*
Hà Nội, một ngày lạnh cuối năm Ất Mùi.
ĐỖ NGỌC THỐNG
Địa chỉ: Vụ Giáo dục Trung học
Bộ Giáo dục và Đào tạo
Số 35 Đại Cồ Việt - Hà Nội
.
…………………………………………………………………………
- © Tác giả giữ bản quyền.
- Cập nhật từ email: cauvongteen1998@gmail.com gửi ngày 21.11.2016
- Vui lòng ghi rõ nguồn dangxuanxuyen.blogspot.com khi trích đăng lại.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét

markdown:
**(Nhà thơ Mai Văn Phấn - Nguồn ảnh: internet)** **TẢN MẠN VỀ THƠ 3 CÂU** **(Trường hợp Mai Văn Phấn)** **1.**Muốn biện luận hay nói thế nào đi nữa thì cũng không thể chối bỏ được một sự thật: thơ 3 câu hiện đại ngày nay là phỏng theo dạng thức của thơ Haiku, một thể loại đặc sắc của thơ ca Nhật Bản có từ xa xưa, nổi tiếng với những đỉnh cao như Matsuo Basho (1644-1694), Yosa Buson (1716-1784), Kobayashi Issa (1763-1827), Masaoka Shiki(1867-1902)…
Nói thế vì hiện nay rất nhiều người làm loại thơ này và gọi là thơ 3 câu, mà không gọi là Haiku. Cũng giống như đời sau rất nhiều người làm thơ theo thể Đường luật nhưng không gọi là thơ Đường. Chỉ khác là thơ 3 câu hiện đại không cần tuân thủ chặt chẽ luật của Haiku (1).
Thơ Haiku của Nhật Bản nổi tiếng từ lâu. Với Việt Nam trước năm 2000, Haiku quen thuộc chủ yếu với giới học giả, đặc biệt là những người giảng dạy và nghiên cứu văn học Nhật bản, văn hóa phương Đông ở các trường đại học. Haiku thực sự được biết đến nhiều và trở thành một thể thơ quen thuộc, khá phổ biến, nhiều người làm theo, tôi nghĩ chỉ sau khi nó được xuất hiện trong chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn năm 2000. Điều này hoàn toàn có thể kiểm chứng được: trước năm 2000 loại thơ 3 câu này rất ít thấy trong các sáng tác của thơ ca Việt đương đại.
![]()
**(Tác giả Đỗ Ngọc Thống)**
Vào chương trình (CT) và sách giáo khoa (SGK) phổ thông, dù muốn hay không, thơ Haiku được quan tâm nghiên cứu và đặc biệt được nhân rộng lên rất nhiều. Thử hỏi những bài thơ tuyệt vời của Basho và Buson nếu không vào CT và SGK trong nhà trường phổ thông thì liệu thế hệ trẻ Việt
hiện nay mấy người biết đến? Trái lại, một khi đã vào thì cho dù có nhiều học
sinh không hoặc chưa say mê, không hoặc chưa chú ý, thì con số người biết đến
thơ Haiku cũng sẽ lên hàng triệu, hàng chục triệu trong suốt hơn một thập kỷ
qua (2). Không có hình thức pi-a (PR) nào nhanh và hiệu quả hơn đối với một tác
phẩm văn học bằng việc đưa nó vào CT và SGK của nhà trường phổ thông. Ở đó
người ta phải hướng dẫn dạy thơ Haiku, giáo viên phải giảng cho HS về nó và dạy
cách đọc hiểu những bài thơ này trong những giờ học chính khóa; kéo theo đó là
biết bao nhiêu bài viết, tài liệu, giáo án, sách tham khảo về thơ Haiku… cứ thế
nối đuôi nhau ra đời, cả dạng in lẫn trên mạng và nhất là trên mạng. Cứ thử vào
Googe gõ từ khóa Haiku mà xem. Nam
Hệ quả là, không chỉ có trong nhà trường, thơ Haiku đánh động đến cả giới sáng tác…Và rất nhiều bài thơ, tập thơ kiểu Haiku đã ra đời (3), đã đi vào đời sống văn hóa, văn nghệ Việt
trong những năm gần đây. Các sáng tác thơ 3 câu ấy đã làm phong phú thêm đời
sống nghệ thuật và thế giới tâm hồn người Việt. Nhưng cũng tạo ra không ít hệ
lụy. Có gì đó khá mù mờ, mong manh giữa thơ và giả thơ, giữa siêu thơ và phản
thơ, giữa như là Haiku thứ thiệt và giông giống như Haiku… mà đôi khi người làm
ra cũng như người thưởng thức nó khó nhận ra. Điều này cũng giống như trước
những bức tranh trừu tượng của hội họa lập thể - tượng trưng, mới xem hình như
ai cũng nghĩ vẽ như thế thì ai mà chẳng vẽ
được, trừ khi nhìn bên dưới thấy đề: tranh của Pablo Ruiz Picasso (1881-1973). Nam
Thơ 3 câu thì vẫn là thơ, đó là chưa nói tới yêu cầu ngặt nghèo về sự cô đọng, hàm súc. Vì thế làm thơ 3 câu hay thưởng thức nó cũng phải tuân thủ các quy luật của sáng tạo và tiếp nhận nghệ thuật. Xét trên bình diện sáng tạo, bài thơ hay là kết quả của một quá trình không định trước, đôi khi tình cờ, ngẫu nhiên mà lại rất tất yếu. Cái ngẫu nhiên, tình cờ là cái cớ, là giây lát (moment) bừng tỉnh xúc cảm; là phút giây “thần hứng”, đột hiện, khơi mở những gì đã ấp ủ, thai nghén, đã chín nẫu, đầy ắp trong tim nhà thơ từ rất lâu rồi. Thế giới Kinh Bắc đã thấm sâu vào Hoàng Cầm từ thở ấu thơ, quê hương, xóm làng bên kia sông Đuống với ông có gì xa lạ nữa đâu, nó quen thuộc, thân thương và in đậm trong tâm trí nhà thơ từ rất lâu rồi… Thế nhưng bài thơ
*Bên kia sông Đuống*chỉ ra đời vào giây lát khi Hoàng Cầm nghe tin làng ông đã bị giặc đốt .
Như thế “khi trong tim ta cuộc sống đã tràn đầy”mới chỉ là điều kiện cần, phải có một cái cớ ngẫu nhiên, tình cờ nào đấy thì thơ mới bật ra, ấy là điều kiện đủ. Có rất nhiều thi liệu, thi ảnh; nhiều ý tứ, suy tưởng, nung nấu chất đầy mãi trong lòng mà mãi vẫn không thành thơ; thậm chí vĩnh viễn không thành, không cất cánh lên nổi vì thiếu một phút giây bùng nổ của xúc cảm ngẫu nhiên. Có ý tứ và cảm xúc (nội dung) rồi thì câu chữ (hình thức) chỉ còn là chuyện kĩ thuật. Cảm xúc và ý tứ sẽ thôi thúc gọi câu chữ ra thôi. Đúng như trường hợp Hoàng Cầm đã kể khi viết
*Bên kia sông Đuống*: “Tôi còn nhớ rất rõ trạng thái xúc cảm của tôi khi viết bài thơ này. Dường như tôi viết không kịp. Phải cố gắng lắm tôi mới theo đuổi được những câu thơ, ý thơ dồn dập, trào lên ngọn bút. Chưa bao giờ tôi thấy quê hương lại cụ thể, máu thịt xót xa dường ấy. Toàn thân tôi run lên. Những hình ảnh, âm thanh màu sắc dệt nên quê hương thân yêu giờ như chìm trong lửa cháy, nước mắt và trong “máu loang chiều mùa đông”. Sau mỗi câu viết ra, tôi cảm thấy ớn lạnh cả xương sống. Dường như chúng từ đó mà ra. (4)”
Hơi dài dòng, chỉ để nói một điều: có được thơ hay rất khó, không thể dựa vào ý chí hoặc sự cần cù mà có. Thơ phải là kết quả tất yếu từ sự thôi thúc của con tim, không viết ra không được. Thơ 3 câu, thơ Haiku hay thơ nào cũng thế thôi. Vì thế trước khi viết “hãy tự hỏi mình vào giờ khắc tĩnh mịch nhất trong đêm: ta có phải viết không?” và “hãy tự thú xem nếu không viết liệu mình có chết nổi không?” như Rainer Maria Rilke đã từng khuyên trong
*Thư gửi một nhà thơ trẻ*(5). Đó là chưa nói, thơ hay nhiều khi là trời ban, trời tặng, trời cho. Như thế thì làm gì có nhiều thơ, nhất là thơ hay.
Do yêu cầu cô đọng, hàm súc, thơ Haiku chỉ gợi là chính, gợi cả ý lẫn tình. Bề nổi là ý, sâu thẳm bên trong là tình. Thơ 3 câu cũng vậy. Và vì thế tưởng dễ mà rất khó. Bỗng nhớ Giả Đảo, một nhà thơ Đường, từng than “
*Lưỡng cú tam niên đắc* */ Nhất ngâm song lệ lưu*” (Ba năm chỉ làm được hai câu/ Ngâm lên hai hàng lệ chảy). Khó thế sao thơ bây giờ nhiều thế. Ai cũng làm thơ được cả; nhiều người làm thơ như không, cứ như buột miệng thành thơ. Đọc xong một số bài thơ 3 câu, tôi cũng ngộ nhận chính mình, hình như mình cũng làm được loại thơ này thì phải. Có gì đâu, chỉ cần viết: *Trăng sáng* *Nhớ Lý Bạch* *Không ngủ*
Thế là thành bài 3 câu. Và bảo đảm bài thơ bất dắc dĩ này của tôi hay hơn khá nhiều bài thơ 3 câu mà tôi đã từng đọc được. Bài 3 câu của tôi cũng có ý, có tứ, gợi điển về bài
*Tĩnh dạ tư*của Lý Bạch; cũng lấp lửng tạo khoảng trống trong tiếp nhận: ai không ngủ? người viết hay Lý Bạch? không ngủ hay không ngủ được? không ngủ vì trăng sáng hay không ngủ vì nhớ Lý tiên sinh? Cũng gợi ra một cảnh huống thi vị: trăng sáng, thao thức, băn khoăn, nặng tình, không ngủ… Ít nhất là thế, không như một số bài thơ 3 câu đã in trên sách báo. Đọc những bài ấy, tôi thực sự hoang mang không biết người viết định nói gì. **2.**Xét một cách hình thức về số lượng thì thơ 3 câu chưa phải thơ ngắn nhất, vì rất nhiều bài ca dao chỉ có 2 câu. Nhưng ngay khái niệm câu cũng cần phải bàn: thế nào là 1 câu thơ? Câu thơ và câu trong ngữ pháp có gì khác nhau? Theo thói quen 1 câu thơ thường tương ứng với một dòng. Còn câu ngữ pháp thì thông thường tiêu chí lại là sự đầy đủ chủ vị và hàm chứa một thông báo có nghĩa. Từ góc nhìn này, có thể thấy trong nhiều trường hợp câu thơ không trùng với câu ngữ pháp. Có khi một câu thơ gồm hai câu ngữ pháp: " *Đất nước đẹp vô cùng. Nhưng Bác phải ra đi*" (Chế Lan Viên); có khi một câu thơ chứa ba câu ngữ pháp: *"Bác về... Im lặng... Con chim hót*."(Tố Hữu). Nhưng có khi hai câu thơ mới được một câu ngữ pháp:
"
*Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh* *Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây*" (Nguyễn Đình Thi)
Lại có khi cả một khổ thơ cũng chỉ là một câu ngữ pháp:
*"Tôi đã là con của vạn nhà* *Là em của vạn kiếp phôi pha* *Là anh của vạn đầu em nhỏ* *Không áo cơm cù bất, cù bơ*" (Tố Hữu )
Tất nhiên cũng có nhiều câu thơ trùng với câu ngữ pháp như "
*Tiếng suối trong như tiếng hát xa”*(Hồ Chí Minh )
Tóm lại, gọi là thơ 3 câu thực ra là bài thơ được viết thành 3 dòng. Thơ Haiku của Nhật bản là thể thơ tiêu biểu nhất của dạng thơ 3 câu này. Đây là một bài thơ nổi tiếng của Basho (1644-1694):
*Trên cành khô* *Quạ ô đậu* *Chiều thu*
Bài Haiku không tên vừa nêu trên của Basho để lại một khoảng trống mênh mông cho độc giả tự hiểu, tự tìm ra ý nghĩa, thông điệp từ bài thơ, tự mình cảm nhận và nếu muốn người đọc tự đặt lấy tên. Nói thế không có nghĩa là muốn hiểu tùy tiện thế nào cũng được. Như đã nêu, thưởng thức thơ cũng phải tuân thủ quy luật tiếp nhận nghệ thuật, trước hết là văn bản. Bài thơ của Basho không tả chi tiết, chỉ vài nét chấm phá, thế là thành bức thủy mặc, độc đáo và sâu đậm cảm xúc. Một con quạ đen nhỏ bé, cô đơn đậu trên một cành khô tàn tạ, héo hắt trong một buổi chiều thu lạnh… tất cả gợi lên sự hoang vắng, cô tịch, cô liêu. Cảnh vật và tâm trạng được đặt trong cái lặng lẽ, mênh mông, vô tận của đất trời; trong không gian u huyền, trầm mặc của chốn hư vô… Đọc lên thấy lạnh. Dường như vang vọng trong ba câu thơ ấy là tiếng lòng của Basho: Chao ôi, sao mà u buồn và cô tịch đến vậy.
Kiệm âm, kiệm từ, kiệm chữ để dồn nén ý tứ và cảm xúc là một đặc điểm của thơ Haiku. Có lẽ do yêu cầu cô đọng, hàm súc tối đa này mà thơ Haiku không có tiêu đề (tên bài). Thêm tên bài nữa thì đã thành thơ 4 câu.
Một số nhà thơ Việt Nam hiện đại làm theo kiểu thơ 3 câu, nhưng lại có tiêu đề cho mỗi bài. Tôi đọc bài 3 câu của Mai Văn Phấn, thấy hay nhưng cứ nghĩ tại sao phải đặt thêm cái tiêu đề
*Hoa mận trắng*. *Trời tối* *Ghé sát hoa* *Đọc nốt trang sách*
Cái ý tứ bao trùm lên bài thơ 3 câu này chính là sự bất ngờ, ngỡ ngàng của người viết và người đọc trước màu trắng của hoa. Hoa trắng rạng ngời đến mức có thể thay đèn đọc sách. Nó cũng gợi lên khung cảnh thật trữ tình ngồi đọc sách bên hoa và sự mải mốt, say mê quên cả thời gian của người đọc sách…
Như đã nói, nếu không có tiêu đề
*Hoa mận trắng*thì ý nghĩa của bài thơ cũng chẳng ảnh hưởng gì, thậm chí khái quát hơn (không chỉ là *hoa* *mận*mà là hoa nói chung), cô đúc và gợi mở hơn (giấu tính từ *trắng*đi buộc người đọc phải liên tưởng, suy nghĩ)…và đúng là hình thức bài thơ chỉ có 3 câu. Thêm tiêu đề thành bài thơ 4 câu. Cũng Mai Văn Phấn, ở tập *thả*(6), có bài tiêu đề đã lên tới 8 chữ, bài *Nhìn người đàn bà mang thai đi qua*. Trong khi 3 câu kia của bài thơ cũng chỉ có 11 chữ: *Vội tìm chiếc cọc* *Đỡ buồng chuối chín cây* *Trĩu nặng*
Đến bài này thì lại thấy không thể bỏ được tiêu đề. Nếu bỏ tiêu đề bài thơ này không có ý nghĩa gì sâu sắc, đúng hơn không phải là thơ nữa. Rõ ràng là cả ba câu trong bài chỉ có nghĩa lý và trở thành thơ khi có tiêu đề. Tiêu đề ấy khiến hình ảnh người đàn bà mang thai với các chi tiết tưởng như không liên quan gì là việc vội đi tìm chiếc cọc, buồng chuối chín cây, … bỗng trở nên gắn bó và có ý nghĩa nhờ sự gợi mở, liên tưởng. Từ lâu dân gian đã có câu “mẹ già như chuối chín cây” để chỉ danh giới sự sống và cái chết rất mong manh khi tuổi mẹ đã cao. Mai Văn Phấn vừa tiếp nối mã truyền thống này, vừa bổ sung những sáng tạo mới. Ở đây không phải là mẹ già mà là “người đàn bà mang thai”, không chỉ là quả chuối mà là “buồng chuối chín cây”. Cách nhìn ấy đã tạo được ấn tượng, gợi lên được sự trĩu nặng, vất vả, khó nhọc của người mẹ mang thai; vẽ nên một tình thế chênh vênh, nguy hiểm, bất an rất cần quan tâm, trợ giúp, chở che… Hai chữ “trĩu nặng” cuối bài chấp chới giữa 2 nghĩa: buồng chuối trĩu nặng hay tấm lòng, tâm trạng nhà thơ lo âu nặng trĩu khi nhìn người phụ nữ mang thai? Và hành động “vội tìm chiếc cọc” đã nói lên tất cả thái độ, tình cảm ấy của chủ thể trữ tình. Theo tinh thần kiệm lời, tôi nghĩ tiêu đề bài thơ thừa 2 chữ
*đi qua*, chỉ cần *Nhìn người đàn bà mang thai*là đủ.
Xét từ góc độ vừa nêu, thơ 3 câu của Mai Văn Phấn chia làm 2 loại. Một loại không cần tiêu đề, chẳng hạn bài
*Hoa mận trắng*đã nói ở trên, hoặc bài *Thay mùa*sau đây: *Sét đánh* *Đúng chỗ con cò trắng* *Vừa bay*
Thông điệp, ý nghĩa của 3 câu trong bài thơ rất độc lập, không cần dựa vào tiêu đề
*Thay mùa*. Khi đã có tiêu đề buộc người đọc phải nghĩ, phải tìm ra mối liên hệ giữa tiêu đề này với 3 câu trong bài là gì. *Thay mùa*có phải để chỉ mùa này thay cho mùa khác, như là chuyển mùa (Xuân sang Hạ hoặc Hạ sang Thu chẳng hạn). Nếu thế thì điều này có liên quan gì với nghĩa của 3 câu trong bài? Riêng tôi nghĩ mãi không thấy. Chỉ thấy lúng túng. Bỏ tiêu đề đi, chỉ đọc 3 câu thấy dễ tiếp nhận hơn; thấy Haiku hơn; gợi mở nhiều hơn về số phận, sự may mắn, điều kỳ diệu của thiên nhiên vạn vật và ẩn kín phía sau lời kể có vẻ vô tư, khách quan ấy là một tâm trạng phấp phỏng, giật mình của người viết; là nỗi thảng thốt của nhà thơ trước cái đẹp trắng trong vừa thoát khỏi tai ương trong gang tấc; là mối lo âu cho số phận những sinh linh bé nhỏ, mong manh trước cái dữ dội, khủng khiếp của lôi đình...
Loại thứ hai, cũng trong tập
*thả*của Mai Văn Phấn, rất nhiều bài lại cần phải có tiêu đề. Không có tiêu đề bài thơ không đứng được, không thành thơ. Tất cả những bài thơ loại này đều có chung một điểm: tiêu đề trở thành câu mở đầu cho bài thơ 4 câu. Chẳng hạn bài *Sáng mồng một:* *Nhặt được chiếc tất trẻ con* *Mềm* *Như trái chín*
Cũng như bài
*Nhìn người đàn bà mang thai đi qua*đã nói ở trên, bài này nếu không có tiêu đề thì các câu sau mất đi nhiều ý nghĩa. Ba câu trong bài chỉ là một so sánh ví von bình thường; nội dung, ý nghĩa cũng không có gì đặc sắc, chẳng có gì phải nghĩ, phải suy tưởng… Nhưng gắn với *sáng mồng một*, một thời điểm đầy ý nghĩa, mở đầu cho một năm mới, trang trọng, thiêng liêng… lập tức câu chuyện *nhặt được chiếc tất trẻ con*ở dưới bỗng trở nên khác lạ, dẫn dụ, gợi mở, buộc người ta phải liên tưởng, nghĩ suy hơn rất nhiều. Và khi giải mã, khi đọc, tiêu đề ấy phải trở thành câu thơ mở đầu của bài 4 câu (không tiêu đề), liên kết chặt chẽ, đọc phải liền một mạch với 3 câu trong bài: *Sáng mồng một* *Nhặt được chiếc tất trẻ con* *Mềm* *Như trái chín*
Có điều, đó là chỉ xét riêng về hình thức; vấn đề đáng quan tâm hơn không phải là có hay không có tiêu đề mà quan trọng là có đúng thơ không và hơn thế có đúng là thơ hay hay không.
**3.**Đọc tập thơ 3 câu mang tên *thả*, tôi thấy trân trọng những nghĩ suy và nỗ lực đổi mới, sáng tạo của Mai Văn Phấn. Nhưng cũng lo lắng cho anh. Lo vì sự quá đam mê, vồ vập. Trước một hình thức mới, có vẻ hấp dẫn, hợp với tạng mình, dường như cứ như buột miệng là thành thơ, nhìn đâu cũng ra thơ, cũng thấy đề tài, cũng muốn viết… dễ khiến người trong cuộc cảm thấy sức sáng tạo như là vô tận(7). Trong khi sự thực không phải thế. Sự hữu hạn với con người là có thật. Với người viết từ đề tài, cảm xúc, sự suy tưởng, triết lý nhân sinh, đến hình thức biểu hiện, cách thức phô diễn, vốn liếng ngôn từ, chữ nghĩa, hình ảnh… là không nhiều, không vô tận như ta tưởng. Bậc thầy ngôn từ như Nguyễn Tuân mà lắm lúc còn thấy bất lực vì không đủ chữ nghĩa. Và do vậy rất dễ cùn mòn, lặp lại. Lặp lại người, lặp lại chính mình mà mình không biết. Mai Văn Phấn cũng không phải là trường hợp ngoại lệ, cho dù anh là một trong những nhà thơ có nội lực, có tiềm lực và luôn có ý thức sáng tạo, làm mới mình.
Nhưng làm thế nào mà tránh được trùng lặp, làm thế nào mà luôn tươi mới được khi chỉ với đề tài Mưa trong tập thơ
*thả*đã có tới 54 bài với hầu hết các tiêu đề đều có từ mưa: *Mưa xuân tới, Mải nhìn mưa phùn, Mưa lác đác, Mưa, Nhờ trận mưa, Mưa lất phất, Mưa dầm, Mưa đầu mùa, Mưa xuân, Đêm mưa, Tạnh mưa, Gặp mưa, Trời đổ mưa, Sắp mưa, Trời mưa, Hạt mưa đầu tiên, Mưa mù mịt, Mưa to, Trong cơn mưa, Bữa tiệc mưa, Cây sau mưa, Mưa tạnh dần, Không mưa, Cùng trong tiếng mưa, Ngắm mưa, Mưa rào, Mặt trăng sau mưa, Mưa nặng hạt, Trời đang mưa, Mong mưa, Con Diệc trong mưa, Mưa vẫn rơi, Hạt mưa thu, Ngớt mưa, Lần đầu gặp mưa, Viếng mộ cha gặp mưa, Nửa đêm mưa tạnh, Ngày mưa vào lễ Phật, Đi trong mưa, Mơ trời mưa, Mưa ban mai, Mưa đổ, Câu cá trong mưa, Mưa biển, Sau cơn mưa,…*Trộm nghĩ, dù có nhìn mưa từ mọi khía cạnh, từ nhiều góc độ và thời điểm đi nữa cũng khó mà tránh được cảm xúc đụng nhau, ý tứ lặp lại.
Trước hết là lặp người. Chẳng hạn ở bài
*Mưa rào trên phố,*anh viết: *Người đi* *Thì thầm* *Dưới mỗi tán ô*
Đọc bài thơ này người ta không thể không nghĩ tới bài thơ Haiku sau đây của Buson:
*Mưa xuân lất phất rơi* *vừa đi vừa trò chuyện* *ô và áo tơi* *(8).*
Rồi lại đọc bài
*Mưa lất phất*của anh *Cụ già* *Che ô* *Chậm chạp qua sân*
Chưa nói về ý tưởng và cảm xúc, chỉ riêng hình ảnh, hình tượng người ta đã thấy dấu hiệu lặp: mưa, ô, đi lại, nói chuyện, thì thầm. Hoặc ý tưởng mưa mát lành mang đến, chia đều cho tất cả vạn vật, con người, như lộc trời chia đều cho tất cả thế gian, không phân biệt sang hèn… cũng lặp lại, lặp lại chính mình; cụ thể ở bài
*Mưa,*anh viết: *Chia đều từng hạt* *Con ngựa* *Và tôi*
Đến bài
*Mưa to*tứ thơ cũng thế: *Chia đều mát mẻ* *Cho mặt hồ* *Đám cháy rừng*
Không chỉ ở những bài thơ mưa mà ngay ở những đề tài khác, hiện tượng lặp lại ý tứ, suy tưởng cũng khó tránh. Xin nêu một ví dụ bài
*Con chim dẽ giun* *Vừa bay khỏi* *Cơn mưa ập đến* *Tắm mát nơi nó đậu*
Tôi cứ băn khoăn, tứ của bài thơ này có gì khác với bài
*Thay mùa*đã nói ở trên? *Sét đánh* *Đúng chỗ con cò trắng* *Vừa bay*
Rõ ràng câu chữ có khác, nhưng cấu tứ thì đã lặp lại rồi.
*
Viết đến đây, xuất hiện trong tôi một ý nghĩ muốn nói với Mai Văn Phấn: chỉ chọn từ
*thả*(1017 bài) lấy 100 bài thôi. Trong 100 bài ấy, nếu 50 năm sau người ta vẫn nhắc tới dăm ba bài thế là Mai Văn Phấn đã hạnh phúc lắm rồi. 100 năm sau, nếu người ta vẫn còn nhắc vài ba bài trong số đó thì đích thực Mai Văn Phấn là một nhà thơ lớn.
__________
(1) Cả bài chỉ có 17 âm tiết, cấu trúc (5-7-5), tiếng Nhật là tiếng đa âm nên cả bài rất ít từ.
(2) Thơ Haiku được đưa vào CT Ngữ văn THPT từ năm 2000, số lượng HS cấp THPT mỗi năm khoảng 3 triệu.
(3) Có thể kể thơ 3 câu của Mai Văn Phấn, Nguyễn Anh Nông, Lưu Đức Trung, Nguyễn Công Bình, …
(4) Chuyện về Lá diêu bông và bài thơ Bên kia sông Đuống - Hoàng Cầm kể, Lưu Khánh Thơ ghi, Tạp chí Văn học số 3, 1991.
(5) Theo Phạm Thị Hoài, tienve.org.
(6) Nhà xất bản Hội nhà văn, 2015.
(7) Trước tập thả , Mai Văn Phấn còn có tập thơ 3 câu hoa giấu mặt.
(8) Đoàn Lê Giang dịch.
*
Hà Nội, một ngày lạnh cuối năm Ất Mùi.
ĐỖ NGỌC THỐNG
**Vụ Giáo dục Trung học** *Địa chỉ:*
Bộ Giáo dục và Đào tạo
Số 35 Đại Cồ Việt - Hà Nội
.
…………………………………………………………………………
- © Tác giả giữ bản quyền.
- Cập nhật từ email: cauvongteen1998@gmail.com gửi ngày 21.11.2016
- Vui lòng ghi rõ nguồn dangxuanxuyen.blogspot.com khi trích đăng lại.
## 0 nhận xét:
## Đăng nhận xét

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Tour Tham
quan
Sŕi gňn
Tour
Du lịch Mekong
Nha Trang - Đŕ lạt
- Mũi Né
Hŕnh trěnh
di sản Miền Trung
Hỗ trợ trực
tuyến
Số
lượng Khách truy cập
Tour
du lịch Thái lan
Tour Du lịch Singapore
Tour Du lịch Malaysia
Tour Du lịch Campuchia
Tour Du lịch Lŕo
Tour Du lịch Hồng Kông
Tour Du lịch Trung Quốc
Tour Cần Thơ 2 ngŕy
1 đęm
ĐIỂM CHÍNH
Thời gian: 2 ngŕy
Khởi hŕnh: thứ 7 hŕng tuần
Phương tiện: đi về bằng xe
Chi tiết tour:
Ngŕy 1: SŔI GŇNvCẦN
THƠ (170km)
v
Buổi sáng, xe vŕ hướng dẫn vięn đón khách,
khởi hŕnh đi Cần Thơ. Qua cầu treo
Mỹ Thuận, du khách có dịp ngắm
cây cầu dây văng đầu tięn, hiện đại nhất
Đồng Bằng Sông Cửu Long, được khởi công
xây dựng năm 1997 vŕ hoŕn thŕnh năm
2000.
Qua cầu Cần Thơ xuống
vườn
du lịch Mỹ Khánh,
du
khách đi xe ngựa dạo chơi trong một
không gian xanh của những vườn mận, xoŕi,
chôm chôm, mít, sầu rięng…Nghe đờn
ca tŕi tử cải lương Nam Bộ. Tham
gia lŕm bánh tráng, nấu rượu đế, thưởng
thức những món ngon rất dân dă như cá
lóc nướng ống tre, chuột
quay lu, lẫu đồng quę.
v
Buổi chiều, đoŕn tham quan nhŕ cổ
Běnh Thủy, được xây dựng từ năm
1870, kiến trúc tięu biểu của Nam Bộ,
nhŕ có năm gian hai chái, sườn nhŕ bằng
gỗ được chạm khắc tinh tế, đięu luyện,
có vườn lan vŕ cây xương rồng 40 tuổi,
cňn gọi lŕ “Kim Lăng Trụ”,
cao 8 thước, được xác lập kỷ lục cao
nhất Việt Nam.
v
Buổi tối, xe đưa đoŕn đi bến Ninh Kiều,
nằm ở ngă ba sông Hậu vŕ
từng được mệnh danh lŕ đệ nhất
danh thắng xứ Tây Đô, du khách dạo chơi,
thưởng thức cŕ phę ở các quán Thủy Tạ
ven song. Důng bữa chiều với các món ăn
Nam Bộ tręn du thuyền Cần Thơ vŕ lắng
nghe những giai điệu ngọt ngŕo của miền
sông nước.
Sau đó, Quý khách có thể đi dao chợ đęm
Tây Đô, hoặc về khu đô thị mới Cái Khế,
để khám phá nét nhộn nhịp, sầm uất của
Cần Thơ về đęm.
(Ăn sáng, trưa, chiều)
Ngŕy 2: CẦN THƠ
v
SŔI GŇN (170km)
v
Buổi sáng, đoŕn xuống đň đi chợ nổi
Cái Răng, theo các món hŕng treo
tręn cây chčo bẻo ở đầu ghe, du khách
cůng mua bán với khách thương hồ miền
tây, těm hiểu nét văn hóa mua bán tręn
sông rất đặc trưng của người Nam Bộ.
Chuyến đň sông Hậu tiếp tục đưa khách
qua khu du lịch Phů Sa nằm tręn Cồn Ấu, du khách bắt đầu
một ngŕy vui chơi nơi sông miệt vườn với
cái thú câu cá, tắm sông, chčo xuồng,
đón ngọn gió thổi từ sông lęn, ngắm
cầu treo Cần Thơ
nối liền hai bờ sông Hậu, mới hoŕn
thŕnh.
v
Buổi chiều, trả phňng, xe đưa đoŕn trở về
TP.Hồ Chí Minh, ghé vườn
trái cây sầu rięng, vú sữa, sapo ở Ba
Dừa, Kim Sơn, Vĩnh Kim, du
khách mua trái cây hái tại vườn về lŕm
quŕ.
v
Xe đi ngang Mỹ Tho Đại Phố, du khách ngắm cầu treo
Rạch Miễu một công trěnh mơ ước
của người dân xứ dừa Bến Tre vừa mới
hoŕn thŕnh. Tiếp tục lęn đường cao tốc
Trung Lương - Sŕi Gňn, đoŕn về Sŕi Gňn.
Về tới Sŕi Gňn,
chia tay tạm biệt, hẹn tái ngộ cůng Quý
khách.
(Ăn sáng, trưa)
GIÁ
VÉ (1 KHÁCH)
Việt Nam, Việt Kiều
Phụ thu ngoại quốc
Phụ thu phňng đơn
1.425.000
VNĐ
100.000 VNĐ
200.000 VNĐ
GIÁ
VÉ BAO GỒM
:
v
Xe đời mới có máy lạnh, vé tŕu đň du
lịch đưa đón khách đi theo chương trěnh
tour.
v
Khách sạn tięu chuẩn 2 sao đến 3 sao:
Phňng 2 khách, có máy lạnh, tivi, tủ
lạnh, điện thoại, nước nóng, vệ sinh
rięng.
Khách sạn:
TÂY
ĐÔ, NINH KIỀU, PHƯƠNG ĐÔNG, NGÂN HŔ, Á
CHÂU.
(hoặc các khách
sạn tương đương)
v
Ăn uống gồm 3 bữa trong ngŕy. Điểm tâm
sáng. Ăn trưa vŕ chiều lŕ cơm phần 4 món,
được đổi món thường xuyęn theo ẩm thực
địa phương. Nếu khách tự túc ăn, vé tour
được trừ: 300.000 đ.
v
Hướng dẫn vięn thuyết minh vŕ phục vụ
cho đoŕn suốt tuyến.
v
Vé vŕo cửa các thắng cảnh.
v
Khăn lạnh, nước uống Aquafina tręn đường
(1 khăn, 1 chai/ ngŕy).
v
Quŕ tặng, xổ số vui có thưởng.
v
Bảo hiểm trọn tour.
GIÁ VÉ KHÔNG BAO GỒM
:
·
Ăn uống ngoŕi chương trěnh, vŕ các chi
phí vui chơi giải trí cá nhân.
GIÁ VÉ TRẺ EM:
- Trẻ em từ 12 tuổi trở lęn mua
01 vé.
- Trẻ em từ 06 đến 11 tuổi mua
1/2 vé.
- Trẻ em từ 05 tuổi trở xuống:
Không tính vé, gia đěnh tự lo cho bé.
Nhưng 02 người lớn chỉ
Được kčm 01 trẻ em, nếu trẻ em
đi kčm nhiều hơn thě từ em thứ 02 trở
lęn phải mua 1/2 vé.
(Tięu chuẩn 1/2 vé: được 01
suất ăn + 01 ghế ngồi vŕ ngủ ghép chung
phňng với gia đěnh).
Du lịch Nội địa
Để
těm hiểu kỹ hơn, xin quý
khách vui lňng tham khảo các
loại hěnh du lịch dưới đây:
Du lịch Hŕ nội
Du lịch Sapa
Du lịch Hạ long
Du lịch Cát Bŕ
Du lịch Ninh Běnh
Du lịch Huế
Du lịch Đŕ nẵng
Du lịch Hội An
Du lịch Nha Trang
Du lịch Đŕ Lạt
Du lịch Phan Thiết
Du lịch Sŕi gňn
Du lịch Phú Quốc
Du lịch Cần Thơ
Du lịch Vũng Tŕu
Du lịch Tây Nguyęn
Du lịch Tuần Trăng Mật
Du lịch cuối tuần
Du lịch Xuyęn Việt
Tour Du lịch Cuối
Tuần
Tour Du lịch
Biển
Tour Du lịch
Lễ hội
Tour Du lịch
Mua sắm
Tour Du lịch Khám
phá - Mạo hiểm
Du lịch Quốc tế
Lịch khởi hŕnh tour quốc tế
Du lịch Thái Lan
Du lịch Singapore
Du lịch Malaysia
Du lịch Campuchia
Du lịch Lŕo
Du lịch Hồng Kông
Du lịch Trung Quốc
Tour đặc sắc
Tour cuối tuần khởi hŕnh từ Hŕ nội:
Các
điểm tham quan chính tour Sŕi gňn
TRANG CHỦ
LINKS

Content-Type: text/html


text:
e10 No One
::
CLB giải trí
::
Góc vui cười
::
Chat chit - spam - tán dóc
Index
Portal
Calendar
Trợ giúp
Tìm kiếm
Tìm kiếm
Display results as :
Số bài
Chủ đề
Advanced Search
Thành viên
Nhóm
Đăng ký
Đăng Nhập
e10 No One
::
CLB giải trí
::
Góc vui cười
::
Chat chit - spam - tán dóc
Share
|
thơ dộc nhất vô nhị
Tiêu đề: thơ dộc nhất vô nhị
Tue May 03, 2011 5:35 pm
BossLvG
gold member
Thông tin thành viên :
Click !
Tổng số bài gửi
:
117
Điểm hấp dẫn
:
3
Join date
:
13/04/2011
Age
:
20
Chủ đề :
thơ dộc nhất vô nhị
--------------------------------------------------
+ Xa quê con nhớ mẹ hiền
Con về gặp mẹ….lấy tiền xong con lại xa quê
+ Không tham lam không phải quan huyện
Không nhìu chiện không phải….Ziệt Nam
+ Con vua thì lại làm vua
Con gái bác sĩ, trai cua để nhìn
+ Lên chùa thấy bụt muốn tu,
Về nhà ngó vợ, muốn xù em ngay
+ Ta về ta tắm ao ta
Sảy chân chết đuối có người nhà vớt lên
+ Trên đồng cạn dưới đồng sâu
Chồng cày vợ cấy con trâu…..đi dzìa
+ Không có cuộc tình nào khó
Chỉ sợ mình không liều
Đạp xe và quốc bộ
Quyết chí ắt được yêu
+ Đêm nằm ở dưới bóng trăng
Thương cha nhớ mẹ không bằng nhớ em
+ Bình tĩnh tự tin không cay cú
Âm thầm chịu đựng trả thù sau
+ Uớc gì em hoá thành trâu
Để anh là đỉa anh bâu lấy đùi
+ Má ơi đừng gã con xa
Gã con qua Úc,Canada được rồI
+ Hoa hồng thì phải có gai
Con gái thì phải phá thai đôi lần
+ Trên trời có đám mây xanh,
Ở giữa mây trắng xung quanh mây vàng.
Nếu mà anh lấy phải nàng,
Anh thà thắt cổ cho nàng ở không.
+ Tình chỉ đẹp khi còn dang dở
Cưới nhau về tắt thở càng nhanh
+ Yêu anh mấy núi cũng leo
Mấy sông cũng lội thấy anh nghèo..lại thôi
+ Hồng nào hồng chẳng có gai
Gái nào gái chẳng yêu 2,3 thằng
+ Ta đi bầu cử tự do
Chọn người xứng đáng mà cho vào hòm
+ Con đò dịch đít sang ngang
Xa xa có một cái làng thò ra..
+ Ao thu lạnh lẽo nước trong veo
Chú nhà quê nọ Nguyễn Văn Teo
+Chiếc cầu tre nhỏ anh ngồi đó
Tung tăng cá lội dưới chân bèo
Lõm bõm đưa lòng lâng lâng nhẹ
Giọt dài giọt ngắn thánh thót reo
Chiều thu êm ả trời thanh vắng
Hơi thoảng đưa hương quyện gió chiều
+ Ước gì môi em là đít bút
Anh ngồi học bài cắn đít bút hun em
+ Anh yêu em đến nay chừng có thế
Bộ lòng mề còn đó để anh ăn
+ Người đi một nửa hồn tôi mất!!
Một nửa hồn kia ...... đứng chửi thề
+ Bánh mì phải có patê
Làm trai phải có máu dê trong người!!!
+ Những đêm dài ngồi chơi vi tính
Bỗng bàng hoàng khi nhìn thấy roi mây
+ Thân heo vừa béo lại vừa ù
Bảy nổi ba chìm với nước lu
Chết đuối quẫy chân không ai cứu
Đứa nào mà cứu, đứa ấy ngu
+ Ngồi học hồn để lên mây
Ông tiên ổng hỏi: "Lên đây làm gì?"
Thưa rằng lên hỏi đề thi
Ông tiên ổng chửi : "Về đi, con mẹ mày...!!"
+ Hôm nay nhân dzợ đi xa
Còn cô em dzợ, dzê ra khỏi chuồng !
+ Nhớ quá khứ buồn rơi nước mắt
Nhìn tương lai lạnh toát mồ hôi
+ Nhận được thư em lúc nhá nhem
Mừng mừng tủi tủi mở ra xem
Trong thư em viết dăm ba chữ
"Anh ơi ngày mai nó lấy em"
+ Nắng mưa là chuyện do trời
Cúp cua là chuyện ở đơì học sinh
Cúp cua đừng cúp một mình
Rủ thêm vài đứa tâm tình cho vui
+ Chị tôi lớn tuổi hơn tôi .
Mẹ tôi lớn tuổi hơn tôi rất nhiều .
Ô Kiaaàa có một cánh diều .
Diều mà có gió thì diều sẽ bay
+ Đường Sài Gòn vừa dài vừa hẹp
Gái Sài Gòn vừa đẹp vừa dê
+ Ai vô xứ Huế thì vô
Còn tao.. tao cứ thủ đô tao dzìa!
+ Chiều chiều lại đứng ngỏ sau,
Mẹ yêu mẹ hỡi mau mau gửi tiền.
+Níu pít ngày mai em lấy chồng
Ơn trời, chuyện này rồi cũng xong!
Buồn cho thằng nhóc nào xui quá
Vớ phải em rồi, đời đi toong!
Nếu bít rằng em đã lấy chồng
Anh về lấy vợ thế là xong
Mười tám năm sau con anh lớn
Quyết dzớt con em trả hận lòng
Nếu biết ngày mai em có chồng
Anh cười bể bụng văng cả răng
Đứa nào lấy em thật vô phúc
Tối nằm cắn lưỡi chết nhăn răng!
Nếu biết rằng em đã lấy chồng
Xời ơi ! Em chớ nghĩ viễn vông
Mà rằng: anh có buồn không hở ?
Ở đó mà ham ! Thứ sát chồng !!!
thơ dộc nhất vô nhị - http://www.c3z.co.cc/t367-topic Hay lắm đó bạn :x hãy xem và gửi cho bạn bè của bạn nha (không có virus đâu) - xin lỗi nếu tin này làm phiền bạn !
thơ dộc nhất vô nhị
Trang
1
trong tổng số
1
trang
Trả lời nhanh
Yêu cầu viết tiếng Việt có dấu trên tòan bộ diễn đàn.
Permissions in this forum:
Bạn
không có quyền
trả lời bài viết
e10 No One
::
CLB giải trí
::
Góc vui cười
::
Chat chit - spam - tán dóc
e10 No One
::
CLB giải trí
::
Góc vui cười
::
Chat chit - spam - tán dóc
Free forum
|
©
phpBB
|
Free forum support
|
Liên hệ
|
Report an abuse
|
Sosblogs

Pragma: no-cache

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Vary: User-Agent