text:
Lấy giáo dục hoằng dương Phật pháp. Lấy giảng giải bồi dưỡng nhân tài. Lấy từ bi lợi ích xã hội. Lấy chân thành phát triển giao lưu. Lấy chuyên tu cầu sanh Tịnh Độ.
Những tin mới hơn
Ở Nhà Làm Thế Nào Để Dạy Con - tập 2 Xem video
(Lượt xem: 154)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 8 Xem video
(Lượt xem: 63)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 9 Xem video
(Lượt xem: 40)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 10 Xem video
(Lượt xem: 47)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 11 Xem video
(Lượt xem: 40)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 12 Xem video
(Lượt xem: 38)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 13 Xem video
(Lượt xem: 30)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 14 Xem video
(Lượt xem: 51)
Xem video
Ở Nhà Làm Thế Nào Để Dạy Con - tập 1 Xem video
(Lượt xem: 199)
Xem video
Lục Tích Giấu Quýt Cho Mẹ (Phim Hoạt Hình) Xem video
(Lượt xem: 68)
Xem video
Hoàng Hương Quạt Nồng Ấp Lạnh (Phim Hoạt Hình) Xem video
(Lượt xem: 57)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 6 Xem video
(Lượt xem: 44)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 7 Xem video
(Lượt xem: 47)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 3 Xem video
(Lượt xem: 62)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 4 Xem video
(Lượt xem: 39)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 5 Xem video
(Lượt xem: 46)
Xem video
Nhân Quả Báo Ứng Tơ Hào Chẳng Sai - Pháp Sư Tịnh Không Xem video
(Lượt xem: 249)
Xem video
Bài Khai Thị Trong Đại Lễ Tế Tổ 11-06-2017 - Pháp Sư Tịnh Không Xem video
(Lượt xem: 423)
Xem video
Bài Giới Thiệu Sơ Lược Về Tứ Thư - Pháp Sư Tịnh Không Xem video
(Lượt xem: 288)
Xem video
Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật - Tập 231 Xem video
(Lượt xem: 198)
Xem video
Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật - Tập 232 Xem video
(Lượt xem: 143)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 2 Xem video
(Lượt xem: 188)
Xem video
Đệ tử quy - Tập 1 Xem video
(Lượt xem: 257)
Xem video
Làm Thế Nào Để Cầu Con, Sanh Con và Dạy Con - Tập 1 Xem video
(Lượt xem: 426)
Xem video
Làm Thế Nào Để Cầu Con, Sanh Con và Dạy Con - Tập 2 Xem video
(Lượt xem: 387)
Xem video
Người Trẻ Tuổi Tại Vì Sao Lại Không Có Năng Lực Xem video
(Lượt xem: 261)
Xem video
Sống - Tập 2 Xem video
(Lượt xem: 261)
Xem video
Sống - Tập 1 Xem video
(Lượt xem: 382)
Xem video
Thiên Hạ Phụ Tử - Tập 4 Xem video
(Lượt xem: 529)
Xem video
Thiên Hạ Phụ Tử - Tập 5 Xem video
(Lượt xem: 481)
Xem video
Đang truy cập : 29
Hôm nay : 1139
Tháng hiện tại : 206605
Tổng lượt truy cập : 9984372
Pháp môn Niệm Phật, vốn là bi tâm triệt đễ của Thích Ca Thế Tôn độ chúng sanh; pháp môn này tối giản tiện, tối ổn định, tối cao siêu. Nếu như pháp môn này không thể tu được, vậy thì không cần nói đến pháp khác. Chỗ tốt của pháp môn này, bậc đại học vấn càng nghiên cứu, càng cảm thấy cao thâm; người không biết một chữ, cũng có thể làm đến được. Đáng tiếc người không rõ lý, chỉ đem nó cho là việc của ông già bà lão, thật là quá đổi sai lầm. Mời xem hai vị đại thánh Văn Thù Phổ Hiền trên hội Hoa Nghiêm, đều ở trong Kinh khuyến tu; Mã Minh Long Thụ hai vị Đại Bồ Tát của An Độ, đều có trước luận hoằng dương Tịnh Độ. Cổ đức của Trung Thổ, từ Đại Sư Huệ Viễn mãi đến Đại Sư An Quang, những lịch đại tổ sư này, phần nhiều là trước tu các pháp môn khác về sau quy về Tịnh Độ. Đại Sư Loan Đàm có nhục thân Bồ Tát nổi tiếng, Đại Sư Trí Giả là người truyền đăng Phật, đều hoằng dương Tịnh Độ. Thời cận đại Đại Sư Đế Nhàn của Tông Thiên Thai, Đại Sư Thái Hư của Tông Duy Thức, Đại Sư Hoằng Nhất của Luật Tông, Hư Vân Viên Anh hai vị Đại Sư của Thiền Tông, mỗi vị đều có trước tác, cũng là hoằng dương Tịnh Độ. Các vị cư sĩ nổi tiếng Lô Sơn triều Tần, Bạch Lạc Thiên của triều Đường, Tô Đông Pha Văn Ngạn Bác của triều Tống, Viên Hoằng Đạo của triều Minh, Bàng Xích Mộc Vương Nhân Sơn .v.v của triều Thanh, đều là nhà đại học vấn, họ đều là tức tâm Tịnh Độ, đây là người người đều biết đến. Còn có rất nhiều người, nhất thời không thể nhớ ra hết, cũng không cần phải nêu ra nữa. Hạng như ta tự hỏi : trí huệ, đức năng, so với những thánh hiền trên đây, ai cao ai thấp? Các ngài đều là chuyên tu chuyên hoằng Tịnh Độ, còn ta thì ngược lại xem thường; tri kiến như vậy, có thể nói là chính xác chăng?

markdown:
Lấy giáo dục hoằng dương Phật pháp. Lấy giảng giải bồi dưỡng nhân tài. Lấy từ bi lợi ích xã hội. Lấy chân thành phát triển giao lưu. Lấy chuyên tu cầu sanh Tịnh Độ.
**Những tin mới hơn**
Xem video
[Ở Nhà Làm Thế Nào Để Dạy Con - tập 2](/video/Video-Khac/O-Nha-Lam-The-Nao-De-Day-Con-tap-2/1354/)
(Lượt xem: 154)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 8](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-8/1347/)
(Lượt xem: 63)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 9](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-9/1348/)
(Lượt xem: 40)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 10](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-10/1349/)
(Lượt xem: 47)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 11](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-11/1350/)
(Lượt xem: 40)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 12](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-12/1351/)
(Lượt xem: 38)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 13](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-13/1352/)
(Lượt xem: 30)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 14](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-14/1353/)
(Lượt xem: 51)
Xem video
Xem video
[Ở Nhà Làm Thế Nào Để Dạy Con - tập 1](/video/Video-Khac/O-Nha-Lam-The-Nao-De-Day-Con-tap-1/1346/)
(Lượt xem: 199)
Xem video
Xem video
[Lục Tích Giấu Quýt Cho Mẹ (Phim Hoạt Hình)](/video/Phim-Hoat-Hinh-Giao-duc-ve-duc-hanh/Luc-Tich-Giau-Quyt-Cho-Me-Phim-Hoat-Hinh/1345/)
(Lượt xem: 68)
Xem video
Xem video
[Hoàng Hương Quạt Nồng Ấp Lạnh (Phim Hoạt Hình)](/video/Phim-Hoat-Hinh-Giao-duc-ve-duc-hanh/Hoang-Huong-Quat-Nong-Ap-Lanh-Phim-Hoat-Hinh/1344/)
(Lượt xem: 57)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 6](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-6/1342/)
(Lượt xem: 44)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 7](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-7/1343/)
(Lượt xem: 47)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 3](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-3/1339/)
(Lượt xem: 62)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 4](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-4/1340/)
(Lượt xem: 39)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 5](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-5/1341/)
(Lượt xem: 46)
Xem video
Xem video
[Nhân Quả Báo Ứng Tơ Hào Chẳng Sai - Pháp Sư Tịnh Không](/video/Hoa-Thuong-Tinh-Khong-giang-Bo-1-Tap/Nhan-Qua-Bao-Ung-To-Hao-Chang-Sai-Phap-Su-Tinh-Khong/1338/)
(Lượt xem: 249)
Xem video
Xem video
[Bài Khai Thị Trong Đại Lễ Tế Tổ 11-06-2017 - Pháp Sư Tịnh Không](/video/Hoa-Thuong-Tinh-Khong-giang-Bo-1-Tap/Bai-Khai-Thi-Trong-Dai-Le-Te-To-11-06-2017-Phap-Su-Tinh-Khong/1337/)
(Lượt xem: 423)
Xem video
Xem video
[Bài Giới Thiệu Sơ Lược Về Tứ Thư - Pháp Sư Tịnh Không](/video/Hoa-Thuong-Tinh-Khong-giang-Bo-1-Tap/Bai-Gioi-Thieu-So-Luoc-Ve-Tu-Thu-Phap-Su-Tinh-Khong/1336/)
(Lượt xem: 288)
Xem video
Xem video
[Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật - Tập 231](/video/Kim-Cang-Bat-Nha-Ba-La-Mat/Kim-Cang-Bat-Nha-Ba-La-Mat-Tap-231/1334/)
(Lượt xem: 198)
Xem video
Xem video
[Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật - Tập 232](/video/Kim-Cang-Bat-Nha-Ba-La-Mat/Kim-Cang-Bat-Nha-Ba-La-Mat-Tap-232/1335/)
(Lượt xem: 143)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 2](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-2/1333/)
(Lượt xem: 188)
Xem video
Xem video
[Đệ tử quy - Tập 1](/video/De-tu-quy/De-tu-quy-Tap-1/1332/)
(Lượt xem: 257)
Xem video
Xem video
[Làm Thế Nào Để Cầu Con, Sanh Con và Dạy Con - Tập 1](/video/Lam-The-Nao-De-Cau-Con-Sanh-Con-va-Day-Con/Lam-The-Nao-De-Cau-Con-Sanh-Con-va-Day-Con-Tap-1/1330/)
(Lượt xem: 426)
Xem video
Xem video
[Làm Thế Nào Để Cầu Con, Sanh Con và Dạy Con - Tập 2](/video/Lam-The-Nao-De-Cau-Con-Sanh-Con-va-Day-Con/Lam-The-Nao-De-Cau-Con-Sanh-Con-va-Day-Con-Tap-2/1331/)
(Lượt xem: 387)
Xem video
Xem video
[Người Trẻ Tuổi Tại Vì Sao Lại Không Có Năng Lực](/video/Video-Khac/Nguoi-Tre-Tuoi-Tai-Vi-Sao-Lai-Khong-Co-Nang-Luc/1329/)
(Lượt xem: 261)
Xem video
Xem video
[Sống - Tập 2](/video/Song/Song-Tap-2/1328/)
(Lượt xem: 261)
Xem video
Xem video
[Sống - Tập 1](/video/Song/Song-Tap-1/1327/)
(Lượt xem: 382)
Xem video
Xem video
[Thiên Hạ Phụ Tử - Tập 4](/video/Thien-Ha-Phu-Tu/Thien-Ha-Phu-Tu-Tap-4/1323/)
(Lượt xem: 529)
Xem video
Xem video
[Thiên Hạ Phụ Tử - Tập 5](/video/Thien-Ha-Phu-Tu/Thien-Ha-Phu-Tu-Tap-5/1324/)
(Lượt xem: 481)
Xem video
Đang truy cập :
29
Hôm nay :
1139
Tháng hiện tại
: 206605
Tổng lượt truy cập :
**9984372**
*Pháp môn Niệm Phật, vốn là bi tâm triệt đễ của Thích Ca Thế Tôn độ chúng sanh; pháp môn này tối giản tiện, tối ổn định, tối cao siêu. Nếu như pháp môn này không thể tu được, vậy thì không cần nói đến pháp khác. Chỗ tốt của pháp môn này, bậc đại học vấn càng nghiên cứu, càng cảm thấy cao thâm; người không biết một chữ, cũng có thể làm đến được. Đáng tiếc người không rõ lý, chỉ đem nó cho là việc của ông già bà lão, thật là quá đổi sai lầm. Mời xem hai vị đại thánh Văn Thù Phổ Hiền trên hội Hoa Nghiêm, đều ở trong Kinh khuyến tu; Mã Minh Long Thụ hai vị Đại Bồ Tát của An Độ, đều có trước luận hoằng dương Tịnh Độ. Cổ đức của Trung Thổ, từ Đại Sư Huệ Viễn mãi đến Đại Sư An Quang, những lịch đại tổ sư này, phần nhiều là trước tu các pháp môn khác về sau quy về Tịnh Độ. Đại Sư Loan Đàm có nhục thân Bồ Tát nổi tiếng, Đại Sư Trí Giả là người truyền đăng Phật, đều hoằng dương Tịnh Độ. Thời cận đại Đại Sư Đế Nhàn của Tông Thiên Thai, Đại Sư Thái Hư của Tông Duy Thức, Đại Sư Hoằng Nhất của Luật Tông, Hư Vân Viên Anh hai vị Đại Sư của Thiền Tông, mỗi vị đều có trước tác, cũng là hoằng dương Tịnh Độ. Các vị cư sĩ nổi tiếng Lô Sơn triều Tần, Bạch Lạc Thiên của triều Đường, Tô Đông Pha Văn Ngạn Bác của triều Tống, Viên Hoằng Đạo của triều Minh, Bàng Xích Mộc Vương Nhân Sơn .v.v của triều Thanh, đều là nhà đại học vấn, họ đều là tức tâm Tịnh Độ, đây là người người đều biết đến. Còn có rất nhiều người, nhất thời không thể nhớ ra hết, cũng không cần phải nêu ra nữa. Hạng như ta tự hỏi : trí huệ, đức năng, so với những thánh hiền trên đây, ai cao ai thấp? Các ngài đều là chuyên tu chuyên hoằng Tịnh Độ, còn ta thì ngược lại xem thường; tri kiến như vậy, có thể nói là chính xác chăng?*

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Content-Language: vi

Set-Cookie: nv3c_Tf9sg_nvvithemever=lg%2C%2C; expires=Mon, 16-Jul-2018 20:51:14 GMT; Max-Age=31104000; path=/; domain=.tinhkhongphapngu.net; httponly


text:
ĐĂNG NHẬP
|
ĐĂNG KÝ
Tin tức
Góc thử nghiệm
Bài viết
Thành viên
Thư viện ảnh
Nhóm
Ảnh bộ
TRANG CHỦ
TIN TỨC
BÀI VIẾT
NHÓM
ẢNH BỘ
THƯ VIỆN ẢNH
DIỄN ĐÀN
CUỘC THI ẢNH
VIETNAM247
SHOP
Giới thiệu
Liên hệ
Thành viên đăng nhập
Đăng ký
Mentor Series
Hoạt động offline
Tin từ BQT
Tin mới
Phóng sự - Photojournalism
Giới thiệu sản phẩm mới
Góc ảnh hay
Đập hộp, review thiết bị
Góc thử nghiệm
Nhóm nổi bật
Tạo nhóm mới
Ảnh bộ top rate
Phóng sự - Photojournalism
One Lomo - Chính thức
One Lomo - Chạy biên
Câu chuyện của bạn - Your story
Thời trang - Fashion
Dự án ảnh - Personal Project
Thách đấu - Challenge
Giới thiệu nhiếp ảnh gia
Photo of the Week
Liên hệ mua ảnh
Trang chủ diễn đàn
Các bài viết mới
Tìm kiếm
Thi ảnh cùng Galaxy Camera
Giới thiệu
Nộp ảnh dự thi
Gallery ảnh
Giải thưởng
Thể lệ cuộc thi
Liên hệ
Chuồn chuồn
Bình chọn
Bình chọn:
0.0 điểm /0 đánh giá
Yêu thích
Thêm Note
Xem ảnh lớn
Trở về trang trước
Chú thích của tác giả
Bình ảnh
Gửi lời bình ảnh
Bạn chưa đăng nhập.
Chỉ có thành viên VNphoto mới có quyền Gửi bình ảnh.
Nếu bạn đã đăng ký, xin hãy đăng nhập
ở đây
hoặc
đăng ký
.
Người gửi:
KimHoa
11/06/2012
Lần xem: 578
Được yêu thích: 0
Tổng số Note: 0
Thể loại:
Nghệ thuật
Facebook
Than phiền
Gửi than phiền
Lấy mã nhúng
Liên kết hình ảnh:
đang bị chặn do Hot-links
Mã nhúng vào Blog:
đang bị chặn do Hot-links
Mã nhúng vào forum:
[đóng]
Xem EXIF
EXIF
Height
612
Width
919
Aperture FNumber
f/5.6
Make
SONY
Model
DSLR-A350
Exposure Time
1/400
Flash
16
Focal Length
2000/10
[đóng]
Các hình ảnh khác của
KimHoa
Xem thêm
Ảnh thuộc Album
CHÀO HẠ
Xem thêm
Thể loại
Nghệ thuật
Xem thêm
Các photoNote trên ảnh (0)
Chưa có photo note nào.
TIN TỨC
Mentor Series
Hoạt động offline
Tin từ BQT
Tin mới
BÀI VIẾT
Phóng sự - Photojournalism
Giới thiệu sản phẩm mới
Góc ảnh hay
Đập hộp, review thiết bị
Góc thử nghiệm
ẢNH BỘ
Ảnh bộ top rate
Phóng sự - Photojournalism
One Lomo - Chính thức
One Lomo - Chạy biên
Câu chuyện của bạn - Your story
Thời trang - Fashion
Dự án ảnh - Personal Project
Thách đấu - Challenge
THƯ VIỆN ẢNH
Giới thiệu nhiếp ảnh gia
Photo of the Week
Liên hệ mua ảnh
DIỄN ĐÀN
Các bài viết mới
Tìm kiếm
CÁC CUỘC THI
Việt Nam 24/7
VNPHOTO.NET - Nhiếp ảnh cho mọi người
VNPHOTO.net là một website hoàn toàn bằng tiếng Việt dành cho tất cả những ai đam mê yêu thích nghệ thuật nhiếp ảnh, nơi mọi người có thể tìm thấy những thông tin, các bài viết thử nghiệm sản phẩm, chia sẻ kinh nghiệm chụp ảnh, diễn đàn nhiếp ảnh kỹ thuật số và nghệ thuật nhiếp ảnh nói chung.
© 2005-2017 VNphoto.net
All rights reserved.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache/2.4.18 (Unix) OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: max-age=0, private, no-store, no-cache, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding

X-Content-Encoded-By: class.gzip_encode 0.67

Content-Type: text/html


text:
Sáng ngày 16/12/2016, tại công trường nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2, Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama) đã tiến hành thử áp thành công gói cao áp của lò hơi số 2. Quá trình thử áp được chứng kiến, kiểm tra bởi các chuyên gia của Chủ đầu tư PVN, Tổng thầu EPC, Tổ chức ASME, Bộ công thương (MOIT), Công ty TNHH MTV kiểm định an toàn kỹ thuật dầu khí Việt Nam PVC-EIC
Áp suất đạt 295 Bar(g) (302kgcm2)
Trước đó, ngày 13/08/2016 LILAMA đã tiến hành thử áp (gói hạ áp) lò hơi số 2 thành công. Sau khi đưa áp lực thử lên đến 295 Bar(g)/ (302kg/cm2) toàn bộ các mối hàn, kết cấu lò hơi đều đáp ứng các thông số kỹ thuật và được đánh giá rất cao bởi chủ đầu tư, tổng thầu và các đơn vị kiểm định. Thử áp thành công lò hơi số 2 là dấu mốc quan trọng đánh dấu việc hoàn thiện thi công phần cơ khí áp lực của lò hơi và là mốc tiến độ quan trọng trong quá trình xây dựng Nhà máy. Hoàn thành chỉ tiêu tiến độ cam kết của đợt thi đua trên công trình xây dựng nhiệt điện Thái Bình 2 do Công đoàn Tổng Công ty phát động "Chào mừng 56 năm ngày thành lập ngành Lắp máy Việt Nam 1/12/1960-1/12/2016 và hướng tới kỷ niệm 87 năm ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam 3/2/1930-3/2/2017". Sau thử áp Lilama tiếp tục hoàn thiện các hạng mục còn lại của tổ máy, phấn đấu đưa công tác chạy thử toàn nhà máy vào quý I năm 2017 theo đúng tiến độ đề ra. Dự án nhiệt điện Thái Bình 2 do Tập đoàn Dầu khí Việt nam (PVN) làm chủ đầu tư, Tổng công ty Xây lắp Dầu khí (PVC) làm Tổng thầu, Tổng công ty Lắp máy Việt Nam là nhà thầu lắp đặt thiết bị.Theo lilama.com.vn
Gửi bài viết cho bạn bè

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Set-Cookie: COOKIE_SUPPORT=true; Expires=Sat, 21-Jul-2018 20:42:48 GMT; Path=/

Liferay-Portal: Liferay Portal Community Edition 6.0.6 CE (Bunyan / Build 6006 / February 17, 2011)


text:
Gennady Burbulis viết, Michele A. Berdy dịch ra tiếng Anh*
Lần đầu tiên, nhân vật được mô tả là cánh tay mặt của Yeltsin kể lại vụ việc bên trong cuộc đảo chính nhằm lật đổ Mikhail Gorbachev, một biến cố đã bức tử chủ trương glasnost – và thay đổi thế giới.
“Đồ hèn hạ!” Boris Yeltsin thốt ra một cách giận dữ. “Đây là một cuộc đảo chính. Chúng ta không thể tha thứ cho bọn chúng”.
Đấy là vào sáng ngày 19 tháng Tám năm 1991, khi Tổng thống Nga đang đứng ở cửa dacha của mình tại Arkhangelskoe, một khu gồm những căn nhà ngoại ô nho nhỏ nằm ngoài thủ đô Matxcơva, nơi các viên chức chóp bu của chính phủ Nga cư ngụ. Từ nhà tôi gần đó, tôi vội vàng chạy qua, sau khi một người bạn gọi từ Mátxcơva, với giọng hoảng hốt gần như điên dại, đòi tôi phải mở radio ra nghe. Một cuộc đảo chính vừa mới xảy ra, lãnh tụ Xô-viết Mikhail Gorbachev đã bị hạ bệ.
Năm phút sau, tôi có mặt tại dacha của Yeltsin, một ngôi nhà gạch màu vàng hai tầng khiêm tốn, nơi đây một nhóm nhỏ gồm những người cộng sự thân tín nhất của ông vừa nhanh chóng quy tụ. Ngoài tôi lúc bấy giờ là Quốc vụ khanh của Yeltsin ra, còn có Ivan Silayev, người đứng đầu nội các Nga; Ruslan Khasbulatov, quyền Chủ tịch Xô viết Tối cao; Mikhail Poltoranin, Bộ trưởng Báo chí và Thông tin đại chúng; Sergei Shakhrai, Ủy viên Quốc vụ viện; và Viktor Yaroshenko, Bộ trưởng Quan hệ kinh tế nước ngoài. Anatoly Sobchak, Thị trưởng thành phố Leningrad, và Yuri Luzhkov, Phó Đô trưởng Mátxcơva, cũng đến không lâu sau đó. Mọi người đứng chen chúc trong phòng khách nhỏ bé của Yeltsin.
Qua nhiều tháng chúng tôi đã “bán tín bán nghi” một việc như thế này sẽ xảy ra. Vào mùa Hè 1991, Liên Xô bắt đầu tan rã. Kinh tế suy sụp từ bên trong, nạn thiếu hụt ngân sách ngày càng phình lớn, các trữ lượng vàng và tiền tệ cứng đã bị triệt tiêu, và những biện pháp cải tổ vá víu của Gorbachev chỉ làm cho cuộc khủng hoảng trở nên tồi tệ thêm. Cái ý niệm về một “nhân dân Xô viết”, đoàn kết dưới bóng cờ của chủ nghĩa xã hội, đang tan vỡ cùng với ý thức hệ này. Quốc hội của các Cộng hòa liên bang, trước đó vốn đã đòi hỏi nhiều quyền tự do to lớn hơn trong hệ thống Liên bang Xô viết, thì nay lại bắt đầu lên tiếng đòi độc lập. Vào mùa Xuân 1991, năm nước Cộng hòa liên bang – gồm Armenia, Estonia, Georgia, Latvia, và Lithuania – đã chính thức tuyên bố độc lập. Tại Nga, các lực lượng dân chủ mong muốn chấm dứt chế độ toàn trị Xô viết. Mục tiêu của chúng tôi là không để cho Liên Xô tan rã một cách hỗn loạn, phải biến nó thành một Liên bang có khả năng cho phép mỗi nước Cộng hòa được hưởng quyền tự quyết đáng kể dưới sự bảo hộ của nó.
Chúng tôi đã vận động theo chiều hướng này qua nhiều năm trước đó. Yeltsin và các ứng cử viên dân chủ khác được đắc cử vào Quốc hội Nga năm 1990 với tiêu chí giành thêm nhiều quyền tự do và nhiều quyền được pháp luật che chở khác, cũng như đảm bảo một nền kinh tế thị trường. Rồi đến tháng Sáu năm 1991, Yeltsin được bầu làm Tổng thống Nga với gần 60 phần trăm số phiếu. Nhưng mặc dù chúng tôi rất yên tâm với sự ủy nhiệm của dân chúng, chúng tôi lại hoàn toàn bất lực khi đương đầu với mối nguy nghiêm trọng nhất của nước Nga: kinh tế suy sụp. Chúng tôi ước tính rằng hơn 93 phần trăm hoạt động kinh tế đang nằm dưới quyền kiểm soát của chính phủ Xô viết. Yeltsin và những người như chúng tôi trong nhóm thân cận nhất của ông đã nhanh chóng nhận ra rằng, nếu chúng tôi không muốn an phận làm một tổ chức bù nhìn, thì chúng tôi cần phải thay đổi các cơ sở kinh tế và pháp lý trong chính bản thân của Liên bang.
Gorbachev và một nhóm nhỏ các nhà cải cách Xô viết cũng đã chấp nhận điều kiện này. Chúng tôi bắt đầu hợp tác để soạn thảo một thỏa ước Liên bang mới, theo đó Liên Xô sẽ được chuyển đổi thành một Liên bang gồm các bang có chủ quyền (sovereign states) với một chính phủ trung ương bị hạn chế. Yeltsin dự định ký kết bản thoả ước đầy tranh cãi này vào ngày 20 tháng Tám.
Vào lúc chúng tôi chen chúc nhau trong phòng khách của Yeltsin vào sáng 19 tháng Tám, chúng tôi đã tức khắc hiểu ra rằng cuộc đảo chính này là một nỗ lực vào giờ phút chót để ngăn chặn việc ký kết thoả ước ngày hôm sau. Nhưng đó là điều duy nhất mà chúng tôi hiểu được. Người dân Mỹ theo dõi diễn biến của tình hình được CNN truyền hình trực tiếp còn biết rõ những gì đang diễn ra tại Nga hơn cả người Nga chúng tôi; những người điều hợp chương trình tin tức (news anchors) tại Mátxcơva chỉ đọc một tuyên bố chính thức của “Ủy ban Khẩn cấp” gồm những người do nhóm âm mưu đảo chính chỉ định vội vàng. Thông tin đến được dacha của Yeltsin có tính cách rời rạc, qua điện thoại của bạn bè và đồng nghiệp từ Mátxcơva và khắp nước Nga. Một người bạn gọi đến nói rằng tất cả các chương trình tin tức trên các đài đã bị hủy bỏ, một người khác lại cho chúng tôi biết xe tăng và xe bọc thép đang tiến về thủ đô. Chúng tôi không biết rõ là Gorbachev – một nhân vật mà quan hệ với Yeltsin vốn bị vẩn đục vì nghi kỵ – đang bị giam giữ ngoài ý muốn của ông hay đang đồng lõa với những kẻ chủ mưu.
Nội cái việc chúng tôi vẫn còn được tự do vào giờ phút này là điều khó lý giải. Các cuộc đảo chính thành công không diễn ra theo từng giai đoạn; một nhóm đảo chính lão luyện hơn chắc chắn đã nhốt hết chúng tôi vào giờ phút xe tăng và quân đội của họ tiến vào thủ đô. Chúng tôi biết rõ chúng tôi đang ở vào thế yếu và sơ hở như thế nào. Đòn bẩy duy nhất mà chúng tôi có được là chức vụ của vị Tổng thống và tính chính danh của chúng tôi trong tư thế một Chính phủ dân cử của nước Nga. Chúng tôi nhanh chóng quyết định thảo một lời hiệu triệu gửi đến dân chúng. Khasbulatov, Poltoranin, và tôi viết lên trên các mảnh giấy vụn trong khi các người khác đọc lớn các câu văn. Có người mang vào một chiếc máy đánh chữ cũ kỹ, và Tatyana, cô con gái 31 tuổi của Yeltsin, dùng một ngón tay mổ ra từng chữ của bài diễn văn. Bà Naina, vợ của Yeltsin, và Lena, một người con gái khác của họ, cũng quanh quẩn trong phòng, thay phiên nhau lo lắng cho Yeltsin và rất phẫn nộ trước tình hình.
Chúng tôi chỉ ngưng công việc đang làm mỗi khi Yeltsin bắt điện thoại nói chuyện với một người nào đó, và khi ấy tất cả chúng tôi lại vểnh tai nghe phần đàm thoại của phía ông. Một trong những cuộc gọi đầu tiên của Yeltsin là với Tướng Pavel Grachev, Tư lệnh dù của Quân đội Xô viết, một người Yeltsin đã gặp một vài tuần trước đó trong cuộc thăm viếng có tính lễ nghi để duyệt đoàn quân của ông ấy. Hai vị tức khắc lập được một quan hệ tốt đẹp. Trên điện thoại, Yeltsin trình bày với vị Tướng lập trường của chúng tôi, rồi ông hỏi: “Liệu tôi có thể dựa vào hậu thuẫn của anh không?” Grachev trả lời: “Thưa đồng chí Tổng thống, việc này sẽ khó cho tôi, nhưng tôi sẽ cố gắng làm bất cứ điều gì trong khả năng của mình”.
Yeltsin còn gọi điện cho nhà lãnh đạo Kazắcxtan Nursultan Nazarbayer và Tổng bí thư đảng Ucraina Leonid Kravchuk, lãnh tụ của những nước Cộng hòa liên bang lớn nhất và có thanh thế nhất. Những đối thoại diễn ra ngắn ngủi: “Ông có nghe gì không?”. “Chúng tôi có nghe”. Nazarbayev nói rằng ông cần phải suy nghĩ lại. Còn Kravchuk thì hứa ủng hộ chúng tôi, nhưng ông phải triệu tập Chủ tịch đoàn, cơ quan lập pháp cao nhất Ucraina, trước khi hành động.
Chúng tôi soạn xong bản hiệu triệu lúc 9 giờ sáng, trong đó chúng tôi gọi những hành động của Ủy ban Khẩn cấp là “một cuộc đảo chính hữu khuynh, phản động, chống lại hiến pháp”. Chúng tôi đòi hỏi Gorbachev được phép xuất hiện tại Mátxcơva trong một phiên họp đặc biệt của Quốc hội. Chúng tôi kêu gọi các cấp chính quyền địa phương Nga tuân thủ luật pháp và các sắc lệnh của Tổng thống Nga, đồng thời chúng tôi cũng kêu gọi quân đội không nên tham gia cuộc đảo chính và yêu cầu dân chúng tham gia một cuộc tổng đình công. Chúng tôi viết rằng chúng tôi chắc chắn thế giới sẽ lên án hành động phi pháp này. Sau khi soạn xong văn bản, chúng tôi bắt đầu dùng máy fax gửi ra thế giới bên ngoài.
Gửi lời hiệu triệu xong, chúng tôi bèn rời khỏi khu cư xá để đi đến Nhà Trắng, nơi làm việc của Chính phủ và Quốc hội nước Cộng hòa liên bang Nga; căn nhà ngoại ô của Yeltsin là quá sơ hở và khó phòng thủ. Chúng tôi chạy vào thành phố trên những xe riêng biệt và theo nhiều ngã đường khác nhau. Tôi ngồi cùng xe với Yeltsin và một toán cận vệ chỉ có hai người. Đường vào thành phố không có gì trở ngại; trên đường chúng tôi thậm chí còn đùa giỡn là liệu có nên giao cho Yeltsin một khẩu súng hay không, nhưng rốt cuộc ông đã từ chối, cho rằng “đó là nhiệm vụ của toán cận vệ”. Khi chúng tôi đến Nhà Trắng thì vẫn chưa thấy bóng dáng một viên công an hay một chiếc xe tăng nào, nhưng đã có vài nhóm tụ tập gồm các người ủng hộ chúng tôi, các viên chức ngoại giao nước ngoài, và các ký giả đã nghe nói đến lời hiệu triệu của chúng tôi.
Nhà Trắng bây giờ là khởi điểm của cuộc kháng cự chống lại phe đảo chính. Chúng tôi nhanh chóng cử Andrei Kozyrev, Bộ trưởng Ngoại giao Nga mới được chỉ định, đi đến các thủ đô phương Tây cầm theo lá thư riêng của Yeltsin. Ở bên ngoài Nhà Trắng, dân chúng từ các ga xe lửa và phi trường, từ các thị trấn và thành phố xa xôi tụ về và nhập vào dân chúng Mátxcơva dọc theo các bức tường của Nhà Trắng, nơi họ bắt đầu xây các chướng ngại vật. Thoạt đầu các ụ cản này chỉ là những vật thô sơ, được dựng lên bằng cách chất đống bất cứ vật liệu nào kiếm được. Nhưng đến chiều tối những người ủng hộ chúng tôi xây dựng được những công sự kiên cố bằng các toa xe buýt, xe hơi, và các vật liệu xây cất, phong tỏa hết mọi nẻo đường dẫn đến bin-đinh Nhà Trắng.
Vào buổi chiều ngày đầu tiên, khi chúng tôi đang ở trong văn phòng của Yeltsin thảo luận các kế hoạch đối phó, thì một anh trợ tá hớt hải chạy vào cho chúng tôi biết một số binh sĩ vừa ra khỏi xe tăng của họ đậu trước bin-đing để nói chuyện với dân chúng. Yeltsin đứng phắt dậy và nói, “Để tôi đi ra ngoài đó”.
Tôi phản đối. “Ông không thể làm như vậy”, tôi nói với Yeltsin. “Đó là một hành vi liều lĩnh quá lớn. Chúng ta không biết được phe đảo chính có thể sẽ làm gì. Thật quá nguy hiểm”.
Yeltsin không nghe theo lời tôi. Ông bảo một người nào đó lấy giùm ông một bản văn của lời hiệu triệu, rồi bước ra khỏi văn phòng. Tất cả chúng tôi đều chạy ùa theo ông. Ra bên ngoài, trước sự sợ hãi lo lắng của đội cận vệ, ông leo lên một chiếc xe tăng ngay trước Nhà Trắng để đọc lời hiệu triệu. Lúng túng không biết phải làm gì khác hơn, tất cả chúng tôi cũng nhảy lên theo. Lúc bấy giờ đám đông đã lên tới khoảng 30 ngàn người, và họ reo mừng vang dội cả khu vực. Những chiếc máy ảnh nhô lên khỏi đám đông chụp hình lia lịa. Chúng tôi vẫn chưa nắm được phần thắng, nhưng khi hình ảnh Yeltsin đứng trên chiếc xe tăng được đăng tải đều khắp trên trang nhất của báo chí thế giới, thì chí ít chúng tôi đã thắng được mặt trận biểu tượng.
Tổng thống Nga Boris Yeltsin (trái) đứng trên một chiếc xe tăng vào ngày 19 tháng Tám 1991 phía trước tòa nhà Liên bang Nga ở Moscow, những người ủng hộ ông đang đưa cao lá cờ Liên bang Nga. Yeltsin kêu gọi người dân thực hiện cuộc tổng đình công đáp trả lại cuộc đảo chính quân sự chống Tổng thống xô viết Gorbachev. Ảnh: IANE-LU HOVASSE/AFP
Chỉ trước nửa đêm, khoảng sáu chiếc xe tăng của Quân đội đã chính thức gia nhập hàng ngũ chúng tôi, di chuyển vào đội hình bảo vệ Nhà Trắng. Bên trong, chúng tôi làm việc suốt đêm, theo dõi các đợt chuyển quân trong thành phố và duy trì liên lạc với các lực lượng đồng minh và hậu thuẫn của chúng tôi khắp nước Nga. Yeltsin, luôn luôn chỉnh tề, vẫn mặc vét và mang cà vạt. Các ký giả, các nhân viên trợ tá, và một số đại biểu Quốc hội cũng ngủ gà ngủ gật trên các đi-văng. Quả là một đêm dài và bấp bênh.
Những tuyên bố ban đầu của các nhà lãnh đạo then chốt phương Tây mà chúng tôi tìm kiếm hậu thuẫn là dè dặt và bằng giọng lưỡi ngoại giao; tất cả các vị ấy gần như đã cho rằng cuộc đảo chính là một fait accompli (sự đã rồi). Nhưng hậu thuẫn đến từ ngoài đã gia tăng vào ngày thứ hai nhờ nỗ lực của [Bộ trưởng Ngoại giao] Kozyrev, các nhân viên ngoại giao có mặt tại Mátxcơva, và chính bản thân Yeltsin đã làm việc không mệt mỏi qua điện thoại. Người Mỹ thậm chí còn đề nghị cung cấp cho Yeltsin và chính phủ của ông một con đường thoát thân xuyên qua Đại sứ quán Mỹ, nằm đối diện với Nhà Trắng ở phía bên kia đường. Chúng tôi lấy làm kinh ngạc về kế hoạch này, một kế hoạch chúng tôi không hề nghĩ tới. Chúng tôi cảm ơn họ, nhưng từ chối lời đề nghị.
Đêm thứ hai, tôi ngồi không chợp mắt trong văn phòng của mình. Chúng tôi được nhiều người chỉ điểm (informants) khác nhau cho biết phe đảo chính có kế hoạch dùng vũ lực đánh thốc vào Nhà Trắng lúc 3 giờ sáng, dùng trực thăng vận thả lính xuống mái nhà trong khi bộ binh đánh cắt ngang đám đông – một đám đông đã lên tới 100 ngàn người – trước toà bin-đinh. Xe tăng và xe chở lính đã chiếm lấy các vị trí phòng thủ trong thành phố. Ba thanh niên đã bị giết khi cố gắng chận đứng một đoàn xe tăng ở một vị trí không cách xa Nhà Trắng. Tin tức cho biết có thêm nhiều xe tăng đang trên đường tiến về phía chúng tôi. Trước sự năn nỉ của toán cận vệ, Yeltsin đã miễn cưỡng trú ẩn ở tầng dưới mặt đất (basement) của bin-đinh.
Vào thời điểm dự kiến của cuộc tấn công, tôi nhấc điện thoại lên. Trước hết tôi thử gọi Gennady Yanayev, Phó Chủ tịch nước của Gorbachev và là lãnh tụ dân sự duy nhất của phe đảo chính, tại Điện Cẩm Linh, nhưng không gặp ông ta. Tiếp đến, tôi gọi Vladimir Kryuchkov, lãnh tụ KGB, một người mà tình báo chúng tôi cho biết là đang điều khiển lực lượng thiết giáp. Tôi quyết không để lộ bất cứ dấu hiệu nào về thế yếu của mình, do đó khi ông trả lời điện thoại, tôi bắt đầu một cách mạnh dạn: “Ông không biết là ông không có một cơ may thành công nào cả hay sao?”. Tôi nói, rồi đòi ông ta phải ra lệnh rút quân.
Kryuchkov bai bải từ chối hết mọi việc. Chẳng có việc gì xảy ra cả, ông quả quyết; người ta chỉ hù dọa chúng tôi đấy thôi. Rồi ông nổi cơn thịnh nộ. Ông hét vào máy: “Rồi đây, ai sẽ là người đứng ra chi trả việc sửa chữa những đoạn đường bị đào xới để dựng lên các chướng ngại vật?”. Ông tuôn ra một tràng chửi rủa thậm tệ nhắm vào những thành phần dân chủ như chúng tôi, lên án chúng tôi đã hậu thuẫn bọn cực đoan và để cho đám đông bên ngoài Nhà Trắng uống rượu say sưa. Thật không ai tin nỗi: Vào nửa đêm, trong khi xe tăng đang tiến về Nhà Trắng và ba thanh niên đã hy sinh, và đây là một người điều khiển hết vụ việc, đang sỉ vả tôi về ý thức hệ và khiển trách tôi “đã mời một bọn xách động” đến Nhà Trắng. Tôi rất kinh ngạc. Tôi nói với ông rằng kẻ nào gửi quân vào thủ đô phải chịu trách nhiệm về cái chết của ba thanh niên kia và một lần nữa tôi đòi hỏi ông ta phải ngưng cuộc tiến quân.
Kryuchkov dịu giọng phần nào và nói rằng ông sẽ kiểm tra lại vụ việc, trong khi vẫn quả quyết rằng thông tin của chúng tôi là hoàn toàn sai lạc. Nhưng các báo cáo về việc chuyển quân vẫn tiếp tục đưa vào, và vào khoảng 5 giờ sáng tôi gọi lại ông ta, đòi hỏi một câu trả lời. Ông nói với tôi rằng ông đã kiểm tra lại tình hình và rằng không có xe bọc thép nào tiến về hướng Nhà Trắng.
Lần này ông ta nói thật. Những xe tăng của phe đảo chính đã ngừng lại – tuy nhiên, chúng ngừng lại không phải vì những kẻ chủ mưu đã biết phải trái, mà vì tuyệt đại đa số các Tư lệnh trong quân đội và KGB đã không chịu thi hành mệnh lệnh của họ. Trong số đó có Grachev, viên Tướng mà Yeltsin đã gọi điện vào hôm 19 tháng Tám; tin tức tình báo mà ông đã cung cấp cho chúng tôi liên quan đến kế hoạch của những kẻ chủ mưu và việc cuối cùng ông đã từ chối thi hành mệnh lệnh của họ là một trong những yếu tố quyết định cho sự thất bại nhiên hậu của cuộc đảo chính và cho sự sống còn của chúng tôi. Tổng thống Yeltsin thật sự đã có thể đặt niềm tin vào Tướng Grachev.
Khoảng 8 giờ sáng xe tăng bắt đầu ra khỏi thành phố. Gorbachev trở về Mátxcơva vào chiều tối hôm đó, nhưng ông đã không trở lại quê nhà – ông đã đến một nước khác. Trung tâm quyền lực bây giờ nằm ở Nhà Trắng với Yeltsin, chứ không nằm ở Điện Cẩm Linh. Mọi cơ may ký kết một hiệp ước Liên bang mới đã tan thành mây khói. Trong vòng vài tuần lễ sau đó, Chính phủ Liên bang và Đảng Cộng sản sụp đổ, các nước Cộng hòa liên bang phân tán thành các quốc gia độc lập.
Sự thất bại của cuộc đảo chính tháng Tám này vừa là mỉa mai vừa là bi thảm. Bằng cách dùng những biện pháp cực đoan mà họ tưởng là cần thiết để duy trì Liên Xô, những người âm mưu đảo chính đã đảm bảo sự hủy diệt của Liên bang này. Nếu không có cuộc đảo chính, thì Liên bang có khả năng tồn tại, mặc dù dưới một dạng thức cuối cùng có thể giống như Liên minh Châu Âu hơn là giống Liên Xô cũ. Nhưng cuộc đối đầu kéo dài 3 ngày tại Mátxcơva đã làm nổ tung khả năng đó.
Một sự chuyển hóa Liên Xô theo từng bước, nếu diễn ra, là có thể quản lý được; sự sụp đổ tức khắc do cuộc đảo chính gây ra là vô cùng tai hại. Cuộc đảo chính là sự cố Chernobyl chính trị của đế quốc toàn trị Xô viết. Giống như hiện tượng tan chảy lõi lò phản ứng hạt nhân, cuộc đảo chính bất thành đã làm nổ tung đất nước, vung vãi những tàn dư phóng xạ của hệ thống Xô viết khắp mọi nơi. Chỉ trong vòng một tháng, giới tinh anh cộng sản trong mọi đẳng cấp đã nắm giữ những địa vị mới trong Chính quyền và Quốc hội của các quốc gia [thuộc Liên Xô cũ]. Họ chiếm giữ nhiều bộ ngành chính phủ và lao vào hoạt động doanh nghiệp. Chính những người này một thời đã chống lại những cải tổ chính trị và kinh tế mà chúng ta vô cùng khao khát, nhưng bây giờ họ lại là những người điều hành các tổ chức, doanh nghiệp, và các bộ ngành chính phủ có nhiệm vụ thực hiện những cải tổ đó.
Không phải chỉ có thành phần nhân sự của chế độ cũ được phân tán vì vụ nổ độc hại này. Phần xác của một đế quốc có thể suy sụp và phần hồn ý thức hệ của nó có thể bị dẹp qua một bên, nhưng tinh thần của nó vẫn còn tồn tại. Tại nước Nga ngày nay tinh thần đó tồn tại trong việc làm sống lại niềm tin cho rằng Stalin là một vĩ nhân, trong việc dùng thủ đoạn để tạo ra một niềm hoài cổ (nostalgia) về quyền lực và sự ổn định giả tạo của thời kỳ Xô viết, trong óc bài ngoại và thiếu khoan dung, trong việc chà đạp dân quyền và nhân quyền, trong nạn tham nhũng hoành hành đều khắp, trong cốt cách và não trạng đế quốc của một số lãnh đạo và nhiều công dân của chúng ta.
Đây là di sản độc hại của 3 ngày căng thẳng ấy trong tháng Tám 20 năm về trước. Bây giờ là lúc ta nên đọc lại câu chuyện lịch sử này. Nó có ý nghĩa không ít, vì những tàn dư phóng xạ của cuộc đảo chính đã thay đổi màu sắc ký ức của dân Nga về chính bản thân của cuộc đảo chính. Âm mưu đảo chính này đã tước đoạt của chúng ta cơ hội tiến hóa dần dần, để có đủ thì giờ học hỏi kinh nghiệm thực tế, để dẹp bỏ những tàn dư của não trạng và hành vi đế quốc. Cuộc đảo chính đã làm tan vỡ niềm hứa hẹn về một nước Nga dân chủ, thậm chí cả trước khi nó ra đời.
G.B. – M.A.B.
*Gennady Burbulis là Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế Mátxcơva, từng giữ nhiều chức vụ cao cấp trong Chính phủ Nga đầu tiên, kể cả Quốc vụ khanh. Michele A. Berdy là nhà văn và dịch giả hiện làm việc tại Mátxcơva.
Trần Ngọc Cư dịch theo Foreign Policy, July/August 2011
Dịch giả gửi trực tiếp cho BVN.

markdown:
**Gennady Burbulis **viết, **Michele A. Berdy **dịch ra tiếng Anh ***** *Lần đầu tiên, nhân vật được mô tả là cánh tay mặt của Yeltsin kể lại vụ việc bên trong cuộc đảo chính nhằm lật đổ Mikhail Gorbachev, một biến cố đã bức tử chủ trương glasnost – và thay đổi thế giới. *
“Đồ hèn hạ!” Boris Yeltsin thốt ra một cách giận dữ. “Đây là một cuộc đảo chính. Chúng ta không thể tha thứ cho bọn chúng”.
Đấy là vào sáng ngày 19 tháng Tám năm 1991, khi Tổng thống Nga đang đứng ở cửa
*dacha* của mình tại Arkhangelskoe, một khu gồm những căn nhà ngoại ô nho nhỏ nằm ngoài thủ đô Matxcơva, nơi các viên chức chóp bu của chính phủ Nga cư ngụ. Từ nhà tôi gần đó, tôi vội vàng chạy qua, sau khi một người bạn gọi từ Mátxcơva, với giọng hoảng hốt gần như điên dại, đòi tôi phải mở radio ra nghe. Một cuộc đảo chính vừa mới xảy ra, lãnh tụ Xô-viết Mikhail Gorbachev đã bị hạ bệ.
Năm phút sau, tôi có mặt tại
*dacha* của Yeltsin, một ngôi nhà gạch màu vàng hai tầng khiêm tốn, nơi đây một nhóm nhỏ gồm những người cộng sự thân tín nhất của ông vừa nhanh chóng quy tụ. Ngoài tôi lúc bấy giờ là Quốc vụ khanh của Yeltsin ra, còn có Ivan Silayev, người đứng đầu nội các Nga; Ruslan Khasbulatov, quyền Chủ tịch Xô viết Tối cao; Mikhail Poltoranin, Bộ trưởng Báo chí và Thông tin đại chúng; Sergei Shakhrai, Ủy viên Quốc vụ viện; và Viktor Yaroshenko, Bộ trưởng Quan hệ kinh tế nước ngoài. Anatoly Sobchak, Thị trưởng thành phố Leningrad, và Yuri Luzhkov, Phó Đô trưởng Mátxcơva, cũng đến không lâu sau đó. Mọi người đứng chen chúc trong phòng khách nhỏ bé của Yeltsin.
Qua nhiều tháng chúng tôi đã “bán tín bán nghi” một việc như thế này sẽ xảy ra. Vào mùa Hè 1991, Liên Xô bắt đầu tan rã. Kinh tế suy sụp từ bên trong, nạn thiếu hụt ngân sách ngày càng phình lớn, các trữ lượng vàng và tiền tệ cứng đã bị triệt tiêu, và những biện pháp cải tổ vá víu của Gorbachev chỉ làm cho cuộc khủng hoảng trở nên tồi tệ thêm. Cái ý niệm về một “nhân dân Xô viết”, đoàn kết dưới bóng cờ của chủ nghĩa xã hội, đang tan vỡ cùng với ý thức hệ này. Quốc hội của các Cộng hòa liên bang, trước đó vốn đã đòi hỏi nhiều quyền tự do to lớn hơn trong hệ thống Liên bang Xô viết, thì nay lại bắt đầu lên tiếng đòi độc lập. Vào mùa Xuân 1991, năm nước Cộng hòa liên bang – gồm Armenia, Estonia, Georgia, Latvia, và Lithuania – đã chính thức tuyên bố độc lập. Tại Nga, các lực lượng dân chủ mong muốn chấm dứt chế độ toàn trị Xô viết. Mục tiêu của chúng tôi là không để cho Liên Xô tan rã một cách hỗn loạn, phải biến nó thành một Liên bang có khả năng cho phép mỗi nước Cộng hòa được hưởng quyền tự quyết đáng kể dưới sự bảo hộ của nó.
Chúng tôi đã vận động theo chiều hướng này qua nhiều năm trước đó. Yeltsin và các ứng cử viên dân chủ khác được đắc cử vào Quốc hội Nga năm 1990 với tiêu chí giành thêm nhiều quyền tự do và nhiều quyền được pháp luật che chở khác, cũng như đảm bảo một nền kinh tế thị trường. Rồi đến tháng Sáu năm 1991, Yeltsin được bầu làm Tổng thống Nga với gần 60 phần trăm số phiếu. Nhưng mặc dù chúng tôi rất yên tâm với sự ủy nhiệm của dân chúng, chúng tôi lại hoàn toàn bất lực khi đương đầu với mối nguy nghiêm trọng nhất của nước Nga: kinh tế suy sụp. Chúng tôi ước tính rằng hơn 93 phần trăm hoạt động kinh tế đang nằm dưới quyền kiểm soát của chính phủ Xô viết. Yeltsin và những người như chúng tôi trong nhóm thân cận nhất của ông đã nhanh chóng nhận ra rằng, nếu chúng tôi không muốn an phận làm một tổ chức bù nhìn, thì chúng tôi cần phải thay đổi các cơ sở kinh tế và pháp lý trong chính bản thân của Liên bang.
Gorbachev và một nhóm nhỏ các nhà cải cách Xô viết cũng đã chấp nhận điều kiện này. Chúng tôi bắt đầu hợp tác để soạn thảo một thỏa ước Liên bang mới, theo đó Liên Xô sẽ được chuyển đổi thành một Liên bang gồm các bang có chủ quyền (sovereign states) với một chính phủ trung ương bị hạn chế. Yeltsin dự định ký kết bản thoả ước đầy tranh cãi này vào ngày 20 tháng Tám.
Vào lúc chúng tôi chen chúc nhau trong phòng khách của Yeltsin vào sáng 19 tháng Tám, chúng tôi đã tức khắc hiểu ra rằng cuộc đảo chính này là một nỗ lực vào giờ phút chót để ngăn chặn việc ký kết thoả ước ngày hôm sau. Nhưng đó là điều duy nhất mà chúng tôi hiểu được. Người dân Mỹ theo dõi diễn biến của tình hình được
*CNN* truyền hình trực tiếp còn biết rõ những gì đang diễn ra tại Nga hơn cả người Nga chúng tôi; những người điều hợp chương trình tin tức (news anchors) tại Mátxcơva chỉ đọc một tuyên bố chính thức của “Ủy ban Khẩn cấp” gồm những người do nhóm âm mưu đảo chính chỉ định vội vàng. Thông tin đến được *dacha* của Yeltsin có tính cách rời rạc, qua điện thoại của bạn bè và đồng nghiệp từ Mátxcơva và khắp nước Nga. Một người bạn gọi đến nói rằng tất cả các chương trình tin tức trên các đài đã bị hủy bỏ, một người khác lại cho chúng tôi biết xe tăng và xe bọc thép đang tiến về thủ đô. Chúng tôi không biết rõ là Gorbachev – một nhân vật mà quan hệ với Yeltsin vốn bị vẩn đục vì nghi kỵ – đang bị giam giữ ngoài ý muốn của ông hay đang đồng lõa với những kẻ chủ mưu.
Nội cái việc chúng tôi vẫn còn được tự do vào giờ phút này là điều khó lý giải. Các cuộc đảo chính thành công không diễn ra theo từng giai đoạn; một nhóm đảo chính lão luyện hơn chắc chắn đã nhốt hết chúng tôi vào giờ phút xe tăng và quân đội của họ tiến vào thủ đô. Chúng tôi biết rõ chúng tôi đang ở vào thế yếu và sơ hở như thế nào. Đòn bẩy duy nhất mà chúng tôi có được là chức vụ của vị Tổng thống và tính chính danh của chúng tôi trong tư thế một Chính phủ dân cử của nước Nga. Chúng tôi nhanh chóng quyết định thảo một lời hiệu triệu gửi đến dân chúng. Khasbulatov, Poltoranin, và tôi viết lên trên các mảnh giấy vụn trong khi các người khác đọc lớn các câu văn. Có người mang vào một chiếc máy đánh chữ cũ kỹ, và Tatyana, cô con gái 31 tuổi của Yeltsin, dùng một ngón tay mổ ra từng chữ của bài diễn văn. Bà Naina, vợ của Yeltsin, và Lena, một người con gái khác của họ, cũng quanh quẩn trong phòng, thay phiên nhau lo lắng cho Yeltsin và rất phẫn nộ trước tình hình.
Chúng tôi chỉ ngưng công việc đang làm mỗi khi Yeltsin bắt điện thoại nói chuyện với một người nào đó, và khi ấy tất cả chúng tôi lại vểnh tai nghe phần đàm thoại của phía ông. Một trong những cuộc gọi đầu tiên của Yeltsin là với Tướng Pavel Grachev, Tư lệnh dù của Quân đội Xô viết, một người Yeltsin đã gặp một vài tuần trước đó trong cuộc thăm viếng có tính lễ nghi để duyệt đoàn quân của ông ấy. Hai vị tức khắc lập được một quan hệ tốt đẹp. Trên điện thoại, Yeltsin trình bày với vị Tướng lập trường của chúng tôi, rồi ông hỏi: “Liệu tôi có thể dựa vào hậu thuẫn của anh không?” Grachev trả lời: “Thưa đồng chí Tổng thống, việc này sẽ khó cho tôi, nhưng tôi sẽ cố gắng làm bất cứ điều gì trong khả năng của mình”.
Yeltsin còn gọi điện cho nhà lãnh đạo Kazắcxtan Nursultan Nazarbayer và Tổng bí thư đảng Ucraina Leonid Kravchuk, lãnh tụ của những nước Cộng hòa liên bang lớn nhất và có thanh thế nhất. Những đối thoại diễn ra ngắn ngủi: “Ông có nghe gì không?”. “Chúng tôi có nghe”. Nazarbayev nói rằng ông cần phải suy nghĩ lại. Còn Kravchuk thì hứa ủng hộ chúng tôi, nhưng ông phải triệu tập Chủ tịch đoàn, cơ quan lập pháp cao nhất Ucraina, trước khi hành động.
Chúng tôi soạn xong bản hiệu triệu lúc 9 giờ sáng, trong đó chúng tôi gọi những hành động của Ủy ban Khẩn cấp là “một cuộc đảo chính hữu khuynh, phản động, chống lại hiến pháp”. Chúng tôi đòi hỏi Gorbachev được phép xuất hiện tại Mátxcơva trong một phiên họp đặc biệt của Quốc hội. Chúng tôi kêu gọi các cấp chính quyền địa phương Nga tuân thủ luật pháp và các sắc lệnh của Tổng thống Nga, đồng thời chúng tôi cũng kêu gọi quân đội không nên tham gia cuộc đảo chính và yêu cầu dân chúng tham gia một cuộc tổng đình công. Chúng tôi viết rằng chúng tôi chắc chắn thế giới sẽ lên án hành động phi pháp này. Sau khi soạn xong văn bản, chúng tôi bắt đầu dùng máy fax gửi ra thế giới bên ngoài.
Gửi lời hiệu triệu xong, chúng tôi bèn rời khỏi khu cư xá để đi đến Nhà Trắng, nơi làm việc của Chính phủ và Quốc hội nước Cộng hòa liên bang Nga; căn nhà ngoại ô của Yeltsin là quá sơ hở và khó phòng thủ. Chúng tôi chạy vào thành phố trên những xe riêng biệt và theo nhiều ngã đường khác nhau. Tôi ngồi cùng xe với Yeltsin và một toán cận vệ chỉ có hai người. Đường vào thành phố không có gì trở ngại; trên đường chúng tôi thậm chí còn đùa giỡn là liệu có nên giao cho Yeltsin một khẩu súng hay không, nhưng rốt cuộc ông đã từ chối, cho rằng “đó là nhiệm vụ của toán cận vệ”. Khi chúng tôi đến Nhà Trắng thì vẫn chưa thấy bóng dáng một viên công an hay một chiếc xe tăng nào, nhưng đã có vài nhóm tụ tập gồm các người ủng hộ chúng tôi, các viên chức ngoại giao nước ngoài, và các ký giả đã nghe nói đến lời hiệu triệu của chúng tôi.
Nhà Trắng bây giờ là khởi điểm của cuộc kháng cự chống lại phe đảo chính. Chúng tôi nhanh chóng cử Andrei Kozyrev, Bộ trưởng Ngoại giao Nga mới được chỉ định, đi đến các thủ đô phương Tây cầm theo lá thư riêng của Yeltsin. Ở bên ngoài Nhà Trắng, dân chúng từ các ga xe lửa và phi trường, từ các thị trấn và thành phố xa xôi tụ về và nhập vào dân chúng Mátxcơva dọc theo các bức tường của Nhà Trắng, nơi họ bắt đầu xây các chướng ngại vật. Thoạt đầu các ụ cản này chỉ là những vật thô sơ, được dựng lên bằng cách chất đống bất cứ vật liệu nào kiếm được. Nhưng đến chiều tối những người ủng hộ chúng tôi xây dựng được những công sự kiên cố bằng các toa xe buýt, xe hơi, và các vật liệu xây cất, phong tỏa hết mọi nẻo đường dẫn đến bin-đinh Nhà Trắng.
Vào buổi chiều ngày đầu tiên, khi chúng tôi đang ở trong văn phòng của Yeltsin thảo luận các kế hoạch đối phó, thì một anh trợ tá hớt hải chạy vào cho chúng tôi biết một số binh sĩ vừa ra khỏi xe tăng của họ đậu trước bin-đing để nói chuyện với dân chúng. Yeltsin đứng phắt dậy và nói, “Để tôi đi ra ngoài đó”.
Tôi phản đối. “Ông không thể làm như vậy”, tôi nói với Yeltsin. “Đó là một hành vi liều lĩnh quá lớn. Chúng ta không biết được phe đảo chính có thể sẽ làm gì. Thật quá nguy hiểm”.
Yeltsin không nghe theo lời tôi. Ông bảo một người nào đó lấy giùm ông một bản văn của lời hiệu triệu, rồi bước ra khỏi văn phòng. Tất cả chúng tôi đều chạy ùa theo ông. Ra bên ngoài, trước sự sợ hãi lo lắng của đội cận vệ, ông leo lên một chiếc xe tăng ngay trước Nhà Trắng để đọc lời hiệu triệu. Lúng túng không biết phải làm gì khác hơn, tất cả chúng tôi cũng nhảy lên theo. Lúc bấy giờ đám đông đã lên tới khoảng 30 ngàn người, và họ reo mừng vang dội cả khu vực. Những chiếc máy ảnh nhô lên khỏi đám đông chụp hình lia lịa. Chúng tôi vẫn chưa nắm được phần thắng, nhưng khi hình ảnh Yeltsin đứng trên chiếc xe tăng được đăng tải đều khắp trên trang nhất của báo chí thế giới, thì chí ít chúng tôi đã thắng được mặt trận biểu tượng.
Tổng thống Nga Boris Yeltsin (trái) đứng trên một chiếc xe tăng vào ngày 19 tháng Tám 1991 phía trước tòa nhà Liên bang Nga ở Moscow, những người ủng hộ ông đang đưa cao lá cờ Liên bang Nga. Yeltsin kêu gọi người dân thực hiện cuộc tổng đình công đáp trả lại cuộc đảo chính quân sự chống Tổng thống xô viết Gorbachev. Ảnh: IANE-LU HOVASSE/AFP
Chỉ trước nửa đêm, khoảng sáu chiếc xe tăng của Quân đội đã chính thức gia nhập hàng ngũ chúng tôi, di chuyển vào đội hình bảo vệ Nhà Trắng. Bên trong, chúng tôi làm việc suốt đêm, theo dõi các đợt chuyển quân trong thành phố và duy trì liên lạc với các lực lượng đồng minh và hậu thuẫn của chúng tôi khắp nước Nga. Yeltsin, luôn luôn chỉnh tề, vẫn mặc vét và mang cà vạt. Các ký giả, các nhân viên trợ tá, và một số đại biểu Quốc hội cũng ngủ gà ngủ gật trên các đi-văng. Quả là một đêm dài và bấp bênh.
Những tuyên bố ban đầu của các nhà lãnh đạo then chốt phương Tây mà chúng tôi tìm kiếm hậu thuẫn là dè dặt và bằng giọng lưỡi ngoại giao; tất cả các vị ấy gần như đã cho rằng cuộc đảo chính là một
*fait accompli* (sự đã rồi). Nhưng hậu thuẫn đến từ ngoài đã gia tăng vào ngày thứ hai nhờ nỗ lực của [Bộ trưởng Ngoại giao] Kozyrev, các nhân viên ngoại giao có mặt tại Mátxcơva, và chính bản thân Yeltsin đã làm việc không mệt mỏi qua điện thoại. Người Mỹ thậm chí còn đề nghị cung cấp cho Yeltsin và chính phủ của ông một con đường thoát thân xuyên qua Đại sứ quán Mỹ, nằm đối diện với Nhà Trắng ở phía bên kia đường. Chúng tôi lấy làm kinh ngạc về kế hoạch này, một kế hoạch chúng tôi không hề nghĩ tới. Chúng tôi cảm ơn họ, nhưng từ chối lời đề nghị.
Đêm thứ hai, tôi ngồi không chợp mắt trong văn phòng của mình. Chúng tôi được nhiều người chỉ điểm (informants) khác nhau cho biết phe đảo chính có kế hoạch dùng vũ lực đánh thốc vào Nhà Trắng lúc 3 giờ sáng, dùng trực thăng vận thả lính xuống mái nhà trong khi bộ binh đánh cắt ngang đám đông – một đám đông đã lên tới 100 ngàn người – trước toà bin-đinh. Xe tăng và xe chở lính đã chiếm lấy các vị trí phòng thủ trong thành phố. Ba thanh niên đã bị giết khi cố gắng chận đứng một đoàn xe tăng ở một vị trí không cách xa Nhà Trắng. Tin tức cho biết có thêm nhiều xe tăng đang trên đường tiến về phía chúng tôi. Trước sự năn nỉ của toán cận vệ, Yeltsin đã miễn cưỡng trú ẩn ở tầng dưới mặt đất (basement) của bin-đinh.
Vào thời điểm dự kiến của cuộc tấn công, tôi nhấc điện thoại lên. Trước hết tôi thử gọi Gennady Yanayev, Phó Chủ tịch nước của Gorbachev và là lãnh tụ dân sự duy nhất của phe đảo chính, tại Điện Cẩm Linh, nhưng không gặp ông ta. Tiếp đến, tôi gọi Vladimir Kryuchkov, lãnh tụ KGB, một người mà tình báo chúng tôi cho biết là đang điều khiển lực lượng thiết giáp. Tôi quyết không để lộ bất cứ dấu hiệu nào về thế yếu của mình, do đó khi ông trả lời điện thoại, tôi bắt đầu một cách mạnh dạn: “Ông không biết là ông không có một cơ may thành công nào cả hay sao?”. Tôi nói, rồi đòi ông ta phải ra lệnh rút quân.
Kryuchkov bai bải từ chối hết mọi việc. Chẳng có việc gì xảy ra cả, ông quả quyết; người ta chỉ hù dọa chúng tôi đấy thôi. Rồi ông nổi cơn thịnh nộ. Ông hét vào máy: “Rồi đây, ai sẽ là người đứng ra chi trả việc sửa chữa những đoạn đường bị đào xới để dựng lên các chướng ngại vật?”. Ông tuôn ra một tràng chửi rủa thậm tệ nhắm vào những thành phần dân chủ như chúng tôi, lên án chúng tôi đã hậu thuẫn bọn cực đoan và để cho đám đông bên ngoài Nhà Trắng uống rượu say sưa. Thật không ai tin nỗi: Vào nửa đêm, trong khi xe tăng đang tiến về Nhà Trắng và ba thanh niên đã hy sinh, và đây là một người điều khiển hết vụ việc, đang sỉ vả tôi về ý thức hệ và khiển trách tôi “đã mời một bọn xách động” đến Nhà Trắng. Tôi rất kinh ngạc. Tôi nói với ông rằng kẻ nào gửi quân vào thủ đô phải chịu trách nhiệm về cái chết của ba thanh niên kia và một lần nữa tôi đòi hỏi ông ta phải ngưng cuộc tiến quân.
Kryuchkov dịu giọng phần nào và nói rằng ông sẽ kiểm tra lại vụ việc, trong khi vẫn quả quyết rằng thông tin của chúng tôi là hoàn toàn sai lạc. Nhưng các báo cáo về việc chuyển quân vẫn tiếp tục đưa vào, và vào khoảng 5 giờ sáng tôi gọi lại ông ta, đòi hỏi một câu trả lời. Ông nói với tôi rằng ông đã kiểm tra lại tình hình và rằng không có xe bọc thép nào tiến về hướng Nhà Trắng.
Lần này ông ta nói thật. Những xe tăng của phe đảo chính đã ngừng lại – tuy nhiên, chúng ngừng lại không phải vì những kẻ chủ mưu đã biết phải trái, mà vì tuyệt đại đa số các Tư lệnh trong quân đội và KGB đã không chịu thi hành mệnh lệnh của họ. Trong số đó có Grachev, viên Tướng mà Yeltsin đã gọi điện vào hôm 19 tháng Tám; tin tức tình báo mà ông đã cung cấp cho chúng tôi liên quan đến kế hoạch của những kẻ chủ mưu và việc cuối cùng ông đã từ chối thi hành mệnh lệnh của họ là một trong những yếu tố quyết định cho sự thất bại nhiên hậu của cuộc đảo chính và cho sự sống còn của chúng tôi. Tổng thống Yeltsin thật sự đã có thể đặt niềm tin vào Tướng Grachev.
Khoảng 8 giờ sáng xe tăng bắt đầu ra khỏi thành phố. Gorbachev trở về Mátxcơva vào chiều tối hôm đó, nhưng ông đã không trở lại quê nhà – ông đã đến một nước khác. Trung tâm quyền lực bây giờ nằm ở Nhà Trắng với Yeltsin, chứ không nằm ở Điện Cẩm Linh. Mọi cơ may ký kết một hiệp ước Liên bang mới đã tan thành mây khói. Trong vòng vài tuần lễ sau đó, Chính phủ Liên bang và Đảng Cộng sản sụp đổ, các nước Cộng hòa liên bang phân tán thành các quốc gia độc lập.
Sự thất bại của cuộc đảo chính tháng Tám này vừa là mỉa mai vừa là bi thảm. Bằng cách dùng những biện pháp cực đoan mà họ tưởng là cần thiết để duy trì Liên Xô, những người âm mưu đảo chính đã đảm bảo sự hủy diệt của Liên bang này. Nếu không có cuộc đảo chính, thì Liên bang có khả năng tồn tại, mặc dù dưới một dạng thức cuối cùng có thể giống như Liên minh Châu Âu hơn là giống Liên Xô cũ. Nhưng cuộc đối đầu kéo dài 3 ngày tại Mátxcơva đã làm nổ tung khả năng đó.
Một sự chuyển hóa Liên Xô theo từng bước, nếu diễn ra, là có thể quản lý được; sự sụp đổ tức khắc do cuộc đảo chính gây ra là vô cùng tai hại. Cuộc đảo chính là sự cố Chernobyl chính trị của đế quốc toàn trị Xô viết. Giống như hiện tượng tan chảy lõi lò phản ứng hạt nhân, cuộc đảo chính bất thành đã làm nổ tung đất nước, vung vãi những tàn dư phóng xạ của hệ thống Xô viết khắp mọi nơi. Chỉ trong vòng một tháng, giới tinh anh cộng sản trong mọi đẳng cấp đã nắm giữ những địa vị mới trong Chính quyền và Quốc hội của các quốc gia [thuộc Liên Xô cũ]. Họ chiếm giữ nhiều bộ ngành chính phủ và lao vào hoạt động doanh nghiệp. Chính những người này một thời đã chống lại những cải tổ chính trị và kinh tế mà chúng ta vô cùng khao khát, nhưng bây giờ họ lại là những người điều hành các tổ chức, doanh nghiệp, và các bộ ngành chính phủ có nhiệm vụ thực hiện những cải tổ đó.
Không phải chỉ có thành phần nhân sự của chế độ cũ được phân tán vì vụ nổ độc hại này. Phần xác của một đế quốc có thể suy sụp và phần hồn ý thức hệ của nó có thể bị dẹp qua một bên, nhưng tinh thần của nó vẫn còn tồn tại. Tại nước Nga ngày nay tinh thần đó tồn tại trong việc làm sống lại niềm tin cho rằng Stalin là một vĩ nhân, trong việc dùng thủ đoạn để tạo ra một niềm hoài cổ (nostalgia) về quyền lực và sự ổn định giả tạo của thời kỳ Xô viết, trong óc bài ngoại và thiếu khoan dung, trong việc chà đạp dân quyền và nhân quyền, trong nạn tham nhũng hoành hành đều khắp, trong cốt cách và não trạng đế quốc của một số lãnh đạo và nhiều công dân của chúng ta.
Đây là di sản độc hại của 3 ngày căng thẳng ấy trong tháng Tám 20 năm về trước. Bây giờ là lúc ta nên đọc lại câu chuyện lịch sử này. Nó có ý nghĩa không ít, vì những tàn dư phóng xạ của cuộc đảo chính đã thay đổi màu sắc ký ức của dân Nga về chính bản thân của cuộc đảo chính. Âm mưu đảo chính này đã tước đoạt của chúng ta cơ hội tiến hóa dần dần, để có đủ thì giờ học hỏi kinh nghiệm thực tế, để dẹp bỏ những tàn dư của não trạng và hành vi đế quốc. Cuộc đảo chính đã làm tan vỡ niềm hứa hẹn về một nước Nga dân chủ, thậm chí cả trước khi nó ra đời.
**G.B. –** **M.A.B.** **Gennady Burbulis là Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế Mátxcơva, từng giữ nhiều chức vụ cao cấp trong Chính phủ Nga đầu tiên, kể cả Quốc vụ khanh. Michele A. Berdy là nhà văn và dịch giả hiện làm việc tại Mátxcơva.* **Trần Ngọc Cư** dịch theo [Foreign Policy, July/August 2011](http://www.foreignpolicy.com/articles/2011/06/20/meltdown)
Dịch giả gửi trực tiếp cho
*BVN. *

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
"Sane là cầu thủ chạy cánh tồi tệ nhất"
(M88) – Tiền vệ Leroy Sane đã phải nhận rất nhiều sự chỉ trích sau màn trình diễn kém ấnRead more
(M88) – Tiền vệ Leroy Sane đã phải nhận rất nhiều sự chỉ trích sau màn trình diễn kém ấnRead more
Chuyên trang M88 cập nhật kết quả thi đấu bóng đá, KQTĐ, Bảng xếp hạng BXH và video clip tổngRead more
Ngay sau khi kết thúc AFF Cup 2016, tiền đạo Công Vinh không những chia tay ĐTQG mà còn quyếtRead more
(M88) – HLV Pep Guardiola khẳng định tiền đạo Kelechi Iheanacho không phải chịu những áp lực sau khi SergioRead more
(M88) – Tiền đạo huyền thoại Alan Shearer nhất quyết không thừa nhận tài năng xuất chúng của đàn emRead more

markdown:
##
["Sane là cầu thủ chạy cánh tồi tệ nhất"](https://cbong88.com/sane-la-cau-thu-chay-canh-toi-te-nhat/)
(M88) – Tiền vệ Leroy Sane đã phải nhận rất nhiều sự chỉ trích sau màn trình diễn kém ấn
[Read more](https://cbong88.com/sane-la-cau-thu-chay-canh-toi-te-nhat/)
(M88) – Tiền vệ Leroy Sane đã phải nhận rất nhiều sự chỉ trích sau màn trình diễn kém ấn
Chuyên trang M88 cập nhật kết quả thi đấu bóng đá, KQTĐ, Bảng xếp hạng BXH và video clip tổng
Ngay sau khi kết thúc AFF Cup 2016, tiền đạo Công Vinh không những chia tay ĐTQG mà còn quyết
(M88) – HLV Pep Guardiola khẳng định tiền đạo Kelechi Iheanacho không phải chịu những áp lực sau khi Sergio
(M88) – Tiền đạo huyền thoại Alan Shearer nhất quyết không thừa nhận tài năng xuất chúng của đàn em

Server: cloudflare-nginx

Set-Cookie: __cfduid=dc837e4d083a0400073108a7eccaf1c8d1500669853; expires=Sat, 21-Jul-18 20:44:13 GMT; path=/; domain=.cbong88.com; HttpOnly

X-Powered-By: EasyEngine 3.7.4


text:
Tài khoản hoặc mật khẩu không chính xác!
Phục vụ 24/07/365, hãy ALO NGAY KHI BẠN CẦN !
Chuyển đổi giá thành sản phẩm từ đơn vị NDT sang VNĐ
*Tỉ giá: 3350
**Click xem chi tiết
Thông tin chuyển khoản :
TRẦN MINH HƯNG
Vietcombank sở giao dịch Hà Nội
00 11 00 4273 059
Viettinbank sở giao dịch Hà Nội
106 000 755 218
BIDV sở giao dịch 1 Hà Nội
1201 0006 2922 61
Agribank sở giao dịch Hà Nội
1 2002 0937 5980
Techcombank sở giao dịch Hà Nội
1902 9900 621 999
TPBank hội sở Hà Nội
88 28 28 28 001
VIB Bank hội sở chính Hà Nội
0687 040601 35258
MOMO
01 288 882 282
TIMO powered by VPBank
11 77 309 88
© 2015 Dathang Online Store
Quý khách đang có nhu cầu về dịch vụ hàng hóa hoặc tiền tệ từ Trung Quốc?
Hãy để lại số điện thoại,
chúng tôi sẽ liên hệ lại ngay trong giây lát!
Rất hân hạnh được phục vụ quý khách!
Kính mong quý khách giữ liên lạc, bộ phận tư vấn viên của chúng tôi sẽ liên hệ lại
trong thời gian sớm nhất!
Để được phục vụ ngay lập tức,
quý khách vui lòng liên hệ Hotline
(04) 228 228 28
Thông tin chuyển khoản :
TRAN MINH HUNG
Vietcombank sở giao dịch Hà Nội
00 11 00 4273 059
Techcombank sở giao dịch Hà Nội
1902 9900 621 999
Viettinbank sở giao dịch Hà Nội
1010 1000 9215 914
BIDV sở giao dịch 01 – Hà Nội
1201 0006 2922 61
Agribank sở giao dịch Hà Nội
1 2002 0937 5980
© 2015 Dathang Online Store

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Access-Control-Allow-Headers: Accept, Content-Type, Origin

Access-Control-Allow-Methods: GET, POST, PUT, DELETE, OPTIONS


text:
Làm thế nào để cải thiện vấn đề cậu nhỏ quá nhỏ ?
11:15 | 23-08-2016
Nhân Singel
"Bạn đang bị yếu! Kích thước dương vật nhỏ, Chưa tới chợ đã hết tiền, khó cương cứng" các vấn đề trên làm các đấng mài râu lo lắng! , hãy thử dùng ngay sản phẩm Titan Gel tăng kích thước dương vật của Nga!
Gọi Ngay 0933.94.88.94 để được tư vấn và chăm sóc tốt nhất!
Các Địa Chỉ Tư Vấn Và Mua Hàng:
Giờ Mở Cửa: - Điện Thoại: 0933.948894118, Thích Quảng Đức, Phường 5. Q. Phú Nhuận, TP. HCM, VN => Xem Bản Đồ Đến Shop
1398, Đường 3 tháng 2, Phường 2. Quận 11, TP. HCM, VN => Xem Bản Đồ Đến Shop
1021, Ấp Chiến Lược, Phường Bình Trị Đông A. Q. Bình Tân, TP. HCM, VN => Xem Bản Đồ Đến Shop
211, Bình Quới, Phường 28. Q. Bình Thạnh, TP. HCM, VN => Xem Bản Đồ Đến Shop
Tầng 7, Tòa nhà Trung Yên 1, KĐT Trung Yên, Trung Hòa. Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội, VN => Xem Bản Đồ Đến Shop
600 Thụy Khuê (Ngã 3 Lạc Long Quân), Phường Bưởi. Q. Tây Hồ, TP. Hà Nội, VN => Xem Bản Đồ Đến Shop
Số 3 Phố Hoàng Sâm , Phường Ngĩa Đô. Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội, VN => Xem Bản Đồ Đến Shop
Tầng 3 (Tòa Nhà Indochina Riverside Tower) 74 Bạch Đằng, Q.Hải Châu, TP. Đà Nẵng, VN => Xem Bản Đồ Đến Shop
Bài viết khác
UPC là gì ?(17:45 | 12-09-2016)
Khắc phục lỗi import CSDL vào phpMyAdmin bị giới hạn(16:06 | 08-09-2016)
Gởi SMS gặp phải lỗi CMS Error:500(21:48 | 02-09-2016)

markdown:
# Làm thế nào để cải thiện vấn đề cậu nhỏ quá nhỏ ?
11:15 | 23-08-2016
Nhân Singel
Gọi Ngay
"Bạn đang bị yếu! Kích thước dương vật nhỏ, Chưa tới chợ đã hết tiền, khó cương cứng" các vấn đề trên làm các đấng mài râu lo lắng! , hãy thử dùng ngay sản phẩm Titan Gel tăng kích thước dương vật của Nga!
Gọi Ngay
**0933.94.88.94** để được tư vấn và chăm sóc tốt nhất!
Các Địa Chỉ Tư Vấn Và Mua Hàng:
Giờ Mở Cửa: - Điện Thoại: 0933.948894118, Thích Quảng Đức, Phường 5. Q. Phú Nhuận, TP. HCM, VN =>
[Xem Bản Đồ Đến Shop](http://baocaosu.us/images/shopbaocaosu-phu-nhuan.gif)
1398, Đường 3 tháng 2, Phường 2. Quận 11, TP. HCM, VN =>
[Xem Bản Đồ Đến Shop](http://baocaosu.us/images/shop-bao-cao-su-chac-nich-duong-3th2.gif)
1021, Ấp Chiến Lược, Phường Bình Trị Đông A. Q. Bình Tân, TP. HCM, VN =>
[Xem Bản Đồ Đến Shop](http://baocaosu.us/images/shop-bao-cao-su-binh-tan.jpg)
211, Bình Quới, Phường 28. Q. Bình Thạnh, TP. HCM, VN =>
[Xem Bản Đồ Đến Shop](http://baocaosu.us/images/shopbaocaosu-phu-nhuan.gif)
Tầng 7, Tòa nhà Trung Yên 1, KĐT Trung Yên, Trung Hòa. Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội, VN =>
[Xem Bản Đồ Đến Shop](http://baocaosu.us/images/shop-bao-cao-su-chacnich-tai-ha-noi.jpg)
600 Thụy Khuê (Ngã 3 Lạc Long Quân), Phường Bưởi. Q. Tây Hồ, TP. Hà Nội, VN =>
[Xem Bản Đồ Đến Shop](http://baocaosu.us/images/shop-bao-cao-su-chacnich-tai-ha-noi-2.jpg)
Số 3 Phố Hoàng Sâm , Phường Ngĩa Đô. Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội, VN =>
[Xem Bản Đồ Đến Shop](http://baocaosu.us/images/shop-bao-cao-su-chac-nich-quan-cau-giay-ha-noi.jpg)
Tầng 3 (Tòa Nhà Indochina Riverside Tower) 74 Bạch Đằng, Q.Hải Châu, TP. Đà Nẵng, VN =>
[Xem Bản Đồ Đến Shop](http://baocaosu.us/images/shop-bao-cao-su-tai-thanh-pho-da-nang.jpg)
Bài viết khác
### (17:45 | 12-09-2016)
[UPC là gì ?](http://kienthucseo.edu.vn/upc-la-gi/)
### (16:06 | 08-09-2016)
[Khắc phục lỗi import CSDL vào phpMyAdmin bị giới hạn](http://kienthucseo.edu.vn/khac-phuc-loi-import-csdl-vao-phpmyadmin-bi-gioi-han/)
### (21:48 | 02-09-2016)
[Gởi SMS gặp phải lỗi CMS Error:500](http://kienthucseo.edu.vn/goi-sms-gap-phai-loi-cms-error-500/)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

X-Powered-By: VPSSIM


text:
Tư vấn pháp luật - dịch vụ luật sư - Luật Minh Gia
Trang chủ
Liên hệ
Sitemap
Trang chủ
Giới thiệu
Về chúng tôi
Tin Luật Minh Gia
Đối tác - Khách hàng
Dân sự
Luật sư Dân sự
Hỏi đáp Dân sự
Kiến thức Dân sự
Hình sự
Luật sư Hình sự
Hỏi đáp Hình sự
Kiến thức Hình sự
Đất đai
Luật sư Đất đai
Hỏi đáp Đất đai
Kiến thức Đất đai
Hôn nhân
Luật sư Hôn nhân
Hỏi đáp Hôn nhân
Kiến thức Hôn nhân
Doanh nghiệp
Luật sư Doanh nghiệp
Hỏi đáp Doanh nghiệp
Kiến thức Doanh nghiệp
Lao động
Luật sư Lao động
Hỏi đáp Lao động
Kiến thức Lao động
Biểu mẫu
Biểu mẫu Dân sự
Biểu mẫu Hình sự
Biểu mẫu Đất đai
Biểu mẫu Hôn nhân
Biểu mẫu Lao động
Biểu mẫu Doanh nghiệp
Biểu mẫu - Thủ tục Thuế
Văn bản luật
Luật
Nghị định
Thông tư
Nghị quyết
Quyết định
Văn bản Tiếng Anh
Văn bản chuyên ngành
Liên hệ
Tìm kiếm
VD:
tư vấn pháp luật
,
luật tranh tụng
,
luật sở hữu trí tuệ
...
Dịch vụ luật sư nổi bật
Dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp
Dịch vụ tư vấn tranh chấp và giải quyết tranh chấp tại tòa án
Tổng đài luật sư tư vấn pháp luật Dân sự 19006169
Tư vấn pháp luật miễn phí qua Email
Hỏi đáp pháp luật được quan tâm
Quyền của chủ tài sản khi sống chung với người khác.
Phân chia di sản trong trường hợp không để lại di chúc thì làm thế nào?
Mức bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo Bộ luật dân sự 2015
Chia thừa kế theo quy định Bộ luật dân sự 2015
Bài đọc nhiều nhất
Thủ tục sang tên đổi chủ xe máy qua nhiều đời chủ thế nào?
Khám sức khỏe và chỉ tiêu trúng tuyển Nghĩa vụ quân sự
Mức bảo hiểm y tế được hưởng khi khám chữa bệnh trái tuyến
Hỏi về tiêu chuẩn sức khỏe đi nghĩa vụ quân sự?
Thủ tục xin cấp lại Chứng minh nhân dân sau khi bị mất
Bị cận thị có được miễn nghĩa vụ quân sự không?
Hỏi về đăng ký và điều kiện nhập khẩu tại thành phố HCM
Thủ tục cấp lại chứng minh thư - giấy phép lái xe như thế nào?
×
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN PHÁP LUẬT 1900 6160
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu và cung cấp địa chỉ Email để luật sư liên hệ trả lời
Tên của bạn
Điện thoại
Email
Tiêu đề
Lĩnh vực
[ Lựa chọn lĩnh vực ]
BHXH
Dân sự
Doanh nghiệp
Đất đai
Đấu thầu
Giao thông
Hành chính
Hình sự
Hôn nhân
Lao động
Nghĩa vụ quân sự
SHTT
Thuế
Nội dung
Gửi kèm
Gửi
Trang chủ
Giới thiệu
Dân sự
Hình sự
Đất đai
Hôn nhân
Doanh nghiệp
Lao động
Biểu mẫu
Văn bản luật
Liên hệ


text:
Tư vấn pháp luật - dịch vụ luật sư - Luật Minh Gia
Trang chủ
Liên hệ
Sitemap
Trang chủ
Giới thiệu
Về chúng tôi
Tin Luật Minh Gia
Đối tác - Khách hàng
Dân sự
Luật sư Dân sự
Hỏi đáp Dân sự
Kiến thức Dân sự
Hình sự
Luật sư Hình sự
Hỏi đáp Hình sự
Kiến thức Hình sự
Đất đai
Luật sư Đất đai
Hỏi đáp Đất đai
Kiến thức Đất đai
Hôn nhân
Luật sư Hôn nhân
Hỏi đáp Hôn nhân
Kiến thức Hôn nhân
Doanh nghiệp
Luật sư Doanh nghiệp
Hỏi đáp Doanh nghiệp
Kiến thức Doanh nghiệp
Lao động
Luật sư Lao động
Hỏi đáp Lao động
Kiến thức Lao động
Biểu mẫu
Biểu mẫu Dân sự
Biểu mẫu Hình sự
Biểu mẫu Đất đai
Biểu mẫu Hôn nhân
Biểu mẫu Lao động
Biểu mẫu Doanh nghiệp
Biểu mẫu - Thủ tục Thuế
Văn bản luật
Luật
Nghị định
Thông tư
Nghị quyết
Quyết định
Văn bản Tiếng Anh
Văn bản chuyên ngành
Liên hệ
Không tìm thấy
đường dẫn này
Bạn có thể truy cập vào
trang chủ
hoặc sử dụng ô dưới đây để tìm kiếm
Trang chủ
Giới thiệu
Dân sự
Hình sự
Đất đai
Hôn nhân
Doanh nghiệp
Lao động
Biểu mẫu
Văn bản luật
Liên hệ