text:
Thực vật
Thực vật là những sinh vật có khả năng tạo cho mình chất dinh dưỡng từ những hợp chất vô cơ đơn giản và xây dựng thành những phần tử phức tạp nhờ quá trình quang hợp, diễn ra trong lục lạp của thực vật. Như vậy thực vật chủ yếu là các sinh vật tự dưỡng. Quá trình quang hợp sử dụng năng lượng ánh sáng được hấp thu nhờ sắc tố màu lục - Diệp lục có ở tất cả các loài thực vật (không có ở động vật) và nấm là một ngoại lệ, dù không có chất diệp lục nhưng nó thu được các chất dinh dưỡng nhờ các chất hữu cơ lấy từ sinh vật khác hoặc mô chết. Thực vật còn có đặc trưng bởi có thành tế bào bằng xenluloza (không có ở động vật). Thực vật không có khả năng chuyển động tự do ngoại trừ một số thực vật hiển vi có khả năng chuyển động được. Thực vật còn khác ở động vật là chúng phản ứng rất chậm với sự kích thích, sự phản ứng lại thường phải đến hàng ngày và chỉ trong trường hợp có nguồn kích thích kéo dài.
Thực vật là một nhóm chính các sinh vật, bao gồm các sinh vật rất quen thuộc như cây gỗ, cây hoa, cây cỏ, dương xỉ hay rêu. Khoảng 350.000 loài thực vật, được xác định như là thực vật có hạt, rêu, dương xỉ và các dạng gần giống như dương xỉ, đã được ước tính là đang tồn tại. Vào thời điểm năm 2004, khoảng 287.655 loài đã được nhận dạng, trong đó 258.650 loài là thực vật có hoa và 15.000 loài rêu.
Aristotle phân chia sinh vật ra thành thực vật, nói chung là không di chuyển được, và động vật. Trong hệ thống của Linnaeus, chúng trở thành các giới Vegetabilia (sau này là Plantae) và Animalia. Kể từ đó trở đi, một điều trở nên rõ ràng là giới thực vật như trong định nghĩa nguyên thủy đã bao gồm vài nhóm không có quan hệ họ hàng gì, và người ta đã loại nấm và một vài nhóm tảo ra để tạo thành các giới mới. Tuy nhiên, chúng vẫn còn được coi là thực vật trong nhiều ngữ cảnh. Thực vậy, bất kỳ cố gắng nào nhằm làm cho "thực vật" trở thành một đơn vị phân loại đơn duy nhất đều chịu một số phận bi đát, do thực vật là một khái niệm được định nghĩa một cách gần đúng, không liên quan với các khái niệm được cho là đúng của phát sinh loài, mà phân loại học hiện đại đang dựa vào nó.
Mục lục
Sự đa dạng[sửa | sửa mã nguồn]
Hơn 500.000 loài thực vật, gồm thực vật có hạt, rêu, dương xỉ và cận dương xỉ (fern ally) được thống kê hiện đang tồn tại. Năm 2004, 287.655 loài được xác định, trong số đó 258.650 là loài có hoa, 16.000 loài rêu, 11.000 loài dương xỉ và 8.000 loài tảo xanh.
Thực vật có phôi[sửa | sửa mã nguồn]
Quen thuộc nhất là các loài thực vật đa bào sống trên mặt đất, được gọi là thực vật có phôi (Embryophyta). Chúng bao gồm các loài thực vật có mạch, là các loại thực vật với các hệ thống đầy đủ của lá, thân và rễ. Chúng cũng bao gồm cả một ít các loài có quan hệ họ hàng gần với thực vật có mạch, thường được gọi trong khoa học là Bryophyta, với các loài rêu là phổ biến nhất.
Tất cả các loại thực vật này đều có các tế bào nhân chuẩn với các màng tế bào được tạo thành từ xenluloza và phần lớn thực vật thu được nguồn năng lượng thông qua quang hợp, trong đó chúng sử dụng ánh sáng và điôxít cacbon để tổng hợp thức ăn. Khoảng 300 loài thực vật không quang hợp mà sống ký sinh trên các loài thực vật quang hợp khác. Thực vật là khác với tảo lục, mà chúng đã tiến hóa từ đó, ở điểm là chúng có các cơ quan sinh sản chuyên biệt được các mô không sinh sản bảo vệ.
Các loài rêu trong nhóm Bryophyta lần đầu tiên xuất hiện từ đầu đại Cổ Sinh. Chúng chỉ có thể sống sót trong các môi trường ẩm ướt, và giữ nguyên kích thước nhỏ trong suốt chu trình sống của chúng. Nó bao gồm sự luân phiên giữa hai thế hệ: giai đoạn đơn bội, được gọi là thể giao tử và giai đoạn lưỡng bội, được gọi là thể bào tử. Thể bào tử có thời gian sống ngắn và là phụ thuộc vào cha, mẹ của chúng.
Thực vật có mạch xuất hiện lần đầu tiên vào thời kỳ của kỷ Silur (409-439 Ma), và vào kỷ Devon (359-416 Ma) chúng đã đa dạng hóa và lan rộng trong nhiều môi trường đất khác nhau. Chúng có nhiều cơ chế thích nghi, cho phép chúng vượt qua các hạn chế của Bryophyta. Các cơ chế này bao gồm lớp biểu bì (chất cutin) chống bị khô và các mô có mạch để vận chuyển nước trong khắp cơ thể. Ở nhiều loài, thể bào tử đóng vai trò như một cá thể tách rời, trong khi thể giao tử vẫn là nhỏ.
Thực vật có hạt nguyên thủy đầu tiên, Pteridospermatophyta (dương xỉ có hạt) và nhóm Cordaitales, cả hai nhóm này hiện nay đã tuyệt chủng, đã xuất hiện vào cuối kỷ Devon và đa dạng hóa trong kỷ Than Đá (280-340 Ma), với sự tiến hóa kế tiếp diễn ra trong kỷ Permi (248-280 Ma) và kỷ Trias (200-251 Ma). Ở chúng, giai đoạn thể giao tử bị suy giảm hoàn toàn, và thể bào tử bắt đầu cuộc sống bên trong lớp bao bọc, gọi là hạt, chúng phát triển khi đang ở trên thực vật cha mẹ và với sự thụ phấn bằng các hạt phấn. Trong khi các loài thực vật có mạch khác, chẳng hạn như dương xỉ, sinh sản nhờ các bào tử và cần có sự ẩm ướt để phát triển thì một số thực vật có hạt có thể sinh sống và sinh sản trong các điều kiện cực kỳ khô cằn.
Các loài thực vật có hạt đầu tiên được nói đến như là thực vật hạt trần (Gymnospermae), do phôi hạt không được bao bọc trong một cấu trúc bảo vệ khi thụ phấn, với các hạt phấn trực tiếp hạ xuống phôi. Bốn nhóm còn sống sót hiện vẫn phổ biến rộng khắp, cụ thể là thực vật quả nón, là nhóm cây thân gỗ thống trị trong một vài quần xã sinh vật. Thực vật hạt kín (Angiosperm), bao gồm thực vật có hoa, là nhóm thực vật chính cuối cùng đã xuất hiện, nảy ra từ thực vật hạt trần trong kỷ Jura (146-200 Ma) và đa dạng hóa nhanh chóng trong kỷ Phấn Trắng (65-146 Ma). Chúng khác với thực vật hạt trần ở chỗ các phôi hạt được bao bọc, vì thế phấn hoa cần phải phát triển một ống để xâm nhập qua lớp vỏ bảo vệ hạt; chúng là nhóm thống trị trong giới thực vật ngày nay ở phần lớn các quần xã sinh vật.
Phát sinh loài[sửa | sửa mã nguồn]
Phát sinh loài dưới đây của Plantae lấy theo Kenrick và Crane[10], với biến đổi đối với Pteridophyta lấy theo Smith và ctv.[11]. Prasinophyceae có thể là nhóm cơ sở cận ngành đối với toàn bộ thực vật xanh.
Tảo[sửa | sửa mã nguồn]
Tảo bao gồm vài nhóm sinh vật khác biệt, sinh ra nguồn năng lượng thông qua quang hợp. Dễ thấy nhất là các loài tảo biển, là các loại tảo đa bào thông thường rất giống với thực vật trên đất liền, được tìm thấy bao gồm tảo lục, tảo đỏ và tảo nâu. Các nhóm tảo này cùng với các nhóm tảo khác cũng bao gồm các sinh vật đơn bào khác nhau.
Thực vật có phôi đã phát triển và tiến hóa từ tảo lục; cả hai được gọi tổng thể như là thực vật xanh (Viridaeplantae). Giới thực vật (Plantae) hiện nay thông thường được chọn lựa sao cho nó là một nhóm đơn ngành, như chỉ ra trên đây. Với một ít ngoại lệ trong nhóm tảo lục, tất cả các dạng này đều có màng tế bào chứa xenluloza và lạp lục chứa các chất diệp lục a và b, và lưu trữ nguồn thức ăn dưới dạng tinh bột. Chúng trải qua sự phân bào có tơ khép kín mà không có các trung thể, và thông thường có các ti thể với các nếp màng trong thể sợi hạt phẳng.
Các lạp lục của thực vật xanh cũng được 2 màng bao quanh, gợi ý rằng chúng có nguồn gốc trực tiếp từ vi khuẩn lam nội cộng sinh. Điều này cũng đúng với tảo đỏ (xem Archaeplastida), và hai nhóm này nói chung được coi là có nguồn gốc chung. Ngược lại, phần lớn các nhóm tảo khác có các lạp lục với 3 hoặc 4 màng. Về tổng thể chúng là không có quan hệ họ hàng gần gũi với thực vật xanh, có lẽ có được các lạp lục tách rời khỏi các nhóm tảo lục hay tảo đỏ cộng sinh.
Không giống như thực vật có phôi và tảo, nấm không có cơ chế quang hợp, mà là dạng sinh vật hoại sinh: chúng thu được nguồn thức ăn bằng cách phân hủy và hấp thụ các vật chất xung quanh chúng. Phần lớn các loài nấm được tạo thành bởi các ống cực nhỏ, gọi là sợi nấm, chúng có thể hoặc không thể phân chia thành các tế bào nhưng chứa nhân tế bào. Phần giống như quả, trong đó các loài nấm đất là thông thường nhất, trên thực tế chỉ là các cấu trúc sinh sản của nấm. Chúng không có quan hệ tới bất kỳ nhóm thực vật quang hợp nào, mà có quan hệ họ hàng gần gũi với động vật.
Tầm quan trọng[sửa | sửa mã nguồn]
Quang hợp và cố định điôxít cacbon của thực vật có phôi và tảo là nguồn năng lượng cũng như nguồn các chất hữu cơ cơ bản nhất trong gần như mọi môi trường sống trên Trái Đất. Quá trình này cũng làm thay đổi hoàn toàn thành phần của khí quyển Trái Đất, với kết quả là nó có thành phần ôxy cao. Động vật và phần lớn các sinh vật khác là các sinh vật hiếu khí, phụ thuộc vào ôxy; chúng không thể sinh sống được trong các môi trường hiếm khí.
Phần lớn nguồn dinh dưỡng của loài người phụ thuộc vào ngũ cốc. Các loại thực vật khác mà con người cũng dùng bao gồm các loại hoa quả, rau, gia vị và cây thuốc. Một số loài thực vật có mạch, được coi là cây thân gỗ hay cây bụi, sản sinh ra các thân gỗ và là nguồn vật liệu xây dựng quan trọng. Một số các loài cây khác được sử dụng với mục đích làm cảnh hay trang trí, bao gồm nhiều loại cây hoa.
Như vậy, có thể cho rằng thực vật là yếu tố cơ bản của sự sống trên Trái Đất. Không có thực vật thì nhiều sinh vật khác cũng không thể tồn tại, vì các dạng sinh vật cao hơn đều trực tiếp hoặc gián tiếp phụ thuộc vào thực vật và về cơ bản đều sử dụng thực vật như là nguồn thức ăn. Trong khi đó, hầu hết mọi thực vật đều có thể sử dụng ánh sáng Mặt Trời tự tạo thức ăn cho mình.
Quan hệ sinh thái[sửa | sửa mã nguồn]
Quang hợp do thực vật đất liền và rong, tảo thực hiện là nguồn năng lượng và vật chất hữu cơ cơ bản trong gần như mọi hệ sinh thái. Quá trình quang hợp đã làm thay đổi căn bản thành phần của khí quyển Trái Đất thời nguyên thủy, với kết quả là 21% ôxy như ngày nay. Động vật và phần lớn các sinh vật khác là các sinh vật hiếu khí, phụ thuộc vào ôxy; những sinh vật không hiếu khí là những loài có môi trường sống bị giam hãm trong các môi trường kỵ khí. Thực vật là các nhà sản xuất chính trong phần lớn các hệ sinh thái mặt đất và tạo thành nền tảng của chuỗi thức ăn trong các hệ sinh thái này. Nhiều động vật dựa vào thực vật như là nơi trú ẩn cũng như nguồn thức ăn và ôxy.
Thực vật đất liền là thành phần quan trọng trong chu trình nước và một vài chu trình hóa địa sinh khác. Một số thực vật cộng sinh cùng với các vi khuẩn cố định đạm, làm cho thực vật trở thành một phần quan trọng trong chu trình nitơ. Các rễ thực vật đóng vai trò thiết yếu trong sự hình thành và phát triển của các loại đất và ngăn cản xói mòn đất. Các quần xã sinh vật trên Trái Đất được gọi tên theo loại thực vật là do thực vật là các sinh vật thống lĩnh trong các quần xã này.
Hàng loạt các động vật đã cùng tiến hóa với thực vật. Nhiều động vật thụ phấn cho hoa để đổi lấy là nguồn thức ăn trong dạng phấn hoa hay mật hoa. Nhiều động vật cũng làm các hạt được phân tán rộng khắp do chúng ăn quả và để lại hạt trong phân của chúng. Cây ổ kiến gai (Myrmecodia armata) là những thực vật đã cùng tiến hoa với kiến. Cây cung cấp nơi cư trú, và đôi khi là thức ăn cho kiến. Để đổi lại, kiến bảo vệ cây tránh khỏi các loài động vật ăn cỏ và đôi khi là các loài cây cạnh tranh khác. Các chất thải của kiến lại cung cấp một lượng phân bón hữu cơ cho cây.
Phần lớn các loài thực vật gắn liền với nhiều loại nấm tại hệ rễ của chúng, trong dạng cộng sinh phụ thuộc, được biết đến như là nấm rễ (mycorrhiza). Nấm giúp cho cây thu được nước và các chất dinh dưỡng từ đất, trong khi cây cung cấp cho nấm các loại cacbohyđrat được sản xuất nhờ quang hợp. Một số thực vật còn là nơi ở cho các loại nấm sống trên cây, chúng bảo vệ cây khỏi các loài ăn cỏ bằng cách tiết ra các chất có độc tính. Một loại nấm như vậy là Neotyphodium coenophialum, có trên những cây cỏ đuôi trâu cao (Festuca arundinacea) đã gây ra nhiều tổn thất kinh tế cho ngành chăn nuôi bò của Hoa Kỳ.
Các dạng khác nhau của sự sống ký sinh cũng khá phổ biến giữa các loài thực vật, từ dạng bán ký sinh như cây tầm gửi (một phần bộ Santalales) chỉ đơn thuần lấy đi một số chất dinh dưỡng từ cây chủ và vẫn có các lá có khả năng quang hợp, tới các loài ký sinh hoàn toàn như các loài cỏ chổi (chi Orobanche) hay các loài cỏ thuộc chi Lathrea lấy tất cả các loại chất dinh dưỡng chúng cần thông qua sự kết nối vào rễ các loài thực vật khác, và không có diệp lục. Một số loài thực vật, được biết đến như là dị dưỡng nấm, chúng ký sinh các loài nấm rễ, và vì thế có cơ chế hoạt động ký sinh ngoài trên các loài thực vật khác.
Nhiều loài thực vật là biểu sinh, nghĩa là chúng sống trên các loài thực vật khác, thường là trên các cây thân gỗ, mà không ký sinh các cây này. Thực vật biểu sinh có thể gián tiếp gây hại cho cây chủ bằng cách ngăn chặn nguồn chất khoáng và ánh sáng mà nếu không có chúng thì cây chủ đã nhận được. Một lượng lớn thực vật biểu sinh có thể làm gãy các cành cây to. Nhiều loài lan, dứa, dương xỉ và rêu thường có kiểu sống này.
Một số ít loài thực vật lại là cây ăn thịt, chẳng hạn như bẫy ruồi Venus (Dionaea muscipula) và các loài gọng vó. Chúng bẫy các loài động vật nhỏ và phân hủy con mồi để hấp thụ các khoáng chất, đặc biệt là nitơ.
Sự tăng trưởng[sửa | sửa mã nguồn]
Những thực vật đơn giản như tảo có thể có khoảng thời gian sống ngắn khi tính theo từng cá thể, nhưng các quần thể tảo nói chung có tính chất theo mùa. Các loại thực vật khác có thể được sắp xếp theo kiểu phát triển mang tính theo mùa của chúng thành:
- Cây một năm: Sống và sinh sản trong một mùa sinh trưởng.
- Cây hai năm: Sống trong hai mùa sinh trưởng; thường sinh sản vào năm thứ hai.
- Cây lâu năm: Sống nhiều mùa sinh trưởng; liên tục sinh sản khi đã trưởng thành.
Trong số các thực vật có mạch, cây lâu năm bao gồm cả cây thường xanh, chúng giữ lá trong cả năm, và cây lá sớm rụng, thường rụng lá trên một số phần nhất định. Ở những vùng có khí hậu ôn đới và phương bắc, nói chung chúng bị rụng lá khi mùa đông tới; nhiều loài thực vật miền nhiệt đới rụng lá vào mùa khô.
Tốc độ tăng trưởng của thực vật nói chung là rất khác nhau. Một số loại rêu lớn chậm hơn 1 μm/h, trong khi phần lớn các cây thân gỗ đạt 25-250 μm/h. Một số loài dây leo, chẳng hạn sắn dây, không cần sản sinh ra các mô hỗ trợ dày, có thể tăng trưởng tới 12.500 μm/h.
Hóa thạch[sửa | sửa mã nguồn]
Các hóa thạch thực vật, bao gồm rễ, gỗ, lá, hạt, quả, phấn hoa, bào tử và hổ phách (nhựa hóa thạch do một số loài thực vật sinh ra). Hóa thạch của thực vật sống trên đất liền được ghi nhận lại trong các trầm tích đất liền, sông, hồ và ven biển. Các phấn hoa, bào tử và tảo (Dinoflagellata và Acritarch) được sử dụng để xác định niên đại các tầng đá trầm tích. Các phần còn lại của thực vật hóa thạch là không phổ biến như của động vật, mặc dù các hóa thạch thực vật là khá phổ biến mang tính cục bộ trong nhiều khu vực trên thế giới.
Các thực vật hóa thạch sớm nhất được biết đến từ kỷ Devon, bao gồm đá phiến silic Rhynie tại Aberdeenshire, Scotland. Các mẫu được bảo quản tốt nhất, mà từ đó kết cấu tế bào của chúng đã được miêu tả, được tìm thấy trong khu vực này. Sự bảo quản hoàn hảo đến mức các phần của các thực vật cổ này chỉ rõ từng tế bào riêng biệt trong mô thực vật. Kỷ Devon cũng cho thấy sự tiến hóa của những thực vật mà nhiều người tin là của loại cây thân gỗ hiện đại đầu tiên, Archaeopteris. Cây này giống như dương xỉ và có thân gỗ và lá lược của dương xỉ, không sinh ra hạt.
Các đơn vị than đá là nguồn chính của hóa thạch thực vật thuộc đại Cổ Sinh, với nhiều nhóm thực vật đã tồn tại vào thời kỳ này. Các đống đổ nát trong các mỏ than là các khu vực tốt nhất để thu thập; than tự bản thân nó là các phần còn lại của thực vật hóa thạch, mặc dù các chi tiết cấu trúc của các hóa thạch thực vật là ít rõ ràng trong than. Trong rừng hóa thạch tại công viên Victoria ở Glasgow, Scotland, các gốc cây của nhóm thực vật Lepidodendron được tìm thấy ở các vị trí phát triển nguyên thủy của chúng.
Các phần hóa thạch của thực vật quả nón và thực vật hạt kín như rễ, thân và cành có thể khá phổ biến trong các lớp đá trầm tích trong các hồ và ven bờ từ đại Trung Sinh và đại Tân Sinh. Tùng đỏ duyên hải (chi Sequoia) và các liên minh của nó như mộc lan, sồi và các loài cọ cũng thường được tìm thấy.
Gỗ hóa đá cũng khá phổ biến ở một số nơi trên thế giới, chủ yếu tìm thấy trong các khu vực khô cằn và sa mạc, những nơi chúng hay bị lộ thiên sớm do xói mòn. Gỗ hóa đá thường chứa nhiều silic (các chất hữu cơ bị thay thế bằng điôxít silic), và các mô thụ phấn thường được bảo quản khá chi tiết. Các mẫu vật như thế có thể cắt và đánh bóng bằng các dụng cụ chạm trổ đá. Các rừng hóa thạch chứa gỗ hóa đá đã được tìm thấy ở mọi châu lục.
Các hóa thạch của dương xỉ có hạt như Glossopteris được phân bổ khá rộng rãi ở vài châu lục thuộc Nam bán cầu, một thực tế hỗ trợ ý tưởng ban đầu của Alfred Wegener về thuyết trôi dạt lục địa.
Cơ chế của quá trình quang hợp[sửa | sửa mã nguồn]
Quá trình quang hợp chia làm hai pha: Pha sáng và pha tối:
- Pha sáng của quang hợp: Chỉ xảy ra khi có ánh sáng và diễn ra trên các hạt grana. Pha sáng có hai giai đoạn:
Giai đoạn quang lý: Là giai đoạn hấp thu năng lượng ánh sáng nhờ hoạt động của các phân tử sắc tố quang hợp gọi chung là diệp lục và chuyển năng lượng giữa các sắc tố.
Năng lượng ánh sáng hấp thu bởi các sắc tố khác sẽ được chuyển tới diệp lục a và bản thân phân tử diệp lục a hấp thu năng lượng ánh sáng. Sau khi hấp thu năng lượng ánh sáng, phân tử diệp lục ở trạng thái kích động (ký hiệu là DL*), dồi dào năng lượng.
Giai đoạn quang hoá: Là giai đoạn chỉ sử dụng năng lượng photon hấp thu được vào các phản ứng quang hoá để hình thành nên các hợp chất dự trữ năng lượng và các hợp chất khử. Bao gồm quá trình quang hoá khởi nguyên, quá trình quang phân li nước và quá trình photphoril hoá quang hoá. Các quá trình đó được thực hiện cùng với dòng vận chuyển điện tử vòng và không vòng
- Dòng vận chuyển điện tử vòng: Điện tử từ diệp lục qua chuỗi truyền điện tử, sau đó lại quay về diệp lục và trong quá trình truyền điện tử ATP được tổng hợp.
Dòng vận chuyển điện tử không vòng Sản phẩm của pha sáng: ATP, NADPH2, O2b.Pha tối của quá trình quang hợp
Pha tối của quang hợp diễn ra cả khi có ánh sáng và trong tối tại stroma. Pha tối sử dụng sản phẩm của pha sáng (ATP, NADPH2), các enzim trong stroma và đường ribozơ 1,5đi (P) để cố định CO2.
Như vậy, để khử ba phân tử CO2 cần 9ATP và 6NADPH2, tạo ra một phân tử C3 (glixeraldehit chứa liên kết cao năng)
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Thực vật học
- Tế bào thực vật
- Quang hợp
- Hoa
- Quả
- Rễ
- Sinh quyển
- Rừng
- Rau
- Phân loại thực vật
- Gỗ
- thực vật có độc
- Hạt
- Phát tán của quả và hạt
- Lá
- Hô hấp
- Thân cây
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Phổ thông[sửa | sửa mã nguồn]
- Thomas N Taylor và Edith L Taylor. The Biology and Evolution of Fossil Plants. Prentice Hall, 1993.
- Evans, L. T. (1998). Feeding the Ten Billion - Plants and Population Growth. Cambridge University Press. Paperback, 247 pages. ISBN 0-521-64685-5.
- Kenrick, Paul & Crane, Peter R. (1997). The Origin and Early Diversification of Land Plants: A Cladistic Study. Washington, D. C.: Smithsonian Institution Press. ISBN 1-56098-730-8.
- Raven, Peter H., Evert, Ray F., & Eichhorn, Susan E. (2005). Biology of Plants (7th ed.). New York: W. H. Freeman and Company. ISBN 0-7167-1007-2.
- Taylor, Thomas N. & Taylor, Edith L. (1993). The Biology and Evolution of Fossil Plants. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. ISBN 0-13-651589-4.
- Trewavas, A. (2003). Aspects of Plant Intelligence, Annals of Botany 92: 1-20.
Thống kê số lượng loài[sửa | sửa mã nguồn]
- International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN) Species Survival Commission (2004). Sách Đỏ IUCN [1].
- Prance, G. T. (2001). Discovering the Plant World. Taxon 50: 345-359.
Khác[sửa | sửa mã nguồn]
- Sinh học 6, Nhà xuất bản Giáo dục, Nguyễn Quang Vinh - Tổng Chủ biên kiêm Chủ biên
- Sổ tay kiến thức Sinh học THCS, Nhà xuất bản Giáo dục, Nguyễn Quang Vinh - Chủ biên
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Van den Hoek C., D. G. Mann, H. M. Jahns, 1995. Algae: An Introduction to Phycology. trang 343, 350, 392, 413, 425, 439, & 448 (Cambridge: Nhà in Đại học Cambridge). ISBN 0-521-30419-9
- ^ Van den Hoek C., D. G. Mann & H. M. Jahns, 1995. Algae: An Introduction to Phycology. trang 457, 463, & 476. (Cambridge: Nhà in Đại học Cambridge). ISBN 0-521-30419-9
- ^ Crandall-Stotler Barbara. & Stotler Raymond E., 2000. "Morphology and classification of the Marchantiophyta". trang 21 trong A. Jonathan Shaw & Bernard Goffinet (chủ biên), Bryophyte Biology. (Cambridge: Nhà in Đại học Cambridge). ISBN 0-521-66097-1
- ^ Schuster Rudolf M., The Hepaticae and Anthocerotae of North America, quyển VI, trang 712-713. (Chicago: Bảo tàng lịch sử tự nhiên Field, 1992). ISBN 0-914868-21-7.
- ^ Goffinet, Bernard; William R. Buck (2004). “Systematics of the Bryophyta (Mosses): From molecules to a revised classification”. Monographs in Systematic Botany (Nhà in Vườn thực vật Missouri) 98: 205–239.
- ^ a ă â b Raven Peter H., Ray F. Evert, & Susan E. Eichhorn, 2005. Biology of Plants, ấn bản lần thứ 7. (New York: W. H. Freeman and Company). ISBN 0-7167-1007-2.
- ^ Gifford Ernest M. & Adriance S. Foster, 1988. Morphology and Evolution of Vascular Plants, ấn bản lần thứ 3, trang 358. (New York: W. H. Freeman and Company). ISBN 0-7167-1946-0.
- ^ Taylor Thomas N. & Edith L. Taylor, 1993. The Biology and Evolution of Fossil Plants, trang 636. (New Jersey: Prentice-Hall). ISBN 0-13-651589-4.
- ^ International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, 2006. IUCN Red List of Threatened Species:Summary Statistics
- ^ Kenrick Paul & Peter R. Crane. 1997. The Origin and Early Diversification of Land Plants: A Cladistic Study. (Washington, D.C.: Nhà in Viện Smithsonian). ISBN 1-56098-730-8.
- ^ Smith Alan R., Kathleen M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider, & Paul G. Wolf. (2006). "A classification for extant ferns". Taxon 55(3): 705-731.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Thực vật tại Từ điển bách khoa Việt Nam
- Plant (biology) tại Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)
- Cây phát sinh loài
- Chaw, S.-M. et al. Molecular Phylogeny of Extant Gymnosperms and Seed Plant Evolution: Analysis of Nuclear 18s rRNA Sequences (pdf file) Molec. Biol. Evol. 14 (1): 56-68. 1997.
- Bài giảng về Phân loại thực vật của Đặng Minh Quân tại trường Đại học Cần Thơ
- Hệ miễn dịch ở thực vật trên Thư viện Khoa học VLOS
Cơ sở dữ liệu về thực vật[sửa | sửa mã nguồn]
- e-Floras (Hệ thực vật Trung Quốc, Bắc Mỹ và các khu vực khác)
- USDA
- Hệ thực vật châu Âu
- Hệ thực vật Australia
- Cơ sở dữ liệu các loài thực vật trong làm vườn của 'Dave's Garden'
- Tin tức và Cơ sở dữ liệu thực vật Việt Nam

markdown:
# Thực vật
[Thực vật (định hướng)](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|Thực vật|
|Thời điểm hóa thạch:
|
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Vực](/wiki/V%E1%BB%B1c_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *domain*) [Eukaryota](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_chu%E1%BA%A9n) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) **Plantae** [Haeckel](/wiki/Ernst_Haeckel), 1866 [Tảo lục](/wiki/T%E1%BA%A3o_l%E1%BB%A5c) [Embryophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_ph%C3%B4i)(Thực vật có phôi) **(Rêu)** [Bryophytes](/wiki/R%C3%AAu) [Marchantiophyta](/wiki/Marchantiophyta)– Rêu tản, địa tiền [Anthocerotophyta](/wiki/Anthocerotophyta)– Rêu sừng [Bryophyta](/wiki/Bryophyta)– Rêu "thật"
- †
[Horneophytopsida](/w/index.php?title=Horneophytopsida&action=edit&redlink=1)
-
[Tracheophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_m%E1%BA%A1ch)(Thực vật có mạch)
- †
[Rhyniophyta](/w/index.php?title=Rhyniophyta&action=edit&redlink=1)
- †
[Zosterophyllophyta](/w/index.php?title=Zosterophyllophyta&action=edit&redlink=1) [Lycopodiophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%E1%BA%A1ch_t%C3%B9ng)– Thông đất, thạch tùng
- †
[Trimerophytophyta](/w/index.php?title=Trimerophytophyta&action=edit&redlink=1) [Pteridophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89)– Dương xỉ
- †
[Progymnospermophyta](/w/index.php?title=Progymnospermophyta&action=edit&redlink=1) [Spermatophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_h%E1%BA%A1t)(Thực vật có hạt)
- †
[Pteridospermatophyta](/wiki/Pteridospermatophyta)– Dương xỉ có hạt [Pinophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%C3%B4ng)– Thực vật quả nón [Cycadophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Tu%E1%BA%BF)– Tuế [Ginkgophyta](/wiki/B%E1%BA%A1ch_qu%E1%BA%A3)– Bạch quả [Gnetophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C3%A2y_g%E1%BA%AFm)– Dây gắm [Magnoliophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)– Thực vật có hoa
- †
- †
-
- †
[Nematophytes](/wiki/Nematophyta) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc))
- Chloroplastida Adl et al., 2005
- Viridiplantae Cavalier-Smith 1981
- Chlorobionta Jeffrey 1982, emend. Bremer 1985, emend. Lewis and McCourt 2004
- Chlorobiota Kendrick and Crane 1997
**Thực vật** là những [sinh vật](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt) có khả năng tạo cho mình [chất dinh dưỡng](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_dinh_d%C6%B0%E1%BB%A1ng) từ những [hợp chất vô cơ](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t_v%C3%B4_c%C6%A1) đơn giản và xây dựng thành những [phần tử](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A7n_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) phức tạp nhờ quá trình [quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p), diễn ra trong [lục lạp](/wiki/L%E1%BB%A5c_l%E1%BA%A1p) của thực vật. Như vậy thực vật chủ yếu là các [sinh vật tự dưỡng](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_t%E1%BB%B1_d%C6%B0%E1%BB%A1ng). Quá trình quang hợp sử dụng [năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) [ánh sáng](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng) được hấp thu nhờ [sắc tố](/wiki/S%E1%BA%AFc_t%E1%BB%91) màu lục - [Diệp lục](/wiki/Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c) có ở tất cả các loài thực vật (không có ở [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt)) và [nấm](/wiki/N%E1%BA%A5m) là một ngoại lệ, dù không có chất diệp lục nhưng nó thu được các chất dinh dưỡng nhờ các [chất hữu cơ](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1) lấy từ sinh vật khác hoặc mô chết. Thực vật còn có đặc trưng bởi có [thành tế bào](/wiki/Th%C3%A0nh_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o) bằng [xenluloza](/wiki/Cellulose) (không có ở động vật). Thực vật không có [khả năng](/w/index.php?title=Kh%E1%BA%A3_n%C4%83ng&action=edit&redlink=1) [chuyển động tự do](/w/index.php?title=Chuy%E1%BB%83n_%C4%91%E1%BB%99ng_t%E1%BB%B1_do&action=edit&redlink=1) ngoại trừ một số [thực vật hiển vi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hi%E1%BB%83n_vi&action=edit&redlink=1) có khả năng chuyển động được. Thực vật còn khác ở động vật là chúng [phản ứng](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1) rất chậm với sự [kích thích](/w/index.php?title=K%C3%ADch_th%C3%ADch&action=edit&redlink=1), sự phản ứng lại thường phải đến hàng ngày và chỉ trong trường hợp có nguồn kích thích kéo dài.
Thực vật là một nhóm chính các sinh vật, bao gồm các sinh vật rất quen thuộc như
[cây gỗ](/wiki/C%C3%A2y_th%C3%A2n_g%E1%BB%97), [cây hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa), [cây cỏ](/wiki/B%E1%BB%99_H%C3%B2a_th%E1%BA%A3o), [dương xỉ](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89) hay [rêu](/wiki/R%C3%AAu). Khoảng 350.000 loài thực vật, được xác định như là [thực vật có hạt](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_h%E1%BA%A1t), [rêu](/wiki/R%C3%AAu), [dương xỉ](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89) và các dạng gần giống như dương xỉ, đã được ước tính là đang tồn tại. Vào thời điểm năm [2004](/wiki/2004), khoảng 287.655 loài đã được nhận dạng, trong đó 258.650 loài là [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) và 15.000 loài rêu. [Aristotle](/wiki/Aristoteles) phân chia sinh vật ra thành thực vật, nói chung là không di chuyển được, và [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt). Trong hệ thống của [Linnaeus](/wiki/Carl_von_Linn%C3%A9), chúng trở thành các giới **Vegetabilia** (sau này là **Plantae**) và [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt). Kể từ đó trở đi, một điều trở nên rõ ràng là giới thực vật như trong định nghĩa nguyên thủy đã bao gồm vài nhóm không có quan hệ họ hàng gì, và người ta đã loại [nấm](/wiki/N%E1%BA%A5m) và một vài nhóm [tảo](/wiki/T%E1%BA%A3o) ra để tạo thành các giới mới. Tuy nhiên, chúng vẫn còn được coi là thực vật trong nhiều ngữ cảnh. Thực vậy, bất kỳ cố gắng nào nhằm làm cho "thực vật" trở thành một đơn vị phân loại đơn duy nhất đều chịu một số phận bi đát, do thực vật là một khái niệm được định nghĩa một cách gần đúng, không liên quan với các khái niệm được cho là đúng của phát sinh loài, mà phân loại học hiện đại đang dựa vào nó.
## Mục lục
## Sự đa dạng[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=1)]
Hơn 500.000 loài thực vật, gồm thực vật có hạt, rêu, dương xỉ và cận dương xỉ (fern ally) được thống kê hiện đang tồn tại. Năm 2004, 287.655 loài được xác định, trong số đó 258.650 là loài có hoa, 16.000 loài rêu, 11.000 loài dương xỉ và 8.000 loài tảo xanh.
|Nhóm không chính thức||Tên đơn vị phân loại||Số loài sống|
|
|[[1]](#cite_note-1) [Charophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Lu%C3%A2n_t%E1%BA%A3o) [[2]](#cite_note-2) [Rêu](/wiki/R%C3%AAu) [Marchantiophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_R%C3%AAu_t%E1%BA%A3n) [[3]](#cite_note-3) [Anthocerotophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_R%C3%AAu_s%E1%BB%ABng) [[4]](#cite_note-4) [Bryophyta](/wiki/R%C3%AAu) [[5]](#cite_note-Goffinet_.26_Buck_2004-5) [Dương xỉ](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89) [Lycopodiophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%E1%BA%A1ch_t%C3%B9ng) [[6]](#cite_note-Raven_2005-6) [Pteridophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89) [[6]](#cite_note-Raven_2005-6) [Thực vật có hạt](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_h%E1%BA%A1t) [Cycadophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Tu%E1%BA%BF) [[7]](#cite_note-7) [Ginkgophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_B%E1%BA%A1ch_qu%E1%BA%A3) [[8]](#cite_note-8) [Pinophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%C3%B4ng) [[6]](#cite_note-Raven_2005-6) [Gnetophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C3%A2y_g%E1%BA%AFm) [[6]](#cite_note-Raven_2005-6) [Magnoliophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [[9]](#cite_note-9)
### Thực vật có phôi[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=2)]
Quen thuộc nhất là các loài thực vật
[đa bào](/wiki/%C4%90a_b%C3%A0o) sống trên mặt đất, được gọi là [thực vật có phôi](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_ph%C3%B4i) ( *Embryophyta*). Chúng bao gồm các loài [thực vật có mạch](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_m%E1%BA%A1ch), là các loại thực vật với các hệ thống đầy đủ của [lá](/wiki/L%C3%A1), [thân](/wiki/Th%C3%A2n_c%C3%A2y) và [rễ](/wiki/R%E1%BB%85). Chúng cũng bao gồm cả một ít các loài có quan hệ họ hàng gần với thực vật có mạch, thường được gọi trong khoa học là *Bryophyta*, với các loài [rêu](/wiki/R%C3%AAu) là phổ biến nhất.
Tất cả các loại thực vật này đều có các tế bào
[nhân chuẩn](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_chu%E1%BA%A9n) với các màng tế bào được tạo thành từ [xenluloza](/wiki/Cellulose) và phần lớn thực vật thu được nguồn năng lượng thông qua [quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p), trong đó chúng sử dụng ánh sáng và [điôxít cacbon](/wiki/Cacbon_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) để tổng hợp thức ăn. Khoảng 300 loài thực vật không quang hợp mà sống [ký sinh](/wiki/K%C3%BD_sinh) trên các loài thực vật quang hợp khác. Thực vật là khác với [tảo lục](/wiki/T%E1%BA%A3o_l%E1%BB%A5c), mà chúng đã tiến hóa từ đó, ở điểm là chúng có các cơ quan sinh sản chuyên biệt được các mô không sinh sản bảo vệ.
Các loài rêu trong nhóm Bryophyta lần đầu tiên xuất hiện từ đầu
[đại Cổ Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%95_sinh). Chúng chỉ có thể sống sót trong các môi trường ẩm ướt, và giữ nguyên kích thước nhỏ trong suốt chu trình sống của chúng. Nó bao gồm sự luân phiên giữa hai thế hệ: giai đoạn [đơn bội](/w/index.php?title=%C4%90%C6%A1n_b%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1), được gọi là [thể giao tử](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_giao_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) và giai đoạn [lưỡng bội](/w/index.php?title=L%C6%B0%E1%BB%A1ng_b%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1), được gọi là [thể bào tử](/wiki/Th%E1%BB%83_b%C3%A0o_t%E1%BB%AD). Thể bào tử có thời gian sống ngắn và là phụ thuộc vào cha, mẹ của chúng.
Thực vật có mạch xuất hiện lần đầu tiên vào thời kỳ của
[kỷ Silur](/wiki/K%E1%BB%B7_Silur) (409-439 Ma), và vào [kỷ Devon](/wiki/K%E1%BB%B7_Devon) (359-416 Ma) chúng đã đa dạng hóa và lan rộng trong nhiều môi trường đất khác nhau. Chúng có nhiều cơ chế thích nghi, cho phép chúng vượt qua các hạn chế của Bryophyta. Các cơ chế này bao gồm lớp biểu bì (chất cutin) chống bị khô và các mô có mạch để vận chuyển nước trong khắp cơ thể. Ở nhiều loài, thể bào tử đóng vai trò như một cá thể tách rời, trong khi thể giao tử vẫn là nhỏ.
Thực vật có hạt nguyên thủy đầu tiên,
*Pteridospermatophyta* (dương xỉ có hạt) và nhóm *Cordaitales*, cả hai nhóm này hiện nay đã tuyệt chủng, đã xuất hiện vào cuối kỷ Devon và đa dạng hóa trong [kỷ Than Đá](/wiki/K%E1%BB%B7_Than_%C4%91%C3%A1) (280-340 Ma), với sự tiến hóa kế tiếp diễn ra trong [kỷ Permi](/wiki/K%E1%BB%B7_Permi) (248-280 Ma) và [kỷ Trias](/wiki/K%E1%BB%B7_Tam_%C4%90i%E1%BB%87p) (200-251 Ma). Ở chúng, giai đoạn thể giao tử bị suy giảm hoàn toàn, và thể bào tử bắt đầu cuộc sống bên trong lớp bao bọc, gọi là [hạt](/wiki/H%E1%BA%A1t), chúng phát triển khi đang ở trên thực vật cha mẹ và với sự thụ phấn bằng các hạt [phấn](/wiki/Ph%E1%BA%A5n_hoa). Trong khi các loài thực vật có mạch khác, chẳng hạn như dương xỉ, sinh sản nhờ các bào tử và cần có sự ẩm ướt để phát triển thì một số thực vật có hạt có thể sinh sống và sinh sản trong các điều kiện cực kỳ khô cằn.
Các loài thực vật có hạt đầu tiên được nói đến như là
[thực vật hạt trần](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BA%A1t_tr%E1%BA%A7n) ( *Gymnospermae*), do phôi hạt không được bao bọc trong một cấu trúc bảo vệ khi thụ phấn, với các hạt phấn trực tiếp hạ xuống phôi. Bốn nhóm còn sống sót hiện vẫn phổ biến rộng khắp, cụ thể là [thực vật quả nón](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%C3%B4ng), là nhóm cây thân gỗ thống trị trong một vài [quần xã sinh vật](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_x%C3%A3_sinh_v%E1%BA%ADt). [Thực vật hạt kín](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) ( *Angiosperm*), bao gồm [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa), là nhóm thực vật chính cuối cùng đã xuất hiện, nảy ra từ thực vật hạt trần trong [kỷ Jura](/wiki/K%E1%BB%B7_Jura) (146-200 Ma) và đa dạng hóa nhanh chóng trong [kỷ Phấn Trắng](/wiki/K%E1%BB%B7_Creta) (65-146 Ma). Chúng khác với thực vật hạt trần ở chỗ các phôi hạt được bao bọc, vì thế phấn hoa cần phải phát triển một ống để xâm nhập qua lớp vỏ bảo vệ hạt; chúng là nhóm thống trị trong giới thực vật ngày nay ở phần lớn các quần xã sinh vật.
### Phát sinh loài[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=3)]
Phát sinh loài dưới đây của Plantae lấy theo Kenrick và Crane
, với biến đổi đối với Pteridophyta lấy theo Smith và ctv. [10] . [[11]](#cite_note-11) [Prasinophyceae](/w/index.php?title=Prasinophyceae&action=edit&redlink=1)có thể là nhóm cơ sở [cận ngành](/wiki/C%E1%BA%ADn_ng%C3%A0nh)đối với toàn bộ thực vật xanh.
|
|
## Tảo[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=4)] [Tảo](/wiki/T%E1%BA%A3o) bao gồm vài nhóm sinh vật khác biệt, sinh ra nguồn năng lượng thông qua quang hợp. Dễ thấy nhất là các loài [tảo biển](/wiki/Rong_bi%E1%BB%83n), là các loại tảo đa bào thông thường rất giống với thực vật trên đất liền, được tìm thấy bao gồm [tảo lục](/wiki/T%E1%BA%A3o_l%E1%BB%A5c), [tảo đỏ](/wiki/T%E1%BA%A3o_%C4%91%E1%BB%8F) và [tảo nâu](/wiki/T%E1%BA%A3o_n%C3%A2u). Các nhóm tảo này cùng với các nhóm tảo khác cũng bao gồm các sinh vật đơn bào khác nhau.
Thực vật có phôi đã phát triển và tiến hóa từ tảo lục; cả hai được gọi tổng thể như là thực vật xanh (
*Viridaeplantae*). Giới thực vật ( *Plantae*) hiện nay thông thường được chọn lựa sao cho nó là một nhóm [đơn ngành](/wiki/%C4%90%C6%A1n_ng%C3%A0nh), như chỉ ra trên đây. Với một ít ngoại lệ trong nhóm tảo lục, tất cả các dạng này đều có màng tế bào chứa xenluloza và [lạp lục](/wiki/L%E1%BB%A5c_l%E1%BA%A1p) chứa các chất [diệp lục](/wiki/Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c) *a* và *b*, và lưu trữ nguồn thức ăn dưới dạng [tinh bột](/wiki/Tinh_b%E1%BB%99t). Chúng trải qua sự [phân bào có tơ](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_b%C3%A0o_c%C3%B3_t%C6%A1&action=edit&redlink=1) khép kín mà không có các [trung thể](/wiki/Trung_th%E1%BB%83), và thông thường có các [ti thể](/wiki/Ti_th%E1%BB%83) với các nếp màng trong thể sợi hạt phẳng.
Các lạp lục của thực vật xanh cũng được 2 màng bao quanh, gợi ý rằng chúng có nguồn gốc trực tiếp từ
[vi khuẩn lam](/wiki/Vi_khu%E1%BA%A9n_lam) nội cộng sinh. Điều này cũng đúng với [tảo đỏ](/wiki/T%E1%BA%A3o_%C4%91%E1%BB%8F) (xem [Archaeplastida](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_l%E1%BA%A1p_th%E1%BB%83_c%E1%BB%95)), và hai nhóm này nói chung được coi là có nguồn gốc chung. Ngược lại, phần lớn các nhóm tảo khác có các lạp lục với 3 hoặc 4 màng. Về tổng thể chúng là không có quan hệ họ hàng gần gũi với thực vật xanh, có lẽ có được các lạp lục tách rời khỏi các nhóm tảo lục hay tảo đỏ cộng sinh.
Không giống như thực vật có phôi và tảo,
[nấm](/wiki/N%E1%BA%A5m) không có cơ chế quang hợp, mà là dạng [sinh vật hoại sinh](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_ho%E1%BA%A1i_sinh&action=edit&redlink=1): chúng thu được nguồn thức ăn bằng cách phân hủy và hấp thụ các vật chất xung quanh chúng. Phần lớn các loài nấm được tạo thành bởi các ống cực nhỏ, gọi là sợi nấm, chúng có thể hoặc không thể phân chia thành các tế bào nhưng chứa [nhân tế bào](/wiki/Nh%C3%A2n_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o). Phần giống như quả, trong đó các loài [nấm đất](/w/index.php?title=N%E1%BA%A5m_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) là thông thường nhất, trên thực tế chỉ là các cấu trúc sinh sản của nấm. Chúng không có quan hệ tới bất kỳ nhóm thực vật quang hợp nào, mà có quan hệ họ hàng gần gũi với [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt).
## Tầm quan trọng[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=5)]
Quang hợp và cố định điôxít cacbon của
[thực vật có phôi](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_ph%C3%B4i) và tảo là nguồn năng lượng cũng như nguồn các chất hữu cơ cơ bản nhất trong gần như mọi môi trường sống trên [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t). Quá trình này cũng làm thay đổi hoàn toàn thành phần của [khí quyển Trái Đất](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t), với kết quả là nó có thành phần [ôxy](/wiki/%C3%94xy) cao. Động vật và phần lớn các sinh vật khác là các [sinh vật hiếu khí](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_hi%E1%BA%BFu_kh%C3%AD), phụ thuộc vào ôxy; chúng không thể sinh sống được trong các môi trường hiếm khí.
Phần lớn nguồn dinh dưỡng của loài người phụ thuộc vào
[ngũ cốc](/wiki/Ng%C5%A9_c%E1%BB%91c). Các loại thực vật khác mà con người cũng dùng bao gồm các loại [hoa quả](/wiki/Hoa_qu%E1%BA%A3), [rau](/wiki/Rau), [gia vị](/wiki/Gia_v%E1%BB%8B) và [cây thuốc](/wiki/C%C3%A2y_thu%E1%BB%91c). Một số loài thực vật có mạch, được coi là [cây thân gỗ](/wiki/C%C3%A2y_th%C3%A2n_g%E1%BB%97) hay [cây bụi](/wiki/C%C3%A2y_b%E1%BB%A5i), sản sinh ra các thân gỗ và là nguồn vật liệu xây dựng quan trọng. Một số các loài cây khác được sử dụng với mục đích làm cảnh hay trang trí, bao gồm nhiều loại cây hoa.
Như vậy, có thể cho rằng thực vật là yếu tố cơ bản của sự sống trên Trái Đất. Không có thực vật thì nhiều sinh vật khác cũng không thể tồn tại, vì các dạng sinh vật cao hơn đều trực tiếp hoặc gián tiếp phụ thuộc vào thực vật và về cơ bản đều sử dụng thực vật như là nguồn thức ăn. Trong khi đó, hầu hết mọi thực vật đều có thể sử dụng ánh sáng Mặt Trời tự tạo thức ăn cho mình.
## Quan hệ sinh thái[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=6)] [Quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p) do thực vật đất liền và rong, tảo thực hiện là nguồn năng lượng và vật chất hữu cơ cơ bản trong gần như mọi hệ sinh thái. Quá trình quang hợp đã làm thay đổi căn bản thành phần của khí quyển Trái Đất thời nguyên thủy, với kết quả là 21% [ôxy](/wiki/%C3%94xy) như ngày nay. Động vật và phần lớn các sinh vật khác là các sinh vật hiếu khí, phụ thuộc vào ôxy; những sinh vật không hiếu khí là những loài có môi trường sống bị giam hãm trong các môi trường kỵ khí. Thực vật là các nhà sản xuất chính trong phần lớn các hệ sinh thái mặt đất và tạo thành nền tảng của [chuỗi thức ăn](/wiki/Chu%E1%BB%97i_th%E1%BB%A9c_%C4%83n) trong các hệ sinh thái này. Nhiều động vật dựa vào thực vật như là nơi trú ẩn cũng như nguồn thức ăn và ôxy.
Thực vật đất liền là thành phần quan trọng trong
[chu trình nước](/wiki/Chu_tr%C3%ACnh_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) và một vài [chu trình hóa địa sinh](/w/index.php?title=Chu_tr%C3%ACnh_h%C3%B3a_%C4%91%E1%BB%8Ba_sinh&action=edit&redlink=1) khác. Một số thực vật [cộng sinh](/wiki/C%E1%BB%99ng_sinh) cùng với các [vi khuẩn](/wiki/Vi_khu%E1%BA%A9n) cố định đạm, làm cho thực vật trở thành một phần quan trọng trong [chu trình nitơ](/wiki/Chu_tr%C3%ACnh_nit%C6%A1). Các rễ thực vật đóng vai trò thiết yếu trong sự hình thành và phát triển của các loại đất và ngăn cản xói mòn đất. Các [quần xã sinh vật](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_x%C3%A3_sinh_v%E1%BA%ADt) trên Trái Đất được gọi tên theo loại thực vật là do thực vật là các sinh vật thống lĩnh trong các quần xã này.
Hàng loạt các động vật đã cùng tiến hóa với thực vật. Nhiều động vật thụ phấn cho hoa để đổi lấy là nguồn thức ăn trong dạng phấn hoa hay
[mật hoa](/w/index.php?title=M%E1%BA%ADt_hoa&action=edit&redlink=1). Nhiều động vật cũng làm các hạt được phân tán rộng khắp do chúng ăn quả và để lại hạt trong phân của chúng. [Cây ổ kiến gai](/w/index.php?title=C%C3%A2y_%E1%BB%95_ki%E1%BA%BFn_gai&action=edit&redlink=1) ( *Myrmecodia armata*) là những thực vật đã cùng tiến hoa với [kiến](/wiki/Ki%E1%BA%BFn). Cây cung cấp nơi cư trú, và đôi khi là thức ăn cho kiến. Để đổi lại, kiến bảo vệ cây tránh khỏi các loài [động vật ăn cỏ](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_%C4%83n_c%E1%BB%8F) và đôi khi là các loài cây cạnh tranh khác. Các chất thải của kiến lại cung cấp một lượng [phân bón](/wiki/Ph%C3%A2n_b%C3%B3n) hữu cơ cho cây.
Phần lớn các loài thực vật gắn liền với nhiều loại nấm tại hệ rễ của chúng, trong dạng
[cộng sinh](/wiki/C%E1%BB%99ng_sinh) phụ thuộc, được biết đến như là [nấm rễ](/w/index.php?title=N%E1%BA%A5m_r%E1%BB%85&action=edit&redlink=1) (mycorrhiza). Nấm giúp cho cây thu được nước và các chất dinh dưỡng từ đất, trong khi cây cung cấp cho nấm các loại cacbohyđrat được sản xuất nhờ quang hợp. Một số thực vật còn là nơi ở cho các loại nấm sống trên cây, chúng bảo vệ cây khỏi các loài ăn cỏ bằng cách tiết ra các chất có độc tính. Một loại nấm như vậy là *Neotyphodium coenophialum*, có trên những cây [cỏ đuôi trâu](/w/index.php?title=C%E1%BB%8F_%C4%91u%C3%B4i_tr%C3%A2u&action=edit&redlink=1) cao ( *Festuca arundinacea*) đã gây ra nhiều tổn thất kinh tế cho ngành chăn nuôi bò của Hoa Kỳ.
Các dạng khác nhau của sự sống ký sinh cũng khá phổ biến giữa các loài thực vật, từ dạng bán ký sinh như cây
[tầm gửi](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7m_g%E1%BB%ADi&action=edit&redlink=1) (một phần bộ *Santalales*) chỉ đơn thuần lấy đi một số chất dinh dưỡng từ cây chủ và vẫn có các lá có khả năng quang hợp, tới các loài ký sinh hoàn toàn như các loài [cỏ chổi](/w/index.php?title=C%E1%BB%8F_ch%E1%BB%95i&action=edit&redlink=1) (chi *Orobanche*) hay các loài cỏ thuộc chi *Lathrea* lấy tất cả các loại chất dinh dưỡng chúng cần thông qua sự kết nối vào rễ các loài thực vật khác, và không có diệp lục. Một số loài thực vật, được biết đến như là [dị dưỡng nấm](/w/index.php?title=D%E1%BB%8B_d%C6%B0%E1%BB%A1ng_n%E1%BA%A5m&action=edit&redlink=1), chúng ký sinh các loài nấm rễ, và vì thế có cơ chế hoạt động [ký sinh ngoài](/w/index.php?title=K%C3%BD_sinh_ngo%C3%A0i&action=edit&redlink=1) trên các loài thực vật khác.
Nhiều loài thực vật là
[biểu sinh](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_bi%E1%BB%83u_sinh), nghĩa là chúng sống trên các loài thực vật khác, thường là trên các cây thân gỗ, mà không ký sinh các cây này. Thực vật biểu sinh có thể gián tiếp gây hại cho cây chủ bằng cách ngăn chặn nguồn chất khoáng và ánh sáng mà nếu không có chúng thì cây chủ đã nhận được. Một lượng lớn thực vật biểu sinh có thể làm gãy các cành cây to. Nhiều loài [lan](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Lan_bi%E1%BB%83u_sinh), [dứa](/wiki/D%E1%BB%A9a), [dương xỉ](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89) và [rêu](/wiki/R%C3%AAu) thường có kiểu sống này.
Một số ít loài thực vật lại là
[cây ăn thịt](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_%C4%83n_th%E1%BB%8Bt), chẳng hạn như [bẫy ruồi Venus](/w/index.php?title=B%E1%BA%ABy_ru%E1%BB%93i_Venus&action=edit&redlink=1) ( *Dionaea muscipula*) và các loài [gọng vó](/wiki/Chi_G%E1%BB%8Dng_v%C3%B3). Chúng bẫy các loài động vật nhỏ và phân hủy con mồi để hấp thụ các khoáng chất, đặc biệt là [nitơ](/wiki/Nit%C6%A1).
## Sự tăng trưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=7)]
Những thực vật đơn giản như tảo có thể có khoảng thời gian sống ngắn khi tính theo từng cá thể, nhưng các quần thể tảo nói chung có tính chất theo mùa. Các loại thực vật khác có thể được sắp xếp theo kiểu phát triển mang tính theo mùa của chúng thành:
[Cây một năm](/w/index.php?title=C%C3%A2y_m%E1%BB%99t_n%C4%83m&action=edit&redlink=1): Sống và sinh sản trong một mùa sinh trưởng. [Cây hai năm](/w/index.php?title=C%C3%A2y_hai_n%C4%83m&action=edit&redlink=1): Sống trong hai mùa sinh trưởng; thường sinh sản vào năm thứ hai. [Cây lâu năm](/wiki/C%C3%A2y_l%C3%A2u_n%C4%83m): Sống nhiều mùa sinh trưởng; liên tục sinh sản khi đã trưởng thành.
Trong số các thực vật có mạch, cây lâu năm bao gồm cả cây thường xanh, chúng giữ lá trong cả năm, và cây lá sớm rụng, thường rụng lá trên một số phần nhất định. Ở những vùng có khí hậu
[ôn đới](/wiki/%C3%94n_%C4%91%E1%BB%9Bi) và [phương bắc](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_ph%C6%B0%C6%A1ng_b%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1), nói chung chúng bị rụng lá khi mùa đông tới; nhiều loài thực vật miền [nhiệt đới](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi) rụng lá vào mùa khô.
Tốc độ tăng trưởng của thực vật nói chung là rất khác nhau. Một số loại rêu lớn chậm hơn 1 μm/h, trong khi phần lớn các cây thân gỗ đạt 25-250 μm/h. Một số loài dây leo, chẳng hạn
[sắn dây](/wiki/S%E1%BA%AFn_d%C3%A2y), không cần sản sinh ra các mô hỗ trợ dày, có thể tăng trưởng tới 12.500 μm/h.
## Hóa thạch[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=8)]
Các
[hóa thạch](/wiki/H%C3%B3a_th%E1%BA%A1ch) thực vật, bao gồm rễ, gỗ, lá, hạt, quả, [phấn hoa](/wiki/Ph%E1%BA%A5n_hoa), [bào tử](/wiki/B%C3%A0o_t%E1%BB%AD) và [hổ phách](/wiki/H%E1%BB%95_ph%C3%A1ch) (nhựa hóa thạch do một số loài thực vật sinh ra). Hóa thạch của thực vật sống trên đất liền được ghi nhận lại trong các trầm tích đất liền, sông, hồ và ven biển. Các phấn hoa, bào tử và tảo ( [Dinoflagellata](/wiki/Tr%C3%B9ng_roi) và [Acritarch](/w/index.php?title=Acritarch&action=edit&redlink=1)) được sử dụng để xác định niên đại các tầng đá trầm tích. Các phần còn lại của thực vật hóa thạch là không phổ biến như của động vật, mặc dù các hóa thạch thực vật là khá phổ biến mang tính cục bộ trong nhiều khu vực trên thế giới.
Các thực vật hóa thạch sớm nhất được biết đến từ
[kỷ Devon](/wiki/K%E1%BB%B7_Devon), bao gồm đá phiến silic Rhynie tại Aberdeenshire, [Scotland](/wiki/Scotland). Các mẫu được bảo quản tốt nhất, mà từ đó kết cấu tế bào của chúng đã được miêu tả, được tìm thấy trong khu vực này. Sự bảo quản hoàn hảo đến mức các phần của các thực vật cổ này chỉ rõ từng tế bào riêng biệt trong mô thực vật. Kỷ Devon cũng cho thấy sự tiến hóa của những thực vật mà nhiều người tin là của loại cây thân gỗ hiện đại đầu tiên, *. Cây này giống như dương xỉ và có thân gỗ và lá lược của dương xỉ, không sinh ra hạt. Archaeopteris*
Các đơn vị than đá là nguồn chính của hóa thạch thực vật thuộc
[đại Cổ Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%95_sinh), với nhiều nhóm thực vật đã tồn tại vào thời kỳ này. Các đống đổ nát trong các mỏ than là các khu vực tốt nhất để thu thập; [than](/wiki/Than_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) tự bản thân nó là các phần còn lại của thực vật hóa thạch, mặc dù các chi tiết cấu trúc của các hóa thạch thực vật là ít rõ ràng trong than. Trong rừng hóa thạch tại công viên Victoria ở [Glasgow](/wiki/Glasgow), [Scotland](/wiki/Scotland), các gốc cây của nhóm thực vật * được tìm thấy ở các vị trí phát triển nguyên thủy của chúng. Lepidodendron*
Các phần hóa thạch của thực vật quả nón và thực vật hạt kín như rễ, thân và cành có thể khá phổ biến trong các lớp đá trầm tích trong các hồ và ven bờ từ
[đại Trung Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Trung_sinh) và [đại Tân Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2n_sinh). [Tùng đỏ duyên hải](/w/index.php?title=T%C3%B9ng_%C4%91%E1%BB%8F_duy%C3%AAn_h%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1) (chi Sequoia) và các liên minh của nó như [mộc lan](/wiki/Chi_M%E1%BB%99c_lan), [sồi](/wiki/S%E1%BB%93i) và các loài [cọ](/wiki/H%E1%BB%8D_Cau) cũng thường được tìm thấy. [Gỗ hóa đá](/w/index.php?title=G%E1%BB%97_h%C3%B3a_%C4%91%C3%A1&action=edit&redlink=1) cũng khá phổ biến ở một số nơi trên thế giới, chủ yếu tìm thấy trong các khu vực khô cằn và sa mạc, những nơi chúng hay bị lộ thiên sớm do [xói mòn](/wiki/X%C3%B3i_m%C3%B2n). Gỗ hóa đá thường chứa nhiều silic (các chất hữu cơ bị thay thế bằng [điôxít silic](/wiki/Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt)), và các mô thụ phấn thường được bảo quản khá chi tiết. Các mẫu vật như thế có thể cắt và đánh bóng bằng các dụng cụ chạm trổ đá. Các rừng hóa thạch chứa gỗ hóa đá đã được tìm thấy ở mọi châu lục.
Các hóa thạch của dương xỉ có hạt như
* được phân bổ khá rộng rãi ở vài châu lục thuộc Glossopteris* [Nam bán cầu](/wiki/Nam_b%C3%A1n_c%E1%BA%A7u), một thực tế hỗ trợ ý tưởng ban đầu của [Alfred Wegener](/wiki/Alfred_Wegener)về thuyết [trôi dạt lục địa](/wiki/Tr%C3%B4i_d%E1%BA%A1t_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba).
## Cơ chế của quá trình quang hợp[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=9)]
Quá trình
[quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p) chia làm hai pha: [Pha sáng](/w/index.php?title=Pha_s%C3%A1ng&action=edit&redlink=1) và [pha tối](/w/index.php?title=Pha_t%E1%BB%91i&action=edit&redlink=1):
- Pha sáng của
[quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p): Chỉ xảy ra khi có ánh sáng và diễn ra trên các hạt [grana](/w/index.php?title=Grana&action=edit&redlink=1). Pha sáng có hai giai đoạn:
Giai đoạn
[quang lý](/w/index.php?title=Quang_l%C3%BD&action=edit&redlink=1): Là giai đoạn hấp thu [năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) ánh sáng nhờ hoạt động của các phân tử [sắc tố](/wiki/S%E1%BA%AFc_t%E1%BB%91) quang hợp gọi chung là [diệp lục](/wiki/Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c) và chuyển [năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) giữa các [sắc tố](/wiki/S%E1%BA%AFc_t%E1%BB%91). [Năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) [ánh sáng](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng) hấp thu bởi các sắc tố khác sẽ được chuyển tới [diệp lục a](/w/index.php?title=Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c_a&action=edit&redlink=1) và bản thân [phân tử](/wiki/Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) [diệp lục a](/w/index.php?title=Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c_a&action=edit&redlink=1) hấp thu năng lượng ánh sáng. Sau khi hấp thu năng lượng ánh sáng, phân tử diệp lục ở trạng thái kích động (ký hiệu là DL*), dồi dào năng lượng.
Giai đoạn
[quang hoá](/w/index.php?title=Quang_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1): Là giai đoạn chỉ sử dụng năng lượng [photon](/wiki/Photon) hấp thu được vào các phản ứng [quang hoá](/w/index.php?title=Quang_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1) để hình thành nên các hợp chất dự trữ [năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) và các hợp chất khử. Bao gồm quá trình [quang hoá khởi nguyên](/w/index.php?title=Quang_ho%C3%A1_kh%E1%BB%9Fi_nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1), quá trình quang [phân li nước](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_li_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) và quá trình [photphoril](/w/index.php?title=Photphoril&action=edit&redlink=1) hoá [quang hoá](/w/index.php?title=Quang_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1). Các quá trình đó được thực hiện cùng với [dòng](/w/index.php?title=D%C3%B2ng&action=edit&redlink=1) vận chuyển điện tử vòng và không vòng
-
[Dòng vận chuyển điện tử vòng](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_v%E1%BA%ADn_chuy%E1%BB%83n_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD_v%C3%B2ng&action=edit&redlink=1): Điện tử từ [diệp lục](/wiki/Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c) qua chuỗi truyền [điện tử](/wiki/Electron), sau đó lại quay về [diệp lục](/wiki/Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c) và trong quá trình truyền điện tử [ATP](/wiki/ATP) được tổng hợp. [Dòng vận chuyển điện tử không vòng](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_v%E1%BA%ADn_chuy%E1%BB%83n_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD_kh%C3%B4ng_v%C3%B2ng&action=edit&redlink=1) Sản phẩm của [pha sáng](/w/index.php?title=Pha_s%C3%A1ng&action=edit&redlink=1): [ATP](/wiki/ATP), [NADPH2](/w/index.php?title=NADPH2&action=edit&redlink=1), [O2b](/wiki/%C3%94xy).Pha tối của quá trình quang hợp [Pha tối của quang hợp](/w/index.php?title=Pha_t%E1%BB%91i_c%E1%BB%A7a_quang_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) diễn ra cả khi có ánh sáng và trong tối tại [stroma](/wiki/Stroma). [Pha tối](/w/index.php?title=Pha_t%E1%BB%91i&action=edit&redlink=1) sử dụng sản phẩm của [pha sáng](/w/index.php?title=Pha_s%C3%A1ng&action=edit&redlink=1) (ATP, NADPH2), các [enzim](/wiki/Enzym) trong [stroma](/wiki/Stroma) và đường [ribozơ](/w/index.php?title=Riboz%C6%A1&action=edit&redlink=1) 1,5đi (P) để cố định CO2.
Như vậy, để khử ba phân tử CO2 cần 9ATP và 6NADPH2, tạo ra một phân tử C3 (
[glixeraldehit](/w/index.php?title=Glixeraldehit&action=edit&redlink=1) chứa liên kết cao năng)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=10)] [Thực vật học](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc) [Tế bào thực vật](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p) [Hoa](/wiki/Hoa) [Quả](/wiki/Qu%E1%BA%A3) [Rễ](/wiki/R%E1%BB%85) [Sinh quyển](/wiki/Sinh_quy%E1%BB%83n) [Rừng](/wiki/R%E1%BB%ABng) [Rau](/wiki/Rau) [Phân loại thực vật](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Gỗ](/wiki/G%E1%BB%97) [thực vật có độc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_%C4%91%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) [Hạt](/wiki/H%E1%BA%A1t) [Phát tán của quả và hạt](/w/index.php?title=Ph%C3%A1t_t%C3%A1n_c%E1%BB%A7a_qu%E1%BA%A3_v%C3%A0_h%E1%BA%A1t&action=edit&redlink=1) [Lá](/wiki/L%C3%A1) [Hô hấp](/wiki/H%C3%B4_h%E1%BA%A5p) [Thân cây](/wiki/Th%C3%A2n_c%C3%A2y)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=11)]
### Phổ thông[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=12)]
- Thomas N Taylor và Edith L Taylor.
*The Biology and Evolution of Fossil Plants*. Prentice Hall, 1993.
- Evans, L. T. (1998).
*Feeding the Ten Billion - Plants and Population Growth*. [Cambridge University Press](/wiki/Cambridge_University_Press). Paperback, 247 pages. [ISBN 0-521-64685-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521646855).
- Kenrick, Paul & Crane, Peter R. (1997).
*The Origin and Early Diversification of Land Plants: A Cladistic Study*. Washington, D. C.: Smithsonian Institution Press. [ISBN 1-56098-730-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1560987308).
- Raven, Peter H., Evert, Ray F., & Eichhorn, Susan E. (2005).
*Biology of Plants*(7th ed.). New York: W. H. Freeman and Company. [ISBN 0-7167-1007-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0716710072).
- Taylor, Thomas N. & Taylor, Edith L. (1993).
*The Biology and Evolution of Fossil Plants*. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. [ISBN 0-13-651589-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0136515894).
- Trewavas, A. (2003).
[Aspects of Plant Intelligence](http://aob.oxfordjournals.org/cgi/content/full/92/1/1), *Annals of Botany*92: 1-20.
### Thống kê số lượng loài[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=13)]
- International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN) Species Survival Commission (2004).
[Sách Đỏ IUCN](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%90%E1%BB%8F_IUCN) [[1]](http://www.iucnredlist.org/).
- Prance, G. T. (2001). Discovering the Plant World.
*Taxon*50: 345-359.
### Khác[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=14)] *Sinh học 6*, Nhà xuất bản Giáo dục, Nguyễn Quang Vinh - Tổng Chủ biên kiêm Chủ biên *Sổ tay kiến thức Sinh học THCS*, Nhà xuất bản Giáo dục, Nguyễn Quang Vinh - Chủ biên
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=15)] **Van den Hoek C., D. G. Mann, H. M. Jahns, 1995.** [^](#cite_ref-1) *Algae: An Introduction to Phycology*. trang 343, 350, 392, 413, 425, 439, & 448 (Cambridge: Nhà in Đại học Cambridge). [ISBN 0-521-30419-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521304199) **Van den Hoek C., D. G. Mann & H. M. Jahns, 1995.** [^](#cite_ref-2) *Algae: An Introduction to Phycology*. trang 457, 463, & 476. (Cambridge: Nhà in Đại học Cambridge). [ISBN 0-521-30419-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521304199) **Crandall-Stotler Barbara. & Stotler Raymond E., 2000. "Morphology and classification of the Marchantiophyta". trang 21** [^](#cite_ref-3) *trong*A. Jonathan Shaw & Bernard Goffinet (chủ biên), *Bryophyte Biology*. (Cambridge: Nhà in Đại học Cambridge). [ISBN 0-521-66097-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521660971) **Schuster Rudolf M.,** [^](#cite_ref-4) *The Hepaticae and Anthocerotae of North America*, quyển VI, trang 712-713. (Chicago: Bảo tàng lịch sử tự nhiên Field, 1992). [ISBN 0-914868-21-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0914868217). **Goffinet, Bernard; William R. Buck (2004). “Systematics of the Bryophyta (Mosses): From molecules to a revised classification”.** [^](#cite_ref-Goffinet_.26_Buck_2004_5-0) *Monographs in Systematic Botany*(Nhà in Vườn thực vật Missouri) **98**: 205–239.
- ^
**a** **ă** **â** [Raven Peter H., Ray F. Evert, & Susan E. Eichhorn, 2005.](#cite_ref-Raven_2005_6-3) **b** *Biology of Plants*, ấn bản lần thứ 7. (New York: W. H. Freeman and Company). [ISBN 0-7167-1007-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0716710072). **Gifford Ernest M. & Adriance S. Foster, 1988.** [^](#cite_ref-7) *Morphology and Evolution of Vascular Plants*, ấn bản lần thứ 3, trang 358. (New York: W. H. Freeman and Company). [ISBN 0-7167-1946-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0716719460). **Taylor Thomas N. & Edith L. Taylor, 1993.** [^](#cite_ref-8) *The Biology and Evolution of Fossil Plants*, trang 636. (New Jersey: Prentice-Hall). [ISBN 0-13-651589-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0136515894). **International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, 2006.** [^](#cite_ref-9) [IUCN Red List of Threatened Species:Summary Statistics](http://www.iucnredlist.org/) **Kenrick Paul & Peter R. Crane. 1997.** [^](#cite_ref-10) *The Origin and Early Diversification of Land Plants: A Cladistic Study.*(Washington, D.C.: Nhà in Viện Smithsonian). [ISBN 1-56098-730-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1560987308). **Smith Alan R., Kathleen M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider, & Paul G. Wolf. (2006). "** [^](#cite_ref-11) [A classification for extant ferns](http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf)". *Taxon*55(3): 705-731.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=16)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Thực vật](http://bachkhoatoanthu.vass.gov.vn/noidung/tudien/Lists/GiaiNghia/View_Detail.aspx?ItemID=7179)tại [Từ điển bách khoa Việt Nam](/wiki/T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_b%C3%A1ch_khoa_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Plant (biology)](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/463192)tại [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) **(tiếng Anh)** [Cây phát sinh loài](http://tolweb.org/tree?group=Green_plants&contgroup=Eukaryotes)
- Chaw, S.-M. et al.
[Molecular Phylogeny of Extant Gymnosperms and Seed Plant Evolution: Analysis of Nuclear 18s rRNA Sequences (pdf file)](http://mbe.library.arizona.edu/data/1997/1401/7chaw.pdf) *Molec. Biol. Evol*. 14 (1): 56-68. 1997. [Bài giảng về Phân loại thực vật](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/supham/phanloaitv/decuong.htm)của [Đặng Minh Quân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Minh_Qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)tại trường [Đại học Cần Thơ](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_C%E1%BA%A7n_Th%C6%A1) [Hệ miễn dịch ở thực vật](https://tusach.thuvienkhoahoc.com/wiki/H%E1%BB%87_mi%E1%BB%85n_d%E1%BB%8Bch_%E1%BB%9F_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)trên Thư viện Khoa học VLOS
### Cơ sở dữ liệu về thực vật[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=17)] [e-Floras (Hệ thực vật Trung Quốc, Bắc Mỹ và các khu vực khác)](http://www.efloras.org/index.aspx) [USDA](http://plants.usda.gov/) [Hệ thực vật châu Âu](http://rbg-web2.rbge.org.uk/FE/fe.html) [Hệ thực vật Australia](http://www.anbg.gov.au/cpbr/databases/) [Cơ sở dữ liệu các loài thực vật trong làm vườn của 'Dave's Garden'](http://davesgarden.com/pdb/) [Tin tức và Cơ sở dữ liệu thực vật Việt Nam](http://www.botanyvn.com/)
|
|
|
|

X-Cache-Status: hit-local

X-Cache: cp1053 hit/1, cp1066 miss


text:
Về việc đăng ký thành viên Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn
Điện thoại giá sỉ Nokia X đột phá với RAM gần 1 GB
Thảo luận trong 'Rao vặt linh tinh'
Về việc đăng ký thành viên Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn
Thảo luận trong 'Rao vặt linh tinh'

markdown:
**Về việc đăng ký thành viên** **Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ** **Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn**
# Điện thoại giá sỉ Nokia X đột phá với RAM gần 1 GB
Thảo luận trong '
[Rao vặt linh tinh](forums/rao-vat-linh-tinh.736.html)'
**Về việc đăng ký thành viên** **Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ** **Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn**
Thảo luận trong '
[Rao vặt linh tinh](forums/rao-vat-linh-tinh.736.html)'

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Connection: close

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: xf_session=9f283cfacad393efbbf18684a7a918b5; path=/; secure; httponly

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Về việc đăng ký thành viên Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn
Du lịch Bắc Âu - 3 lí do đến Iceland ngắm mặt trời lúc... nửa đêm
Thảo luận trong 'Bán tour'
Về việc đăng ký thành viên Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn
Thảo luận trong 'Bán tour'

markdown:
**Về việc đăng ký thành viên** **Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ** **Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn**
# Du lịch Bắc Âu - 3 lí do đến Iceland ngắm mặt trời lúc... nửa đêm
Thảo luận trong '
[Bán tour](forums/ban-tour.714.html)'
**Về việc đăng ký thành viên** **Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ** **Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn**
Thảo luận trong '
[Bán tour](forums/ban-tour.714.html)'

Set-Cookie: xf_session=441332583e61d9c894114fefdd1e7481; path=/; secure; httponly


text:
Về việc đăng ký thành viên Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn
Khách sạn ven biển Đà Nẵng giá rẻ
Thảo luận trong 'Du lịch'
Về việc đăng ký thành viên Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn
Thảo luận trong 'Du lịch'

markdown:
**Về việc đăng ký thành viên** **Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ** **Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn**
# Khách sạn ven biển Đà Nẵng giá rẻ
Thảo luận trong '
[Du lịch](forums/du-lich.103.html)'
**Về việc đăng ký thành viên** **Hỗ trợ đăng bài PR MIỄN PHÍ** **Việc Làm Nhà Hàng Khách Sạn**
Thảo luận trong '
[Du lịch](forums/du-lich.103.html)'

Set-Cookie: xf_session=fbcf63852b8b134e4a95b64691431776; path=/; secure; httponly


text:
Khi gia đình có thêm một thành viên bé nhỏ mới, lẽ dĩ nhiên bé lớn sẽ có vai trò mới, trở thành anh/chị. Điều đó có nghĩa bé sắp phải chia sẻ mẹ, chia sẻ bố, chia sẻ phòng ngủ, điều này không dễ chấp nhận chút nào với bé. Cũng như các mối quan hệ khác, quan hệ anh chị em cũng phải trải qua những mặt tốt lẫn không tốt.
Mẹ nên giúp bé thế nào
Việc thông báo cho bé biết rằng bé sắp có em là một hành động cực kỳ nhạy cảm. Vậy đâu là thời điểm tốt nhất để nói với bé? Thông thường là khi mẹ mang thai được tầm 3 tháng, lúc này nguy cơ xảy thai đã giảm đáng kể và mẹ cũng đã sẵn sàng để nói chuyện với bé yêu. Mẹ hãy thông báo với bé một cách dễ hiểu nhất và lắng nghe cảm nhận của bé. Bé có thể sẽ đón nhận đầy hào hứng hoặc hờn dỗi. Đây đều là những phản ứng dễ hiểu và mẹ cần cho bé thời gian để làm quen với tin tức này.
Mẹ hãy nói chuyện thường xuyên với bé về thành viên mới trước khi đến ngày sinh. Mẹ nên giải thích cho bé hiểu những thay đổi có thể xảy ra và trấn an bé rằng mẹ luôn ở bên cạnh và luôn yêu bé. Trái tim của mẹ không phân chia cho ai cả, mẹ thương cả hai bé như nhau. Mẹ có thể đọc cho bé nghe những câu chuyện hài hước về chủ đề này.
Sau khi thành viên mới chào đời, mẹ hãy giao cho bé một nhiệm vụ nào đó để bé cảm thấy mình giống như người lớn như đưa võng cho em ngủ, cho em ăn… Ngoài ra, bố cũng có thể giúp mẹ. Trong khi mẹ chăm em nhỏ bố có thể chơi với bé lớn. Cố gắng dành những khoảng thời gian nhất định cho bé lớn.
Thương và ghét
Sự ghen tỵ là điều rất tự nhiên trong mối quan hệ anh chị em, thậm chí nó còn có ý nghĩa tích cực. Tranh cãi giúp trẻ trưởng thành hơn và trở nên độc lập hơn. Trẻ đưa ra thông điệp của mình, đánh dấu những giới hạn của bản thân và trở nên tự tin hơn.
Thông qua việc chia sẻ cuộc sống hàng ngày với em mình, bé học cách chia sẻ, thương lượng, thỏa hiệp và sự công bằng… Theo một nghĩa nó đó, bé đang học các nguyên tắc của xã hội!
Khi chúng cãi nhau, mẹ hãy để trẻ tự giải quyết xung đột của mình miễn là chúng không dùng đến bạo lực. Nếu cuộc tranh cãi trở nên hung hãn, mẹ hãy phân giải nhưng đừng đứng về bất kỳ bên nào.
Kết thúc nhanh cuộc xung đột nếu đó là do một đứa nào đó luôn cố ăn hiếp đứa còn lại. Nhưng mẹ hãy nhớ phải luôn công bằng nhé.
Hãy dành thời gian cho các hoạt động độc lập. Chẳng hạn như mẹ đi mua sắm với trẻ nhỏ trong khi bố cùng trẻ lớn nấu bữa tối. Và cứ thế luôn phiên thay đổi cho các lần kế tiếp.
Trẻ lớn trở lại những thói quen sơ sinh liệu có bình thường?
Khi nhận được tin mẹ đang mang em bé hoặc ngay khi em mình chào đời, nhiều bé lớn của mẹ tè dầm trở lại, đòi bú sữa bình hay muốn ngồi trong xe đẩy khi ra ngoài? Bé có dấu hiệu thụt lùi và quay trở lại những mốc mà bé đã từng vượt qua.
Những biểu hiện như vậy là tự nhiên và bình thường. Bé lớn của mẹ đang muốn thu hút sự quan tâm hơn. Bé muốn chứng minh sự tồn tại của mình khi mà mọi người đang chuyển hướng sự quan tâm đến em nhỏ. Điều này biểu hiện những cảm xúc mâu thuẫn của bé như: ghen tỵ, tự hào, yêu, ghét.
Sự trở lại thói quen sơ sinh của bé là điều tự nhiên nhưng chỉ nên được duy trì trong thời gian ngắn. Nếu sự việc tiếp tục kéo dài, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sỹ nhi khoa nhé.
Và hãy yên tâm là mẹ vẫn có tình yêu bao la đủ cho cả hai thiên thần của mình!

markdown:
Khi gia đình có thêm một thành viên bé nhỏ mới, lẽ dĩ nhiên bé lớn sẽ có vai trò mới, trở thành anh/chị. Điều đó có nghĩa bé sắp phải chia sẻ mẹ, chia sẻ bố, chia sẻ phòng ngủ, điều này không dễ chấp nhận chút nào với bé. Cũng như các mối quan hệ khác, quan hệ anh chị em cũng phải trải qua những mặt tốt lẫn không tốt.
**Mẹ nên giúp bé thế nào**
Việc thông báo cho bé biết rằng bé sắp có em là một hành động cực kỳ nhạy cảm. Vậy đâu là thời điểm tốt nhất để nói với bé? Thông thường là khi mẹ mang thai được tầm 3 tháng, lúc này nguy cơ xảy thai đã giảm đáng kể và mẹ cũng đã sẵn sàng để nói chuyện với bé yêu. Mẹ hãy thông báo với bé một cách dễ hiểu nhất và lắng nghe cảm nhận của bé. Bé có thể sẽ đón nhận đầy hào hứng hoặc hờn dỗi. Đây đều là những phản ứng dễ hiểu và mẹ cần cho bé thời gian để làm quen với tin tức này.
Mẹ hãy nói chuyện thường xuyên với bé về thành viên mới trước khi đến ngày sinh. Mẹ nên giải thích cho bé hiểu những thay đổi có thể xảy ra và trấn an bé rằng mẹ luôn ở bên cạnh và luôn yêu bé. Trái tim của mẹ không phân chia cho ai cả, mẹ thương cả hai bé như nhau. Mẹ có thể đọc cho bé nghe những câu chuyện hài hước về chủ đề này.
Sau khi thành viên mới chào đời, mẹ hãy giao cho bé một nhiệm vụ nào đó để bé cảm thấy mình giống như người lớn như đưa võng cho em ngủ, cho em ăn… Ngoài ra, bố cũng có thể giúp mẹ. Trong khi mẹ chăm em nhỏ bố có thể chơi với bé lớn. Cố gắng dành những khoảng thời gian nhất định cho bé lớn.
**Thương và ghét**
Sự ghen tỵ là điều rất tự nhiên trong mối quan hệ anh chị em, thậm chí nó còn có ý nghĩa tích cực. Tranh cãi giúp trẻ trưởng thành hơn và trở nên độc lập hơn. Trẻ đưa ra thông điệp của mình, đánh dấu những giới hạn của bản thân và trở nên tự tin hơn.
Thông qua việc chia sẻ cuộc sống hàng ngày với em mình, bé học cách chia sẻ, thương lượng, thỏa hiệp và sự công bằng… Theo một nghĩa nó đó, bé đang học các nguyên tắc của xã hội!
Khi chúng cãi nhau, mẹ hãy để trẻ tự giải quyết xung đột của mình miễn là chúng không dùng đến bạo lực. Nếu cuộc tranh cãi trở nên hung hãn, mẹ hãy phân giải nhưng đừng đứng về bất kỳ bên nào.
Kết thúc nhanh cuộc xung đột nếu đó là do một đứa nào đó luôn cố ăn hiếp đứa còn lại. Nhưng mẹ hãy nhớ phải luôn công bằng nhé.
Hãy dành thời gian cho các hoạt động độc lập. Chẳng hạn như mẹ đi mua sắm với trẻ nhỏ trong khi bố cùng trẻ lớn nấu bữa tối. Và cứ thế luôn phiên thay đổi cho các lần kế tiếp.
**Trẻ lớn trở lại những thói quen sơ sinh liệu có bình thường?**
Khi nhận được tin mẹ đang mang em bé hoặc ngay khi em mình chào đời, nhiều bé lớn của mẹ tè dầm trở lại, đòi bú sữa bình hay muốn ngồi trong xe đẩy khi ra ngoài? Bé có dấu hiệu thụt lùi và quay trở lại những mốc mà bé đã từng vượt qua.
Những biểu hiện như vậy là tự nhiên và bình thường. Bé lớn của mẹ đang muốn thu hút sự quan tâm hơn. Bé muốn chứng minh sự tồn tại của mình khi mà mọi người đang chuyển hướng sự quan tâm đến em nhỏ. Điều này biểu hiện những cảm xúc mâu thuẫn của bé như: ghen tỵ, tự hào, yêu, ghét.
Sự trở lại thói quen sơ sinh của bé là điều tự nhiên nhưng chỉ nên được duy trì trong thời gian ngắn. Nếu sự việc tiếp tục kéo dài, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sỹ nhi khoa nhé.
Và hãy yên tâm là mẹ vẫn có tình yêu bao la đủ cho cả hai thiên thần của mình!

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: cloudflare-nginx

P3P: CP="CURa ADMa OUR UNI INT STA PRE COM NAV NOI COR ONL"

X-Frame-Options: SameOrigin

Set-Cookie: __cfduid=dd08bb4cd1e7aae4f621cbaa670bba2e71511184793; expires=Tue, 20-Nov-18 13:33:13 GMT; path=/; domain=.nestle.com.vn; HttpOnly

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Cache: MISS

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish-v4

Cache-Control: public, max-age=1800

X-Drupal-Cache: HIT

Vary: Cookie,Accept-Encoding

Content-Language: vi


text:
Thông tin chi tiết
Chăn ủ N6838 Anboa cho bé những ngày đông ấm áp
Đối với trẻ sơ sinh thì việc bé ngủ đủ giấc ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển về trí tuệ và thể chất của bé sau này. Để giúp bé có giấc ngủ cách khoa học nhất, thì ngoài các yếu tố môi trường xung quanh thì đồ dùng đi ngủ cho bé như gối, chăn ga cũng rất quan trọng. Chăn ủ cho bé N6838 Anboa sẽ là một người bạn hữu ích không thể thiếu trong mỗi giấc ngủ. Sản phẩm được làm bằng chất liệu vải cotton mềm mại, êm ái, có khả năng thấm hút mồ hôi tốt, khi giặt không bị nhàu hay phai màu là sự lựa chọn thông minh cho các mẹ.
Đặc điểm nổi bật chăn ủ cho bé N6838 Anboa
Chăn ủ cho bé N6838 Anboa được làm từ chất liệu vải cotton mềm mại, êm ái, an toàn cho làn da nhạy cảm và non nớt của bé, giúp giữ ấm cho cơ thể trẻ.
Chất liệu vải cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt
Với thiết kế rất nhiều hình ảnh các con vật ngộ nghĩnh trên bề mặt chăn, trông bé sẽ càng đáng yêu và dễ thương hơn khi được ủ mình trong chiếc chăn xinh xắn như thế này.
Họa tiết ngộ nghĩnh, đáng yêu
Sản phẩm rất tiện lợi mẹ có thể cuốn chăn cho bé khi đi tiêm phòng, đi chơi xa hay khi bé ngủ.
Khi mùa đông giá lạnh sắp đến gần thì chiếc chăn vừa có thể dùng để ủ hoặc vửa có thể dùng để đắp cho bé, đem đến cho bé sự ấm áp và giấc ngủ ngon và sâu hơn.
Sản phẩm có thể dùng để đắp hoặc ủ cho bé
Sản phẩm có nhiều mầu sắc khác nhau để mẹ có thể thoải mái lựa chọn cho bé.
Sản phẩm nhiều màu sắc khác nhau
Chăn ủ cho bé N6838 Anboa là mặt hàng cao cấp Trung Quốc xuất khẩu, nên cha mẹ có thể hoàn toàn yên tâm về chất lượng của sản phẩm.
Là mặt hàng cao cấp Trung Quốc xuất khẩu
Kích thước: 90 x 90 cm
Sản phẩm dành cho bé từ sơ sinh đến 12 tháng tuổi .
Thông tin thương hiệu
Gọi mua hàng: 1800.6608 - (miễn phí)
Bình luận về sản phẩm
1 Nhận xét
- Chăn ủ cho bé có này là hàng Trung Quốc hả bạn. Không biết chất lượng độ bền có được lâu dài không nhỉ?
Câu hỏi thường gặp
- Chào chị Nguyễn Thanh Huyền, chị vui lòng liên hệ qua email: contact@kidsplaza.vn chị nhé
30-10-2017 15:35:32-
- làm đại lý
01-10-2017 15:57:56-
- Hợp Tác Bán Hàng TMĐT
03-08-2017 09:24:40-

markdown:
### Thông tin chi tiết
**Chăn ủ N6838 Anboa cho bé những ngày đông ấm áp **
Đối với trẻ sơ sinh thì việc bé ngủ đủ giấc ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển về trí tuệ và thể chất của bé sau này. Để giúp bé có giấc ngủ cách khoa học nhất, thì ngoài các yếu tố môi trường xung quanh thì đồ dùng đi ngủ cho bé như gối, chăn ga cũng rất quan trọng.
[Chăn ủ cho bé](/chan-cho-be.html) N6838 Anboa **Đặc điểm nổi bật chăn ủ cho bé N6838 Anboa** **Chăn ủ cho bé N6838 Anboa**được làm từ chất liệu vải cotton mềm mại, êm ái, an toàn cho làn da nhạy cảm và non nớt của bé, giúp giữ ấm cho cơ thể trẻ. *Chất liệu vải cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt*
Với thiết kế rất nhiều hình ảnh các con vật ngộ nghĩnh trên bề mặt chăn, trông bé sẽ càng
**đáng yêu và dễ thương**hơn khi được ủ mình trong chiếc chăn xinh xắn như thế này. *Họa tiết ngộ nghĩnh, đáng yêu*
Sản phẩm rất
**tiện lợi**mẹ có thể cuốn chăn cho bé khi đi tiêm phòng, đi chơi xa hay khi bé ngủ.
Khi mùa đông giá lạnh sắp đến gần thì chiếc chăn vừa có thể dùng để ủ hoặc vửa có thể dùng để đắp cho bé, đem đến cho bé sự
**ấm áp**và giấc ngủ ngon và sâu hơn. *Sản phẩm có thể dùng để đắp hoặc ủ cho bé*
Sản phẩm có nhiều mầu sắc khác nhau để mẹ có thể thoải mái lựa chọn cho bé.
*Sản phẩm nhiều màu sắc khác nhau* **Chăn ủ cho bé N6838 Anboa**là mặt hàng cao cấp Trung Quốc xuất khẩu, nên cha mẹ có thể hoàn toàn yên tâm về chất lượng của sản phẩm. *Là mặt hàng cao cấp Trung Quốc xuất khẩu*
Kích thước: 90 x 90 cm
Sản phẩm dành cho bé từ sơ sinh đến 12 tháng tuổi .
### Thông tin thương hiệu
![ Chính hãng](http://k.r.worldssl.net/media/wysiwyg/80x80/150x150/hang_chinh_hang.png)
Gọi mua hàng:
** - 1800.6608** *(miễn phí)*
## Bình luận về sản phẩm
1 Nhận xét
- Chăn ủ cho bé có này là hàng Trung Quốc hả bạn. Không biết chất lượng độ bền có được lâu dài không nhỉ?
[Câu hỏi thường gặp](#)
-
[Chào chị Nguyễn Thanh Huyền, chị vui lòng liên hệ qua email: contact@kidsplaza.vn chị nhé](#)
30-10-2017 15:35:32-
-
[làm đại lý](#)
01-10-2017 15:57:56-
-
[Hợp Tác Bán Hàng TMĐT](#)
03-08-2017 09:24:40-
![ loading](http://k.r.worldssl.net/skin/frontend/kidsplaza/2015/images/loading.gif)
[click](#ajaxcart)

Server: Apache/2.4.6 (CentOS) OpenSSL/1.0.1e-fips PHP/7.0.21

Pragma: no-cache

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate

Set-Cookie: is_logged_in=0; expires=Mon, 27-Nov-2017 13:43:43 GMT; Max-Age=604800; path=/; domain=.kidsplaza.vn


text:
Đừng than khóc khi sự việc kết thúc, hãy mỉm cười vì sự việc đã xảy ra. (Don’t cry because it’s over, smile because it happened. )Dr. Seuss
Người nhiều lòng tham giống như cầm đuốc đi ngược gió, thế nào cũng bị lửa táp vào tay. Kinh Bốn mươi hai chương
Hãy làm một người biết chăm sóc tốt hạt giống yêu thương trong tâm hồn mình, và những hoa trái của lòng yêu thương sẽ mang lại cho bạn vô vàn niềm vui và hạnh phúc.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Hương hoa thơm chỉ bay theo chiều gió, tiếng thơm người hiền lan tỏa khắp nơi nơi. Kinh Pháp cú (Kệ số 54)
Những khách hàng khó tính nhất là người dạy cho bạn nhiều điều nhất. (Your most unhappy customers are your greatest source of learning.)Bill Gates
Điều bất hạnh nhất đối với một con người không phải là khi không có trong tay tiền bạc, của cải, mà chính là khi cảm thấy mình không có ai để yêu thương.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Thành công không phải điểm cuối cùng, thất bại không phải là kết thúc, chính sự dũng cảm tiếp tục công việc mới là điều quan trọng. (Success is not final, failure is not fatal: it is the courage to continue that counts.)Winston Churchill
Chúng ta thay đổi cuộc đời này từ việc thay đổi trái tim mình. (You change your life by changing your heart.)Max Lucado
Ta như thầy thuốc, biết bệnh cho thuốc. Người bệnh chịu uống thuốc ấy hay không, chẳng phải lỗi thầy thuốc. Lại cũng như người khéo chỉ đường, chỉ cho mọi người con đường tốt. Nghe rồi mà chẳng đi theo, thật chẳng phải lỗi người chỉ đường.Kinh Lời dạy cuối cùng
Vết thương thân thể sẽ lành nhưng thương tổn trong tâm hồn sẽ còn mãi suốt đời. (Stab the body and it heals, but injure the heart and the wound lasts a lifetime.)Mineko Iwasaki
Trang chủ »» Danh mục »» Từ điển đa ngôn ngữ Hán Anh Việt Pháp »» Đang xem mục từ: princess royal »»
Hiện đang có tổng cộng 354.286 mục từ.
*n(Princess Royal)
- công chúa cả (ở Anh)
Chọn từ điển để xem theo vần A, B, C...
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập thi thay vì t... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.
Quý vị đang truy cập từ IP 54.225.57.89 (920729945) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Đừng than khóc khi sự việc kết thúc, hãy mỉm cười vì sự việc đã xảy ra. (Don’t cry because it’s over, smile because it happened. )Dr. Seuss
Người nhiều lòng tham giống như cầm đuốc đi ngược gió, thế nào cũng bị lửa táp vào tay. Kinh Bốn mươi hai chương
Hãy làm một người biết chăm sóc tốt hạt giống yêu thương trong tâm hồn mình, và những hoa trái của lòng yêu thương sẽ mang lại cho bạn vô vàn niềm vui và hạnh phúc.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Hương hoa thơm chỉ bay theo chiều gió, tiếng thơm người hiền lan tỏa khắp nơi nơi. Kinh Pháp cú (Kệ số 54)
Những khách hàng khó tính nhất là người dạy cho bạn nhiều điều nhất. (Your most unhappy customers are your greatest source of learning.)Bill Gates
Điều bất hạnh nhất đối với một con người không phải là khi không có trong tay tiền bạc, của cải, mà chính là khi cảm thấy mình không có ai để yêu thương.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Thành công không phải điểm cuối cùng, thất bại không phải là kết thúc, chính sự dũng cảm tiếp tục công việc mới là điều quan trọng. (Success is not final, failure is not fatal: it is the courage to continue that counts.)Winston Churchill
Chúng ta thay đổi cuộc đời này từ việc thay đổi trái tim mình. (You change your life by changing your heart.)Max Lucado
Ta như thầy thuốc, biết bệnh cho thuốc. Người bệnh chịu uống thuốc ấy hay không, chẳng phải lỗi thầy thuốc. Lại cũng như người khéo chỉ đường, chỉ cho mọi người con đường tốt. Nghe rồi mà chẳng đi theo, thật chẳng phải lỗi người chỉ đường.Kinh Lời dạy cuối cùng
Vết thương thân thể sẽ lành nhưng thương tổn trong tâm hồn sẽ còn mãi suốt đời. (Stab the body and it heals, but injure the heart and the wound lasts a lifetime.)Mineko Iwasaki
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Từ điển đa ngôn ngữ Hán Anh Việt Pháp](https://www.rongmotamhon.net/tu-dien_da-ngon-ngu_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: princess royal »»
**Hiện đang có tổng cộng
354.286 mục từ.
**
*n(Princess Royal)
- công chúa cả (ở Anh)
Chọn từ điển để xem theo vần A, B, C...
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập
**thi** thay vì **t**... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.
**Quý vị đang truy cập từ IP 54.225.57.89 (920729945) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập

Server: nginx/1.10.0 (Ubuntu)


text:
Máy cũ nổi bật
Điện thoại cũ
Tablet cũ
Laptop cũ
Phụ kiện cũ
Tỉnh thành:
Toàn quốc
Toàn quốc
TP.Hồ Chí Minh
Hà Nội
Đà Nẵng
An Giang
Bà Rịa - Vũng Tàu
Bắc Giang
Bắc Kạn
Bạc Liêu
Bắc Ninh
Bến Tre
Bình Định
Bình Dương
Bình Phước
Bình Thuận
Cà Mau
Cần Thơ
Cao Bằng
Đắk Lắk
Đắk Nông
Điện Biên
Đồng Nai
Đồng Tháp
Gia Lai
Hà Giang
Hà Nam
Hà Tĩnh
Hải Dương
Hải Phòng
Hậu Giang
Hòa Bình
Hưng Yên
Khánh Hòa
Kiên Giang
Kon Tum
Lai Châu
Lâm Đồng
Lạng Sơn
Lào Cai
Long An
Nam Định
Nghệ An
Ninh Bình
Ninh Thuận
Phú Thọ
Phú Yên
Quảng Bình
Quảng Nam
Quảng Ngãi
Quảng Ninh
Quảng Trị
Sóc Trăng
Sơn La
Tây Ninh
Thái Bình
Thái Nguyên
Thanh Hóa
Thừa Thiên Huế
Tiền Giang
Trà Vinh
Tuyên Quang
Vĩnh Long
Vĩnh Phúc
Yên Bái
Chính sách đổi trả
- Cam kết 100% hàng chính hãng.
- 1 đổi 1 trong tháng đầu tiên(lỗi kỹ thuật) đối với điện thoại, tablet, laptop, phụ kiện đã sử dụng.
- Không áp dụng chuyển tỉnh, chỉ bán tại siêu thị có máy.
- Một số điện thoại chỉ được đặt giữ tối đa 5 máy trong 7 ngày (chỉ giới hạn đối với nhóm hàng điện thoại, tablet, laptop).
➧ Xem chính sách đổi trả máy đã sử dụng
❌ Đóng
THÁNG PHỤ KIỆN CŨ GIÁ CỰC SỐC
Xem tất cả
1 sản phẩm
Adapter sạc 5 cổng 7.8A Xmobile DS063-TB
Giá bán:
120.000₫
Giá sản phẩm mới:
400.000₫
Rẻ hơn sản phẩm mới:
280.000₫
1 sản phẩm
Dây cáp Lightning 1.8 m MFI dây Nylon Anker A7114011
Giá bán:
120.000₫
Sản phẩm mới đã ngừng kinh doanh
4 sản phẩm
Adapter sạc 4 cổng 4.2A Eco U400
Giá bán:
90.000₫
Giá sản phẩm mới:
300.000₫
Rẻ hơn sản phẩm mới:
210.000₫
4 sản phẩm
Dây cáp 2 in 1 Lightning và Micro USB 1 m M-Best DS089-TB
Giá bán:
90.000₫
Giá sản phẩm mới:
300.000₫
Rẻ hơn sản phẩm mới:
210.000₫
5 sản phẩm
Adapter sạc 4 cổng 4.8A Xmobile DS062-TB
Giá bán:
90.000₫
Giá sản phẩm mới:
300.000₫
Rẻ hơn sản phẩm mới:
210.000₫
Điện thoại cũ giá rẻ
Xem tất cả
4 máy
iPhone 8 Plus 64GB
Giá từ:
20.050.000₫
Giá máy mới:
23.990.000₫
Rẻ hơn máy mới:
3.940.000₫ (16%)
4 máy
iPhone 7 Plus Red 128GB
Giá từ:
18.190.000₫
Máy mới đã ngừng kinh doanh
38 máy
iPhone 7 Plus 256GB
Giá từ:
18.090.000₫
Giá máy mới:
23.990.000₫
Rẻ hơn máy mới:
5.900.000₫ (24%)
3 máy
iPhone 8 64GB
Giá từ:
17.480.000₫
Giá máy mới:
20.990.000₫
Rẻ hơn máy mới:
3.510.000₫ (16%)
158 máy
Samsung Galaxy Note 8
Giá từ:
16.320.000₫
Giá máy mới:
22.490.000₫
Rẻ hơn máy mới:
6.170.000₫ (27%)
Máy tính bảng cũ giá rẻ
Xem tất cả
4 máy
iPad Pro 10.5 inch Wifi Cellular 64GB (2017)
Giá từ:
16.440.000₫
Giá máy mới:
19.990.000₫
Rẻ hơn máy mới:
3.550.000₫ (17%)
6 máy
iPad Pro 10.5 inch Wifi 64GB (2017)
Giá từ:
13.750.000₫
Giá máy mới:
16.990.000₫
Rẻ hơn máy mới:
3.240.000₫ (19%)
27 máy
Samsung Galaxy Book 10.6 inch
Giá từ:
13.690.000₫
Giá máy mới:
19.990.000₫
Rẻ hơn máy mới:
6.300.000₫ (31%)
1 máy
iPad Air 2 Cellular 128GB
Giá bán:
12.940.000₫
Máy mới đã ngừng kinh doanh
2 máy
iPad Pro Wifi 32GB
Giá từ:
12.910.000₫
Máy mới đã ngừng kinh doanh
Laptop cũ giá rẻ
Xem tất cả
1 máy
Apple Macbook Pro Touch MLW72SA/A i7 2.6GHz/16GB/256GB (2016)
Giá bán:
43.040.000₫
Giá máy mới:
56.990.000₫
Rẻ hơn máy mới:
13.950.000₫ (24%)
1 máy
HP EliteBook X360 1030 G2 i7 7600U/8GB/256GB/Win10/(1GY37PA)
Giá bán:
29.600.000₫
Máy mới đã ngừng kinh doanh
Giá sốc online
1 máy
Apple Macbook Pro MJLQ2ZP/A i7 4770HQ/16GB/256GB
Giá bán:
32.390.000₫
Máy mới đã ngừng kinh doanh
1 máy
Apple Macbook Pro MPXT2SA/A i5 2.3GHz/8GB/256GB (2017)
Giá bán:
31.410.000₫
Giá máy mới:
37.990.000₫
Rẻ hơn máy mới:
6.580.000₫ (17%)
1 máy
Apple Macbook Pro Touch MLH12SA/A i5 6267U/8GB/256GB (2016)
Giá bán:
30.690.000₫
Máy mới đã ngừng kinh doanh
Điện thoại
Tablet
Laptop
Phụ kiện
Máy
Cũ giá rẻ
Khuyến mãi
Tin
Công Nghệ
Hỏi đáp
Thẻ cào
Sim 3G, 4G
Đóng tiền điện,
nước, trả góp
Bạn vui lòng chờ trong giây lát...

Cache-Control: private

Set-Cookie: SvID=w10|WhLdS|WhLdS; path=/

Access-Control-Allow-Methods: GET, POST, OPTIONS

Strict-Transport-Security: max-age=0; preload;

Referrer-Policy: no-referrer

Content-Security-Policy: default-src 'self' 'unsafe-eval' https://*.tgdd.vn https://*.thegioididong.com; script-src 'self' 'unsafe-inline' 'unsafe-eval' https: data:; img-src 'self' data: https: http:; style-src 'self' 'unsafe-inline' https: data:; font-src 'self' data: https:; frame-src 'self' https://embed.24liveblog.com https://node.24live.co https://googleads.g.doubleclick.net https://static.apester.com https://*.doubleclick.net https://*.thegioididong.com https://*.facebook.com https://*.google.com https://youtube.com https://*.youtube.com https://twitter.com https://*.twitter.com; media-src 'self' https://*.tgdd.vn https://*.thegioididong.com https://*.dienmayxanh.com https://*.vuivui.com; connect-src 'self' https://www.facebook.com wss://socket.24live.co wss://connect.24liveplus.com https://stats.qmerce.com https://api.mixpanel.com https://*.dienmayxanh.com https://*.vuivui.com https://*.twitter.com https://renderer.qmerce.com https://*.apester.com https://display.apester.com https://*.facebook.com https://*.googleapis.com https://*.google-analytics.com https://*.thegioididong.com wss://*.dienmayxanh.com wss://*.thegioididong.com wss://*.vuivui.com; object-src 'self'; report-uri /csp-violation-report-endpoint/


text:
'Bỗng nhiên' chi ngàn tỷ mua doanh nghiệp
TP - Thời gian gần đây, xuất hiện những cá nhân không tên tuổi bỗng mạnh tay chi cả trăm, thậm chí cả ngàn tỷ đồng mua cổ phần, cổ phiếu “khủng” trên sàn. Những “đại gia” đó là ai, có phải họ muốn “thâu tóm” doanh nghiệp?
Bỏ cả trăm, ngàn tỷ vào bánh kẹo
Cách đây nửa tháng, Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà (mã CK: HHC) được phen gây bất ngờ cho thị trường qua đợt thoái vốn của Tổng Công ty thuốc lá Việt Nam tại doanh nghiệp này. Theo đó, hai cổ đông cá nhân không tên tuổi và chưa từng sở hữu cổ phiếu nào là ông Vũ Hải và bà Nguyễn Thị Duyên lần lượt mua vào tới 3,9 triệu và 8,37 triệu cổ phiếu HHC- tương ứng tổng cộng 75% vốn cổ phần bánh kẹo Hải Hà.
Với mức giá bình quân 48.637 đồng/cổ phiếu, mua hơn 8,36 triệu cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ sở hữu 50,9% theo hình thức khớp lệnh, ước tính bà Duyên đã chi ra khoảng 407 tỷ đồng. Còn với giá chốt phiên giao dịch 17/3 cổ phiếu HHC ở mức 39.800 đồng, ông Vũ Hải đã mua vào 3,9 triệu cổ phiếu HHC tương ứng tỷ lệ 23,7% với số tiền chi ra khoảng 150 tỷ đồng. Đáng lưu ý, trước khi trở thành hai cổ đông lớn nắm quyền chi phối doanh nghiệp này, cả bà Duyên và ông Hải đều không sở hữu cổ phiếu HHC nào.
Trong một bất ngờ khác, tại doanh nghiệp bánh kẹo có tiếng là Cty Cổ phần Đường Quảng Ngãi (mã CK: QNS), cách đây vài ngày, bất ngờ lộ diện ông Trần Ngọc Bàng với tổng số cổ phiếu do nhóm của ông nắm giữ lên tới hơn 9 triệu. Cụ thể, tại công bố báo cáo thường niên của QNS, cá nhân ông Trần Ngọc Bàng sở hữu 5.676.101 cổ phiếu , còn lại là tên vợ, hai con trai và em ruột ông Bàng. Nhẩm tính nhóm ông Trần Ngọc Bàng nắm giữ có trị giá gần 1.150 tỷ đồng.
Chịu phạt để thâu tóm
Trước đó, tháng 6/2016, phiên đấu giá cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) của Công ty TNHH MTV Thống Nhất xuất hiện một nhà đầu tư đặt mua toàn bộ lượng cổ phần đấu giá với mức giá đưa ra là 10.300 đồng/cp. Kết thúc phiên đấu, tuy không mua được hết 6 triệu cổ phần như mong muốn nhưng nhà đầu tư này cũng bỏ túi 2,8 triệu cổ phần với số tiền bỏ ra cỡ 300 tỷ đồng.
Trước hiện tượng nhiều nhà đầu tư cá nhân quan tâm và bỏ tiền tỷ mua cổ phần, làm sao để kiểm soát IPO cho minh bạch? Theo ông Đỗ Tuấn, Trưởng phòng đấu giá HNX, hiện quy trình đấu giá rất chặt chẽ, doanh nghiệp sẽ phải nộp hồ sơ lên Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước với thông tin tóm tắt, sau đó là áp quy chế đấu giá với từng doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia thực hiện theo đúng quy chế đó. “Hiện đấu giá IPO làm rất công khai”, ông Tuấn nói.
Liên quan đến “thương vụ” bất ngờ lộ diện nhà đầu tư Nguyễn Thị Duyên bỏ hơn 400 tỷ ra mua gần 51% cổ phần của bánh kẹo Hải Hà, liệu giao dịch này có tiến hành đúng quy định pháp luật hay không? Ngày 11/4, một đại diện phụ trách niêm yết của HNX cho hay: Chúng tôi có nghe báo chí phản ánh và đang cho kiểm tra xem có thực hiện đúng quy định chào mua công khai hay không. Ông này cũng thừa nhận: Do quy trình phức tạp và mức xử phạt không cao nên rất nhiều nhà đầu tư đã “cố tình vi phạm” không chào mua công khai và chấp nhận chịu phạt.
Theo quy định của pháp luật, với cổ phiếu niêm yết, nhà đầu tư mua từ 25% cổ phần DN trở lên phải chào mua công khai với thủ tục chào mua lên tới 30 ngày và chờ thêm tới 60 ngày. Với những trường hợp không thực hiện đúng quy định, nhà đầu tư sẽ bị xử phạt. Hiện mức phạt cao nhất lên tới 2 tỷ đồng. Còn trường hợp chứng minh giao dịch có vấn đề, công an sẽ vào điều tra.
Trước những phiên rót tiền tỷ mua bán cổ phần “dễ như đi chợ” kể trên, một đại gia trên thị trường chứng khoán cho hay: thời gian gần đây xuất hiện xu hướng những nhóm nhà đầu tư cá nhân chung vốn “gom” cổ phần để sau đó khi đạt một mức lợi nhuận tối đa như kỳ vọng, họ sẽ bán lại.
Đồng loạt lát vỉa hè bằng đá tự nhiên: Vội vã?
Lạnh người tài xế lái container bằng chân, tay cầm điện thoại đổ dốc cầu Phú Mỹ
Đào ngán ở bãi sú kiếm nửa triệu mỗi ngày
Xây cao ốc 70 tầng khu ga Hà Nội mới là đề xuất
Mê mẩn đường cong nóng bỏng của mỹ nhân Brazil Isabeli Fontana

markdown:
# 'Bỗng nhiên' chi ngàn tỷ mua doanh nghiệp
TP - Thời gian gần đây, xuất hiện những cá nhân không tên tuổi bỗng mạnh tay chi cả trăm, thậm chí cả ngàn tỷ đồng mua cổ phần, cổ phiếu “khủng” trên sàn. Những “đại gia” đó là ai, có phải họ muốn “thâu tóm” doanh nghiệp?
**Bỏ cả trăm, ngàn tỷ vào bánh kẹo **
Cách đây nửa tháng, Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà (mã CK: HHC) được phen gây bất ngờ cho thị trường qua đợt thoái vốn của Tổng Công ty thuốc lá Việt Nam tại doanh nghiệp này. Theo đó, hai cổ đông cá nhân không tên tuổi và chưa từng sở hữu cổ phiếu nào là ông Vũ Hải và bà Nguyễn Thị Duyên lần lượt mua vào tới 3,9 triệu và 8,37 triệu cổ phiếu HHC- tương ứng tổng cộng 75% vốn cổ phần bánh kẹo Hải Hà.
Với mức giá bình quân 48.637 đồng/cổ phiếu, mua hơn 8,36 triệu cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ sở hữu 50,9% theo hình thức khớp lệnh, ước tính bà Duyên đã chi ra khoảng 407 tỷ đồng. Còn với giá chốt phiên giao dịch 17/3 cổ phiếu HHC ở mức 39.800 đồng, ông Vũ Hải đã mua vào 3,9 triệu cổ phiếu HHC tương ứng tỷ lệ 23,7% với số tiền chi ra khoảng 150 tỷ đồng. Đáng lưu ý, trước khi trở thành hai cổ đông lớn nắm quyền chi phối doanh nghiệp này, cả bà Duyên và ông Hải đều không sở hữu cổ phiếu HHC nào.
Trong một bất ngờ khác, tại doanh nghiệp bánh kẹo có tiếng là Cty Cổ phần Đường Quảng Ngãi (mã CK: QNS), cách đây vài ngày
**, **bất ngờ lộ diện ông Trần Ngọc Bàng với tổng số cổ phiếu do nhóm của ông nắm giữ lên tới hơn 9 triệu. Cụ thể, tại công bố báo cáo thường niên của QNS **, **cá nhân ông Trần Ngọc Bàng sở hữu 5.676.101 cổ phiếu , còn lại là tên vợ, hai con trai và em ruột ông Bàng. Nhẩm tính nhóm ông Trần Ngọc Bàng nắm giữ có trị giá gần 1.150 tỷ đồng. **Chịu phạt để thâu tóm **
Trước đó, tháng 6/2016, phiên đấu giá cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) của Công ty TNHH MTV Thống Nhất xuất hiện một nhà đầu tư đặt mua toàn bộ lượng cổ phần đấu giá với mức giá đưa ra là 10.300 đồng/cp. Kết thúc phiên đấu, tuy không mua được hết 6 triệu cổ phần như mong muốn nhưng nhà đầu tư này cũng bỏ túi 2,8 triệu cổ phần với số tiền bỏ ra cỡ 300 tỷ đồng.
Trước hiện tượng nhiều nhà đầu tư cá nhân quan tâm và bỏ tiền tỷ mua cổ phần, làm sao để kiểm soát IPO cho minh bạch? Theo ông Đỗ Tuấn, Trưởng phòng đấu giá HNX, hiện quy trình đấu giá rất chặt chẽ, doanh nghiệp sẽ phải nộp hồ sơ lên Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước với thông tin tóm tắt, sau đó là áp quy chế đấu giá với từng doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia thực hiện theo đúng quy chế đó. “Hiện đấu giá IPO làm rất công khai”, ông Tuấn nói.
Liên quan đến “thương vụ” bất ngờ lộ diện nhà đầu tư Nguyễn Thị Duyên bỏ hơn 400 tỷ ra mua gần 51% cổ phần của bánh kẹo Hải Hà, liệu giao dịch này có tiến hành đúng quy định pháp luật hay không? Ngày 11/4, một đại diện phụ trách niêm yết của HNX cho hay: Chúng tôi có nghe báo chí phản ánh và đang cho kiểm tra xem có thực hiện đúng quy định chào mua công khai hay không. Ông này cũng thừa nhận: Do quy trình phức tạp và mức xử phạt không cao nên rất nhiều nhà đầu tư đã “cố tình vi phạm” không chào mua công khai và chấp nhận chịu phạt.
Theo quy định của pháp luật, với cổ phiếu niêm yết, nhà đầu tư mua từ 25% cổ phần DN trở lên phải chào mua công khai với thủ tục chào mua lên tới 30 ngày và chờ thêm tới 60 ngày. Với những trường hợp không thực hiện đúng quy định, nhà đầu tư sẽ bị xử phạt. Hiện mức phạt cao nhất lên tới 2 tỷ đồng. Còn trường hợp chứng minh giao dịch có vấn đề, công an sẽ vào điều tra.
Trước những phiên rót tiền tỷ mua bán cổ phần “dễ như đi chợ” kể trên, một đại gia trên thị trường chứng khoán cho hay: thời gian gần đây xuất hiện xu hướng những nhóm nhà đầu tư cá nhân chung vốn “gom” cổ phần để sau đó khi đạt một mức lợi nhuận tối đa như kỳ vọng, họ sẽ bán lại.
### Video đang được xem nhiều
![](https://images.tienphong.vn/web/App_Themes/img/article-page/videocameraclassic.png)
## Cùng chuyên mục
[](https://www.tienphong.vn/kinh-te/gia-xang-dau-tang-quy-binh-on-van-ket-du-hang-nghin-ty-1209960.tpo)
## Giá xăng dầu tăng, Quỹ bình ổn vẫn kết dư hàng nghìn tỷ
[](https://www.tienphong.vn/dia-oc/sieu-du-an-happy-land-ban-mot-phan-de-tra-no-1209956.tpo)
![ Siêu dự án Happy Land bán một phần để trả nợ](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/huyquang/2017_11_20/Happyland_IOBQ.jpg)
## Siêu dự án Happy Land bán một phần để trả nợ
[](https://www.tienphong.vn/kinh-te/ngan-hang-yeu-kem-se-duoc-pha-san-1209936.tpo)
![ Ngân hàng yếu kém sẽ được phá sản](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/luandung/2017_11_20/giao_dich_TAUU.jpg)
## Ngân hàng yếu kém sẽ được phá sản
[](https://www.tienphong.vn/kinh-te/dai-gia-oto-singapore-rot-them-3000-ty-vao-vinamilk-1209049.tpo)
![ Đại gia ôtô Singapore rót thêm 3.000 tỷ vào Vinamilk](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/quangcao/2017_11_17/1_ZIPH.jpg)
## Đại gia ôtô Singapore rót thêm 3.000 tỷ vào Vinamilk
[](https://www.tienphong.vn/dia-oc/so-tai-nguyen-tphcm-canh-bao-ban-dat-kieu-da-cap-1209878.tpo)
![ Sở Tài nguyên TPHCM cảnh báo bán đất kiểu 'đa cấp'](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/huyquang/2017_11_20/anh_1_MGYY.jpg)
## Sở Tài nguyên TPHCM cảnh báo bán đất kiểu 'đa cấp'
[](https://www.tienphong.vn/kinh-te/xang-tang-gia-gan-450-dong-moi-lit-1209861.tpo)
![ Xăng tăng giá gần 450 đồng mỗi lít](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/phamtuyen/2017_11_20/xang_LIVZ.jpg)
## Xăng tăng giá gần 450 đồng mỗi lít
[](https://www.tienphong.vn/kinh-te/dang-sau-cuoc-choi-xe-om-40-cua-mai-linh-1209732.tpo)
![ Đằng sau cuộc chơi 'xe ôm 4.0' của Mai Linh](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/syluc/2017_11_20/taxi_dpab_RKNU.jpg)
## Đằng sau cuộc chơi 'xe ôm 4.0' của Mai Linh
[](https://www.tienphong.vn/kinh-te/nhua-rang-dong-long-an-bat-tay-hop-tac-voi-cty-cp-cong-nghe-citek-1209767.tpo)
![ Nhựa Rạng Đông – Long An bắt tay hợp tác với Cty CP Công Nghệ Citek](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/quangcao/2017_11_20/image001_VGNO.jpg)
## Nhựa Rạng Đông – Long An bắt tay hợp tác với Cty CP Công Nghệ Citek
[Xem thêm](/kinh-te/) **Kinh tế**
## Đồng loạt lát vỉa hè bằng đá tự nhiên: Vội vã?
## Lạnh người tài xế lái container bằng chân, tay cầm điện thoại đổ dốc cầu Phú Mỹ
## Đào ngán ở bãi sú kiếm nửa triệu mỗi ngày
## Xây cao ốc 70 tầng khu ga Hà Nội mới là đề xuất
## Mê mẩn đường cong nóng bỏng của mỹ nhân Brazil Isabeli Fontana

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=q2_BqmDNllFgZ-Z8fav04OoUFwo-smnozZ1wv2Zg9CJpWp3sC5fGJeX75wmIVhdznFq9jRlMgdRdoPXplRDU1VAeWw3xFwkBL6PZcI89qcd-Xvo2TCm_2SRGomWNzAZixXBzpX8dPMlyu81UMftN_Q2; domain=tienphong.vn; expires=Mon, 29-Jan-2018 00:24:46 GMT; path=/; HttpOnly

X-Frame-Options: DENY

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

X-Cache: MISS from xCache11