text:
Tháng Giêng đen
Tháng Giêng đen (tiếng Azerbaijan: Qara Yanvar), cũng gọi là Thứ Bảy đen hoặc Thảm sát tháng Giêng, là một cuộc đàn áp dữ dội phong trào đòi độc lập cho Azerbaijan ở Baku trong các ngày 19 và 20 tháng 1 năm 1990, trong thời kỳ Liên Xô tan rã.
Trong một nghị quyết ngày 22 tháng 1 năm 1990, Xô viết tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan tuyên bố rằng Nghị định của Đoàn Chủ tịch Xô Viết tối cao Liên Xô ngày 19 tháng 1 năm 1990, được dùng để áp đặt chế độ cai trị trong tình trạng khẩn cấp và dàn quân ra ở Baku, là một hành động gây hấn.[1] Tháng Giêng đen được xem như sự hồi sinh của nước Cộng hòa Azerbaijan. Đó là một trong những trường hợp ở thời glasnost và perestroika mà Liên Xô sử dụng vũ lực chống những người bất đồng chính kiến.
Mục lục
Các sự kiện[sửa | sửa mã nguồn]
Trong tháng 12 năm 1989, những người Azerbaijan sống ở vùng giáp giới Iran đã phá tan hàng rào biên giới, đòi hỏi mối quan hệ gần gũi hơn với những người Azerbaijan thiểu số sống ở Iran. Các nhà chức trách địa phương ở Cəlilabad đã đầu hàng những người nổi loạn, chuyển giao việc cai trị cho Mặt trận Nhân dân Azerbaijan. Tiếp theo là việc chuyển giao quyền cai trị ở Lankaran cho "Mặt trận Nhân dân Azerbaijan" 2 tuần lễ sau, mà không có bạo lực.[2]
Ngày 9.1.1990, Xô Viết tối cao Cộng hòa xã hội chủ nghĩa xô viết Armenia đã bỏ phiếu đưa vùng Nagorno-Karabakh vào trong ngân sách của mình và cho phép cư dân vùng này bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử ở Armenia, do đó bất chấp chính quyền Liên Xô cùng thẩm quyền pháp lý của Azerbaijan, và gây ra cơn giận dữ khắp nước Azerbaijan.[3] Việc này đã dẫn tới các cuộc biểu tình đòi lật đổ các viên chức cán bộ cộng sản Azerbaijan, kêu gọi độc lập, tách khỏi Liên Xô. Theo một báo cáo của tổ chức Theo dõi Nhân quyền thì các cuộc biểu tình biểu lộ ý chí "chống Armenia mạnh mẽ".[4]
Ngày 12.1.1990 Mặt trận Nhân dân đã lập ra "Ủy ban bảo vệ quốc gia" có các văn phòng ở Baku và các chi nhánh ở các nhà máy để huy động nhân dân nhằm chiến đấu chống lại người Armenia.[2] Chính quyền địa phương Azerbaijan không thể tái lập trật tự vì tranh cãi nội bộ và chia rẽ đã làm tê liệt khả năng hành động của họ.[5] Nhà chức trách Azerbaijan cũng ra lệnh cho 12.000 binh sĩ của Bộ Nội vụ tránh can thiệp vào các cuộc bạo loạn ở Baku[6].Nhiều đơn vị quân đội Liên Xô và hạm đội đồn trú ở Baku cùng tiểu hạm đội Caspi cũng đã không can thiệp để ngăn chặn các cuộc bạo loạn, nói rằng họ không nhận được lệnh từ nhà chức trách Moskva.[2]
Ngày 13.1.1990, một cuộc bạo loạn cướp phá (pogrom) lớn chống người Armenia ở Baku bắt đầu nổ ra, làm chết 90 người, trong khi hàng ngàn người khác phải chạy trốn hoặc được quân đội Liên Xô di tản đi nơi khác.[7]
Ngày 15.1.1990, chính quyền tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở các vùng khác của Azerbaijan (nhưng không ở Baku), và hoạt động bạo loạn cướp phá bắt đầu giảm dần. Cùng lúc đó, do lo sợ một sự can thiệp của chính quyền trung ương Liên Xô, các nhà hoạt động Mặt trận Nhân dân bắt đầu tiến hành một cuộc phong tỏa các doanh trại quân đội.[4] Trên thực tế, họ đã nắm quyền kiểm soát nhiều vùng của Azerbaijan.[4]
Ngày 18.1.1990, Mặt trận Nhân dân ra lệnh cho các ủng hộ viên đặt chướng ngại vật ở các đường chính đi vào Baku bằng cách sử dụng hàng trăm xe ô tô, xe tải và xe buýt. Ngày hôm sau, chính quyền Liên Xô đã di tản các đại diện của mình cùng các quan chức địa phương vào các sở chỉ huy quân sự ở vùng ngoại ô của thành phố, nơi Bộ trưởng bộ Quốc phòng Liên Xô Dmitry Yazov và Bộ trưởng bộ Nội vụ Vadim Bakatin đã có mặt.[2]
Khuya đêm 19.1.1990, sau khi lực lượng đặc biệt Liên Xô cho nổ tung đài truyền hình trung ương và cúp các đường dây liên lạc điện thoại và vô tuyến, thì 26.000 quân Liên Xô phá nát các chướng ngại vật tiến vào Baku, để dẹp tan Mặt trận Nhân dân Azerbaijan.[3] Theo như Mikhail Sergeyevich Gorbachyov tuyên bố, thì những tay súng của Mặt trận Nhân dân Azerbaijan đã bắn vào các người lính Liên Xô;[8] tuy nhiên, theo phát hiện của tổ chức phi chính phủ "Shield" (Lá chắn) ở Moskva thì không tìm thấy bằng chứng về "các chiến binh vũ trang của Mặt trận Nhân dân Azerbaijan", điều đã được sử dụng như là lý do để đàn áp dân chúng vào ngày 20.1.1990.[9]
Tổ chức độc lập phi chính phủ "Shield" - gồm một nhóm luật sư và sĩ quan trừ bị, quan sát những vi phạm nhân quyền trong quân đội và ở những cuộc hành quân[10] - đã kết luận rằng quân đội (Liên Xô) đã tiến hành một cuộc chiến tranh đối với thường dân của mình, và yêu cầu mở một cuộc điều tra hình sự đối với Bộ trưởng bộ Quốc phòng Dmitry Yazov, người đã đích thân chỉ huy cuộc hành quân này.[7] Những viên chức bộ Nội vụ Azerbaijan đã giúp các nhà hoạt động của Mặt trận Nhân dân trong việc gây mất trật tự bằng cách cung cấp cho họ vũ khí, các phương tiện kỹ thuật, và báo tin cho họ biết hoạt động của các đơn vị quân đội.[11]
Tuyên bố của Đoàn Chủ tịch Xô Viết tối cao Liên Xô, do Tổng thống Mikhail Sergeyevich Gorbachyov ký tên cho thấy trong quá trình lao vào tấn công ồ ạt, quân đội đã tấn công những người biểu tình, bắn vào đám đông. Việc nổ súng vẫn tiếp tục trong 3 ngày. Quân đội đã hành động theo tình trạng khẩn cấp, được duy trì tiếp tục trong hơn 4 tháng sau đó. Tuy nhiên, tình trạng khẩn cấp chỉ được báo cho công chúng Azerbaijan biết vài giờ [4] sau khi cuộc tấn công đã bắt đầu, khi nhiều thường dân đã nằm chết hoặc bị thương trên các đường phố, các bệnh viện hay nhà xác ở Baku.
Hầu như toàn bộ dân Baku đã tập hợp để chôn cất các người chết tới ngày 22 tháng 1 năm 1990, ba ngày sau vụ tấn công.[3] 40 ngày tiếp theo, đất nước ngưng làm việc như một dấu hiệu để tang và phản đối của quần chúng nhân dân.[4]
Tình trạng khẩn cấp[sửa | sửa mã nguồn]
Tổng thống Gorbachev và các quan chức khác đã khẳng định là cần phải chặn những cuộc tàn sát và bạo lực đối với người dân Armenia và ngăn chặn các nỗ lực của những kẻ cực đoan nhằm lật đổ chính phủ Azerbaijan. Nghị định của chính phủ viết: "Các nhóm cực đoan đang tổ chức phá rối trật tự hàng loạt, thổi bùng lòng thù địch dân tộc. Chúng đã phạm những hành vi tội phạm táo bạo, đặt mìn phá cầu, đường, bắn phá các khu định cư, bắt giữ các con tin".[12]
Bộ trưởng bộ Quốc phòng Yazov cũng nói là những người theo chủ nghĩa dân tộc đã âm mưu một cuộc đảo chính ở Azerbaijan: "Một cuộc họp đã được dự trù, trong đó có đề xuất công bố việc chuyển giao quyền lực vào tay Mặt trận Nhân dân". Ông lưu ý "Mặt trận Nhân dân" đã tự tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở Baku như thế nào trước khi hành động, và các cơ quan nhà nước Xô viết "đã không còn kiểm soát tình hình như thế nào".[13][14][15][16]
Số tử vong[sửa | sửa mã nguồn]
Theo báo cáo, thì 93 người Azerbaijan và 29 binh sĩ Liên Xô bị giết trong các cuộc đụng độ trên đường phố. Các báo cáo khác cho biết 21 binh sĩ Liên Xô bị giết và 90 người khác bị thương trong cuộc đụng độ đó.[17][18] Tuy nhiên, những người lính nói trên bị chết như thế nào thì vẫn còn là vấn đề đang ranh cãi. Số binh sĩ tử vong được chính quyền Liên Xô tuyên bố là do lực lượng kháng chiến vũ trang gây ra, mặc dù một số binh sĩ này có thể đã là nạn nhân của hỏa lực từ chính đồng đội họ bắn ra.[7]
Hơn 130 người chết vì vết thương họ bị trong đêm đó và trong các cuộc đối đầu dữ dội tiếp theo kéo dài tới tháng Hai; phần lớn trong số này là thường dân bị binh lính Liên Xô giết. Hơn 700 dân thường dân khác bị thương. Hàng trăm người đã bị bắt giữ, nhưng chỉ có ít người trong số họ được đưa ra xét xử về tội phạm hình sự. Tự do dân sự đã bị cắt giảm.
Tuyên bố của chủ tịch Đoàn Xô Viết tối cao Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan E. Gafarova ngày 21 tháng 1 năm 1990 thì nói: "Những người Azerbaijan sẽ không bao giờ tha thứ cho bất cứ ai về cái chết bi thảm của những con trai con gái của họ..."
Trong một diễn văn ngày 27.4.1995 ở Istambul, Thổ Nhĩ Kỳ, ông Gorbachev nói: "Việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở Baku và gửi quân đội vào thành phố này là một lỗi lầm lớn nhất trong đời sống chính trị của tôi…"
Bộ trưởng bộ Quốc phòng Liên Xô thời đó, Dimitri Yazov, nói rằng việc sử dụng lực lượng quân sự ở Baku là nhằm để ngăn chặn việc tiếp quản trên thực tế chính phủ Azerbaijan của phe đối lập không Cộng sản, để ngăn chặn chiến thắng của họ trong các cuộc bầu cử tự do sắp tới (dự kiến tổ chức vào tháng 3 năm 1990), để tiêu diệt họ như là một lực lượng chính trị, và để đảm bảo rằng Chính phủ cộng sản vẫn nắm quyền.
Việc vi phạm thô bạo nhân quyền và việc giết người hàng loạt ở Azerbaijan đã ít gây ra phản ứng của các cường quốc phương Tây. Chế độ của Mikhail Gorbachev đã được ủng hộ mạnh mẽ để chống lại "các băng đảng có vũ trang mạnh của bọn côn đồ và những kẻ buôn bán ma túy".
Việc sử dụng vũ lực tàn bạo ở Azerbaijan tạo ra một phản lực. Nó đã phá mất các cơ hội duy trì đế chế khỏi bị sụp đổ, và đã làm sống lại phong trào dân tộc giành độc lập.
Các ước tính khác cho thấy là từ 133[19] tới 137[20] thường dân bị chết, còn số không chính thức là tới 300 người.[21] Có tới 800 người bị thương tật và 5 người mất tích.[22] Cộng thêm 26 người bị giết ở các vùng Neftchala và Lankaran của Azerbaijan.[23]
Việc loan tin[sửa | sửa mã nguồn]
Trong cuộc đàn áp tháng Giêng đen, chính quyền Liên Xô đã dập tắt mọi nỗ lực nhằm phổ biến tin tức từ Azerbaijan cho cư dân địa phương và cộng đồng quốc tế. Vào tối hôm trước cuộc xâm lược quân sự của Liên Xô vào Baku, một trong những nhà lãnh đạo của Mặt trận Nhân dân, Ekhtibar Mamedov, đã đề nghị các quan chức điện Kremlin xuất hiện trên truyền hình Azerbaijan lúc 8 giờ tối công bố Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Azerbaijan, Abdurrahman Vazirov, sẽ ra đi và không có việc quân đội sẽ xâm nhập Baku để khôi phục lại trật tự.[2]
Nhưng thay vào đó, nguồn cung cấp điện cho đài truyền hình Azerbaijan và đài phát thanh quốc gia đã bị các nhân viên tình báo phá bằng chất nổ lúc 7 giờ 15 tối để cắt không cho bất kỳ nguồn thông tin nào được truyền tới dân chúng. Truyền hình và đài phát thanh đã im tiếng và tất cả các phương tiện truyền thông in trên giấy đã bị cấm.[22] Tuy nhiên, Mirza Khazar và toán nhân viên của ông tại Đài Châu Âu Tự do/Đài Tự do đã thành công trong việc phát sóng các báo cáo hàng ngày từ Baku,[24] trở thành nguồn tin tức duy nhất cho những người Azerbaijan bên trong và bên ngoài nước trong nhiều ngày. Lãnh đạo điện Kremli đã cố gắng hết sức để bưng bít không cho dân Azerbaijan và thế giới bên ngoài biết về cuộc xâm lược quân sự, nhưng Mirza Khazar và toán nhân viên của ông đã phá vỡ nỗ lực này. Nhờ Mirza Khazar và toán nhân viên của ông ở Đài châu Âu Tự do, người dân Azerbaijan trong và ngoài nước, cũng như cộng đồng quốc tế, biết được cuộc xâm lược của Liên Xô và đã có được cơ hội để tổ chức các hành động phản đối. Bị sốc bởi sự loan tin gây ngạc nhiên này, chính phủ Liên Xô đã chính thức phàn nàn Hoa Kỳ về việc loan tin cuộc xâm lăng quân sự Azerbaijan của Đài phát thanh châu Âu Tự do[25]. Các cuộc phát thanh về ngày 20.1.1990 đã làm cho Mirza Khazar trở thành một nhân vật huyền thoại trong số người Azerbaijan bên trong và bên ngoài nước. Malahat Aghajanqizi, một nữ thi sĩ và nhà văn nổi tiếng người Azerbaijan, đã mô tả sự xuất hiện của Mirza Khazar trên đài phát thanh vào thời điểm xâm lăng quân sự của Liên Xô như sau: "Ngày 20.1.1990, Mirza Khazar với giọng nói thiên phú tuyệt vời, đã mang lại hy vọng cho nhân dân Azerbaijan đang hấp hối".[26]
Sự đánh giá[sửa | sửa mã nguồn]
Một khóa họp của Xô Viết tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết Azerbaijan được tổ chức ngày 22 tháng 1 năm 1990 theo yêu cầu của quần chúng và do sáng kiến của một nhóm nghị sĩ. Khóa họp đã cố gắng để đánh giá bước đầu biến cố ngày 20 tháng Giêng (1990) và thông qua một số tài liệu lên án hoạt động đàn áp của quân đội Liên Xô.
Hội Memorial (một tổ chức Nhân quyền Nga) và Helsinki Watch (tổ chức Theo dõi Nhân quyền Phần Lan) đã báo cáo trong tháng 5 năm 1991 là họ đã tìm thấy bằng chứng thuyết phục rằng việc áp đặt tình trạng khẩn cấp đã dẫn đến hành vi vi phạm không có cơ sở các quyền tự do công dân và rằng quân đội Liên Xô đã sử dụng sức mạnh phi lý dẫn đến nhiều cái chết.[27] Điều này bao gồm việc sử dụng xe bọc thép, lưỡi lê và bắn vào xe cứu thương có mang dấu (chữ thập) rõ ràng.[27]
Báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền mang tên "Tháng Giêng đen ở Azerbaijan", nói rằng: "Quả thực, bạo lực do quân đội Liên Xô sử dụng vào đêm 19-20 tháng 2 là quá đáng so với sự kháng cự của những người Azerbaijan, tạo thành một hành động trừng phạt tập thể. Vì các quan chức Liên Xô đã tuyên bố công khai rằng mục đích sự can thiệp của quân đội Xô Viết là để ngăn chặn việc phe đối lập có tinh thần dân tộc, không cộng sản lật đổ chính quyền cộng sản thống trị của Cộng hòa Azerbaijan, nên sự trừng phạt do binh lính Liên Xô thực hiện ở Baku có thể được coi như là một cảnh cáo cho những người theo chủ nghĩa dân tộc, không chỉ ở Azerbaijan, mà còn ở các nước cộng hòa khác của Liên Xô".
"Những sự kiện tiếp theo ở các nước cộng hòa vùng Baltic - nơi có sự tương đương đáng kể so với các sự kiện ở Baku – thì việc rối loạn dân sự đã được vin vào để biện minh cho việc can thiệp bằng bạo lực của quân đội Xô Viết; tiếp tục khẳng định rằng Chính phủ Liên Xô đã tỏ ra họ sẽ đối phó một cách tàn nhẫn với các phong trào dân tộc" báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền viết tiếp.
Bài xã luận của báo Wall Street Journal ngày 4 tháng 1 năm 1995 cho rằng Gorbachev đã chọn việc sử dụng bạo lực chống lại việc Azerbaijan tìm kiếm độc lập. Trong khi một năm sau, báo chí thế giới chỉ trích Gorbachev về các cuộc tàn sát thô bạo các thường dân trong Sự kiện tháng Giêng 1991 ở Litva và Sự kiện tháng Giêng 1991 ở Latvia, thì quần chúng Azerbaijan cay đắng về sự im lặng của các phương tiện truyền thông thế giới về các lệnh của Gorbachev một năm trước, trong tháng Giêng đen.[28]
Độc lập[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 18.10.1991, nghị viện Azerbaijan đã phục hồi nền độc lập của đất nước. Gorbachev sau đó đã xin lỗi Azerbaijan khi nói: "Việc tuyên bố tình trạng kẩn cấp ở Baku là sự sai lầm lớn nhất trong sự nghiệp chính trị của tôi". Năm 1994, Quốc hội Azerbaijan đã biểu quyết thông qua một sự đánh giá đầy đủ về chính trị và pháp lý sự kiện tháng Giêng đen. Theo sắc lệnh của tổng thống Azerbaijan Heydar Aliyev ngày 16.12.1999, mọi nạn nhân trong vụ đàn áp tháng Giêng đen đều được tặng danh hiệu danh dự "Người tử đạo 20 tháng Giêng" (tiếng Azerbaijan: 20 yanvar şəhidi).
Ngày 20 tháng Giêng được kỷ niệm như ngày Tử vì đạo (hoặc theo nghĩa đen: "ngày đau thương toàn quốc") ở Azerbaijan.[29][30]
Tham khảo và Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Kushen, Neier, p. 45
- ^ a ă â b c Bill Keller (28 tháng 1 năm 1990). “UPHEAVAL IN THE EAST: SOVIET UNION; Force as a Last Resort: Armed Power Salvages Moscow's Facing Authority”. The New York Times. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010.
- ^ a ă â Michael P., Croissant (1998). The Armenia-Azerbaijan Conflict: causes and implications. United States of America: Praeger Publishers. tr. 36, 37. ISBN 0-275-96241-5.
- ^ a ă â b c Human Rights Watch. "Playing the "Communal Card": Communal Violence and Human Rights"
- ^ On My Country and the World, Mikhail Gorbachev
- ^ Anita Inder, Singh (2001). Democracy, ethnic diversity, and security in post-communist Europe. Berlin: Praeger Publishers. tr. 61. ISBN 0-275-97258-5.
- ^ a ă â Thomas, De Waal (2003). Black Garden: Armenia and Azerbaijan through peace and war. New York and London: New York University Press. tr. 90–93. ISBN 0-275-97258-5.
- ^ On My Country and the World, By Mikhail Gorbachev
- ^ Report of "Shield" union. Moscow: Moscow News. Ngày 12 tháng 8 năm 1990.
- ^ Zverev, Alexei. “Этнические конфликты на Кавказе, 1988—1994 г.” [Ethnic conflicts in Caucasus, 1988-1994]. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2010.
- ^ Washington Post, ngày 27 tháng 1 năm 1990, Michael Dobbs
- ^ Austin American Statesman ngày 16 tháng 1 năm 1990
- ^ San Francisco Chronicle. ngày 27 tháng 1 năm 1990.pg. A.11
- ^ Michael Dobbs (27 tháng 1 năm 1990). “Soviets Say Troops Used To Avert Coup in Baku;Nationalists Said to Plan Seizure of Power”. The Washington Post. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2010.
- ^ Svante Cornell (1999). “The Nagorno-Karabakh Conflict”. Department of East European Studies 46 (Uppsala University). Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2010.
- ^ Steven E., Lobell; Phillip, Mauceri (2004). Ethnic conflict and international politics: explaining diffusion and escalation. The United States: Palgrave MacMillan. tr. 58. ISBN 1-4039-6355-X.
- ^ Remembrance and denial: the case of the Armenian genocide By Richard G. Hovannisian
- ^ Nationalist mobilisation and the collapse of the Soviet State By Mark R. Beissinger
- ^ 20 January
- ^ Elchin Khalilov (15 tháng 8 năm 2001). “Eyewitness: A republic loses faith”. BBC News. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010.
- ^ “Black January: Baku (1990). Behind the Scenes - A Photojournalist's Perspective”. Azerbaijan International. 15 tháng 8 năm 2001. tr. 33–37. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010.
- ^ a ă Shamkhal Abilov (9 tháng 1 năm 2010). “ngày 20 tháng 1 năm 1990: Black Face of the Red Terror in Azerbaijan”. Turkish Weekly. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010.
- ^ “Azerbaijan commemorates the anniversary of 20th January tragedy”. Today.az. 20 tháng 1 năm 2010. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010.
- ^ “Black January 1990”. Azerbaijan International. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2009.
- ^ Soviet Officials Charge Voice of America, Radio Liberty Fueled Riots
- ^ Article on Mirza Khazar
- ^ a ă Robert Kushen, Aryeh Neier (May năm 1991). Conflict in the Soviet Union: Black January in Azerbaidzhan. Human Rights Watch. tr. 3. ISBN 9781564320278.
- ^ Audrey L., Altstadt (1992). The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule. Stanford, California: Stanford University. Hoover Institution Press Publication. tr. 224. ISBN 0-8179-9182-4.
- ^ President of Azerbaijan. Azerbaijan. Bloody Memories
- ^ Esslemont, Tom (ngày 20 tháng 1 năm 2010). “BBC News - Azerbaijan remembers Martyrs' Day”. BBC Online. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2012.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Parliamentary Assembly of the Council of Europe - Working Papers - 2008 Ordinary Session 21. Written Declaration No. 405. Doc. 11499 - ngày 21 tháng 1 năm 2008. Massacre of Azerbaijanis by Soviet troops
- Black January: Baku (1990) / Azerbaijan International (Spring 1998)
- http://www.january20.net
- http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1477933.stm

markdown:
# Tháng Giêng đen
|Tháng Giêng đen|
|
|
Việc chôn cất các nạn nhân ở
[Baku](/wiki/Baku), [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan) [AZT](/w/index.php?title=Azerbaijan_Time&action=edit&redlink=1)) [Thảm sát](/wiki/Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t) [Quân đội Liên Xô](/wiki/H%E1%BB%93ng_Qu%C3%A2n), [KGB](/wiki/KGB), [Lực lượng đặc biệt](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%91%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t) [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) **Tháng Giêng đen** ( [tiếng Azerbaijan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Azerbaijan): *Qara Yanvar*), cũng gọi là **Thứ Bảy đen** hoặc **Thảm sát tháng Giêng**, là một cuộc đàn áp dữ dội phong trào đòi độc lập cho [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan) ở [Baku](/wiki/Baku) trong các ngày 19 và 20 tháng 1 năm 1990, trong thời kỳ [Liên Xô tan rã](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4_tan_r%C3%A3).
Trong một nghị quyết ngày 22 tháng 1 năm 1990,
[Xô viết tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan](/w/index.php?title=X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91i_cao&action=edit&redlink=1) tuyên bố rằng Nghị định của [Đoàn Chủ tịch Xô Viết tối cao Liên Xô](/w/index.php?title=%C4%90o%C3%A0n_Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_X%C3%B4_Vi%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91i_cao_Li%C3%AAn_X%C3%B4&action=edit&redlink=1) ngày 19 tháng 1 năm 1990, được dùng để áp đặt chế độ cai trị trong [tình trạng khẩn cấp](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_kh%E1%BA%A9n_c%E1%BA%A5p) và dàn quân ra ở Baku, là một hành động gây hấn. Tháng Giêng đen được xem như sự hồi sinh của nước Cộng hòa [1] [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan). Đó là một trong những trường hợp ở thời [glasnost](/wiki/Glasnost)và [perestroika](/wiki/Perestroika)mà [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)sử dụng vũ lực chống những [người bất đồng chính kiến](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_b%E1%BA%A5t_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%C3%ADnh_ki%E1%BA%BFn).
## Mục lục
## Các sự kiện[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=1)]
Trong tháng 12 năm 1989, những người Azerbaijan sống ở vùng giáp giới
[Iran](/wiki/Iran) đã phá tan hàng rào biên giới, đòi hỏi mối quan hệ gần gũi hơn với những người Azerbaijan thiểu số sống ở Iran. Các nhà chức trách địa phương ở [Cəlilabad](/w/index.php?title=C%C9%99lilabad&action=edit&redlink=1) đã đầu hàng những người nổi loạn, chuyển giao việc cai trị cho [Mặt trận Nhân dân Azerbaijan](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Azerbaijan&action=edit&redlink=1). Tiếp theo là việc chuyển giao quyền cai trị ở [Lankaran](/wiki/Lankaran) cho "Mặt trận Nhân dân Azerbaijan" 2 tuần lễ sau, mà không có bạo lực. [[2]](#cite_note-NYT-2)
Ngày 9.1.1990,
[Xô Viết tối cao](/w/index.php?title=X%C3%B4_Vi%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91i_cao&action=edit&redlink=1) [Cộng hòa xã hội chủ nghĩa xô viết Armenia](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_x%C3%B4_vi%E1%BA%BFt_Armenia&action=edit&redlink=1) đã bỏ phiếu đưa vùng [Nagorno-Karabakh](/wiki/Nagorno-Karabakh) vào trong ngân sách của mình và cho phép cư dân vùng này bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử ở [Armenia](/wiki/Armenia), do đó bất chấp chính quyền Liên Xô cùng thẩm quyền pháp lý của Azerbaijan, và gây ra cơn giận dữ khắp nước Azerbaijan. Việc này đã dẫn tới các cuộc biểu tình đòi lật đổ các viên chức cán bộ cộng sản Azerbaijan, kêu gọi độc lập, tách khỏi Liên Xô. Theo một báo cáo của [3] [tổ chức Theo dõi Nhân quyền](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Theo_d%C3%B5i_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n)thì các cuộc biểu tình biểu lộ ý chí "chống Armenia mạnh mẽ". [[4]](#cite_note-hrw-4)
Ngày 12.1.1990 Mặt trận Nhân dân đã lập ra "Ủy ban bảo vệ quốc gia" có các văn phòng ở Baku và các chi nhánh ở các nhà máy để huy động nhân dân nhằm chiến đấu chống lại người Armenia.
Chính quyền địa phương Azerbaijan không thể tái lập trật tự vì tranh cãi nội bộ và chia rẽ đã làm tê liệt khả năng hành động của họ. [2] Nhà chức trách Azerbaijan cũng ra lệnh cho 12.000 binh sĩ của [[5]](#cite_note-5) [Bộ Nội vụ](/wiki/B%E1%BB%99_N%E1%BB%99i_v%E1%BB%A5)tránh can thiệp vào các cuộc bạo loạn ở Baku .Nhiều đơn vị [[6]](#cite_note-6) [quân đội Liên Xô](/wiki/H%E1%BB%93ng_Qu%C3%A2n)và [hạm đội](/wiki/H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i)đồn trú ở Baku cùng tiểu hạm đội [Caspi](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Caspi)cũng đã không can thiệp để ngăn chặn các cuộc bạo loạn, nói rằng họ không nhận được lệnh từ nhà chức trách [Moskva](/wiki/Moskva). [[2]](#cite_note-NYT-2)
Ngày 13.1.1990, một cuộc bạo loạn cướp phá (
*pogrom*) lớn chống người Armenia ở Baku bắt đầu nổ ra, làm chết 90 người, trong khi hàng ngàn người khác phải chạy trốn hoặc được quân đội Liên Xô di tản đi nơi khác. [[7]](#cite_note-Waal-7)
Ngày 15.1.1990, chính quyền tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở các vùng khác của Azerbaijan (
*nhưng không ở Baku*), và hoạt động bạo loạn cướp phá bắt đầu giảm dần. Cùng lúc đó, do lo sợ một sự can thiệp của chính quyền trung ương Liên Xô, các nhà hoạt động Mặt trận Nhân dân bắt đầu tiến hành một cuộc phong tỏa các doanh trại quân đội. Trên thực tế, họ đã nắm quyền kiểm soát nhiều vùng của Azerbaijan. [4] [[4]](#cite_note-hrw-4)
Ngày 18.1.1990, Mặt trận Nhân dân ra lệnh cho các ủng hộ viên đặt chướng ngại vật ở các đường chính đi vào Baku bằng cách sử dụng hàng trăm xe ô tô, xe tải và xe buýt. Ngày hôm sau, chính quyền Liên Xô đã di tản các đại diện của mình cùng các quan chức địa phương vào các sở chỉ huy quân sự ở vùng ngoại ô của thành phố, nơi
[Bộ trưởng](/wiki/B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [bộ Quốc phòng](/wiki/B%E1%BB%99_Qu%E1%BB%91c_ph%C3%B2ng) Liên Xô [Dmitry Yazov](/wiki/Dmitry_Timofeyevich_Yazov) và [Bộ trưởng](/wiki/B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [bộ Nội vụ](/wiki/B%E1%BB%99_N%E1%BB%99i_v%E1%BB%A5) [Vadim Bakatin](/w/index.php?title=Vadim_Bakatin&action=edit&redlink=1) đã có mặt. [[2]](#cite_note-NYT-2)
Khuya đêm 19.1.1990, sau khi
[lực lượng đặc biệt](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%91%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t) [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) cho nổ tung [đài truyền hình](/wiki/%C4%90%C3%A0i_truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh) trung ương và cúp các đường dây liên lạc điện thoại và vô tuyến, thì 26.000 quân Liên Xô phá nát các chướng ngại vật tiến vào Baku, để dẹp tan Mặt trận Nhân dân Azerbaijan. Theo như [3] [Mikhail Sergeyevich Gorbachyov](/wiki/Mikhail_Sergeyevich_Gorbachyov)tuyên bố, thì những tay súng của Mặt trận Nhân dân Azerbaijan đã bắn vào các người lính Liên Xô; tuy nhiên, theo phát hiện của [[8]](#cite_note-8) [tổ chức phi chính phủ](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_phi_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) *"Shield"*(Lá chắn) ở Moskva thì không tìm thấy bằng chứng về *"các chiến binh vũ trang của Mặt trận Nhân dân Azerbaijan"*, điều đã được sử dụng như là lý do để đàn áp dân chúng vào ngày 20.1.1990. [[9]](#cite_note-9)
Tổ chức độc lập phi chính phủ
*"Shield"* - gồm một nhóm [luật sư](/wiki/Lu%E1%BA%ADt_s%C6%B0) và [sĩ quan](/wiki/S%C4%A9_quan) trừ bị, quan sát những vi phạm [nhân quyền](/wiki/Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n) trong [quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i) và ở những cuộc hành quân - đã kết luận rằng quân đội (Liên Xô) đã tiến hành một cuộc [10] [chiến tranh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh)đối với thường dân của mình, và yêu cầu mở một cuộc điều tra [hình sự](/w/index.php?title=H%C3%ACnh_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1)đối với Bộ trưởng bộ Quốc phòng Dmitry Yazov, người đã đích thân chỉ huy cuộc hành quân này. Những viên chức bộ Nội vụ Azerbaijan đã giúp các nhà hoạt động của Mặt trận Nhân dân trong việc gây mất trật tự bằng cách cung cấp cho họ vũ khí, các phương tiện kỹ thuật, và báo tin cho họ biết hoạt động của các đơn vị quân đội. [[7]](#cite_note-Waal-7) [[11]](#cite_note-11)
Tuyên bố của
[Đoàn Chủ tịch Xô Viết tối cao Liên Xô](/w/index.php?title=%C4%90o%C3%A0n_Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_X%C3%B4_Vi%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91i_cao_Li%C3%AAn_X%C3%B4&action=edit&redlink=1), do Tổng thống [Mikhail Sergeyevich Gorbachyov](/wiki/Mikhail_Sergeyevich_Gorbachyov) ký tên cho thấy trong quá trình lao vào tấn công ồ ạt, quân đội đã tấn công những người biểu tình, bắn vào đám đông. Việc nổ súng vẫn tiếp tục trong 3 ngày. Quân đội đã hành động theo [tình trạng khẩn cấp](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_kh%E1%BA%A9n_c%E1%BA%A5p), được duy trì tiếp tục trong hơn 4 tháng sau đó. Tuy nhiên, tình trạng khẩn cấp chỉ được báo cho công chúng Azerbaijan biết vài giờ sau khi cuộc tấn công đã bắt đầu, khi nhiều thường dân đã nằm chết hoặc bị thương trên các đường phố, các bệnh viện hay nhà xác ở Baku. [4]
Hầu như toàn bộ dân Baku đã tập hợp để chôn cất các người chết tới ngày 22 tháng 1 năm 1990, ba ngày sau vụ tấn công.
40 ngày tiếp theo, đất nước ngưng làm việc như một dấu hiệu để tang và phản đối của quần chúng nhân dân. [3] [[4]](#cite_note-hrw-4)
## Tình trạng khẩn cấp[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=2)]
Tổng thống Gorbachev và các quan chức khác đã khẳng định là cần phải chặn những cuộc tàn sát và bạo lực đối với người dân Armenia và ngăn chặn các nỗ lực của những kẻ cực đoan nhằm lật đổ chính phủ Azerbaijan. Nghị định của chính phủ viết:
*"Các nhóm cực đoan đang tổ chức phá rối trật tự hàng loạt, thổi bùng lòng thù địch dân tộc. Chúng đã phạm những hành vi tội phạm táo bạo, đặt mìn phá cầu, đường, bắn phá các khu định cư, bắt giữ các con tin"*. [[12]](#cite_note-12)
Bộ trưởng bộ Quốc phòng Yazov cũng nói là những người theo chủ nghĩa dân tộc đã âm mưu một cuộc đảo chính ở Azerbaijan: "Một cuộc họp đã được dự trù, trong đó có đề xuất công bố việc chuyển giao quyền lực vào tay Mặt trận Nhân dân". Ông lưu ý "Mặt trận Nhân dân" đã tự tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở Baku như thế nào trước khi hành động, và các cơ quan nhà nước Xô viết "đã không còn kiểm soát tình hình như thế nào".
[[13]](#cite_note-13) [[14]](#cite_note-14) [[15]](#cite_note-15) [[16]](#cite_note-16)
### Số tử vong[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=3)]
Theo báo cáo, thì 93 người Azerbaijan và 29 binh sĩ Liên Xô bị giết trong các cuộc đụng độ trên đường phố. Các báo cáo khác cho biết 21 binh sĩ Liên Xô bị giết và 90 người khác bị thương trong cuộc đụng độ đó.
[[17]](#cite_note-17) Tuy nhiên, những người lính nói trên bị chết như thế nào thì vẫn còn là vấn đề đang ranh cãi. Số binh sĩ tử vong được chính quyền Liên Xô tuyên bố là do lực lượng kháng chiến vũ trang gây ra, mặc dù một số binh sĩ này có thể đã là nạn nhân của hỏa lực từ chính đồng đội họ bắn ra. [18] [[7]](#cite_note-Waal-7)
Hơn 130 người chết vì vết thương họ bị trong đêm đó và trong các cuộc đối đầu dữ dội tiếp theo kéo dài tới tháng Hai; phần lớn trong số này là thường dân bị binh lính Liên Xô giết. Hơn 700 dân thường dân khác bị thương. Hàng trăm người đã bị bắt giữ, nhưng chỉ có ít người trong số họ được đưa ra xét xử về tội phạm hình sự. Tự do dân sự đã bị cắt giảm.
Tuyên bố của chủ tịch Đoàn Xô Viết tối cao Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan E. Gafarova ngày 21 tháng 1 năm 1990 thì nói:
*"Những người Azerbaijan sẽ không bao giờ tha thứ cho bất cứ ai về cái chết bi thảm của những con trai con gái của họ..."*
Trong một diễn văn ngày 27.4.1995 ở
[Istambul](/wiki/Istanbul), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3), ông Gorbachev nói: *"Việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở Baku và gửi quân đội vào thành phố này là một lỗi lầm lớn nhất trong đời sống chính trị của tôi…"*
Bộ trưởng bộ Quốc phòng Liên Xô thời đó, Dimitri Yazov, nói rằng việc sử dụng lực lượng quân sự ở Baku là nhằm để ngăn chặn việc tiếp quản trên thực tế chính phủ Azerbaijan của phe đối lập không Cộng sản, để ngăn chặn chiến thắng của họ trong các cuộc bầu cử tự do sắp tới (
*dự kiến tổ chức vào tháng 3 năm 1990*), để tiêu diệt họ như là một lực lượng chính trị, và để đảm bảo rằng Chính phủ cộng sản vẫn nắm quyền.
Việc vi phạm thô bạo nhân quyền và việc giết người hàng loạt ở Azerbaijan đã ít gây ra phản ứng của các cường quốc
[phương Tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y). Chế độ của Mikhail Gorbachev đã được ủng hộ mạnh mẽ để chống lại *"các băng đảng có vũ trang mạnh của bọn côn đồ và những kẻ buôn bán ma túy"*.
Việc sử dụng vũ lực tàn bạo ở Azerbaijan tạo ra một phản lực. Nó đã phá mất các cơ hội duy trì đế chế khỏi bị sụp đổ, và đã làm sống lại
[phong trào dân tộc](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) giành [độc lập](/wiki/%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp).
Các ước tính khác cho thấy là từ 133
tới 137 [19] thường dân bị chết, còn số không chính thức là tới 300 người. [[20]](#cite_note-BBC-20) Có tới 800 người bị thương tật và 5 người mất tích. [[21]](#cite_note-Azerbaijan_International-21) Cộng thêm 26 người bị giết ở các vùng [[22]](#cite_note-Turkish_Weekly-22) [Neftchala](/w/index.php?title=Neftchala&action=edit&redlink=1)và Lankaran của Azerbaijan. [[23]](#cite_note-23)
## Việc loan tin[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=4)]
Trong cuộc đàn áp tháng Giêng đen, chính quyền Liên Xô đã dập tắt mọi nỗ lực nhằm phổ biến tin tức từ Azerbaijan cho cư dân địa phương và cộng đồng quốc tế. Vào tối hôm trước cuộc xâm lược quân sự của Liên Xô vào
[Baku](/wiki/Baku), một trong những nhà lãnh đạo của Mặt trận Nhân dân, Ekhtibar Mamedov, đã đề nghị các quan chức điện Kremlin xuất hiện trên truyền hình Azerbaijan lúc 8 giờ tối công bố Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Azerbaijan, [Abdurrahman Vazirov](/w/index.php?title=Abdurrahman_Vazirov&action=edit&redlink=1), sẽ ra đi và không có việc quân đội sẽ xâm nhập Baku để khôi phục lại trật tự. [[2]](#cite_note-NYT-2)
Nhưng thay vào đó, nguồn cung cấp điện cho
[đài truyền hình](/wiki/%C4%90%C3%A0i_truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh) Azerbaijan và [đài phát thanh](/wiki/%C4%90%C3%A0i_ph%C3%A1t_thanh) quốc gia đã bị các nhân viên tình báo phá bằng chất nổ lúc 7 giờ 15 tối để cắt không cho bất kỳ nguồn [thông tin](/wiki/Th%C3%B4ng_tin) nào được truyền tới dân chúng. Truyền hình và đài phát thanh đã im tiếng và tất cả các [phương tiện truyền thông](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ti%E1%BB%87n_truy%E1%BB%81n_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) in trên giấy đã bị cấm. Tuy nhiên, [22] [Mirza Khazar](/w/index.php?title=Mirza_Khazar&action=edit&redlink=1)và toán nhân viên của ông tại [Đài Châu Âu Tự do/Đài Tự do](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Ch%C3%A2u_%C3%82u_T%E1%BB%B1_do/%C4%90%C3%A0i_T%E1%BB%B1_do)đã thành công trong việc phát sóng các báo cáo hàng ngày từ Baku, trở thành nguồn tin tức duy nhất cho những người Azerbaijan bên trong và bên ngoài nước trong nhiều ngày. Lãnh đạo [[24]](#cite_note-24) [điện Kremli](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Kremli)đã cố gắng hết sức để bưng bít không cho dân Azerbaijan và thế giới bên ngoài biết về cuộc xâm lược quân sự, nhưng Mirza Khazar và toán nhân viên của ông đã phá vỡ nỗ lực này. Nhờ Mirza Khazar và toán nhân viên của ông ở Đài châu Âu Tự do, người dân Azerbaijan trong và ngoài nước, cũng như cộng đồng quốc tế, biết được cuộc xâm lược của Liên Xô và đã có được cơ hội để tổ chức các hành động phản đối. Bị sốc bởi sự loan tin gây ngạc nhiên này, chính phủ [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)đã chính thức phàn nàn [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)về việc loan tin cuộc xâm lăng quân sự Azerbaijan của Đài phát thanh châu Âu Tự do . Các cuộc phát thanh về ngày 20.1.1990 đã làm cho Mirza Khazar trở thành một nhân vật huyền thoại trong số người Azerbaijan bên trong và bên ngoài nước. Malahat Aghajanqizi, một nữ [[25]](#cite_note-25) [thi sĩ](/wiki/Nh%C3%A0_th%C6%A1)và [nhà văn](/wiki/Nh%C3%A0_v%C4%83n)nổi tiếng người Azerbaijan, đã mô tả sự xuất hiện của Mirza Khazar trên đài phát thanh vào thời điểm xâm lăng quân sự của Liên Xô như sau: *"Ngày 20.1.1990, Mirza Khazar với giọng nói thiên phú tuyệt vời, đã mang lại hy vọng cho nhân dân Azerbaijan đang hấp hối"*. [[26]](#cite_note-26)
## Sự đánh giá[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=5)]
Một khóa họp của
[Xô Viết tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết Azerbaijan](/w/index.php?title=X%C3%B4_Vi%E1%BA%BFt_t%E1%BB%91i_cao&action=edit&redlink=1) được tổ chức ngày 22 tháng 1 năm 1990 theo yêu cầu của quần chúng và do sáng kiến của một nhóm nghị sĩ. Khóa họp đã cố gắng để đánh giá bước đầu biến cố ngày 20 tháng Giêng (1990) và thông qua một số tài liệu lên án hoạt động đàn áp của quân đội Liên Xô.
Hội
[Memorial](/w/index.php?title=Memorial&action=edit&redlink=1) (một tổ chức Nhân quyền Nga) và [Helsinki Watch](/w/index.php?title=Helsinki_Watch&action=edit&redlink=1) (tổ chức Theo dõi Nhân quyền Phần Lan) đã báo cáo trong tháng 5 năm 1991 là họ đã tìm thấy bằng chứng thuyết phục rằng việc áp đặt tình trạng khẩn cấp đã dẫn đến hành vi vi phạm không có cơ sở các [quyền tự do công dân](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_t%E1%BB%B1_do_c%C3%B4ng_d%C3%A2n&action=edit&redlink=1) và rằng quân đội Liên Xô đã sử dụng sức mạnh phi lý dẫn đến nhiều cái chết. Điều này bao gồm việc sử dụng xe bọc thép, lưỡi lê và bắn vào xe cứu thương có mang dấu (chữ thập) rõ ràng. [27] [[27]](#cite_note-BJ-27)
Báo cáo của
[Tổ chức Theo dõi Nhân quyền](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Theo_d%C3%B5i_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n) mang tên *"Tháng Giêng đen ở Azerbaijan"*, nói rằng: "Quả thực, bạo lực do quân đội Liên Xô sử dụng vào đêm 19-20 tháng 2 là quá đáng so với sự kháng cự của những người Azerbaijan, tạo thành một hành động trừng phạt tập thể. Vì các quan chức Liên Xô đã tuyên bố công khai rằng mục đích sự can thiệp của quân đội Xô Viết là để ngăn chặn việc phe đối lập có tinh thần dân tộc, không cộng sản lật đổ chính quyền cộng sản thống trị của Cộng hòa Azerbaijan, nên sự trừng phạt do binh lính Liên Xô thực hiện ở Baku có thể được coi như là một cảnh cáo cho những người theo chủ nghĩa dân tộc, không chỉ ở Azerbaijan, mà còn ở các nước cộng hòa khác của Liên Xô". *"Những sự kiện tiếp theo ở các nước cộng hòa vùng Baltic - nơi có sự tương đương đáng kể so với các sự kiện ở Baku – thì việc rối loạn dân sự đã được vin vào để biện minh cho việc can thiệp bằng bạo lực của quân đội Xô Viết; tiếp tục khẳng định rằng Chính phủ Liên Xô đã tỏ ra họ sẽ đối phó một cách tàn nhẫn với các phong trào dân tộc"* báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền viết tiếp.
Bài xã luận của báo
[Wall Street Journal](/wiki/The_Wall_Street_Journal) ngày 4 tháng 1 năm 1995 cho rằng Gorbachev đã chọn việc sử dụng bạo lực chống lại việc Azerbaijan tìm kiếm độc lập. Trong khi một năm sau, báo chí thế giới chỉ trích Gorbachev về các cuộc tàn sát thô bạo các thường dân trong [Sự kiện tháng Giêng 1991 ở Litva](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_1991_%E1%BB%9F_Litva&action=edit&redlink=1) và [Sự kiện tháng Giêng 1991 ở Latvia](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_1991_%E1%BB%9F_Latvia&action=edit&redlink=1), thì quần chúng Azerbaijan cay đắng về sự im lặng của các phương tiện truyền thông thế giới về các lệnh của Gorbachev một năm trước, trong tháng Giêng đen. [[28]](#cite_note-28)
### Độc lập[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=6)]
Ngày 18.10.1991, nghị viện Azerbaijan đã phục hồi nền độc lập của đất nước. Gorbachev sau đó đã xin lỗi Azerbaijan khi nói: "Việc tuyên bố tình trạng kẩn cấp ở Baku là sự sai lầm lớn nhất trong sự nghiệp chính trị của tôi". Năm 1994,
[Quốc hội Azerbaijan](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Azerbaijan&action=edit&redlink=1) đã biểu quyết thông qua một sự đánh giá đầy đủ về chính trị và pháp lý sự kiện tháng Giêng đen. Theo sắc lệnh của [tổng thống Azerbaijan](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Azerbaijan&action=edit&redlink=1) [Heydar Aliyev](/wiki/Heydar_Alirza_oglu_Aliyev) ngày 16.12.1999, mọi nạn nhân trong vụ đàn áp tháng Giêng đen đều được tặng danh hiệu danh dự *"Người tử đạo 20 tháng Giêng"* ( [tiếng Azerbaijan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Azerbaijan): *20 yanvar şəhidi*).
Ngày 20 tháng Giêng được kỷ niệm như ngày Tử vì đạo (hoặc theo nghĩa đen: "ngày đau thương toàn quốc") ở Azerbaijan.
[[29]](#cite_note-29) [[30]](#cite_note-30)
## Tham khảo và Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=7)] **Kushen, Neier, p. 45** [^](#cite_ref-1)
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Bill Keller (28 tháng 1 năm 1990).](#cite_ref-NYT_2-4) **c** [“UPHEAVAL IN THE EAST: SOVIET UNION; Force as a Last Resort: Armed Power Salvages Moscow's Facing Authority”](http://www.nytimes.com/1990/01/29/world/upheaval-east-soviet-union-force-last-resort-armed-power-salvages-moscow-s.html?pagewanted=2). [The New York Times](/wiki/The_New_York_Times). Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010.
- ^
**a** **ă** [Michael P., Croissant (1998).](#cite_ref-Croissant_3-2) **â** [. United States of America: Praeger Publishers. tr. 36, 37.](http://books.google.com/?id=ZeP7OZZswtcC&pg=PP1&dq=Michael+P.+Croissant&cd=3#v=onepage&q=17000) *The Armenia-Azerbaijan Conflict: causes and implications* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-275-96241-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-275-96241-5).
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Human Rights Watch. "Playing the "Communal Card": Communal Violence and Human Rights"](http://hrw.org/reports/1995/communal/) [^](#cite_ref-5) [On My Country and the World, Mikhail Gorbachev](http://books.google.com/books?id=JoGrR_9o3SUC&pg=PA96&dq=gorbachev+baku+1990+yazov+soldiers&lr=&cd=16#v=onepage&q=&f=false) **Anita Inder, Singh (2001).** [^](#cite_ref-6) [. Berlin: Praeger Publishers. tr. 61.](http://books.google.com/?id=nU3bO8uiBn0C&printsec=frontcover&dq=Democracy,+ethnic+diversity,+and+security+in+post-communist+Europe+Anita+Inder+Singh&cd=1#v=snippet&q=Interior%20Ministry) *Democracy, ethnic diversity, and security in post-communist Europe* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-275-97258-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-275-97258-5).
- ^
**a** **ă** [Thomas, De Waal (2003).](#cite_ref-Waal_7-2) **â** [. New York and London: New York University Press. tr. 90–93.](http://books.google.com/?id=pletup86PMQC&printsec=frontcover&dq=Black+Garden&cd=1#v=onepage&q=Shield) *Black Garden: Armenia and Azerbaijan through peace and war* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-275-97258-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-275-97258-5). [^](#cite_ref-8) [On My Country and the World, By Mikhail Gorbachev](http://books.google.com/books?id=JoGrR_9o3SUC&pg=PA96&dq=gorbachev+baku+1990+yazov+soldiers&lr=&cd=16#v=onepage&q=&f=false) [^](#cite_ref-9) *Report of "Shield" union*. Moscow: Moscow News. Ngày 12 tháng 8 năm 1990. **Zverev, Alexei.** [^](#cite_ref-10) [“Этнические конфликты на Кавказе, 1988—1994 г.” [Ethnic conflicts in Caucasus, 1988-1994]](http://poli.vub.ac.be/publi/ContBorders/rus/ch0102.htm). Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2010. [^](#cite_ref-11) *Washington Post*, ngày 27 tháng 1 năm 1990, Michael Dobbs **Austin American Statesman ngày 16 tháng 1 năm 1990** [^](#cite_ref-12) **San Francisco Chronicle. ngày 27 tháng 1 năm 1990.pg. A.11** [^](#cite_ref-13) **Michael Dobbs (27 tháng 1 năm 1990).** [^](#cite_ref-14) [“Soviets Say Troops Used To Avert Coup in Baku;Nationalists Said to Plan Seizure of Power”](http://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/72560980.html?FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Jan+27%2C+1990&author=Michael+Dobbs&pub=The+Washington+Post+(pre-1997+Fulltext)&edition=&startpage=a.13&desc=Soviets+Say+Troops+Used+To+Avert+Coup+in+Baku%3BNationalists+Said+to+Plan+Seizure+of+Power). The Washington Post. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2010. **Svante Cornell (1999).** [^](#cite_ref-15) [“The Nagorno-Karabakh Conflict”](http://www.silkroadstudies.org/new/inside/publications/1999_NK_Book.pdf). *Department of East European Studies* **46**(Uppsala University). Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2010. **Steven E., Lobell; Phillip, Mauceri (2004).** [^](#cite_ref-16) [. The United States: Palgrave MacMillan. tr. 58.](http://books.google.com/?id=xVmvbEgcZIQC&pg=PA58&dq=Black+January+Azerbaijan&cd=15#v=onepage&q=Black%20January%20Azerbaijan) *Ethnic conflict and international politics: explaining diffusion and escalation* [ISBN](/wiki/ISBN) [1-4039-6355-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-4039-6355-X). [^](#cite_ref-17) [Remembrance and denial: the case of the Armenian genocide By Richard G. Hovannisian](http://books.google.com/books?id=kiBHkRtRmIIC&pg=PA195&dq=29+soldiers+killed+soviet+1990+baku+January+one+report&lr=&cd=7#v=onepage&q=29%20soldiers%20killed%20soviet%201990%20baku%20January%20one%20report&f=false) [^](#cite_ref-18) [Nationalist mobilisation and the collapse of the Soviet State By Mark R. Beissinger](http://books.google.com/books?id=0TfIphAdnGwC&pg=PA377&dq=wounded+soldiers+Baku+soviet+1990+January&lr=&cd=2#v=onepage&q=wounded%20soldiers%20Baku%20soviet%201990%20January&f=false) [^](#cite_ref-19) [20 January](http://www.january20.net/) **Elchin Khalilov (15 tháng 8 năm 2001).** [^](#cite_ref-BBC_20-0) [“Eyewitness: A republic loses faith”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1477933.stm). [BBC News](/wiki/BBC). Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010. [^](#cite_ref-Azerbaijan_International_21-0) [“Black January: Baku (1990). Behind the Scenes - A Photojournalist's Perspective”](http://azer.com/aiweb/categories/magazine/61_folder/61_articles/61_blackjanuary.html). [Azerbaijan International](/w/index.php?title=Azerbaijan_International&action=edit&redlink=1). 15 tháng 8 năm 2001. tr. 33–37. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010.
- ^
**a** [Shamkhal Abilov (9 tháng 1 năm 2010).](#cite_ref-Turkish_Weekly_22-1) **ă** [“ngày 20 tháng 1 năm 1990: Black Face of the Red Terror in Azerbaijan”](http://www.turkishweekly.net/op-ed/2460/20-january-1990-black-face-of-the-red-terror-in-azerbaijan.html). [Turkish Weekly](/w/index.php?title=Turkish_Weekly&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010. [^](#cite_ref-23) [“Azerbaijan commemorates the anniversary of 20th January tragedy”](http://today.az/news/society/59767.html). Today.az. 20 tháng 1 năm 2010. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2010. [^](#cite_ref-24) [“Black January 1990”](http://azer.com/aiweb/categories/magazine/61_folder/61_articles/61_blackjanuary.html). Azerbaijan International. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2009. [^](#cite_ref-25) [Soviet Officials Charge Voice of America, Radio Liberty Fueled Riots](http://articles.latimes.com/1990-03-05/entertainment/ca-1371_1_radio-liberty) [^](#cite_ref-26) [Article on Mirza Khazar](http://mirzexezerinsesi.net/articles/2008/11/29/melahet-agacanqizi-mirze-xezerin-sesi)
- ^
**a** [Robert Kushen, Aryeh Neier (May năm 1991).](#cite_ref-BJ_27-1) **ă** [.](http://books.google.com/?id=ZHLuH7HAH2YC&printsec=frontcover&dq=Conflict+in+the+Soviet+Union:+Black+January+in+Azerbaidzhan%27&q) *Conflict in the Soviet Union: Black January in Azerbaidzhan* [Human Rights Watch](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Theo_d%C3%B5i_Nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n). tr. 3. [ISBN](/wiki/ISBN) [9781564320278](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781564320278). **Audrey L., Altstadt (1992).** [^](#cite_ref-28) [. Stanford, California: Stanford University. Hoover Institution Press Publication. tr. 224.](http://books.google.com/?id=sZVN2MwWZVAC&pg=PA224&dq=Black+January+Azerbaijan&cd=1#v=onepage&q=Black%20January%20Azerbaijan) *The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8179-9182-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8179-9182-4). [^](#cite_ref-29) [President of Azerbaijan. Azerbaijan. Bloody Memories](http://www.president.az/browse.php?sec_id=56) **Esslemont, Tom (ngày 20 tháng 1 năm 2010).** [^](#cite_ref-30) [“BBC News - Azerbaijan remembers Martyrs' Day”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8469802.stm). *. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2012.* [BBC Online](/w/index.php?title=BBC_Online&action=edit&redlink=1)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_Gi%C3%AAng_%C4%91en&action=edit§ion=8)]
|
|![]()
[Tháng Giêng đen](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Black_January?uselang=vi) [Parliamentary Assembly of the Council of Europe - Working Papers - 2008 Ordinary Session 21. Written Declaration No. 405. Doc. 11499 - ngày 21 tháng 1 năm 2008. Massacre of Azerbaijanis by Soviet troops](http://books.google.com/books?id=3bmVTBIBcREC&pg=PA203&dq=Black+January+Azerbaijan&lr=&cd=25#v=onepage&q=Black%20January%20Azerbaijan&f=false) [Black January: Baku (1990) / Azerbaijan International (Spring 1998)](http://azer.com/aiweb/categories/magazine/61_folder/61_articles/61_blackjanuary.html) [http://www.january20.net](http://www.january20.net) [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1477933.stm](http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1477933.stm)

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Mạng máy tính
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Mạng máy tính là hệ thống để hai máy tính trở lên truyền tin với nhau.
Bài chính thể loại: Mạng máy tính
Thể loại con
Thể loại này gồm 13 thể loại con sau, trên tổng số 13 thể loại con.
A
- ► An ninh mạng máy tính (2 t.l., 5 tr.)
B
- ► Bảo mật mạng máy tính (1 t.l., 21 tr.)
C
- ► Chuẩn mạng máy tính (4 t.l., 6 tr.)
D
- ► Dịch vụ trực tuyến (18 t.l., 2 tr.)
- ► Dữ liệu lưu trữ phân tán (2 t.l., 3 tr.)
Đ
- ► Định tuyến (2 t.l., 5 tr.)
E
- ► Ethernet (10 tr.)
G
- ► Giao thức mạng (4 t.l., 20 tr.)
I
- ► Internet (31 t.l., 62 tr.)
K
- ► Kiến trúc mạng (7 t.l., 12 tr.)
M
- ► Mạng không dây (2 t.l., 11 tr.)
P
- ► Phần cứng mạng (1 t.l., 4 tr.)
T
- ► Trò chơi trực tuyến (3 t.l., 22 tr.)
Các trang trong thể loại “Mạng máy tính”
18 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 18 trang.

markdown:
# Thể loại:Mạng máy tính
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
** là hệ thống để hai Mạng máy tính** [máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh)trở lên [truyền tin](/wiki/Truy%E1%BB%81n_tin)với nhau. *Bài chính thể loại:* [Mạng máy tính](/wiki/M%E1%BA%A1ng_m%C3%A1y_t%C3%ADnh)
|
|![]()
[Mạng máy tính](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Computer_networks?uselang=vi)
## Thể loại con
Thể loại này gồm 13 thể loại con sau, trên tổng số 13 thể loại con.
### A
- ►
[An ninh mạng máy tính](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:An_ninh_m%E1%BA%A1ng_m%C3%A1y_t%C3%ADnh) (2 t.l., 5 tr.)
### B
- ►
[Bảo mật mạng máy tính](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%E1%BA%A3o_m%E1%BA%ADt_m%E1%BA%A1ng_m%C3%A1y_t%C3%ADnh) (1 t.l., 21 tr.)
### C
- ►
[Chuẩn mạng máy tính](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chu%E1%BA%A9n_m%E1%BA%A1ng_m%C3%A1y_t%C3%ADnh) (4 t.l., 6 tr.)
### D
- ►
[Dịch vụ trực tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn) (18 t.l., 2 tr.)
- ►
[Dữ liệu lưu trữ phân tán](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:D%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u_l%C6%B0u_tr%E1%BB%AF_ph%C3%A2n_t%C3%A1n) (2 t.l., 3 tr.)
### Đ
- ►
[Định tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%8Bnh_tuy%E1%BA%BFn) (2 t.l., 5 tr.)
### E
- ►
[Ethernet](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ethernet) (10 tr.)
### G
- ►
[Giao thức mạng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Giao_th%E1%BB%A9c_m%E1%BA%A1ng) (4 t.l., 20 tr.)
### I
- ►
[Internet](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Internet) (31 t.l., 62 tr.)
### K
- ►
[Kiến trúc mạng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc_m%E1%BA%A1ng) (7 t.l., 12 tr.)
### M
- ►
[Mạng không dây](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A1ng_kh%C3%B4ng_d%C3%A2y) (2 t.l., 11 tr.)
### P
- ►
[Phần cứng mạng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ph%E1%BA%A7n_c%E1%BB%A9ng_m%E1%BA%A1ng) (1 t.l., 4 tr.)
### T
- ►
[Trò chơi trực tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Tr%C3%B2_ch%C6%A1i_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn) (3 t.l., 22 tr.)
## Các trang trong thể loại “Mạng máy tính”
18 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 18 trang.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1068 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Trận Hàm Cốc lần thứ nhất
Trận chiến cửa Hàm Cốc lần thứ nhất (chữ Hán: 函谷關之戰, Hán Việt: Hàm Cốc quan chi chiến), là cuộc chiến tranh của các nước chư hầu Sơn Đông chống lại nước Tần hùng mạnh ở phía Tây.
Mục lục
Nguyên nhân chiến tranh[sửa | sửa mã nguồn]
Chính sách hợp tung[sửa | sửa mã nguồn]
Thế kỉ III TCN, phong kiến Trung Quốc bước sang thời Chiến Quốc. Thời gian này, bảy nước chư hầu là Tần, Tề, Ngụy, Sở, Triệu, Yên, Hàn phát triển lớn mạnh, lấn át các chư hầu khác. Trong đó, nước Tần, vốn bị các nước Trung Nguyên coi là Nhung Địch, sau biến pháp Thương Ưởng đã trở thành chư hầu lớn, bắt đầu khuếch trương thế lực về phía Đông, trở thành mối đe dọa cho các nước còn lại.
Tần Huệ Văn vương trọng dụng Trương Nghi làm tướng quốc, sau đó theo kế của ông ta, thường hay lấn át nước Ngụy. Tướng nước Ngụy là Công Tôn Diễn[1] đề xướng kế sách hợp tung, kêu gọi các chư hầu phía đông nên cùng liên kết để chống lại nước Tần mạnh[2].
Công Tôn Diễn đăng đàn[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi tiến hành hoạt động Năm nước xưng vương (325 TCN), Công Tôn Diễn càng tích cực đẩy mạnh phong trào hợp tung, lôi kéo các nước Tề, Sở, Hàn cùng chống Tần, sau đó được đeo tướng ấn năm nước[3].
Năm 319 TCN, vua nước Nghĩa Cừ[4] sang triều kiến nước Ngụy. Công Tôn Diễn khuyên vua Nghĩa Cừ cùng hợp tung, hẹn khi năm nước đánh Tần thì Nghĩa Cừ hãy đưa quân tập kích từ phía Bắc, định ước nếu các nước ở Sơn Đông (tức phía đông nước Tần) không làm gì thì Tần được dịp cướp bóc nước Nghĩa Cừ, nếu các nước đánh Tần, Tần sẽ phải mang lễ vật để biếu nước Nghĩa Cừ. Khi Tần đem lễ vật đến thì Nghĩa Cừ lập tức xuất quân[5]. Vua Nghĩa Cừ đồng ý. Cục diện hợp tung sáu nước Ngụy-Hàn-Yên-Sở-Triệu-Nghĩa Cừ chính thức thành lập.
Diễn biến cuộc chiến[sửa | sửa mã nguồn]
Yên, Sở lui quân[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 318 TCN, Công Tôn Diễn chính thức phát động bốn nước Hàn, Triệu, Yên, Sở và Ngụy hợp binh đánh Tần, cử Sở Hoài vương làm Tung ước trưởng[6][7]. Tuy nhiên cuối cùng nội bộ năm nước không thống nhất, hai nước Yên, Sở không ra quân, chỉ còn có Tam Tấn (Hàn, ngụy, Triệu).
Mặt trận Nghĩa Cừ[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi năm nước ra quân, Tần Huệ Văn vương lo sợ Nghĩa Cừ đến quấy phá, bèn đem lễ vật đến biếu Nghĩa Cừ vương. Nghĩa Cừ vương thấy vậy, lập tức ra quân đánh Tần, đánh bại quân Tần ở gần ấp Lý Bá.
Thất bại thê thảm[sửa | sửa mã nguồn]
Liên quân ba nước tiên đến cửa ải Hàm Cốc (biên giới nước Tần) thì bị tướng Tần là Thứ trưởng Sư Lý Tật đánh phủ đầu. Vì tổ chức quân 3 nước lỏng lẻo nên không địch nổi quân Tần, phải rút về phía đông[8].
Sang năm 317 TCN, Sư Lý Tật đem quân tiến công, đánh bại quân Hàn, Triệu, Ngụy tại Tu Ngư, bắt sống công tử Khát nước Triệu và thái tử Hoán nước Hàn, giết tướng Hàn là Thân Sai, chém đầu 8 vạn 2 nghìn quân Tam Tấn[9].
Kết cục và ý nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]
Trận chiến Hàm Cốc lần thứ nhất kết thúc với thất bại thê thảm của liên quân Tam Tấn, kèm theo đó là sự chấm dứt của phong trào hợp tung do Công Tôn Diễn đề xuất. Các nước chư hầu ở Sơn Đông ngày một suy yếu, còn Tần thì lại khẳng định được vị thế và ngày càng lớn mạnh, gần 100 năm sau thì thống nhất Trung Quốc.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Sử kí Tư Mã Thiên, các mục
- Tần bản kỉ
- Trương Nghi liệt truyện
- Tư trị thông giám, phần Chu kỉ quyển 3
- Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, NXB Đà Nẵng
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Trước Công Tôn Diễn từng làm Đại lương tạo ở Tần
- ^ Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 57
- ^ Sử kí, Trương Nghi liệt truyện
- ^ Nghĩa Cừ là một bộ lạc Nhung Địch ở phía Bắc nước Tần
- ^ Chiến quốc sách, quyển 4: Tần sách
- ^ Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 63
- ^ Sử kí, Tần bản kỉ
- ^ Tư Mã Quang. “Tư trị thông giám, Chu kỉ, quyển 3”. Truy cập 28/05/2013.
- ^ Sử kí, quyển 5, Tần bản kỉ

markdown:
# Trận Hàm Cốc lần thứ nhất
|
|
|Chỉ huy
|
Thái tử
Công tử
Nghĩa Cừ vương
|Lực lượng
||Không rõ
||Không rõ
||Tổn thất
||Không rõ
||.
|**Trận chiến cửa Hàm Cốc lần thứ nhất** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 函谷關之戰, [Hán Việt](/wiki/H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t): *Hàm Cốc quan chi chiến*), là cuộc chiến tranh của các nước [chư hầu](/wiki/Ch%C6%B0_h%E1%BA%A7u) Sơn Đông chống lại [nước Tần](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_T%E1%BA%A7n) hùng mạnh ở phía Tây.
## Mục lục
## Nguyên nhân chiến tranh[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=1)]
### Chính sách hợp tung[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=2)]
Thế kỉ III TCN, phong kiến
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) bước sang thời [Chiến Quốc](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_Qu%E1%BB%91c). Thời gian này, bảy nước chư hầu là [Tần](/wiki/T%E1%BA%A7n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Tề](/wiki/T%E1%BB%81_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Ngụy](/wiki/Ng%E1%BB%A5y_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Sở](/wiki/S%E1%BB%9F_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Triệu](/wiki/Tri%E1%BB%87u_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Yên](/wiki/Y%C3%AAn_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Hàn](/wiki/H%C3%A0n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) phát triển lớn mạnh, lấn át các chư hầu khác. Trong đó, [nước Tần](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_T%E1%BA%A7n), vốn bị các nước Trung Nguyên coi là Nhung Địch, sau [biến pháp Thương Ưởng](/wiki/Bi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Th%C6%B0%C6%A1ng_%C6%AF%E1%BB%9Fng) đã trở thành chư hầu lớn, bắt đầu khuếch trương thế lực về phía Đông, trở thành mối đe dọa cho các nước còn lại. [Tần Huệ Văn vương](/wiki/T%E1%BA%A7n_Hu%E1%BB%87_V%C4%83n_v%C6%B0%C6%A1ng) trọng dụng [Trương Nghi](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Nghi) làm [tướng quốc](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Bng_qu%E1%BB%91c), sau đó theo kế của ông ta, thường hay lấn át [nước Ngụy](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_Ng%E1%BB%A5y). Tướng [nước Ngụy](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_Ng%E1%BB%A5y) là [Công Tôn Diễn](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_Di%E1%BB%85n) đề xướng kế sách hợp tung, kêu gọi các chư hầu phía đông nên cùng liên kết để chống lại [1] [nước Tần](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_T%E1%BA%A7n)mạnh . [[2]](#cite_note-2)
### Công Tôn Diễn đăng đàn[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=3)]
Sau khi tiến hành hoạt động
[Năm nước xưng vương](/wiki/N%C4%83m_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_x%C6%B0ng_v%C6%B0%C6%A1ng) (325 TCN), Công Tôn Diễn càng tích cực đẩy mạnh phong trào hợp tung, lôi kéo các nước [Tề](/wiki/T%E1%BB%81_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Sở](/wiki/S%E1%BB%9F_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Hàn](/wiki/H%C3%A0n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) cùng chống [Tần](/wiki/T%E1%BA%A7n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), sau đó được đeo tướng ấn năm nước . [3]
Năm
[319 TCN](/wiki/319_TCN), vua nước Nghĩa Cừ sang triều kiến [4] [nước Ngụy](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_Ng%E1%BB%A5y). [Công Tôn Diễn](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_Di%E1%BB%85n)khuyên vua Nghĩa Cừ cùng hợp tung, hẹn khi năm nước đánh Tần thì Nghĩa Cừ hãy đưa quân tập kích từ phía Bắc, định ước nếu các nước ở Sơn Đông (tức phía đông nước Tần) không làm gì thì [Tần](/wiki/T%E1%BA%A7n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc))được dịp cướp bóc nước Nghĩa Cừ, nếu các nước đánh [Tần](/wiki/T%E1%BA%A7n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), Tần sẽ phải mang lễ vật để biếu nước Nghĩa Cừ. Khi Tần đem lễ vật đến thì Nghĩa Cừ lập tức xuất quân . Vua Nghĩa Cừ đồng ý. Cục diện hợp tung sáu nước Ngụy-Hàn-Yên-Sở-Triệu-Nghĩa Cừ chính thức thành lập. [[5]](#cite_note-5)
## Diễn biến cuộc chiến[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=4)]
### Yên, Sở lui quân[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=5)]
Năm
[318 TCN](/wiki/318_TCN), Công Tôn Diễn chính thức phát động bốn nước [Hàn](/wiki/H%C3%A0n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Triệu](/wiki/Tri%E1%BB%87u_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Yên](/wiki/Y%C3%AAn_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Sở](/wiki/S%E1%BB%9F_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) và [Ngụy](/wiki/Ng%E1%BB%A5y_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) hợp binh đánh [Tần](/wiki/T%E1%BA%A7n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), cử [Sở Hoài vương](/wiki/S%E1%BB%9F_Ho%C3%A0i_v%C6%B0%C6%A1ng) làm Tung ước trưởng [[6]](#cite_note-6) . Tuy nhiên cuối cùng nội bộ năm nước không thống nhất, hai nước [7] [Yên](/wiki/Y%C3%AAn_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Sở](/wiki/S%E1%BB%9F_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc))không ra quân, chỉ còn có Tam Tấn ( [Hàn](/wiki/H%C3%A0n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [ngụy](/wiki/Ng%E1%BB%A5y_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Triệu](/wiki/Tri%E1%BB%87u_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc))).
### Mặt trận Nghĩa Cừ[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=6)]
Sau khi năm nước ra quân,
[Tần Huệ Văn vương](/wiki/T%E1%BA%A7n_Hu%E1%BB%87_V%C4%83n_v%C6%B0%C6%A1ng) lo sợ Nghĩa Cừ đến quấy phá, bèn đem lễ vật đến biếu Nghĩa Cừ vương. Nghĩa Cừ vương thấy vậy, lập tức ra quân đánh [Tần](/wiki/T%E1%BA%A7n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), đánh bại quân [Tần](/wiki/T%E1%BA%A7n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) ở gần ấp Lý Bá.
### Thất bại thê thảm[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=7)]
Liên quân ba nước tiên đến cửa ải Hàm Cốc (biên giới
[nước Tần](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_T%E1%BA%A7n)) thì bị tướng Tần là Thứ trưởng [Sư Lý Tật](/wiki/S%C6%B0_L%C3%BD_T%E1%BA%ADt) đánh phủ đầu. Vì tổ chức quân 3 nước lỏng lẻo nên không địch nổi quân [Tần](/wiki/T%E1%BA%A7n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), phải rút về phía đông . [8]
Sang năm 317 TCN,
[Sư Lý Tật](/wiki/S%C6%B0_L%C3%BD_T%E1%BA%ADt) đem quân tiến công, đánh bại quân [Hàn](/wiki/H%C3%A0n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)), [Triệu](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1), [Ngụy](/wiki/Ng%E1%BB%A5y_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) tại Tu Ngư, bắt sống [công tử Khát](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_Kh%C3%A1t&action=edit&redlink=1) [nước Triệu](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_Tri%E1%BB%87u) và [thái tử Hoán](/w/index.php?title=H%C3%A0n_Ho%C3%A1n&action=edit&redlink=1) [nước Hàn](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_H%C3%A0n), giết tướng Hàn là [Thân Sai](/w/index.php?title=Th%C3%A2n_Sai&action=edit&redlink=1), chém đầu 8 vạn 2 nghìn quân Tam Tấn . [9]
## Kết cục và ý nghĩa[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=8)]
Trận chiến Hàm Cốc lần thứ nhất kết thúc với thất bại thê thảm của liên quân Tam Tấn, kèm theo đó là sự chấm dứt của phong trào hợp tung do
[Công Tôn Diễn](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_Di%E1%BB%85n) đề xuất. Các nước chư hầu ở Sơn Đông ngày một suy yếu, còn [Tần](/wiki/T%E1%BA%A7n_(n%C6%B0%E1%BB%9Bc)) thì lại khẳng định được vị thế và ngày càng lớn mạnh, gần 100 năm sau thì thống nhất Trung Quốc.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=9)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=10)] [Sử kí Tư Mã Thiên](/wiki/S%E1%BB%AD_k%C3%AD_T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn), các mục *Tần bản kỉ* *Trương Nghi liệt truyện*
-
[Tư trị thông giám](/wiki/T%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m), phần Chu kỉ quyển 3
- Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (
[2007](/wiki/2007)), *Kể chuyện Tần Hán*, NXB Đà Nẵng
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_H%C3%A0m_C%E1%BB%91c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=11)] **Trước Công Tôn Diễn từng làm Đại lương tạo ở Tần** [^](#cite_ref-1) **Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 57** [^](#cite_ref-2) **Sử kí, Trương Nghi liệt truyện** [^](#cite_ref-S.E1.BB.AD_k.C3.BD.2C_Tr.C6.B0.C6.A1ng_Nghi_li.E1.BB.87t_truy.E1.BB.87n_3-0) **Nghĩa Cừ là một bộ lạc Nhung Địch ở phía Bắc nước Tần** [^](#cite_ref-4) **Chiến quốc sách, quyển 4: Tần sách** [^](#cite_ref-5) **Lê Đông Phương, Vương Tử Kim, sách đã dẫn, tr 63** [^](#cite_ref-6) **Sử kí, Tần bản kỉ** [^](#cite_ref-7) **Tư Mã Quang.** [^](#cite_ref-8) [“Tư trị thông giám, Chu kỉ, quyển 3”](http://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7003). Truy cập 28/05/2013. **Sử kí, quyển 5, Tần bản kỉ** [^](#cite_ref-9)

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
Turner
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Turner
có thể đề cập đến:
Lana Turner
Tina Turner
Turner Ashby
Đề mục này cần được
mở rộng
.
Xem thêm
[
sửa
|
sửa mã nguồn
]
Tất cả các trang có tựa đề chứa "Turner"
Đây là
trang định hướng
liệt kê những bài hay chủ đề có cùng tên.
Nếu bạn đến đây từ một liên kết trong một bài, bạn cần quay lại bài đó để sửa lại liên kết đến đúng trang cần thiết.
Lấy từ “
http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Turner&oldid=10621194
”
Thể loại
:
Bài có đề mục cần mở rộng
Trang định hướng
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Bài viết
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
Trích dẫn trang này
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
Brezhoneg
Català
Čeština
Deutsch
English
Español
Français
한국어
Italiano
עברית
Latviešu
Nederlands
日本語
Norsk bokmål
Polski
Português
Русский
Српски / srpski
Srpskohrvatski / српскохрватски
Svenska
Українська
Volapük
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 22:30 ngày 12 tháng 3 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động


text:
Xã Logan, Quận Ogemaw, Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xã Logan (tiếng Anh: Logan Township) là một xã thuộc quận Ogemaw, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 551 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Logan, Quận Ogemaw, Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Xã Logan Logan Township
|—
| —
|Tọa độ:
|[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Michigan](/wiki/Michigan) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Michigan&action=edit&redlink=1) [Quận Ogemaw](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Ogemaw,_Michigan) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Logan** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Logan Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Ogemaw](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Ogemaw,_Michigan), tiểu bang [Michigan](/wiki/Michigan), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 551 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Logan,_Qu%E1%BA%ADn_Ogemaw,_Michigan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Logan,_Qu%E1%BA%ADn_Ogemaw,_Michigan&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trường ĐH Sài Gòn công bố điểm chuẩn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Truong DH Sai Gon cong bo diem chuan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trường ĐH Sài Gòn công bố điểm chuẩn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Tuyển Sinh của chuyên mục Tuyển Sinh.
University announced benchmark Saigon
Saigon University, Block C, TS Nguyen Ngoan, Technical Teachers, benchmarks, published, students, education for, 15, recruitment, study, 12 and sectors
This afternoon, 7/8, TS Nguyen Ngoan - Rector of the University of Saigon signed deciding on the system of recruitment for colleges ..
Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.
Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.
Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.
Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.
Tìm máy bay và phi công gặp nạn gần đảo Phú Quý; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; Phi công, tiếp viên Vietnam Airlines bị tạm giữ tại Hàn Quốc; Phá đường dây người mẫu, diễn viên bán dâm ngàn USD ở Sài Gòn; Chân dung đại gia bí ẩn yêu thương Ngọc Trinh suốt 7 năm qua; ...là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.
Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...
Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...
Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...
Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.
Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Viết phản hồi

markdown:
|
|
|Thí sinh đến làm thủ tục dự thi. Ảnh Đ.T
|
Theo đó, điểm trúng tuyển dành cho HSPT, KV3. Các ngành Sư phạm Âm nhạc, Sư phạm Mỹ thuật điểm môn Năng khiếu đã nhân hệ số 2.
Ngoài ra, Trường ĐH Sài Gòn còn xét tuyển NV2 vào 9 ngành cho cả 4 khối A, B, C, D1. Các ngành sư phạm chỉ tuyển thí sinh có hộ khẩu thường trú tại TP.HCM. Các ngành ngoài sư phạm tuyển thí sinh trong cả nước. Thí sinh nộp hồ sơ đăng ký xét tuyển qua đường bưu điện trước ngày 10/09.
|
|
Việt Báo
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Trường ĐH Sài Gòn công bố điểm chuẩn**
Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.
Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.
Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.
Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.
Tìm máy bay và phi công gặp nạn gần đảo Phú Quý; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; Phi công, tiếp viên Vietnam Airlines bị tạm giữ tại Hàn Quốc; Phá đường dây người mẫu, diễn viên bán dâm ngàn USD ở Sài Gòn; Chân dung đại gia bí ẩn yêu thương Ngọc Trinh suốt 7 năm qua; ...là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.
Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...
Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...
Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...
Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.
Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public


text:
Theo quy dinh, phong hoc can dam bao do chieu sang dong deu khong duoi 100 lux. Tuy nhien, van ban chi de cap toi so bong den can mac ma quen di cac yeu to lien quan. Vi vay, phong hoc bo tri theo dung yeu cau cua Bo van co the khong dat tieu chuan anh sang.
Vi du, viec quy dinh dung 4 bong den, moi bong co cong suat 150-200 W, ma khong quy dinh phai co may hat, se khien anh sang cua lop hoc chi dat 80 lux. Ngoai ra, tai cac phong hoc co dien tich 55 m2, viec lap 6-8 bong den neon (moi bong dai 1,2 m) theo yeu cau cung khong the dam bao cuong do anh sang 100 lux.
Quy dinh ve ve sinh truong hoc do Bo Y te dua ra ngay 18/4/2000 con mot so diem khac chua hop ly:
- Yeu cau ke ban dau tien cach bang 1,7-2 m (tai cac phong dai 8,5 m, rong 6,5 m) co the khien hoc sinh ngoi phia ngoai cua 2 ban dau bi lac mat, vi goc nhin qua nho. Theo cac chuyen gia, khoang cach toi thieu phai la 2,5 cm.
- Quy dinh ve bang (treo o giua tuong, mep duoi cach nen phong hoc 0,8-1 m, chieu dai bang 1,8-2 m, chieu rong 1,2-1,5 m) se khien hoc sinh luon phai ngua mat nhin nguoc len, vi do cao cua bang (tinh tu nen lop hoc) se la hon 2 m, trong khi hoc sinh ngoi cach do chi co 1,7 m.
Nhieu truong hoc khong dat tieu chuan chieu sang
Ket qua kiem tra do sang lop hoc tai 500 diem o Ha Noi cho thay, 11% so lop khong dam bao do sang theo quy dinh. Theo tien si Nguyen Van Khai, chuyen gia nghien cuu ve quang hoc, hau het phong hoc cua hoc sinh tren dia ban Ha Noi deu khong duoc chieu sang mot cach khoa hoc. Den duoc mac het suc tuy tien: Co noi treo den hai ben tuong, co noi treo o 4 goc, co noi gan tren tran nha (cao hon quat) hoac gan ngay vao bang. Ket qua la cuong do roi sang tren mat vo hoc sinh khong deu, tao bong, tham chi lam bong di chuyen tren vo, khien mat cac em bi kich thich cao do.
Do la chua ke, khong it noi chup hop nhua len bong den neon ma khong he biet rang lop nhua nay se lam giam cuong do anh sang. Ngoai ra, nhiet luong bi giu lai se lam nong bong den, khien chung nhanh bi o vang va cang can sang manh hon.
Them vao do, nhieu noi con dung bang co do bong cao, khien anh sang di tu cua bi phan chieu manh, gay anh ao va lam hoc sinh bi loa mat.
Tat ca nhung yeu to do khien mat hoc tro phai dieu tiet nhieu, gay moi mat va can thi.
Gan 37% hoc sinh trung hoc co so bi can thi
Nhung bat hop ly ve chieu sang lop hoc ke tren dan den tinh trang ngay cang co nhieu hoc sinh bi can thi.
Tai Ha Noi, theo dieu tra cua tien si Tran Van Dan (Dai hoc Y Ha Noi):
- Hoc sinh tieu hoc: Cang len lop cao, ty le mac benh cang tang. O lop 1 co 2,6% hoc sinh bi can thi va sau 5 nam hoc, ty le nay tang gap 6,6 lan.
- Hoc sinh trung hoc co so:
- Hoc sinh pho thong trung hoc: 25% hoc sinh bi can thi.
Tinh trang hoc sinh can thi cung rat tram trong tai mot so truong tieu hoc TP HCM. Chang han, tai truong Chau Van Liem, 20% trong so gan 2.200 hoc sinh bi can thi. O lop 4/4 Truong Ngo Quyen, ty le nay cung la 20 %.
(Theo Thanh Nien)
TIN Sức Khỏe NỔI BẬT
Các bộ phận nội tạng của động vật không an toàn cho người sử dụng vì dễ bị nhiểm bẩn, là môi trường thuận lợi cho vi sinh vật phát triển trong quá trình giết mổ, vận chuyển...
Sau 30 năm nghiên cứu, bác sĩ này hy vọng ca ghép đầu người đầu tiên sẽ được tiến hành vào năm 2017. Dù gặp phải nhiều chỉ trích của dư luận nhưng ông vẫn không bỏ cuộc.
Hạt dưa hấu có chứa các axit béo không bão hòa như axit linoleic, có thể giảm lượng chất béo và cholesterol trong máu rất hiệu quả.
Đắp móng tay, móng chân, gắn móng giả, dán decal lên móng đang là mốt làm đẹp của rất nhiều chị em dù các chuyên gia cảnh báo đã lên tiếng.
Câu chuyện của bà Angela Kelly là lời cảnh báo cho những cô nàng thích giày đế cao mà không biết tới tác hại của giày cao gót với sức khỏe.
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Quy định của Bộ Y tế về chiếu sáng lớp học chưa chặt chẽ bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin Quy dinh cua Bo Y te ve chieu sang lop hoc chua chat che co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Quy dinh cua Bo Y te ve chieu sang lop hoc chua chat che de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin suc khoe trong chuyen muc Suc khoe.

markdown:
|
|
Theo quy dinh, phong hoc can dam bao do chieu sang dong deu khong duoi 100 lux. Tuy nhien, van ban chi de cap toi so bong den can mac ma quen di cac yeu to lien quan. Vi vay, phong hoc bo tri theo dung yeu cau cua Bo van co the khong dat tieu chuan anh sang.
Vi du, viec quy dinh dung 4 bong den, moi bong co cong suat 150-200 W, ma khong quy dinh phai co may hat, se khien anh sang cua lop hoc chi dat 80 lux. Ngoai ra, tai cac phong hoc co dien tich 55 m2, viec lap 6-8 bong den neon (moi bong dai 1,2 m) theo yeu cau cung khong the dam bao cuong do anh sang 100 lux.
- Yeu cau ke ban dau tien cach bang 1,7-2 m (tai cac phong dai 8,5 m, rong 6,5 m) co the khien hoc sinh ngoi phia ngoai cua 2 ban dau bi lac mat, vi goc nhin qua nho. Theo cac chuyen gia, khoang cach toi thieu phai la 2,5 cm.
- Quy dinh ve bang (treo o giua tuong, mep duoi cach nen phong hoc 0,8-1 m, chieu dai bang 1,8-2 m, chieu rong 1,2-1,5 m) se khien hoc sinh luon phai ngua mat nhin nguoc len, vi do cao cua bang (tinh tu nen lop hoc) se la hon 2 m, trong khi hoc sinh ngoi cach do chi co 1,7 m.
Ket qua kiem tra do sang lop hoc tai 500 diem o Ha Noi cho thay, 11% so lop khong dam bao do sang theo quy dinh. Theo tien si Nguyen Van Khai, chuyen gia nghien cuu ve quang hoc, hau het phong hoc cua hoc sinh tren dia ban Ha Noi deu khong duoc chieu sang mot cach khoa hoc. Den duoc mac het suc tuy tien: Co noi treo den hai ben tuong, co noi treo o 4 goc, co noi gan tren tran nha (cao hon quat) hoac gan ngay vao bang. Ket qua la cuong do roi sang tren mat vo hoc sinh khong deu, tao bong, tham chi lam bong di chuyen tren vo, khien mat cac em bi kich thich cao do.
Do la chua ke, khong it noi chup hop nhua len bong den neon ma khong he biet rang lop nhua nay se lam giam cuong do anh sang. Ngoai ra, nhiet luong bi giu lai se lam nong bong den, khien chung nhanh bi o vang va cang can sang manh hon.
Them vao do, nhieu noi con dung bang co do bong cao, khien anh sang di tu cua bi phan chieu manh, gay anh ao va lam hoc sinh bi loa mat.
Tat ca nhung yeu to do khien mat hoc tro phai dieu tiet nhieu, gay moi mat va can thi.
Nhung bat hop ly ve chieu sang lop hoc ke tren dan den tinh trang ngay cang co nhieu hoc sinh bi can thi.
Tai Ha Noi, theo dieu tra cua tien si Tran Van Dan (Dai hoc Y Ha Noi):
-
-
-
Tinh trang hoc sinh can thi cung rat tram trong tai mot so truong tieu hoc TP HCM. Chang han, tai truong Chau Van Liem, 20% trong so gan 2.200 hoc sinh bi can thi. O lop 4/4 Truong Ngo Quyen, ty le nay cung la 20 %.
(Theo
|
|
Viet Bao
|
|
TIN
![]()
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet
*Quy định của Bộ Y tế về chiếu sáng lớp học chưa chặt chẽ* bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin
** co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Quy dinh cua Bo Y te ve chieu sang lop hoc chua chat che**


text:
Về việc các vấn đề gần đây xoay quanh vụ Trung Quốc
vozForums
>
Khu vui chơi giải trí
>
Chuyện trò linh tinh™
Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
User Name
Remember Me?
Password
FAQ
Social Groups
Calendar
Mark Forums Read
Page 1 of 27
1
2
3
11
>
Last
»
Thread Tools
#
1
28-12-2009, 15:44
blackdragon113911
Junior Member
Join Date: 12-2009
Posts: 0
Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
Từ đó giờ mềnh thích nghe nhìu thể loại nhạc , nhưng gần đây rất có hứng thú với nhạc không lời, những bản piano, violin, guita ... nghe cực phê
AE voz ai có bản nào thấy tâm đắc nhất thì share cho mình và mọi người với nhé
, thank all
Đóng góp vài bài:
1) A Love For life
http://mp3.zing.vn/mp3/nghe-bai-hat/....IW6O09ZA.html
2) Love is Blue
http://mp3.zing.vn/mp3/nghe-bai-hat/....IW6098OD.html
3) Million Roses
http://mp3.zing.vn/mp3/nghe-bai-hat/....IW6O7908.html
blackdragon113911
View Public Profile
Send a private message to blackdragon113911
Find all posts by blackdragon113911
#
2
28-12-2009, 15:50
tumadanhsang
K.I.A
Join Date: 05-2009
Location: PhukiensamsungAZ.com
Posts: 440
Re: Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
ừm thì chia sẻ he he
1.nocture
http://www.nhaccuatui.com/nghe?M=ClMB7tFTQi
2.sleep song
http://www.nhaccuatui.com/nghe?M=0X_2Z6ekL7
3.Tất cả các bản sóc song phôn (phun) của bác G
Going Home
Forever in Love
The Moment
....
tumadanhsang
View Public Profile
Find all posts by tumadanhsang
#
3
28-12-2009, 15:50
benpham
Senior Member
Join Date: 12-2008
Location: ٩(͡๏̯͡๏)۶٩(͡๏̯͡๏)۶٩(͡๏̯͡๏)۶٩(͡๏̯͡๏)۶٩(͡๏̯͡๏)۶٩(͡๏̯
Posts: 3,336
Re: Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
nhạc này mà cũng đòi hay à
benpham
View Public Profile
Send a private message to benpham
Visit benpham's homepage!
Find all posts by benpham
#
4
28-12-2009, 15:51
f14
Senior Member
Join Date: 08-2007
Location: the moon
Posts: 14,772
Re: Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
i love yiruma
River Flows In You
Kiss the rain
Spring time
When the love fall
4 bài mình thít nhất trong album
f14
View Public Profile
Send a private message to f14
Find all posts by f14
#
5
28-12-2009, 15:54
tumadanhsang
K.I.A
Join Date: 05-2009
Location: PhukiensamsungAZ.com
Posts: 440
Re: Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
@f14 nhạc nhật à bro , mình thick nghe violong và saxophone hơn
, nghe thử của bro xem
tumadanhsang
View Public Profile
Find all posts by tumadanhsang
#
6
28-12-2009, 15:55
f14
Senior Member
Join Date: 08-2007
Location: the moon
Posts: 14,772
Re: Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
hàn cuốc
f14
View Public Profile
Send a private message to f14
Find all posts by f14
#
7
28-12-2009, 15:57
tumadanhsang
K.I.A
Join Date: 05-2009
Location: PhukiensamsungAZ.com
Posts: 440
Re: Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
Quote:
Yi Ruma (tiếng Hàn: 이루마, sinh ngày 15 tháng 2 năm 1978 tại Seoul, Hàn Quốc) là một nhà soạn nhạc piano người Hàn Quốc. Các tác phẩm của anh cũng được phát hành ở Nhật Bản.
Yi Ruma rất nổi tiếng khắp thế giới, và các album của anh được bán ở châu Mĩ và châu Âu, cũng như châu Á. Một số các tác phẩm nổi tiếng nhất gồm có May be, River flows in you và Kiss the rain (Từ album First love và From the yellow room).
Mặc dù trước đây, Yiruma được giữ quốc tịch Anh và Hàn Quốc, nhưng vào tháng 7 năm 2006, anh đã từ bỏ quốc tịch Anh và gia nhập Hải quân Hàn quốc, bắt đầu nghĩa vụ quân sự của mình, điều bắt buộc cho tất cả các nam nhân Hàn Quốc.
ừm , tưởng là nữ chữ
đang nghe thấy hay phết
thanks
tumadanhsang
View Public Profile
Find all posts by tumadanhsang
#
8
28-12-2009, 15:57
Fan
Senior Member
Join Date: 07-2009
Location: Melbourne, Australia
Posts: 366
Re: Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
Sad romance
http://www.youtube.com/watch?v=aFZ7bBaYpcw
Fan
View Public Profile
Send a private message to Fan
Find all posts by Fan
#
9
28-12-2009, 15:59
haiduongdn91
K.I.A
Join Date: 01-2009
Location: Nhà mặt phố (nhưng bố éo làm to).
Posts: 2,397
Re: Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
Giao hưởng thì sao...
Symphony no40...
haiduongdn91
View Public Profile
Find all posts by haiduongdn91
#
10
28-12-2009, 16:03
kyohiros
Senior Member
Join Date: 04-2007
Posts: 1,295
Re: Nơi Chia Sẻ Nhạc không lời hay nhất ^^( piano, violin..) ai rành thì zo đây!!
woim.net thấy bài nào cũng hay. Ai bít download free chỉ với.
kyohiros
View Public Profile
Send a private message to kyohiros
Find all posts by kyohiros
Page 1 of 27
1
2
3
11
>
Last
»
«
Previous Thread
|
Next Thread
»
Thread Tools
Show Printable Version
Email this Page
Posting Rules
You
may not
post new threads
You
may not
post replies
You
may not
post attachments
You
may not
edit your posts
BB code
is
On
Smilies
are
On
[IMG]
code is
On
HTML code is
Off
Forum Rules
Forum Jump
User Control Panel
Private Messages
Subscriptions
Who's Online
Search Forums
Forums Home
Đại sảnh
Thông báo
Góp ý
Tin tức iNet
Review sản phẩm
Máy tính để bàn
Overclocking & Cooling
Modding
AMD
Intel
Mainboard & Memory
Đồ họa máy tính
Phần cứng chung
Thiết bị ngoại vi & Phụ kiện
Game máy tính
MMO -- Game Online
Liên Minh Huyền Thoại
Phần mềm
Download
Phát triển Phần mềm
Trường đua
Sản phẩm công nghệ
Máy tính xách tay
Tất tần tật thông tin về Dell anh em cần biết
Các sản phẩm Apple
Máy tính chuyên dụng
Thiết bị di động
Đồ điện tử & Thiết bị gia dụng
Multimedia
HDmedia
Online Events
Thế giới game mobile đỉnh cao
9K Truyền Kỳ
Tạo playlist rinh điện thoại khủng
Giao lưu Doanh nghiệp & Người dùng (theo Alphabet)
AMD VIETNAM
Anh Đức JSC - Supermicro - NVIDIA Quadro
DELL - Thông tin sản phẩm và dịch vụ chính hãng
DiDong.Net - Game Mobile
Genius - Thiết bị ngoại vi cho máy tính
Công ty TNHH thiết bị kỹ thuật tin học Hải Anh
Business & Home Networking Linksys VietNam
Công ty TNHH Tin học Mai Hoàng
MSI Gaming Notebook Việt Nam
Công ty TNHH Thương mại – Dịch vụ Tân Doanh
Công ty TNHH Thương mại Quốc tế Thủy Linh
Công ty cổ phần máy tính Vĩnh Xuân
We can do
ZOTAC Việt Nam - Công ty Công nghệ Đạt Khang
Khu vui chơi giải trí
Chuyện trò linh tinh™
Superthreads
From f17 with Love
Offline
Các món ăn chơi
Trưng cầu dân ý
Khu thương mại - Mua và Bán
Máy tính để bàn
Máy tính xách tay
Điện thoại di động
Các thiết bị công nghệ khác
All times are GMT +7. The time now is
17:59
.
Contact Us
-
vozExpress
-
Archive
-
Top
Steam Powered by vBulletin® 0.1 pre-alpha
Copyright ©2000 - 2015, Jelsoft Enterprises Ltd.

Set-Cookie: vflastactivity=0; expires=Sun, 24-Apr-2016 10:59:20 GMT; path=/; domain=vozforums.com

Cache-Control: private, post-check=0, pre-check=0, max-age=0

Pragma: no-cache

Via: 1.1 varnish


text:
Bạn cần danh ghen da man video clip miễn phí thì hãy kéo xuống dưới bình luận bằng tài khoản của mình, chúng tôi sẽ gửi danh ghen da man video clip qua cho bạn trong thời gian sớm nhất! Cảm ơn bạn đã quan tâm nhớ like và ++ cho chúng tôi để ủng hộ nha. Cảm ơn bạn! Còn nếu không bình luận bạn sẽ phải mất phí 15k để có thể xem nội dung.
Chia sẻ bài viết
Thống Kê

markdown:
Bạn cần
**danh ghen da man video clip miễn phí**thì hãy kéo xuống dưới bình luận bằng tài khoản của mình, chúng tôi sẽ gửi **danh ghen da man video clip**qua cho bạn trong thời gian sớm nhất! Cảm ơn bạn đã quan tâm nhớ like và ++ cho chúng tôi để ủng hộ nha. Cảm ơn bạn! Còn nếu không bình luận bạn sẽ phải mất phí 15k để có thể xem nội dung.

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: hosty=1; expires=Sun, 26-Apr-2015 00:00:00 GMT


text:
Bản quyền © 2004 – 2013 nhóm trình cài đặt Debian
Sổ tay này là phần mềm tự do; bạn có thể phát hành lại nó và/hay sửa đổi nó với điều kiện của Giấy Phép Công Cộng GNU (GPL). Xem giấy phép trong Phụ lục F, Giấy phép Công cộng GNU.
Tổng quan
Tài liệu này chứa hướng dẫn cài đặt cho hệ thống Debian GNU/Linux 7.0 (tên mã “wheezy”), cho kiến trúc S/390 (“s390”). Nó cũng chứa liên kết đến thông tin bổ sung và thông tin về tận dụng hệ thống Debian mới.
Sổ tay Cài đặt này dựa vào một sổ tay trước được viết cho hệ thống cài đặt Debian cũ ( “boot-floppies”: đĩa mềm khởi động), và được cập nhật để diễn tả trình cài đặt Debian mới. Tuy nhiên, thông tin về s390 có thể là không hoàn toàn. Vẫn có thể là phần của sổ tay này cũng không hoàn toàn, chưa cập nhật hoặc nói đến trình cài đặt boot-floppies. Một phiên bản mới của sổ tay này (có thể là chứa thêm thông tin về kiến trúc này) nằm trên trang chủ
debian-installer. Ở đó cũng có thể cung cấp thêm bản dịch.
Trạng thái của bản dịch: hoàn tất (mà có thể là không đẹp ;) ). Mời bạn gửi thông báo lỗi hoặc góp ý cho người dịch
<clytie@riverland.net.au> và/hoặc hộp thư chung
<hanoilug@lists.hanoilug.org>
Mục lục
Danh sách Bảng

markdown:
Bản quyền © 2004 – 2013 nhóm trình cài đặt Debian
Sổ tay này là phần mềm tự do; bạn có thể phát hành lại nó và/hay sửa đổi nó với điều kiện của Giấy Phép Công Cộng GNU (GPL). Xem giấy phép trong
[Phụ lục F, Giấy phép Công cộng GNU](apf.html.vi). **Tổng quan**
Tài liệu này chứa hướng dẫn cài đặt cho hệ thống Debian GNU/Linux 7.0 (tên mã “wheezy”), cho kiến trúc S/390 (“s390”). Nó cũng chứa liên kết đến thông tin bổ sung và thông tin về tận dụng hệ thống Debian mới.
Sổ tay Cài đặt này dựa vào một sổ tay trước được viết cho hệ thống cài đặt Debian cũ ( “boot-floppies”: đĩa mềm khởi động), và được cập nhật để diễn tả trình cài đặt Debian mới. Tuy nhiên, thông tin về s390 có thể là không hoàn toàn. Vẫn có thể là phần của sổ tay này cũng không hoàn toàn, chưa cập nhật hoặc nói đến trình cài đặt boot-floppies. Một phiên bản mới của sổ tay này (có thể là chứa thêm thông tin về kiến trúc này) nằm trên
[trang chủ debian-installer](http://www.debian.org/devel/debian-installer/). Ở đó cũng có thể cung cấp thêm bản dịch.
Trạng thái của bản dịch: hoàn tất (mà có thể là không đẹp ;) ). Mời bạn gửi thông báo lỗi hoặc góp ý cho người dịch
< và/hoặc hộp thư chung
[clytie@riverland.net.au](mailto:clytie@riverland.net.au)>
<
[hanoilug@lists.hanoilug.org](mailto:hanoilug@lists.hanoilug.org)> **Mục lục** **Danh sách Bảng**

X-Clacks-Overhead: GNU Terry Pratchett

Content-Type: text/html