text:
_ Truyện ngắn Phạm Thuận Thành _
Huyện ùm lên vào một sớm mù sương đầu năm.
Số là mụ Ếm dắt trâu ra sông Nghĩa Giang cho uống nước sớm và tranh thủ giặt giũ chậu quần áo đầy có ngọn. Nước sông buổi sớm hơi lạnh nhưng tinh khiết. Mới lại trâu nhịn nước cả đêm rồi. Đang ngoan ngoãn đi đến sát mép nước thì con trâu chùn lại không chịu bước. Nó vùng vằng, khuỵch sừng vào người, mõm phì phì như hổ mang bành. Mụ Ếm gò thừng giục:
- Trâu, đi nào, tao đang vội đây!
Con trâu vẫn xuống tấn tại chỗ. Mụ Ếm vòng ra sau lấy thừng quất vào mông đen đét.
- Đi! Sao hôm nay mày đổ đốn thế!
Đáp lại vẫn là những cú khuỵch sừng hết sang phải lại sang trái. Chẳng lẽ dưới sông có ba ba thuồng luồng hay sao. Bà xuống kiểm tra, nếu không có gì thì chết với bà đấy, nghe chửa, đồ con tườu.
Mụ Ếm tụt váy áo lội bòm bõm xuống sông. Vệt nước đục cuộn lên theo bước chân. Con sông Nghĩa Giang này vào mùa xuân, người lớn có thể kiễng chân lội qua được. Về mùa nước nó cũng chỉ rộng đáng bậc cháu chắt so với sông Đuống, sông Cầu. Nhưng dân Nghĩa Trụ từ nghìn đời nay vẫn trân trọng gọi nó là sông. Nó là nguồn nước chính tưới tiêu ruộng đồng, nơi cung cấp tôm cá trai hến và là nơi tắm táp giặt giũ. Mới lại, cả vùng lúa mênh mông này toàn ngòi, rãnh với phai làm gì có thứ nào đáng mặt so với Nghĩa Giang. Mò mẫm hồi lâu mụ Ếm chỉ tìm được một vật lạ duy nhất là chiếc giày da khá mới. Mụ ngước nhìn về phía cây cầu gỗ xộc xệch răng bà lão ước chừng, chắc là ai đó vô ý đạp phải chỗ thủng tụt mất giày rồi bị lạng về đến đây. Mụ Ếm mang giày lên dí vào mõm trâu hỏi:
- Có cái này mà sợ à. Rõ là đồ trâu đồ bò.
Con trâu sì sì vẻ biết lỗi, rồi tự bước ra sông vục đầu uống ì ọp.
Cầm chiếc giày lạ trên tay mụ Ếm vẩn vơ nghĩ. Con trâu không nhìn thấy giày sao lại biết, lại sợ? Thế mới lạ. Việc này giông giống việc gì ấy nhỉ? Sao tự dưng chợt không nghĩ ra. À, nhớ rồi, giống việc ngựa sợ hài. Hình như cũng ở đoạn sông này đây. Thế này chắc là mình được trời đất dun dủi chọn làm việc gì đây. Xưa vì có chuyện ngựa sợ hài mà chị em nhà Tấm (à quên, xin thánh tha lỗi con xin được sửa là Đớn) và Cám được nhập cung. Còn mình thì được gì đây. Phải mang ngay chiếc giày này về trình trưởng thôn mới được.
Làng Nghĩa Trụ nằm lọt thỏm giữa vùng đồng trũng năm nghìn mẫu. Từ làng ra đường cái quan phải qua mấy xứ đồng. Con đường như cái cuống nhau nối bào thai làng với đất nước. Có điều cái cuống nhau này bao đời nay vẫn thuần khiết đồng đất làng nên vào ngày mưa thì trơn toẽ ngón chân, vào ngày nắng thì vó câu khấp khểnh bánh xe gập ghềnh, còn vào ngày râm thì dù ai có niệm thần chú "trời mưa tránh trắng, trời nắng tránh đen" vẫn cứ bị sa vào ổ bùn. Trước khi vào làng người ta còn bị thử thách bằng cây cầu khỉ vượt sông Nghĩa Giang. Vác xe mà lần. Mãi đến thời Hợp tác xã toàn xã mới bắc được cây cầu gỗ răng bà lão để tăng năng suất lao động xã viên. Trải mấy mươi năm cầu đã lên lão, dân làng chẳng quan tâm lắm vì họ quen lội sông từ ngày lập làng rồi. Vừa mát mẻ vừa không sợ tuột chân sẩy tay lăn tòm xuống nước. Thế mới có chuyện ma trêu, người Nghĩa Trụ ai cũng thuộc. Cái thời lão Ấm, cha đẻ mụ Ếm còn khoẻ, ngày nào cũng lọ mọ chài cá sớm. Cái hôm đại hàn nước buốt kim châm lão vẫn đi kiếm. Lão biết, càng giá càng nhiều chép. Tôm đi chạng vạng, cá đi rạng đông. Vừa giăng lưới xong thì có tiếng gọi:
- Bác chài ơi giúp em qua sông với.
Lão Ấm nhìn lên cầu, thấy có cô gái trẻ mặc bộ đồ trắng toát đang gần như bò trên cầu.
- Bác cõng em qua sông, muốn trả công gì em cũng chiều.
Lão Ấm thực ra vừa "trót dại" với vợ trước khi ra sông, vốn liếng tự biết chẳng còn bao, nhưng được cô gái trẻ khuyến khích nên ra tay anh hùng giúp mỹ nhân. Do phải cõng người nên lão Ấm bị ngập nước ngang lưng, nước ngấm ướt gần hết áo. Răng giã gạo. Lên bờ, cô gái bảo:
- Nào bác làm gì thì mau mau lên kẻo trời sáng.
Lão Ấm không khách khí, nằm luôn lên người cô gái hòng tìm chút hơi ấm. Ai dè lạnh như khối băng. Của quý của lão sun vào như đỉa gặp vôi không thể "làm gì" được. Dở nhất là cảnh trên bảo dưới không nghe này. Lão thở dài đánh thượt, thò tay xoa ngực vớt vát tý chút. Nhưng giời ơi, gái trẻ sao ngực lại nhão nhoét thế này. Bất giác lão quở:
- Ngực nát như ngực ma ấy!
- Thì đây là ma mà lại.
Lão Ấm đờ mắt nhìn lại thì đớ người nhận ra mình nằm trên bộ xương, cái đầu lâu có hai hốc mắt đen ngòm. Kinh hãi quá lão Ấm ù té chạy, mồm gào "ma, ma" nhưng không phát thành tiếng. Tóc gáy dựng ngược cả lên. Chạy về đến nhà mà vẫn nghe rõ tiếng chân chạy huỳnh huỵch ngay sau lưng. Chuyện lão giấu kín, mãi đến khi đặt tên con gái là Ếm lão mới kể chuyện ma trêu mà đặt tên thì người làng mới biết. Vậy mà người làng vẫn không bỏ được thói quen lội sông.
Nhưng chuyện ma trêu ở đoạn sông này chưa thể sánh được với chuyện hoàng tử được hài, rồi mở hội thi hài kén được vợ. Chính cung hoàng hậu Thị Tấm nay vẫn được thờ làm thành hoàng của làng (xin đức thánh Thị Tấm xá tội, đáng lẽ phải gọi chệch theo lệ làng là Thị Đớn nhưng kẻ hậu sinh này sợ như thế thì người đời không hiểu cho Thị Đớn cũng là Thị Tấm. Còn con đĩ Cám lười biếng, xảo trá, độc ác tất nhiên chẳng cần kiêng khem gì, cứ thẳng tên tục Cám mà phết). Cứ tưởng đức thánh Thị Tấm cứ đàng hoàng tĩnh tọa trong niềm tôn kính của dân làng, thì một ngày kia có kẻ láo lếu là thầy khoá hỏng thi Nghĩa Giang Phu Tử về làng không lội sông như thảo dân lại đi cầu khỉ, rồi chẳng may trượt chân ngã xuống sông, giày tuột lạng đâu mất, thế là thầy khoá hỏng thi về nhà mài mực viết liền một lèo bài luận Ba vạn tám ngàn chữ về việc "Thí hài kén vợ". Thầy lớn giọng chê bai hoàng tử là kẻ thấy chân không thấy người, lấy vợ kén chân chứ không kén nhan sắc, hình dung, nết người. Ra thế nghĩa là chê Đức thánh Thị Tấm vừa mất nết, vừa mất người à. Ấy vậy mà lũ dân đen lại thích, lại truyền tụng mới lạ chứ lị. Bấy giờ có vị Hàn lâm học sĩ hưu trí (hình như chính là người theo lệnh của Chính cung Hoàng hậu Thị Đớn chắp bút nên thiên truyện "Tấm Cám") đọc được bài luận "Thí hài kén vợ" đã nổi máu lên liền sai người mài mực, sắp giấy hoa tiên để ngài thảo một tấu biểu dâng triều đình kết tội Nghĩa Giang Phu Tử, dụng tâm phá nát thuần phong mỹ tục. Nhân thừa giấy thừa mực, lại đang sẵn cảm hứng giữ gìn thuần phong mỹ tục ngài liền viết một hồi xong bài luận dài Ba vạn chín nghìn chữ "phản biện" Nghĩa Giang Phu Tử, cho rằng thảo dân làm sao hiểu được suy nghĩ, tình cảm của đế vương, cũng như dê cừu làm sao hiểu được suy nghĩ, tình cảm của sư tử. Tiếp được bài luận "Dê cừu bất thị sư tử" này thầy khoá Nghĩa Giang Phu Tử chỉ cười mim mỉm, đoạn viết luôn bài luận "Dê tính luận" ba vạn chín nghìn chín trăm chữ thẳng thừng chê bai kẻ hủ nho chỉ biết học để mũ cao áo dài, ám chỉ vị Hàn lâm học sĩ. Tiếc rằng Hàn lâm học sĩ tiếp nhận bài luận này thì bỗng phát bạo bệnh chưa kịp có bài luận đáp lại đã chết. Có kẻ đầy tớ phản chủ phọt ra ngoài cái tin đọc xong bài luận ngài uất quá hộc ba đấu máu tươi chỉ kịp trăng trối câu "loạn rồi" rồi chết, chứ không phải chết vì bệnh tật gì đâu. Vị thái y triều đình về khám nghiệm cũng khẳng định ngài không có khối u, không có con hát i vê, không phải do sốc thuốc phiện, không phải trúng độc trúng phong. Ngài chết do hộc ba đấu máu tươi. Thế là Nghĩa Giang Phu Tử thu được toàn thắng. Cuộc tranh luận Nghĩa Giang Phu Tử - Hàn lâm học sĩ được kẻ sĩ thời ấy đánh giá rất cao, nào là tạo được không khí dân chủ, nào là nêu cao được tính học thuật, nào là mở ra trang mới cho văn đàn. Ba bài luận "đã thâu tóm hết chữ nghĩa thiên hạ" đáng là mẫu mực để sĩ tử đời sau học tập.
Lại nói về việc Trưởng thôn Nghĩa Trụ nhận được chiếc giày và tình tiết "trâu sợ giày" giống việc ngựa sợ hài khi trước, nhận định đây là việc tiền duyên tiền kiếp liên quan đến thành hoàng Đức Thánh Thị Đớn, nghĩa là liên quan đến vận mạng dân làng, nên liền triệu tập hội nghị Quân dân chính bất thường. Mụ Ếm được đặc cách mời dự làm nhân chứng.
Thoạt nhìn chiếc giày Bí thư đoàn đã nói:
- Giày khủng bố da mềm xi nâu, mốt thời thượng Âu-Mỹ
Thôn đội trưởng dè dặt:
- Thám báo, Phun-rô cũng đi giày khủng bố. Phải chăng bọn "Đề Ga" tung cả người ra đây?
Số là mụ Ếm dắt trâu ra sông Nghĩa Giang cho uống nước sớm và tranh thủ giặt giũ chậu quần áo đầy có ngọn. Nước sông buổi sớm hơi lạnh nhưng tinh khiết. Mới lại trâu nhịn nước cả đêm rồi. Đang ngoan ngoãn đi đến sát mép nước thì con trâu chùn lại không chịu bước. Nó vùng vằng, khuỵch sừng vào người, mõm phì phì như hổ mang bành. Mụ Ếm gò thừng giục:
- Trâu, đi nào, tao đang vội đây!
Con trâu vẫn xuống tấn tại chỗ. Mụ Ếm vòng ra sau lấy thừng quất vào mông đen đét.
- Đi! Sao hôm nay mày đổ đốn thế!
Đáp lại vẫn là những cú khuỵch sừng hết sang phải lại sang trái. Chẳng lẽ dưới sông có ba ba thuồng luồng hay sao. Bà xuống kiểm tra, nếu không có gì thì chết với bà đấy, nghe chửa, đồ con tườu.
Mụ Ếm tụt váy áo lội bòm bõm xuống sông. Vệt nước đục cuộn lên theo bước chân. Con sông Nghĩa Giang này vào mùa xuân, người lớn có thể kiễng chân lội qua được. Về mùa nước nó cũng chỉ rộng đáng bậc cháu chắt so với sông Đuống, sông Cầu. Nhưng dân Nghĩa Trụ từ nghìn đời nay vẫn trân trọng gọi nó là sông. Nó là nguồn nước chính tưới tiêu ruộng đồng, nơi cung cấp tôm cá trai hến và là nơi tắm táp giặt giũ. Mới lại, cả vùng lúa mênh mông này toàn ngòi, rãnh với phai làm gì có thứ nào đáng mặt so với Nghĩa Giang. Mò mẫm hồi lâu mụ Ếm chỉ tìm được một vật lạ duy nhất là chiếc giày da khá mới. Mụ ngước nhìn về phía cây cầu gỗ xộc xệch răng bà lão ước chừng, chắc là ai đó vô ý đạp phải chỗ thủng tụt mất giày rồi bị lạng về đến đây. Mụ Ếm mang giày lên dí vào mõm trâu hỏi:
- Có cái này mà sợ à. Rõ là đồ trâu đồ bò.
Con trâu sì sì vẻ biết lỗi, rồi tự bước ra sông vục đầu uống ì ọp.
Cầm chiếc giày lạ trên tay mụ Ếm vẩn vơ nghĩ. Con trâu không nhìn thấy giày sao lại biết, lại sợ? Thế mới lạ. Việc này giông giống việc gì ấy nhỉ? Sao tự dưng chợt không nghĩ ra. À, nhớ rồi, giống việc ngựa sợ hài. Hình như cũng ở đoạn sông này đây. Thế này chắc là mình được trời đất dun dủi chọn làm việc gì đây. Xưa vì có chuyện ngựa sợ hài mà chị em nhà Tấm (à quên, xin thánh tha lỗi con xin được sửa là Đớn) và Cám được nhập cung. Còn mình thì được gì đây. Phải mang ngay chiếc giày này về trình trưởng thôn mới được.
*
* *
Làng Nghĩa Trụ nằm lọt thỏm giữa vùng đồng trũng năm nghìn mẫu. Từ làng ra đường cái quan phải qua mấy xứ đồng. Con đường như cái cuống nhau nối bào thai làng với đất nước. Có điều cái cuống nhau này bao đời nay vẫn thuần khiết đồng đất làng nên vào ngày mưa thì trơn toẽ ngón chân, vào ngày nắng thì vó câu khấp khểnh bánh xe gập ghềnh, còn vào ngày râm thì dù ai có niệm thần chú "trời mưa tránh trắng, trời nắng tránh đen" vẫn cứ bị sa vào ổ bùn. Trước khi vào làng người ta còn bị thử thách bằng cây cầu khỉ vượt sông Nghĩa Giang. Vác xe mà lần. Mãi đến thời Hợp tác xã toàn xã mới bắc được cây cầu gỗ răng bà lão để tăng năng suất lao động xã viên. Trải mấy mươi năm cầu đã lên lão, dân làng chẳng quan tâm lắm vì họ quen lội sông từ ngày lập làng rồi. Vừa mát mẻ vừa không sợ tuột chân sẩy tay lăn tòm xuống nước. Thế mới có chuyện ma trêu, người Nghĩa Trụ ai cũng thuộc. Cái thời lão Ấm, cha đẻ mụ Ếm còn khoẻ, ngày nào cũng lọ mọ chài cá sớm. Cái hôm đại hàn nước buốt kim châm lão vẫn đi kiếm. Lão biết, càng giá càng nhiều chép. Tôm đi chạng vạng, cá đi rạng đông. Vừa giăng lưới xong thì có tiếng gọi:
- Bác chài ơi giúp em qua sông với.
Lão Ấm nhìn lên cầu, thấy có cô gái trẻ mặc bộ đồ trắng toát đang gần như bò trên cầu.
- Bác cõng em qua sông, muốn trả công gì em cũng chiều.
Lão Ấm thực ra vừa "trót dại" với vợ trước khi ra sông, vốn liếng tự biết chẳng còn bao, nhưng được cô gái trẻ khuyến khích nên ra tay anh hùng giúp mỹ nhân. Do phải cõng người nên lão Ấm bị ngập nước ngang lưng, nước ngấm ướt gần hết áo. Răng giã gạo. Lên bờ, cô gái bảo:
- Nào bác làm gì thì mau mau lên kẻo trời sáng.
Lão Ấm không khách khí, nằm luôn lên người cô gái hòng tìm chút hơi ấm. Ai dè lạnh như khối băng. Của quý của lão sun vào như đỉa gặp vôi không thể "làm gì" được. Dở nhất là cảnh trên bảo dưới không nghe này. Lão thở dài đánh thượt, thò tay xoa ngực vớt vát tý chút. Nhưng giời ơi, gái trẻ sao ngực lại nhão nhoét thế này. Bất giác lão quở:
- Ngực nát như ngực ma ấy!
- Thì đây là ma mà lại.
Lão Ấm đờ mắt nhìn lại thì đớ người nhận ra mình nằm trên bộ xương, cái đầu lâu có hai hốc mắt đen ngòm. Kinh hãi quá lão Ấm ù té chạy, mồm gào "ma, ma" nhưng không phát thành tiếng. Tóc gáy dựng ngược cả lên. Chạy về đến nhà mà vẫn nghe rõ tiếng chân chạy huỳnh huỵch ngay sau lưng. Chuyện lão giấu kín, mãi đến khi đặt tên con gái là Ếm lão mới kể chuyện ma trêu mà đặt tên thì người làng mới biết. Vậy mà người làng vẫn không bỏ được thói quen lội sông.
Nhưng chuyện ma trêu ở đoạn sông này chưa thể sánh được với chuyện hoàng tử được hài, rồi mở hội thi hài kén được vợ. Chính cung hoàng hậu Thị Tấm nay vẫn được thờ làm thành hoàng của làng (xin đức thánh Thị Tấm xá tội, đáng lẽ phải gọi chệch theo lệ làng là Thị Đớn nhưng kẻ hậu sinh này sợ như thế thì người đời không hiểu cho Thị Đớn cũng là Thị Tấm. Còn con đĩ Cám lười biếng, xảo trá, độc ác tất nhiên chẳng cần kiêng khem gì, cứ thẳng tên tục Cám mà phết). Cứ tưởng đức thánh Thị Tấm cứ đàng hoàng tĩnh tọa trong niềm tôn kính của dân làng, thì một ngày kia có kẻ láo lếu là thầy khoá hỏng thi Nghĩa Giang Phu Tử về làng không lội sông như thảo dân lại đi cầu khỉ, rồi chẳng may trượt chân ngã xuống sông, giày tuột lạng đâu mất, thế là thầy khoá hỏng thi về nhà mài mực viết liền một lèo bài luận Ba vạn tám ngàn chữ về việc "Thí hài kén vợ". Thầy lớn giọng chê bai hoàng tử là kẻ thấy chân không thấy người, lấy vợ kén chân chứ không kén nhan sắc, hình dung, nết người. Ra thế nghĩa là chê Đức thánh Thị Tấm vừa mất nết, vừa mất người à. Ấy vậy mà lũ dân đen lại thích, lại truyền tụng mới lạ chứ lị. Bấy giờ có vị Hàn lâm học sĩ hưu trí (hình như chính là người theo lệnh của Chính cung Hoàng hậu Thị Đớn chắp bút nên thiên truyện "Tấm Cám") đọc được bài luận "Thí hài kén vợ" đã nổi máu lên liền sai người mài mực, sắp giấy hoa tiên để ngài thảo một tấu biểu dâng triều đình kết tội Nghĩa Giang Phu Tử, dụng tâm phá nát thuần phong mỹ tục. Nhân thừa giấy thừa mực, lại đang sẵn cảm hứng giữ gìn thuần phong mỹ tục ngài liền viết một hồi xong bài luận dài Ba vạn chín nghìn chữ "phản biện" Nghĩa Giang Phu Tử, cho rằng thảo dân làm sao hiểu được suy nghĩ, tình cảm của đế vương, cũng như dê cừu làm sao hiểu được suy nghĩ, tình cảm của sư tử. Tiếp được bài luận "Dê cừu bất thị sư tử" này thầy khoá Nghĩa Giang Phu Tử chỉ cười mim mỉm, đoạn viết luôn bài luận "Dê tính luận" ba vạn chín nghìn chín trăm chữ thẳng thừng chê bai kẻ hủ nho chỉ biết học để mũ cao áo dài, ám chỉ vị Hàn lâm học sĩ. Tiếc rằng Hàn lâm học sĩ tiếp nhận bài luận này thì bỗng phát bạo bệnh chưa kịp có bài luận đáp lại đã chết. Có kẻ đầy tớ phản chủ phọt ra ngoài cái tin đọc xong bài luận ngài uất quá hộc ba đấu máu tươi chỉ kịp trăng trối câu "loạn rồi" rồi chết, chứ không phải chết vì bệnh tật gì đâu. Vị thái y triều đình về khám nghiệm cũng khẳng định ngài không có khối u, không có con hát i vê, không phải do sốc thuốc phiện, không phải trúng độc trúng phong. Ngài chết do hộc ba đấu máu tươi. Thế là Nghĩa Giang Phu Tử thu được toàn thắng. Cuộc tranh luận Nghĩa Giang Phu Tử - Hàn lâm học sĩ được kẻ sĩ thời ấy đánh giá rất cao, nào là tạo được không khí dân chủ, nào là nêu cao được tính học thuật, nào là mở ra trang mới cho văn đàn. Ba bài luận "đã thâu tóm hết chữ nghĩa thiên hạ" đáng là mẫu mực để sĩ tử đời sau học tập.
Lại nói về việc Trưởng thôn Nghĩa Trụ nhận được chiếc giày và tình tiết "trâu sợ giày" giống việc ngựa sợ hài khi trước, nhận định đây là việc tiền duyên tiền kiếp liên quan đến thành hoàng Đức Thánh Thị Đớn, nghĩa là liên quan đến vận mạng dân làng, nên liền triệu tập hội nghị Quân dân chính bất thường. Mụ Ếm được đặc cách mời dự làm nhân chứng.
Thoạt nhìn chiếc giày Bí thư đoàn đã nói:
- Giày khủng bố da mềm xi nâu, mốt thời thượng Âu-Mỹ
Thôn đội trưởng dè dặt:
- Thám báo, Phun-rô cũng đi giày khủng bố. Phải chăng bọn "Đề Ga" tung cả người ra đây?
Trưởng công an xem xét kỹ chiếc giày rồi mới nhận xét:
- Giày mới, ngoại cỡ, mác "Made in Italian". Có thể khẳng định người đi giày là đàn ông chân cực to, có thu nhập cao, và rất có thể là người Tây đi giày Tây chứ không phải người ta đi nhầm giày Tây. Vậy người này đến làng ta với mục đích gì mà không đi theo đường công khai có đón rước trình báo. Liệu có thể là móc nối các phần tử đi nhầm giầy Tây còn nằm im chờ thời không? Hay có thể bí mật quan sát địa thế để chuẩn bị thuê đất đặt nhà máy? Hay có thể chỉ đơn giản là đi tìm "gái sạch" thôi? Tôi đề nghị mở cuộc điều tra quy mô lớn làm rõ vấn đề vì tình huống nào xảy ra cũng đều ảnh hưởng trầm trọng đến vận mệnh dân làng, đúng như đồng chí Trưởng thôn đánh giá. Là địch thì có biện pháp bảo vệ an ninh. Là bạn làm ăn thì chuẩn bị tâm thế thương thuyết giá đất và giải phóng mặt bằng. Lưu ý thêm đây là vấn đề nhạy cảm dễ thành điểm nóng, kinh nghiệm nhiều nơi từng có khiếu kiện tập thể, vượt cấp, kéo dài. Còn là kẻ chơi gái thì có biện pháp cảnh báo, giáo dục con cái và kiểm soát ngăn chặn nạn HIV-ết.
Hội trưởng người cao tuổi đề nghị:
- Nếu quả thật có chuyện trâu sợ giày giống việc ngựa sợ hài thì có nghĩa là có quý nhân đến làng. Vậy trước hết ta hãy sắm một cái lễ tươm tươm một chút cáo thánh cầu an là hơn cả.
Trưởng ban mặt trận đề xuất:
- Thực hư thế nào chưa rõ, ta nên học người xưa mở hội thử giày ,và từ nay lấy đây là lễ hội truyền thống độc đáo của làng. Chẳng gì làng ta đã từng tổ chức hội thử hài để lại đậm dấu ấn trong dân gian và lại đang thờ Đức thánh Thị Đớn cả nước biết tiếng. Khôi phục được hội thử hài vừa đem lại danh tiếng cho làng, vừa nêu cao được nét bản sắc văn hoá dân tộc. Rồi đây khách thập phương, khách du lịch sẽ đổ đến tấp nập, kinh tế sẽ trỗi dậy chứ còn tìm đường nào nữa.
Ý kiến của trưởng ban mặt trận được các vị đại biểu sôi nổi thảo luận ngả theo. Trưởng thôn tóm lại:
- Lâu nay ta có vốn mà không biết phát huy, thật tiếc. Nay ta sẽ phát huy hết nội lực. Sẽ có lễ ra đình. Sẽ có hội thử hài. Hội tổ chức đúng ngày đình đám vào đầu tháng sau. Ngay từ bây giờ ta đã phải lo công tác chuẩn bị. Hội phải thật ấn tượng. Giao cho ban công an bảo quản nghiêm cẩn chiếc giày, ai nhận cũng không cho xin, phải chờ qua hội thử hài mới trả, hơn nữa, còn trao phần thưởng của làng thật trọng thể. Giao cho văn hoá thông tin lo tuyên truyền cổ động hâm nóng lễ hội ngay từ bây giờ. Giao cho nông dân... Giao cho phụ nữ... Giao cho thanh niên... Cuối cùng là việc của mụ Ếm, mụ sẽ dắt trâu từ bờ sông theo sau đội rước hài về đình. Yêu cầu cả trâu cả người phải trang điểm rực rỡ. Thế nhé !
Đến giờ hành lễ mụ Ếm mặc áo tứ thân ngũ sắc, giày thêu kim tuyến, khăn vấn hồng, yếm đào, mặt hoa da phấn phớn phở dắt con trâu khoác áo choàng tua kim tuyến theo đội rước giày, chính chiếc giày trâu và mụ phát hiện ra. Mụ có quyền phớn phở lắm chứ, vì mụ đâu chỉ phát hiện ra chiếc giày, mà phát hiện ra cả hội thử giày này đấy chứ.
Trong khi mụ Ếm phớn phở dắt trâu đi thì từ một mảnh chĩnh vỡ ở bờ tre ao Cả gần đình làng xuất hiện một làn khói trắng mỏng manh bay lên. Làn khói bay theo đoàn rước hài. Khi chiếc giày được trịnh trọng đặt lên bàn thử trên sân khấu mới dựng trước sân đình thì có ai đó gióng trống rung chuông để đội rước thánh ra khai hội vào việc. Làn khói lượn một vòng trên đầu mụ Ếm rồi tụ vào người mụ mất hút. Mụ Ếm rùng mình ớn lạnh, mặt ngơ ngáo, mắt long lanh đảo điên. Rồi như một diễn viên tuồng ưu tú mụ Ếm bật cười khanh khách rẽ đám đông chạy lên sân khấu cướp diễn đàn. Dải áo ngũ sắc phấp phới lượn theo như hình làn khói mỏng bay khi trước. Mụ hoa chân múa tay mấy vòng, đoạn kiểu cách hai tiến một lùi đến gần chiếc giày. Kịch hơn cả kịch. Mụ Ếm ngắm nghía soi xét, rồi ngửa mặt ngưỡng thiên cất tiếng du dương:
- Bớ người ta! Ta ra đây cũng nên xưng danh trước. Thị Cám làng Nghĩa Trụ là ta. Mấy trăm năm qua ta chìm trong oan khuất nên hồn chưa siêu thoát. Nỗi oan đời ta từ hội thử hài. Ta chờ mãi, chờ mãi đến hội thử hài lần thứ hai này mới được phép giãi bày oan khuất. Bớ người ta! Nhà ta có hai chị em, Cám ta là em, con gì ghẻ của Tấm. Ta bé bỏng lại bấy bớt, tất nhiên việc đồng áng việc nhà dồn hết lên vai mẹ ta và chị Tấm. Với ta chỉ cần biết ăn ngủ, biết coi nhà đã là ngoan. Những khi rỗi việc đồng ta theo chị Tấm đi xúc tép ngoài sông cho vui chị đâu khiến ta mang giỏ. Thỉnh thoảng chị ném cho con sinh sôi để ta nghịch cho đỡ chán. Chị bảo "Sinh sôi lớn thành chuồn chuồn bay lên trời đấy". Ta hỏi: "Có ăn được không". Chị bảo: "Ăn được, béo ngậy đấy". "Ăn thế phí mất con chuồn chuồn chị nhỉ". Ta như thế mà người ta nỡ gán cho lười làm, lại còn lừa chị đầu chị lấm chị ngụp cho sâu để trút sạch giỏ tép của chị. Cái hôm ta khệ nệ mang giỏ tép về là do hôm ấy xúc được ít, chị bảo ta mang về trước để mẹ rang ăn cơm kẻo muộn. Hôm ấy mẹ có mắng chị mấy câu vì sợ ta bị lấm bẩn và sợ nghịch tép bị dây mùi tanh. Có thế thôi mà người ta vẽ rắn thêm chân, cứ theo câu "bánh đúc không xương" mà đổ xấu cho mẹ con ta. Người đời nghe thì thương Tấm lắm, ghét mẹ con ta lắm. Khi ta hơi lớn, tuy đã tập làm đồng nhưng đâu có thể tháo vát như chị. Bù lại ta khéo may vá thêu thùa. Ta thêu đôi hài cho ta, cũng thêu cho Tấm đôi hài tương tự. Hội làng năm ấy mẹ và chị còn phải dọn dẹp nấu nướng, ta xỏ hài lỉnh đi chơi trước. Chỉ là muốn khoe hài thôi. Ta đi ra đình. Ta đi ra chùa. Ta qua chợ. Ta sang xóm trước vòng về xóm sau. Rồi ra sông. Mọi ngày đi cầu chân không trơn trượt, nay có hài chắc đỡ trơn hơn, thế là ta quyết thử xem sao. Vừa đi vừa ngắm hài mãn nguyện. Bất chợt hài mắc mấu tre làm ta trượt chân suýt ngã. Trong lúc luýnh quýnh hài bên trái tuột khỏi chân rơi xuống nước. Như con thuyền nhỏ nó lững thững trôi một đoạn rồi chìm nghỉm. Tức phát khóc lên được. Ta đành thập thễnh quay về, tính lấy hài của chị, chẳng gì cũng là hài do mình khâu được. Về đến nhà mẹ và chị đã đi rồi. May quá chị quen đi đất nên chẳng buồn xỏ hài đi hội. Hài rộng, ta phải độn thêm vải quấn vào bàn chân mới đi vậy được. Ra đến đình đang xảy ra hội thử hài rồi. Nhận ra hài của ta, ta sấn lên xin lại. Người ta cười ầm lên bảo nhận vơ là vợ thằng nhân, nó cho ăn bún nó vần cả đêm. Ta xấu hổ quá định bỏ chạy. Đúng lúc ấy chàng đứng chắn trước mặt, cầm tay ta mời thử hài. Người ta nóng như bị sốt. Nhưng hỡi ơi, hài của ta khâu vừa khít chân ta, thế mà lúc thử lại lọt thỏm. Đó là chân ta quấn vải nên bị bó lại. Cái chính là vải làm hài ngâm nước đã mềm ra, lại bị nhiều chân to thục vào làm dãn ra. Chàng bảo: hài này giống hài em đang đi, nhưng là hài của người lớn hơn chứ không phải của em. Em đừng buồn nhé. Người ta lại cười ầm lên hát nhạo: chân ải chân ai, lọt thỏm thế nai, cho truyền người khác. Ta chạy về khóc tức tưởi. Hài của ta sao chàng bảo của người khác. Cuối buổi ta giật mình thấy chàng đến nhà. Tưởng chàng đã chịu biết hài ấy là của ta. Hình như miệng ta đã cười tươi. Nhưng không, chàng dắt tay chị. Hóa ra chính chị đã đi vừa hài của ta. Chàng muốn chị đi cả đôi. Tất nhiên chị không thể đi vừa chiếc còn lại. Tất nhiên ta xỏ vừa như in. Ta kể cho chàng biết chuyện khâu hai đôi hài, chuyện ban sáng leo cầu tuột hài. Chàng cho đón luôn cả ta. Chị là Đông cung, ta là Tây cung. Bấy giờ ta còn bé, chị đã là thiếu nữ phổng phao nên chàng chỉ nhất yêu mình chị. Chị cũng quý yêu ta lắm. Chị luôn bảo nhờ em khéo tay thêu hài, nhờ em làm rơi hài mà hai chị em mới được sung sướng vinh hiển thế này. Ta sượng sùng chỉ bảo đó là duyên lạ, là số trời định thế. Đến ngày ta dậy thì chàng bắt đầu chú ý và năng đến Tây cung hơn. Chị hậm hực bóng gió, gặp ta là quăng thúng đá niêu. Ta sợ không dám sang gặp chị nữa. Ta tưởng chị có bầu nên thay tính đổi nết thế. Thấy bảo người có bầu thì khó ở. Rồi chàng cầm quân nam chinh. Liền đó có người tố cáo ta làm hình nhân thế mạng mưu hạichính cung hoàng hậu tranh quyền nhiếp chính. Ta bị kết tội tùng xẻo. Chị ngồi trên ngai chăm chắm nhìn ta chịu đau đớn đến chết. Chỉ đến khi ta thật chết rồi, chị mới vấn vội vành khăn trắng khóc hờ đứa em dại dột, ác độc. Hàn lâm học sĩ dựa vào đó viết lên câu chuyện ác giả ác báo do ta đáng tội chết cả trăm lần. Ta chết rồi biết cãi làm sao. Văn võ trong triều ai dám bênh ta để mà mang vạ tru di tam tộc. Ta toàn thua thiệt. Thua trong hội thử hài. Thua trong chốn hậu cung. Thua trong miệng thế gian. Thua cả sau khi chết không người thờ cúng. Bao năm qua ta chỉ là mảnh chĩnh vứt ngoài bờ tre chứ đâu được là chuông khánh như người đời vẫn giễu. Bớ người ta! Nỗi oan của ta ai đã thấu hiểu chưa.
Trong khi mụ Ếm đang lên đồng thì các cụ ban khánh tiết đã rước Đức thánh Thị Đớn ra đến nơi khai hội. Mụ Ếm bỗng rú lên khủng khiếp cứ như đang bị tùng xẻo đến chết. Các cụ vén khăn che mặt tượng thánh lên, nhưng lạ lắm, khăn dính chặt như bị sơn bết lại, từ rìa khăn nhỏ ra từng giọt nước đỏ như máu!
Hội thử hài làng Nghĩa Trụ đã rã đám mà vẫn chưa tìm được chân nào xỏ vừa giày. Mụ Ếm đòi giày nhưng làng không cho.
- Giày mới, ngoại cỡ, mác "Made in Italian". Có thể khẳng định người đi giày là đàn ông chân cực to, có thu nhập cao, và rất có thể là người Tây đi giày Tây chứ không phải người ta đi nhầm giày Tây. Vậy người này đến làng ta với mục đích gì mà không đi theo đường công khai có đón rước trình báo. Liệu có thể là móc nối các phần tử đi nhầm giầy Tây còn nằm im chờ thời không? Hay có thể bí mật quan sát địa thế để chuẩn bị thuê đất đặt nhà máy? Hay có thể chỉ đơn giản là đi tìm "gái sạch" thôi? Tôi đề nghị mở cuộc điều tra quy mô lớn làm rõ vấn đề vì tình huống nào xảy ra cũng đều ảnh hưởng trầm trọng đến vận mệnh dân làng, đúng như đồng chí Trưởng thôn đánh giá. Là địch thì có biện pháp bảo vệ an ninh. Là bạn làm ăn thì chuẩn bị tâm thế thương thuyết giá đất và giải phóng mặt bằng. Lưu ý thêm đây là vấn đề nhạy cảm dễ thành điểm nóng, kinh nghiệm nhiều nơi từng có khiếu kiện tập thể, vượt cấp, kéo dài. Còn là kẻ chơi gái thì có biện pháp cảnh báo, giáo dục con cái và kiểm soát ngăn chặn nạn HIV-ết.
Hội trưởng người cao tuổi đề nghị:
- Nếu quả thật có chuyện trâu sợ giày giống việc ngựa sợ hài thì có nghĩa là có quý nhân đến làng. Vậy trước hết ta hãy sắm một cái lễ tươm tươm một chút cáo thánh cầu an là hơn cả.
Trưởng ban mặt trận đề xuất:
- Thực hư thế nào chưa rõ, ta nên học người xưa mở hội thử giày ,và từ nay lấy đây là lễ hội truyền thống độc đáo của làng. Chẳng gì làng ta đã từng tổ chức hội thử hài để lại đậm dấu ấn trong dân gian và lại đang thờ Đức thánh Thị Đớn cả nước biết tiếng. Khôi phục được hội thử hài vừa đem lại danh tiếng cho làng, vừa nêu cao được nét bản sắc văn hoá dân tộc. Rồi đây khách thập phương, khách du lịch sẽ đổ đến tấp nập, kinh tế sẽ trỗi dậy chứ còn tìm đường nào nữa.
Ý kiến của trưởng ban mặt trận được các vị đại biểu sôi nổi thảo luận ngả theo. Trưởng thôn tóm lại:
- Lâu nay ta có vốn mà không biết phát huy, thật tiếc. Nay ta sẽ phát huy hết nội lực. Sẽ có lễ ra đình. Sẽ có hội thử hài. Hội tổ chức đúng ngày đình đám vào đầu tháng sau. Ngay từ bây giờ ta đã phải lo công tác chuẩn bị. Hội phải thật ấn tượng. Giao cho ban công an bảo quản nghiêm cẩn chiếc giày, ai nhận cũng không cho xin, phải chờ qua hội thử hài mới trả, hơn nữa, còn trao phần thưởng của làng thật trọng thể. Giao cho văn hoá thông tin lo tuyên truyền cổ động hâm nóng lễ hội ngay từ bây giờ. Giao cho nông dân... Giao cho phụ nữ... Giao cho thanh niên... Cuối cùng là việc của mụ Ếm, mụ sẽ dắt trâu từ bờ sông theo sau đội rước hài về đình. Yêu cầu cả trâu cả người phải trang điểm rực rỡ. Thế nhé !
*
* *Nghe tin làng Nghĩa Trụ mở hội thử hài, dân hàng phủ lườn lượt đến xem. Ô tô, xe máy nối đuôi nhau cào bụi ở đoạn cuống nhau. Rồi dồn ứ bên cầu răng bà lão. Đội Cờ Đỏ mau mắn đóng cọc chăng thừng thành bãi gửi xe độc quyền, lấy giá vé theo mức hội Lim, hội Gióng. Chồng mụ Ếm thấy khách run rẩy qua cầu liền hạ con thuyền Nô-ê phòng lụt trên xà nhà xuống chở khách. Mấy bà tháo vát sai con cắm cọc chăng bạt bày bán quà, chè đỗ đen suốt từ bãi đỗ xe về đến tận đình làng. Trưởng thôn đi kiểm tra gật gù: kinh tế trỗi dậy từ du lịch chứ đâu xa. Mà kinh tế du lịch là công nghiệp không khói cơ đấy, ít đầu tư, ít hại môi trường mà thu lợi lớn. Khách đến với hội thử hài cũng nhẹ bước chân vì cánh văn hóa thông tin đã mắc thêm loa, lại chọn phát toàn bài ca có chủ đề giày dép nổi tiếng. Nào là "Quần lĩnh áo the mới, tay cầm nón quai thao, chân đi đôi guốc cao cao". Nào là "Đôi dép cao su, đôi dép Bác Hồ, Bác đi ở chiến khu mới về". Nào là "Ta vượt trên triền núi cao Trường Sơn, đá mòn mà đôi gót không mòn". Trưởng thôn gật gù hài lòng. Cánh văn hoá thông tin làng ta có tính chuyên nghiệp, thạo việc ra phết đấy chứ.
Đến giờ hành lễ mụ Ếm mặc áo tứ thân ngũ sắc, giày thêu kim tuyến, khăn vấn hồng, yếm đào, mặt hoa da phấn phớn phở dắt con trâu khoác áo choàng tua kim tuyến theo đội rước giày, chính chiếc giày trâu và mụ phát hiện ra. Mụ có quyền phớn phở lắm chứ, vì mụ đâu chỉ phát hiện ra chiếc giày, mà phát hiện ra cả hội thử giày này đấy chứ.
Trong khi mụ Ếm phớn phở dắt trâu đi thì từ một mảnh chĩnh vỡ ở bờ tre ao Cả gần đình làng xuất hiện một làn khói trắng mỏng manh bay lên. Làn khói bay theo đoàn rước hài. Khi chiếc giày được trịnh trọng đặt lên bàn thử trên sân khấu mới dựng trước sân đình thì có ai đó gióng trống rung chuông để đội rước thánh ra khai hội vào việc. Làn khói lượn một vòng trên đầu mụ Ếm rồi tụ vào người mụ mất hút. Mụ Ếm rùng mình ớn lạnh, mặt ngơ ngáo, mắt long lanh đảo điên. Rồi như một diễn viên tuồng ưu tú mụ Ếm bật cười khanh khách rẽ đám đông chạy lên sân khấu cướp diễn đàn. Dải áo ngũ sắc phấp phới lượn theo như hình làn khói mỏng bay khi trước. Mụ hoa chân múa tay mấy vòng, đoạn kiểu cách hai tiến một lùi đến gần chiếc giày. Kịch hơn cả kịch. Mụ Ếm ngắm nghía soi xét, rồi ngửa mặt ngưỡng thiên cất tiếng du dương:
- Bớ người ta! Ta ra đây cũng nên xưng danh trước. Thị Cám làng Nghĩa Trụ là ta. Mấy trăm năm qua ta chìm trong oan khuất nên hồn chưa siêu thoát. Nỗi oan đời ta từ hội thử hài. Ta chờ mãi, chờ mãi đến hội thử hài lần thứ hai này mới được phép giãi bày oan khuất. Bớ người ta! Nhà ta có hai chị em, Cám ta là em, con gì ghẻ của Tấm. Ta bé bỏng lại bấy bớt, tất nhiên việc đồng áng việc nhà dồn hết lên vai mẹ ta và chị Tấm. Với ta chỉ cần biết ăn ngủ, biết coi nhà đã là ngoan. Những khi rỗi việc đồng ta theo chị Tấm đi xúc tép ngoài sông cho vui chị đâu khiến ta mang giỏ. Thỉnh thoảng chị ném cho con sinh sôi để ta nghịch cho đỡ chán. Chị bảo "Sinh sôi lớn thành chuồn chuồn bay lên trời đấy". Ta hỏi: "Có ăn được không". Chị bảo: "Ăn được, béo ngậy đấy". "Ăn thế phí mất con chuồn chuồn chị nhỉ". Ta như thế mà người ta nỡ gán cho lười làm, lại còn lừa chị đầu chị lấm chị ngụp cho sâu để trút sạch giỏ tép của chị. Cái hôm ta khệ nệ mang giỏ tép về là do hôm ấy xúc được ít, chị bảo ta mang về trước để mẹ rang ăn cơm kẻo muộn. Hôm ấy mẹ có mắng chị mấy câu vì sợ ta bị lấm bẩn và sợ nghịch tép bị dây mùi tanh. Có thế thôi mà người ta vẽ rắn thêm chân, cứ theo câu "bánh đúc không xương" mà đổ xấu cho mẹ con ta. Người đời nghe thì thương Tấm lắm, ghét mẹ con ta lắm. Khi ta hơi lớn, tuy đã tập làm đồng nhưng đâu có thể tháo vát như chị. Bù lại ta khéo may vá thêu thùa. Ta thêu đôi hài cho ta, cũng thêu cho Tấm đôi hài tương tự. Hội làng năm ấy mẹ và chị còn phải dọn dẹp nấu nướng, ta xỏ hài lỉnh đi chơi trước. Chỉ là muốn khoe hài thôi. Ta đi ra đình. Ta đi ra chùa. Ta qua chợ. Ta sang xóm trước vòng về xóm sau. Rồi ra sông. Mọi ngày đi cầu chân không trơn trượt, nay có hài chắc đỡ trơn hơn, thế là ta quyết thử xem sao. Vừa đi vừa ngắm hài mãn nguyện. Bất chợt hài mắc mấu tre làm ta trượt chân suýt ngã. Trong lúc luýnh quýnh hài bên trái tuột khỏi chân rơi xuống nước. Như con thuyền nhỏ nó lững thững trôi một đoạn rồi chìm nghỉm. Tức phát khóc lên được. Ta đành thập thễnh quay về, tính lấy hài của chị, chẳng gì cũng là hài do mình khâu được. Về đến nhà mẹ và chị đã đi rồi. May quá chị quen đi đất nên chẳng buồn xỏ hài đi hội. Hài rộng, ta phải độn thêm vải quấn vào bàn chân mới đi vậy được. Ra đến đình đang xảy ra hội thử hài rồi. Nhận ra hài của ta, ta sấn lên xin lại. Người ta cười ầm lên bảo nhận vơ là vợ thằng nhân, nó cho ăn bún nó vần cả đêm. Ta xấu hổ quá định bỏ chạy. Đúng lúc ấy chàng đứng chắn trước mặt, cầm tay ta mời thử hài. Người ta nóng như bị sốt. Nhưng hỡi ơi, hài của ta khâu vừa khít chân ta, thế mà lúc thử lại lọt thỏm. Đó là chân ta quấn vải nên bị bó lại. Cái chính là vải làm hài ngâm nước đã mềm ra, lại bị nhiều chân to thục vào làm dãn ra. Chàng bảo: hài này giống hài em đang đi, nhưng là hài của người lớn hơn chứ không phải của em. Em đừng buồn nhé. Người ta lại cười ầm lên hát nhạo: chân ải chân ai, lọt thỏm thế nai, cho truyền người khác. Ta chạy về khóc tức tưởi. Hài của ta sao chàng bảo của người khác. Cuối buổi ta giật mình thấy chàng đến nhà. Tưởng chàng đã chịu biết hài ấy là của ta. Hình như miệng ta đã cười tươi. Nhưng không, chàng dắt tay chị. Hóa ra chính chị đã đi vừa hài của ta. Chàng muốn chị đi cả đôi. Tất nhiên chị không thể đi vừa chiếc còn lại. Tất nhiên ta xỏ vừa như in. Ta kể cho chàng biết chuyện khâu hai đôi hài, chuyện ban sáng leo cầu tuột hài. Chàng cho đón luôn cả ta. Chị là Đông cung, ta là Tây cung. Bấy giờ ta còn bé, chị đã là thiếu nữ phổng phao nên chàng chỉ nhất yêu mình chị. Chị cũng quý yêu ta lắm. Chị luôn bảo nhờ em khéo tay thêu hài, nhờ em làm rơi hài mà hai chị em mới được sung sướng vinh hiển thế này. Ta sượng sùng chỉ bảo đó là duyên lạ, là số trời định thế. Đến ngày ta dậy thì chàng bắt đầu chú ý và năng đến Tây cung hơn. Chị hậm hực bóng gió, gặp ta là quăng thúng đá niêu. Ta sợ không dám sang gặp chị nữa. Ta tưởng chị có bầu nên thay tính đổi nết thế. Thấy bảo người có bầu thì khó ở. Rồi chàng cầm quân nam chinh. Liền đó có người tố cáo ta làm hình nhân thế mạng mưu hạichính cung hoàng hậu tranh quyền nhiếp chính. Ta bị kết tội tùng xẻo. Chị ngồi trên ngai chăm chắm nhìn ta chịu đau đớn đến chết. Chỉ đến khi ta thật chết rồi, chị mới vấn vội vành khăn trắng khóc hờ đứa em dại dột, ác độc. Hàn lâm học sĩ dựa vào đó viết lên câu chuyện ác giả ác báo do ta đáng tội chết cả trăm lần. Ta chết rồi biết cãi làm sao. Văn võ trong triều ai dám bênh ta để mà mang vạ tru di tam tộc. Ta toàn thua thiệt. Thua trong hội thử hài. Thua trong chốn hậu cung. Thua trong miệng thế gian. Thua cả sau khi chết không người thờ cúng. Bao năm qua ta chỉ là mảnh chĩnh vứt ngoài bờ tre chứ đâu được là chuông khánh như người đời vẫn giễu. Bớ người ta! Nỗi oan của ta ai đã thấu hiểu chưa.
Trong khi mụ Ếm đang lên đồng thì các cụ ban khánh tiết đã rước Đức thánh Thị Đớn ra đến nơi khai hội. Mụ Ếm bỗng rú lên khủng khiếp cứ như đang bị tùng xẻo đến chết. Các cụ vén khăn che mặt tượng thánh lên, nhưng lạ lắm, khăn dính chặt như bị sơn bết lại, từ rìa khăn nhỏ ra từng giọt nước đỏ như máu!
Hội thử hài làng Nghĩa Trụ đã rã đám mà vẫn chưa tìm được chân nào xỏ vừa giày. Mụ Ếm đòi giày nhưng làng không cho.
0 nhận xét:
Post a Comment

markdown:
_ Truyện ngắn
[Phạm Thuận Thành](http://newvietart.com/PHAMTHUANTHANH_hanoi.html)_
Huyện ùm lên vào một sớm mù sương đầu năm.
Số là mụ Ếm dắt trâu ra sông Nghĩa Giang cho uống nước sớm và tranh thủ giặt giũ chậu quần áo đầy có ngọn. Nước sông buổi sớm hơi lạnh nhưng tinh khiết. Mới lại trâu nhịn nước cả đêm rồi. Đang ngoan ngoãn đi đến sát mép nước thì con trâu chùn lại không chịu bước. Nó vùng vằng, khuỵch sừng vào người, mõm phì phì như hổ mang bành. Mụ Ếm gò thừng giục:
- Trâu, đi nào, tao đang vội đây!
Con trâu vẫn xuống tấn tại chỗ. Mụ Ếm vòng ra sau lấy thừng quất vào mông đen đét.
- Đi! Sao hôm nay mày đổ đốn thế!
Đáp lại vẫn là những cú khuỵch sừng hết sang phải lại sang trái. Chẳng lẽ dưới sông có ba ba thuồng luồng hay sao. Bà xuống kiểm tra, nếu không có gì thì chết với bà đấy, nghe chửa, đồ con tườu.
Mụ Ếm tụt váy áo lội bòm bõm xuống sông. Vệt nước đục cuộn lên theo bước chân. Con sông Nghĩa Giang này vào mùa xuân, người lớn có thể kiễng chân lội qua được. Về mùa nước nó cũng chỉ rộng đáng bậc cháu chắt so với sông Đuống, sông Cầu. Nhưng dân Nghĩa Trụ từ nghìn đời nay vẫn trân trọng gọi nó là sông. Nó là nguồn nước chính tưới tiêu ruộng đồng, nơi cung cấp tôm cá trai hến và là nơi tắm táp giặt giũ. Mới lại, cả vùng lúa mênh mông này toàn ngòi, rãnh với phai làm gì có thứ nào đáng mặt so với Nghĩa Giang. Mò mẫm hồi lâu mụ Ếm chỉ tìm được một vật lạ duy nhất là chiếc giày da khá mới. Mụ ngước nhìn về phía cây cầu gỗ xộc xệch răng bà lão ước chừng, chắc là ai đó vô ý đạp phải chỗ thủng tụt mất giày rồi bị lạng về đến đây. Mụ Ếm mang giày lên dí vào mõm trâu hỏi:
- Có cái này mà sợ à. Rõ là đồ trâu đồ bò.
Con trâu sì sì vẻ biết lỗi, rồi tự bước ra sông vục đầu uống ì ọp.
Cầm chiếc giày lạ trên tay mụ Ếm vẩn vơ nghĩ. Con trâu không nhìn thấy giày sao lại biết, lại sợ? Thế mới lạ. Việc này giông giống việc gì ấy nhỉ? Sao tự dưng chợt không nghĩ ra. À, nhớ rồi, giống việc ngựa sợ hài. Hình như cũng ở đoạn sông này đây. Thế này chắc là mình được trời đất dun dủi chọn làm việc gì đây. Xưa vì có chuyện ngựa sợ hài mà chị em nhà Tấm (à quên, xin thánh tha lỗi con xin được sửa là Đớn) và Cám được nhập cung. Còn mình thì được gì đây. Phải mang ngay chiếc giày này về trình trưởng thôn mới được.
Làng Nghĩa Trụ nằm lọt thỏm giữa vùng đồng trũng năm nghìn mẫu. Từ làng ra đường cái quan phải qua mấy xứ đồng. Con đường như cái cuống nhau nối bào thai làng với đất nước. Có điều cái cuống nhau này bao đời nay vẫn thuần khiết đồng đất làng nên vào ngày mưa thì trơn toẽ ngón chân, vào ngày nắng thì vó câu khấp khểnh bánh xe gập ghềnh, còn vào ngày râm thì dù ai có niệm thần chú "trời mưa tránh trắng, trời nắng tránh đen" vẫn cứ bị sa vào ổ bùn. Trước khi vào làng người ta còn bị thử thách bằng cây cầu khỉ vượt sông Nghĩa Giang. Vác xe mà lần. Mãi đến thời Hợp tác xã toàn xã mới bắc được cây cầu gỗ răng bà lão để tăng năng suất lao động xã viên. Trải mấy mươi năm cầu đã lên lão, dân làng chẳng quan tâm lắm vì họ quen lội sông từ ngày lập làng rồi. Vừa mát mẻ vừa không sợ tuột chân sẩy tay lăn tòm xuống nước. Thế mới có chuyện ma trêu, người Nghĩa Trụ ai cũng thuộc. Cái thời lão Ấm, cha đẻ mụ Ếm còn khoẻ, ngày nào cũng lọ mọ chài cá sớm. Cái hôm đại hàn nước buốt kim châm lão vẫn đi kiếm. Lão biết, càng giá càng nhiều chép. Tôm đi chạng vạng, cá đi rạng đông. Vừa giăng lưới xong thì có tiếng gọi:
- Bác chài ơi giúp em qua sông với.
Lão Ấm nhìn lên cầu, thấy có cô gái trẻ mặc bộ đồ trắng toát đang gần như bò trên cầu.
- Bác cõng em qua sông, muốn trả công gì em cũng chiều.
Lão Ấm thực ra vừa "trót dại" với vợ trước khi ra sông, vốn liếng tự biết chẳng còn bao, nhưng được cô gái trẻ khuyến khích nên ra tay anh hùng giúp mỹ nhân. Do phải cõng người nên lão Ấm bị ngập nước ngang lưng, nước ngấm ướt gần hết áo. Răng giã gạo. Lên bờ, cô gái bảo:
- Nào bác làm gì thì mau mau lên kẻo trời sáng.
Lão Ấm không khách khí, nằm luôn lên người cô gái hòng tìm chút hơi ấm. Ai dè lạnh như khối băng. Của quý của lão sun vào như đỉa gặp vôi không thể "làm gì" được. Dở nhất là cảnh trên bảo dưới không nghe này. Lão thở dài đánh thượt, thò tay xoa ngực vớt vát tý chút. Nhưng giời ơi, gái trẻ sao ngực lại nhão nhoét thế này. Bất giác lão quở:
- Ngực nát như ngực ma ấy!
- Thì đây là ma mà lại.
Lão Ấm đờ mắt nhìn lại thì đớ người nhận ra mình nằm trên bộ xương, cái đầu lâu có hai hốc mắt đen ngòm. Kinh hãi quá lão Ấm ù té chạy, mồm gào "ma, ma" nhưng không phát thành tiếng. Tóc gáy dựng ngược cả lên. Chạy về đến nhà mà vẫn nghe rõ tiếng chân chạy huỳnh huỵch ngay sau lưng. Chuyện lão giấu kín, mãi đến khi đặt tên con gái là Ếm lão mới kể chuyện ma trêu mà đặt tên thì người làng mới biết. Vậy mà người làng vẫn không bỏ được thói quen lội sông.
Nhưng chuyện ma trêu ở đoạn sông này chưa thể sánh được với chuyện hoàng tử được hài, rồi mở hội thi hài kén được vợ. Chính cung hoàng hậu Thị Tấm nay vẫn được thờ làm thành hoàng của làng (xin đức thánh Thị Tấm xá tội, đáng lẽ phải gọi chệch theo lệ làng là Thị Đớn nhưng kẻ hậu sinh này sợ như thế thì người đời không hiểu cho Thị Đớn cũng là Thị Tấm. Còn con đĩ Cám lười biếng, xảo trá, độc ác tất nhiên chẳng cần kiêng khem gì, cứ thẳng tên tục Cám mà phết). Cứ tưởng đức thánh Thị Tấm cứ đàng hoàng tĩnh tọa trong niềm tôn kính của dân làng, thì một ngày kia có kẻ láo lếu là thầy khoá hỏng thi Nghĩa Giang Phu Tử về làng không lội sông như thảo dân lại đi cầu khỉ, rồi chẳng may trượt chân ngã xuống sông, giày tuột lạng đâu mất, thế là thầy khoá hỏng thi về nhà mài mực viết liền một lèo bài luận Ba vạn tám ngàn chữ về việc "Thí hài kén vợ". Thầy lớn giọng chê bai hoàng tử là kẻ thấy chân không thấy người, lấy vợ kén chân chứ không kén nhan sắc, hình dung, nết người. Ra thế nghĩa là chê Đức thánh Thị Tấm vừa mất nết, vừa mất người à. Ấy vậy mà lũ dân đen lại thích, lại truyền tụng mới lạ chứ lị. Bấy giờ có vị Hàn lâm học sĩ hưu trí (hình như chính là người theo lệnh của Chính cung Hoàng hậu Thị Đớn chắp bút nên thiên truyện "Tấm Cám") đọc được bài luận "Thí hài kén vợ" đã nổi máu lên liền sai người mài mực, sắp giấy hoa tiên để ngài thảo một tấu biểu dâng triều đình kết tội Nghĩa Giang Phu Tử, dụng tâm phá nát thuần phong mỹ tục. Nhân thừa giấy thừa mực, lại đang sẵn cảm hứng giữ gìn thuần phong mỹ tục ngài liền viết một hồi xong bài luận dài Ba vạn chín nghìn chữ "phản biện" Nghĩa Giang Phu Tử, cho rằng thảo dân làm sao hiểu được suy nghĩ, tình cảm của đế vương, cũng như dê cừu làm sao hiểu được suy nghĩ, tình cảm của sư tử. Tiếp được bài luận "Dê cừu bất thị sư tử" này thầy khoá Nghĩa Giang Phu Tử chỉ cười mim mỉm, đoạn viết luôn bài luận "Dê tính luận" ba vạn chín nghìn chín trăm chữ thẳng thừng chê bai kẻ hủ nho chỉ biết học để mũ cao áo dài, ám chỉ vị Hàn lâm học sĩ. Tiếc rằng Hàn lâm học sĩ tiếp nhận bài luận này thì bỗng phát bạo bệnh chưa kịp có bài luận đáp lại đã chết. Có kẻ đầy tớ phản chủ phọt ra ngoài cái tin đọc xong bài luận ngài uất quá hộc ba đấu máu tươi chỉ kịp trăng trối câu "loạn rồi" rồi chết, chứ không phải chết vì bệnh tật gì đâu. Vị thái y triều đình về khám nghiệm cũng khẳng định ngài không có khối u, không có con hát i vê, không phải do sốc thuốc phiện, không phải trúng độc trúng phong. Ngài chết do hộc ba đấu máu tươi. Thế là Nghĩa Giang Phu Tử thu được toàn thắng. Cuộc tranh luận Nghĩa Giang Phu Tử - Hàn lâm học sĩ được kẻ sĩ thời ấy đánh giá rất cao, nào là tạo được không khí dân chủ, nào là nêu cao được tính học thuật, nào là mở ra trang mới cho văn đàn. Ba bài luận "đã thâu tóm hết chữ nghĩa thiên hạ" đáng là mẫu mực để sĩ tử đời sau học tập.
Lại nói về việc Trưởng thôn Nghĩa Trụ nhận được chiếc giày và tình tiết "trâu sợ giày" giống việc ngựa sợ hài khi trước, nhận định đây là việc tiền duyên tiền kiếp liên quan đến thành hoàng Đức Thánh Thị Đớn, nghĩa là liên quan đến vận mạng dân làng, nên liền triệu tập hội nghị Quân dân chính bất thường. Mụ Ếm được đặc cách mời dự làm nhân chứng.
Thoạt nhìn chiếc giày Bí thư đoàn đã nói:
- Giày khủng bố da mềm xi nâu, mốt thời thượng Âu-Mỹ
Thôn đội trưởng dè dặt:
- Thám báo, Phun-rô cũng đi giày khủng bố. Phải chăng bọn "Đề Ga" tung cả người ra đây?
Số là mụ Ếm dắt trâu ra sông Nghĩa Giang cho uống nước sớm và tranh thủ giặt giũ chậu quần áo đầy có ngọn. Nước sông buổi sớm hơi lạnh nhưng tinh khiết. Mới lại trâu nhịn nước cả đêm rồi. Đang ngoan ngoãn đi đến sát mép nước thì con trâu chùn lại không chịu bước. Nó vùng vằng, khuỵch sừng vào người, mõm phì phì như hổ mang bành. Mụ Ếm gò thừng giục:
- Trâu, đi nào, tao đang vội đây!
Con trâu vẫn xuống tấn tại chỗ. Mụ Ếm vòng ra sau lấy thừng quất vào mông đen đét.
- Đi! Sao hôm nay mày đổ đốn thế!
Đáp lại vẫn là những cú khuỵch sừng hết sang phải lại sang trái. Chẳng lẽ dưới sông có ba ba thuồng luồng hay sao. Bà xuống kiểm tra, nếu không có gì thì chết với bà đấy, nghe chửa, đồ con tườu.
Mụ Ếm tụt váy áo lội bòm bõm xuống sông. Vệt nước đục cuộn lên theo bước chân. Con sông Nghĩa Giang này vào mùa xuân, người lớn có thể kiễng chân lội qua được. Về mùa nước nó cũng chỉ rộng đáng bậc cháu chắt so với sông Đuống, sông Cầu. Nhưng dân Nghĩa Trụ từ nghìn đời nay vẫn trân trọng gọi nó là sông. Nó là nguồn nước chính tưới tiêu ruộng đồng, nơi cung cấp tôm cá trai hến và là nơi tắm táp giặt giũ. Mới lại, cả vùng lúa mênh mông này toàn ngòi, rãnh với phai làm gì có thứ nào đáng mặt so với Nghĩa Giang. Mò mẫm hồi lâu mụ Ếm chỉ tìm được một vật lạ duy nhất là chiếc giày da khá mới. Mụ ngước nhìn về phía cây cầu gỗ xộc xệch răng bà lão ước chừng, chắc là ai đó vô ý đạp phải chỗ thủng tụt mất giày rồi bị lạng về đến đây. Mụ Ếm mang giày lên dí vào mõm trâu hỏi:
- Có cái này mà sợ à. Rõ là đồ trâu đồ bò.
Con trâu sì sì vẻ biết lỗi, rồi tự bước ra sông vục đầu uống ì ọp.
Cầm chiếc giày lạ trên tay mụ Ếm vẩn vơ nghĩ. Con trâu không nhìn thấy giày sao lại biết, lại sợ? Thế mới lạ. Việc này giông giống việc gì ấy nhỉ? Sao tự dưng chợt không nghĩ ra. À, nhớ rồi, giống việc ngựa sợ hài. Hình như cũng ở đoạn sông này đây. Thế này chắc là mình được trời đất dun dủi chọn làm việc gì đây. Xưa vì có chuyện ngựa sợ hài mà chị em nhà Tấm (à quên, xin thánh tha lỗi con xin được sửa là Đớn) và Cám được nhập cung. Còn mình thì được gì đây. Phải mang ngay chiếc giày này về trình trưởng thôn mới được.
*
* *
Làng Nghĩa Trụ nằm lọt thỏm giữa vùng đồng trũng năm nghìn mẫu. Từ làng ra đường cái quan phải qua mấy xứ đồng. Con đường như cái cuống nhau nối bào thai làng với đất nước. Có điều cái cuống nhau này bao đời nay vẫn thuần khiết đồng đất làng nên vào ngày mưa thì trơn toẽ ngón chân, vào ngày nắng thì vó câu khấp khểnh bánh xe gập ghềnh, còn vào ngày râm thì dù ai có niệm thần chú "trời mưa tránh trắng, trời nắng tránh đen" vẫn cứ bị sa vào ổ bùn. Trước khi vào làng người ta còn bị thử thách bằng cây cầu khỉ vượt sông Nghĩa Giang. Vác xe mà lần. Mãi đến thời Hợp tác xã toàn xã mới bắc được cây cầu gỗ răng bà lão để tăng năng suất lao động xã viên. Trải mấy mươi năm cầu đã lên lão, dân làng chẳng quan tâm lắm vì họ quen lội sông từ ngày lập làng rồi. Vừa mát mẻ vừa không sợ tuột chân sẩy tay lăn tòm xuống nước. Thế mới có chuyện ma trêu, người Nghĩa Trụ ai cũng thuộc. Cái thời lão Ấm, cha đẻ mụ Ếm còn khoẻ, ngày nào cũng lọ mọ chài cá sớm. Cái hôm đại hàn nước buốt kim châm lão vẫn đi kiếm. Lão biết, càng giá càng nhiều chép. Tôm đi chạng vạng, cá đi rạng đông. Vừa giăng lưới xong thì có tiếng gọi:
- Bác chài ơi giúp em qua sông với.
Lão Ấm nhìn lên cầu, thấy có cô gái trẻ mặc bộ đồ trắng toát đang gần như bò trên cầu.
- Bác cõng em qua sông, muốn trả công gì em cũng chiều.
Lão Ấm thực ra vừa "trót dại" với vợ trước khi ra sông, vốn liếng tự biết chẳng còn bao, nhưng được cô gái trẻ khuyến khích nên ra tay anh hùng giúp mỹ nhân. Do phải cõng người nên lão Ấm bị ngập nước ngang lưng, nước ngấm ướt gần hết áo. Răng giã gạo. Lên bờ, cô gái bảo:
- Nào bác làm gì thì mau mau lên kẻo trời sáng.
Lão Ấm không khách khí, nằm luôn lên người cô gái hòng tìm chút hơi ấm. Ai dè lạnh như khối băng. Của quý của lão sun vào như đỉa gặp vôi không thể "làm gì" được. Dở nhất là cảnh trên bảo dưới không nghe này. Lão thở dài đánh thượt, thò tay xoa ngực vớt vát tý chút. Nhưng giời ơi, gái trẻ sao ngực lại nhão nhoét thế này. Bất giác lão quở:
- Ngực nát như ngực ma ấy!
- Thì đây là ma mà lại.
Lão Ấm đờ mắt nhìn lại thì đớ người nhận ra mình nằm trên bộ xương, cái đầu lâu có hai hốc mắt đen ngòm. Kinh hãi quá lão Ấm ù té chạy, mồm gào "ma, ma" nhưng không phát thành tiếng. Tóc gáy dựng ngược cả lên. Chạy về đến nhà mà vẫn nghe rõ tiếng chân chạy huỳnh huỵch ngay sau lưng. Chuyện lão giấu kín, mãi đến khi đặt tên con gái là Ếm lão mới kể chuyện ma trêu mà đặt tên thì người làng mới biết. Vậy mà người làng vẫn không bỏ được thói quen lội sông.
Nhưng chuyện ma trêu ở đoạn sông này chưa thể sánh được với chuyện hoàng tử được hài, rồi mở hội thi hài kén được vợ. Chính cung hoàng hậu Thị Tấm nay vẫn được thờ làm thành hoàng của làng (xin đức thánh Thị Tấm xá tội, đáng lẽ phải gọi chệch theo lệ làng là Thị Đớn nhưng kẻ hậu sinh này sợ như thế thì người đời không hiểu cho Thị Đớn cũng là Thị Tấm. Còn con đĩ Cám lười biếng, xảo trá, độc ác tất nhiên chẳng cần kiêng khem gì, cứ thẳng tên tục Cám mà phết). Cứ tưởng đức thánh Thị Tấm cứ đàng hoàng tĩnh tọa trong niềm tôn kính của dân làng, thì một ngày kia có kẻ láo lếu là thầy khoá hỏng thi Nghĩa Giang Phu Tử về làng không lội sông như thảo dân lại đi cầu khỉ, rồi chẳng may trượt chân ngã xuống sông, giày tuột lạng đâu mất, thế là thầy khoá hỏng thi về nhà mài mực viết liền một lèo bài luận Ba vạn tám ngàn chữ về việc "Thí hài kén vợ". Thầy lớn giọng chê bai hoàng tử là kẻ thấy chân không thấy người, lấy vợ kén chân chứ không kén nhan sắc, hình dung, nết người. Ra thế nghĩa là chê Đức thánh Thị Tấm vừa mất nết, vừa mất người à. Ấy vậy mà lũ dân đen lại thích, lại truyền tụng mới lạ chứ lị. Bấy giờ có vị Hàn lâm học sĩ hưu trí (hình như chính là người theo lệnh của Chính cung Hoàng hậu Thị Đớn chắp bút nên thiên truyện "Tấm Cám") đọc được bài luận "Thí hài kén vợ" đã nổi máu lên liền sai người mài mực, sắp giấy hoa tiên để ngài thảo một tấu biểu dâng triều đình kết tội Nghĩa Giang Phu Tử, dụng tâm phá nát thuần phong mỹ tục. Nhân thừa giấy thừa mực, lại đang sẵn cảm hứng giữ gìn thuần phong mỹ tục ngài liền viết một hồi xong bài luận dài Ba vạn chín nghìn chữ "phản biện" Nghĩa Giang Phu Tử, cho rằng thảo dân làm sao hiểu được suy nghĩ, tình cảm của đế vương, cũng như dê cừu làm sao hiểu được suy nghĩ, tình cảm của sư tử. Tiếp được bài luận "Dê cừu bất thị sư tử" này thầy khoá Nghĩa Giang Phu Tử chỉ cười mim mỉm, đoạn viết luôn bài luận "Dê tính luận" ba vạn chín nghìn chín trăm chữ thẳng thừng chê bai kẻ hủ nho chỉ biết học để mũ cao áo dài, ám chỉ vị Hàn lâm học sĩ. Tiếc rằng Hàn lâm học sĩ tiếp nhận bài luận này thì bỗng phát bạo bệnh chưa kịp có bài luận đáp lại đã chết. Có kẻ đầy tớ phản chủ phọt ra ngoài cái tin đọc xong bài luận ngài uất quá hộc ba đấu máu tươi chỉ kịp trăng trối câu "loạn rồi" rồi chết, chứ không phải chết vì bệnh tật gì đâu. Vị thái y triều đình về khám nghiệm cũng khẳng định ngài không có khối u, không có con hát i vê, không phải do sốc thuốc phiện, không phải trúng độc trúng phong. Ngài chết do hộc ba đấu máu tươi. Thế là Nghĩa Giang Phu Tử thu được toàn thắng. Cuộc tranh luận Nghĩa Giang Phu Tử - Hàn lâm học sĩ được kẻ sĩ thời ấy đánh giá rất cao, nào là tạo được không khí dân chủ, nào là nêu cao được tính học thuật, nào là mở ra trang mới cho văn đàn. Ba bài luận "đã thâu tóm hết chữ nghĩa thiên hạ" đáng là mẫu mực để sĩ tử đời sau học tập.
Lại nói về việc Trưởng thôn Nghĩa Trụ nhận được chiếc giày và tình tiết "trâu sợ giày" giống việc ngựa sợ hài khi trước, nhận định đây là việc tiền duyên tiền kiếp liên quan đến thành hoàng Đức Thánh Thị Đớn, nghĩa là liên quan đến vận mạng dân làng, nên liền triệu tập hội nghị Quân dân chính bất thường. Mụ Ếm được đặc cách mời dự làm nhân chứng.
Thoạt nhìn chiếc giày Bí thư đoàn đã nói:
- Giày khủng bố da mềm xi nâu, mốt thời thượng Âu-Mỹ
Thôn đội trưởng dè dặt:
- Thám báo, Phun-rô cũng đi giày khủng bố. Phải chăng bọn "Đề Ga" tung cả người ra đây?
Trưởng công an xem xét kỹ chiếc giày rồi mới nhận xét:
- Giày mới, ngoại cỡ, mác "Made in Italian". Có thể khẳng định người đi giày là đàn ông chân cực to, có thu nhập cao, và rất có thể là người Tây đi giày Tây chứ không phải người ta đi nhầm giày Tây. Vậy người này đến làng ta với mục đích gì mà không đi theo đường công khai có đón rước trình báo. Liệu có thể là móc nối các phần tử đi nhầm giầy Tây còn nằm im chờ thời không? Hay có thể bí mật quan sát địa thế để chuẩn bị thuê đất đặt nhà máy? Hay có thể chỉ đơn giản là đi tìm "gái sạch" thôi? Tôi đề nghị mở cuộc điều tra quy mô lớn làm rõ vấn đề vì tình huống nào xảy ra cũng đều ảnh hưởng trầm trọng đến vận mệnh dân làng, đúng như đồng chí Trưởng thôn đánh giá. Là địch thì có biện pháp bảo vệ an ninh. Là bạn làm ăn thì chuẩn bị tâm thế thương thuyết giá đất và giải phóng mặt bằng. Lưu ý thêm đây là vấn đề nhạy cảm dễ thành điểm nóng, kinh nghiệm nhiều nơi từng có khiếu kiện tập thể, vượt cấp, kéo dài. Còn là kẻ chơi gái thì có biện pháp cảnh báo, giáo dục con cái và kiểm soát ngăn chặn nạn HIV-ết.
Hội trưởng người cao tuổi đề nghị:
- Nếu quả thật có chuyện trâu sợ giày giống việc ngựa sợ hài thì có nghĩa là có quý nhân đến làng. Vậy trước hết ta hãy sắm một cái lễ tươm tươm một chút cáo thánh cầu an là hơn cả.
Trưởng ban mặt trận đề xuất:
- Thực hư thế nào chưa rõ, ta nên học người xưa mở hội thử giày ,và từ nay lấy đây là lễ hội truyền thống độc đáo của làng. Chẳng gì làng ta đã từng tổ chức hội thử hài để lại đậm dấu ấn trong dân gian và lại đang thờ Đức thánh Thị Đớn cả nước biết tiếng. Khôi phục được hội thử hài vừa đem lại danh tiếng cho làng, vừa nêu cao được nét bản sắc văn hoá dân tộc. Rồi đây khách thập phương, khách du lịch sẽ đổ đến tấp nập, kinh tế sẽ trỗi dậy chứ còn tìm đường nào nữa.
Ý kiến của trưởng ban mặt trận được các vị đại biểu sôi nổi thảo luận ngả theo. Trưởng thôn tóm lại:
- Lâu nay ta có vốn mà không biết phát huy, thật tiếc. Nay ta sẽ phát huy hết nội lực. Sẽ có lễ ra đình. Sẽ có hội thử hài. Hội tổ chức đúng ngày đình đám vào đầu tháng sau. Ngay từ bây giờ ta đã phải lo công tác chuẩn bị. Hội phải thật ấn tượng. Giao cho ban công an bảo quản nghiêm cẩn chiếc giày, ai nhận cũng không cho xin, phải chờ qua hội thử hài mới trả, hơn nữa, còn trao phần thưởng của làng thật trọng thể. Giao cho văn hoá thông tin lo tuyên truyền cổ động hâm nóng lễ hội ngay từ bây giờ. Giao cho nông dân... Giao cho phụ nữ... Giao cho thanh niên... Cuối cùng là việc của mụ Ếm, mụ sẽ dắt trâu từ bờ sông theo sau đội rước hài về đình. Yêu cầu cả trâu cả người phải trang điểm rực rỡ. Thế nhé !
Đến giờ hành lễ mụ Ếm mặc áo tứ thân ngũ sắc, giày thêu kim tuyến, khăn vấn hồng, yếm đào, mặt hoa da phấn phớn phở dắt con trâu khoác áo choàng tua kim tuyến theo đội rước giày, chính chiếc giày trâu và mụ phát hiện ra. Mụ có quyền phớn phở lắm chứ, vì mụ đâu chỉ phát hiện ra chiếc giày, mà phát hiện ra cả hội thử giày này đấy chứ.
Trong khi mụ Ếm phớn phở dắt trâu đi thì từ một mảnh chĩnh vỡ ở bờ tre ao Cả gần đình làng xuất hiện một làn khói trắng mỏng manh bay lên. Làn khói bay theo đoàn rước hài. Khi chiếc giày được trịnh trọng đặt lên bàn thử trên sân khấu mới dựng trước sân đình thì có ai đó gióng trống rung chuông để đội rước thánh ra khai hội vào việc. Làn khói lượn một vòng trên đầu mụ Ếm rồi tụ vào người mụ mất hút. Mụ Ếm rùng mình ớn lạnh, mặt ngơ ngáo, mắt long lanh đảo điên. Rồi như một diễn viên tuồng ưu tú mụ Ếm bật cười khanh khách rẽ đám đông chạy lên sân khấu cướp diễn đàn. Dải áo ngũ sắc phấp phới lượn theo như hình làn khói mỏng bay khi trước. Mụ hoa chân múa tay mấy vòng, đoạn kiểu cách hai tiến một lùi đến gần chiếc giày. Kịch hơn cả kịch. Mụ Ếm ngắm nghía soi xét, rồi ngửa mặt ngưỡng thiên cất tiếng du dương:
- Bớ người ta! Ta ra đây cũng nên xưng danh trước. Thị Cám làng Nghĩa Trụ là ta. Mấy trăm năm qua ta chìm trong oan khuất nên hồn chưa siêu thoát. Nỗi oan đời ta từ hội thử hài. Ta chờ mãi, chờ mãi đến hội thử hài lần thứ hai này mới được phép giãi bày oan khuất. Bớ người ta! Nhà ta có hai chị em, Cám ta là em, con gì ghẻ của Tấm. Ta bé bỏng lại bấy bớt, tất nhiên việc đồng áng việc nhà dồn hết lên vai mẹ ta và chị Tấm. Với ta chỉ cần biết ăn ngủ, biết coi nhà đã là ngoan. Những khi rỗi việc đồng ta theo chị Tấm đi xúc tép ngoài sông cho vui chị đâu khiến ta mang giỏ. Thỉnh thoảng chị ném cho con sinh sôi để ta nghịch cho đỡ chán. Chị bảo "Sinh sôi lớn thành chuồn chuồn bay lên trời đấy". Ta hỏi: "Có ăn được không". Chị bảo: "Ăn được, béo ngậy đấy". "Ăn thế phí mất con chuồn chuồn chị nhỉ". Ta như thế mà người ta nỡ gán cho lười làm, lại còn lừa chị đầu chị lấm chị ngụp cho sâu để trút sạch giỏ tép của chị. Cái hôm ta khệ nệ mang giỏ tép về là do hôm ấy xúc được ít, chị bảo ta mang về trước để mẹ rang ăn cơm kẻo muộn. Hôm ấy mẹ có mắng chị mấy câu vì sợ ta bị lấm bẩn và sợ nghịch tép bị dây mùi tanh. Có thế thôi mà người ta vẽ rắn thêm chân, cứ theo câu "bánh đúc không xương" mà đổ xấu cho mẹ con ta. Người đời nghe thì thương Tấm lắm, ghét mẹ con ta lắm. Khi ta hơi lớn, tuy đã tập làm đồng nhưng đâu có thể tháo vát như chị. Bù lại ta khéo may vá thêu thùa. Ta thêu đôi hài cho ta, cũng thêu cho Tấm đôi hài tương tự. Hội làng năm ấy mẹ và chị còn phải dọn dẹp nấu nướng, ta xỏ hài lỉnh đi chơi trước. Chỉ là muốn khoe hài thôi. Ta đi ra đình. Ta đi ra chùa. Ta qua chợ. Ta sang xóm trước vòng về xóm sau. Rồi ra sông. Mọi ngày đi cầu chân không trơn trượt, nay có hài chắc đỡ trơn hơn, thế là ta quyết thử xem sao. Vừa đi vừa ngắm hài mãn nguyện. Bất chợt hài mắc mấu tre làm ta trượt chân suýt ngã. Trong lúc luýnh quýnh hài bên trái tuột khỏi chân rơi xuống nước. Như con thuyền nhỏ nó lững thững trôi một đoạn rồi chìm nghỉm. Tức phát khóc lên được. Ta đành thập thễnh quay về, tính lấy hài của chị, chẳng gì cũng là hài do mình khâu được. Về đến nhà mẹ và chị đã đi rồi. May quá chị quen đi đất nên chẳng buồn xỏ hài đi hội. Hài rộng, ta phải độn thêm vải quấn vào bàn chân mới đi vậy được. Ra đến đình đang xảy ra hội thử hài rồi. Nhận ra hài của ta, ta sấn lên xin lại. Người ta cười ầm lên bảo nhận vơ là vợ thằng nhân, nó cho ăn bún nó vần cả đêm. Ta xấu hổ quá định bỏ chạy. Đúng lúc ấy chàng đứng chắn trước mặt, cầm tay ta mời thử hài. Người ta nóng như bị sốt. Nhưng hỡi ơi, hài của ta khâu vừa khít chân ta, thế mà lúc thử lại lọt thỏm. Đó là chân ta quấn vải nên bị bó lại. Cái chính là vải làm hài ngâm nước đã mềm ra, lại bị nhiều chân to thục vào làm dãn ra. Chàng bảo: hài này giống hài em đang đi, nhưng là hài của người lớn hơn chứ không phải của em. Em đừng buồn nhé. Người ta lại cười ầm lên hát nhạo: chân ải chân ai, lọt thỏm thế nai, cho truyền người khác. Ta chạy về khóc tức tưởi. Hài của ta sao chàng bảo của người khác. Cuối buổi ta giật mình thấy chàng đến nhà. Tưởng chàng đã chịu biết hài ấy là của ta. Hình như miệng ta đã cười tươi. Nhưng không, chàng dắt tay chị. Hóa ra chính chị đã đi vừa hài của ta. Chàng muốn chị đi cả đôi. Tất nhiên chị không thể đi vừa chiếc còn lại. Tất nhiên ta xỏ vừa như in. Ta kể cho chàng biết chuyện khâu hai đôi hài, chuyện ban sáng leo cầu tuột hài. Chàng cho đón luôn cả ta. Chị là Đông cung, ta là Tây cung. Bấy giờ ta còn bé, chị đã là thiếu nữ phổng phao nên chàng chỉ nhất yêu mình chị. Chị cũng quý yêu ta lắm. Chị luôn bảo nhờ em khéo tay thêu hài, nhờ em làm rơi hài mà hai chị em mới được sung sướng vinh hiển thế này. Ta sượng sùng chỉ bảo đó là duyên lạ, là số trời định thế. Đến ngày ta dậy thì chàng bắt đầu chú ý và năng đến Tây cung hơn. Chị hậm hực bóng gió, gặp ta là quăng thúng đá niêu. Ta sợ không dám sang gặp chị nữa. Ta tưởng chị có bầu nên thay tính đổi nết thế. Thấy bảo người có bầu thì khó ở. Rồi chàng cầm quân nam chinh. Liền đó có người tố cáo ta làm hình nhân thế mạng mưu hạichính cung hoàng hậu tranh quyền nhiếp chính. Ta bị kết tội tùng xẻo. Chị ngồi trên ngai chăm chắm nhìn ta chịu đau đớn đến chết. Chỉ đến khi ta thật chết rồi, chị mới vấn vội vành khăn trắng khóc hờ đứa em dại dột, ác độc. Hàn lâm học sĩ dựa vào đó viết lên câu chuyện ác giả ác báo do ta đáng tội chết cả trăm lần. Ta chết rồi biết cãi làm sao. Văn võ trong triều ai dám bênh ta để mà mang vạ tru di tam tộc. Ta toàn thua thiệt. Thua trong hội thử hài. Thua trong chốn hậu cung. Thua trong miệng thế gian. Thua cả sau khi chết không người thờ cúng. Bao năm qua ta chỉ là mảnh chĩnh vứt ngoài bờ tre chứ đâu được là chuông khánh như người đời vẫn giễu. Bớ người ta! Nỗi oan của ta ai đã thấu hiểu chưa.
Trong khi mụ Ếm đang lên đồng thì các cụ ban khánh tiết đã rước Đức thánh Thị Đớn ra đến nơi khai hội. Mụ Ếm bỗng rú lên khủng khiếp cứ như đang bị tùng xẻo đến chết. Các cụ vén khăn che mặt tượng thánh lên, nhưng lạ lắm, khăn dính chặt như bị sơn bết lại, từ rìa khăn nhỏ ra từng giọt nước đỏ như máu!
Hội thử hài làng Nghĩa Trụ đã rã đám mà vẫn chưa tìm được chân nào xỏ vừa giày. Mụ Ếm đòi giày nhưng làng không cho.
- Giày mới, ngoại cỡ, mác "Made in Italian". Có thể khẳng định người đi giày là đàn ông chân cực to, có thu nhập cao, và rất có thể là người Tây đi giày Tây chứ không phải người ta đi nhầm giày Tây. Vậy người này đến làng ta với mục đích gì mà không đi theo đường công khai có đón rước trình báo. Liệu có thể là móc nối các phần tử đi nhầm giầy Tây còn nằm im chờ thời không? Hay có thể bí mật quan sát địa thế để chuẩn bị thuê đất đặt nhà máy? Hay có thể chỉ đơn giản là đi tìm "gái sạch" thôi? Tôi đề nghị mở cuộc điều tra quy mô lớn làm rõ vấn đề vì tình huống nào xảy ra cũng đều ảnh hưởng trầm trọng đến vận mệnh dân làng, đúng như đồng chí Trưởng thôn đánh giá. Là địch thì có biện pháp bảo vệ an ninh. Là bạn làm ăn thì chuẩn bị tâm thế thương thuyết giá đất và giải phóng mặt bằng. Lưu ý thêm đây là vấn đề nhạy cảm dễ thành điểm nóng, kinh nghiệm nhiều nơi từng có khiếu kiện tập thể, vượt cấp, kéo dài. Còn là kẻ chơi gái thì có biện pháp cảnh báo, giáo dục con cái và kiểm soát ngăn chặn nạn HIV-ết.
Hội trưởng người cao tuổi đề nghị:
- Nếu quả thật có chuyện trâu sợ giày giống việc ngựa sợ hài thì có nghĩa là có quý nhân đến làng. Vậy trước hết ta hãy sắm một cái lễ tươm tươm một chút cáo thánh cầu an là hơn cả.
Trưởng ban mặt trận đề xuất:
- Thực hư thế nào chưa rõ, ta nên học người xưa mở hội thử giày ,và từ nay lấy đây là lễ hội truyền thống độc đáo của làng. Chẳng gì làng ta đã từng tổ chức hội thử hài để lại đậm dấu ấn trong dân gian và lại đang thờ Đức thánh Thị Đớn cả nước biết tiếng. Khôi phục được hội thử hài vừa đem lại danh tiếng cho làng, vừa nêu cao được nét bản sắc văn hoá dân tộc. Rồi đây khách thập phương, khách du lịch sẽ đổ đến tấp nập, kinh tế sẽ trỗi dậy chứ còn tìm đường nào nữa.
Ý kiến của trưởng ban mặt trận được các vị đại biểu sôi nổi thảo luận ngả theo. Trưởng thôn tóm lại:
- Lâu nay ta có vốn mà không biết phát huy, thật tiếc. Nay ta sẽ phát huy hết nội lực. Sẽ có lễ ra đình. Sẽ có hội thử hài. Hội tổ chức đúng ngày đình đám vào đầu tháng sau. Ngay từ bây giờ ta đã phải lo công tác chuẩn bị. Hội phải thật ấn tượng. Giao cho ban công an bảo quản nghiêm cẩn chiếc giày, ai nhận cũng không cho xin, phải chờ qua hội thử hài mới trả, hơn nữa, còn trao phần thưởng của làng thật trọng thể. Giao cho văn hoá thông tin lo tuyên truyền cổ động hâm nóng lễ hội ngay từ bây giờ. Giao cho nông dân... Giao cho phụ nữ... Giao cho thanh niên... Cuối cùng là việc của mụ Ếm, mụ sẽ dắt trâu từ bờ sông theo sau đội rước hài về đình. Yêu cầu cả trâu cả người phải trang điểm rực rỡ. Thế nhé !
*
* *Nghe tin làng Nghĩa Trụ mở hội thử hài, dân hàng phủ lườn lượt đến xem. Ô tô, xe máy nối đuôi nhau cào bụi ở đoạn cuống nhau. Rồi dồn ứ bên cầu răng bà lão. Đội Cờ Đỏ mau mắn đóng cọc chăng thừng thành bãi gửi xe độc quyền, lấy giá vé theo mức hội Lim, hội Gióng. Chồng mụ Ếm thấy khách run rẩy qua cầu liền hạ con thuyền Nô-ê phòng lụt trên xà nhà xuống chở khách. Mấy bà tháo vát sai con cắm cọc chăng bạt bày bán quà, chè đỗ đen suốt từ bãi đỗ xe về đến tận đình làng. Trưởng thôn đi kiểm tra gật gù: kinh tế trỗi dậy từ du lịch chứ đâu xa. Mà kinh tế du lịch là công nghiệp không khói cơ đấy, ít đầu tư, ít hại môi trường mà thu lợi lớn. Khách đến với hội thử hài cũng nhẹ bước chân vì cánh văn hóa thông tin đã mắc thêm loa, lại chọn phát toàn bài ca có chủ đề giày dép nổi tiếng. Nào là "Quần lĩnh áo the mới, tay cầm nón quai thao, chân đi đôi guốc cao cao". Nào là "Đôi dép cao su, đôi dép Bác Hồ, Bác đi ở chiến khu mới về". Nào là "Ta vượt trên triền núi cao Trường Sơn, đá mòn mà đôi gót không mòn". Trưởng thôn gật gù hài lòng. Cánh văn hoá thông tin làng ta có tính chuyên nghiệp, thạo việc ra phết đấy chứ.
Đến giờ hành lễ mụ Ếm mặc áo tứ thân ngũ sắc, giày thêu kim tuyến, khăn vấn hồng, yếm đào, mặt hoa da phấn phớn phở dắt con trâu khoác áo choàng tua kim tuyến theo đội rước giày, chính chiếc giày trâu và mụ phát hiện ra. Mụ có quyền phớn phở lắm chứ, vì mụ đâu chỉ phát hiện ra chiếc giày, mà phát hiện ra cả hội thử giày này đấy chứ.
Trong khi mụ Ếm phớn phở dắt trâu đi thì từ một mảnh chĩnh vỡ ở bờ tre ao Cả gần đình làng xuất hiện một làn khói trắng mỏng manh bay lên. Làn khói bay theo đoàn rước hài. Khi chiếc giày được trịnh trọng đặt lên bàn thử trên sân khấu mới dựng trước sân đình thì có ai đó gióng trống rung chuông để đội rước thánh ra khai hội vào việc. Làn khói lượn một vòng trên đầu mụ Ếm rồi tụ vào người mụ mất hút. Mụ Ếm rùng mình ớn lạnh, mặt ngơ ngáo, mắt long lanh đảo điên. Rồi như một diễn viên tuồng ưu tú mụ Ếm bật cười khanh khách rẽ đám đông chạy lên sân khấu cướp diễn đàn. Dải áo ngũ sắc phấp phới lượn theo như hình làn khói mỏng bay khi trước. Mụ hoa chân múa tay mấy vòng, đoạn kiểu cách hai tiến một lùi đến gần chiếc giày. Kịch hơn cả kịch. Mụ Ếm ngắm nghía soi xét, rồi ngửa mặt ngưỡng thiên cất tiếng du dương:
- Bớ người ta! Ta ra đây cũng nên xưng danh trước. Thị Cám làng Nghĩa Trụ là ta. Mấy trăm năm qua ta chìm trong oan khuất nên hồn chưa siêu thoát. Nỗi oan đời ta từ hội thử hài. Ta chờ mãi, chờ mãi đến hội thử hài lần thứ hai này mới được phép giãi bày oan khuất. Bớ người ta! Nhà ta có hai chị em, Cám ta là em, con gì ghẻ của Tấm. Ta bé bỏng lại bấy bớt, tất nhiên việc đồng áng việc nhà dồn hết lên vai mẹ ta và chị Tấm. Với ta chỉ cần biết ăn ngủ, biết coi nhà đã là ngoan. Những khi rỗi việc đồng ta theo chị Tấm đi xúc tép ngoài sông cho vui chị đâu khiến ta mang giỏ. Thỉnh thoảng chị ném cho con sinh sôi để ta nghịch cho đỡ chán. Chị bảo "Sinh sôi lớn thành chuồn chuồn bay lên trời đấy". Ta hỏi: "Có ăn được không". Chị bảo: "Ăn được, béo ngậy đấy". "Ăn thế phí mất con chuồn chuồn chị nhỉ". Ta như thế mà người ta nỡ gán cho lười làm, lại còn lừa chị đầu chị lấm chị ngụp cho sâu để trút sạch giỏ tép của chị. Cái hôm ta khệ nệ mang giỏ tép về là do hôm ấy xúc được ít, chị bảo ta mang về trước để mẹ rang ăn cơm kẻo muộn. Hôm ấy mẹ có mắng chị mấy câu vì sợ ta bị lấm bẩn và sợ nghịch tép bị dây mùi tanh. Có thế thôi mà người ta vẽ rắn thêm chân, cứ theo câu "bánh đúc không xương" mà đổ xấu cho mẹ con ta. Người đời nghe thì thương Tấm lắm, ghét mẹ con ta lắm. Khi ta hơi lớn, tuy đã tập làm đồng nhưng đâu có thể tháo vát như chị. Bù lại ta khéo may vá thêu thùa. Ta thêu đôi hài cho ta, cũng thêu cho Tấm đôi hài tương tự. Hội làng năm ấy mẹ và chị còn phải dọn dẹp nấu nướng, ta xỏ hài lỉnh đi chơi trước. Chỉ là muốn khoe hài thôi. Ta đi ra đình. Ta đi ra chùa. Ta qua chợ. Ta sang xóm trước vòng về xóm sau. Rồi ra sông. Mọi ngày đi cầu chân không trơn trượt, nay có hài chắc đỡ trơn hơn, thế là ta quyết thử xem sao. Vừa đi vừa ngắm hài mãn nguyện. Bất chợt hài mắc mấu tre làm ta trượt chân suýt ngã. Trong lúc luýnh quýnh hài bên trái tuột khỏi chân rơi xuống nước. Như con thuyền nhỏ nó lững thững trôi một đoạn rồi chìm nghỉm. Tức phát khóc lên được. Ta đành thập thễnh quay về, tính lấy hài của chị, chẳng gì cũng là hài do mình khâu được. Về đến nhà mẹ và chị đã đi rồi. May quá chị quen đi đất nên chẳng buồn xỏ hài đi hội. Hài rộng, ta phải độn thêm vải quấn vào bàn chân mới đi vậy được. Ra đến đình đang xảy ra hội thử hài rồi. Nhận ra hài của ta, ta sấn lên xin lại. Người ta cười ầm lên bảo nhận vơ là vợ thằng nhân, nó cho ăn bún nó vần cả đêm. Ta xấu hổ quá định bỏ chạy. Đúng lúc ấy chàng đứng chắn trước mặt, cầm tay ta mời thử hài. Người ta nóng như bị sốt. Nhưng hỡi ơi, hài của ta khâu vừa khít chân ta, thế mà lúc thử lại lọt thỏm. Đó là chân ta quấn vải nên bị bó lại. Cái chính là vải làm hài ngâm nước đã mềm ra, lại bị nhiều chân to thục vào làm dãn ra. Chàng bảo: hài này giống hài em đang đi, nhưng là hài của người lớn hơn chứ không phải của em. Em đừng buồn nhé. Người ta lại cười ầm lên hát nhạo: chân ải chân ai, lọt thỏm thế nai, cho truyền người khác. Ta chạy về khóc tức tưởi. Hài của ta sao chàng bảo của người khác. Cuối buổi ta giật mình thấy chàng đến nhà. Tưởng chàng đã chịu biết hài ấy là của ta. Hình như miệng ta đã cười tươi. Nhưng không, chàng dắt tay chị. Hóa ra chính chị đã đi vừa hài của ta. Chàng muốn chị đi cả đôi. Tất nhiên chị không thể đi vừa chiếc còn lại. Tất nhiên ta xỏ vừa như in. Ta kể cho chàng biết chuyện khâu hai đôi hài, chuyện ban sáng leo cầu tuột hài. Chàng cho đón luôn cả ta. Chị là Đông cung, ta là Tây cung. Bấy giờ ta còn bé, chị đã là thiếu nữ phổng phao nên chàng chỉ nhất yêu mình chị. Chị cũng quý yêu ta lắm. Chị luôn bảo nhờ em khéo tay thêu hài, nhờ em làm rơi hài mà hai chị em mới được sung sướng vinh hiển thế này. Ta sượng sùng chỉ bảo đó là duyên lạ, là số trời định thế. Đến ngày ta dậy thì chàng bắt đầu chú ý và năng đến Tây cung hơn. Chị hậm hực bóng gió, gặp ta là quăng thúng đá niêu. Ta sợ không dám sang gặp chị nữa. Ta tưởng chị có bầu nên thay tính đổi nết thế. Thấy bảo người có bầu thì khó ở. Rồi chàng cầm quân nam chinh. Liền đó có người tố cáo ta làm hình nhân thế mạng mưu hạichính cung hoàng hậu tranh quyền nhiếp chính. Ta bị kết tội tùng xẻo. Chị ngồi trên ngai chăm chắm nhìn ta chịu đau đớn đến chết. Chỉ đến khi ta thật chết rồi, chị mới vấn vội vành khăn trắng khóc hờ đứa em dại dột, ác độc. Hàn lâm học sĩ dựa vào đó viết lên câu chuyện ác giả ác báo do ta đáng tội chết cả trăm lần. Ta chết rồi biết cãi làm sao. Văn võ trong triều ai dám bênh ta để mà mang vạ tru di tam tộc. Ta toàn thua thiệt. Thua trong hội thử hài. Thua trong chốn hậu cung. Thua trong miệng thế gian. Thua cả sau khi chết không người thờ cúng. Bao năm qua ta chỉ là mảnh chĩnh vứt ngoài bờ tre chứ đâu được là chuông khánh như người đời vẫn giễu. Bớ người ta! Nỗi oan của ta ai đã thấu hiểu chưa.
Trong khi mụ Ếm đang lên đồng thì các cụ ban khánh tiết đã rước Đức thánh Thị Đớn ra đến nơi khai hội. Mụ Ếm bỗng rú lên khủng khiếp cứ như đang bị tùng xẻo đến chết. Các cụ vén khăn che mặt tượng thánh lên, nhưng lạ lắm, khăn dính chặt như bị sơn bết lại, từ rìa khăn nhỏ ra từng giọt nước đỏ như máu!
Hội thử hài làng Nghĩa Trụ đã rã đám mà vẫn chưa tìm được chân nào xỏ vừa giày. Mụ Ếm đòi giày nhưng làng không cho.
## 0 nhận xét:
## Post a Comment


text:
Lozi là một ứng dụng đăng bán được yêu thích nhất Việt Nam. Ngoài các chia sẻ món ăn mang đậm trải nghiệm cá nhân, bạn còn có thể đăng bán miễn phí trên Lozi tất tật mọi thứ: mỹ phẩm tự làm, quần áo cũ mới đủ loại, sách truyện không đọc nữa, cả mấy món do chính tay bạn nấu... Nhận lấy bất ngờ nhỏ trong 4,8 giây đầu tiên đăng bán nhé ＼(>o<)ノ
Hộp thư nhận góp ý và phản hồi trực tiếp đến Tổng giám đốc Lozi.vn hoangtrung@lozi.vn
CÔNG TY CP LOZI VIỆT NAM
Giấy CNĐKDN: 0313546809 – Ngày cấp: 24/11/2015, được sửa đổi lần thứ 1 ngày 01/04/2016.
Cơ quan cấp: Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở kế hoạch và Đầu tư TP.HCM
Địa chỉ đăng ký kinh doanh: Lầu 4, Tòa nhà Mirae, 268 Tô Hiến Thành, Phường 15, Quận 10, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Email: hello@lozi.vn

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

X-Powered-By: Express


markdown:
Lozi là một ứng dụng đăng bán được yêu thích nhất Việt Nam. Ngoài các chia sẻ món ăn mang đậm trải nghiệm cá nhân, bạn còn có thể đăng bán miễn phí trên Lozi tất tật mọi thứ: mỹ phẩm tự làm, quần áo cũ mới đủ loại, sách truyện không đọc nữa, cả mấy món do chính tay bạn nấu... Nhận lấy bất ngờ nhỏ trong 4,8 giây đầu tiên đăng bán nhé ＼(>o<)ノ
Hộp thư nhận góp ý và phản hồi trực tiếp đến Tổng giám đốc Lozi.vn hoangtrung@lozi.vn
CÔNG TY CP LOZI VIỆT NAM
Giấy CNĐKDN: 0313546809 – Ngày cấp: 24/11/2015, được sửa đổi lần thứ 1 ngày 01/04/2016.
Cơ quan cấp: Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở kế hoạch và Đầu tư TP.HCM
Địa chỉ đăng ký kinh doanh: Lầu 4, Tòa nhà Mirae, 268 Tô Hiến Thành, Phường 15, Quận 10, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Email: hello@lozi.vn


text:
Bài thực hành – Nhận biết các linh kiện trên Mainboard
- Chúc mừng bạn nếu quá nửa thời gian bạn gặp được người đẹp
- Chia buồn với bạn nếu quá nửa thời gian bạn gặp phải thị nở
Xem lại bài học – Nhận biết linh kiện trên Mainboard
Nguồn: hocnghe.com.vn
Advertisements

markdown:
Bài thực hành – Nhận biết các linh kiện trên Mainboard
- Chúc mừng bạn nếu quá nửa thời gian bạn gặp được người đẹp
- Chia buồn với bạn nếu quá nửa thời gian bạn gặp phải thị nở
[Xem lại bài học – Nhận biết linh kiện trên Mainboard](http://lqv77.com/2009/01/18/nhan-biet-linh-kien-tren-mainboard/)
Nguồn: hocnghe.com.vn
Advertisements

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 5.dca _dca


text:
lượt nghe - Được tổng hợp dựa trên số liệu lượt nghe của người dùng trên cả desktop, mobile và smart TV
Vui lòng chọn cụ thể các mục bên dưới để thông báo cho Zing MP3 biết vấn dề bạn gặp phải đối với bài hát này.
Để thông báo vi phạm bản quyền, vui lòng click vào đây (To file a copyright infringement notification, please click here)
Bài hát này không tải được vì lý do bản quyền
Trải nghiệm chất lượng âm thanh tương tự nghe CD gốc với tài khoản Zing MP3 VIP.
Đóng góp: Lời bài hát | Karaoke lyricsBáo lỗi lyrics Xóa lyrics
- Trang Pháp tên thật là Nguyễn Phạm Thùy Trang. Cô sinh ra và lớn lên ở Pháp, cô chỉ mới sống ở Việt Nam khoảng 10 năm. Cô có khả năng sáng tác từ khi còn nhỏ và tham gia nhiều hoạt động nghệ thuật. - Trang... Xem toàn bộ
- Trang Pháp tên thật là Nguyễn Phạm Thùy Trang. Cô sinh ra và lớn lên ở Pháp, cô chỉ mới sống ở Việt Nam khoảng 10 năm. Cô có khả năng sáng tác từ khi còn nhỏ và tham gia nhiều hoạt động nghệ thuật. - Trang Pháp xuất hiện như một hiện tượng của thế hệ trẻ. Cô có thể tự hát và sáng tác ca khúc của mình, và may mắn là những bài hát của cô đều là những bản nhạc phim ăn khách. - Sau sự kết hợp với Ưng Hoàng Phúc trên sân khấu “Tôi tỏa sáng”, dường như Trang Pháp ngày càng tự tin hơn với chọn lựa của mình. " Trang Pháp là một ca sĩ, nhạc sĩ và diễn viên từng học và sinh sống tại Pháp. Trở về Việt Nam năm 17 tuổi, cô được biết đến đầu tiên qua series phim Nhật ký vàng anh. Sau khi tốt nghiệp Đại học, cô quyết định vào Nam phát triển sự nghiệp ca hát. Với khả năng hát, sáng tác bằng tiếng Anh, Pháp, Việt, Trang Pháp đã gây nhiều bất ngờ cho khán giả qua các Singles và Album do cô tự sáng tác. Hiện tại cô đang là ca sĩ độc lập và nhạc sĩ Dương Khắc Linh đang là người thực hiện tất cả các dự án âm nhạc của cô" Các Album của cô: Đêm Ma Dai OST Khoảng Không Chơi Vơi Tốc Độ (Tốc Độ Và Đường Cong OST) At The Top (Single) Diamond (Rô) Chocolate Scandal Scandal OST (Nhạc Phim Scandal) Runaway (Chạy Trốn) Long Ruồi OSTRút gọn
Bình luận ()

markdown:
**lượt nghe** -
Được tổng hợp dựa trên số liệu lượt nghe của người dùng trên cả desktop, mobile và smart TV
Vui lòng chọn cụ thể các mục bên dưới để thông báo cho Zing MP3 biết vấn dề bạn gặp phải đối với bài hát này.
Để thông báo vi phạm bản quyền, vui lòng
[click vào đây](https://mp3.zing.vn/copyright/report) (To file a copyright infringement notification, please [click here](https://mp3.zing.vn/copyright/report))
Bài hát này không tải được vì lý do bản quyền
Trải nghiệm
**chất lượng âm thanh** tương tự nghe CD gốc với tài khoản **Zing MP3 VIP**.
Đóng góp:
[Lời bài hát](#) | [Karaoke lyrics](#)
-
** tên thật là Nguyễn Phạm Thùy Trang. Cô sinh ra và lớn lên ở Pháp, cô chỉ mới sống ở Việt Nam khoảng 10 năm. Cô có khả năng sáng tác từ khi còn nhỏ và tham gia nhiều hoạt động nghệ thuật.
- Trang Pháp**
-
** tên thật là Nguyễn Phạm Thùy Trang. Cô sinh ra và lớn lên ở Pháp, cô chỉ mới sống ở Việt Nam khoảng 10 năm. Cô có khả năng sáng tác từ khi còn nhỏ và tham gia nhiều hoạt động nghệ thuật.
- Trang Pháp**
## Bình luận ()

Cache-Control: private

Vary: Accept-Encoding


text:
Cho thuê nhà nguyên căn, nhà riêng trong hẻm ngõ tại Quận Hải Châu Đà Nẵng
Hơn 30,000 tin đăng rao vặt cho thuê nhà nguyên căn, tìm nhà riêng trong hẻm ngõ chính chủ, giá rẻ tại Quận Hải Châu Đà Nẵng. Có đầy đủ nhà cấp 4, lầu đúc, nhà ở diện tích lớn, nhỏ, vị trí đẹp, giá tốt cho bạn tha hồ lựa chọn tại muaban.net
7
Cho thuê nhà nguyên căn kiệt Nguyễn Văn Linh3.500.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 18/02/2018 Cho thuê nhà nguyên căn, lâu dài. Ðịa chỉ K90/H14/09C đường Nguyễn Văn Linh, gần bùng binh Nguyễn Văn Linh-Hoàng Diệu-Triệu Nữ Vương, Nhà kiên cố, 1 tầng lầu và 1 tầng lửng gồm có 3 phòng ngủ,1 phòng khách, bếp và 1 phòng vệ sinh. Nhà trong chợ, thuận
Cho Thuê nhà 3 MÊ Kiệt 3m đường QUANG TRUNG, giá 9 trQuận Hải Châu, Đà Nẵng 16/02/2018 - Trên đường Quang Trung thuận tiện đi lại gần TTTP. Kiệt 3 M thoải mái đi lại - DT : 60 m2 - Nhà thiết kế 3 Mê : 3 phòng ngủ, 5 wc ( 2 wc khép kín, 3 ngoài), 2 Điều Hòa, full nội thất ... dọn vào ở ngay nhà đẹp lung linh. - Giá 9 tr/tháng. CỌC 1 THANH
2
Cho thuê nhà nguyên căn đầu kiệt Nguyễn Hoàng5.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 09/02/2018 Cần cho thuê nhà nguyên căn đầu kiệt Nguyễn Hoàng. Nhà đẹp thoáng mát, hướng Nam. Dtsd 100m2, 2PN ( đã có sẵn 1 máy lạnh), phòng bếp có bếp ga âm, tủ bếp nhôm kính, 2VS, 1PT, sân phơi, phòng khách rộng phù hợp với việc làm lớp dạy thêm, văn phòng nhỏ ...
2

markdown:
# Cho thuê nhà nguyên căn, nhà riêng trong hẻm ngõ tại Quận Hải Châu Đà Nẵng
Hơn 30,000 tin đăng rao vặt cho thuê nhà nguyên căn, tìm nhà riêng trong hẻm ngõ chính chủ, giá rẻ tại Quận Hải Châu Đà Nẵng. Có đầy đủ nhà cấp 4, lầu đúc, nhà ở diện tích lớn, nhỏ, vị trí đẹp, giá tốt cho bạn tha hồ lựa chọn tại muaban.net
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-nguyen-can-kiet-nguyen-van-linh-id43058248)
7
![Cho thuê nhà nguyên căn kiệt Nguyễn Văn Linh Cho thuê nhà nguyên căn kiệt Nguyễn Văn Linh](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-nguyen-can-kiet-nguyen-van-linh-id43058248)
## Cho thuê nhà nguyên căn kiệt Nguyễn Văn Linh3.500.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 18/02/2018 Cho thuê nhà nguyên căn, lâu dài. Ðịa chỉ K90/H14/09C đường Nguyễn Văn Linh, gần bùng binh Nguyễn Văn Linh-Hoàng Diệu-Triệu Nữ Vương, Nhà kiên cố, 1 tầng lầu và 1 tầng lửng gồm có 3 phòng ngủ,1 phòng khách, bếp và 1 phòng vệ sinh. Nhà trong chợ, thuận
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-3-me-kiet-3m-duong-quang-trung-gia-9-tr-id42786156)
![Cho Thuê nhà 3 MÊ Kiệt 3m đường QUANG TRUNG, giá 9 tr Cho Thuê nhà 3 MÊ Kiệt 3m đường QUANG TRUNG, giá 9 tr](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-3-me-kiet-3m-duong-quang-trung-gia-9-tr-id42786156)
## Cho Thuê nhà 3 MÊ Kiệt 3m đường QUANG TRUNG, giá 9 trQuận Hải Châu, Đà Nẵng 16/02/2018 - Trên đường Quang Trung thuận tiện đi lại gần TTTP. Kiệt 3 M thoải mái đi lại - DT : 60 m2 - Nhà thiết kế 3 Mê : 3 phòng ngủ, 5 wc ( 2 wc khép kín, 3 ngoài), 2 Điều Hòa, full nội thất ... dọn vào ở ngay nhà đẹp lung linh. - Giá 9 tr/tháng. CỌC 1 THANH
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-nguyen-can-dau-kiet-nguyen-hoang-id43050339)
2
![Cho thuê nhà nguyên căn đầu kiệt Nguyễn Hoàng Cho thuê nhà nguyên căn đầu kiệt Nguyễn Hoàng](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-nguyen-can-dau-kiet-nguyen-hoang-id43050339)
## Cho thuê nhà nguyên căn đầu kiệt Nguyễn Hoàng5.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 09/02/2018 Cần cho thuê nhà nguyên căn đầu kiệt Nguyễn Hoàng. Nhà đẹp thoáng mát, hướng Nam. Dtsd 100m2, 2PN ( đã có sẵn 1 máy lạnh), phòng bếp có bếp ga âm, tủ bếp nhôm kính, 2VS, 1PT, sân phơi, phòng khách rộng phù hợp với việc làm lớp dạy thêm, văn phòng nhỏ ...
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-k14-4-nui-thanh-ngay-bung-binh-trung-nu-vuong-da-nang-id42925818)
2
![Cho thuê nhà K14/4 Núi Thành, ngay bùng binh Trưng Nữ Vương, Đà Nẵng Cho thuê nhà K14/4 Núi Thành, ngay bùng binh Trưng Nữ Vương, Đà Nẵng](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-k14-4-nui-thanh-ngay-bung-binh-trung-nu-vuong-da-nang-id42925818)
## Cho thuê nhà K14/4 Núi Thành, ngay bùng binh Trưng Nữ Vương, Đà Nẵng8.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 09/02/2018 Hết hạn hợp đồng cần cho thuê nhà tại địa chỉ kiệt 14/4 đường Núi Thành, Đà Nẵng, cách đường chính 20m, ngay bùng binh Trưng Nữ Vương và Núi Thành, phù hợp ở và kinh doanh.Diện tích 72m, nhà hai tầng 144m2. Nhà có 3 phòng ngủ, 2 điều hòa, 2 nhà vệ sinh,
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/nha-nguyen-can-nam-2-mat-tien-pho-am-thuc-huynh-thuc-khang-id42985052)
![Nhà nguyên căn nằm 2 mặt tiền phố ẩm thực Huỳnh Thúc Kháng Nhà nguyên căn nằm 2 mặt tiền phố ẩm thực Huỳnh Thúc Kháng](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/nha-nguyen-can-nam-2-mat-tien-pho-am-thuc-huynh-thuc-khang-id42985052)
## Nhà nguyên căn nằm 2 mặt tiền phố ẩm thực Huỳnh Thúc Kháng25.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 08/02/2018 Cần cho thuê nhà nguyên căn nằm 2 mặt tiền phố ẩm thực Huỳnh Thúc Kháng, bề ngang rộng 12m, DTSD: 500m2. Khu kinh doanh sầm uất, đông dân cư, gần Hoàng Diệu, Nguyễn Văn Linh, TTTP Đà Nẵng. Rất phù hợp làm công ty, showroom, nhà hàng, quán ăn, café… DT:
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/nha-nguyen-can-3-tang-mt-luu-quy-ky-cat-duong-phan-dang-luu--id42821237)
![Nhà nguyên căn 3 tầng MT Lưu Quý Kỳ, cắt đường Phan Đăng Lưu, Nhà nguyên căn 3 tầng MT Lưu Quý Kỳ, cắt đường Phan Đăng Lưu,](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/nha-nguyen-can-3-tang-mt-luu-quy-ky-cat-duong-phan-dang-luu--id42821237)
## Nhà nguyên căn 3 tầng MT Lưu Quý Kỳ, cắt đường Phan Đăng Lưu,12.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 08/02/2018 Nhà nguyên căn 3 tầng, 4PN, 3WC, sân thượng, PK rộng có thể để ô tô, khu đông dân cư, an ninh tốt, MT Lưu Quý Kỳ, cắt đường Phan Đăng Lưu, Hải Châu, Đà Nẵng Rất phù hợp làm văn phòng, mở lớp dạy học, ở gia đình.DT: 74m2. Giá thuê: 12tr/tháng. Vui lòng
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-nguyen-can-k332-5-le-duan-id43051527)
![Cho thuê nhà nguyên căn K332/5 Lê Duẩn Cho thuê nhà nguyên căn K332/5 Lê Duẩn](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-nguyen-can-k332-5-le-duan-id43051527)
## Cho thuê nhà nguyên căn K332/5 Lê Duẩn5.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 08/02/2018 Cho thuê nhà nguyên căn K332/5 Lê Duẩn giá 5 triệu/tháng ĐT: 0905464685
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/nha-mat-tien-duong-nguyen-hoang-tttp-da-nang-id42854248)
![Nhà mặt tiền đường Nguyễn Hoàng, TTTP Đà Nẵng Nhà mặt tiền đường Nguyễn Hoàng, TTTP Đà Nẵng](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/nha-mat-tien-duong-nguyen-hoang-tttp-da-nang-id42854248)
## Nhà mặt tiền đường Nguyễn Hoàng, TTTP Đà Nẵng12.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 08/02/2018 Cho thuê nhà mặt tiền đường Nguyễn Hoàng, TTTP Đà Nẵng Nhà nguyên căn 4 tầng 1 lửng nằm ngay mặt tiền đường Nguyễn Hoàng, khu đông dân cư, kinh doanh sầm uất, gần đường Lê Đình Lý, tầng trệt trống suốt. Rất phù hợp làm văn phòng công ty, showroom thời
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/nha-mat-tien-duong-trung-nu-vuong-hai-chau-tang-tret-trong-suot-5pn-id42836114)
![Nhà mặt tiền đường Trưng Nữ Vương, Hải Châu, tầng trệt trống suốt, 5PN Nhà mặt tiền đường Trưng Nữ Vương, Hải Châu, tầng trệt trống suốt, 5PN](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/nha-mat-tien-duong-trung-nu-vuong-hai-chau-tang-tret-trong-suot-5pn-id42836114)
## Nhà mặt tiền đường Trưng Nữ Vương, Hải Châu, tầng trệt trống suốt, 5PN30.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 08/02/2018 Nhà mặt tiền đường Trưng Nữ Vương, Hải Châu, Đà Nẵng Nhà nguyên căn nằm một mặt tiền đường Trưng Nữ Vương và một mặt kiệt rộng thoáng, gần Duy Tân, Hải Châu, Đà Nẵng. Nhà 4 tầng, có tầng lửng, tầng trệt trống suốt, 5PN, khu kinh doanh sầm uất, giao thông
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-k18-43-ong-ich-khiem-phuong-thanh-binh-id42862144)
![Cho thuê nhà k18/43 Ông Ích khiêm, phường Thanh Bình Cho thuê nhà k18/43 Ông Ích khiêm, phường Thanh Bình](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-k18-43-ong-ich-khiem-phuong-thanh-binh-id42862144)
## Cho thuê nhà k18/43 Ông Ích khiêm, phường Thanh Bình11.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 08/02/2018 Cho thuê nhà nguyên căn Nhà k18/43 Ông Ích khiêm, 2 tầng. DT: 108m2 - DTSD: 200m2, kiệt ô tô ( thông ra Nguyễn Tất Thành - Ông Ích Khiêm), nhà kiên cố, đẹp, khu yên tĩnh gồm: 4 PN, WC, PK, Bếp - TBNT đầy đủ, vào ở ngay. Giá thuê: 11 triệu/ tháng.
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/can-cho-thue-nha-kiet-nguyen-hoang-hai-chau-tttp-da-nang-id42791642)
![Cần cho thuê nhà kiệt Nguyễn Hoàng, Hải Châu, TTTP Đà Nẵng Cần cho thuê nhà kiệt Nguyễn Hoàng, Hải Châu, TTTP Đà Nẵng](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/can-cho-thue-nha-kiet-nguyen-hoang-hai-chau-tttp-da-nang-id42791642)
## Cần cho thuê nhà kiệt Nguyễn Hoàng, Hải Châu, TTTP Đà Nẵng9.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 08/02/2018 Cần cho thuê nhà kiệt Nguyễn Hoàng, Hải Châu, TTTP Đà Nẵng Nhà nguyên căn cấp 4 nằm ở kiệt rộng rãi, oto vào được, đường Nguyễn Hoàng, Hải Châu, TP Đà Nẵng. Khu vực kinh doanh sầm uất, gần đường chính Nguyễn Hoàng. Rất phù hợp đặt văn phòng, kinh doanh
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/can-cho-thue-nha-mat-tien-gan-duong-hung-vuong-bach-dang-cho-han-id42997387)
![Cần cho thuê nhà mặt tiền gần đường Hùng Vương, Bạch Đằng, chợ Hàn Cần cho thuê nhà mặt tiền gần đường Hùng Vương, Bạch Đằng, chợ Hàn](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/can-cho-thue-nha-mat-tien-gan-duong-hung-vuong-bach-dang-cho-han-id42997387)
## Cần cho thuê nhà mặt tiền gần đường Hùng Vương, Bạch Đằng, chợ Hàn80.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 08/02/2018 Cần cho thuê nhà mặt tiền 6m đường Trần Phú, gần đường Hùng Vương, Bạch Đằng, gần chợ Hàn, Hải Châu, TTTP Đà Nẵng. Nhà nguyên căn 4 tầng, mặt tiền rộng 6m, phù hợp làm showroom, công ty, siêu thị mini, trung tâm bảo hành, spa. DT: 158m2 Giá thuê:
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-mat-bang-lam-van-phong-duong-le-dinh-ly-id42598389)
![Cho thuê mặt bằng làm văn phòng đường Lê Đình Lý Cho thuê mặt bằng làm văn phòng đường Lê Đình Lý](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-mat-bang-lam-van-phong-duong-le-dinh-ly-id42598389)
## Cho thuê mặt bằng làm văn phòng đường Lê Đình Lý9.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 08/02/2018 Mặt bằng đường Lê Đình Lý, đoạn gần đường Đỗ Quang, Nguyễn Văn Linh, TTTP Đà Nẵng. Khu gần bệnh viện Hoàn Mỹ, gần trường Chu Văn An. Rất phù hợp làm văn phòng đại diện, tư vấn du học, phòng vé máy bay. DT: 32m2 Giá thuê: 9tr/tháng Vui lòng liên hệ:
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/can-thue-nha-3-tang-kiet-3m5-tro-len-quan-hai-chau-id34208311)
![Cần thuê nhà 3 tầng Kiệt 3m5 trở lên.Quận Hải Châu Cần thuê nhà 3 tầng Kiệt 3m5 trở lên.Quận Hải Châu](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/can-thue-nha-3-tang-kiet-3m5-tro-len-quan-hai-chau-id34208311)
## Cần thuê nhà 3 tầng Kiệt 3m5 trở lên.Quận Hải ChâuQuận Hải Châu, Đà Nẵng 07/02/2018 Cần thuê nhà 3 tầng Kiệt 3m5 trở lên.Quận Hải Châu.Diện tích:70m2 trở lên.Hướng:Đông _Nam_Đông Nam.Nhà có được 3 phòng.Chỉ thuê nhà trong trung tâm Thành phố,kiệt rộng.Sổ đỏ.Giá:(TL). Liên hệ: Mr Thành: 0905.537.113
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-3-tang-k7m-trung-nu-vuong-quan-hai-chau-id42819261)
![Cho thuê nhà 3 Tầng k7m Trưng Nữ Vương.Quận Hải Châu Cho thuê nhà 3 Tầng k7m Trưng Nữ Vương.Quận Hải Châu](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-3-tang-k7m-trung-nu-vuong-quan-hai-chau-id42819261)
## Cho thuê nhà 3 Tầng k7m Trưng Nữ Vương.Quận Hải ChâuQuận Hải Châu, Đà Nẵng 07/02/2018 Cho thuê nhà 3 Tầng k7m Trưng Nữ Vương.Quận Hải Châu.Diện tích:70m2.DTSD:210m2. Hướng:Đông.Nhà mới,đẹp.3 PN,3WC,PK,Bếp,PT.Ngay trung tâm Thành Phố.Thích hợp sinh sống và đặt trụ sở Cty,Văn phòng.Sổ đỏ.Giá :(TL).Liên hệ:Mr Thành: 0905.537.113
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-2-tang-k5m-ong-ich-khiem-quan-hai-chau-id42944181)
![Cho thuê nhà 2 Tầng K5m Ông Ích Khiêm.Quận Hải Châu Cho thuê nhà 2 Tầng K5m Ông Ích Khiêm.Quận Hải Châu](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-2-tang-k5m-ong-ich-khiem-quan-hai-chau-id42944181)
## Cho thuê nhà 2 Tầng K5m Ông Ích Khiêm.Quận Hải ChâuQuận Hải Châu, Đà Nẵng 07/02/2018 Cho thuê nhà 2 Tầng K5m Ông Ích Khiêm.Quận Hải Châu.Diện tích:75m2.Nhà gồm có 3PN,2WC,PK,Bếp,PT.Nhà ở ngay trung tâm Thành Phố.Gần chợ.Thích hợp vừa sinh sống và vừa buôn bán kinh doanh.Sổ đỏ.Giá :10 Triệu/Tháng.Liên hệ:Mr Thành: 0905.537.113
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/nha-cap-4-trung-tam-thanh-pho-cho-thue-nguyen-can-id43049788)
![Nhà cấp 4 trung tâm thành phố , cho thuê nguyên căn Nhà cấp 4 trung tâm thành phố , cho thuê nguyên căn](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/nha-cap-4-trung-tam-thanh-pho-cho-thue-nguyen-can-id43049788)
## Nhà cấp 4 trung tâm thành phố , cho thuê nguyên căn5.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 07/02/2018 Tôi có căn nhà cấp 4 k 106 Ngô Gia tự , kiệt thông vpwis đoàn thị điểm . vị tri trí trung tâm thuận tiện . cần cho huê lâu dài và ổn đinh . Liên hệ chị Thúy 0933 919 606
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-nho-kiet-ong-ich-khiem-id43025304)
![Cho thuê nhà nhỏ kiệt Ông Ích Khiêm Cho thuê nhà nhỏ kiệt Ông Ích Khiêm](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-nho-kiet-ong-ich-khiem-id43025304)
## Cho thuê nhà nhỏ kiệt Ông Ích Khiêm3.000.000 đ Quận Hải Châu, Đà Nẵng 07/02/2018 Nhà nhỏ thích hợp gia đình nhỏ, gồm sân để xe, phòng khách, bếp, toilet, gác gỗ có hai phòng nhỏ và mái hiên tiện phơi đồ, tổng diện tích sử dụng là 60m vuông chưa kể sân trước nhà. Kiệt rộng 2 m, nhà cách đường chính tầm 50m tiện bắt taxi. Vị trí nằm
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-nguyen-can-2-mat-kiet-rong-5m-duong-2-thang-9-id42695684)
![Cho thuê nhà nguyên căn 2 mặt kiệt rộng 5m, đường 2 tháng 9 Cho thuê nhà nguyên căn 2 mặt kiệt rộng 5m, đường 2 tháng 9](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/cho-thue-nha-nguyen-can-2-mat-kiet-rong-5m-duong-2-thang-9-id42695684)
## Cho thuê nhà nguyên căn 2 mặt kiệt rộng 5m, đường 2 tháng 9Quận Hải Châu, Đà Nẵng 07/02/2018 Cho thuê nhà nguyên căn 2 mặt kiệt rộng 5m, đường 2 tháng 9, quận Hải Châu, DTSD 185m2, có 3 tầng gồm 5PN, 1 P.thờ, 1 PK, 01 bếp, 1 sân phơi, 3 WC, ưu tiên làm văn phòng hoặc gia đình ở lâu dài. Liên hệ 0987331048 (Sỹ)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/can-cho-thue-hoac-ban-nha-ong-ich-khiem-ngay-trung-tam-cho-con-id42872172)
![Cần cho thuê hoặc bán nhà Ông Ích Khiêm, ngay trung tâm chợ Cồn Cần cho thuê hoặc bán nhà Ông Ích Khiêm, ngay trung tâm chợ Cồn](/content/images/1x1.gif)
[](https://muaban.net/nha-hem-ngo-quan-hai-chau-l1503-c3407/can-cho-thue-hoac-ban-nha-ong-ich-khiem-ngay-trung-tam-cho-con-id42872172)


text:
21/06/2014 22:14
Ngay khi thông tin Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) TP HCM ngưng triển khai chương trình tiếng Anh Cambridge và thay thế bằng chương trình tiếng Anh tích hợp, hiệu trưởng một trường tiểu học tại quận 3 cho biết nếu có thêm chương trình mới thì đến nay, tại trường giảng dạy đến 5 chương trình tiếng Anh cùng lúc!
Quá nhiều
Chương trình tiếng Anh tự chọn với thời lượng 2 tiết/tuần đang được triển khai tại hơn 500 trường tiểu học ở TP HCM được ví như chương trình bình dân, phổ cập “xóa mù” tiếng Anh cho học sinh ở mọi địa bàn quận, huyện. Nhưng đến nay, chương trình này hầu như chỉ còn duy trì ở những trường tiểu học thuộc khu vực khó khăn, phụ huynh không có điều kiện, sĩ số có những nơi lên đến 45 học sinh/lớp. Những trường tiểu học “điểm” của quận 1 như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Ngọc Hân, Hòa Bình hiện đã không còn lớp tiếng Anh tự chọn.
Theo Sở GD-ĐT TP HCM, về lâu dài, sẽ chỉ còn 2 chương trình tiếng Anh cho bậc tiểu học là tiếng Anh tăng cường (TATC) và tiếng Anh theo Đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020 (còn gọi là tiếng Anh theo đề án) của Bộ GD-ĐT nhưng trước mắt vẫn cần nhiều chương trình để phụ huynh lựa chọn. Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (quận 4) đang dạy cùng lúc 3 chương trình: TATC, tiếng Anh tự chọn và tiếng Anh theo đề án. Bà Phạm Thúy Hà, hiệu trưởng nhà trường, cho biết hiện chỉ còn khối lớp 4 và 5 còn tiếng Anh tự chọn. Khi tiếng Anh theo đề án triển khai thì ngay khi vào lớp 1, học sinh được lựa chọn 2 chương trình là tiếng Anh đề án và TATC.
Năm học 2012-2013, toàn TP HCM có 19.590 học sinh lớp 1 thuộc 142 trường tiểu học học chương trình tiếng Anh theo đề án với thời lượng 4 tiết/tuần. Dù được đánh giá là tốt, Sở GD-ĐT TP liên tục nhắc nhở các trường triển khai nhưng chương trình tiếng Anh theo đề án lại không nhận được sự quan tâm của phụ huynh. Tại Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, trong số 7 lớp tiếng Anh tại trường thì có 4 lớp TATC và chỉ có 3 lớp tiếng Anh theo đề án. Tại Trường Tiểu học Lương Thế Vinh (quận 7), theo ông Hà Thanh Hải, hiệu trưởng nhà trường, số lớp TATC cũng nhiều hơn tiếng Anh theo đề án.
Chắp vá, đắp đổi
Hiệu trưởng một trường tiểu học tại quận 1 cho biết phụ huynh không thiết tha, trường cũng không muốn tổ chức nhưng tiếng Anh theo đề án buộc phải xem như nhiệm vụ mà các trường phải thực hiện. “Trong khi đó, khi triển khai chương trình này, bộ nói sẽ rót kinh phí để trả lương giáo viên, học sinh được học miễn phí nhưng cho đến nay, dù triển khai được 2 năm nhưng nguồn kinh phí chẳng thấy đâu nên trường đành phải gói ghém các khoản thu, rồi trích ra tự trả lương cho giáo viên. Lương thấp thì dĩ nhiên không thu hút được người dạy và người giỏi để dạy và phải làm theo kiểu chắp vá, đắp đổi. Chẳng thà chỉ một chương trình TATC 8 tiết/tuần, mỗi tháng đóng 50.000 đồng, có giáo viên nước ngoài giảng dạy nhưng lại được phụ huynh rất thích” - hiệu trưởng này bày tỏ.
Dù được ghi nhận có sức hấp dẫn nhưng vì TATC cũng yêu cầu cao về cơ sở vật chất, giáo viên và sĩ số (35 học sinh/lớp) nên hiện nay chương trình này chưa thể phổ cập được hết các trường ở bậc THCS. Vì thế, học sinh nào học TATC ở tiểu học, khi phân tuyến lên THCS, nếu trường đó không dạy TATC thì chỉ còn lựa chọn hoặc là tiếng Anh theo đề án hoặc là tiếng Anh Cambridge. Khi chương trình tiếng Anh Cambridge không tiếp tục triển khai thì những đối tượng học sinh này lại phải đầu tư, theo học một chương trình hoàn toàn mới, nên sẽ thiếu sự liên thông, liền mạch.
TS Đặng Văn Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo khu vực SEAMEO tại Việt Nam, cho rằng với tư cách là một phụ huynh, ông cũng sẽ rất băn khoăn khi cùng lúc có nhiều chương trình trong trường phổ thông, biết sẽ chọn chương trình nào phù hợp với con của mình! Hiện các tỉnh, thành vẫn được tự do thực hiện các chương trình thử nghiệm giảng dạy tiếng Anh nhưng với việc có nhiều chương trình cùng một lúc thì khó đánh giá hiệu quả. “Bộ, sở và các trường cần có hướng dẫn, thông báo, tổ chức hội thảo, tổ chức diễn đàn để các nhà chuyên môn bày tỏ quan điểm trong cách giảng dạy tiếng Anh; so sánh, đánh giá các chương trình và công bố cho phụ huynh được biết” - TS Hùng nói.
Giáo viên thiếu chuẩn, thuê mướn
Dù triển khai rất nhiều chương trình tiếng Anh trong các trường học nhưng vấn đề nhức nhối hiện nay là đa số giáo viên tại TP HCM vẫn chưa đạt chuẩn.
Theo Đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020, giáo viên dạy ngoại ngữ phải có năng lực ngôn ngữ giảng dạy cao hơn trình độ chung của cấp dạy 2 bậc. Trình độ giáo viên dạy tiếng Anh cấp tiểu học, THCS phải đạt tối thiểu cấp độ 4/6 do Hiệp hội Các tổ chức khảo thí ngoại ngữ châu Âu ban hành. Tuy nhiên, trong một kỳ kiểm tra năng lực của giáo viên tại TP HCM năm 2012, có đến 929/1.100 giáo viên tiếng Anh được khảo sát chưa đạt tiêu chuẩn.
ThS Hồ Liên Biện, Trưởng Khoa Ngoại ngữ Trường ĐH Hùng Vương (TP HCM), cho rằng việc đa số giáo viên chưa đạt chuẩn là một trong những khó khăn lớn nhất của các chương trình tiếng Anh hiện nay. Chuyện TP HCM phải sang thuê giáo viên Philippines để dạy các chương trình tiếng Anh đã cho thấy sự khủng hoảng về lực lượng này.
Theo TS Đặng Văn Hùng, để triển khai Đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020, thời gian qua, TP HCM và các tỉnh đã triển khai nhiều chương trình đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh. Tuy nhiên, thực tế là còn nhiều giáo viên ở cấp độ thấp, dạy học từ mấy chục năm nay không được bồi dưỡng, nâng cấp. Ngoài ra, đa số giáo viên ngoài đi dạy còn có gia đình, nhiều người đã lớn tuổi, tách rời việc học đã lâu, nên với thời gian bồi dưỡng trong vòng 5 tháng thì trình độ khó mà nâng lên cấp thời.
“Một lớp học tiếng Anh phải rất sôi động, học sinh phải được nói nhiều, giao tiếp nhiều, thậm chí có thể hò hét, vui chơi trong lớp học nhưng trong môi trường giáo dục hiện nay, học sinh không được làm ồn, ảnh hưởng đến lớp khác. Môi trường học tập và cơ sở vật chất không đáp ứng thì làm sao mà thực hiện được hiệu quả việc giảng dạy tiếng Anh” - ThS Biện nói.
Chuyên gia này cũng cho rằng phải thay đổi chương trình đào tạo giáo viên trong trường sư phạm hiện nay. Sinh viên ra trường mà không nghe nói thông thạo thì làm sao có thể giảng dạy các chương trình tiếng Anh cho học sinh. “Các trường đào tạo sư phạm ngoại ngữ nên thay đổi chương trình theo hướng 7 học kỳ học tại trường và 1 học kỳ bắt buộc ở nước bản ngữ. Phải có thời gian học nói với người nước ngoài thì may ra mới cải thiện được tình trạng hiện nay”.
Trong khi đó, với tư cách một trong những người tham gia thực hiện đào tạo, bồi dưỡng giáo viên của Đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020, TS Đặng Văn Hùng thông tin đề án sẽ không tiến hành đào tạo lại đối với giáo viên tốt nghiệp ĐH sư phạm từ nay về sau nữa, các trường ĐH sư phạm buộc phải tự xây dựng chuẩn đầu ra phù hợp để bắt kịp được với yêu cầu về giáo viên của đề án.
Phải lập hội đồng thẩm định
Một chuyên gia về tiếng Anh tại TP HCM cho rằng khi triển khai các chương trình tiếng Anh, Bộ GD-ĐT và các sở GD-ĐT phải lập hội đồng thẩm định, đánh giá chất lượng chương trình và các phương tiện hỗ trợ tiếp theo, chứ không nên thích thì chọn, không thích thì dừng, gây hoang mang cho người học. Bên cạnh đó, nếu cùng lúc duy trì nhiều chương trình tiếng Anh mà không đánh giá được hiệu quả, không có người học thì dẫn đến sự lãng phí rất lớn.
Từ nay đến khi Đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020 - chương trình đào tạo tiếng Anh thống nhất trong cả nước - chính thức triển khai trên toàn quốc thì các sở GD-ĐT vẫn triển khai kế hoạch giảng dạy bình thường và theo dõi hướng đi của của Bộ GD-ĐT trong việc thực hiện đề án này. Theo đánh giá của các chuyên gia, đến nay, đề án vẫn còn nhiều thứ chưa hoàn thiện như chương trình, sách giáo khoa, giáo viên... Do đó, vẫn chưa biết khi nào đề án này mới chính thức được triển khai cả nước. Và trong khi chờ đợi, các sở, trường vẫn tiếp tục được tạo điều kiện thực hiện các chương trình tiếng Anh. Vậy là việc giảng dạy tiếng Anh trong trường học sẽ vẫn là bài toán khó có lời giải.
Phụ trách: TRẦN ĐOÀN TRUNG - Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM
Phó Tổng Biên tập: NGUYỄN VĂN TÍN, DƯƠNG QUANG, BÙI THANH LIÊM
Tổng Thư ký Tòa soạn: LÊ CƯỜNG
Giấy phép số 1872/GP- BTTTT cấp ngày 9 tháng 10 năm 2012 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Địa chỉ: 127 Võ Văn Tần, Phường 6, Quận 3 - TPHCM, Điện thoại:
028-3930.6262 / 028-3930.5376, Fax: 028-3930.4707
Bản quyền thuộc về Báo Người Lao Động. Các website khác đã được chúng
tôi đồng ý cho khai thác thông tin, khi đăng lại phải ghi rõ nguồn:
Theo Báo Người Lao Động (www.nld.com.vn).
Hotline: 0942.86.11.33
Email: doanhnghiep@admicro.vn

Server: nld-rp

FilterID: ft