text:
Những lưu ý gì khi cần mua nấm lim xanh
- Cách chế biến nấm lim xanh cho tốt?
- Cách sử dụng nấm lim xanh Quảng Nam như thế nào?
- Cảnh giác với những địa chỉ bán nấm lim xanh kém chất lượng
Sử dụng nấm lim xanh với nhiều công dụng cho việc điều trị bệnh tuy nhiên nên lưu ý những điều sau khi bạn cần mua nấm lim xanh.
Chọn địa chỉ uy tín khi cần mua nấm lim xanh
Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều các địa chỉ bán nấm lim xanh nhưng nấm lim xanh tự nhiên hiện tại lại rất khan hiếm cũng chính vì thế mà không phải cơ sở nào cũng có các sản phẩm uy tín, chất lượng.
Người tiêu dùng khi chọn mua nấm lim xanh rừng cần tìm địa chỉ uy tín để không mua phải các sản phẩm nấm lim xanh giả, nấm lim xanh kém chất lượng. Việc sử dụng nấm lim xanh kém chất lượng sẽ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn khiến “tiền mất tật mang”.
Sử dụng nấm lim xanh đúng cách
Sau khi đã mua được sản phẩm nấm lim xanh rồi, để có giá trị cao nhất người dùng cũng nên có cách sử dụng hợp lý để có hiệu quả cao nhất.
Lựa chọn hàm lượng phù hợp
Tùy theo từng loại bệnh mà bạn muốn điều trị để có thể lựa chọn hàm lượng phù hợp. Hàm lượng này bạn nên tham khảo và thực hiện đúng như trên hướng dẫn đối với mỗi sản phẩm.
Lưu ý với các tình trạng bất thường khi sử dụng
Sẽ có những biểu hiện tùy vào cơ địa từng người khi sử dụng nấm lim xanh chính vì thế người sử dụng cần tùy thuộc vào từng tình trạng để điều chỉnh cách sử dụng cho phù hợp với thể trạng từng người.
Trên đây là những lưu ý khi cần mua nấm lim xanh, hy vọng người dùng có thể tham khảo để sử dụng nấm lim xanh có hiệu quả nhất.
- Mua nấm lim xanh Quảng Nam ở đâu tốt? Nấm lim xanh tác dụng gì?
- Mua bán nấm lim xanh ở đâu? Giá bán nấm lim xanh rừng tự nhiên
- Mua nấm lim xanh ở đâu tốt nhất? Nơi bán nấm lim xanh giá rẻ, uy tín
- Mua nấm lim xanh: Giá cả, địa chỉ nơi mua bán, cách mua an toàn
- Mua nấm lim xanh ở Hà Nội đem lại lợi ích gì?
- Nạn mua bán nấm lim xanh trên thị trường
- THÀNH PHẦN DƯỢC TÍNH CỦA NẤM LIM XANH Viện Dược…
- Cách sắc và dùng nấm lim xanh trong điều trị…
- Nấm lim xanh vốn là một thảo dược quý hiếm…
- Được biết đến là thảo dược lành tính, với nhiều…
- Trong những năm gần đây, nấm lim xanh trở nên…
- Hiện nay rất nhiều người truyền tai nhau cách điều…
- Nấm lim xanh và tác dụng hỗ trợ chữa bệnh…
- Nấm lim xanh là thảo dược quý hiếm từ thiên…

markdown:
# Những lưu ý gì khi cần mua nấm lim xanh
[Cách chế biến nấm lim xanh cho tốt?](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/che-bien-nam-lim-xanh/cach-che-bien-nam-lim-xanh-cho-tot.html) [Cách sử dụng nấm lim xanh Quảng Nam như thế nào?](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/cach-su-dung-nam-lim-xanh/cach-su-dung-nam-lim-xanh-quang-nam-nhu-the-nao.html) [Cảnh giác với những địa chỉ bán nấm lim xanh kém chất lượng](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/ban-nam-lim-xanh/canh-giac-voi-nhung-dia-chi-ban-nam-lim-xanh-kem-chat-luong.html) *Sử dụng nấm lim xanh với nhiều công dụng cho việc điều trị bệnh tuy nhiên nên lưu ý những điều sau khi bạn cần mua nấm lim xanh.*
**Chọn địa chỉ uy tín khi cần mua ** [nấm lim xanh](http://www.namlimxanh.com/cong-dung-nam-lim-xanh-chua-viem-khop.html) [nấm lim xanh](http://www.namlimxanh.com/cong-dung-nam-lim-xanh-chua-viem-khop.html)
Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều các
*địa chỉ bán nấm lim xanh* nhưng nấm lim xanh tự nhiên hiện tại lại rất khan hiếm cũng chính vì thế mà không phải cơ sở nào cũng có các sản phẩm uy tín, chất lượng.
Người tiêu dùng khi chọn
[mua nấm lim xanh rừng](http://www.namlimxanh.com/san-pham-nam-lim-xanh-tien-phuoc-duoc-bao-ho-theo-quy-dinh-phap-luat.html) cần tìm địa chỉ uy tín để không mua phải các sản phẩm nấm lim xanh giả, *nấm lim xanh kém chất lượng*. Việc sử dụng nấm lim xanh kém chất lượng sẽ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn khiến “tiền mất tật mang”. ![ ](https://ungthuvietnam.com/wp-content/uploads/2017/06/can-mua-nam-lim-xanh-2.jpg)
Cần mua nấm lim xanh người dùng nên lựa chọn cơ sở bán nấm uy tín
[Sử dụng nấm lim xanh](http://www.namlimxanh.com/nam-lim-xanh-rung-quang-nam/cong-dung-nam-lim-xanh-rung-tu-nhien-quang-nam) đúng cách [Sử dụng nấm lim xanh](http://www.namlimxanh.com/nam-lim-xanh-rung-quang-nam/cong-dung-nam-lim-xanh-rung-tu-nhien-quang-nam)đúng cách
Sau khi đã mua được sản phẩm
[nấm lim xanh](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh) rồi, để có giá trị cao nhất người dùng cũng nên có cách sử dụng hợp lý để có hiệu quả cao nhất. *Lựa chọn hàm lượng phù hợp*
Tùy theo từng loại bệnh mà bạn muốn điều trị để có thể lựa chọn hàm lượng phù hợp. Hàm lượng này bạn nên tham khảo và thực hiện đúng như trên hướng dẫn đối với mỗi sản phẩm.
*Lưu ý với các tình trạng bất thường khi sử dụng*
Sẽ có những biểu hiện tùy vào cơ địa từng người khi
*sử dụng nấm lim xanh* chính vì thế người sử dụng cần tùy thuộc vào từng tình trạng để điều chỉnh cách sử dụng cho phù hợp với thể trạng từng người. ![ Tác dụng nấm lim xanh rừng tự nhiên Tiên Phước](http://www.namlimxanh.com/wp-content/uploads/2016/10/benh-viem-khop.jpg)
Tác dụng nấm lim xanh rừng tự nhiên Tiên Phước
Trên đây là những lưu ý khi cần
[, hy vọng người dùng có thể tham khảo để sử dụng nấm lim xanh có hiệu quả nhất. mua nấm lim xanh](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/mua-ban-nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh)
-
[Mua nấm lim xanh Quảng Nam ở đâu tốt? Nấm lim xanh tác dụng gì?](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh-quang-nam-o-dau-tot-nam-lim-xanh-tac-dung-gi.html)
-
[Mua bán nấm lim xanh ở đâu? Giá bán nấm lim xanh rừng tự nhiên](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh/mua-ban-nam-lim-xanh-o-dau-gia-ban-nam-lim-xanh-rung-tu-nhien.html)
-
[Mua nấm lim xanh ở đâu tốt nhất? Nơi bán nấm lim xanh giá rẻ, uy tín](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh-o-dau-tot-nhat-noi-ban-nam-lim-xanh-gia-re-uy-tin.html)
-
[Mua nấm lim xanh: Giá cả, địa chỉ nơi mua bán, cách mua an toàn](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh-gia-ca-dia-chi-noi-mua-ban-cach-mua-an-toan.html)
-
[Mua nấm lim xanh ở Hà Nội đem lại lợi ích gì?](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh-o-ha-noi-dem-lai-loi-ich-gi.html)
-
[Nạn mua bán nấm lim xanh trên thị trường](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/mua-nam-lim-xanh/nan-mua-ban-nam-lim-xanh-tren-thi-truong.html)
-
[THÀNH PHẦN DƯỢC TÍNH CỦA NẤM LIM XANH Viện Dược…](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/cay-thuoc-dieu-tri-benh.html)
-
[Cách sắc và dùng nấm lim xanh trong điều trị…](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/cach-su-dung-nam-lim-xanh/cach-dung-nam-lim-xanh-dieu-tri-ung-thu.html)
-
[Nấm lim xanh vốn là một thảo dược quý hiếm…](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/cach-su-dung-nam-lim-xanh/cach-nau-nam-lim-xanh-kho-hieu-qua-cao-nhat.html)
-
[Được biết đến là thảo dược lành tính, với nhiều…](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/giai-dap-ve-nam-lim-xanh/giai-dap-phu-nu-co-thai-uong-nam-lim-xanh-duoc-khong.html)
-
[Trong những năm gần đây, nấm lim xanh trở nên…](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/cong-dung-nam-lim-xanh/cong-dung-cua-nam-lim-xanh-tien-phuoc.html)
-
[Hiện nay rất nhiều người truyền tai nhau cách điều…](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/nam-lim-xanh-quang-nam/bi-quyet-ho-tro-chua-ung-thu-phoi-bang-nam-lim-xanh-quang-nam.html)
-
[Nấm lim xanh và tác dụng hỗ trợ chữa bệnh…](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/nam-lim-xanh-gia-truyen/nam-lim-xanh-va-tac-dung-ho-tro-chua-benh-hieu-qua.html)
-
[Nấm lim xanh là thảo dược quý hiếm từ thiên…](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/nam-lim-xanh-gia-truyen/tim-hieu-nam-lim-xanh-loai-nao-tot-nhat-hien-nay.html)


text:
-
Tên nhà xeTuyến đườngSL giá vé 10.000đ
-
Inter Bus Lines
-
Hoa Mai Sedona
-
Hoa Mai Sedona
-
Kumho Vietthanh
-
Ninh Quỳnh
-
Cúc Mừng
-
Hòa Thuận Anh
-
Hanoi Limo
-
Thái Sơn Travel
-
Tân Thanh Thủy
-
Hoàng Khải
-
Việt Tân
-
Việt Tân
-
Việt Tân
-
Việt Tân
-
Gia Phúc - Gia Lai
-
Tiến Oanh
-
Tuấn Tú-Phương Uyên
-
Gia Phúc - Cam Ranh
-
Quốc Hùng
-
Cảnh Yến
-
Thanh Bình Xanh
1/ Vé xe 10.000 đồng chỉ áp dụng cho tân sinh viên thỏa các điều kiện từ đối tác của VeXeRe.com và các tuyến đường được hỗ trợ (được cập nhật tại “Danh sách các hãng xe tài trợ với tấm lòng vàng vì cộng đồng) cụ thể: Ban Tổ Chức sẽ xét duyệt các hồ sơ của các bạn tân sinh viên, ưu tiên xét duyệt các bạn có hoàn cảnh khó khăn, con em vùng sâu vùng xa, con em ở hải đảo, đồng bào dân tộc thiểu số trước. Vì vậy, nếu có giấy xác nhận hộ nghèo/cận nghèo, giấy xác nhận là con em ở vùng sâu vùng xa, hải đảo, dân tộc thiểu số (xác nhận từ chính quyền địa phương) các bạn hãy tải hình ảnh lên để Ban Tổ Chức xét duyệt ưu tiên. Trường hợp vẫn còn đủ số lượng vé sau khi đã ưu tiên các bạn sinh viên khó khăn, con em vùng sâu vùng xa, con em ở hải đảo, đồng bào dân tộc thiểu số Ban Tổ Chức sẽ duyệt các hồ sơ có bài viết chia sẻ về tấm vé nhân ái của bạn tại mục “Đăng ký Mã Giảm Giá”.
2/ Khung thời gian của chương trình: Áp dụng cho các chuyến xe khởi hành từ ngày 05/09 - 31/10/2017. Tân sinh viên đăng ký đến hết ngày 28/10/2017.
3/ Để nhận được vé giá 10.000đ, tân sinh viên thực hiện 2 bước sau:
Bước 1: Đăng ký nhận "Mã Giảm Giá": tân sinh viên sẽ chọn nơi đi - nơi đến (lưu ý ở mỗi tuyến đường nơi đi - nơi đến, khi nhấp vào sẽ có chặng đường chi tiết); tiếp theo vào mục "Đăng ký Mã Giảm Giá" điền đầy đủ các thông tin theo biểu mẫu.
Bước 2: Ban tổ chức sẽ xét duyệt, gửi thông báo và "Mã Giảm Giá" qua email đối với những hồ sơ hợp lệ trong vòng 48 tiếng kể từ thời điểm tân sinh viên hoàn tất đăng ký "Mã Giảm Giá”. Tân sinh viên dùng "Mã Giảm Giá" này để mua vé giá 10.000đ tại website VeXeRe.com (theo hướng dẫn đính kèm được gửi qua email).
4/ Vì số lượng "Mã Giảm Giá" của vé 10.000 đồng có giới hạn nên VeXeRe.com không đảm bảo tất cả các tân sinh viên có hồ sơ hợp lệ đều nhận được "Mã Giảm Giá". Ban tổ chức sẽ ưu tiên gửi "Mã Giảm Giá" đối với hồ sơ hợp lệ và đăng ký trước.
5/ Mỗi tân sinh viên chỉ được nhận tối đa 01 "Mã Giảm Giá" để mua 01 "vé giá 10.000 đồng", vé xe này không được chuyển nhượng cho người khác và không có giá trị quy đổi thành tiền mặt trong trường hợp tân sinh viên nhận được vé mà không đi xe. Trong trường hợp vì bất cứ lý do gì bạn đã nhận được vé xe giá 10.000 đồng nhưng không sử dụng để đi xe, hãy liên hệ với ban tổ chức để bạn tân sinh viên khác có cơ hội nhận được sự hỗ trợ từ chương trình.
6/ Tân sinh viên chịu trách nhiệm về tính trung thực của những thông tin đăng ký. Khi lên xe, nhà xe sẽ yêu cầu đọc số điện thoại mà tân sinh viên đã đăng ký vé và có thể yêu cầu tân sinh viên xuất trình giấy xác nhận hộ nghèo hoặc cận nghèo, CMND, giấy báo nhập học, kèm vé xe. Nếu phát hiện hành vi không trung thực, sinh viên sẽ phải đóng phí bổ sung đầy đủ theo giá vé xe đó, hoặc bị hãng xe từ chối cung cấp dịch vụ vận chuyển.
7/ Số lượng vé có hạn nên VeXeRe.com không đảm bảo tất cả các tân sinh viên nhận được "Mã Giảm Giá" đều mua được vé xe giá 10.000 đồng. Vì nếu bạn dùng "Mã Giảm Giá" để mua vé nhưng trễ hơn những bạn tân sinh viên khác, vé chuyến xe của bạn có thể đã hết.
8/ Chương trình không áp dụng đồng thời với những chương trình khuyến mãi khác cùng thời điểm từ ngày 05/09 - 31/10/2017.
9/ VeXeRe.com có toàn quyền sử dụng các thông tin bạn đã cung cấp trong trường hợp cần thiết.
10/ Thể lệ và quy định của chương trình có thể thay đổi trong thời gian diễn ra, bạn vui lòng xem lại điều khoản sử dung thường xuyên tại đây.

markdown:
****
Danh sách các hãng xe hảo tâm
![](/Content/vxr/images/landingpagetansinhvien/Element-6.png?v=139)
-
Tên nhà xeTuyến đườngSL giá vé 10.000đ
-
Inter Bus Lines
-
Hoa Mai Sedona
-
Hoa Mai Sedona
-
Kumho Vietthanh
-
Ninh Quỳnh
-
Cúc Mừng
-
Hòa Thuận Anh
-
Hanoi Limo
-
Thái Sơn Travel
-
Tân Thanh Thủy
-
Hoàng Khải
-
Việt Tân
-
Việt Tân
-
Việt Tân
-
Việt Tân
-
Gia Phúc - Gia Lai
-
Tiến Oanh
-
Tuấn Tú-Phương Uyên
-
Gia Phúc - Cam Ranh
-
Quốc Hùng
-
Cảnh Yến
-
Thanh Bình Xanh
****
Mục đích chương trình
![](/Content/vxr/images/landingpagetansinhvien/Element-6.png?v=139)
****
![](/Content/vxr/images/landingpagetansinhvien/Element-5.png?v=139)
****
Thể lệ và quy định chương trình
![](/Content/vxr/images/landingpagetansinhvien/Element-6.png?v=139)
**1/** Vé xe 10.000 đồng chỉ áp dụng cho tân sinh viên thỏa các điều kiện từ đối tác của VeXeRe.com và các tuyến đường được hỗ trợ (được cập nhật tại “Danh sách các hãng xe tài trợ với tấm lòng vàng vì cộng đồng) cụ thể: Ban Tổ Chức sẽ xét duyệt các hồ sơ của các bạn tân sinh viên, ưu tiên xét duyệt các bạn có hoàn cảnh khó khăn, con em vùng sâu vùng xa, con em ở hải đảo, đồng bào dân tộc thiểu số trước. Vì vậy, nếu có giấy xác nhận hộ nghèo/cận nghèo, giấy xác nhận là con em ở vùng sâu vùng xa, hải đảo, dân tộc thiểu số (xác nhận từ chính quyền địa phương) các bạn hãy tải hình ảnh lên để Ban Tổ Chức xét duyệt ưu tiên. Trường hợp vẫn còn đủ số lượng vé sau khi đã ưu tiên các bạn sinh viên khó khăn, con em vùng sâu vùng xa, con em ở hải đảo, đồng bào dân tộc thiểu số Ban Tổ Chức sẽ duyệt các hồ sơ có bài viết chia sẻ về tấm vé nhân ái của bạn tại mục “Đăng ký Mã Giảm Giá”.
**2/** Khung thời gian của chương trình: Áp dụng cho các chuyến xe khởi hành từ ngày 05/09 - 31/10/2017. Tân sinh viên đăng ký đến hết ngày 28/10/2017.
**3/** Để nhận được vé giá 10.000đ, tân sinh viên thực hiện 2 bước sau:
Bước 1: Đăng ký nhận "Mã Giảm Giá": tân sinh viên sẽ chọn nơi đi - nơi đến (lưu ý ở mỗi tuyến đường nơi đi - nơi đến, khi nhấp vào sẽ có chặng đường chi tiết); tiếp theo vào mục "Đăng ký Mã Giảm Giá" điền đầy đủ các thông tin theo biểu mẫu.
Bước 2: Ban tổ chức sẽ xét duyệt, gửi thông báo và "Mã Giảm Giá" qua email đối với những hồ sơ hợp lệ trong vòng 48 tiếng kể từ thời điểm tân sinh viên hoàn tất đăng ký "Mã Giảm Giá”. Tân sinh viên dùng "Mã Giảm Giá" này để mua vé giá 10.000đ tại website VeXeRe.com (theo hướng dẫn đính kèm được gửi qua email).
**4/** Vì số lượng "Mã Giảm Giá" của vé 10.000 đồng có giới hạn nên VeXeRe.com không đảm bảo tất cả các tân sinh viên có hồ sơ hợp lệ đều nhận được "Mã Giảm Giá". Ban tổ chức sẽ ưu tiên gửi "Mã Giảm Giá" đối với hồ sơ hợp lệ và đăng ký trước. **5/** Mỗi tân sinh viên chỉ được nhận tối đa 01 "Mã Giảm Giá" để mua 01 "vé giá 10.000 đồng", vé xe này không được chuyển nhượng cho người khác và không có giá trị quy đổi thành tiền mặt trong trường hợp tân sinh viên nhận được vé mà không đi xe. Trong trường hợp vì bất cứ lý do gì bạn đã nhận được vé xe giá 10.000 đồng nhưng không sử dụng để đi xe, hãy liên hệ với ban tổ chức để bạn tân sinh viên khác có cơ hội nhận được sự hỗ trợ từ chương trình. **6/** Tân sinh viên chịu trách nhiệm về tính trung thực của những thông tin đăng ký. Khi lên xe, nhà xe sẽ yêu cầu đọc số điện thoại mà tân sinh viên đã đăng ký vé và có thể yêu cầu tân sinh viên xuất trình giấy xác nhận hộ nghèo hoặc cận nghèo, CMND, giấy báo nhập học, kèm vé xe. Nếu phát hiện hành vi không trung thực, sinh viên sẽ phải đóng phí bổ sung đầy đủ theo giá vé xe đó, hoặc bị hãng xe từ chối cung cấp dịch vụ vận chuyển. **7/** Số lượng vé có hạn nên VeXeRe.com không đảm bảo tất cả các tân sinh viên nhận được "Mã Giảm Giá" đều mua được vé xe giá 10.000 đồng. Vì nếu bạn dùng "Mã Giảm Giá" để mua vé nhưng trễ hơn những bạn tân sinh viên khác, vé chuyến xe của bạn có thể đã hết.
**8/** Chương trình không áp dụng đồng thời với những chương trình khuyến mãi khác cùng thời điểm từ ngày 05/09 - 31/10/2017.
**9/** VeXeRe.com có toàn quyền sử dụng các thông tin bạn đã cung cấp trong trường hợp cần thiết.
**10/** Thể lệ và quy định của chương trình có thể thay đổi trong thời gian diễn ra, bạn vui lòng xem lại điều khoản sử dung thường xuyên tại đây.
****
![](/Content/vxr/images/landingpagetansinhvien/Element-5.png?v=139)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

Content-Security-Policy: frame-ancestors 'self' *.vexere.com


text:
Bò tót nhà
Bò tót lai hay còn gọi là bò tót nhà (Danh pháp khoa học: Bos frontalis), hay còn gọi là con Mithun còn được gọi với tên tiếng Anh là Gayal là một loại động vật trong Tông Trâu bò thuộc Họ Trâu bò được bán thuần hóa, phân bố tại Đông Bắc Ấn Độ, Bangladesh, Bắc Miến Điện và vùng Vân Nam Trung Quốc. Đây là một loại bò nhưng đi lại chậm chạp, chỉ có ở đông bắc Ấn Độ hiện nay[1][2]. Chúng có nguồn gốc từ việc lai tạo giữa bò tót (bò tót đực) và bò nhà (bò cái), chẳng hạn như sự kiện con bò tót ở Ninh Thuận, Việt Nam đã giao phối với các con bò cái địa phương để cho ra những đàn con lai với tầm vóc to lớn so với bò nhà thông thường.
Mục lục
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Mithun hay bò tót nhà, là một dạng giống bò tót. So với bò tót thì chúng là hơi nhỏ hơn về tầm vóc, tương ứng với tứ chi ngắn hơn, và đứng thấp hơn nhiều ở hai bả vai. Các sườn núi ở mặt sau kém phát triển hơn, và con bò đực có diềm cổ lớn ở cổ họng. Đầu ngắn hơn và rộng hơn, với cái trán phẳng lỳ và một đường thẳng giữa các điểm của sừng. Những chiếc sừng dày và nặng và ít cong hơn so với bò tót, mở rộng gần như trực tiếp ra ngoài từ hai bên đầu, và hơi cong lên ở đỉnh, nhưng mà không có bất kỳ độ nghiêng vào phía trong.
Chân của chúng cũng ngắn hơn nhiều so với bò tót. Những con bò tót cái nhỏ hơn nhiều so với các con bò đực, và có hầu như không có diềm cổ họng. Màu da của đầu và cơ thể là đen-nâu ở cả hai giới, và phần dưới của tứ chi có màu trắng hoặc hơi vàng. Những chiếc sừng này là của hoàn toàn đen từ gốc đến ngọn. Một số bò tót nhà thuần là tối màu, trong khi những cá thể khác hoàn toàn màu trắng. Những con Gayal sót lại trong rừng, nơi chúng thường ở lại trong một phạm vi nhỏ. Con cái thường hung dữ khi có bê con, và có những trường hợp đã biết khi người đã bị thương nặng sau khi bị húc. Con đực thường dễ bảo hơn.
Tuy khá giống nhau về hình thức, nhưng bò tót và trâu kể cả trâu rừng chưa bao giờ giao phối với nhau, ngược lại, chúng có thể giao phối với bò nhà và bò rừng để sinh ra loại bò lai rất to lớn và thế hệ con lai[3]. Những loài động vật có cùng số nhiễm sắc thể thì hoàn toàn có thể lai tạo giống. Trước đó, người ta cũng đã từng nhập về hai con bò tót lai của Thái Lan để thử phối giống với bò nhà và thành công, đến nay bò con phát triển tốt. Người ta nhận ra rằng, bò tót sống trong môi trường hoang dã có xu hướng tiến lại gần với bò nhà. Bò tót là nguồn gen quý dự trữ trong thiên nhiên, để có thể lai tạo với các giống bò khác. Giá trị kinh tế mỗi con có thể cung cấp 500–600 kg thịt, 400 kg xương, 2 - 3m2 da và cặp sừng đẹp. Tất cả bò tót lai đều có cặp NST là 2n=58. Đây là kết quả khác với cặp NST của bò nhà lẫn bò tót rừng (bò nhà có cặp NST là 2n=60), bò tót rừng là 2n=56)[4].
Phân bố[sửa | sửa mã nguồn]
Mithun cơ bản là cư dân của vùng đồi rừng. Tại Ấn Độ, Mithun bán thuần hóa được chăn giữ bằng một số dân tộc sống ở những ngọn đồi của Tripura, Mizoram, Assam và Arunachal Pradesh. Chúng cũng như vậy ở các vùng đồi Chittagong. Ở miền Bắc Miến Điện, chúng được nuôi ở bang Kachin, và liền kề Vân Nam chỉ được tìm thấy ở vùng Trung (tiếng Trung Quốc: 独 龙河) và lưu vực sông Salween. Vai trò của Mithun là trung tâm của cuộc sống của nhiều người dân ở các khu vực này. Trong vùng Nagaland, các động vật được giữ bán hoang dã, và sống theo bầy đàn, là được chăm sóc bởi người chăm sóc đặc biệt của thôn, làng, chủ sở hữu của đàn giao cho. Chúng đáp ứng với một sừng giữ đặc biệt cho những người chăm sóc cá thể hoặc chủ sở hữu thực tế để gọi chúng. Từ khi sinh ra cho đến thời điểm giết mổ hoặc bán thị trường, Mithun vẫn còn trong đàn, và đi lang thang chủ yếu là tự do trong suốt những cánh rừng.
Mặc dù chăn nuôi là rất đặc trưng của dãy Himalaya cao nhất của cuộc sống nói chung, với Tây Tạng và cừu là loài chiếm ưu thế cho đến gần đây, các Mithun là loài động vật nổi bật nhất được khai thác bởi các nhóm người ở vùng Himalaya Đông. Các Mithun là một động vật bán thuần hóa, được quản lý trong vùng rào rừng chứ không phải được giữ trong hoặc gần làng. Bên ngoài khu vực Đông Bắc Ấn Độ, Mithun chủ yếu nhập khẩu cho mục đích nhân giống bằng cách giao phối chéo với các loài trâu bò khác, ví dụ như ở Bhutan. Nó là rất phổ biến trong ngôn ngữ Hy Mã Lạp Sơn phía Đông để tìm bộ từ vựng biểu thị động vật, trong đó Mithun được xác định như một "nguyên mẫu" con vật thịt, hàm ý là các Mithun bán hoang dã được coi là loài cốt lõi, và đúng là đã được thuần hóa như gia súc.
Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Trong mô tả đầu tiên của mình vào năm 1804, Aylmer Bourke Lambert áp dụng nó như là một pháp danh hai phần của Bos từ Chittagong. Năm 2003, Ủy ban quốc tế về động vật học ban hành Danh mục cố định tên cụ thể có sẵn đầu tiên dựa trên một quần thể hoang dã mà tên cho các loài hoang dã này là hợp lệ bởi của mình được có trước bởi một tên dựa trên một hình thức gia súc. Hầu hết các tác giả đã thông qua danh pháp hai phần Bos cho các loài vật nuôi có giá trị cho các đơn vị phân loại. Phân tích phát sinh loài đã chứng thực việc đánh giá phân loại rằng bò tót nhà là loài Bos độc lập có nguồn gốc từ bò tót, bò u và bò nhà.
Tại Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Một số con bò tót thuộc phân loài bò tót Đông Dương còn mò về giao phối với bò nhà, Năm 2008, tại Việt Nam người dân địa phương phát hiện con bò tót đực cường tráng từ đại ngàn về làng, đuổi theo những con bò cái nhà ở khu vực nương rẫy dưới chân núi Tà Nin. Đến mùa động dục, con bò đó lại mò về. Nó sẵn sàng chiến đấu với đối thủ là những chú bò đực nhà đi chung bầy, nó đã hạ gục 7 bò đực trưởng thành, đồng thời cho ra đời hơn 12 con bò tót lai vượt trội về thể trọng và có các đặc điểm về lông, sừng.[5][6]
Sự kiện[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Vườn Quốc gia Phước Bình Ninh Thuận, từng xuất hiện một con bò tót xuất tại khu vực Bạc Rây 2, nó nặng khoảng một tấn, lông màu đen, nó tấn công người và bò đực nhà để ve vãn bò cái nhà, nó tách bầy, thường xuyên về sống chung với đàn bò nhà của người dân và và cho ra đời hơn 10 bê lai có thể trọng cao to, khác hẳn bò nhà[7][8] Đây là đàn bò tót lai tự nhiên đầu tiên trên thế giới. Năm 2008, có con bò tót đực cường tráng từ đại ngàn về làng, đuổi theo những con bò cái nhà ở khu vực nương rẫy dưới chân núi Tà Nin. Từ đó, hễ đến mùa động dục, con bò khổng lồ ấy lại mò về.
Dân làng chứng kiến bò tót húc chết con bò đực thả ăn chung, rồi quan hệ với con bò cái trong đàn. Nó có kích thước đồ sộ đang thong thả gặm cỏ chung với đàn bò nhà. Nó không còn những động thái mài sừng, trợn mắt hung dữ khi thấy người đến gần như những năm trước đây nữa. Trước đây, mỗi lần bò tót xuất hiện là người dân rất lo sợ bởi tính hung hãn của nó, lúc này con bò tót này không hề hung hãn. Chỉ khi có người ném đá, chọc phá quá mức, nó mới phản ứng lại. Bò tót về làng bám theo các con bò nhà rất đều đặn, buổi sáng từ rừng về rẫy gặm cỏ và chiều đến, nó lại biến vào rừng. Trong quá trình ve vãn các con bò nhà, nó sẵn sàng chiến đấu với đối thủ là những con bò đực nhà đi chung bầy.
Ngược lại, bò tót rất dịu dàng trước những con bò cái nhà yểu điệu. Những con bò cái nhà cũng không xa cách với nó. Kể từ năm 2009 khi bò tót về trú ngụ đây thì không còn có con bò đực thông thường nào dám bén mảng, con bò đực to nhất đàn bò nhà nặng 500 kg cũngđã bị con bò tót đực này húc thủng ngực. Từ đó khi bò tót về làng đến nay, bò tót đã hạ gục 7 bò đực trưởng thành. Vì vậy, con chú bò đực lai Sind mỗi khi thấy bò tót xuất hiện đều cong đuôi chạy. Kể từ đó, toàn bộ bò cái đang kiếm cỏ ven bìa rừng đều thuộc quyền kiểm soát của bò tót vì không có bò đực nào trong làng dám bén mảng đến[4] Ngay trong đêm con bò mẹ trở dạ thì chính con bò tót này đã về đứng cạnh 2 mẹ con bò cái. Bò đực thì bị húc bể đầu, gãy chân
Con lai[sửa | sửa mã nguồn]
Bò cái bất đắc dĩ trở thành những con mái của con bò tót to lớn này. Những con bò cái nào chịu thiệt thòi phải giao phối với bò tót thì về nằm ba, bốn ngày. Với cuộc giao phối không cân sức này, nhiều con bò nhà nằm liệt hơn 3 tháng sau khi quan hệ với bò tót phải chăm sóc ròng rã mới bình phục. Kết quả của những cuộc giao phối không cân sức tại thôn bản từ 4 năm qua đã cho ra đời hơn 12 con bò tót lai vượt trội về thể trọng và có các đặc điểm về lông, sừng... rất giống bò tót. Con bò cái đã giao phối với bò tót và con bê đã mang những đặc điểm giống bò tót.
Quan sát những con bê con được cho là hậu duệ của bò tót, người ta nhận thấy có những đặc điểm gần giống về mặt ngoại hình với loài bò tót. Mới một tháng tuổi nhưng nó đã lớn gấp 3 lần bạn cùng lứa. Cổ con bê lai này không có yếm như bò bình thường, lưng không có u, đuôi to ngắn màu đen, trên lưng và bụng có một sọc đen chạy dài, bốn chân màu đen. Có những con bò cái phối giống với con bò tót này và đẻ một con bê con được 2 tuần tuổi. Tuy mới chỉ 2 tuần tuổi nhưng nó to cao bằng một con bê con 2 tháng tuổi, đặc biệt cổ không có yếm như bò bình thường, lưng không có u, đuôi ngắn và dọc trên lưng và bụng có một sọc đen chạy dài[9] dưới 4 chân của con bê này lông đã nổi màu mốc (điểm đặc trưng của bò tót), ngoài những dấu hiệu như nó to cao hơn hẳn con bê cùng tuổi, không có yếm cổ, không có u lưng, lông gáy phủ dày như lông heo rừng.
Những bê lai mau lớn hơn các bê nhà cùng độ tuổi, về ngoại hình, bê không có u vai và yếm rốn; đầu hơi nhỏ, trán rộng và lõm; mặt hình chữ V, sừng nhọn và phát triển sớm. Khi mới sinh, bê lai có lông màu nâu vàng- xám nâu, khác khá rõ với bê bò nhà; sau 3-4 tháng tuổi, lông chuyển dần sang màu nâu đen ở toàn thân, ngoại trừ 4 chân từ khuỷu chân trở xuống móng có màu trắng. Ngoại hình và màu lông các bê lai F1 tương tự bò tót (Bos gaurus). Hiện 8 chú bò tót lai đang nuôi dưỡng có độ tuổi từ 2-3 năm, trọng lượng 2,5-3 tạ, gần gấp đôi so với bò nhà ở cùng độ tuổi[10].
Khi lần đầu tiên nhìn thấy những chú bò tót lai này, chỉ mới phân biệt nhờ vóc dáng vượt trội so với bê con thuần chủng cùng lứa thì bây giờ bầy bò lai đã thể hiện rõ mình chính là những hậu duệ của bò tót rừng. dù chưa đến tuổi trưởng thành nhưng dáng vẻ oai vệ, từ màu lông đến vóc dáng đều khác biệt hẳn so với những con bò nhà đang gặm cỏ cách đó không xa. Thấy có người lạ đến, cả bầy nghếch mõm khịt khịt mũi, hành động giống hệt bò tót rừng khi phát hiện kẻ xâm lấn lãnh địa. Dù là bò được nuôi nhốt nhưng những chú bò tót lai này vẫn mang đặc tính hoang dã rõ nét. Cả bầy bò không có con nào bị xỏ mũi như bò nhà bởi chúng quá hiếu động và cả phần hung dữ nên không ai dám ghì đầu để thực hiện thủ tục xỏ mũi mà bất cứ chú bò nhà nào cũng phải trải qua.
Dù tuổi đời của bầy bò lai này chỉ mới 2-3 tuổi, nhưng con nặng nhất đã gần 600 kg, to gấp ba lần bò nhà cùng lứa. Đa số bò tót lai đều có sừng cong, dài đều hai bên, lông có màu nâu sẫm, càng lớn thì màu lông càng ngả về màu đen như bò tót cha. Ngoài trọng lượng, điểm dễ phân biệt nhất giữa bò tót lai và bò nhà là bò tót lai không hề có u trên lưng và nọng dưới cổ, một đặc điểm mà bò nhà thuần chủng nào cũng có. Đồng thời nhiều bò tót lai đã dần lộ ra bốn chân màu trắng, đặc điểm không thể nhầm lẫn của bò tót.
Tại khu vực này có tới chín con bê được sinh ra từ bò cái nhà nhưng lại có những đặc điểm sinh học rất giống bò tót. Trong khi bầy bò mẹ và các con bê cùng lứa lông vàng hoe thì 9 chú bê kia lông lại nâu sậm, dày và cứng, không giống với bất cứ bò đực nào trong vùng. Dù cùng lứa nhưng vóc dáng chín con bê này vượt trội, to gấp đôi bê nhà. thì những con bò tót lai này cơ thể phát triển rất nhanh, đặc biệt là bộ sừng. Bình thường bò nhà đến tuổi thứ ba sừng mới nhú được khoảng 10 cm, nhưng con bê lai khi 1 năm tuổi sừng đã cao hơn 30 cm, vươn cao như bò tót[3] Do có 50% máu bò tót (một cách ước tính tương đối), nên đàn bò F1 đã thể hiện khả năng tăng trọng nhanh, chịu đựng tốt các điều kiện nuôi dưỡng kham khổ so với đàn bò nhà[11].
Tuy đã có chín con bê (được coi là) lai với bò tót, nhưng người ta vẫn chưa lấy làm chắc chắn về sự phát triển bền vững. Đây là nguồn gene cực kỳ quý hiếm, vì với những đặc tính về thể trạng to lớn, sức mạnh vượt trội, chống chọi bệnh tật tốt, bê lai bò tót sẽ cải tạo đàn bò nhà, cần có phương án bảo vệ những con bò tót lai để nghiên cứu. Tuy nhiên, theo ông Cảnh, thế hệ F1 này chưa thể khẳng định bò tót lai có thể sinh sản để tạo ra thế hệ bò tót lai F2 hay không. Để duy trì và bảo vệ nòi giống loài bò tót này nên tính toán đến việc cho bò tót rừng giao phối với bò nhà. Chuyện này đã xảy ra ở thôn Bạc Rây 2 (Ninh Thuận).
Nhân giống[sửa | sửa mã nguồn]
Sở Khoa học và công nghệ hai tỉnh Ninh Thuận và Lâm Đồng đã làm đề tài khoa học nghiên cứu giám định di truyền và đánh giá khả năng phát triển của bò lai F1 giữa bò tót (Bos gaurus) và bò nhà (Bos taurus). Tại thôn Bạc Rây 2, hiện có một trang trại đang nuôi 10 con bò tót lai, gồm năm con đực và năm con cái mua lại từ người dân để thực nghiệm đề tài.[12] Từ khi về làng đến nay, con bò tót đực đã là cha của gần 20 bò tót lai. Số bò tót lai F1 này được Vườn quốc gia Phước Bình mua lại của nông dân trong xã để thực hiện đề tài khoa học. Bước đầu đã chọn mua 10 con bò tót lai (5 được, năm cái) của người dân nuôi trong trang trại rộng hơn 2 ha ở khu vực Vườn quốc gia Phước Bình để thực hiện đề tài này.[13]
Việc sử dụng bò lai F1 để tạo ra đàn bò lai F2 có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa nguồn gien quý từ động vật hoang dã vào vật nuôi nhằm cải thiện năng suất, chất lượng, khả năng chống chọi với bệnh tật và đáp ứng với điều kiện chăn nuôi quảng canh, kém thuận lợi. Do có 50% máu bò tót (một cách ước tính tương đối), nên đàn bê F1 đã thể hiện khả năng tăng trọng nhanh, chịu đựng tốt các điều kiện nuôi dưỡng kham khổ của chăn nuôi quảng canh và có thể có khả năng đề kháng tốt với một số bệnh thông thường hay xảy ra trên đàn bò nhập nội và bò nhà. Khi trưởng thành, trong điều kiện nuôi tập trung phù hợp, các ưu thế lai phát huy tốt, bò lai sẽ có trọng lượng lớn và cho khối lượng thịt hơn hẳn bò nhà. Sở Khoa học - Công nghệ hai tỉnh Ninh Thuận và Lâm Đồng đã thống nhất mua lại số bò tót lai của người dân và tạo vùng khoanh nuôi phù hợp với môi trường sống của bò tót ngay tại Vườn quốc gia Phước Bình[11].
Đơn vị đã thỏa thuận mua lại đàn bò tót lai (8 con) của người dân địa phương để thực hiện đề tài khoa học nghiên cứu giám định di truyền và đánh giá khả năng phát triển của bò lai F1 giữa bò tót (Bos gaurus) và bò nhà (Bos taurus) tại vùng giáp ranh Ninh Thuận-Lâm Đồng. Hiện nhóm thực hiện đề tài đã tiến hành xác định ADN của đàn bò tót lai, làm chuồng trại, trồng cỏ, theo dõi động dục… Việc sử dụng bò lai F1 để tạo ra bò lai F2 có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa nguồn gen quý từ động vật hoang dã vào vật nuôi để cải thiện năng suất, chất lượng, khả năng chống chọi với bệnh tất và đáp ứng với điều kiện chăn nuôi quảng canh. Chi cục Kiểm lâm tỉnh cũng đang xem xét phương án thử nghiệm cho bò rừng giao phối với bò nhà để duy trì, bảo tồn giống bò tót này. Tuy nhiên phương án này khó thành công bởi bò tót rừng rất to, nặng khoảng 1 tấn, còn bò nhà thì rất nhỏ bé[14].
Phối giống bò tót lai Đàn 8 bò tót lai F1 (4 con cái và 4 đực) được thả sinh hoạt chung với 10 bò cái nhà lai zê bu ngay trong khuôn viên chuồng trại. Để tạo ra bò tót lai F2, có 3 phương pháp lai tạo. Dùng bò đực lai bò tót F1 cho nhảy trực tiếp với đàn bò (lai zê bu) để tạo ra đàn bò lai bò tót F2, sử dụng tinh đông khô của các giống bò thịt Brahman, Red Angus để thụ tinh nhân tạo cho đàn cái lai bò tót F1, tạo ra đàn bò lai bò tót F2; cho bò đực lai F1 phối trực tiếp với bò cái lai F1 để tìm cá thể F2 mang tính trội của bò tót. Phối giống bò tót lai những con bê lai ra đời, có thể trọng to cao. Việc sử dụng bò lai bò tót F1 để tạo ra đàn bò lai F2 có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa nguồn gen quý từ động vật hoang dã vào vật nuôi nhằm cải thiện năng suất, chất lượng, khả năng chống chọi với bệnh tật và đáp ứng với điều kiện chăn nuôi quảng canh, kém thuận lợi.
Trong văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Những người Adi (Bangni-Bokar Lhobas) thì việc sở hữu của bò tót nhà là biện pháp truyền thống của sự giàu có trong gia đình. Bò tót không vắt sữa hoặc đưa vào làm việc nhưng được chăm sóc trong khi chăn thả trong rừng, cho đến khi họ được nghi lễ giết hoặc bị giết cho tiêu thụ. Bò tót nhà là động vật của bang Arunachal Pradesh và Nagaland, chúng đóng một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội của người dân ở Arunachal Pradesh. Hôn nhân là việc không chắc chắn cho đến khi gia đình của chú rể nộp cho ít nhất một bò tót cho hộ gia đình của cô dâu.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ http://www.bbc.co.uk/vietnamese/culture_social/2015/01/150117_indias_last_surviving_headhunters_vert_tra
- ^ http://chuyentrang.tuoitre.vn/TTC/Index.aspx?ArticleID=639916&ChannelID=481
- ^ a ă http://daidoanket.vn/PrintPreview.aspx?ID=64638
- ^ a ă http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/phong-su-ky-su/20141101/bo-tot-tieng-keu-ben-bo-vuc-ky-5-hau-due-f1-cua-bo-tot-phuoc-binh/665815.html
- ^ “Bò tót si tình”. Thanh Niên Online. Truy cập 2 tháng 6 năm 2014, 1:53 AM. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(trợ giúp)
- ^ “Thú vị chuyện bò tót lai giống với bò nhà ở Việt Nam”. Thanh Niên Online. Truy cập 2 tháng 6 năm 2014, 1:53 AM. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(trợ giúp)
- ^ http://www.thanhnien.com.vn/doi-song/phoi-giong-bo-tot-lai-15996.html
- ^ http://www.thanhnien.com.vn/doi-song/thu-vi-chuyen-bo-tot-lai-giong-voi-bo-nha-o-viet-nam-27862.html
- ^ http://danviet.vn/xa-hoi/nua-dem-bo-tot-nang-hang-tan-doa-dan-147078.html
- ^ http://vcn.vnn.vn/bo-tot-lai-ninh-thuan_n58301_g721.aspx
- ^ a ă http://www.thanhnien.com.vn/nong-am-tet-viet/bo-tot-si-tinh-39648.html
- ^ http://news.zing.vn/Bo-tot-duc-duy-nhat-o-Ninh-Thuan-da-chet-post518932.html
- ^ http://www.thanhnien.com.vn/chinh-tri-xa-hoi/bo-tot-si-tinh-da-chet-539452.html
- ^ http://danviet.vn/xa-hoi/bo-nha-nam-liet-3-thang-sau-trang-mat-voi-bo-tot-130495.html
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Bos frontalis tại Wikispecies
- Simoons, F. J. (1984). Gayal or mithan. In: Mason, I. L. (ed.) Evolution of Domesticated Animals. Longman, London. Pages 34–38.
- Lydekker, R. (1888–1890). The new natural history Volume 2. Printed by order of the Trustees of the British Museum (Natural History), London. Pages 179–181.
- Owen-Smith, Thomas; Hill, Nathan, eds. (2013). "Rethinking Sino-Tibetan phylogeny from the perspective of North East Indian languages: Blench, R. and M. W. Post". Trans-Himalayan Linguistics Historical and Descriptive Linguistics of the Himalayan Area. Berlin: De Gruyter. pp. 71–104. ISBN 978-ngày 3 tháng 11 năm 31083-2.
- Ellerman, J. R., Morrison-Scott, T. C. S. (1966) Checklist of Palaearctic and Indian mammals 1758 to 1946. Second edition. London: British Museum of Natural History. Page 380
- Gentry, A. Clutton-Brock, J., Groves, C. P. (2004) The naming of wild animal species and their domestic derivatives. Journal of Archaeological Science 31: 645–651.
- Guolong M., Hong C., Shiping L., Hongyu C., Dejun J., Rongqing G., Chunfang C., Yonghong L. (2007). Phylogenetic Relationships and Status Quo of Colonies for Gayal Based on Analysis of Cytochrome b Gene Partial Sequences. Journal of Genetics and Genomics 34(5): 413–419.

markdown:
# Bò tót nhà
|Bò tót nhà|
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/Animalia) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/Chordata) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/Mammalia) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Artiodactyla](/wiki/Artiodactyla) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Bovidae](/wiki/Bovidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Bovinae](/wiki/Bovinae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Bos](/wiki/Bos) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **B. frontalis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Bos frontalis* [Lambert](/w/index.php?title=Aylmer_Bourke_Lambert&action=edit&redlink=1), 1804 **Bò tót lai** hay còn gọi là **bò tót nhà** ( [Danh pháp khoa học](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_khoa_h%E1%BB%8Dc): *), hay còn gọi là con Bos frontalis* **Mithun**còn được gọi với tên [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)là *Gayal*là một loại [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt)trong [Tông Trâu bò](/wiki/T%C3%B4ng_Tr%C3%A2u_b%C3%B2)thuộc [Họ Trâu bò](/wiki/H%E1%BB%8D_Tr%C3%A2u_b%C3%B2)được bán thuần hóa, phân bố tại Đông Bắc [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), [Bangladesh](/wiki/Bangladesh), Bắc [Miến Điện](/wiki/Mi%E1%BA%BFn_%C4%90i%E1%BB%87n)và vùng [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Đây là một loại bò nhưng đi lại chậm chạp, chỉ có ở đông bắc Ấn Độ hiện nay [[1]](#cite_note-1) . Chúng có nguồn gốc từ việc lai tạo giữa [[2]](#cite_note-2) [bò tót](/wiki/B%C3%B2_t%C3%B3t)(bò tót đực) và [bò nhà](/wiki/B%C3%B2_nh%C3%A0)(bò cái), chẳng hạn như sự kiện con bò tót ở [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)đã [giao phối](/wiki/Giao_ph%E1%BB%91i)với các [con bò cái địa phương](/wiki/B%C3%B2_v%C3%A0ng_Vi%E1%BB%87t_Nam)để cho ra những đàn con lai với tầm vóc to lớn so với bò nhà thông thường.
## Mục lục
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&action=edit§ion=1)]
Mithun hay bò tót nhà, là một dạng giống
[bò tót](/wiki/B%C3%B2_t%C3%B3t). So với bò tót thì chúng là hơi nhỏ hơn về tầm vóc, tương ứng với tứ chi ngắn hơn, và đứng thấp hơn nhiều ở hai bả vai. Các sườn núi ở mặt sau kém phát triển hơn, và con bò đực có diềm cổ lớn ở cổ họng. Đầu ngắn hơn và rộng hơn, với cái trán phẳng lỳ và một đường thẳng giữa các điểm của [sừng](/wiki/S%E1%BB%ABng). Những chiếc sừng dày và nặng và ít cong hơn so với bò tót, mở rộng gần như trực tiếp ra ngoài từ hai bên đầu, và hơi cong lên ở đỉnh, nhưng mà không có bất kỳ độ nghiêng vào phía trong.
Chân của chúng cũng ngắn hơn nhiều so với bò tót. Những con bò tót cái nhỏ hơn nhiều so với các con bò đực, và có hầu như không có diềm cổ họng. Màu da của đầu và cơ thể là
[đen](/wiki/%C4%90en)- [nâu](/wiki/N%C3%A2u) ở cả hai giới, và phần dưới của tứ chi có màu trắng hoặc hơi vàng. Những chiếc sừng này là của hoàn toàn đen từ gốc đến ngọn. Một số bò tót nhà thuần là tối màu, trong khi những cá thể khác hoàn toàn màu trắng. Những con Gayal sót lại trong rừng, nơi chúng thường ở lại trong một phạm vi nhỏ. Con cái thường hung dữ khi có [bê](/wiki/B%C3%AA) con, và có những trường hợp đã biết khi người đã bị thương nặng sau khi bị húc. Con đực thường dễ bảo hơn.
Tuy khá giống nhau về hình thức, nhưng bò tót và trâu kể cả trâu rừng chưa bao giờ giao phối với nhau, ngược lại, chúng có thể giao phối với bò nhà và bò rừng để sinh ra loại bò lai rất to lớn và thế hệ con lai
. Những loài động vật có cùng số nhiễm sắc thể thì hoàn toàn có thể lai tạo giống. Trước đó, người ta cũng đã từng nhập về hai con bò tót lai của Thái Lan để thử phối giống với bò nhà và thành công, đến nay bò con phát triển tốt. Người ta nhận ra rằng, bò tót sống trong môi trường hoang dã có xu hướng tiến lại gần với bò nhà. Bò tót là nguồn gen quý dự trữ trong thiên nhiên, để có thể lai tạo với các giống bò khác. Giá trị kinh tế mỗi con có thể cung cấp 500–600 kg thịt, 400 kg xương, 2 - 3m2 da và cặp sừng đẹp. Tất cả bò tót lai đều có cặp NST là 2n=58. Đây là kết quả khác với cặp NST của bò nhà lẫn bò tót rừng (bò nhà có cặp NST là 2n=60), bò tót rừng là 2n=56) [3] . [[4]](#cite_note-tuoitre.vn-4)
## Phân bố[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&action=edit§ion=2)]
Mithun cơ bản là cư dân của vùng
[đồi](/wiki/%C4%90%E1%BB%93i) [rừng](/wiki/R%E1%BB%ABng). Tại Ấn Độ, Mithun bán thuần hóa được chăn giữ bằng một số [dân tộc](/wiki/D%C3%A2n_t%E1%BB%99c) sống ở những ngọn đồi của [Tripura](/wiki/Tripura), [Mizoram](/wiki/Mizoram), [Assam](/wiki/Assam) và [Arunachal Pradesh](/wiki/Arunachal_Pradesh). Chúng cũng như vậy ở các vùng đồi [Chittagong](/wiki/Chittagong). Ở miền Bắc [Miến Điện](/wiki/Mi%E1%BA%BFn_%C4%90i%E1%BB%87n), chúng được nuôi ở [bang Kachin](/wiki/Bang_Kachin), và liền kề Vân Nam chỉ được tìm thấy ở vùng Trung (tiếng Trung Quốc: 独 龙河) và lưu vực [sông Salween](/wiki/S%C3%B4ng_Salween). Vai trò của Mithun là trung tâm của cuộc sống của nhiều người dân ở các khu vực này. Trong vùng Nagaland, các động vật được giữ bán hoang dã, và sống theo bầy đàn, là được chăm sóc bởi người chăm sóc đặc biệt của thôn, làng, chủ sở hữu của đàn giao cho. Chúng đáp ứng với một sừng giữ đặc biệt cho những người chăm sóc cá thể hoặc chủ sở hữu thực tế để gọi chúng. Từ khi sinh ra cho đến thời điểm giết mổ hoặc bán thị trường, Mithun vẫn còn trong đàn, và đi lang thang chủ yếu là tự do trong suốt những cánh rừng.
Mặc dù chăn nuôi là rất đặc trưng của dãy
[Himalaya](/wiki/Himalaya) cao nhất của cuộc sống nói chung, với Tây Tạng và cừu là loài chiếm ưu thế cho đến gần đây, các Mithun là loài động vật nổi bật nhất được khai thác bởi các nhóm người ở vùng Himalaya Đông. Các Mithun là một động vật bán [thuần hóa](/wiki/Thu%E1%BA%A7n_h%C3%B3a), được quản lý trong vùng rào rừng chứ không phải được giữ trong hoặc gần [làng](/wiki/L%C3%A0ng). Bên ngoài khu vực Đông Bắc Ấn Độ, Mithun chủ yếu nhập khẩu cho mục đích [nhân giống](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_gi%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1) bằng cách [giao phối chéo](/w/index.php?title=Giao_ph%E1%BB%91i_ch%C3%A9o&action=edit&redlink=1) với các loài trâu bò khác, ví dụ như ở Bhutan. Nó là rất phổ biến trong ngôn ngữ [Hy Mã Lạp Sơn](/wiki/Hy_M%C3%A3_L%E1%BA%A1p_S%C6%A1n) phía Đông để tìm bộ [từ vựng](/wiki/T%E1%BB%AB_v%E1%BB%B1ng) biểu thị động vật, trong đó Mithun được xác định như một "nguyên mẫu" con vật thịt, hàm ý là các Mithun bán hoang dã được coi là loài cốt lõi, và đúng là đã được thuần hóa như gia súc.
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&action=edit§ion=3)]
Trong mô tả đầu tiên của mình vào năm
[1804](/wiki/1804), [Aylmer Bourke Lambert](/w/index.php?title=Aylmer_Bourke_Lambert&action=edit&redlink=1) áp dụng nó như là một pháp danh hai phần của Bos từ Chittagong. Năm [2003](/wiki/2003), Ủy ban quốc tế về động vật học ban hành Danh mục cố định tên cụ thể có sẵn đầu tiên dựa trên một quần thể hoang dã mà tên cho các loài hoang dã này là hợp lệ bởi của mình được có trước bởi một tên dựa trên một hình thức gia súc. Hầu hết các tác giả đã thông qua danh pháp hai phần Bos cho các loài vật nuôi có giá trị cho các đơn vị phân loại. Phân tích phát sinh loài đã chứng thực việc đánh giá phân loại rằng bò tót nhà là loài Bos độc lập có nguồn gốc từ [bò tót](/wiki/B%C3%B2_t%C3%B3t), [bò u](/wiki/B%C3%B2_u) và [bò nhà](/wiki/B%C3%B2_nh%C3%A0).
## Tại
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)[ [sửa](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&action=edit§ion=4)]
Một số con bò tót thuộc phân loài
[bò tót Đông Dương](/wiki/B%C3%B2_t%C3%B3t_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) còn mò về giao phối với bò nhà, Năm [2008](/wiki/2008), tại Việt Nam người dân địa phương phát hiện con bò tót đực cường tráng từ đại ngàn về làng, đuổi theo những con bò cái nhà ở khu vực nương rẫy dưới chân núi Tà Nin. Đến mùa động dục, con bò đó lại mò về. Nó sẵn sàng chiến đấu với đối thủ là những chú bò đực nhà đi chung bầy, nó đã hạ gục 7 [bò đực](/wiki/B%C3%B2_%C4%91%E1%BB%B1c) trưởng thành, đồng thời cho ra đời hơn 12 con bò tót lai vượt trội về thể trọng và có các đặc điểm về lông, sừng. [[5]](#cite_note-5) [[6]](#cite_note-6)
### Sự kiện[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&action=edit§ion=5)]
Tại Vườn Quốc gia Phước Bình Ninh Thuận, từng xuất hiện một con bò tót xuất tại khu vực Bạc Rây 2, nó nặng khoảng một tấn, lông màu đen, nó tấn công người và bò đực nhà để ve vãn bò cái nhà, nó tách bầy, thường xuyên về sống chung với đàn bò nhà của người dân và và cho ra đời hơn 10 bê lai có thể trọng cao to, khác hẳn bò nhà
[[7]](#cite_note-7) Đây là đàn bò tót lai tự nhiên đầu tiên trên thế giới. Năm 2008, có con bò tót đực cường tráng từ đại ngàn về làng, đuổi theo những con bò cái nhà ở khu vực nương rẫy dưới chân núi Tà Nin. Từ đó, hễ đến mùa động dục, con bò khổng lồ ấy lại mò về. [8]
Dân làng chứng kiến bò tót húc chết con bò đực thả ăn chung, rồi quan hệ với con bò cái trong đàn. Nó có kích thước đồ sộ đang thong thả gặm cỏ chung với đàn bò nhà. Nó không còn những động thái mài sừng, trợn mắt hung dữ khi thấy người đến gần như những năm trước đây nữa. Trước đây, mỗi lần bò tót xuất hiện là người dân rất lo sợ bởi tính hung hãn của nó, lúc này con bò tót này không hề hung hãn. Chỉ khi có người ném đá, chọc phá quá mức, nó mới phản ứng lại. Bò tót về làng bám theo các con bò nhà rất đều đặn, buổi sáng từ rừng về rẫy gặm cỏ và chiều đến, nó lại biến vào rừng. Trong quá trình ve vãn các con bò nhà, nó sẵn sàng chiến đấu với đối thủ là những con bò đực nhà đi chung bầy.
Ngược lại, bò tót rất dịu dàng trước những con bò cái nhà yểu điệu. Những con bò cái nhà cũng không xa cách với nó. Kể từ năm 2009 khi bò tót về trú ngụ đây thì không còn có con bò đực thông thường nào dám bén mảng, con bò đực to nhất đàn bò nhà nặng 500 kg cũngđã bị con bò tót đực này húc thủng ngực. Từ đó khi bò tót về làng đến nay, bò tót đã hạ gục 7 bò đực trưởng thành. Vì vậy, con chú bò đực lai Sind mỗi khi thấy bò tót xuất hiện đều cong đuôi chạy. Kể từ đó, toàn bộ bò cái đang kiếm cỏ ven bìa rừng đều thuộc quyền kiểm soát của bò tót vì không có bò đực nào trong làng dám bén mảng đến
Ngay trong đêm con bò mẹ trở dạ thì chính con bò tót này đã về đứng cạnh 2 mẹ con bò cái. Bò đực thì bị húc bể đầu, gãy chân [4]
### Con lai[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&action=edit§ion=6)]
Bò cái bất đắc dĩ trở thành những con mái của con bò tót to lớn này. Những con bò cái nào chịu thiệt thòi phải giao phối với bò tót thì về nằm ba, bốn ngày. Với cuộc giao phối không cân sức này, nhiều con bò nhà nằm liệt hơn 3 tháng sau khi quan hệ với bò tót phải chăm sóc ròng rã mới bình phục. Kết quả của những cuộc giao phối không cân sức tại thôn bản từ 4 năm qua đã cho ra đời hơn 12 con bò tót lai vượt trội về thể trọng và có các đặc điểm về lông, sừng... rất giống bò tót. Con bò cái đã giao phối với bò tót và con bê đã mang những đặc điểm giống bò tót.
Quan sát những con
[bê](/wiki/B%C3%AA) con được cho là hậu duệ của bò tót, người ta nhận thấy có những đặc điểm gần giống về mặt ngoại hình với loài bò tót. Mới một tháng tuổi nhưng nó đã lớn gấp 3 lần bạn cùng lứa. Cổ con bê lai này không có yếm như bò bình thường, lưng không có u, đuôi to ngắn màu đen, trên lưng và bụng có một sọc đen chạy dài, bốn chân màu đen. Có những con bò cái phối giống với con bò tót này và đẻ một con bê con được 2 tuần tuổi. Tuy mới chỉ 2 tuần tuổi nhưng nó to cao bằng một con bê con 2 tháng tuổi, đặc biệt cổ không có yếm như bò bình thường, lưng không có u, đuôi ngắn và dọc trên lưng và bụng có một sọc đen chạy dài dưới 4 chân của con bê này lông đã nổi màu mốc (điểm đặc trưng của bò tót), ngoài những dấu hiệu như nó to cao hơn hẳn con bê cùng tuổi, không có yếm cổ, không có u lưng, lông gáy phủ dày như lông heo rừng. [9]
Những bê lai mau lớn hơn các bê nhà cùng độ tuổi, về ngoại hình, bê không có u vai và yếm rốn; đầu hơi nhỏ, trán rộng và lõm; mặt hình chữ V, sừng nhọn và phát triển sớm. Khi mới sinh, bê lai có lông màu nâu vàng- xám nâu, khác khá rõ với bê bò nhà; sau 3-4 tháng tuổi, lông chuyển dần sang màu nâu đen ở toàn thân, ngoại trừ 4 chân từ khuỷu chân trở xuống móng có màu trắng. Ngoại hình và màu lông các bê lai F1 tương tự bò tót (Bos gaurus). Hiện 8 chú bò tót lai đang nuôi dưỡng có độ tuổi từ 2-3 năm, trọng lượng 2,5-3 tạ, gần gấp đôi so với bò nhà ở cùng độ tuổi
. [10]
Khi lần đầu tiên nhìn thấy những chú bò tót lai này, chỉ mới phân biệt nhờ vóc dáng vượt trội so với bê con thuần chủng cùng lứa thì bây giờ bầy bò lai đã thể hiện rõ mình chính là những hậu duệ của bò tót rừng. dù chưa đến tuổi trưởng thành nhưng dáng vẻ oai vệ, từ màu lông đến vóc dáng đều khác biệt hẳn so với những con bò nhà đang gặm cỏ cách đó không xa. Thấy có người lạ đến, cả bầy nghếch mõm khịt khịt mũi, hành động giống hệt bò tót rừng khi phát hiện kẻ xâm lấn lãnh địa. Dù là bò được nuôi nhốt nhưng những chú bò tót lai này vẫn mang đặc tính hoang dã rõ nét. Cả bầy bò không có con nào bị xỏ mũi như bò nhà bởi chúng quá hiếu động và cả phần hung dữ nên không ai dám ghì đầu để thực hiện thủ tục xỏ mũi mà bất cứ chú bò nhà nào cũng phải trải qua.
Dù tuổi đời của bầy bò lai này chỉ mới 2-3 tuổi, nhưng con nặng nhất đã gần 600 kg, to gấp ba lần bò nhà cùng lứa. Đa số bò tót lai đều có sừng cong, dài đều hai bên, lông có màu nâu sẫm, càng lớn thì màu lông càng ngả về màu đen như bò tót cha. Ngoài trọng lượng, điểm dễ phân biệt nhất giữa bò tót lai và bò nhà là bò tót lai không hề có u trên lưng và nọng dưới cổ, một đặc điểm mà bò nhà thuần chủng nào cũng có. Đồng thời nhiều bò tót lai đã dần lộ ra bốn chân màu trắng, đặc điểm không thể nhầm lẫn của bò tót.
Tại khu vực này có tới chín con bê được sinh ra từ bò cái nhà nhưng lại có những đặc điểm sinh học rất giống bò tót. Trong khi bầy bò mẹ và các con bê cùng lứa lông vàng hoe thì 9 chú bê kia lông lại nâu sậm, dày và cứng, không giống với bất cứ bò đực nào trong vùng. Dù cùng lứa nhưng vóc dáng chín con bê này vượt trội, to gấp đôi bê nhà. thì những con bò tót lai này cơ thể phát triển rất nhanh, đặc biệt là bộ sừng. Bình thường bò nhà đến tuổi thứ ba sừng mới nhú được khoảng 10 cm, nhưng con bê lai khi 1 năm tuổi sừng đã cao hơn 30 cm, vươn cao như bò tót
Do có 50% máu bò tót (một cách ước tính tương đối), nên đàn bò F1 đã thể hiện khả năng tăng trọng nhanh, chịu đựng tốt các điều kiện nuôi dưỡng kham khổ so với đàn bò nhà [3] . [[11]](#cite_note-thanhnien.com.vn-11)
Tuy đã có chín con bê (được coi là) lai với bò tót, nhưng người ta vẫn chưa lấy làm chắc chắn về sự phát triển bền vững. Đây là nguồn gene cực kỳ quý hiếm, vì với những đặc tính về thể trạng to lớn, sức mạnh vượt trội, chống chọi bệnh tật tốt, bê lai bò tót sẽ cải tạo đàn bò nhà, cần có phương án bảo vệ những con bò tót lai để nghiên cứu. Tuy nhiên, theo ông Cảnh, thế hệ F1 này chưa thể khẳng định bò tót lai có thể sinh sản để tạo ra thế hệ bò tót lai F2 hay không. Để duy trì và bảo vệ nòi giống loài bò tót này nên tính toán đến việc cho bò tót rừng giao phối với bò nhà. Chuyện này đã xảy ra ở thôn Bạc Rây 2 (Ninh Thuận).
### Nhân giống[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&action=edit§ion=7)]
Sở Khoa học và công nghệ hai tỉnh Ninh Thuận và Lâm Đồng đã làm đề tài khoa học nghiên cứu giám định di truyền và đánh giá khả năng phát triển của bò lai F1 giữa bò tót (Bos gaurus) và bò nhà (Bos taurus). Tại thôn Bạc Rây 2, hiện có một trang trại đang nuôi 10 con bò tót lai, gồm năm con đực và năm con cái mua lại từ người dân để thực nghiệm đề tài.
Từ khi về làng đến nay, con bò tót đực đã là cha của gần 20 bò tót lai. Số bò tót lai F1 này được Vườn quốc gia Phước Bình mua lại của nông dân trong xã để thực hiện đề tài khoa học. Bước đầu đã chọn mua 10 con bò tót lai (5 được, năm cái) của người dân nuôi trong trang trại rộng hơn 2 ha ở khu vực Vườn quốc gia Phước Bình để thực hiện đề tài này. [12] [[13]](#cite_note-13)
Việc sử dụng bò lai F1 để tạo ra đàn bò lai F2 có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa nguồn gien quý từ động vật hoang dã vào vật nuôi nhằm cải thiện năng suất, chất lượng, khả năng chống chọi với bệnh tật và đáp ứng với điều kiện chăn nuôi quảng canh, kém thuận lợi. Do có 50% máu bò tót (một cách ước tính tương đối), nên đàn bê F1 đã thể hiện khả năng tăng trọng nhanh, chịu đựng tốt các điều kiện nuôi dưỡng kham khổ của chăn nuôi quảng canh và có thể có khả năng đề kháng tốt với một số bệnh thông thường hay xảy ra trên đàn bò nhập nội và bò nhà. Khi trưởng thành, trong điều kiện nuôi tập trung phù hợp, các ưu thế lai phát huy tốt, bò lai sẽ có trọng lượng lớn và cho khối lượng thịt hơn hẳn bò nhà. Sở Khoa học - Công nghệ hai tỉnh Ninh Thuận và Lâm Đồng đã thống nhất mua lại số bò tót lai của người dân và tạo vùng khoanh nuôi phù hợp với môi trường sống của bò tót ngay tại Vườn quốc gia Phước Bình
. [11]
Đơn vị đã thỏa thuận mua lại đàn bò tót lai (8 con) của người dân địa phương để thực hiện đề tài khoa học nghiên cứu giám định di truyền và đánh giá khả năng phát triển của bò lai F1 giữa bò tót (Bos gaurus) và bò nhà (Bos taurus) tại vùng giáp ranh Ninh Thuận-Lâm Đồng. Hiện nhóm thực hiện đề tài đã tiến hành xác định ADN của đàn bò tót lai, làm chuồng trại, trồng cỏ, theo dõi động dục… Việc sử dụng bò lai F1 để tạo ra bò lai F2 có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa nguồn gen quý từ động vật hoang dã vào vật nuôi để cải thiện năng suất, chất lượng, khả năng chống chọi với bệnh tất và đáp ứng với điều kiện chăn nuôi quảng canh. Chi cục Kiểm lâm tỉnh cũng đang xem xét phương án thử nghiệm cho bò rừng giao phối với bò nhà để duy trì, bảo tồn giống bò tót này. Tuy nhiên phương án này khó thành công bởi bò tót rừng rất to, nặng khoảng 1 tấn, còn bò nhà thì rất nhỏ bé
. [14]
Phối giống bò tót lai Đàn 8 bò tót lai F1 (4 con cái và 4 đực) được thả sinh hoạt chung với 10 bò cái nhà lai zê bu ngay trong khuôn viên chuồng trại. Để tạo ra bò tót lai F2, có 3 phương pháp lai tạo. Dùng bò đực lai bò tót F1 cho nhảy trực tiếp với đàn bò (lai zê bu) để tạo ra đàn bò lai bò tót F2, sử dụng tinh đông khô của các giống bò thịt Brahman, Red Angus để thụ tinh nhân tạo cho đàn cái lai bò tót F1, tạo ra đàn bò lai bò tót F2; cho bò đực lai F1 phối trực tiếp với bò cái lai F1 để tìm cá thể F2 mang tính trội của bò tót. Phối giống bò tót lai những con bê lai ra đời, có thể trọng to cao. Việc sử dụng bò lai bò tót F1 để tạo ra đàn bò lai F2 có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa nguồn gen quý từ động vật hoang dã vào vật nuôi nhằm cải thiện năng suất, chất lượng, khả năng chống chọi với bệnh tật và đáp ứng với điều kiện chăn nuôi quảng canh, kém thuận lợi.
## Trong văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&action=edit§ion=8)]
Những
[người Adi](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Adi&action=edit&redlink=1) (Bangni-Bokar Lhobas) thì việc sở hữu của bò tót nhà là biện pháp truyền thống của sự giàu có trong [gia đình](/wiki/Gia_%C4%91%C3%ACnh). Bò tót không vắt sữa hoặc đưa vào làm việc nhưng được chăm sóc trong khi chăn thả trong rừng, cho đến khi họ được nghi lễ giết hoặc bị giết cho tiêu thụ. Bò tót nhà là động vật của bang [Arunachal Pradesh](/wiki/Arunachal_Pradesh) và [Nagaland](/wiki/Nagaland), chúng đóng một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội của người dân ở Arunachal Pradesh. Hôn nhân là việc không chắc chắn cho đến khi gia đình của chú rể nộp cho ít nhất một bò tót cho [hộ gia đình](/wiki/H%E1%BB%99_gia_%C4%91%C3%ACnh) của [cô dâu](/wiki/C%C3%B4_d%C3%A2u).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&action=edit§ion=9)] [^](#cite_ref-1) [http://www.bbc.co.uk/vietnamese/culture_social/2015/01/150117_indias_last_surviving_headhunters_vert_tra](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/culture_social/2015/01/150117_indias_last_surviving_headhunters_vert_tra) [^](#cite_ref-2) [http://chuyentrang.tuoitre.vn/TTC/Index.aspx?ArticleID=639916&ChannelID=481](http://chuyentrang.tuoitre.vn/TTC/Index.aspx?ArticleID=639916&ChannelID=481)
- ^
**a** **ă** [http://daidoanket.vn/PrintPreview.aspx?ID=64638](http://daidoanket.vn/PrintPreview.aspx?ID=64638)
- ^
**a** **ă** [http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/phong-su-ky-su/20141101/bo-tot-tieng-keu-ben-bo-vuc-ky-5-hau-due-f1-cua-bo-tot-phuoc-binh/665815.html](http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/phong-su-ky-su/20141101/bo-tot-tieng-keu-ben-bo-vuc-ky-5-hau-due-f1-cua-bo-tot-phuoc-binh/665815.html) [^](#cite_ref-5) [“Bò tót si tình”](http://www.thanhnien.com.vn/pages/20130124/bo-tot-si-tinh.aspx). Thanh Niên Online. Truy cập 2 tháng 6 năm 2014, 1:53 AM. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-6) [“Thú vị chuyện bò tót lai giống với bò nhà ở Việt Nam”](http://www.thanhnien.com.vn/pages/20130528/thu-vi-chuyen-bo-tot-lai-giong-voi-bo-nha-o-viet-nam.aspx). Thanh Niên Online. Truy cập 2 tháng 6 năm 2014, 1:53 AM. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-7) [http://www.thanhnien.com.vn/doi-song/phoi-giong-bo-tot-lai-15996.html](http://www.thanhnien.com.vn/doi-song/phoi-giong-bo-tot-lai-15996.html) [^](#cite_ref-8) [http://www.thanhnien.com.vn/doi-song/thu-vi-chuyen-bo-tot-lai-giong-voi-bo-nha-o-viet-nam-27862.html](http://www.thanhnien.com.vn/doi-song/thu-vi-chuyen-bo-tot-lai-giong-voi-bo-nha-o-viet-nam-27862.html) [^](#cite_ref-9) [http://danviet.vn/xa-hoi/nua-dem-bo-tot-nang-hang-tan-doa-dan-147078.html](http://danviet.vn/xa-hoi/nua-dem-bo-tot-nang-hang-tan-doa-dan-147078.html) [^](#cite_ref-10) [http://vcn.vnn.vn/bo-tot-lai-ninh-thuan_n58301_g721.aspx](http://vcn.vnn.vn/bo-tot-lai-ninh-thuan_n58301_g721.aspx)
- ^
**a** **ă** [http://www.thanhnien.com.vn/nong-am-tet-viet/bo-tot-si-tinh-39648.html](http://www.thanhnien.com.vn/nong-am-tet-viet/bo-tot-si-tinh-39648.html) [^](#cite_ref-12) [http://news.zing.vn/Bo-tot-duc-duy-nhat-o-Ninh-Thuan-da-chet-post518932.html](http://news.zing.vn/Bo-tot-duc-duy-nhat-o-Ninh-Thuan-da-chet-post518932.html) [^](#cite_ref-13) [http://www.thanhnien.com.vn/chinh-tri-xa-hoi/bo-tot-si-tinh-da-chet-539452.html](http://www.thanhnien.com.vn/chinh-tri-xa-hoi/bo-tot-si-tinh-da-chet-539452.html) [^](#cite_ref-14) [http://danviet.vn/xa-hoi/bo-nha-nam-liet-3-thang-sau-trang-mat-voi-bo-tot-130495.html](http://danviet.vn/xa-hoi/bo-nha-nam-liet-3-thang-sau-trang-mat-voi-bo-tot-130495.html)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%B2_t%C3%B3t_nh%C3%A0&action=edit§ion=10)]
Dữ liệu liên quan tới
[Bos frontalis](https://species.wikimedia.org/wiki/Bos_frontalis)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)
- Simoons, F. J. (1984). Gayal or mithan. In: Mason, I. L. (ed.) Evolution of Domesticated Animals. Longman, London. Pages 34–38.
- Lydekker, R. (1888–1890). The new natural history Volume 2. Printed by order of the Trustees of the British Museum (Natural History), London. Pages 179–181.
- Owen-Smith, Thomas; Hill, Nathan, eds. (2013). "Rethinking Sino-Tibetan phylogeny from the perspective of North East Indian languages: Blench, R. and M. W. Post". Trans-Himalayan Linguistics Historical and Descriptive Linguistics of the Himalayan Area. Berlin: De Gruyter. pp. 71–104. ISBN 978-ngày 3 tháng 11 năm 31083-2.
- Ellerman, J. R., Morrison-Scott, T. C. S. (1966) Checklist of Palaearctic and Indian mammals 1758 to 1946. Second edition. London: British Museum of Natural History. Page 380
- Gentry, A. Clutton-Brock, J., Groves, C. P. (2004) The naming of wild animal species and their domestic derivatives. Journal of Archaeological Science 31: 645–651.
- Guolong M., Hong C., Shiping L., Hongyu C., Dejun J., Rongqing G., Chunfang C., Yonghong L. (2007). Phylogenetic Relationships and Status Quo of Colonies for Gayal Based on Analysis of Cytochrome b Gene Partial Sequences. Journal of Genetics and Genomics 34(5): 413–419.
|
|
× ) • × ) • × ) • × ) • × ) • x ) • Canis latrus, x ) • × ) • x ) • x ) • × ) • × ) • ) • × )

WARC-Truncated: length

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1066 miss, cp1067 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)

Content-Language: vi


text:
Sanary-sur-Mer
Tọa độ: 43°07′12″B 5°48′11″Đ / 43,12°B 5,80306°Đ
Sanary-sur-Mer là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur miền đông nam nước Pháp.
Twin towns[sửa | sửa mã nguồn]
- Luino, Italy, since 2001
Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]
- German Writers in French Exile, 1933-1940, by Martin Mauthner (London: 2007), ISBN 978 0 85303 540 4.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- 2000 pictures, history, agenda
- Official site
- Independent site
- The Independent obituary of Sybille Bedford, ngày 20 tháng 2 năm 2006

markdown:
# Sanary-sur-Mer
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [43°07′12″B 5°48′11″Đ / 43,12°B 5,80306°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Sanary-sur-Mer¶ms=43.12_N_5.80306_E_region:FR-83_type:city(18287))
|
|
|
|![]()
[Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Provence-Alpes-Côte d'Azur](/wiki/Provence-Alpes-C%C3%B4te_d%27Azur) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Var](/wiki/Var) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Toulon](/wiki/Toulon_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) 1 2(7,35 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(2.490 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [83123](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=83123-COM)/ [83110](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Sanary-sur-Mer** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Var](/wiki/Var) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Provence-Alpes-Côte d’Azur](/wiki/Provence-Alpes-C%C3%B4te_d%27Azur) miền đông nam nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Twin towns[
[sửa](/w/index.php?title=Sanary-sur-Mer&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sanary-sur-Mer&action=edit§ion=1)] [Luino](/wiki/Luino), Italy, since 2001
## Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=Sanary-sur-Mer&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sanary-sur-Mer&action=edit§ion=2)] *German Writers in French Exile, 1933-1940*, by Martin Mauthner (London: 2007), [ISBN 978 0 85303 540 4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780853035404).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Sanary-sur-Mer&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sanary-sur-Mer&action=edit§ion=3)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Sanary-sur-Mer&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sanary-sur-Mer&action=edit§ion=4)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Sanary-sur-Mer&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sanary-sur-Mer&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[2000 pictures, history, agenda](http://www.toutsanary.fr/) [Official site](http://www.mairie-sanary.fr/) [Independent site](http://www.sanary.com/) [obituary of Sybille Bedford, ngày 20 tháng 2 năm 2006](http://news.independent.co.uk/people/obituaries/article346535.ece) *The Independent*

X-Cache: cp1068 miss, cp1067 miss


text:
USS Bennington (CV-20)
USS Bennington (CV/CVA/CVS-20) là một trong số 24 chiếc tàu sân bay thuộc lớp Essex được chế tạo cho Hải quân Hoa Kỳ trong Thế Chiến II. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này nằm kỷ niệm trận chiến Bennington tại Vermont trong cuộc Chiến tranh giành độc lập Hoa Kỳ. Bennington được đưa vào hoạt động tháng 8 năm 1944, và đã phục vụ trong nhiều chiến dịch vào giai đoạn sau tại Mặt trận Thái Bình Dương, được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến đấu. Được cho ngừng hoạt động không lâu sau khi chiến tranh kết thúc, nó được cho hiện đại hóa và tái hoạt động vào đầu những năm 1950 như một tàu sân bay tấn công (CVA), và cuối cùng như một tàu sân bay chống tàu ngầm (CVS). Trong lượt phục vụ thứ hai này, nó trải qua hầu hết thời gian hoạt động tại Thái Bình Dương, được tặng thưởng thêm năm Ngôi sao Chiến đấu vì thành tích phục vụ trong Chiến tranh Việt Nam. Nó còn là tàu thu hồi cho chuyến bay không người lái Apollo 4.
Nó được cho ngừng hoạt động vào năm 1970, và bán để tháo dỡ vào năm 1994.
Mục lục
Thiết kế và chế tạo[sửa | sửa mã nguồn]
Bennington được đặt lườn vào ngày 15 tháng 12 năm 1942 bởi Xưởng hải quân New York, được hạ thủy vào ngày 28 tháng 2 năm 1944, được đỡ đầu bởi Bà Melvin J. Maas, phu nhân của Nghị sĩ Melvin Maas bang Minnesota. Bennington được đưa vào hoạt động ngày 6 tháng 8 năm 1944 dưới quyền chỉ huy của Thuyền trưởng J. B. Sykes.
Lịch sử hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]
Thế Chiến II[sửa | sửa mã nguồn]
Vào ngày 15 tháng 12 năm 1944, Bennington rời New York, đi ngang qua kênh đào Panama ngày 21 tháng 12. Chiếc tàu sân bay mới đến Trân Châu Cảng ngày 8 tháng 1 năm 1945 rồi tiếp tục lên đường hướng đến đảo san hô Ulithi thuộc quần đảo Caroline, nơi nó gia nhập Lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh TF 58 (Đội đặc nhiệm TG 58.1) vào ngày 8 tháng 2. Hoạt động ngoài khơi vùng biển Ulithi, nó tham gia các cuộc không kích lên các hòn đảo chính quốc Nhật Bản trong các ngày 16, 17 và 25 tháng 2), quần đảo Volcano từ ngày 18 tháng 2 đến ngày 4 tháng 3, Okinawa trong ngày 1 tháng 3 và các cuộc không kích hỗ trợ cho chiến dịch Okinawa từ ngày 18 tháng 3 đến ngày 11 tháng 6. Vào ngày 7 tháng 4, máy bay của Bennington đã tham gia vào cuộc tấn công vào lực lượng hạm đội Nhật Bản đang di chuyển qua biển Đông Trung Quốc hướng về phía Okinawa, mà kết quả là đã giúp đánh chìm thiết giáp hạm Yamato, tàu tuần dương hạng nhẹ Yahagi và bốn tàu khu trục. Vào ngày 5 tháng 6, chiếc tàu sân bay bị hư hại bởi một cơn bão ngoài khơi bờ biển Okinawa và bị buộc phải rút lui về Leyte để sửa chữa, và đến nơi vào ngày 12 tháng 6. Sau khi hoàn tất việc sửa chữa, Bennington rời Leyte ngày 1 tháng 7, và từ ngày 10 tháng 7 đến ngày 15 tháng 8 nó tham gia một loạt các cuộc không kích lên các hòn đảo chính quốc Nhật Bản.
Sau khi có tin tức về việc Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vô điều kiện, nó tiếp tục các hoạt động tại khu vực Tây Thái Bình Dương hỗ trợ cho việc chiếm đóng Nhật Bản cho đến ngày 21 tháng 10. Trong ngày 2 tháng 9, máy bay của nó tham gia thao diễn bên trên chiếc thiết giáp hạm Missouri và bên trên bầu trời Tokyo trong khi đang diễn ra buổi lễ ký kết Văn kiện đầu hàng vô điều kiện. Bennington về đến San Francisco ngày 7 tháng 11 năm 1945, và vào đầu tháng 3 năm 1946 nó đi ngang qua kênh đào Panama để quay về Norfolk, Virginia. Sau khi được đại tu và sửa chữa, nó được cho ngừng hoạt động vào ngày 8 tháng 11 năm 1946 và được đưa về làm lực lượng dự bị tại Norfolk.
Tái hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]
Chiếc tàu sân bay được cho hiện đại hóa tại Xưởng hải quân New York ngày 30 tháng 10 năm 1950 và được cho tái hoạt động dưới ký hiệu mới CVA-20 (tàu sân bay tấn công) vào ngày 13 tháng 11 năm 1952. Trong thời kỳ này, Bennington trải qua đợt cải biến SCB-27A tốn mất 11 triệu giờ công lao động, trong đó sàn đáp được kéo dài thêm 13 m (43 ft) và mở rộng thêm 2,4 m (8 ft) để có khả năng phóng và thu hồi máy bay phản lực. Ngoài ra, các khẩu pháo 127 mm (5 inch) cũng được tháo dỡ khỏi sàn đáp và thay thế bằng cỡ pháo 76 mm (3 inch) nhỏ hơn.
Ngày 13 tháng 11 năm 1952, Đại tá Hải quân David. B. Young tiếp nhận quyền chỉ huy chiếc Bennington trong một buổi lễ có trên 1.400 người tham dự, trong số đó có Bộ trưởng hải quân Dan A. Kimball và Chuẩn Đô đốc R.H. Hillenkoeter, người đã tuyên bố "chiếc Bennington là tàu sân bay hiện đại nhất trong hạm đội của chúng ta hôm nay".
Liên đội Không lực Thủy quân Lục chiến 14 (MAG-14), dưới quyền chỉ huy của Đại tá Thủy quân Lục chiến W.R. Campbell, được bố trí đến chiếc tàu sân bay vào ngày 13 tháng 2 năm 1953, và Bennington tiến ra vùng biển ngoài khơi Florida thực hiện các đợt bay chuẩn nhận tàu sân bay. Cuộc hạ cánh đầu tiên trên Bennington kể từ khi nó được đưa vào hoạt động trở lại do Trung tá T.W. Furlow thực hiện trên một chiếc AD Skyraider, ông là chỉ huy trưởng Phi đội Cường kích Thủy quân Lục chiến 211 (VMA-211). Chiếc máy bay phản lực đầu tiên hạ cánh trên Bennington vào ngày 18 tháng 2 năm 1953, được thực hiện bởi Thiếu tá Carl E. Schmitt trên một chiếc F9F-5 Cougar. Sau khi hoàn tất các đợt bay chuẩn nhận tàu sân bay, Bennington hướng đến Căn cứ Hải quân vịnh Guantanamo nơi nó thực hiện việc chạy huấn luyện thử máy trong 11 tuần.
Việc chạy thử máy kéo dài đến tháng 5 năm 1953, khi nó quay về Norfolk thực hiện các chuẩn bị hạm đội cuối cùng. Vào ngày 27 tháng 4 năm 1953, một ống dẫn trong phòng nồi hơi số 1 bị sút ra, gây ra một vụ nổ giết chết 11 người và làm bị thương nặng bốn người khác. Từ ngày 14 tháng 5 năm 1953 đến ngày 27 tháng 5 năm 1954, chiếc tàu sân bay hoạt động dọc theo bờ Đông nước Mỹ; thực hiện một chuyến đi huấn luyện học viên mới đến Halifax, Nova Scotia; và một chuyến đi đến Địa Trung Hải. Lúc 8 giờ 11 phút ngày 26 tháng 5 năm 1954, trong khi di chuyển ngoài khơi vịnh Narragansett, dung dịch bên trong một trong số những máy phóng phát nổ, gây ra một loạt các vụ nổ phát sinh khiến 103 người bị thiệt mạng và 201 người khác bị thương. Bennington di chuyển bằng chính động năng của nó về Quonset Point, Rhode Island, để chuyển những người bị thương lên bờ.
Quay về Xưởng hải quân New York để sửa chữa, từ ngày 12 tháng 6 năm 1954 đến ngày 19 tháng 3 năm 1955, Bennington đồng thời cũng được cấu trúc lại hoàn toàn. Vào ngày 22 tháng 4 năm 1955, Bộ trưởng Hải quân đã lên tàu để trao tặng huân chương và bằng tuyên dương cho 178 thành viên thủy thủ đoàn ghi nhận sự anh dũng của họ trong tai nạn ngày 26 tháng 5 năm 1954. Bennington quay lại hoạt động cùng Hạm đội Đại Tây Dương, bao gồm một chuyến đi thử máy đến GITMO cùng Liên đội Không lực đặc nhiệm 201 (ATG-201) cho đến khi rời Mayport, Florida ngày 8 tháng 9 năm 1955 gia nhập Hạm đội Thái Bình Dương. Chiếc tàu sân bay đi vòng qua mũi Horn và đi đến San Diego một tháng sau đó. Sau đó nó phục vụ trong Hạm đội Thái Bình Dương và thực hiện hai chuyến đi đến Viễn Đông.
Trong những năm 1955-1956 Liên đội Không lực đặc nhiệm 201 phối thuộc cho Bennington bao gồm: Phi đội VF-13 sử dụng F9F-6, Phi đội VA-36 (phi đội cường kích hạng nhẹ phản lực đầu tiên của Hải quân Mỹ) sử dụng F9F-5, Phi đội VA-105 sử dụng AD-6, Phi đội VC-4 (sau này là VFAW-4) sử dụng F2H3, Phi đội VC-33 (sau này là VAAW-33) sử dụng AD-5N cùng các máy bay giả lập mục tiêu và một đơn vị HUP. Sự bố trí này phản ảnh mong muốn đánh giá của hạm đội đối với sự phối hợp sàn đáp chéo góc cùng hệ thống gương điều khiển hạ cánh, vốn đã làm giảm tai nạn khi hạ cánh trên tàu sân bay của Hải quân Mỹ đến 75%.
Trong những năm 1956-1957, liên đội máy bay phối thuộc bao gồm một phi đội cho mỗi kiểu máy bay sau đây: máy bay tiêm kích FJ3 Fury, F2H Banshee và F9F Cougar, máy bay cường kích AD-6 Skyraider, AD-5N Skyraider và AD-5W, máy bay ném bom AJ2 Savage và máy bay trinh sát hình ảnh F9F-8P.[1]
Sự kiện "hải tặc" tại Sydney[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 7 tháng 5 năm 1957, trong khi neo đậu tại Sydney tham gia các lễ hội kỷ niệm Trận chiến biển Coral, 10 sinh viên của đại học Sydney hóa trang như những cướp biển đã lên chiếc tàu sân bay vào lúc sáng sớm mà không bị phát hiện. Trong khi một số sinh viên dán các bích chương kêu gọi thủy thủ đoàn quyên góp cho hoạt động từ thiện tại địa phương, một số khác đã lên được cầu tàu chỉ huy. Qua hệ thống phóng thanh vẫn đang mở, Paul Lennon, một sinh viên y khoa, đã lên tiếng "Nghe đây! chiếc U.S.S. Bennington đã bị cướp biển Đại học Sydney chiếm giữ !"[2][3] Lệnh báo động nguy cơ bị tấn công nguyên tử và hóa học vang lên, đánh thức toàn bộ thủy thủ đoàn còn đang trên giường phải bật dậy.[4] Lính Thủy quân Lục chiến đã áp giải các sinh viên rời tàu, và đã không có hình phạt nào được đưa ra.[5]
Hoạt động chống tàu ngầm[sửa | sửa mã nguồn]
Bennington được xếp lại lớp thành một tàu sân bay hỗ trợ chống tàu ngầm (ASW) với ký hiệu mới CVS-20 vào ngày 30 tháng 6 năm 1959, và đã được huy động để can thiệp nếu cần thiết trong Sự kiện Lào năm 1960. Nó cũng từng phục vụ ba lượt trong Chiến tranh Việt Nam trong giai đoạn 1965-1968.
Để đảm nhiệm vai trò tàu sân bay chống tàu ngầm, liên đội không lực phối thuộc bao gồm hai phi đội S-2F Tracker, một phi đội máy bay trực thăng chống tàu ngầm Sikorsky SH-34 vốn được thay thế vào năm 1964 bằng kiểu SH-3A Sea King trong vai trò đó. Nhiệm vụ cảnh báo sớm trên không ban đầu do những chiếc EA-1E cải biến đảm trách, đến năm 1965 được nâng cấp lên những chiếc E-1 Tracer vốn được chế tạo trên cùng một khung máy bay của kiểu S-2 Tracker. Trong những năm 1964-1965, một phi đội A-4B Skyhawk cũng được bố trí trên tàu.[1]
Ngày 18 tháng 5 năm 1966, trong khi di chuyển ngoài khơi San Diego, California, Bennington đã nhận lên tàu chiếc máy bay thử nghiệm LTV XC-142A khi nó thực hiện 44 lần cất cánh và hạ cánh trên đường băng ngắn và sáu lần cất cánh và hạ cánh thẳng đứng. Con tàu đã di chuyển ở những vận tốc và hướng đi khác nhau nhằm tạo ra những tình huống thử nghiệm lưu tốc gió khác nhau bên trên sàn đáp.[6]
Bennington là tàu sân bay thu hồi chính cho chuyến bay không người lái Apollo 4. Vào ngày 9 tháng 11 năm 1967, module chỉ huy của con tàu vũ trụ đã đáp xuống cách chiếc tàu sân bay 16 km (10 dặm) và đã được vớt lên.
Kết thúc[sửa | sửa mã nguồn]
Bennington được cho ngừng hoạt động vào ngày 15 tháng 1 năm 1970, được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân ngày 20 tháng 9 năm 1989, và bị bán để tháo dỡ ngày 12 tháng 1 năm 1994. Nó được kéo băng ngang Thái Bình Dương để được tháo dỡ tại Ấn Độ.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- USS Bennington về những tàu chiến khác cùng tên của Hải quân Hoa Kỳ
- Danh sách các tàu sân bay
- Danh sách các tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ
- Danh sách các tàu chiến trong Thế Chiến II
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă http://www.uss-bennington.org/airgroups.html
- ^ Incident in Sydney - TIME
- ^ Gary May Sydney Australia May 1957 GQ - CREW STORIES - USS BENNINGTON
- ^ 1957 Visit to Sydney - Terry Yung - CREW STORIES - USS BENNINGTON
- ^ United States Navy View Of University Hoax - Crew Stories - Uss Bennington
- ^ Sunday, Terry L., "Tri-Service Tiltwing", Airpower, Granada Hills, California, tháng 7 năm 1984, Tập 14, Số 4, trang 54-55.
- Bài này có các trích dẫn từ nguồn en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng.

markdown:
# USS
*Bennington* (CV-20) [USS Bennington](/wiki/USS_Bennington).
|
|![]()
Tàu sân bay USS
*Bennington*(CVS-20) trên đường đi, tháng 3 năm 1965 ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Flag_of_the_United_States_%281912-1959%29.svg/67px-Flag_of_the_United_States_%281912-1959%29.svg.png)
[trận chiến Bennington](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_Bennington&action=edit&redlink=1) [15 tháng 12](/wiki/15_th%C3%A1ng_12)năm [1941](/wiki/1941) [Xưởng hải quân New York](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_New_York&action=edit&redlink=1) [15 tháng 12](/wiki/15_th%C3%A1ng_12)năm [1942](/wiki/1942) [28 tháng 2](/wiki/28_th%C3%A1ng_2)năm [1944](/wiki/1944) [Melvin J. Maas](/w/index.php?title=Melvin_J._Maas&action=edit&redlink=1) [6 tháng 8](/wiki/6_th%C3%A1ng_8)năm [1944](/wiki/1944) [13 tháng 11](/wiki/13_th%C3%A1ng_11)năm [1952](/wiki/1952) [8 tháng 11](/wiki/8_th%C3%A1ng_11)năm [1946](/wiki/1946) [15 tháng 1](/wiki/15_th%C3%A1ng_1)năm [1970](/wiki/1970) [1 tháng 10](/wiki/1_th%C3%A1ng_10)năm [1952](/wiki/1952)
Tàu sân bay chống tàu ngầm (CVS):
[30 tháng 6](/wiki/30_th%C3%A1ng_6)năm [1959](/wiki/1959) [20 tháng 9](/wiki/20_th%C3%A1ng_9)năm [1989](/wiki/1989)
phong tặng:
[Ngôi sao Chiến đấu](/w/index.php?title=Ng%C3%B4i_sao_Chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1) [1994](/wiki/1994) [Lớp tàu sân bay Essex](/wiki/Essex_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_s%C3%A2n_bay)) [Trọng tải choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_t%E1%BA%A3i_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1): [Độ dài](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_t%E1%BB%95ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1): [Sườn ngang](/w/index.php?title=S%C6%B0%E1%BB%9Dn_ngang_(t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1): [Mớn nước](/w/index.php?title=M%E1%BB%9Bn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1):
8 nồi hơi, áp suất 3.900 kPa (565 psi) ở nhiệt độ 450 °C (850 °F)
4 trục
công suất 150.000 mã lực (110 MW)
(15.000 hải lý ở tốc độ 15 knot)
4 × pháo 127 mm (5 inch)/38 caliber nòng đơn
8 × pháo Bofors 40 mm 56 caliber bốn nòng
46 × pháo Oerlikons 20 mm 78 caliber nòng đơn
sàn đáp và sàn bảo vệ 40 mm (1,5 inch)
vách ngăn 100 mm (4 inch)
40 mm (1,5 inch) bên cạnh và trên nóc tháp chỉ huy
60 mm (2,5 inch) bên trên bánh lái
2 × thang nâng giữa
**USS Bennington (CV/CVA/CVS-20)** là một trong số 24 chiếc [tàu sân bay](/wiki/T%C3%A0u_s%C3%A2n_bay)thuộc [lớp](/wiki/Essex_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_s%C3%A2n_bay))được chế tạo cho *Essex* [Hải quân Hoa Kỳ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3)trong [Thế Chiến II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này nằm kỷ niệm [trận chiến Bennington](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_Bennington&action=edit&redlink=1)tại [Vermont](/wiki/Vermont)trong cuộc [Chiến tranh giành độc lập Hoa Kỳ](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_M%E1%BB%B9). *Bennington*được đưa vào hoạt động [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m)năm [1944](/wiki/1944), và đã phục vụ trong nhiều chiến dịch vào giai đoạn sau tại [Mặt trận Thái Bình Dương](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng), được tặng thưởng ba [Ngôi sao Chiến đấu](/w/index.php?title=Ng%C3%B4i_sao_Chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1). Được cho ngừng hoạt động không lâu sau khi chiến tranh kết thúc, nó được cho hiện đại hóa và tái hoạt động vào đầu những năm [1950](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1950)như một tàu sân bay tấn công (CVA), và cuối cùng như một tàu sân bay chống tàu ngầm (CVS). Trong lượt phục vụ thứ hai này, nó trải qua hầu hết thời gian hoạt động tại Thái Bình Dương, được tặng thưởng thêm năm Ngôi sao Chiến đấu vì thành tích phục vụ trong [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam). Nó còn là tàu thu hồi cho chuyến bay không người lái [Apollo 4](/w/index.php?title=Apollo_4&action=edit&redlink=1).
Nó được cho ngừng hoạt động vào năm
[1970](/wiki/1970), và bán để tháo dỡ vào năm [1994](/wiki/1994).
## Mục lục
## Thiết kế và chế tạo[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&action=edit§ion=1)] *Bennington* được đặt lườn vào ngày [15 tháng 12](/wiki/15_th%C3%A1ng_12) năm [1942](/wiki/1942) bởi [Xưởng hải quân New York](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_New_York&action=edit&redlink=1), được hạ thủy vào ngày [28 tháng 2](/wiki/28_th%C3%A1ng_2) năm [1944](/wiki/1944), được đỡ đầu bởi Bà [Melvin J. Maas](/w/index.php?title=Melvin_J._Maas&action=edit&redlink=1), phu nhân của Nghị sĩ [Melvin Maas](/w/index.php?title=Melvin_Maas&action=edit&redlink=1) bang [Minnesota](/wiki/Minnesota). *Bennington* được đưa vào hoạt động ngày [6 tháng 8](/wiki/6_th%C3%A1ng_8) năm [1944](/wiki/1944) dưới quyền chỉ huy của Thuyền trưởng [J. B. Sykes](/w/index.php?title=J._B._Sykes&action=edit&redlink=1).
## Lịch sử hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&action=edit§ion=2)]
### Thế Chiến II[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&action=edit§ion=3)]
Vào ngày
[15 tháng 12](/wiki/15_th%C3%A1ng_12) năm [1944](/wiki/1944), *Bennington* rời [New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York), đi ngang qua [kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama) ngày [21 tháng 12](/wiki/21_th%C3%A1ng_12). Chiếc tàu sân bay mới đến [Trân Châu Cảng](/wiki/Tr%C3%A2n_Ch%C3%A2u_C%E1%BA%A3ng) ngày [8 tháng 1](/wiki/8_th%C3%A1ng_1) năm [1945](/wiki/1945) rồi tiếp tục lên đường hướng đến đảo san hô [Ulithi](/w/index.php?title=Ulithi&action=edit&redlink=1) thuộc [quần đảo Caroline](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Caroline), nơi nó gia nhập Lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh TF 58 (Đội đặc nhiệm TG 58.1) vào ngày [8 tháng 2](/wiki/8_th%C3%A1ng_2). Hoạt động ngoài khơi vùng biển Ulithi, nó tham gia các cuộc không kích lên các hòn đảo chính quốc Nhật Bản trong các ngày [16](/wiki/16_th%C3%A1ng_2), [17](/wiki/17_th%C3%A1ng_2) và [25 tháng 2](/wiki/25_th%C3%A1ng_2)), [quần đảo Volcano](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Volcano) từ ngày [18 tháng 2](/wiki/18_th%C3%A1ng_2) đến ngày [4 tháng 3](/wiki/4_th%C3%A1ng_3), [Okinawa](/wiki/Okinawa) trong ngày [1 tháng 3](/wiki/1_th%C3%A1ng_3) và các cuộc không kích hỗ trợ cho chiến dịch Okinawa từ ngày [18 tháng 3](/wiki/18_th%C3%A1ng_3) đến ngày [11 tháng 6](/wiki/11_th%C3%A1ng_6). Vào ngày [7 tháng 4](/wiki/7_th%C3%A1ng_4), máy bay của *Bennington* đã tham gia vào cuộc tấn công vào lực lượng hạm đội Nhật Bản đang di chuyển qua [biển Đông Trung Quốc](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Hoa_%C4%90%C3%B4ng) hướng về phía Okinawa, mà kết quả là đã giúp đánh chìm [thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m) [, Yamato](/wiki/Yamato_(thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_Nh%E1%BA%ADt)) [tàu tuần dương](/wiki/T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng)hạng nhẹ [và bốn](/w/index.php?title=Yahagi_(t%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_Nh%E1%BA%ADt)&action=edit&redlink=1) *Yahagi* [tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c). Vào ngày [5 tháng 6](/wiki/5_th%C3%A1ng_6), chiếc tàu sân bay bị hư hại bởi một cơn [bão](/wiki/B%C3%A3o)ngoài khơi bờ biển Okinawa và bị buộc phải rút lui về [Leyte](/wiki/Leyte_(%C4%91%E1%BA%A3o))để sửa chữa, và đến nơi vào ngày [12 tháng 6](/wiki/12_th%C3%A1ng_6). Sau khi hoàn tất việc sửa chữa, *Bennington*rời Leyte ngày [1 tháng 7](/wiki/1_th%C3%A1ng_7), và từ ngày [10 tháng 7](/wiki/10_th%C3%A1ng_7)đến ngày [15 tháng 8](/wiki/15_th%C3%A1ng_8)nó tham gia một loạt các cuộc không kích lên các hòn đảo chính quốc Nhật Bản.
Sau khi có tin tức về việc Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vô điều kiện, nó tiếp tục các hoạt động tại khu vực Tây Thái Bình Dương hỗ trợ cho việc chiếm đóng Nhật Bản cho đến ngày
[21 tháng 10](/wiki/21_th%C3%A1ng_10). Trong ngày [2 tháng 9](/wiki/2_th%C3%A1ng_9), máy bay của nó tham gia thao diễn bên trên chiếc [thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m) [ và bên trên bầu trời Missouri](/wiki/USS_Missouri_(BB-63)) [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D)trong khi đang diễn ra buổi lễ ký kết [Văn kiện đầu hàng vô điều kiện](/w/index.php?title=V%C4%83n_ki%E1%BB%87n_%C4%91%E1%BA%A7u_h%C3%A0ng_c%E1%BB%A7a_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n_(1945)&action=edit&redlink=1). *Bennington*về đến [San Francisco](/wiki/San_Francisco)ngày [7 tháng 11](/wiki/7_th%C3%A1ng_11)năm [1945](/wiki/1945), và vào đầu [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba)năm [1946](/wiki/1946)nó đi ngang qua [kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama)để quay về [Norfolk, Virginia](/wiki/Norfolk,_Virginia). Sau khi được đại tu và sửa chữa, nó được cho ngừng hoạt động vào ngày [8 tháng 11](/wiki/8_th%C3%A1ng_11)năm [1946](/wiki/1946)và được đưa về làm lực lượng dự bị tại Norfolk.
### Tái hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&action=edit§ion=4)]
Chiếc tàu sân bay được cho hiện đại hóa tại
[Xưởng hải quân New York](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_New_York&action=edit&redlink=1) ngày [30 tháng 10](/wiki/30_th%C3%A1ng_10) năm [1950](/wiki/1950) và được cho tái hoạt động dưới ký hiệu mới **CVA-20** (tàu sân bay tấn công) vào ngày [13 tháng 11](/wiki/13_th%C3%A1ng_11) năm [1952](/wiki/1952). Trong thời kỳ này, *Bennington* trải qua đợt cải biến [SCB-27A](/w/index.php?title=SCB-27A&action=edit&redlink=1) tốn mất 11 triệu giờ công lao động, trong đó sàn đáp được kéo dài thêm 13 m (43 ft) và mở rộng thêm 2,4 m (8 ft) để có khả năng phóng và thu hồi [máy bay phản lực](/wiki/M%C3%A1y_bay_ph%E1%BA%A3n_l%E1%BB%B1c). Ngoài ra, các khẩu pháo 127 mm (5 inch) cũng được tháo dỡ khỏi sàn đáp và thay thế bằng cỡ pháo 76 mm (3 inch) nhỏ hơn.
Ngày
[13 tháng 11](/wiki/13_th%C3%A1ng_11) năm [1952](/wiki/1952), Đại tá Hải quân [David. B. Young](/w/index.php?title=David._B._Young&action=edit&redlink=1) tiếp nhận quyền chỉ huy chiếc *Bennington* trong một buổi lễ có trên 1.400 người tham dự, trong số đó có [Bộ trưởng hải quân](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) [Dan A. Kimball](/w/index.php?title=Dan_A._Kimball&action=edit&redlink=1) và [Chuẩn Đô đốc](/wiki/Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [R.H. Hillenkoeter](/w/index.php?title=Roscoe_H._Hillenkoetter&action=edit&redlink=1), người đã tuyên bố "chiếc *Bennington* là tàu sân bay hiện đại nhất trong hạm đội của chúng ta hôm nay".
Liên đội Không lực Thủy quân Lục chiến 14 (MAG-14), dưới quyền chỉ huy của
[Đại tá](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C3%A1) [Thủy quân Lục chiến](/wiki/Th%E1%BB%A7y_qu%C3%A2n_l%E1%BB%A5c_chi%E1%BA%BFn_Hoa_K%E1%BB%B3) [W.R. Campbell](/w/index.php?title=W.R._Campbell&action=edit&redlink=1), được bố trí đến chiếc tàu sân bay vào ngày [13 tháng 2](/wiki/13_th%C3%A1ng_2) năm [1953](/wiki/1953), và *Bennington* tiến ra vùng biển ngoài khơi Florida thực hiện các đợt bay [chuẩn nhận tàu sân bay](/w/index.php?title=Chu%E1%BA%A9n_nh%E1%BA%ADn_t%C3%A0u_s%C3%A2n_bay&action=edit&redlink=1). Cuộc hạ cánh đầu tiên trên *Bennington* kể từ khi nó được đưa vào hoạt động trở lại do [Trung tá](/wiki/Trung_t%C3%A1) [T.W. Furlow](/w/index.php?title=T.W._Furlow&action=edit&redlink=1) thực hiện trên một chiếc [AD Skyraider](/wiki/Douglas_A-1_Skyraider), ông là chỉ huy trưởng Phi đội Cường kích Thủy quân Lục chiến 211 (VMA-211). Chiếc máy bay phản lực đầu tiên hạ cánh trên *Bennington* vào ngày [18 tháng 2](/wiki/18_th%C3%A1ng_2) năm [1953](/wiki/1953), được thực hiện bởi [Thiếu tá](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_t%C3%A1) [Carl E. Schmitt](/w/index.php?title=Carl_E._Schmitt&action=edit&redlink=1) trên một chiếc [F9F-5 Cougar](/wiki/Grumman_F-9_Cougar). Sau khi hoàn tất các đợt bay chuẩn nhận tàu sân bay, *Bennington* hướng đến [Căn cứ Hải quân vịnh Guantanamo](/w/index.php?title=C%C4%83n_c%E1%BB%A9_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_v%E1%BB%8Bnh_Guantanamo&action=edit&redlink=1) nơi nó thực hiện việc chạy huấn luyện thử máy trong 11 tuần.
Việc chạy thử máy kéo dài đến
[tháng 5](/wiki/Th%C3%A1ng_n%C4%83m) năm [1953](/wiki/1953), khi nó quay về Norfolk thực hiện các chuẩn bị hạm đội cuối cùng. Vào ngày [27 tháng 4](/wiki/27_th%C3%A1ng_4) năm [1953](/wiki/1953), một ống dẫn trong phòng nồi hơi số 1 bị sút ra, gây ra một vụ nổ giết chết 11 người và làm bị thương nặng bốn người khác. Từ ngày [14 tháng 5](/wiki/14_th%C3%A1ng_5) năm [1953](/wiki/1953) đến ngày [27 tháng 5](/wiki/27_th%C3%A1ng_5) năm [1954](/wiki/1954), chiếc tàu sân bay hoạt động dọc theo bờ Đông nước Mỹ; thực hiện một chuyến đi huấn luyện học viên mới đến [Halifax](/w/index.php?title=Halifax&action=edit&redlink=1), [Nova Scotia](/wiki/Nova_Scotia); và một chuyến đi đến [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i). Lúc 8 giờ 11 phút ngày [26 tháng 5](/wiki/26_th%C3%A1ng_5) năm [1954](/wiki/1954), trong khi di chuyển ngoài khơi [vịnh Narragansett](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Narragansett&action=edit&redlink=1), dung dịch bên trong một trong số những [máy phóng](/w/index.php?title=M%C3%A1y_ph%C3%B3ng_(m%C3%A1y_bay)&action=edit&redlink=1) phát nổ, gây ra một loạt các vụ nổ phát sinh khiến 103 người bị thiệt mạng và 201 người khác bị thương. *Bennington* di chuyển bằng chính động năng của nó về [Quonset Point](/w/index.php?title=Quonset_Point&action=edit&redlink=1), [Rhode Island](/wiki/Rhode_Island), để chuyển những người bị thương lên bờ.
Quay về
[Xưởng hải quân New York](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_New_York&action=edit&redlink=1) để sửa chữa, từ ngày [12 tháng 6](/wiki/12_th%C3%A1ng_6) năm [1954](/wiki/1954) đến ngày [19 tháng 3](/wiki/19_th%C3%A1ng_3) năm [1955](/wiki/1955), *Bennington* đồng thời cũng được cấu trúc lại hoàn toàn. Vào ngày [22 tháng 4](/wiki/22_th%C3%A1ng_4) năm [1955](/wiki/1955), [Bộ trưởng Hải quân](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) đã lên tàu để trao tặng huân chương và bằng tuyên dương cho 178 thành viên thủy thủ đoàn ghi nhận sự anh dũng của họ trong tai nạn ngày [26 tháng 5](/wiki/26_th%C3%A1ng_5) năm [1954](/wiki/1954). *Bennington* quay lại hoạt động cùng [Hạm đội Đại Tây Dương](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng_(Hoa_K%E1%BB%B3)&action=edit&redlink=1), bao gồm một chuyến đi thử máy đến GITMO cùng Liên đội Không lực đặc nhiệm 201 (ATG-201) cho đến khi rời [Mayport](/w/index.php?title=Mayport&action=edit&redlink=1), [Florida](/wiki/Florida) ngày [8 tháng 9](/wiki/8_th%C3%A1ng_9) năm [1955](/wiki/1955) gia nhập [Hạm đội Thái Bình Dương](/wiki/H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng_Hoa_K%E1%BB%B3). Chiếc tàu sân bay đi vòng qua [mũi Horn](/wiki/Cape_Horn) và đi đến [San Diego](/wiki/San_Diego) một tháng sau đó. Sau đó nó phục vụ trong Hạm đội Thái Bình Dương và thực hiện hai chuyến đi đến Viễn Đông.
Trong những năm
[1955](/wiki/1955)- [1956](/wiki/1956) Liên đội Không lực đặc nhiệm 201 phối thuộc cho *Bennington* bao gồm: Phi đội VF-13 sử dụng [F9F-6](/wiki/Grumman_F-9_Cougar), Phi đội VA-36 (phi đội cường kích hạng nhẹ phản lực đầu tiên của Hải quân Mỹ) sử dụng [F9F-5](/wiki/Grumman_F-9_Cougar), Phi đội VA-105 sử dụng [AD-6](/wiki/Douglas_A-1_Skyraider), Phi đội VC-4 (sau này là VFAW-4) sử dụng [F2H3](/wiki/McDonnell_F2H_Banshee), Phi đội VC-33 (sau này là VAAW-33) sử dụng [AD-5N](/wiki/Douglas_A-1_Skyraider) cùng các máy bay giả lập mục tiêu và một đơn vị HUP. Sự bố trí này phản ảnh mong muốn đánh giá của hạm đội đối với sự phối hợp [sàn đáp chéo góc](/w/index.php?title=S%C3%A0n_%C4%91%C3%A1p_ch%C3%A9o_g%C3%B3c&action=edit&redlink=1) cùng hệ thống gương điều khiển hạ cánh, vốn đã làm giảm tai nạn khi hạ cánh trên tàu sân bay của Hải quân Mỹ đến 75%.
Trong những năm
[1956](/wiki/1956)- [1957](/wiki/1957), liên đội máy bay phối thuộc bao gồm một phi đội cho mỗi kiểu máy bay sau đây: máy bay tiêm kích [FJ3 Fury](/wiki/North_American_FJ_Fury), [F2H Banshee](/wiki/McDonnell_F2H_Banshee) và [F9F Cougar](/wiki/Grumman_F-9_Cougar), máy bay cường kích [AD-6 Skyraider](/wiki/Douglas_A-1_Skyraider), [AD-5N Skyraider](/wiki/Douglas_A-1_Skyraider) và [AD-5W](/wiki/Douglas_A-1_Skyraider), máy bay ném bom [AJ2 Savage](/wiki/AJ_Savage) và máy bay trinh sát hình ảnh [F9F-8P](/wiki/Grumman_F-9_Cougar). [[1]](#cite_note-autogenerated1-1)
#### Sự kiện "hải tặc" tại Sydney[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&action=edit§ion=5)]
Ngày
[7 tháng 5](/wiki/7_th%C3%A1ng_5) năm [1957](/wiki/1957), trong khi neo đậu tại Sydney tham gia các lễ hội kỷ niệm [Trận chiến biển Coral](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_bi%E1%BB%83n_Coral), 10 sinh viên của [đại học Sydney](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Sydney) hóa trang như những cướp biển đã lên chiếc tàu sân bay vào lúc sáng sớm mà không bị phát hiện. Trong khi một số sinh viên dán các bích chương kêu gọi thủy thủ đoàn quyên góp cho hoạt động từ thiện tại địa phương, một số khác đã lên được cầu tàu chỉ huy. Qua hệ thống phóng thanh vẫn đang mở, Paul Lennon, một sinh viên y khoa, đã lên tiếng "Nghe đây! chiếc U.S.S. Bennington đã bị cướp biển Đại học Sydney chiếm giữ !" [[2]](#cite_note-2) Lệnh báo động nguy cơ bị tấn công nguyên tử và hóa học vang lên, đánh thức toàn bộ thủy thủ đoàn còn đang trên giường phải bật dậy. [3] Lính Thủy quân Lục chiến đã áp giải các sinh viên rời tàu, và đã không có hình phạt nào được đưa ra. [[4]](#cite_note-4) [[5]](#cite_note-5)
#### Hoạt động chống tàu ngầm[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&action=edit§ion=6)] *Bennington* được xếp lại lớp thành một tàu sân bay hỗ trợ [chống tàu ngầm](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_ch%E1%BB%91ng_t%C3%A0u_ng%E1%BA%A7m&action=edit&redlink=1) (ASW) với ký hiệu mới **CVS-20** vào ngày [30 tháng 6](/wiki/30_th%C3%A1ng_6) năm [1959](/wiki/1959), và đã được huy động để can thiệp nếu cần thiết trong [Sự kiện Lào](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_L%C3%A0o_(1960)&action=edit&redlink=1) năm [1960](/wiki/1960). Nó cũng từng phục vụ ba lượt trong [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam) trong giai đoạn [1965](/wiki/1965)- [1968](/wiki/1968).
Để đảm nhiệm vai trò tàu sân bay chống tàu ngầm, liên đội không lực phối thuộc bao gồm hai phi đội
[S-2F Tracker](/wiki/S-2_Tracker), một phi đội [máy bay trực thăng](/wiki/M%C3%A1y_bay_tr%E1%BB%B1c_th%C4%83ng) chống tàu ngầm [Sikorsky SH-34](/wiki/Sikorsky_H-34) vốn được thay thế vào năm [1964](/wiki/1964) bằng kiểu [SH-3A Sea King](/w/index.php?title=SH-3_Sea_King&action=edit&redlink=1) trong vai trò đó. Nhiệm vụ [cảnh báo sớm trên không](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3nh_b%C3%A1o_s%E1%BB%9Bm_v%C3%A0_ch%E1%BB%89_huy_tr%C3%AAn_kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) ban đầu do những chiếc [EA-1E](/wiki/Douglas_A-1_Skyraider) cải biến đảm trách, đến năm [1965](/wiki/1965) được nâng cấp lên những chiếc [E-1 Tracer](/wiki/E-1_Tracer) vốn được chế tạo trên cùng một khung máy bay của kiểu S-2 Tracker. Trong những năm [1964](/wiki/1964)- [1965](/wiki/1965), một phi đội [A-4B Skyhawk](/wiki/A-4_Skyhawk) cũng được bố trí trên tàu. [[1]](#cite_note-autogenerated1-1)
Ngày
[18 tháng 5](/wiki/18_th%C3%A1ng_5) năm [1966](/wiki/1966), trong khi di chuyển ngoài khơi [San Diego](/wiki/San_Diego), [California](/wiki/California), *Bennington* đã nhận lên tàu chiếc máy bay thử nghiệm [LTV XC-142A](/wiki/LTV_XC-142) khi nó thực hiện 44 lần cất cánh và hạ cánh trên đường băng ngắn và sáu lần cất cánh và hạ cánh thẳng đứng. Con tàu đã di chuyển ở những vận tốc và hướng đi khác nhau nhằm tạo ra những tình huống thử nghiệm lưu tốc gió khác nhau bên trên sàn đáp. [[6]](#cite_note-6) *Bennington* là tàu sân bay thu hồi chính cho chuyến bay không người lái [Apollo 4](/w/index.php?title=Apollo_4&action=edit&redlink=1). Vào ngày 9 [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t) năm [1967](/wiki/1967), module chỉ huy của con tàu vũ trụ đã đáp xuống cách chiếc tàu sân bay 16 km (10 dặm) và đã được vớt lên.
## Kết thúc[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&action=edit§ion=7)] *Bennington* được cho ngừng hoạt động vào ngày [15 tháng 1](/wiki/15_th%C3%A1ng_1) năm [1970](/wiki/1970), được rút khỏi danh sách [Đăng bạ Hải quân](/w/index.php?title=%C4%90%C4%83ng_b%E1%BA%A1_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) ngày [20 tháng 9](/wiki/20_th%C3%A1ng_9) năm [1989](/wiki/1989), và bị bán để tháo dỡ ngày [12 tháng 1](/wiki/12_th%C3%A1ng_1) năm [1994](/wiki/1994). Nó được kéo băng ngang Thái Bình Dương để được tháo dỡ tại [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&action=edit§ion=8)] [USS Bennington](/wiki/USS_Bennington)về những tàu chiến khác cùng tên của [Hải quân Hoa Kỳ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) [Danh sách các tàu sân bay](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_t%C3%A0u_s%C3%A2n_bay&action=edit&redlink=1) [Danh sách các tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_t%C3%A0u_s%C3%A2n_bay_c%E1%BB%A7a_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) [Danh sách các tàu chiến trong Thế Chiến II](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_t%C3%A0u_chi%E1%BA%BFn_trong_Th%E1%BA%BF_Chi%E1%BA%BFn_II&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&action=edit§ion=9)]
- ^
**a** **ă** [http://www.uss-bennington.org/airgroups.html](http://www.uss-bennington.org/airgroups.html) [^](#cite_ref-2) [Incident in Sydney - TIME](http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,809510,00.html) [^](#cite_ref-3) [Gary May Sydney Australia May 1957 GQ - CREW STORIES - USS BENNINGTON](http://www.uss-bennington.org/stz-gmaysydney57.html) [^](#cite_ref-4) [1957 Visit to Sydney - Terry Yung - CREW STORIES - USS BENNINGTON](http://www.uss-bennington.org/stz-sydneytyung.html) [^](#cite_ref-5) [United States Navy View Of University Hoax - Crew Stories - Uss Bennington](http://www.uss-bennington.org/stz-hoax-usnview57.html) **Sunday, Terry L., "** [^](#cite_ref-6) *Tri-Service Tiltwing*", Airpower, Granada Hills, California, tháng 7 năm 1984, Tập 14, Số 4, trang 54-55.
- Bài này có các trích dẫn từ nguồn
[en:Dictionary of American Naval Fighting Ships](https://en.wikipedia.org/wiki/Dictionary_of_American_Naval_Fighting_Ships)thuộc [phạm vi công cộng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_vi_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Bennington_(CV-20)&action=edit§ion=10)]
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1052 miss, cp1067 miss