text:
Kiến và cây hợp tác sinh tồn
Cây ăn thịt có thể hưởng lợi từ những dịch vụ canh gác, vệ sĩ và “đâm thuê chém mướn” của loài kiến.
Cây nắp ấm ăn thịt Nepenthes bicalcarata sống ở những khu rừng bên đầm than bùn nghèo nàn dinh dưỡng trên đảo Borneo. Nó không phải là loài ăn thịt hiệu quả lắm. Chiếc lá hình nắp ấm của chúng thiếu các vách trơn cùng chất dịch dính, mềm dẻo và ăn mòn mạnh nên khó có thể bẫy mồi hiệu quả như họ hàng của chúng.
Tuy nhiên, cây Nepenthes bicalcarata có sự hỗ trợ tuyệt vời từ bên ngoài, đó là loài kiến Camponotus schmitzi. Loài cây ăn thịt này có các tua căng phình ở đáy mỗi nắp ấm, vốn được những con kiến này dùng làm tổ, và nguồn thức ăn ở dạng mật hoa dành cho chúng được tiết ra ở mép nắp ấm.
.
Đến lượt mình, những con kiến này cung cấp một loạt các dịch vụ cho cây Nepenthes bicalcarata. Chúng dọn sạch miệng nắp ấm, giúp nó đủ trơn để bắt mồi. Chúng tấn công những con mọt ngũ cốc có khả năng gặm mòn cây. Chúng di chuyển những phần còn lại của con mồi khỏi nắp ấm để không bị mục rữa ở đó. Chúng phục kích dưới vành nắp ấm và tấn công bất kỳ con mồi nào của cây nắp ấm đang ra sức thoát khỏi chiếc bẫy. Và phân của chúng làm màu mỡ cho cây nắp ấm.
Trước đó các nhà khoa học vẫn chưa có được bằng chứng chắc chắn về liên minh này và cho rằng có thể chỉ mỗi kiến hưởng lợi. Trong cuộc nghiên cứu mới, các chuyên gia Pháp đã so sánh 2 loại cây, có và không có kiến cư ngụ. Kết quả thu được cho thấy những cây có kiến cư ngụ “làm ăn” được hơn những cây không có. Chuyên gia nghiên cứu Vincent Bazile đến từ Đại học Montpellier 2 ở Pháp, nhận định: “Những loài kiến cộng sinh được chứng minh là rất quan trọng cho dinh dưỡng cũng như sự sinh tồn của cây chủ”.
Theo báo cáo được công bố trên chuyên san PLoS ONE số mới nhất, những cây ăn thịt có kiến cư ngụ mọc nhiều lá hơn và lá lớn hơn; tán lá trưởng thành chứa nitrogen nhiều gấp 3 lần (chất dinh dưỡng này có vai trò then chốt đối với các phân tử hữu cơ như protein và ADN). Những cây có kiến cư ngụ còn có nắp ấm rộng lớn hơn và giữ được khối lượng mồi nhiều hơn. Những phân tích về chất đồng vị nitrogen cho thấy rằng nếu không có kiến cư ngụ thì các cây này có những triệu chứng suy dinh dưỡng.
“Sự kết hợp hỗ sinh giữa cây ăn thịt và kiến trong vương quốc thực vật là một sự thích nghi độc đáo đối với việc khai thác đất nghèo dinh dưỡng. Điều này có thể lý giải vì sao cây Nepenthes bicalcarata có tuổi thọ và tăng trưởng hiếm có, đạt đến độ cao 20m, một kỷ lục đối với loài cây này”, Laurence Gaume, một thành viên nghiên cứu, cho biết.
Theo Thanh Niên
- Gắn mi giả xưa rồi, giờ chị em chuyển sang mốt gắn lông mũi
- Động đất 6,3 độ ở Chile
- Video: Mời nghe album nhạc được tạo ra bởi robot công nghiệp
- Blue Origin muốn đưa du khách lên không gian vào năm 2019
- Nguyên tố hóa học không tuân theo thuyết cơ học lượng tử
- Bắt bài 5 mánh khóe này đảm bảo bạn không lo bị trộm ví, tiền
- 20 bằng chứng cho thấy thế giới xung quanh chúng ta kỳ diệu đến bất ngờ
- Thực hư quan niệm “nằm than tốt cho phụ nữ mới sinh”
- Cá hút máu tàn sát sinh vật bản địa ở vùng hồ Mỹ
- Nhặt được vỏ sò trên biển, cả gia đình tròn mắt ngạc nhiên khi lật mặt dưới lên
- Sự thật phía sau hình ảnh “dấu vân tay” khổng lồ giữa đại dương mênh mông
- Máy bay trinh sát siêu vượt thanh bí ẩn SR-72
- Phát hiện mỏ khí heli lớn nhất thế giới
- 2.000 con cá mập bị ăn não, trôi dạt vào bờ biển Mỹ
- 5 điều tưởng chừng là hiển nhiên trường học từng dạy bạn nhưng giờ không còn đúng nữa
- Áp thấp khả năng thành bão, đổ bộ vào Hà Tĩnh – Quảng Bình
- Lạ lùng những cách đối phó với ngày “đèn đỏ” của phụ nữ 100 năm trước
- Số phận của những con tinh tinh và khỉ được NASA gửi lên vũ trụ
- Nhà vệ sinh xả nước 1.000 năm tuổi được tìm thấy ở Silla
- Con người đã tránh giao phối cận huyết từ 3.000 năm trước
Trả lời
Bạn phải đăng nhập để gửi phản hồi.

markdown:
## Kiến và cây hợp tác sinh tồn
**Cây ăn thịt có thể hưởng lợi từ những dịch vụ canh gác, vệ sĩ và “đâm thuê chém mướn” của loài kiến.**
Cây nắp ấm ăn thịt Nepenthes bicalcarata sống ở những khu rừng bên đầm than bùn nghèo nàn dinh dưỡng trên đảo Borneo. Nó không phải là loài ăn thịt hiệu quả lắm. Chiếc lá hình nắp ấm của chúng thiếu các vách trơn cùng chất dịch dính, mềm dẻo và ăn mòn mạnh nên khó có thể bẫy mồi hiệu quả như họ hàng của chúng.
Tuy nhiên, cây Nepenthes bicalcarata có sự hỗ trợ tuyệt vời từ bên ngoài, đó là loài kiến Camponotus schmitzi. Loài cây ăn thịt này có các tua căng phình ở đáy mỗi nắp ấm, vốn được những con kiến này dùng làm tổ, và nguồn thức ăn ở dạng mật hoa dành cho chúng được tiết ra ở mép nắp ấm.
.
Đến lượt mình, những con kiến này cung cấp một loạt các dịch vụ cho cây Nepenthes bicalcarata. Chúng dọn sạch miệng nắp ấm, giúp nó đủ trơn để bắt mồi. Chúng tấn công những con mọt ngũ cốc có khả năng gặm mòn cây. Chúng di chuyển những phần còn lại của con mồi khỏi nắp ấm để không bị mục rữa ở đó. Chúng phục kích dưới vành nắp ấm và tấn công bất kỳ con mồi nào của cây nắp ấm đang ra sức thoát khỏi chiếc bẫy. Và phân của chúng làm màu mỡ cho cây nắp ấm.
Trước đó các nhà khoa học vẫn chưa có được bằng chứng chắc chắn về liên minh này và cho rằng có thể chỉ mỗi kiến hưởng lợi. Trong cuộc nghiên cứu mới, các chuyên gia Pháp đã so sánh 2 loại cây, có và không có kiến cư ngụ. Kết quả thu được cho thấy những cây có kiến cư ngụ “làm ăn” được hơn những cây không có. Chuyên gia nghiên cứu Vincent Bazile đến từ Đại học Montpellier 2 ở Pháp, nhận định: “Những loài kiến cộng sinh được chứng minh là rất quan trọng cho dinh dưỡng cũng như sự sinh tồn của cây chủ”.
Theo báo cáo được công bố trên chuyên san PLoS ONE số mới nhất, những cây ăn thịt có kiến cư ngụ mọc nhiều lá hơn và lá lớn hơn; tán lá trưởng thành chứa nitrogen nhiều gấp 3 lần (chất dinh dưỡng này có vai trò then chốt đối với các phân tử hữu cơ như protein và ADN). Những cây có kiến cư ngụ còn có nắp ấm rộng lớn hơn và giữ được khối lượng mồi nhiều hơn. Những phân tích về chất đồng vị nitrogen cho thấy rằng nếu không có kiến cư ngụ thì các cây này có những triệu chứng suy dinh dưỡng.
“Sự kết hợp hỗ sinh giữa cây ăn thịt và kiến trong vương quốc thực vật là một sự thích nghi độc đáo đối với việc khai thác đất nghèo dinh dưỡng. Điều này có thể lý giải vì sao cây Nepenthes bicalcarata có tuổi thọ và tăng trưởng hiếm có, đạt đến độ cao 20m, một kỷ lục đối với loài cây này”, Laurence Gaume, một thành viên nghiên cứu, cho biết.
**Theo Thanh Niên**
-
[Gắn mi giả xưa rồi, giờ chị em chuyển sang mốt gắn lông mũi](http://www.sieunhien.com/gan-mi-gia-xua-roi-gio-chi-em-chuyen-sang-mot-gan-long-mui/)
-
[Động đất 6,3 độ ở Chile](http://www.sieunhien.com/dong-dat-63-do-o-chile/)
-
[Video: Mời nghe album nhạc được tạo ra bởi robot công nghiệp](http://www.sieunhien.com/video-moi-nghe-album-nhac-duoc-tao-ra-boi-robot-cong-nghiep/)
-
[Blue Origin muốn đưa du khách lên không gian vào năm 2019](http://www.sieunhien.com/blue-origin-muon-dua-du-khach-len-khong-gian-vao-nam-2019/)
-
[Nguyên tố hóa học không tuân theo thuyết cơ học lượng tử](http://www.sieunhien.com/nguyen-to-hoa-hoc-khong-tuan-theo-thuyet-co-hoc-luong-tu/)
-
[Bắt bài 5 mánh khóe này đảm bảo bạn không lo bị trộm ví, tiền](http://www.sieunhien.com/bat-bai-5-manh-khoe-nay-dam-bao-ban-khong-lo-bi-trom-vi-tien/)
-
[20 bằng chứng cho thấy thế giới xung quanh chúng ta kỳ diệu đến bất ngờ](http://www.sieunhien.com/20-bang-chung-cho-thay-the-gioi-xung-quanh-chung-ta-ky-dieu-den-bat-ngo/)
-
[Thực hư quan niệm “nằm than tốt cho phụ nữ mới sinh”](http://www.sieunhien.com/thuc-hu-quan-niem-nam-than-tot-cho-phu-nu-moi-sinh/)
-
[Cá hút máu tàn sát sinh vật bản địa ở vùng hồ Mỹ](http://www.sieunhien.com/ca-hut-mau-tan-sat-sinh-vat-ban-dia-o-vung-ho-my/)
-
[Nhặt được vỏ sò trên biển, cả gia đình tròn mắt ngạc nhiên khi lật mặt dưới lên](http://www.sieunhien.com/nhat-duoc-vo-so-tren-bien-ca-gia-dinh-tron-mat-ngac-nhien-khi-lat-mat-duoi-len/)
-
[Sự thật phía sau hình ảnh “dấu vân tay” khổng lồ giữa đại dương mênh mông](http://www.sieunhien.com/su-that-phia-sau-hinh-anh-dau-van-tay-khong-lo-giua-dai-duong-menh-mong/)
-
[Máy bay trinh sát siêu vượt thanh bí ẩn SR-72](http://www.sieunhien.com/may-bay-trinh-sat-sieu-vuot-thanh-bi-an-sr-72/)
-
[Phát hiện mỏ khí heli lớn nhất thế giới](http://www.sieunhien.com/phat-hien-mo-khi-heli-lon-nhat-the-gioi/)
-
[2.000 con cá mập bị ăn não, trôi dạt vào bờ biển Mỹ](http://www.sieunhien.com/2-000-con-ca-map-bi-an-nao-troi-dat-vao-bo-bien-my/)
-
[5 điều tưởng chừng là hiển nhiên trường học từng dạy bạn nhưng giờ không còn đúng nữa](http://www.sieunhien.com/5-dieu-tuong-chung-la-hien-nhien-truong-hoc-tung-day-ban-nhung-gio-khong-con-dung-nua/)
-
[Áp thấp khả năng thành bão, đổ bộ vào Hà Tĩnh – Quảng Bình](http://www.sieunhien.com/ap-thap-kha-nang-thanh-bao-do-bo-vao-ha-tinh-quang-binh/)
-
[Lạ lùng những cách đối phó với ngày “đèn đỏ” của phụ nữ 100 năm trước](http://www.sieunhien.com/la-lung-nhung-cach-doi-pho-voi-ngay-den-do-cua-phu-nu-100-nam-truoc/)
-
[Số phận của những con tinh tinh và khỉ được NASA gửi lên vũ trụ](http://www.sieunhien.com/so-phan-cua-nhung-con-tinh-tinh-va-khi-duoc-nasa-gui-len-vu-tru/)
-
[Nhà vệ sinh xả nước 1.000 năm tuổi được tìm thấy ở Silla](http://www.sieunhien.com/nha-ve-sinh-xa-nuoc-1-000-nam-tuoi-duoc-tim-thay-o-silla/)
-
[Con người đã tránh giao phối cận huyết từ 3.000 năm trước](http://www.sieunhien.com/con-nguoi-da-tranh-giao-phoi-can-huyet-tu-3-000-nam-truoc/)
## Trả lời Hủy
Bạn phải đăng nhập để gửi phản hồi.

Link: <http://www.sieunhien.com/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://www.sieunhien.com/?p=2684>; rel=shortlink


text:
Chào mừng các bạn đến với Website Tỉnh đoàn Bến Tre
Nhiệt liệt chào mừng Đại hội Đại biểu Đoàn toàn quốc lần thứ XI, nhiệm kỳ 2017-2022 Tuổi trẻ Bến Tre phấn đấu rèn luyện trở thành người thanh niên Đồng Khởi mới "Yêu nước - Bản lĩnh - Hiếu thảo - Tình nguyện"
GS.TS Triết học Hoàng Chí Bảo
Chuyên gia cao cấp, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương
1. Vấn đề của toàn xã hội và của bản thân mỗi người
Thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay là bao gồm tất cả thanh thiếu niên và nhi đồng ở nước ta - cả một lớp người sinh ra và lớn lên trong đổi mới. Họ là con đẻ của thời đại đổi mới, hội nhập, hiện đại hóa để phát triển bền vững. Nước ta có cơ cấu dân số trẻ. Thế hệ trẻ chiếm hơn 60% - một tỷ lệ lớn trong dân cư. Lớp trẻ sẽ là rường cột của xã hội trong tương lai, là lực lượng nòng cốt để phát triển đất nước, chấn hưng dân tộc Việt Nam, thực hiện khát vọng, hoài bão của Hồ Chí Minh, thực hiện tâm nguyện của Người mà sinh thời Người đặt tất cả niềm tin, kỳ vọng vào họ.
Giáo dục đạo đức, lối sống và bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay cũng như trong những thập kỷ tới, trong tiến trình đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa là vấn đề vô cùng hệ trọng và ở tầm quan trọng chiến lược.
Quan tâm tới vấn đề này không chỉ có Đảng, Nhà nước mà còn là mối quan tâm của toàn xã hội, của cả hệ thống chính trị, trong đó Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đóng vai trò nòng cốt và có trọng trách trực tiếp.
Cả cộng đồng dân tộc Việt Nam, vì tương lai, triển vọng của mình mà phải quan tâm tới thế hệ trẻ, phải huy động nỗ lực, phải đề cao trách nhiệm và huy động mọi nguồn lực vào việc chăm lo giáo dục - đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ, làm cho con em chúng ta đạt được chất lượng phát triển tốt nhất. Có thể nói, toàn quốc - địa phương và cơ sở, mọi ngành, mọi cấp, mọi nhà và mọi người đều phải quan tâm tới sự trưởng thành, phát triển của thế hệ trẻ. Các nhà giáo dục phải coi đây là mục đích, lẽ sống của mình. Các bậc làm cha mẹ không những phải đề cao trách nhiệm đối với con em mình mà còn hàng ngày hàng giờ phải lo lắng, dằn vặt về những tình huống đang đặt ra trong sự phát triển của trẻ em. Cả xã hội phải cùng chia sẻ những lo lắng dằn vặt đó.
Giáo dục, trong đó có giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh thiếu niên nhi đồng ở thời kỳ phát triển bước ngoặt, đan xen cả thời cơ lẫn thách thức như hiện nay - khi phát triển luôn phải đối mặt với phản phát triển… còn là mối quan tâm, thành nhu cầu và yêu cầu của bản thân thế hệ trẻ, của mỗi con người trẻ tuổi, đặc biệt là thanh niên trước ngưỡng cửa cuộc đời, lập thân lập nghiệp. Khi đã đến tuổi khôn lớn, trưởng thành, nhân cách đã định hình hoặc đang trở thành nhân cách, mỗi người trẻ tuổi phải tự ý thức được về lẽ sống, về sự lựa chọn giá trị, tự đặt ra và tự trả lời về mục đích cuộc sống, về thái độ và hành vi sống của mình. Do đó, họ có nhu cầu tự thân về giáo dục và tự giáo dục, đào tạo và tự đào tạo. Lẽ dĩ nhiên, để hình thành nhu cầu tự thân ấy ở thanh niên và thế hệ trẻ nói chung, rất cần có sự trợ giúp, hướng dẫn đầy tinh thần vị tha - nhân ái - khoan dung của những người lớn, lớp cha anh, đặc biệt cần đến sự tác động tinh tế của các nhà giáo dục, của tổ chức Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, của các anh chị được coi là thủ lĩnh của thanh niên.
Chính trên tinh thần ấy, tôi đánh giá cao với lòng trân trọng một nỗ lực đầy trách nhiệm mới đây của Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh thể hiện qua dự thảo Đề án có tựa đề “Tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh thiếu niên (giai đoạn 2013 - 2020).
Có thể nhận xét rằng, bản đề án được soạn thảo công phu, nghiêm túc, tâm huyết và trách nhiệm của Đoàn đối với thế hệ trẻ nước ta hiện nay. Nhìn chung, đây là một dự thảo có chất lượng, thể hiện được tinh thần đổi mới tư duy về công tác thanh thiếu nhi, về phong trào và hoạt động của Đoàn nhằm tác động vào ý thức chính trị, vào đời sống tinh thần của thế hệ trẻ nước ta, để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho con em chúng ta đang trong quá trình trưởng thành.
Có thể thấy trong nội dung và qua cơ cấu của đề án này những suy nghĩ đúng đắn, những tìm tòi có tính mới, có tính chủ động, tích cực và có tính sáng tạo. Điều đó được thể hiện tương đối rõ trong nỗ lực gây dựng và phát triển sâu rộng phong trào và hoạt động xã hội cho tuổi trẻ, đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp bộ Đoàn, tìm tòi những giải pháp, biện pháp phù hợp với tâm lý lớp trẻ, với nhu cầu văn hóa tinh thần của tuổi trẻ, thông qua đó thực hiện các tác động giáo dục, định hướng giáo dục.
Trên cơ sở dự thảo này, nếu có thêm sự hỗ trợ của các chuyên gia, của các tổ chức tư vấn, và nhất là lắng nghe, thu thập ý kiến của các cán bộ Đoàn, Hội, Đội, tiếng nói chân thực của chính thanh thiếu niên nhi đồng - đối tượng chịu tác động mà cũng là chủ thể thụ hưởng đề án này… thì nhất định chúng ta sẽ có một đề án tốt, hứa hẹn những khả năng và triển vọng về tính hiện thực, sức sống của đề án, tạo ra một chuyển biến tích cực trong phong trào thanh nhiếu nhi ở nước ta.
Cần thấy hết ý nghĩa và tác dụng nhiều mặt của đề án này, tầm quan trọng chiến lược của nó đối với chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống, tác dụng và hiệu quả bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ nước ta trong tình hình mới, trước yêu cầu mới.
Việc thiết kế tư tưởng lý luận của đề án cũng như việc chỉ đạo tổ chức thực hiện đề án trong thực tiễn chẳng những góp phần trực tiếp thực hiện Nghị quyết Đại hội X của Đoàn mà còn thể hiện trách nhiệm của chúng ta trong việc thực hiện Nghị quyết của Đảng về công tác thanh thiếu niên trong sự nghiệp đổi mới, nhất là những quan điểm của Đảng về thanh thiếu niên và giáo dục thanh thiếu niên trong Cương lĩnh và Nghị quyết Đại hội XI của Đảng.
2. Vấn đề đổi mới tư duy, xác lập nhận thức mới đối với thế hệ trẻ và giáo dục bồi dưỡng thế hệ trẻ nước ta trong tình hình hiện nay
Cần lưu ý mấy điểm sau đây:
Thứ nhất, xét theo nguyên lý giáo dục, muốn cho những tác động giáo dục thế hệ trẻ đạt kết quả, hiệu quả thì nhất thiết chủ thể giáo dục phải có hiểu biết thấu đáo về đối tượng giáo dục, có nội dung và phương pháp giáo dục tinh tế, phù hợp với tâm sinh lý, nhu cầu và nguyện vọng của đối tượng. Quan hệ giữa chủ thể và đối tượng giáo dục trong trường hợp này là quan hệ giữa con người với con người, gắn liền với thiết chế và thể chế giáo dục, với các điều kiện, môi trường, hình thức và phương tiện giáo dục. Xử lý hệ vấn đề này là cả một khoa học và nghệ thuật về giáo dục, ứng xử với con người. Đây là một đối tượng đặc thù, có thể coi là một nhóm xã hội lớn (về số lượng), có thể lên tới mấy chục triệu người trong tổng dân số xã hội, chia ra theo các lớp tuổi.
- Thanh niên 16 - 30 tuổi
- Thiếu niên 9 - 16 tuổi
- Nhi đồng 6 - 9 tuổi.
Nhóm xã hội này còn khác nhau về giới tính (nam - nữ), về địa bàn sinh sống (thành thị/nông thôn), về dân tộc (ngoài tộc người Kinh còn có các tộc người thiểu số) và về tôn giáo…
Nói chung, thế hệ trẻ với cơ cấu như vậy đều thuộc lớp người đang được nuôi dưỡng, đang trưởng thành (thiếu niên, nhi đồng) đang trong độ tuổi đến trường, đang đi học. Chỉ có một bộ phận thanh niên, tạm quy ước là đã ở tuổi trưởng thành, đã tốt nghiệp các trường, hoặc Đại học, Cao đẳng, hoặc trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, đã được đào tạo nghề chuyên môn để có thể làm việc, lao động, vào đời lập thân lập nghiệp (từ 18 - 20 tuổi hoặc 22 tuổi trở lên). Số thanh niên đang là học sinh, sinh viên rất đông (từ 16 - 22 tuổi). Số đã trưởng thành có thể làm việc, sinh sống ở nông thôn, ở các đô thị, có thể làm việc trong các cơ quan nhà nước mà cũng có thể làm việc trong khu vực tư nhân, kể cả làm thuê cho các chủ tư bản nước ngoài, có khi còn làm nghề tự do hoặc còn đang chưa có việc làm, thuộc nhóm thất nghiệp tạm thời. Số này hiện nay, nếu thống kê đầy đủ là không nhỏ, đang trở thành một hiện tượng xã hội, dễ nảy sinh những tình huống tiêu cực: tội phạm và tệ nạn.
Như thế, chỉ hình dung riêng nhóm thanh niên đã thấy rõ những phức tạp của nó.
Thanh thiếu niên nhi đồng nước ta do chưa trưởng thành nên phần lớn còn sống với cha mẹ trong gia đình và đang học nên ở trong môi trường học đường (thuộc các cấp học từ tiểu học đến phổ thông trung học và Đại học).
Nhìn vào bức tranh xã hội về cơ cấu xã hội của thanh thiếu niên Việt Nam, không thể không tính đến những khác biệt về hoàn cảnh sống sau đây:
- Trong các gia đình không đầy đủ hoặc không bình thường, bất hạnh.
- Trong tình trạng bị khuyết tật: câm điếc, khiếm thính, khiếm thị, dị dạng bởi chất độc màu da cam trong chiến tranh.
- Trong các gia đình nghèo đói phải bỏ học, thất học.
- Bỏ nhà, đi lang thang, dễ rơi vào hoàn cảnh bị biến dạng về nhân cách, rơi vào các cạm bẫy của tội phạm, tệ nạn trong điều kiện kinh tế thị trường phát triển, kèm theo rất nhiều hệ lụy mà đạo đức xã hội lại đang suy đồi.
Nói tóm lại, tình hình, hoàn cảnh sống của thanh thiếu nhi Việt Nam hiện nay là phức tạp, không ổn định, nhiều biến đổi, thiếu an ninh, an toàn cho sự sống hàng ngày và cho sự phát triển nhân cách. Phân hóa, phân tầng xã hội ngày một gay gắt và điều ấy tác động trực tiếp tới lớp trẻ.
Trong hoàn cảnh như vậy, tiến hành giáo dục đối với thế hệ trẻ như thế nào là cả một vấn đề có tình huống, không thể giản đơn, thoát ly thực tế được.
Điều nói trên cho thấy, muốn giáo dục thế hệ trẻ phải xuất phát từ hoàn cảnh sống thực tế của họ. Tác động giáo dục tới thanh niên có sự tham dự của lý trí và tính khuynh hướng (chính trị - xã hội), trong khi đó, giáo dục thiếu niên nhi đồng nổi bật và nổi trội ở đặc trưng tình cảm, bồi dưỡng cảm xúc và bằng trực quan, trực cảm của các phương pháp, hình thức tác động. Không chú ý tới đặc điểm và yêu cầu này, những lệch lạc khiếm khuyết trong giáo dục rất dễ dẫn tới nguy cơ làm tổn thương tinh thần của trẻ.
Nói tóm lại, muốn giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ ở nước ta hiện nay, phải đặc biệt chú trọng tới hoàn cảnh sống, tới thực trạng, hiện trạng cuộc sống của họ. Nó quy định nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục. Tất cả phải thiết thực, cụ thể, tỷ mỷ, kiên nhẫn và ứng xử tinh tế. Công tác giáo dục của Đoàn, Đội, Hội phải tránh xa tính hành chính, quan liêu, khô cứng, sơ cứng, giáo điều, chủ quan, duy ý chí.
Thứ hai, tác động tới tình cảm, tâm hồn và đời sống tinh thần của thế hệ trẻ hiện nay, bắt đầu từ thái độ nhận thức, đánh giá về bản thân lớp trẻ. Hiện nay, trong đánh giá và ứng xử với thanh thiếu nhi thường thấy những khuynh hướng lệch lạc, chủ quan, phiến diện. Đây là rào cản nhận thức và tâm lý phải vượt qua đối với những người đi giáo dục, đối với các cá nhân, tổ chức, lực lượng giáo dục. Muốn đổi mới tư duy giáo dục, đặc biệt là giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho lớp trẻ phải vượt qua những hạn chế, “những điểm nghẽn chủ quan” này.
- Hoặc thiên kiến, hẹp hòi, nhìn nhận, đánh giá lớp trẻ hiện nay chỉ thấy tiêu cực, xấu xa, hư hỏng. Hiện trạng này là một thực tế nhưng không phải là tất cả, càng không phải hoàn toàn là lỗi của lớp trẻ mà một phần lớn là lỗi của người lớn, của gia đình, nhà trường và xã hội.
- Trong ứng xử cũng thường rơi vào những thái cực: hoặc nghiệt ngã, thậm chí xảy ra cả bạo lực, nhất là trong gia đình, cũng có khi xảy ra trong nhà trường và ngoài xã hội đối với trẻ em, ngược lại là sự nuông chiều, phó mặc (thường xảy ra ở thành phố, trong các gia đình khá giả, giàu có) dẫn trẻ tới sự thụ động, ỷ lại, thói ích kỷ, làm cho trẻ chỉ biết đòi hỏi mà không có ý thức trách nhiệm, nghĩa vụ với người khác, với chính mình. Đó cũng là những lệch lạc nhân cách.
Cũng có cả những nhận thức chủ quan, cảm tính đối với thế hệ trẻ, thiếu hiểu biết và thiếu quan tâm đầy đủ trách nhiệm trong việc nuôi dạy, giáo dục, rèn luyện trẻ em. Đó là tính tự phát trong giáo dục con người, dễ để xảy ra những hậu quả và hệ lụy xấu.
Trong tình trạng đạo đức xã hội suy thoái, môi trường giáo dục trong gia đình và nhà trường còn bộc lộ nhiều bất ổn, thế hệ trẻ vấp phải tình trạng xung đột và chệch hướng (lệch lạc chuẩn mực). Đó là xung đột tự nó (những vụ ẩu đả xảy ra ngay cả trong nhóm nữ sinh là một ví dụ) và xung đột thế hệ (giữa trẻ với người lớn), xung đột giữa các thế hệ.
Những phản ứng tiêu cực này có thể hình dung như những dấu hiệu khủng hoảng tâm lý, ý thức, lối sống của lớp trẻ và bệnh tâm thần (tự kỷ, trầm cảm). Thái độ và trách nhiệm của Đoàn Thanh niên trước những tình huống này là vấn đề phải đặt ra và Đoàn phải chủ động vào cuộc, chủ động giải quyết với nỗ lực cao nhất, cố gắng tới mức cao nhất để thực hiện trọng trách của Đoàn đối với lớp trẻ.
Thứ ba, Đoàn Thanh niên và xã hội nói chung, đặc biệt là gia đình, nhà trường và những người lớn cần xác lập những chuẩn mực ứng xử lành mạnh, đúng đắn, có trách nhiệm đối với thế hệ trẻ. Đây là trách nhiệm xã hội, là đạo lý, lẽ phải, tình thương mà cá nhân cũng như tổ chức phải có, trong quan hệ với thanh thiếu niên nhi đồng.
Những chuẩn mực ứng xử đó chính là điều kiện cần để đảm bảo cho giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ đạt được hiệu quả - xét từ phía chủ thể giáo dục. Đó là:
- Dân chủ, tôn trọng nhân cách của trẻ em, của thanh thiếu niên. Không áp đặt, không ra lệnh, không xúc phạm mà chú trọng lắng nghe, đối thoại, hướng dẫn, thuyết phục.
- Tin cậy, tin vào khả năng và những phẩm chất tốt đẹp, sự nảy nở thiên lương và nhân tính nơi con người trẻ tuổi.
- Vị tha - Nhân ái - Khoan dung. Đó là sức mạnh tình cảm đạo đức của thuyết phục, cảm hóa.
- Tinh tế, biết chia sẻ, biết cảm thông, biết chờ đợi. Đó là sức mạnh của phương pháp và nghệ thuật giáo dục làm cho con người trở nên tốt đẹp.
- Hướng dẫn và thúc đẩy. Đây là thể hiện năng lực và bản lĩnh giáo dục, kết hợp lý trí với tình cảm, lý thuyết với kinh nghiệm, biết đặt mình vào đối tượng, hiểu và cảm trong ứng xử với những người trẻ tuổi để giúp họ trưởng thành.
Thứ tư, cũng cần nhận thức rằng, trong tình hình hiện nay, giáo dục đạo đức, lối sống và bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh thiếu nhi có rất nhiều khó khăn trở ngại. Nó đến từ hai phía:
- Trong bản thân thanh thiếu nhi: do những biến đổi về tâm sinh lý, nhất là ở tuổi dậy thì, khi con người sinh học của họ phát triển quá nhanh, quá sớm trong khi con người xã hội, phẩm chất xã hội của họ để tạo ra nhân cách lại đến muộn, đến chậm. Họ sống trong môi trường xã hội đã đổi khác, nhất là thông tin, công nghệ thông tin cùng với kinh tế thị trường đã có không ít tác động mặt trái tới đời sống, tư tưởng, tình cảm của họ, từ nhi đồng tới thanh niên. Đây là tập nhiễm xấu của xã hội thâm nhập vào lớp trẻ mà bản thân họ không đủ kinh nghiệm sống, kỹ năng sống, bản lĩnh sống để tự giải quyết.
- Tiêu cực xã hội, sự thiếu gương mẫu, thiếu trách nhiệm của người lớn tạo ra những phản ứng và phản cảm đối với lớp trẻ: quan liêu, tham nhũng, cơ hội, ích kỷ, vụ lợi, thủ đoạn, đạo đức giả, cả thói vô cảm đến tàn nhẫn, lạnh lùng của những người lớn hư hỏng, suy thoái làm mất lòng tin của trẻ. Nó dẫn lớp trẻ, nhất là thanh niên rơi vào trạng thái không chỉ mất niềm tin mà còn mất phương hướng, không biết lựa chọn lối sống, lẽ sống như thế nào, theo định hướng giá trị nào khi phải đối mặt với thực tế phũ phàng như vậy. Trong khi đó, kinh tế suy giảm tốc độ tăng trưởng, lạm phát gia tăng,đời sống khó khăn, thất nghiệp, xã hội ngày càng bất ổn, nhiều tiêu cực và tệ nạn cùng với tội phạm làm cho môi trường nhân văn xã hội bị ô nhiễm, đặt giáo dục, đạo đức, lối sống, lý tưởng trước rất nhiều khó khăn, thách thức. Để vượt qua những khó khăn, thách thức này cần tới những Đổi mới cơ bản về giải pháp giáo dục.
3. Tìm kiếm những giải pháp mới để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng Cách mạng cho thanh thiếu nhi.
a. Cải thiện môi trường xã hội và điều kiện sống để thanh thiếu nhi tiếp thu giáo dục đạo đức, lối sống và bồi dưỡng lý tưởng Cách mạng một cách tích cực, có cơ sở hiện thực.
Đây là vấn đề lớn, là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trước hết phải là trách nhiệm của Đảng và Nhà nước, của các lực lượng xã hội và cơ sở giáo dục. Hai thiết chế tác động trực tiếp tới giáo dục thế hệ trẻ là Gia đình và Nhà trường cần phải được lành mạnh hóa, bởi chúng đều đang ở trong tình trạng suy thoái.
Môi trường xã hội và điều kiện sống chính là hoàn cảnh của giáo dục, hoàn cảnh ấy cần phải được thay đổi, nói như Mác phải được tăng cường nhân tính, có tính người nhiều hơn để giáo dục, bồi dưỡng nhân tính tốt hơn cho lớp trẻ.
Để thực hiện được phải có thể chế, chính sách, có đầu tư nguồn lực, cộng đồng trách nhiệm của mọi cấp, mọi ngành. Đoàn Thanh niên có thể và cần phải tác động vào các chương trình hành động của nhà nước và xã hội. Tùy thuộc sự cải thiện này đến đâu, như thế nào mà giáo dục đạo đức cho thanh thiếu nhi sẽ có biến đổi tương ứng như thế.
b. Thay đổi nhận thức xã hội về Giáo dục và phải đặt giáo dục đạo đức lên hàng đầu trong tất cả hệ thống giáo dục
Xã hội phải sớm tính đến một bộ luật đạo đức để bảo vệ đạo đức, phát triển, chấn hưng đạo đức dân tộc, gia đình, nhà trường và cộng đồng nói chung. Đây là giải pháp tạo hiệu ứng xã hội và tăng cường thể chế pháp lý cho giáo dục đạo đức. Đoàn Thanh niên và các cơ quan Nhà nước có trách nhiệm đối với thế hệ trẻ phải chủ động đề xuất, thúc đẩy và thực hiện giải pháp này.
c. Nâng cao đạo đức cho các chủ thể giáo dục, đặc biệt là đội ngũ nhà giáo các cấp, từ phổ thông đến đại học, những người làm cha mẹ và người lớn nói chung. Mác đòi hỏi, bản thân nhà giáo dục cũng phải được giáo dục là vì vậy. Do đó, nỗ lực hợp tác và cộng đồng trách nhiệm giữa Đoàn với ngành giáo dục phải được coi trọng. Nhà nước phải thể chế hóa yêu cầu này.
d. Huy động các lực lượng và tạo dư luận xã hội tích cực để việc giáo dục thanh thiếu niên thành một trách nhiệm đạo đức, chính trị, pháp lý phải được quản lý, kiểm soát và thúc đẩy.
e. Thay đổi nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục thanh thiếu niên nhi đồng theo hướng giáo dục đạo đức là hàng đầu, bồi dưỡng tình cảm đạo đức, tình thương, kỷ cương, trách nhiệm là cốt lõi. Thực hành đạo đức phải tạo thành động lực, phổ biến, thường xuyên. Giải phóng việc giáo dục đạo đức và chỉ đạo giáo dục đạo đức của Đoàn ra khỏi tình trạng hành chính quan liêu và tính hình thức. Đặc biệt coi trọng nêu gương và bồi dưỡng xúc cảm thẩm mỹ đạo đức, liên quan tới giáo dục nhà trường, tới câu chuyện dạy văn, học văn hiện nay, tới khoa học xã hội - nhân văn ở nước ta.
f. Đoàn Thanh niên phải tự đổi mới chính mình về phương pháp và phong cách hoạt động, tập hợp, thu hút các lực lượng, các chuyên gia vào công tác giáo dục thế hệ trẻ./.
Website Tỉnh Đoàn tỉnh Bến Tre www.tuoitrexudua.vn Cơ quan chủ quản: Tỉnh Đoàn Bến Tre. Giấy phép số 135/GP-TTĐT do Cục quản lý PT, TH và Thông tin điện tử cấp ngày 30 tháng 9 năm 2008 Chịu trách nhiệm: Bà Nguyễn Thị Hồng Nhung - Bí thư Tỉnh Đoàn Bến Tre. số 58, đường 3/2, Phường 3, TP. Bến Tre, tỉnh Bến Tre. ĐT: 0753 822225. Fax: 0753 816488.
Email: banbientap@tuoitrexudua.vn

markdown:
|
|
![]()
|
|![]()
![ Email](/images/M_images/emailButton.png)
![ Email](/images/M_images/emailButton.png)
|
|
|
||
|**1. Vấn đề của toàn xã hội và của bản thân mỗi người**
Thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay là bao gồm tất cả thanh thiếu niên và nhi đồng ở nước ta - cả một lớp người sinh ra và lớn lên
*trong đổi mới*. Họ là con đẻ của thời đại đổi mới, hội nhập, hiện đại hóa để phát triển bền vững. Nước ta có cơ cấu dân số trẻ. Thế hệ trẻ chiếm hơn 60% - một tỷ lệ lớn trong dân cư. Lớp trẻ sẽ là rường cột của xã hội trong tương lai, là lực lượng nòng cốt để phát triển đất nước, chấn hưng dân tộc Việt Nam, thực hiện khát vọng, hoài bão của Hồ Chí Minh, thực hiện tâm nguyện của Người mà sinh thời Người đặt tất cả niềm tin, kỳ vọng vào họ.
Giáo dục đạo đức, lối sống và bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay cũng như trong những thập kỷ tới, trong tiến trình đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa là vấn đề vô cùng hệ trọng và ở tầm quan trọng chiến lược.
Quan tâm tới vấn đề này không chỉ có Đảng, Nhà nước mà còn là mối quan tâm của toàn xã hội, của cả hệ thống chính trị, trong đó
*Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đóng vai trò nòng cốt và có trọng trách trực tiếp*.
Cả cộng đồng dân tộc Việt Nam, vì tương lai, triển vọng của mình mà phải quan tâm tới thế hệ trẻ, phải huy động nỗ lực, phải đề cao trách nhiệm và huy động mọi nguồn lực vào việc chăm lo giáo dục - đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ, làm cho con em chúng ta đạt được
*chất lượng phát triển *tốt nhất *. *Có thể nói, toàn quốc - địa phương và cơ sở, mọi ngành, mọi cấp, mọi nhà và mọi người đều phải quan tâm tới sự trưởng thành, phát triển của thế hệ trẻ. Các nhà giáo dục phải coi đây là mục đích, lẽ sống của mình. Các bậc làm cha mẹ không những phải đề cao trách nhiệm đối với con em mình mà còn hàng ngày hàng giờ phải lo lắng, dằn vặt về những tình huống đang đặt ra trong sự phát triển của trẻ em. Cả xã hội phải cùng chia sẻ những lo lắng dằn vặt đó.
Giáo dục, trong đó có giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh thiếu niên nhi đồng ở thời kỳ phát triển bước ngoặt, đan xen cả thời cơ lẫn thách thức như hiện nay -
*khi phát triển luôn phải đối mặt với phản phát triển*… còn là mối quan tâm, thành nhu cầu và yêu cầu *của bản thân thế hệ trẻ*, của mỗi con người trẻ tuổi, đặc biệt là thanh niên trước ngưỡng cửa cuộc đời, lập thân lập nghiệp. Khi đã đến tuổi khôn lớn, trưởng thành, *nhân cách đã định hình* hoặc *đang trở thành nhân cách*, mỗi người trẻ tuổi phải tự ý thức được về lẽ sống, về sự lựa chọn giá trị, tự đặt ra và tự trả lời về mục đích cuộc sống, về thái độ và hành vi sống của mình. Do đó, họ có nhu cầu tự thân về giáo dục và tự giáo dục, đào tạo và tự đào tạo. Lẽ dĩ nhiên, để hình thành nhu cầu tự thân ấy ở thanh niên và thế hệ trẻ nói chung, rất cần có sự trợ giúp, hướng dẫn đầy tinh thần vị tha - nhân ái - khoan dung của những người lớn, lớp cha anh, đặc biệt cần đến sự tác động *tinh tế* của các nhà giáo dục, của tổ chức Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, của các anh chị được coi là thủ lĩnh của thanh niên.
Chính trên tinh thần ấy, tôi đánh giá cao với lòng trân trọng một nỗ lực đầy trách nhiệm mới đây của Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh thể hiện qua dự thảo Đề án có tựa đề “Tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh thiếu niên (giai đoạn 2013 - 2020).
Có thể nhận xét rằng, bản đề án được soạn thảo công phu, nghiêm túc, tâm huyết và trách nhiệm của Đoàn đối với thế hệ trẻ nước ta hiện nay. Nhìn chung, đây là một dự thảo có chất lượng, thể hiện được tinh thần
*đổi mới tư duy* về công tác thanh thiếu nhi, về phong trào và hoạt động của Đoàn nhằm tác động vào ý thức chính trị, vào đời sống tinh thần của thế hệ trẻ nước ta, để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho con em chúng ta đang trong quá trình trưởng thành.
Có thể thấy trong
*nội dung* và qua *cơ cấu* của đề án này những suy nghĩ đúng đắn, những tìm tòi *có tính mới, có tính chủ động, tích cực và có tính sáng tạo*. Điều đó được thể hiện tương đối rõ trong nỗ lực gây dựng và phát triển sâu rộng phong trào và hoạt động xã hội cho tuổi trẻ, đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp bộ Đoàn, tìm tòi những giải pháp, biện pháp phù hợp với tâm lý lớp trẻ, với nhu cầu văn hóa tinh thần của tuổi trẻ, thông qua đó thực hiện các tác động giáo dục, định hướng giáo dục.
Trên cơ sở dự thảo này, nếu có thêm sự hỗ trợ của các chuyên gia, của các tổ chức tư vấn,
*và nhất là lắng nghe, thu thập ý kiến của các cán bộ Đoàn, Hội, Đội, tiếng nói chân thực của chính thanh thiếu niên nhi đồng *- *đối tượng chịu tác động mà cũng là chủ thể thụ hưởng đề án này*… thì nhất định chúng ta sẽ có một đề án tốt, hứa hẹn những khả năng và triển vọng về tính hiện thực, sức sống của đề án, tạo ra một chuyển biến tích cực trong phong trào thanh nhiếu nhi ở nước ta.
Cần thấy hết ý nghĩa và tác dụng nhiều mặt của đề án này, tầm quan trọng chiến lược của nó đối với chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống, tác dụng và hiệu quả bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ nước ta trong tình hình mới, trước yêu cầu mới.
Việc thiết kế tư tưởng lý luận của đề án cũng như việc chỉ đạo tổ chức thực hiện đề án trong thực tiễn chẳng những góp phần trực tiếp thực hiện Nghị quyết Đại hội X của Đoàn mà còn thể hiện trách nhiệm của chúng ta trong việc thực hiện Nghị quyết của Đảng về công tác thanh thiếu niên trong sự nghiệp đổi mới, nhất là những quan điểm của Đảng về thanh thiếu niên và giáo dục thanh thiếu niên trong Cương lĩnh và Nghị quyết Đại hội XI của Đảng.
**2. Vấn đề đổi mới tư duy, xác lập nhận thức mới đối với thế hệ trẻ và giáo dục bồi dưỡng thế hệ trẻ nước ta trong tình hình hiện nay**
Cần lưu ý mấy điểm sau đây:
*Thứ nhất*, xét theo nguyên lý giáo dục, muốn cho những tác động giáo dục thế hệ trẻ đạt kết quả, hiệu quả thì nhất thiết chủ thể giáo dục phải có hiểu biết thấu đáo về đối tượng giáo dục, có nội dung và phương pháp giáo dục tinh tế, phù hợp với tâm sinh lý, nhu cầu và nguyện vọng của đối tượng. Quan hệ giữa chủ thể và đối tượng giáo dục trong trường hợp này là quan hệ giữa con người với con người, gắn liền với thiết chế và thể chế giáo dục, với các điều kiện, môi trường, hình thức và phương tiện giáo dục. Xử lý hệ vấn đề này là cả một *khoa học* và *nghệ thuật* về giáo dục, ứng xử với con người. Đây là một đối tượng đặc thù, có thể coi là *một nhóm xã hội lớn* (về số lượng), có thể lên tới mấy chục triệu người trong tổng dân số xã hội, chia ra theo các lớp tuổi.
- Thanh niên 16 - 30 tuổi
- Thiếu niên 9 - 16 tuổi
- Nhi đồng 6 - 9 tuổi.
Nhóm xã hội này còn khác nhau về
*giới tính* (nam - nữ), về địa bàn sinh sống (thành thị/nông thôn), về dân tộc (ngoài tộc người Kinh còn có các tộc người thiểu số) và về tôn giáo…
Nói chung, thế hệ trẻ với cơ cấu như vậy đều thuộc lớp người đang được nuôi dưỡng, đang trưởng thành (thiếu niên, nhi đồng) đang trong độ tuổi đến trường, đang đi học. Chỉ có một bộ phận thanh niên, tạm quy ước là
*đã ở tuổi trưởng thành*, đã tốt nghiệp các trường, hoặc Đại học, Cao đẳng, hoặc trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, đã được đào tạo nghề chuyên môn để có thể làm việc, lao động, vào đời lập thân lập nghiệp (từ 18 - 20 tuổi hoặc 22 tuổi trở lên). Số thanh niên đang là học sinh, sinh viên rất đông (từ 16 - 22 tuổi). Số đã trưởng thành có thể làm việc, sinh sống ở nông thôn, ở các đô thị, có thể làm việc trong các cơ quan nhà nước mà cũng có thể làm việc trong khu vực tư nhân, kể cả làm thuê cho các chủ tư bản nước ngoài, có khi còn làm nghề tự do hoặc còn đang chưa có việc làm, *thuộc nhóm thất nghiệp tạm thời*. Số này hiện nay, nếu thống kê đầy đủ là *không nhỏ*, đang trở thành một hiện tượng xã hội, dễ nảy sinh những tình huống tiêu cực: tội phạm và tệ nạn.
Như thế, chỉ hình dung riêng nhóm thanh niên đã thấy rõ những phức tạp của nó.
Thanh thiếu niên nhi đồng nước ta do chưa trưởng thành nên phần lớn còn sống với cha mẹ
*trong gia đình* và đang học nên *ở trong môi trường học đường* (thuộc các cấp học từ tiểu học đến phổ thông trung học và Đại học).
Nhìn vào bức tranh xã hội về cơ cấu xã hội của thanh thiếu niên Việt Nam, không thể không tính đến những khác biệt về hoàn cảnh sống sau đây:
- Trong các gia đình không đầy đủ hoặc không bình thường, bất hạnh.
- Trong tình trạng bị khuyết tật: câm điếc, khiếm thính, khiếm thị, dị dạng bởi chất độc màu da cam trong chiến tranh.
- Trong các gia đình nghèo đói phải bỏ học, thất học.
- Bỏ nhà, đi lang thang, dễ rơi vào hoàn cảnh bị biến dạng về nhân cách, rơi vào các cạm bẫy của tội phạm, tệ nạn trong điều kiện kinh tế thị trường phát triển, kèm theo rất nhiều hệ lụy mà đạo đức xã hội lại đang suy đồi.
Nói tóm lại, tình hình, hoàn cảnh sống của thanh thiếu nhi Việt Nam hiện nay là phức tạp, không ổn định, nhiều biến đổi, thiếu an ninh, an toàn cho sự sống hàng ngày và cho sự phát triển nhân cách. Phân hóa, phân tầng xã hội ngày một gay gắt và điều ấy tác động trực tiếp tới lớp trẻ.
Trong hoàn cảnh như vậy, tiến hành giáo dục đối với thế hệ trẻ như thế nào là cả một vấn đề có tình huống, không thể giản đơn, thoát ly thực tế được.
Điều nói trên cho thấy, muốn giáo dục thế hệ trẻ phải xuất phát từ hoàn cảnh sống thực tế của họ. Tác động giáo dục tới thanh niên có sự tham dự của
*lý trí* và *tính khuynh hướng* (chính trị - xã hội), trong khi đó, giáo dục thiếu niên nhi đồng *nổi bật *và *nổi trội* ở đặc trưng *tình cảm, bồi dưỡng cảm xúc* và bằng *trực quan, trực cảm của các phương pháp, hình thức tác động*. Không chú ý tới đặc điểm và yêu cầu này, những lệch lạc khiếm khuyết trong giáo dục rất dễ dẫn tới nguy cơ làm tổn thương tinh thần của trẻ.
Nói tóm lại, muốn giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ ở nước ta hiện nay,
*phải đặc biệt chú trọng tới hoàn cảnh sống, tới thực trạng, hiện trạng cuộc sống của họ*. Nó quy định nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục. *Tất cả phải thiết thực, cụ thể, tỷ mỷ, kiên nhẫn và ứng xử tinh tế. Công tác giáo dục của Đoàn, Đội, Hội phải tránh xa tính hành chính, quan liêu, khô cứng, sơ cứng, giáo điều, chủ quan, duy ý chí.* *Thứ hai*, tác động tới tình cảm, tâm hồn và đời sống tinh thần của thế hệ trẻ hiện nay, bắt đầu từ thái độ nhận thức, đánh giá về bản thân lớp trẻ. Hiện nay, trong đánh giá và ứng xử với thanh thiếu nhi thường thấy những khuynh hướng lệch lạc, chủ quan, phiến diện. Đây là *rào cản* nhận thức và tâm lý phải vượt qua đối với những người đi giáo dục, đối với các cá nhân, tổ chức, lực lượng giáo dục. Muốn đổi mới tư duy giáo dục, đặc biệt là giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho lớp trẻ phải vượt qua những hạn chế, “những điểm nghẽn chủ quan” này.
- Hoặc thiên kiến, hẹp
*nhưng không phải là tất cả, càng không phải hoàn toàn là lỗi của lớp trẻ mà một phần lớn là lỗi của người lớn, của gia đình, nhà trường và xã hội*.
- Trong ứng xử cũng thường rơi vào những thái cực: hoặc nghiệt ngã, thậm chí xảy ra cả bạo lực, nhất là trong gia đình, cũng có khi xảy ra trong nhà trường và ngoài xã hội đối với trẻ em, ngược lại là sự nuông chiều, phó mặc (thường xảy ra ở thành phố, trong các gia đình khá giả, giàu có) dẫn trẻ tới sự thụ động, ỷ lại, thói ích kỷ, làm cho trẻ chỉ biết đòi hỏi mà không có ý thức trách nhiệm, nghĩa vụ với người khác, với chính mình. Đó cũng là những lệch lạc nhân cách.
Cũng có cả những nhận thức chủ quan, cảm tính đối với thế hệ trẻ, thiếu hiểu biết và thiếu quan tâm đầy đủ trách nhiệm trong việc nuôi dạy, giáo dục, rèn luyện trẻ em. Đó là tính tự phát trong giáo dục con người, dễ để xảy ra những hậu quả và hệ lụy xấu.
Trong tình trạng đạo đức xã hội suy thoái, môi trường giáo dục trong gia đình và nhà trường còn bộc lộ nhiều bất ổn, thế hệ trẻ vấp phải tình trạng
*xung đột* và *chệch hướng* (lệch lạc chuẩn mực). Đó là *xung đột tự nó* (những vụ ẩu đả xảy ra ngay cả trong nhóm nữ sinh là một ví dụ) và *xung đột thế hệ* (giữa trẻ với người lớn), xung đột giữa các thế hệ *.*
Những phản ứng tiêu cực này có thể hình dung như những dấu hiệu khủng hoảng tâm lý, ý thức, lối sống của lớp trẻ và bệnh tâm thần (tự kỷ, trầm cảm). Thái độ và trách nhiệm của Đoàn Thanh niên trước những tình huống này là vấn đề phải đặt ra và Đoàn phải chủ động vào cuộc, chủ động giải quyết với nỗ lực cao nhất, cố gắng tới mức cao nhất để thực hiện trọng trách của Đoàn đối với lớp trẻ.
*Thứ ba*, Đoàn Thanh niên và xã hội nói chung, đặc biệt là gia đình, nhà trường và những người lớn cần xác lập những chuẩn mực ứng xử lành mạnh, đúng đắn, có trách nhiệm đối với thế hệ trẻ. Đây là trách nhiệm xã hội, là đạo lý, lẽ phải, tình thương mà cá nhân cũng như tổ chức phải có, trong quan hệ với thanh thiếu niên nhi đồng.
Những chuẩn mực ứng xử đó chính là
*điều kiện cần* để đảm bảo cho giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ đạt được hiệu quả * - xét từ phía chủ thể giáo dục*. Đó là:
-
*Dân chủ*, tôn trọng nhân cách của trẻ em, của thanh thiếu niên. Không áp đặt, không ra lệnh, không xúc phạm mà chú trọng lắng nghe, đối thoại, hướng dẫn, thuyết phục.
-
*Tin cậy*, tin vào khả năng và những phẩm chất tốt đẹp, sự nảy nở thiên lương và nhân tính nơi con người trẻ tuổi.
-
*Vị tha - Nhân ái - Khoan dung*. Đó là sức mạnh tình cảm đạo đức của thuyết phục, cảm hóa.
-
*Tinh tế*, biết chia sẻ, biết cảm thông, biết chờ đợi. Đó là sức mạnh của phương pháp và nghệ thuật giáo dục làm cho con người trở nên tốt đẹp.
-
*Hướng dẫn và thúc đẩy*. Đây là thể hiện năng lực và bản lĩnh giáo dục, kết hợp lý trí với tình cảm, lý thuyết với kinh nghiệm, biết đặt mình vào đối tượng, *hiểu* và *cảm* trong ứng xử với những người trẻ tuổi để giúp họ trưởng thành. *Thứ tư*, cũng cần nhận thức rằng, trong tình hình hiện nay, giáo dục đạo đức, lối sống và bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh thiếu nhi có rất nhiều khó khăn trở ngại. Nó đến từ hai phía:
-
*Trong bản thân thanh thiếu nhi*: do những biến đổi về tâm sinh lý, nhất là ở tuổi dậy thì, khi *con người sinh học* của họ phát triển quá nhanh, quá sớm trong khi *con người xã hội*, phẩm chất xã hội của họ để tạo ra nhân cách lại * đến muộn, đến chậm*. Họ sống trong môi trường xã hội đã đổi khác, nhất là *thông tin, công nghệ thông tin *cùng với kinh tế thị trường đã có không ít tác động mặt trái tới đời sống, tư tưởng, tình cảm của họ, từ nhi đồng tới thanh niên. Đây là *tập nhiễm xấu *của xã hội thâm nhập vào lớp trẻ mà bản thân họ không đủ kinh nghiệm sống, kỹ năng sống, bản lĩnh sống để tự giải quyết.
-
*Tiêu cực xã hội, sự thiếu gương mẫu, thiếu trách nhiệm của người lớn* tạo ra những *phản ứng* và *phản cảm* đối với lớp trẻ: quan liêu, tham nhũng, cơ hội, ích kỷ, vụ lợi, thủ đoạn, đạo đức giả, cả thói vô cảm đến tàn nhẫn, lạnh lùng *của những người lớn hư hỏng, suy thoái* làm mất lòng tin của trẻ. Nó dẫn lớp trẻ, nhất là thanh niên rơi vào trạng thái không chỉ *mất niềm tin* mà còn *mất phương hướng*, không biết lựa chọn lối sống, lẽ sống như thế nào, theo định hướng giá trị nào khi phải đối mặt với thực tế phũ phàng như vậy. Trong khi đó, kinh tế suy giảm tốc độ tăng trưởng, lạm phát gia tăng,đời sống khó khăn, thất nghiệp, xã hội ngày càng bất ổn, nhiều tiêu cực và tệ nạn cùng với tội phạm làm cho môi trường nhân văn xã hội bị ô nhiễm, đặt giáo dục, đạo đức, lối sống, lý tưởng trước rất nhiều khó khăn, thách thức. Để vượt qua những khó khăn, thách thức này cần tới những Đổi mới cơ bản về giải pháp giáo dục. **3.** **Tìm kiếm những giải pháp mới để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng Cách mạng cho thanh thiếu nhi.** *a. Cải thiện môi trường xã hội và điều kiện sống *để thanh thiếu nhi tiếp thu giáo dục đạo đức, lối sống và bồi dưỡng lý tưởng Cách mạng một cách tích cực, có cơ sở hiện thực.
Đây là vấn đề lớn, là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trước hết phải là trách nhiệm của Đảng và Nhà nước, của các lực lượng xã hội và cơ sở giáo dục. Hai thiết chế tác động trực tiếp tới giáo dục thế hệ trẻ là
*Gia đình *và *Nhà trường *cần phải được lành mạnh hóa, bởi chúng đều đang ở trong tình trạng suy thoái.
Môi trường xã hội và điều kiện sống chính là hoàn cảnh của giáo dục, hoàn cảnh ấy cần phải được thay đổi, nói như Mác phải được tăng cường nhân tính, có tính người nhiều hơn để giáo dục, bồi dưỡng nhân tính tốt hơn cho lớp trẻ.
Để thực hiện được phải có thể chế, chính sách, có đầu tư nguồn lực, cộng đồng trách nhiệm của mọi cấp, mọi ngành. Đoàn Thanh niên
*có thể* và *cần phải* tác động vào các chương trình hành động của nhà nước và xã hội. Tùy thuộc sự cải thiện này đến đâu, như thế nào mà giáo dục đạo đức cho thanh thiếu nhi sẽ có biến đổi tương ứng như thế. *b. Thay đổi nhận thức xã hội về Giáo dục và phải đặt giáo dục đạo đức lên hàng đầu trong tất cả hệ thống giáo dục*
Xã hội phải sớm tính đến một bộ luật đạo đức để bảo vệ đạo đức, phát triển, chấn hưng đạo đức dân tộc, gia đình, nhà trường và cộng đồng nói chung. Đây là giải pháp tạo hiệu ứng xã hội và tăng cường thể chế pháp lý cho giáo dục đạo đức. Đoàn Thanh niên và các cơ quan Nhà nước có trách nhiệm đối với thế hệ trẻ phải chủ động đề xuất, thúc đẩy và thực hiện giải pháp này.
*c. Nâng cao đạo đức cho các chủ thể giáo dục, đặc biệt là đội ngũ nhà giáo các cấp*, từ phổ thông đến đại học, những người làm cha mẹ và người lớn nói chung. Mác đòi hỏi, bản thân nhà giáo dục cũng phải được giáo dục là vì vậy. Do đó, nỗ lực hợp tác và cộng đồng trách nhiệm giữa Đoàn với ngành giáo dục phải được coi trọng. Nhà nước phải thể chế hóa yêu cầu này. *d. Huy động các lực lượng và tạo dư luận xã hội tích cực để việc giáo dục thanh thiếu niên thành một trách nhiệm đạo đức, chính trị, pháp lý *phải được quản lý, kiểm soát và thúc đẩy. *e. Thay đổi nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục thanh thiếu niên nhi đồng *theo hướng giáo dục đạo đức là *hàng đầu*, bồi dưỡng tình cảm đạo đức, tình thương, kỷ cương, trách nhiệm là *cốt lõi*. Thực hành đạo đức phải tạo thành *động lực*, phổ biến, thường xuyên. Giải phóng việc giáo dục đạo đức và chỉ đạo giáo dục đạo đức của Đoàn ra khỏi tình trạng hành chính quan liêu và tính hình thức. Đặc biệt coi trọng *nêu gương* và *bồi dưỡng xúc cảm thẩm mỹ đạo đức*, liên quan tới giáo dục nhà trường, tới câu chuyện dạy văn, học văn hiện nay, tới khoa học xã hội - nhân văn ở nước ta. *f. Đoàn Thanh niên phải tự đổi mới chính mình về phương pháp và phong cách hoạt động,* tập hợp, thu hút các lực lượng, các chuyên gia vào công tác giáo dục thế hệ trẻ./. **Các tin khác...**
-
[CÔNG TÁC ĐỀN ƠN ĐÁP NGHĨA, UỐNG NƯỚC NHỚ NGUỒN CHÍNH LÀ ĐỘNG LỰC GIÚP THANH THIẾU NHI BẾN TRE RÈN LUYỆN, CỐNG HIẾN VÀ TRƯỞNG THÀNH.](/index.php?option=com_content&view=article&id=2593:cong-tac-n-n-ap-ngha-ung-nc-nh-ngun-chinh-la-ng-lc-giup-thanh-thiu-nhi-bn-tre-ren-luyn-cng-hin-va-trng-thanh&catid=11&Itemid=16)-
-
[BỘ CÂU HỎI TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA TỈNH BẾN TRE VÀ GIÁ TRỊ HÌNH MẪU THANH NIÊN ĐỒNG KHỞI MỚI](/index.php?option=com_content&view=article&id=2568:b-cau-hi-truyn-thng-vn-hoa-tnh-bn-tre-va-gia-tr-hinh-mu-thanh-nien-ng-khi-mi&catid=11&Itemid=16)-
-
[Đề cương Tuyên truyền kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh Liệt sỹ (27/7/1947 – 27/7/2017)](/index.php?option=com_content&view=article&id=2592:-cng-tuyen-truyn-ky-niem-70-nm-ngay-thng-binh-liet-sy-2771947-2772017&catid=11&Itemid=16)-
-
[Đề cương tuyên truyền 106 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911-5/6/2017) gắn với kỷ niệm 127 năm Ngày sinh của Người (19/5/1890 - 19/5/2017)](/index.php?option=com_content&view=article&id=2493:-cng-tuyen-truyn-106-nm-ngay-bac-h-ra-i-tim-ng-cu-nc-561911-562017-gn-vi-k-nim-127-nm-ngay-sinh-ca-ngi-1951890-1952017&catid=11&Itemid=16)-
-
[ĐỀ CƯƠNG TUYÊN TRUYỀN 86 năm Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931-26/3/2017)](/index.php?option=com_content&view=article&id=2366:-cng-tuyen-truyn-86-nm-oan-tncs-h-chi-minh-2631931-2632017&catid=11&Itemid=16)-
-
[THỂ LỆ Cuộc thi sáng tác bài hát (ca khúc) cổ động, tuyên truyền Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI, nhiệm kỳ 2017-2022.](/index.php?option=com_content&view=article&id=2341:th-l-cuc-thi-sang-tac-bai-hat-ca-khuc-c-ng-tuyen-truyn-i-hi-oan-toan-quc-ln-th-xi-nhim-k-2017-2022&catid=11&Itemid=16)-
-
[THỂ LỆ Cuộc thi sáng tác biểu trưng (lô gô) Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI, nhiệm kỳ 2017-2022.](/index.php?option=com_content&view=article&id=2340:th-l-cuc-thi-sang-tac-biu-trng-lo-go-i-hi-oan-toan-quc-ln-th-xi-nhim-k-2017-2022&catid=11&Itemid=16)-
-
[TOÀN VĂN THÔNG TƯ SỐ: 43/2016/TT-BLDTBXH QUY ĐỊNH VỀ VIỆC TẠO VIỆC LÀM CHO BỘ ĐỘI XUẤT NGŨ](/index.php?option=com_content&view=article&id=2320:toan-vn-thong-t-s-432016tt-bldtbxh-quy-nh-v-vic-to-vic-lam-cho-b-i-xut-ng&catid=11&Itemid=16)-
-
[Mục tiêu và giải pháp thực hiện Đề án phát triển nghề công tác xã hội giai đoạn 2016-2020](/index.php?option=com_content&view=article&id=2305:mc-tieu-va-gii-phap-thc-hin--an-phat-trin-ngh-cong-tac-xa-hi-giai-on-2016-2020&catid=11&Itemid=16)-
-
[Bến Tre có hai Di tích Quốc gia đặc biệt](/index.php?option=com_content&view=article&id=2304:bn-tre-co-hai-di-tich-quc-gia-c-bit&catid=11&Itemid=16)-

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

X-Powered-By: PleskLin

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache