text:
Bùi Giáng là Tiên, là Bụt? Khi ai chửi ông cũng ừ, mà ai khen ông cũng ứ ư… Chẳng thèm phản ứng lại người đời với những ngôn từ như hòn đá ném vào ông.
Ông chỉ là ‘người bình thường’, bình thường đến nỗi ông không ý thức được sự bình thường đó và cũng không đòi hỏi phải thế này, phải thế kia mới bình thường. Ấy cũng chính là ý nghĩa của công án “Bình thường tâm thị đạo”.
Ông là Tiên, là Bụt vì ông không thách thức, không ham muốn chinh phục cuộc đời, ông chỉ là một đứa trẻ con mơ mộng bay đến cung trăng hay bay lên đỉnh Everest để đùa vui với non nước trong ngần, phiêu bồng trăng mọc non ngàn lá sương.
Ông là ‘người cõi trên’ vì dám chửi cha bọn nho hương nguyện đầu xanh còn chưa ráo máu mà chuyên gùn ghè bám riết, nhe răng hút máu xương tinh thể tài hoa, thị hiện trong sát na thống ẩm cuồng ca và thậm chí, nếu cần thí mạng mình để đổi lại.
Máu xương tinh thể thiên tài,
Da xương làm chiếc quan tài chôn thây,
Lũ người trước tớ sau thầy,
Nhai văn nhá chữ miệng đầy máu xương
Nhưng ông cũng là quỷ sứ khi ông chửi bới, rượt đuổi những đứa trẻ trêu chọc ông bằng những lời không ai hiểu được của kẻ điên. Ông là quỷ khi ông mơ mộng được làm tình với Nương Tử Kim Cương. Phan Nhiên Hạo viết trong bài đã dẫn:
“Ông dùng ngón trỏ và ngón giữa móc vào nhau tạo thành một dấu hiệu tục tĩu mà trẻ con hay làm. Tay kia cầm một quả chanh, không biết kiếm đâu ra. Ông cố nhét quả chanh vào giữa cái hình ô van tạo nên bởi hai ngón tay, miệng lẩm bẩm: “Ðây là con cặc nhét vô cái lồn Kim Cương. Con cặc to quá nhét vô không được (!)”.
Ông là ma trong dáng vẻ khùng điên si cuồng đến nỗi người ta hay lấy ông làm biểu tượng để hù dọa con nít. Con ma Giàng Búi lúi húi loanh quanh dạo khắp nẻo phố phường, sẵn sàng đốp chát đến cùng với con mẹ hàng tôm hàng cá.
Lê Bích Sơn có cả một ký ức về Bùi Giáng qua bài viết “Bùi Giáng & Trò chơi bán dùi”:
Khác với những gì người ta nói về Bùi Giáng, cái tên Bùi Giáng đến với hắn [Lê Bích Sơn] bằng tất cả những cảm giác rùng rợn và lo sợ… mỗi khi phạm phải một sai lầm. Bùi Giáng trong hắn đích thực là “Ông Ba Bị”, nhân vật đen đủi, gớm ghiếc với chiếc bị lớn trong tay chuyên bắt con nít bỏ bao, trong những câu chuyện răn đe của người lớn…
Năm bảy, tám tuổi gì đó, lần đầu tiên hắn “diện kiến” Bùi Giáng trong một lần tan học. Bùi Giáng mặc áo quần rách tả tơi, gầy đen, tay cầm một cây gậy quấn vải có cột vài chai lọ trên đó, và dĩ nhiên không cầm chiếc bị nào để bắt cóc con nít… Ông Ba Bị Bùi Giáng hiền hơn những gì hắn nghe người ta kể!
…Sau đó, hắn tham gia cùng lũ trẻ trong vùng “chơi trò Bùi Giáng”. Trò chơi vừa thích thú, vừa lo âu sợ hãi lạ lùng. Bọn trẻ thi nhau tìm đến gần ông rồi bất chợt hô to: “Bùi Giáng…bán dùi, Bùi Giáng…bán dùi…” rồi xô nhau mà chạy… Không biết ông có đuổi theo phía sau hay không, nhưng “chơi trò Bùi Giáng” quả là một điều thích thú của lũ trẻ ngày đó.
Thời gian sau, bọn trẻ không còn thấy hình bóng Bùi Giáng nữa. Đoạn đường từ cầu Diêu Trì đến Ngã Ba Phú Tài vắng bóng ông. Người ta thay nhau truyền những “bản tin”, đại loại như: “Bùi Giáng do C.I.A cài lại, và đã được “bốc” đi Mỹ tháng trước…”, hoặc “Bùi Giáng đã được một nhóm người vượt biên “tóm cổ” lên một chiếc tàu ra đi từ cảng Quy Nhơn…để thông dịch”; v.v… Nói chung, Bùi Giáng đã rời khỏi Quy Nhơn để… đi Mỹ.
Bùi Giáng không đi Mỹ như người ta đồn. Bùi Giáng vẫn còn sống và sống rất mãnh liệt ngay trên mảnh đất Sài Gòn vừa đổi chủ. Thỉnh thoảng, người ta nhìn thấy Bùi Giáng "làm cảnh sát giao thông" giữa cầu Trương Minh Giảng; có lúc ông trú mưa dưới mái hiên Trung tâm Ngoại ngữ Đại học Sư phạm (Đại học Vạn Hạnh trước 1975); đôi khi ông đến thăm chư tăng ni và các thiền viện qua những câu chuyện kể của quý thầy… Bùi Giáng bụi bặm, gầy gò, nghêu ngao, tự tại:
“…Sài Gòn Chợ Lớn rong chơi,
Đi lên, đi xuống đã đời du côn…”
Xét cho cùng ông chẳng hề ‘du côn’ chút nào! Phần ‘du côn’ ông đã ‘khiêm tốn’ ‘nhường lại’ kẻ khác...
Ở đời sáng uống cà phê
Quán trong hẻm nhỏ như quê quán nhà
Ngoại ô thành phố phồn hoa
Ấy Sài Gòn ấy thiết tha bấy chầy.
Thơ ông không thiếu những từ ‘lạ’ như ‘hạ quyết tâm’, ‘bốc lột’... chỉ xuất hiện sau ngày Sài Gòn sụp đổ:
Ngày nay hạ quyết tâm rồi
Về trần thế bốc lột người thế gian
Tình yêu đã lỗi muôn vàn
Chỉ còn bốc lột vạn ngàn máu tim…
Mỗi năm mồng một ra giêng
Con dẫn ông dạo suốt miền vực khu
Khu này Bình Thạnh quận khu
Khu trên Gò Vấp tuyệt trù lưu phong
Dưới kia Bà Chiểu Lăng Ông
Lên xe buýt thẳng dông chơi Sài Gòn.
Sau khi Sài Gòn thất thủ, người ta cũng bắt gặp một Bùi Giáng quẩy trên vai bó củi, đầu kia thì loảng xoảng nồi niêu soong chảo… Một hình ảnh khiến ta liên tưởng đến những người từ vùng Kinh tế mới trở lại đô thành. Bao hình ảnh chợt thoáng qua như một đoạn phim ngắn về cuộc sống của người Sài Gòn. Đời trở nên chật vật, trật tự xáo trộn, kinh tế khó khăn. La Toàn Vinh viết về Bùi Giáng sau 1975:
Đến những ngày sau 1975, Bùi Giáng vẫn cứ làm con người Bùi Giáng. Con người nhân chứng cho cảnh đời, cho bao bể dâu biến đổi và nếu như cuộc đời ví như một vở kịch thì người thắng cuộc lại là những người đóng trọn vai tuồng một cách xuất sắc.
Cuộc đời Bùi Giáng, về cuối, rất ngang tàng. Đã có rất nhiều giai thoại về ông. Người ta kể, có lần nhà thơ Huy Cận từ miền Bắc vào Nam, nói chuyện ở Cao đẳng Mỹ Thuật, Bùi Giáng xuất hiện, đi tới đi lui ở trước cổng trường và chửi đổng: "Mẹ mày Huy Cận, mẹ mày Huy Cận." Sinh viên vào báo cho ban giám hiệu, nhưng tất cả đều im lặng.
Họa sĩ đồng hương Hồ Thành Đức, phu quân họa sĩ Bé Ký, có lẽ là người biết rất nhiều về Bùi Giáng trong giai đoạn ‘hậu giải phóng’. Đại khái chuyện như sau:
Huy Cận, Thứ Trưởng bộ văn hóa, có bài thơ được Bùi Giáng sửa lại khi mang ra giảng dạy. Huy Cận biết được, phục tài sửa thơ của họ Bùi nên lúc vào miền
đã
cho người tìm Bùi Giáng để thăm. Nhưng, sau 75 Bùi Giáng đã thành ‘Chủ Cái
Bang’, biết đâu mà tìm. Nhân viên ông Thứ Trưởng tìm đến nhờ họa sĩ Hồ Thành
Đức, bởi sau 75 nơi ở của họa sĩ xem như chỗ vãng lai của nhiều nhân vật văn
nghệ miền Bắc. Nam
Anh Đức chạy kiếm nhà thơ và khuyên ông: “Anh à, đến thăm ông Thứ Trưởng, anh phải ăn mặc cho đàng hoàng, về nhà em tắm rửa rồi lấy áo quần em thay”. Bùi Giáng không nghe cứ mặc nguyên áo quần rách rưới hôi hám, ai đời quần xà lỏn mà thắt cà vạt, lại tòn ten trên người lon hũ linh tinh.
… Huy Cận ra tận cửa đón Bùi Giáng, nhưng thoạt nhìn đã phải quay đi vì không thể nhịn được cười. Huy Cận gọi nhà thơ là Tiên Sinh, chuyện vãn thân mật. Cuối cùng ông hỏi Bùi Giáng:
- Tiên Sinh có cần giúp đỡ gì không xin cho biết?
Bùi Giáng nói như thật:
- Ông Thứ Trưởng giúp cho mấy chữ để tôi trình công an chớ họ gặp là đánh tôi bầm mình bầm mẩy.
Huy Cận viết cho Bùi Giáng mảnh giấy đại ý: Nhà thơ Bùi Giáng, bạn tôi, ông ta có tính hay đi lang thang, các anh em công lực thông cảm giúp đỡ.
Mảnh giấy như lá bùa hộ mệnh, anh Đức bảo đưa photo để cất bản chính, nhưng Bùi Giáng không chịu. Mấy bữa sau, gặp lại, anh Đức hỏi:
- Sao công an còn khó dễ với anh không?
- Nó vẫn đánh tao học máu.
- Sao không trình giấy cho họ?
- Thì tao chưa kịp lấy giấy ra nó đã đánh rồi.
Lai có chuyện đồn một hôm nhà thơ lang thang trên đường Lê Lợi, gặp một phụ nữ người Âu, ông thản nhiên… bóp vú cô đầm. Công an can thiệp, ông nói tỉnh bơ: “Tôi chỉ muốn thử xem hai bầu vú Liên Sô có còn nuôi nổi Việt
không”. Nam
Một lần khác trong chợ An Đông, ông giật một chiếc xe đạp của bà bán dạo trên đường. Bà hàng đuổi theo, ông trả lại và nói: “Mất cả nước thì không la, mất cái xe đạp lại la oai oái”!
Thơ lục bát của Bùi Giáng cũng gần gũi như lục bát của Đoạn Trường Tân Thanh, và gần như ca dao, có cả thơ đùa cợt kiểu ca dao. Nhiều bài thơ của Bùi Giáng có giọng thơ của thơ Lãng Mạn 1930-1945. Cảm hứng chính của thơ Bùi Giáng là cảm hứng lãng mạn có màu sắc Thiền. Bùi Giáng có rất ít bài thơ nói về thực tại bằng ngôn ngữ đời thường:
Tôi gọi Bình Dương là Bình Dưỡng
Dượng dì ơi thương nhớ cháu nhiều không
Tôi gọi Cần Thơ là Cần Thở
Cần Thơ ơi… cần thở đến bao giờ?
Bỏ trăng gió lại cho đời
Bỏ ngang ngửa sóng giữa lời hẹn hoa
Bỏ người yêu, bỏ bóng ma
Bỏ hình hài của tiên nga trên trời
Bây giờ riêng đối diện tôi
Còn hai con mắt khóc người một con
(Mắt buồn)
Chính câu cuối cùng trong bài Mắt buồn đã gợi ý cho nhạc Trịnh Công Sơn: “Còn hai con mắt khóc người một con/ Còn hai con mắt một con khóc người/Con mắt còn lại nhìn một thành hai/ Nhìn em yêu thương nhìn em thú dữ/ Con mắt còn lại ngờ vực tình tôi/ Cuồng điên yêu thương cuồng điên nỗi nhớ...” (Con mắt còn lại).
Điều thú vị là năm 1992 thi sĩ Bùi Giáng không hề có ý tranh giành về chuyện bản quyền với người bạn của mình, khi có người thắc mắc vì sao nhạc sĩ Trịnh Công Sơn không đề bản nhạc được sáng tác theo ý thơ của ông. Có lẽ với tính cách bất cần của thi sĩ họ Bùi thì ông cũng chẳng coi đó là sự xúc phạm. Và hơn nữa, bài thơ Mắt buồn của ông đã quá nổi tiếng, vậy thêm một lần đề tên mình lên bản nhạc thì cũng chỉ là thêm được ‘tiền rượu’ mà thôi.
Hai nghệ sĩ Trịnh Công Sơn và Bùi Giáng, lúc sống cũng là chỗ giao du thâm tình, trong nhạc của người này có thơ của người kia:
Anh Sơn vô tận bấy chầy
Tôi từ lẽo đẽo tháng ngày trải qua
Niềm thống khổ đứt ruột rà
Còn chăng? chỉ một ấy là là chi
Ngày Bùi Giáng qua đời Trịnh Công Sơn có ghi vào sổ tang của Bùi Giáng tại chùa Vĩnh Nghiêm:
Bùi Giang Bàng Dúi Bùi Giáng
Ô hay trăm ngõ bàng hoàng lỗ không
Lỗ không trời đất ngỡ ngàng
Nhớ thương vô cùng là từ
Là từ vô tận ứ ừ viển vông
Bùi Giáng và Trịnh Công Sơn
Ta hãy nghe chính Bùi Giáng bàn về thơ: "Thơ là cái gì không thể bàn tới, không thể dịch, diễn gì được. Người ta có thể diễn tả một trận mưa rào bằng lời thơ. Thì có lẽ muốn diễn tả một bài thơ, người ta chỉ có thể phát động một trận mưa rào, hoặc một cơn gió thu. Mà muốn thực hiện sự đó, thì ngoài việc làm thơ ra, con người không còn phép gì khác. Thế có nghĩa là: muốn bàn tới thơ, diễn dịch thơ, người ta chỉ có thể làm một bài thơ khác. Người xưa am hiểu sự đó, nên họ chỉ vịnh thơ, chứ không bao giờ điên rồ gì mà luận bàn về thơ. Người đời nay trái lại, họ buộc phải luận thơ có mạch lạc luân lý, không được "bốc đồng" vịnh lăng nhăng. Cái chỗ ngu si đó là điều bất khả tư nghị vậy.
"Thơ tôi làm (...) trong mấy cuốn thơ của tôi chỉ là một cách dìu ba đào về chân trời khác. Đi vào giữa trung tâm bão dông một lúc thì lập thời xô ngôn ngữ thoát ra, phá vòng vây áp bức. Tôi gạ gẫm với châu chấu, chuồn chuồn, đem phó thác thảm hoạ trần gian cho chuồn chuồn mang trên hai cách tay mỏng bay đi. Bay về Tử Trúc Lâm bay về Sương Hy Lạp, nghé Calvaire viếng thăm một vong hồn bát ngát, rồi quay trở về đồng rộng, làm mục tử chăn trâu. Làm mục tử không xong bỏ trâu bò chạy lạc, phá phách mùa màng, khoai sắn, thì tôi chạy về bẩm báo với ni cô cho phép con chuồn chuồn của tôi cư lưu một phút giây trong linh hồn bao dung phương trượng. Ni cô xua đuổi tôi thì tôi ra bờ sông nằm ngủ khóc một mình thơ dại giữa chiêm bao. Trong chiêm bao thơ về lãng đãng thì từ đó vần bất tuyệt cũng lãng đãng chiêm bao...
"Hãy để yên cho tôi điên tôi dại. Đừng ai nói đến tôi. Và nhất là đừng có bàn đến thơ tôi. Tôi không dám si mê, cũng không dám hoài vọng. Một mai tôi chết. Nghĩa là tôi không còn sống. Tôi sống trong cơn dại cơn điên. Tôi làm thơ trong cơn điên cơn dại. Nghĩa là tôi chết hai ba lần trong trận sống... Người yêu đừng bén mảng đến, bạn bè hãy đi xa. Để tôi một mình tha hồ tôi điên tôi dại. Ai có đến gần thì hãy thử điên dại như tôi...
"...Ông Whitman ôi. Tại hạ làm thơ nửa phần giống thơ ông, nửa phần giống thơ ông Dylan Thomas, nhưng giống theo một thể thái bê bối đười ươi, chứ không có được cái phong độ tiên thiên cốt cách. Vậy bây giờ tôi cố gắng làm một bài thơ rất mực cốt cách tiên thiên để tặng ông chơi một trận. Tuy nhiên càng hì hục bắt chước tiên thiên càng lộ ra cái nết na đười ươi phong thói. Vậy tôi xin ngậm ngùi dừng bút, chẳng dám ký tên dưới tờ thư cay đắng."
Xin hãy đọc một trong những bài thơ sau cùng của ông:
Uống xong ly rượu cuối cùng
Bỗng nhiên chợt nhớ đã từng đầu tiên.
Uống như uống nước ngọc tuyền
Từ đầu tiên mộng tới phiền muộn sau
Uống xong ly rượu cùng nhau
Hẹn rằng mai sẽ quên nhau muôn đời
Bỗng nhiên chợt nhớ đã từng đầu tiên.
Uống như uống nước ngọc tuyền
Từ đầu tiên mộng tới phiền muộn sau
Uống xong ly rượu cùng nhau
Hẹn rằng mai sẽ quên nhau muôn đời
Em còn ở lại vui chơi
Suốt năm suốt tháng suốt nơi lan tràn
Riêng anh về suốt suối vàng
Trùng phùng Lý Bạch nghênh ngang Tản Ðà
Em còn ở với sơn hà
Anh còn mất hút gần xa mất hoài
Suốt năm suốt tháng suốt nơi lan tràn
Riêng anh về suốt suối vàng
Trùng phùng Lý Bạch nghênh ngang Tản Ðà
Em còn ở với sơn hà
Anh còn mất hút gần xa mất hoài
(Uống rượu)
Tin Bùi Giáng ‘vĩnh viễn ra đi’ lại một lần nữa “chấn động” giới cầm bút. Lần này người ta không những chạy đi tìm mua các tờ báo in, mà gần như hiệu sách nào cũng được khách hàng hỏi: “Ở đây có thơ Bùi Giáng?”. Tin, tùy bút, phóng sự, truyện tự kể, bình luận, sách và thư pháp “Bùi Giáng” được người ta thi nhau phát hành, bày bán… Người ta thay nhau kể công, viết lách, phô trương trên những trang viết về những mối “thâm tình” cùng Bùi Giáng… khi nhục thân ông được đưa từ chùa Vĩnh Nghiêm đến nghĩa trang Gò Dưa - Thủ Đức và mộ phần ông chưa xanh cỏ.
Tượng chân dung trên mộ Bùi Giáng
Xin được kết thúc bài viết này với Nguyễn Viện trong Nhìn thấy Bùi Giáng lần cuối:
Lúc đó, tôi đang làm ở báo Thanh Niên. Sếp tôi, tổng thư ký tòa soạn Nguyễn Khắc Nhượng, bảo ông Bùi Giáng đang nằm cấp cứu trong bệnh viện Chợ Rẫy, ông vào xem thế nào. Tôi vào, cùng với một phóng viên ảnh. Lẽ ra, không một ai được phép vào gặp ông ấy trong thời điểm đó, nhưng nể tôi là nhà báo, bác sĩ trưởng khoa cấp cứu Tề Văn Tiếng đã đồng ý cho chúng tôi vào.
Ở Sài Gòn, không mấy ai (trong giới văn nghệ) lại đã không từng gặp Bùi Giáng. Bình thường ông ăn mặc kiểu "Cái bang", múa may ngoài đường, bất cứ ai có vài đồng lẻ cũng có thể mời ông uống một ly cà phê, nói dăm ba câu, hoặc được ông tặng vài câu thơ viết trên một tờ giấy vụn. Bảo ông điên cũng được, bảo tỉnh cũng không sai.
Cái con người rất "bụi" ấy, giờ đây, trước mắt tôi, đang nằm trên chiếc giường sắt của bệnh viện, chuẩn bị giải phẫu. Toàn bộ thân thể ông đã được cạo trắng, sạch sẽ. Trần truồng. Ðược đắp trên người tấm drap trắng. Trông ông nhỏ bé và thơ dại, dù khuôn mặt hóm hém. Phóng viên ảnh nháy máy.
Bác sĩ Châu, người phụ trách mổ cho Bùi Giáng, nói với tôi không hy vọng lắm, nhưng sẽ cố gắng. Bác sĩ Châu cũng cho tôi biết, ngoài gia đình nhà thơ, người đầu tiên và có lẽ cũng là người cuối cùng đến với Bùi Giáng trong bệnh viện là nghệ sĩ "mẫu thân" Kim Cương.
Tôi cũng còn biết vài chuyện xung quanh chuyện hậu sự của ông, như có một số anh em văn nghệ đã tự vận động để ông được mai táng trong nghĩa trang thành phố. Thành ủy chấp thuận. Nhưng gia đình ông đã từ chối ân huệ ấy. Ông vốn sống là nhân dân, chết cũng là nhân dân, nên chôn ở nghĩa trang nhân dân Gò Dưa. Tôi cũng biết rất nhiều anh em tranh nhau để được đọc "đít cua" trước quan tài ông.
Tôi muốn viết những dòng này, vì tôi không thể nào quên được, không phải hình ảnh một nhà thơ điên nhảy múa hồn nhiên rất tuồng chèo trên đường phố, mà một hình hài thơ dại trước cái chết. Trần truồng.
***
Tác phẩm của Bùi Giáng
Tập thơ
Mưa nguồn (1962)
Lá hoa cồn (1963)
Màu hoa trên ngàn (1963)
Ngàn thu rớt hột (1963)
Bài ca quần đảo (1963)
Sa mạc trường ca (1963)
Mười hai con mắt (1964)
Rong rêu (1972)
Thơ vô tận vui (1987)
Mùa màng tháng tư (1987)
Mùi Hương Xuân Sắc (1987)
Đêm ngắm trăng (1997)
Thơ Bùi Giáng (Montréal, 1994)
Thơ Bùi Giáng (
California,
1994)…
Nhận định (Tất cả đều được xuất bản năm 1957)
Nhận xét về Bà Huyện Thanh Quan
Nhận xét về Lục Vân Tiên
Nhận xét về Chinh Phụ Ngâm và Quan Âm Thị Kính.
Nhận xét về truyện Kiều và truyện Phan Trần.
Giảng luận (Tất cả đều được xuất bản năm 1957-1959)
Giảng luận về Nguyễn Công Trứ
Giảng luận về Cung oán ngâm khúc
Giảng luận về Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu.
Giảng luận về Phan Bội Châu
Giảng luận về Chu Mạnh Trinh
Giảng luận về Tôn Thọ Tường
Giảng luận về Phan Văn Trị
Triết học
Tư tưởng hiện đại (1962)
Martin Heidgger và tư tưởng hiện đại I và II (1963)
Sao gọi là không có triết học Heidgger? (1963)
Dialoque (viết chung, 1965)
Tạp văn
Đi vào cõi thơ (1969)
Thi ca tư tưởng (1969)
Sa mạc phát tiết (1969)
Sương bình nguyên (1969)
Trăng châu thổ (1969)
Mùa xuân trong thi ca (1969)
Thúy Vân (1969)
Biển Đông xe cát (1970)
Mùa thu trong thi ca (1970)
Ngày tháng ngao du (1971)
Đường đi trong rừng (1971)
Lời cố quận (1971)
Lễ hội tháng Ba (1971)
Sách dịch
Trăng Tỳ hải (1966)
Cõi người ta (1966)
Khung cửa hẹp (1966)
Hoa ngõ hạnh (1966)
Othello (1966)
Bạo chúa Caligula (1967)
Ngộ nhận (1967)
Kim kiếm điêu linh (1967)
Con đường phản kháng (1968)
Mùa hè sa mạc (1968)
Kẻ vô luân (1968)
Nhà sư vướng luỵ (1969)
Ophélia Hamlet (1969)
Hòa âm điền dã (1969)
Hoàng tử Bé (1973)
Mùa xuân hương sắc (1974)...
***
(Trích Hồi Ức Một Đời Người, Chương 10 – Thời xuống lỗ)
Hồi Ức Một Đời Người gồm 9 Chương:
- Chương 1: Thời thơ ấu (từ Hà Nội vào Đà Lạt)
- Chương 2: Thời niên thiếu (Đà Lạt và Ban Mê Thuột)
- Chương 3: Thời thanh niên (Sài Gòn)
- Chương 4: Thời quân ngũ (Sài Gòn – Giảng viên Trường Sinh ngữ Quân đội)
- Chương 5: Thời cải tạo (Trảng Lớn, Trảng Táo, Gia Huynh)
- Chương 6: Thời điêu linh (Sài Gòn, Đà Lạt)
- Chương 7: Thời mở lòng (những chuyện tình cảm)
- Chương 8: Thời mở cửa (Bước vào nghề báo, thập niên 80)
- Chương 9: Thời hội nhập (Bút ký những chuyến đi tới 15 quốc gia và lãnh thổ)
Tác giả còn dự tính viết tiếp một Chương cuối cùng sẽ mang tên… Thời xuống lỗ (thập niên 2000 cho đến ngày xuống lỗ)!
***
7 Comments on Myltiply
vuonghung51 wrote on Sep 4, '11
Vào nhà anh đã lâu rồi, đọc hết các "Thời " của anh, hôm nay Vương Hùng mới có lời chào anh! Anh bỏ qua cho VH nha! :)
Đọc anh thích lắm! Toàn chuyện hiếm. Nhất là những sự thật 100% được nhìn ở một góc độ khác, giống và không giống... Rất là thú vị! Mình được biết thêm và hiểu thêm!
Mong anh có nhiều bài viết dài dài! :)
Đọc anh thích lắm! Toàn chuyện hiếm. Nhất là những sự thật 100% được nhìn ở một góc độ khác, giống và không giống... Rất là thú vị! Mình được biết thêm và hiểu thêm!
Mong anh có nhiều bài viết dài dài! :)
nguyenngocchinh wrote on Sep 4, '11
vuonghung51 said “Vào nhà anh đã lâu rồi, đọc hết các "Thời " của anh, hôm nay Vương Hùng mới có lời chào anh! Anh bỏ qua cho VH nha! :)”
Tôi cũng đã thấy VH vào đọc những entries của tôi rất nhiều. Đâu phải cứ comment bài viết mới thực sự là tri kỷ phải không VH?
vuonghung51 wrote on Sep 4, '11
Vâng! VH rất vui và cảm ơn anh! :)
huynhhai wrote on Sep 5, '11
"... có một số anh em văn nghệ đã tự vận động để ông được mai táng trong nghĩa trang thành phố. Thành ủy chấp thuận. Nhưng gia đình ông đã từ chối ân huệ ấy. Ông vốn sống là nhân dân, chết cũng là nhân dân, nên chôn ở nghĩa trang nhân dân Gò Dưa."
Thói quen khanh tướng công hầu.
Bày ra lắm chuyện làm rầu thi nhân.
Từ nay thoát kiếp phong trần.
Mặc đời gió bão, mặc người thị phi.
Thói quen khanh tướng công hầu.
Bày ra lắm chuyện làm rầu thi nhân.
Từ nay thoát kiếp phong trần.
Mặc đời gió bão, mặc người thị phi.
klnmt wrote on Oct 11, '11, edited on Oct 12, '11
Rất cảm kích! Những tập hợp trong bài viết của anh về nhà thơ Bùi Giáng thật là đáng trân trọng và giúp chúng ta hiểu thêm về con Người của một nhà thơ mà thơ văn của ông đã từng làm cho bao người khâm phục!
Thiết nghĩ những người yêu văn chương, sống ở miền
Nam trong thế hệ của anh Chính và
của tôi, không ai là không biết và không ngưõng mộ văn thi tài của ông. Cá nhân
tôi cho rằng không ai có thể dịch "Terre des Hommes - Cõi Người Ta"
và "Le Petit Prince - Hoàng Tử Bé" hay như Bùi Giáng đã dịch. Ngoài
ra, "La Porte Étroite - Khung Cửa Hẹp - của André Gide" và
"Malentendu - Ngộ Nhận - của Albert Camus" do ông dịch cũng là những
quyển sách chúng tôi chuyền tay nhau đọc thời Trung học; chưa kể đến tập thơ
"Mưa Nguồn" xuất bản 1962 và đã được tái bản rất nhiều lần sau này!
Xin cảm ơn anh Chính!
Thiết nghĩ những người yêu văn chương, sống ở miền
Xin cảm ơn anh Chính!
bacthanhrau wrote on Dec 18, '11
Cảm ơn bạn.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
Bùi Giáng là Tiên, là Bụt? Khi ai chửi ông cũng ừ, mà ai khen ông cũng ứ ư… Chẳng thèm phản ứng lại người đời với những ngôn từ như hòn đá ném vào ông.
Ông chỉ là ‘
*người bình thường*’, bình thường đến nỗi ông không ý thức được sự bình thường đó và cũng không đòi hỏi phải thế này, phải thế kia mới bình thường. Ấy cũng chính là ý nghĩa của công án “ *Bình thường tâm thị đạo*”.
Ông là Tiên, là Bụt vì ông không thách thức, không ham muốn chinh phục cuộc đời, ông chỉ là một đứa trẻ con mơ mộng bay đến cung trăng hay bay lên đỉnh Everest để đùa vui với
*non nước trong ngần*, *phiêu bồng trăng mọc non ngàn lá sương*.
Ông là ‘
*người cõi trên*’ vì dám chửi cha bọn *nho hương nguyện đầu xanh còn chưa ráo máu*mà chuyên gùn ghè bám riết, nhe răng hút máu xương tinh thể tài hoa, thị hiện trong sát na thống ẩm cuồng ca và thậm chí, nếu cần thí mạng mình để đổi lại. *Máu xương tinh thể thiên tài,* *Da xương làm chiếc quan tài chôn thây,* *Lũ người trước tớ sau thầy,* *Nhai văn nhá chữ miệng đầy máu xương*
Nhưng ông cũng là quỷ sứ khi ông chửi bới, rượt đuổi những đứa trẻ trêu chọc ông bằng những lời không ai hiểu được của kẻ điên. Ông là quỷ khi ông mơ mộng được làm tình với Nương Tử Kim Cương. Phan Nhiên Hạo viết trong bài đã dẫn:
“
*Ông dùng ngón trỏ và ngón giữa móc vào nhau tạo thành một dấu hiệu tục tĩu mà trẻ con hay làm. Tay kia cầm một quả chanh, không biết kiếm đâu ra. Ông cố nhét quả chanh vào giữa cái hình ô van tạo nên bởi hai ngón tay, miệng lẩm bẩm: “Ðây là con cặc nhét vô cái lồn Kim Cương. Con cặc to quá nhét vô không được*(!) *”.*
Ông là ma trong dáng vẻ khùng điên si cuồng đến nỗi người ta hay lấy ông làm biểu tượng để hù dọa con nít. Con ma
*Giàng Búi*lúi húi loanh quanh dạo khắp nẻo phố phường, sẵn sàng đốp chát đến cùng với con mẹ hàng tôm hàng cá.
Lê Bích Sơn có cả một ký ức về Bùi Giáng qua bài viết “
*Bùi Giáng & Trò chơi bán dùi*”: *Khác với những gì người ta nói về Bùi Giáng, cái tên Bùi Giáng đến với hắn*[Lê Bích Sơn] *bằng tất cả những cảm giác rùng rợn và lo sợ… mỗi khi phạm phải một sai lầm. Bùi Giáng trong hắn đích thực là “Ông Ba Bị”, nhân vật đen đủi, gớm ghiếc với chiếc bị lớn trong tay chuyên bắt con nít bỏ bao, trong những câu chuyện răn đe của người lớn…* *Năm bảy, tám tuổi gì đó, lần đầu tiên hắn “diện kiến” Bùi Giáng trong một lần tan học. Bùi Giáng mặc áo quần rách tả tơi, gầy đen, tay cầm một cây gậy quấn vải có cột vài chai lọ trên đó, và dĩ nhiên không cầm chiếc bị nào để bắt cóc con nít… Ông Ba Bị Bùi Giáng hiền hơn những gì hắn nghe người ta kể!* *…Sau đó, hắn tham gia cùng lũ trẻ trong vùng “chơi trò Bùi Giáng”. Trò chơi vừa thích thú, vừa lo âu sợ hãi lạ lùng. Bọn trẻ thi nhau tìm đến gần ông rồi bất chợt hô to: “Bùi Giáng…bán dùi, Bùi Giáng…bán dùi…” rồi xô nhau mà chạy… Không biết ông có đuổi theo phía sau hay không, nhưng “chơi trò Bùi Giáng” quả là một điều thích thú của lũ trẻ ngày đó.* *Thời gian sau, bọn trẻ không còn thấy hình bóng Bùi Giáng nữa. Đoạn đường từ cầu Diêu Trì đến Ngã Ba Phú Tài vắng bóng ông. Người ta thay nhau truyền những “bản tin”, đại loại như: “Bùi Giáng do C.I.A cài lại, và đã được “bốc” đi Mỹ tháng trước…”, hoặc “Bùi Giáng đã được một nhóm người vượt biên “tóm cổ” lên một chiếc tàu ra đi từ cảng Quy Nhơn…để thông dịch”; v.v… Nói chung, Bùi Giáng đã rời khỏi Quy Nhơn để… đi Mỹ.*
Bùi Giáng không đi Mỹ như người ta đồn. Bùi Giáng vẫn còn sống và sống rất mãnh liệt ngay trên mảnh đất Sài Gòn vừa đổi chủ. Thỉnh thoảng, người ta nhìn thấy Bùi Giáng
*"làm cảnh sát giao thông"*giữa cầu Trương Minh Giảng; có lúc ông trú mưa dưới mái hiên Trung tâm Ngoại ngữ Đại học Sư phạm (Đại học Vạn Hạnh trước 1975); đôi khi ông đến thăm chư tăng ni và các thiền viện qua những câu chuyện kể của quý thầy… Bùi Giáng bụi bặm, gầy gò, nghêu ngao, tự tại: *“…Sài Gòn Chợ Lớn rong chơi,* *Đi lên, đi xuống đã đời du côn…”*
Xét cho cùng ông chẳng hề ‘du côn’ chút nào! Phần ‘du côn’ ông đã ‘khiêm tốn’ ‘nhường lại’ kẻ khác...
*Ở đời sáng uống cà phê* *Quán trong hẻm nhỏ như quê quán nhà* *Ngoại ô thành phố phồn hoa* *Ấy Sài Gòn ấy thiết tha bấy chầy.*
Thơ ông không thiếu những từ ‘lạ’ như ‘
*hạ quyết tâm*’, ‘ *bốc lột*’... chỉ xuất hiện sau ngày Sài Gòn sụp đổ: *Ngày nay hạ quyết tâm rồi* *Về trần thế bốc lột người thế gian* *Tình yêu đã lỗi muôn vàn* *Chỉ còn bốc lột vạn ngàn máu tim…* *Mỗi năm mồng một ra giêng* *Con dẫn ông dạo suốt miền vực khu* *Khu này Bình Thạnh quận khu* *Khu trên Gò Vấp tuyệt trù lưu phong* *Dưới kia Bà Chiểu Lăng Ông* *Lên xe buýt thẳng dông chơi Sài Gòn.*
Sau khi Sài Gòn thất thủ, người ta cũng bắt gặp một Bùi Giáng quẩy trên vai bó củi, đầu kia thì loảng xoảng nồi niêu soong chảo… Một hình ảnh khiến ta liên tưởng đến những người từ vùng
*Kinh tế mới*trở lại đô thành. Bao hình ảnh chợt thoáng qua như một đoạn phim ngắn về cuộc sống của người Sài Gòn. Đời trở nên chật vật, trật tự xáo trộn, kinh tế khó khăn. La Toàn Vinh viết về Bùi Giáng sau 1975: *Đến những ngày sau 1975, Bùi Giáng vẫn cứ làm con người Bùi Giáng. Con người nhân chứng cho cảnh đời, cho bao bể dâu biến đổi và nếu như cuộc đời ví như một vở kịch thì người thắng cuộc lại là những người đóng trọn vai tuồng một cách xuất sắc.*
Cuộc đời Bùi Giáng, về cuối, rất ngang tàng. Đã có rất nhiều giai thoại về ông. Người ta kể, có lần nhà thơ Huy Cận từ miền Bắc vào Nam, nói chuyện ở Cao đẳng Mỹ Thuật, Bùi Giáng xuất hiện, đi tới đi lui ở trước cổng trường và chửi đổng: "
*Mẹ mày Huy Cận, mẹ mày Huy Cận*." Sinh viên vào báo cho ban giám hiệu, nhưng tất cả đều im lặng.
Họa sĩ đồng hương Hồ Thành Đức, phu quân họa sĩ Bé Ký, có lẽ là người biết rất nhiều về Bùi Giáng trong giai đoạn ‘hậu giải phóng’. Đại khái chuyện như sau:
*Huy Cận, Thứ Trưởng bộ văn hóa, có bài thơ được Bùi Giáng sửa lại khi mang ra giảng dạy. Huy Cận biết được, phục tài sửa thơ của họ Bùi nên lúc vào miền* đã
cho người tìm Bùi Giáng để thăm. Nhưng, sau 75 Bùi Giáng đã thành ‘Chủ Cái
Bang’, biết đâu mà tìm. Nhân viên ông Thứ Trưởng tìm đến nhờ họa sĩ Hồ Thành
Đức, bởi sau 75 nơi ở của họa sĩ xem như chỗ vãng lai của nhiều nhân vật văn
nghệ miền Bắc. Nam *Anh Đức chạy kiếm nhà thơ và khuyên ông: “Anh à, đến thăm ông Thứ Trưởng, anh phải ăn mặc cho đàng hoàng, về nhà em tắm rửa rồi lấy áo quần em thay”. Bùi Giáng không nghe cứ mặc nguyên áo quần rách rưới hôi hám, ai đời quần xà lỏn mà thắt cà vạt, lại tòn ten trên người lon hũ linh tinh.* *… Huy Cận ra tận cửa đón Bùi Giáng, nhưng thoạt nhìn đã phải quay đi vì không thể nhịn được cười. Huy Cận gọi nhà thơ là Tiên Sinh, chuyện vãn thân mật. Cuối cùng ông hỏi Bùi Giáng:* *- Tiên Sinh có cần giúp đỡ gì không xin cho biết?* *Bùi Giáng nói như thật:* *- Ông Thứ Trưởng giúp cho mấy chữ để tôi trình công an chớ họ gặp là đánh tôi bầm mình bầm mẩy.* *Huy Cận viết cho Bùi Giáng mảnh giấy đại ý: Nhà thơ Bùi Giáng, bạn tôi, ông ta có tính hay đi lang thang, các anh em công lực thông cảm giúp đỡ.* *Mảnh giấy như lá bùa hộ mệnh, anh Đức bảo đưa photo để cất bản chính, nhưng Bùi Giáng không chịu. Mấy bữa sau, gặp lại, anh Đức hỏi:* *- Sao công an còn khó dễ với anh không?* *- Nó vẫn đánh tao học máu.* *- Sao không trình giấy cho họ?* *- Thì tao chưa kịp lấy giấy ra nó đã đánh rồi.*
Lai có chuyện đồn một hôm nhà thơ lang thang trên đường Lê Lợi, gặp một phụ nữ người Âu, ông thản nhiên… bóp vú cô đầm. Công an can thiệp, ông nói tỉnh bơ: “
*Tôi chỉ muốn thử xem hai bầu vú Liên Sô có còn nuôi nổi Việt*”. không Nam
Một lần khác trong chợ An Đông, ông giật một chiếc xe đạp của bà bán dạo trên đường. Bà hàng đuổi theo, ông trả lại và nói: “
*Mất cả nước thì không la, mất cái xe đạp lại la oai oái*”!
Thơ lục bát của Bùi Giáng cũng gần gũi như lục bát của Đoạn Trường Tân Thanh, và gần như ca dao, có cả thơ đùa cợt kiểu ca dao. Nhiều bài thơ của Bùi Giáng có giọng thơ của thơ Lãng Mạn 1930-1945. Cảm hứng chính của thơ Bùi Giáng là cảm hứng lãng mạn có màu sắc Thiền. Bùi Giáng có rất ít bài thơ nói về thực tại bằng ngôn ngữ đời thường:
*Tôi gọi Bình Dương là Bình Dưỡng* *Dượng dì ơi thương nhớ cháu nhiều không* *Tôi gọi Cần Thơ là Cần Thở* *Cần Thơ ơi… cần thở đến bao giờ?* *Bỏ trăng gió lại cho đời* *Bỏ ngang ngửa sóng giữa lời hẹn hoa* *Bỏ người yêu, bỏ bóng ma* *Bỏ hình hài của tiên nga trên trời* *Bây giờ riêng đối diện tôi* *Còn hai con mắt khóc người một con*
(Mắt buồn)
Chính câu cuối cùng trong bài
*Mắt buồn*đã gợi ý cho nhạc Trịnh Công Sơn: “ *Còn hai con mắt khóc người một con/ Còn hai con mắt một con khóc người/Con mắt còn lại nhìn một thành hai/ Nhìn em yêu thương nhìn em thú dữ/ Con mắt còn lại ngờ vực tình tôi/ Cuồng điên yêu thương cuồng điên nỗi nhớ*...” (Con mắt còn lại).
Điều thú vị là năm 1992 thi sĩ Bùi Giáng không hề có ý tranh giành về chuyện bản quyền với người bạn của mình, khi có người thắc mắc vì sao nhạc sĩ Trịnh Công Sơn không đề bản nhạc được sáng tác theo ý thơ của ông. Có lẽ với tính cách bất cần của thi sĩ họ Bùi thì ông cũng chẳng coi đó là sự xúc phạm. Và hơn nữa, bài thơ
*Mắt buồn*của ông đã quá nổi tiếng, vậy thêm một lần đề tên mình lên bản nhạc thì cũng chỉ là thêm được ‘tiền rượu’ mà thôi.
Hai nghệ sĩ Trịnh Công Sơn và Bùi Giáng, lúc sống cũng là chỗ giao du thâm tình, trong nhạc của người này có thơ của người kia:
*Anh Sơn vô tận bấy chầy* *Tôi từ lẽo đẽo tháng ngày trải qua* *Niềm thống khổ đứt ruột rà* *Còn chăng? chỉ một ấy là là chi*
Ngày Bùi Giáng qua đời Trịnh Công Sơn có ghi vào sổ tang của Bùi Giáng tại chùa Vĩnh Nghiêm:
*Bùi Giang Bàng Dúi Bùi Giáng* *Ô hay trăm ngõ bàng hoàng lỗ không* *Lỗ không trời đất ngỡ ngàng* *Nhớ thương vô cùng là từ* *Là từ vô tận ứ ừ viển vông* *Bùi Giáng và Trịnh Công Sơn*
Ta hãy nghe chính Bùi Giáng bàn về thơ: "
*Thơ là cái gì không thể bàn tới, không thể dịch, diễn gì được. Người ta có thể diễn tả một trận mưa rào bằng lời thơ. Thì có lẽ muốn diễn tả một bài thơ, người ta chỉ có thể phát động một trận mưa rào, hoặc một cơn gió thu. Mà muốn thực hiện sự đó, thì ngoài việc làm thơ ra, con người không còn phép gì khác. Thế có nghĩa là: muốn bàn tới thơ, diễn dịch thơ, người ta chỉ có thể làm một bài thơ khác. Người xưa am hiểu sự đó, nên họ chỉ vịnh thơ, chứ không bao giờ điên rồ gì mà luận bàn về thơ. Người đời nay trái lại, họ buộc phải luận thơ có mạch lạc luân lý, không được "bốc đồng" vịnh lăng nhăng. Cái chỗ ngu si đó là điều bất khả tư nghị vậy*.
"
*Thơ tôi làm (...) trong mấy cuốn thơ của tôi chỉ là một cách dìu ba đào về chân trời khác. Đi vào giữa trung tâm bão dông một lúc thì lập thời xô ngôn ngữ thoát ra, phá vòng vây áp bức. Tôi gạ gẫm với châu chấu, chuồn chuồn, đem phó thác thảm hoạ trần gian cho chuồn chuồn mang trên hai cách tay mỏng bay đi. Bay về Tử Trúc Lâm bay về Sương Hy Lạp, nghé Calvaire viếng thăm một vong hồn bát ngát, rồi quay trở về đồng rộng, làm mục tử chăn trâu. Làm mục tử không xong bỏ trâu bò chạy lạc, phá phách mùa màng, khoai sắn, thì tôi chạy về bẩm báo với ni cô cho phép con chuồn chuồn của tôi cư lưu một phút giây trong linh hồn bao dung phương trượng. Ni cô xua đuổi tôi thì tôi ra bờ sông nằm ngủ khóc một mình thơ dại giữa chiêm bao. Trong chiêm bao thơ về lãng đãng thì từ đó vần bất tuyệt cũng lãng đãng chiêm bao...*
"
*Hãy để yên cho tôi điên tôi dại. Đừng ai nói đến tôi. Và nhất là đừng có bàn đến thơ tôi. Tôi không dám si mê, cũng không dám hoài vọng. Một mai tôi chết. Nghĩa là tôi không còn sống. Tôi sống trong cơn dại cơn điên. Tôi làm thơ trong cơn điên cơn dại. Nghĩa là tôi chết hai ba lần trong trận sống... Người yêu đừng bén mảng đến, bạn bè hãy đi xa. Để tôi một mình tha hồ tôi điên tôi dại. Ai có đến gần thì hãy thử điên dại như tôi*...
"...
*Ông Whitman ôi. Tại hạ làm thơ nửa phần giống thơ ông, nửa phần giống thơ ông Dylan Thomas, nhưng giống theo một thể thái bê bối đười ươi, chứ không có được cái phong độ tiên thiên cốt cách. Vậy bây giờ tôi cố gắng làm một bài thơ rất mực cốt cách tiên thiên để tặng ông chơi một trận. Tuy nhiên càng hì hục bắt chước tiên thiên càng lộ ra cái nết na đười ươi phong thói. Vậy tôi xin ngậm ngùi dừng bút, chẳng dám ký tên dưới tờ thư cay đắng*."
Xin hãy đọc một trong những bài thơ sau cùng của ông:
*Uống xong ly rượu cuối cùng*
Bỗng nhiên chợt nhớ đã từng đầu tiên.
Uống như uống nước ngọc tuyền
Từ đầu tiên mộng tới phiền muộn sau
Uống xong ly rượu cùng nhau
Hẹn rằng mai sẽ quên nhau muôn đời
Bỗng nhiên chợt nhớ đã từng đầu tiên.
Uống như uống nước ngọc tuyền
Từ đầu tiên mộng tới phiền muộn sau
Uống xong ly rượu cùng nhau
Hẹn rằng mai sẽ quên nhau muôn đời
*Em còn ở lại vui chơi*
Suốt năm suốt tháng suốt nơi lan tràn
Riêng anh về suốt suối vàng
Trùng phùng Lý Bạch nghênh ngang Tản Ðà
Em còn ở với sơn hà
Anh còn mất hút gần xa mất hoài
Suốt năm suốt tháng suốt nơi lan tràn
Riêng anh về suốt suối vàng
Trùng phùng Lý Bạch nghênh ngang Tản Ðà
Em còn ở với sơn hà
Anh còn mất hút gần xa mất hoài
(Uống rượu)
Tin Bùi Giáng ‘vĩnh viễn ra đi’ lại một lần nữa
*“chấn động”*giới cầm bút. Lần này người ta không những chạy đi tìm mua các tờ báo in, mà gần như hiệu sách nào cũng được khách hàng hỏi: *“Ở đây có thơ Bùi Giáng?”*. Tin, tùy bút, phóng sự, truyện tự kể, bình luận, sách và thư pháp *“Bùi Giáng”*được người ta thi nhau phát hành, bày bán… Người ta thay nhau kể công, viết lách, phô trương trên những trang viết về những mối *“thâm tình”*cùng Bùi Giáng… khi nhục thân ông được đưa từ chùa Vĩnh Nghiêm đến nghĩa trang Gò Dưa - Thủ Đức và mộ phần ông chưa xanh cỏ. *Tượng chân dung trên mộ Bùi Giáng*
Xin được kết thúc bài viết này với Nguyễn Viện trong
*Nhìn thấy Bùi Giáng lần cuối*: *Lúc đó, tôi đang làm ở báo Thanh Niên. Sếp tôi, tổng thư ký tòa soạn Nguyễn Khắc Nhượng, bảo ông Bùi Giáng đang nằm cấp cứu trong bệnh viện Chợ Rẫy, ông vào xem thế nào. Tôi vào, cùng với một phóng viên ảnh. Lẽ ra, không một ai được phép vào gặp ông ấy trong thời điểm đó, nhưng nể tôi là nhà báo, bác sĩ trưởng khoa cấp cứu Tề Văn Tiếng đã đồng ý cho chúng tôi vào.* *Ở Sài Gòn, không mấy ai (trong giới văn nghệ) lại đã không từng gặp Bùi Giáng. Bình thường ông ăn mặc kiểu "Cái bang", múa may ngoài đường, bất cứ ai có vài đồng lẻ cũng có thể mời ông uống một ly cà phê, nói dăm ba câu, hoặc được ông tặng vài câu thơ viết trên một tờ giấy vụn. Bảo ông điên cũng được, bảo tỉnh cũng không sai.* *Cái con người rất "bụi" ấy, giờ đây, trước mắt tôi, đang nằm trên chiếc giường sắt của bệnh viện, chuẩn bị giải phẫu. Toàn bộ thân thể ông đã được cạo trắng, sạch sẽ. Trần truồng. Ðược đắp trên người tấm drap trắng. Trông ông nhỏ bé và thơ dại, dù khuôn mặt hóm hém. Phóng viên ảnh nháy máy.* *Bác sĩ Châu, người phụ trách mổ cho Bùi Giáng, nói với tôi không hy vọng lắm, nhưng sẽ cố gắng. Bác sĩ Châu cũng cho tôi biết, ngoài gia đình nhà thơ, người đầu tiên và có lẽ cũng là người cuối cùng đến với Bùi Giáng trong bệnh viện là nghệ sĩ "mẫu thân" Kim Cương.* *Tôi cũng còn biết vài chuyện xung quanh chuyện hậu sự của ông, như có một số anh em văn nghệ đã tự vận động để ông được mai táng trong nghĩa trang thành phố. Thành ủy chấp thuận. Nhưng gia đình ông đã từ chối ân huệ ấy. Ông vốn sống là nhân dân, chết cũng là nhân dân, nên chôn ở nghĩa trang nhân dân Gò Dưa. Tôi cũng biết rất nhiều anh em tranh nhau để được đọc "đít cua" trước quan tài ông.* *Tôi muốn viết những dòng này, vì tôi không thể nào quên được, không phải hình ảnh một nhà thơ điên nhảy múa hồn nhiên rất tuồng chèo trên đường phố, mà một hình hài thơ dại trước cái chết. Trần truồng.*
***
**Tác phẩm của Bùi Giáng** **Tập thơ**
Mưa nguồn (1962)
Lá hoa cồn (1963)
Màu hoa trên ngàn (1963)
Ngàn thu rớt hột (1963)
Bài ca quần đảo (1963)
Sa mạc trường ca (1963)
Mười hai con mắt (1964)
Rong rêu (1972)
Thơ vô tận vui (1987)
Mùa màng tháng tư (1987)
Mùi Hương Xuân Sắc (1987)
Đêm ngắm trăng (1997)
Thơ Bùi Giáng (Montréal, 1994)
Thơ Bùi Giáng (
California,
1994)… **Nhận định**(Tất cả đều được xuất bản năm 1957)
Nhận xét về Bà Huyện Thanh Quan
Nhận xét về Lục Vân Tiên
Nhận xét về Chinh Phụ Ngâm và Quan Âm Thị Kính.
Nhận xét về truyện Kiều và truyện Phan Trần.
**Giảng luận**(Tất cả đều được xuất bản năm 1957-1959)
Giảng luận về Nguyễn Công Trứ
Giảng luận về Cung oán ngâm khúc
Giảng luận về Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu.
Giảng luận về Phan Bội Châu
Giảng luận về Chu Mạnh Trinh
Giảng luận về Tôn Thọ Tường
Giảng luận về Phan Văn Trị
**Triết học**
Tư tưởng hiện đại (1962)
Martin Heidgger và tư tưởng hiện đại I và II (1963)
Sao gọi là không có triết học Heidgger? (1963)
Dialoque (viết chung, 1965)
**Tạp văn**
Đi vào cõi thơ (1969)
Thi ca tư tưởng (1969)
Sa mạc phát tiết (1969)
Sương bình nguyên (1969)
Trăng châu thổ (1969)
Mùa xuân trong thi ca (1969)
Thúy Vân (1969)
Biển Đông xe cát (1970)
Mùa thu trong thi ca (1970)
Ngày tháng ngao du (1971)
Đường đi trong rừng (1971)
Lời cố quận (1971)
Lễ hội tháng Ba (1971)
**Sách dịch**
Trăng Tỳ hải (1966)
Cõi người ta (1966)
Khung cửa hẹp (1966)
Hoa ngõ hạnh (1966)
Othello (1966)
Bạo chúa Caligula (1967)
Ngộ nhận (1967)
Kim kiếm điêu linh (1967)
Con đường phản kháng (1968)
Mùa hè sa mạc (1968)
Kẻ vô luân (1968)
Nhà sư vướng luỵ (1969)
Ophélia Hamlet (1969)
Hòa âm điền dã (1969)
Hoàng tử Bé (1973)
Mùa xuân hương sắc (1974)...
***
(Trích
*Hồi Ức Một Đời Người, Chương 10 – Thời xuống lỗ*) *Hồi Ức Một Đời Người*gồm 9 Chương:
- Chương
1:
*Thời thơ ấu*(từ Hà Nội vào Đà Lạt)
- Chương
2:
*Thời niên thiếu*(Đà Lạt và Ban Mê Thuột)
- Chương
3:
*Thời thanh niên*(Sài Gòn)
- Chương
4:
*Thời quân ngũ*(Sài Gòn – Giảng viên Trường Sinh ngữ Quân đội)
- Chương
5:
*Thời cải tạo*(Trảng Lớn, Trảng Táo, Gia Huynh)
- Chương
6:
*Thời điêu linh*(Sài Gòn, Đà Lạt)
- Chương
7:
*Thời mở lòng*(những chuyện tình cảm)
- Chương
8:
*Thời mở cửa*(Bước vào nghề báo, thập niên 80)
- Chương
9:
*Thời hội nhập*(Bút ký những chuyến đi tới 15 quốc gia và lãnh thổ)
Tác giả còn dự tính viết tiếp một Chương cuối cùng sẽ mang tên…
*Thời xuống lỗ*(thập niên 2000 cho đến ngày xuống lỗ)!
***
7 Comments on Myltiply
[vuonghung51](http://vuonghung51.multiply.com/)wrote on Sep 4, '11
Vào nhà anh đã lâu rồi, đọc hết các "Thời " của anh, hôm nay Vương Hùng mới có lời chào anh! Anh bỏ qua cho VH nha! :)
Đọc anh thích lắm! Toàn chuyện hiếm. Nhất là những sự thật 100% được nhìn ở một góc độ khác, giống và không giống... Rất là thú vị! Mình được biết thêm và hiểu thêm!
Mong anh có nhiều bài viết dài dài! :)
Đọc anh thích lắm! Toàn chuyện hiếm. Nhất là những sự thật 100% được nhìn ở một góc độ khác, giống và không giống... Rất là thú vị! Mình được biết thêm và hiểu thêm!
Mong anh có nhiều bài viết dài dài! :)
__nguyenngocchinh__ wrote on Sep 4, '11 [vuonghung51](http://vuonghung51.multiply.com/)said “ *Vào nhà anh đã lâu rồi, đọc hết các "Thời " của anh, hôm nay Vương Hùng mới có lời chào anh! Anh bỏ qua cho VH nha! :)*”
Tôi cũng đã thấy VH vào đọc những entries của tôi rất nhiều. Đâu phải cứ comment bài viết mới thực sự là tri kỷ phải không VH?
[vuonghung51](http://vuonghung51.multiply.com/)wrote on Sep 4, '11
Vâng! VH rất vui và cảm ơn anh! :)
[huynhhai](http://huynhhai.multiply.com/)wrote on Sep 5, '11
"...
Thói quen khanh tướng công hầu.
Bày ra lắm chuyện làm rầu thi nhân.
Từ nay thoát kiếp phong trần.
Mặc đời gió bão, mặc người thị phi.
*có một số anh em văn nghệ đã tự vận động để ông được mai táng trong nghĩa trang thành phố. Thành ủy chấp thuận. Nhưng gia đình ông đã từ chối ân huệ ấy. Ông vốn sống là nhân dân, chết cũng là nhân dân, nên chôn ở nghĩa trang nhân dân Gò Dưa*."
Thói quen khanh tướng công hầu.
Bày ra lắm chuyện làm rầu thi nhân.
Từ nay thoát kiếp phong trần.
Mặc đời gió bão, mặc người thị phi.
[klnmt](http://klnmt.multiply.com/)wrote on Oct 11, '11, edited on Oct 12, '11
Rất cảm kích! Những tập hợp trong bài viết của anh về nhà thơ Bùi Giáng thật là đáng trân trọng và giúp chúng ta hiểu thêm về con Người của một nhà thơ mà thơ văn của ông đã từng làm cho bao người khâm phục!
Thiết nghĩ những người yêu văn chương, sống ở miền
Nam trong thế hệ của anh Chính và
của tôi, không ai là không biết và không ngưõng mộ văn thi tài của ông. Cá nhân
tôi cho rằng không ai có thể dịch "Terre des Hommes - Cõi Người Ta"
và "Le Petit Prince - Hoàng Tử Bé" hay như Bùi Giáng đã dịch. Ngoài
ra, "La Porte Étroite - Khung Cửa Hẹp - của André Gide" và
"Malentendu - Ngộ Nhận - của Albert Camus" do ông dịch cũng là những
quyển sách chúng tôi chuyền tay nhau đọc thời Trung học; chưa kể đến tập thơ
"Mưa Nguồn" xuất bản 1962 và đã được tái bản rất nhiều lần sau này!
Xin cảm ơn anh Chính!
Thiết nghĩ những người yêu văn chương, sống ở miền
Xin cảm ơn anh Chính!
[bacthanhrau](http://bacthanhrau.multiply.com/)wrote on Dec 18, '11
Cảm ơn bạn.
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét


text:
Trong suốt chiều dài lịch sử, hàng loạt các loại phương tiện giao thông, cá nhân cũng như công cộng, lần lượt xuất hiện tại Việt Nam. Theo luật đào thải tất nhiên của cuộc sống, chúng cũng lần lượt được thay thế bằng những phương tiện mới hơn nhằm phục vụ cuộc sống tốt hơn. Loạt bài viết này sẽ điểm qua những phương cách di chuyển xưa của người Việt mà cho đến ngày nay đã trở thành quá khứ.
Bắt đầu từ thời phong kiến triều Nguyễn (1802-1945) vua chúa mỗi lần xuất cung đều dùng kiệu để đi lại. Sách Khâm định Đại Nam Hội điển Sự lệ, do Nội các triều Nguyễn biên soạn, đã dành hẳn chương Nghi vệ (quyển 79) để miêu tả các loại kiệu dùng cho vua quan triều Nguyễn, với những quy định rất cụ thể về tên gọi, số lượng kiệu cùng các nghi trượng đi kèm, tùy thuộc vào thời thế, địa vị và thứ bậc của người sử dụng.
Dưới triều vua Gia Long (1802 – 1820), xe kiệu của vua có 4 chiếc, gồm 1 chiếc Ngọc lộ, 1 chiếc Kim lộ và 2 chiếc Kim bảo dư. Sang triều Minh Mạng (1820 – 1841), vua có 5 chiếc, được đặt tên là Cách lộ, Kim lộ, Ngọc lộ, Tượng lộ và Mộc lộ. Tùy mục đích chuyến đi, nhà vua quyết định dùng loại “xe” nào.
Sách cũng cho biết khi vua đi chơi thì không thực hiện đầy đủ nghi thức như khi vua đi cúng tế ở các đàn miếu. Lúc này nhà vua chỉ sử dụng 1 chiếc lọng vàng thêu hình rồng để che mưa nắng, có đội quân tiền đạo và hậu hổ đi theo hộ tống. Dưới triều Minh Mạng, nhà vua quy định: ngự giá đi trong phạm vi Hoàng Thành thì phải giảm bớt một nửa số cờ quạt và không cần voi ngựa hộ tống để tránh… “kẹt đường”.
Kiệu hoàng gia triều Nguyễn
Kiệu của hoàng thái hậu, gọi là Từ giá, cũng hoành tráng không kém, gồm 1 Phượng dư và 1 Phượng liễn. Lỗ bộ tháp tùng Từ giá có 2 lá cờ rồng, 2 lá cờ phượng, 2 lá cờ thanh đạo, 8 lá cờ phướn, 2 quạt thêu hình rồng phượng màu vàng, 4 quạt thêu hình rồng phượng màu đỏ, 4 quạt thêu hình loan phượng màu xanh và thêm 20 thứ binh khí hộ vệ.
Kiệu của thái tử chỉ có 1 chiếc, gọi là xe Bộ liễn. Lỗ bộ tháp tùng xe này chỉ có 1 cờ lệnh, 2 cờ xanh, 2 cờ đỏ, 2 cờ vàng, 2 cờ trắng, 2 cờ đen, 8 lá cờ phướn, 1 chiếc tán hình tròn thêu hình 7 con rồng, 4 chiếc tán hình vuông, 4 chiếc lọng màu đỏ, 6 lọng màu xanh vẽ rồng mây…
Kiệu Vua Duy Tân (ngày 5/9/1907)
Sang triều Khải Định (1916-1925), nhà vua được người Pháp tặng cho một chiếc xe hơi nhân lễ Tứ tuần Đại khánh (mừng thọ vua 40 tuổi). Từ đó, ngoài việc dùng ngự giá truyền thống trong các dịp tế lễ, đôi khi vua Khải Định còn dùng xe hơi để du ngoạn hay đi săn bắn ở bên ngoài Hoàng Thành.
Cựu hoàng Hàm Nghi trên chiếc xe ngựa với ý trung nhân, Bà Laloe
Trước đó, triều đình có cho dựng ở phía trước Ngọ Môn 2 tấm bia đá, trên bia có ghi 4 chữ Hán: Khuynh cái hạ mã, nghĩa là khi đi ngang qua đây thì mọi người phải nghiêng lọng và xuống ngựa. Kể từ khi vua Khải Định dùng xe hơi, thì 2 tấm bia này không còn thích hợp nữa. Vì thế, triều đình đã cho nhổ 2 tấm bia này đưa vào cất giữ trong kho của Bảo tàng Khải Định (nay là Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế).
Đây cũng là nơi đang trưng bày chiếc kiệu sơn son thếp vàng của vua Bảo Đại, dùng để đi lại trong phạm vi Hoàng Thành Huế. Ngoài ra, trong kho của Bảo tàng này đang lưu giữ chiếc kiệu mà vua Bảo Đại đã từng dùng khi đi tế Nam Giao vào năm 1935.
Chiếc kiệu chạm rồng, sơn son thếp vàng của vua Bảo Đại,
hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế.
Sang đến thời kỳ Pháp thuộc, kiệu vẫn được sử dụng nhưng đối tượng dùng kiệu được mở rộng. Vào thời này, kiệu còn dành cho các quan thuộc địa người Pháp cùng gia đình và những chức sắc người bản xứ trong việc đi kinh lý hoặc ngoạn cảnh. Trong những bức hình du ngoạn bãi biển Đồ Sơn dưới đây, người khiêng kiệu đều là phụ nữ bản xứ, họ gánh kiệu trên 2 thanh gỗ ngang và kiệu được đặt trên 2 thanh dọc dài hơn.
Kiệu dành cho người Pháp du lịch bãi biển Đồ Sơn
Kiệu dành cho… “Ông Tây, Bà Đầm”
Phu kiệu toàn là phụ nữ người bản xứ
Kiệu dành cho gia đình quan chức người bản xứ
Phu kiệu nghỉ ngơi
Trong phim Indochine do đạo diễn Régis Wargnier thực hiện vào tháng 4/1992 với các diễn viên Catherine Deneuve (trong vai Eliane), Vincent Perez (John the Baptist), Linh Dan Pham (Camille), Jean Yanne (Guy Asselin), khán giả được thấy cảnh ngồi kiệu của diễn viên đóng vai John the Baptist. Indochine là một phim hoành tráng mô tả cuộc sống của người Pháp thời đi mở thuộc địa tại Đông Dương. Phim sử dụng tới 1800 bộ y phục của cả người Âu lẫn người bản xứ.
Kiệu trong phim “Indochine" của Régis Wargnier
Vào thời phong kiến, quan lại triều Nguyễn không được phép dùng kiệu mà chỉ ngồi võng có mui che, được khiêng bởi 4 người lính. Đòn ngang của võng sơn son thếp vàng, khắc hình con giao long, đòn dọc của võng khắc hình con thú ứng với phẩm trật của vị quan ngồi trên võng.
Tranh xưa vẽ cảnh đi võng
Võng bằng lụa màu hồng. Mui che võng được quang dầu màu xanh để che mưa nắng. Quan lại trên hàng nhất phẩm thì có 4 người lính vác 4 chiếc lọng theo hầu, quan nhất phẩm chỉ có 3 lọng, quan nhị phẩm chỉ có 2 lọng và quan từ tam phẩm xuống đến cửu phẩm chỉ có 1 người vác lọng theo hầu.
Võng được dùng để phục vụ các quan lại trong triều
Ngoài ra, những tân khoa thi đỗ đều được dùng võng để về làng “Vinh quy, Bái tổ”. Trong ca dao xưa có câu “Ngựa anh đi trước, võng nàng theo sau” để mô tả sự vinh quang của người học trò thành đạt.
Ngựa anh đi trước, võng nàng theo sau
Tin người đỗ đạt được đưa về làng, hương chức, dân làng họp ở đình, cắt cử người ra gập Tân khoa để ấn định ngày vinh quy, rước về nguyên quán. Thường thì đỗ Tú tài chỉ làng xã rước, đỗ Cử nhân hàng huyện phải rước, đỗ Tiến sĩ thì hương lý, trai tráng hàng tổng đem đủ nghi lễ, cờ quạt đón từ tỉnh rước về làng. Tuy nhiên, những người trong họ quan Tân khoa được miễn làm phu phen đi rước.
Theo Ngô Tất Tố (1) trong Lều chõng thì thời nhà Lê, đỗ Tiến sĩ dân phải đem cờ quạt đến tận Kẻ Chợ (tức Thăng Long) đón rước, nhưng từ thời vua Gia Long trở đi, Kẻ Chợ dời vào Thuận Hóa (Huế), người miền Bắc tới đó xa quá, nếu bắt cả tổng phải đi rước sợ làm phiền dân, nên chỉ bắt rước từ tỉnh nhà về mà thôi.
Lúc đầu Tân khoa vinh quy cưỡi ngựa trạm, đến 1901, cả Phó bảng cũng được ngựa trạm đưa về chứng tỏ, trên nguyên tắc, các Tân khoa vẫn cưỡi ngựa vinh quy. Tuy nhiên, Phạm Quý Thích (1759-1825) lại cưỡi voi. Ông 20 tuổi đỗ Tiến sĩ niên hiệu Cảnh Hưng 40 (khóa 1779), đáng lẽ đỗ đầu, hiềm vì trẻ quá quan trường định đánh hỏng, đợi khoa sau mới cho đỗ thủ khoa. Rút cục, họ Phạm được lấy đỗ thứ nhì, người đỗ đầu là Ðặng Ðiền, tuổi gấp đôi.
Rồi không biết từ bao giờ các Tân khoa lại đi võng thay vì ngựa, "Võng anh đi trước, võng nàng theo sau", phải chăng vì có những ông Tân khoa "trói gà không chặt" không biết cưỡi ngựa?
Huỳnh Côn (1849- ?) đỗ Phó bảng khoa 1877, thuật chuyện khi đỗ Cử nhân đã vinh quy, không cưỡi ngựa, đi võng như thường tình, mà lại đi bằng thuyền: “Tôi vinh quy bằng bốn chiếc thuyền tam bản, cắm cờ xí rực rỡ, mẹ tôi ngồi trong một chiếc thuyền ấy để ra đón tôi”.
Thời Pháp thuộc, theo Nguyễn Vỹ (2) trong Tuấn, chàng trai nước Việt, các nhà theo Tân học cũng bắt chước lệ thi đỗ vinh quy: đỗ bằng Tiểu học (Certificat d'Etudes Primaires) thì rước bằng xe kéo, đỗ Cao đẳng Tiểu học Pháp-Việt (Diplôme d'Etudes Primaires Supérieures Franco-Indigène) thì đi cáng, Nghe nói có người thi đỗ Tú tài tây còn vinh quy bằng ôtô.
Nhà thơ Nguyễn Bính (3) trong bài Giấc mơ anh lái đò có nói đến chuyện đi võng vinh quy về làng:
Năm xưa chở chiếc thuyền này
Cho cô sang bãi tước đay chiều chiều
Để tôi mơ mãi, mơ nhiều:
"Tước đay se võng nhuộm điều ta đi
Tưng bừng vua mở khoa thi,
Tôi đỗ quan trạng vinh quy về làng
Võng anh đi trước võng nàng
Cả hai chiếc võng cùng sang một đò."
Trong bài thơ Quan trạng, tả cảnh quan Trạng vinh quy, Nguyễn Bính viết:
Quan Trạng đi bốn lọng vàng
Cờ thêu tám lá qua làng Trang Nghiêm
Mọi người hớn hở ra xem
Chỉ duy có một cô em chạnh buồn.
Có lẽ vì “hồn thơ lai láng” nên Nguyễn Bính đã đưa ra hai chi tiết không chính xác là dùng lọng vàng, mà lại tới bốn lọng để rước ông Trạng về làng. Lọng vàng chỉ dành riêng cho vua, tân khoa đỗ Trạng, lúc vinh quy chỉ được che hai lọng màu xanh, phải làm quan tới nhất phẩm mới được đi bốn lọng xanh.
Nếu quả thật có đám rước vinh quy của ông Trạng dùng tới 4 lọng vàng như nhà thơ Nguyễn Bính mô tả thì chắc chắn sẽ mắc tội… “phạm thượng”. Thế mới biết, thời phong kiến quá nhiêu khê với những luật lệ khắt khe mà người dân vô tình chứ không phải cố ý vi phạm.
(Còn tiếp)
***
Chú thích:
(1) Ngô Tất Tố là một nhà văn, nhà báo, nhà Nho học và nghiên cứu, ông sinh năm 1893 mất năm 1954 ở làng Lộc Hà, tổng Hội Phụ, phủ Từ Sơn, Bắc Ninh (nay là thôn Lộc Hà, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội).
Lúc còn nhỏ Ngô Tất Tố được thụ hưởng một nền giáo dục Nho học. Từ năm 1898, Ngô Tất Tố được ông nội dạy vỡ lòng chữ Hán ở quê, sau đó ông theo học ở nhiều làng quê trong vùng. Năm 1912, Ngô Tất Tố học chữ Pháp một thời gian ngắn và bắt đầu tham dự các kỳ thi truyền thống lúc bấy giờ vẫn còn được triều đình nhà Nguyễn tổ chức. Ông đỗ kỳ sát hạch, nhưng thi hương bị hỏng ở kỳ đệ nhất. Đến năm 1915, ông đỗ đầu kỳ khảo hạch toàn tỉnh Bắc Ninh, nên được gọi là đầu xứ Tố, rồi thi hương lần thứ hai, khoa Ất Mão, cũng là khoa thi hương cuối cùng ở Bắc Kì. Ông qua được kỳ đệ nhất, nhưng bị hỏng ở kỳ đệ nhị.
Năm 1926, Ngô Tất Tố ra Hà Nội làm báo. Ông viết cho tờ An Nam tạp chí. Nhưng vì thiếu tiền, tờ báo này phải tự đình bản, Ngô Tất Tố cùng với Tản Đà đã vào Sài Gòn. Mặc dù không thật sự thành công trong cuộc thử sức ở Nam Kỳ, nhưng tại đây, Ngô Tất Tố đã có cơ hội tiếp cận với tri thức và văn hóa thế giới ở vùng đất khi đó là thuộc địa chính thức của Pháp cũng như theo đuổi nghề báo để chuẩn bị sau này trở thành một nhà báo chuyên nghiệp. Trong thời kỳ này, ông viết với các bút danh Bắc Hà, Thiết Khẩu Nhi, Lộc Hà, Tân Thôn Dân..
Trong số các tác phẩm của Ngô Tất Tố, nổi bật nhất có Tắt đèn (tiểu thuyết xã hội về cảnh ngộ và số phận người nông dân Việt Nam đăng trên báo Việt nữ năm 1937, Mai Lĩnh xuất bản năm 1939) và Lều chõng (phóng sự tiểu thuyết về chế độ giáo dục và khoa cử phong kiến trong những ngày cuối cùng dưới triều Nguyễn đăng nhiều kỳ trên báo Thời vụ, 1939-1944, Mai Lĩnh xuất bản năm 1952).
(2) Nguyễn Vỹ (1912-1971) là nhà báo, nhà thơ Việt Nam thời tiền chiến. Các bút hiệu khác của ông là: Tân Phong, Tân Trí, Lệ Chi, Cô Diệu Huyền. Ông là tác giả hai bài thơ: "Gởi Trương Tửu" và "Sương rơi", từng gây tiếng vang trong nền thơ ca thời tiền chiến.
Ông từng theo học tại trường Trung học Pháp-Việt ở Quy Nhơn 1924-1927, rồi gián đoạn vì tham gia các cuộc vận động chống thực dân, sau đó ông ra Bắc theo học ban tú tài tại Hà Nội. Năm 1934, ông xuất bản tập thơ đầu tiên, tên là Tập thơ đầu, gồm hơn 30 bài thơ Việt và thơ Pháp. Thi phẩm này in ra không được nhiều thiện cảm, bị cho là rườm rà, "nhiều chân" và là đối tượng chê bai chính của Lê Ta trên các báo.
Năm 1937, Nguyễn Vỹ sáng lập tờ Việt-Pháp lấy tên là Le Cygne, tức Bạch Nga. Báo này ngoài Nguyễn Vỹ còn có nhà văn nổi tiếng bấy giờ là Trương Tửu cộng tác. Sau do Nguyễn Vỹ có viết nhiều bài viết chỉ trích đường lối cai trị của người Pháp nên tờ báo bị đóng cửa, bị rút giấy phép vĩnh viễn. Còn bản thân ông bị kết tội phá rối trị an và phá hoại nền an ninh quốc gia, bị tòa án thực dân tuyên phạt 6 tháng tù và 3.000 quan tiền.
Năm 1945, thế chiến thứ hai chấm dứt, Nguyễn Vỹ ra tù, sáng lập tờ báo Tổ quốc tại Sài Gòn, trong ấy có những bài công kích chính quyền đương thời nên chỉ ít lâu sau, báo này bị đóng cửa. Sau đấy, Nguyễn Vỹ lại cho ra tờ Dân chủ xuất bản ở Ðà Lạt, chống chính sách quân chủ lập hiến của Bảo Ðại. Tồn tại chẳng bao lâu, đến lượt tờ báo trên cũng bị đình bản.
Năm 1952, một nhật báo khác cũng do Nguyễn Vỹ chủ trương là tờ Dân ta, sống được một thời gian, cuối cùng cũng bị đóng cửa như các tờ báo trước. Mãi đến năm 1958, ông đứng ra chủ trương bán nguyệt san Phổ Thông, chú trọng về nghệ thuật và văn học, tạp chí này được kể là có nhiều uy tín đối với làng báo miền Nam. Ngoài ra, ông còn cho ra tuần báo Bông Lúa, tuần báo thiếu nhi Thằng Bờm.
Năm 1956, Nguyễn Vỹ được mời làm cố vấn cho chính quyền thời bấy giờ, nhưng chỉ ít lâu sau ông rút lui. Trong khoảng thời gian này ông được phép tái bản nhật báo Dân ta (bộ mới) nhưng đến năm 1965 cũng lại bị đóng cửa và từ 1967 Nguyễn Vỹ chỉ còn chủ trương tạp chí Phổ Thông mà thôi. Vào ngày 4 tháng 2 năm 1971, ông qua đời do tại nạn xe hơi trên đoạn đường Tân An-Sài Gòn, hưởng dương 59 tuổi.
Bên cạnh những tập sách biên khảo có giá trị như Văn thi sĩ tiền chiến, Tuấn-chàng trai nước Việt… Nguyễn Vỹ còn viết nhiều bộ tiểu thuyết, nhưng được đánh giá là không thành công. Giới thiệu Nguyễn Vỹ, Hoài Thanh và Hoài Chân trong Thi nhân Việt Nam cũng đã viết như sau:
“Nguyễn Vỹ đã đến giữa làng thơ với chiêng trống, xập xoèng inh cả tai. Chúng ta đổ nhau xem. Nhưng chúng ta lại tưng hửng trở vào vì ngoài cái lối ăn mặc và những điệu bộ lố lăng, lúc đầu ta thấy con người ấy không có gì…
… Một bài như bài "Sương rơi" được rất nhiều người thích. Người ta thấy Nguyễn Vỹ đã sáng tạo ra một nhạc điệu riêng để diễn tả một cái gì đương rơi. Cái gì đó có thể là những giọt lệ... Nhưng "Sương rơi" còn có vẻ một bài văn. "Gửi Trương Tửu" mới thực là kiệt tác của Nguyễn Vỹ. Lời thơ thống thiết, uất ức, đủ dãi nỗi bi phẫn cho cả một hạng người”.
(3) Nguyễn Bính (1918–1966) tên thật là Nguyễn Trọng Bính sinh tại xóm Trạm, thôn Thiện Vịnh, xã Đồng Đội (nay là xã Cộng Hòa), huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Ông là một nhà thơ lãng mạn nổi tiếng và được coi như là nhà thơ của làng quê với những bài thơ mang sắc thái dân dã, mộc mạc.
Từ năm 1940, Nguyễn Bính bắt đầu nổi tiếng với số lượng thơ khá dày, đề tài phong phú, trong đó chủ yếu là thơ tình. Trong suốt 30 năm, Nguyễn Bính đã sáng tác nhiều thể loại như thơ, kịch, truyện thơ... Ông sáng tác rất mạnh, viết rất đều và sống hết mình cho sự nghiệp thi ca. Ông được đông đảo độc giả công nhận như một trong các nhà thơ xuất sắc nhất của thi ca Việt Nam hiện đại.
Một số tác phẩm:
· Những bóng người trên sân ga (Thơ 1937)
· Cô Hái Mơ (Thơ 1939)
· Chân quê (Thơ 1940)
· Lỡ Bước Sang Ngang (Thơ 1940)
· Tâm Hồn Tôi (Thơ 1940)
· Hương Cố Nhân (Thơ 1941)
· Người Con Gái Ở Lầu Hoa (Thơ 1942)
· Mười Hai Bến Nước (Thơ 1942)
· Mây Tần (Thơ 1942)
· Đồng Tháp Mười (Thơ 1955)
· Trả Ta Về (Thơ 1955)
· Gửi Người Vợ Miền Nam (Thơ 1955)
· Nước Giếng Thơi (Thơ 1957)
· Tình Nghĩa Đôi Ta (Thơ 1960)
· Đêm Sao Sáng (Thơ 1962)
***
(Trích Hồi Ức Một Đời Người, Chương 10: Thời xuống lỗ)
Hồi Ức Một Đời Người gồm 9 Chương:
Chương 1: Thời thơ ấu (từ Hà Nội vào Đà Lạt)
Chương 2: Thời niên thiếu (Đà Lạt và Ban Mê Thuột)
Chương 3: Thời thanh niên (Sài Gòn)
Chương 4: Thời quân ngũ (Sài Gòn – Giảng viên Trường Sinh ngữ Quân đội)
Chương 5: Thời cải tạo (Trảng Lớn, Trảng Táo, Gia Huynh)
Chương 6: Thời điêu linh (Sài Gòn, Đà Lạt)
Chương 7: Thời mở lòng (những chuyện tình cảm)
Chương 8: Thời mở cửa (Bước vào nghề báo, thập niên 80)
Chương 9: Thời hội nhập (Bút ký những chuyến đi tới 15 quốc gia và lãnh thổ)
Tác giả đang viết tiếp Chương cuối cùng mang tên… Thời xuống lỗ (thập niên 2000 cho đến ngày xuống lỗ)!
Hình của cựu hoàng Hàm Nghi & ý trung nhân theo tôi nghĩ đó là xe ngựa (kéo) chứ không phải xe hơiTrả lờiXóa
Đúng như anh nhận xét, cựu hoàng Hàm Nghi và ý trung nhân ngồi trên một chiếc xe ngựa chứ không phải là xe hơi. Xin cám ơn và đã chỉnh sửa.Xóa

markdown:
Trong suốt chiều dài lịch sử, hàng loạt các loại phương tiện giao thông, cá nhân cũng như công cộng, lần lượt xuất hiện tại Việt Nam. Theo luật đào thải tất nhiên của cuộc sống, chúng cũng lần lượt được thay thế bằng những phương tiện mới hơn nhằm phục vụ cuộc sống tốt hơn. Loạt bài viết này sẽ điểm qua những phương cách di chuyển xưa của người Việt mà cho đến ngày nay đã trở thành quá khứ.
Bắt đầu từ thời phong kiến triều Nguyễn (1802-1945) vua chúa mỗi lần xuất cung đều dùng kiệu để đi lại. Sách
*Khâm định Đại Nam Hội điển Sự lệ*, do Nội các triều Nguyễn biên soạn, đã dành hẳn chương *Nghi vệ*(quyển 79) để miêu tả các loại kiệu dùng cho vua quan triều Nguyễn, với những quy định rất cụ thể về tên gọi, số lượng kiệu cùng các nghi trượng đi kèm, tùy thuộc vào thời thế, địa vị và thứ bậc của người sử dụng.
Dưới triều vua Gia Long (1802 – 1820), xe kiệu của vua có 4 chiếc, gồm 1 chiếc
*Ngọc lộ*, 1 chiếc *Kim lộ*và 2 chiếc *Kim bảo dư*. Sang triều Minh Mạng (1820 – 1841), vua có 5 chiếc, được đặt tên là *Cách lộ, Kim lộ, Ngọc lộ, Tượng lộ*và *Mộc lộ*. Tùy mục đích chuyến đi, nhà vua quyết định dùng loại “xe” nào.
Sách cũng cho biết khi vua đi chơi thì không thực hiện đầy đủ nghi thức như khi vua đi cúng tế ở các đàn miếu. Lúc này nhà vua chỉ sử dụng 1 chiếc lọng vàng thêu hình rồng để che mưa nắng, có đội quân tiền đạo và hậu hổ đi theo hộ tống. Dưới triều Minh Mạng, nhà vua quy định: ngự giá đi trong phạm vi Hoàng Thành thì phải giảm bớt một nửa số cờ quạt và không cần voi ngựa hộ tống để tránh… “kẹt đường”.
*Kiệu hoàng gia triều Nguyễn*
Kiệu của hoàng thái hậu, gọi là
*Từ giá*, cũng hoành tráng không kém, gồm 1 *Phượng dư*và 1 *Phượng liễn*. Lỗ bộ tháp tùng *Từ giá*có 2 lá cờ rồng, 2 lá cờ phượng, 2 lá cờ thanh đạo, 8 lá cờ phướn, 2 quạt thêu hình rồng phượng màu vàng, 4 quạt thêu hình rồng phượng màu đỏ, 4 quạt thêu hình loan phượng màu xanh và thêm 20 thứ binh khí hộ vệ.
Kiệu của thái tử chỉ có 1 chiếc, gọi là xe
*Bộ liễn*. Lỗ bộ tháp tùng xe này chỉ có 1 cờ lệnh, 2 cờ xanh, 2 cờ đỏ, 2 cờ vàng, 2 cờ trắng, 2 cờ đen, 8 lá cờ phướn, 1 chiếc tán hình tròn thêu hình 7 con rồng, 4 chiếc tán hình vuông, 4 chiếc lọng màu đỏ, 6 lọng màu xanh vẽ rồng mây… *Kiệu Vua Duy Tân (ngày 5/9/1907)*
Sang triều Khải Định (1916-1925), nhà vua được người Pháp tặng cho một chiếc xe hơi nhân lễ
*Tứ tuần Đại khánh*(mừng thọ vua 40 tuổi). Từ đó, ngoài việc dùng ngự giá truyền thống trong các dịp tế lễ, đôi khi vua Khải Định còn dùng xe hơi để du ngoạn hay đi săn bắn ở bên ngoài Hoàng Thành. *Cựu hoàng Hàm Nghi trên chiếc xe ngựa với ý trung nhân, Bà Laloe*
Trước đó, triều đình có cho dựng ở phía trước Ngọ Môn 2 tấm bia đá, trên bia có ghi 4 chữ Hán:
*Khuynh cái hạ mã*, nghĩa là khi đi ngang qua đây thì mọi người phải nghiêng lọng và xuống ngựa. Kể từ khi vua Khải Định dùng xe hơi, thì 2 tấm bia này không còn thích hợp nữa. Vì thế, triều đình đã cho nhổ 2 tấm bia này đưa vào cất giữ trong kho của Bảo tàng Khải Định (nay là Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế).
Đây cũng là nơi đang trưng bày chiếc kiệu sơn son thếp vàng của vua Bảo Đại, dùng để đi lại trong phạm vi Hoàng Thành Huế. Ngoài ra, trong kho của Bảo tàng này đang lưu giữ chiếc kiệu mà vua Bảo Đại đã từng dùng khi đi tế Nam Giao vào năm 1935.
*Chiếc kiệu chạm rồng, sơn son thếp vàng của vua Bảo Đại,* *hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế.*
Sang đến thời kỳ Pháp thuộc, kiệu vẫn được sử dụng nhưng đối tượng dùng kiệu được mở rộng. Vào thời này, kiệu còn dành cho các quan thuộc địa người Pháp cùng gia đình và những chức sắc người bản xứ trong việc đi kinh lý hoặc ngoạn cảnh. Trong những bức hình du ngoạn bãi biển Đồ Sơn dưới đây, người khiêng kiệu đều là phụ nữ bản xứ, họ gánh kiệu trên 2 thanh gỗ ngang và kiệu được đặt trên 2 thanh dọc dài hơn.
*Kiệu dành cho người Pháp du lịch bãi biển Đồ Sơn* *Kiệu dành cho… “Ông Tây, Bà Đầm”* *Phu kiệu toàn là phụ nữ người bản xứ* *Kiệu dành cho gia đình quan chức người bản xứ*
*Phu kiệu nghỉ ngơi*
Trong phim
*Indochine*do đạo diễn Régis Wargnier thực hiện vào tháng 4/1992 với các diễn viên Catherine Deneuve (trong vai Eliane), Vincent Perez (John the Baptist), Linh Dan Pham (Camille), Jean Yanne (Guy Asselin), khán giả được thấy cảnh ngồi kiệu của diễn viên đóng vai John the Baptist. *Indochine*là một phim hoành tráng mô tả cuộc sống của người Pháp thời đi mở thuộc địa tại Đông Dương. Phim sử dụng tới 1800 bộ y phục của cả người Âu lẫn người bản xứ. *Kiệu trong phim “Indochine" của Régis Wargnier*
Vào thời phong kiến, quan lại triều Nguyễn không được phép dùng kiệu mà chỉ ngồi võng có mui che, được khiêng bởi 4 người lính. Đòn ngang của võng sơn son thếp vàng, khắc hình con giao long, đòn dọc của võng khắc hình con thú ứng với phẩm trật của vị quan ngồi trên võng.
*Tranh xưa vẽ cảnh đi võng*
Võng bằng lụa màu hồng. Mui che võng được quang dầu màu xanh để che mưa nắng. Quan lại trên hàng nhất phẩm thì có 4 người lính vác 4 chiếc lọng theo hầu, quan nhất phẩm chỉ có 3 lọng, quan nhị phẩm chỉ có 2 lọng và quan từ tam phẩm xuống đến cửu phẩm chỉ có 1 người vác lọng theo hầu.
*Võng được dùng để phục vụ các quan lại trong triều*
Ngoài ra, những tân khoa thi đỗ đều được dùng võng để về làng “Vinh quy, Bái tổ”. Trong ca dao xưa có câu
*“Ngựa anh đi trước, võng nàng theo sau”*để mô tả sự vinh quang của người học trò thành đạt. *Ngựa anh đi trước, võng nàng theo sau*
Tin người đỗ đạt được đưa về làng, hương chức, dân làng họp ở đình, cắt cử người ra gập Tân khoa để ấn định ngày vinh quy, rước về nguyên quán. Thường thì đỗ Tú tài chỉ làng xã rước, đỗ Cử nhân hàng huyện phải rước, đỗ Tiến sĩ thì hương lý, trai tráng hàng tổng đem đủ nghi lễ, cờ quạt đón từ tỉnh rước về làng. Tuy nhiên, những người trong họ quan Tân khoa được miễn làm phu phen đi rước.
Theo Ngô Tất Tố (1) trong
*Lều chõng*thì thời nhà Lê, đỗ Tiến sĩ dân phải đem cờ quạt đến tận Kẻ Chợ (tức Thăng Long) đón rước, nhưng từ thời vua Gia Long trở đi, Kẻ Chợ dời vào Thuận Hóa (Huế), người miền Bắc tới đó xa quá, nếu bắt cả tổng phải đi rước sợ làm phiền dân, nên chỉ bắt rước từ tỉnh nhà về mà thôi.
Lúc đầu Tân khoa vinh quy cưỡi ngựa trạm, đến 1901, cả Phó bảng cũng được ngựa trạm đưa về chứng tỏ, trên nguyên tắc, các Tân khoa vẫn cưỡi ngựa vinh quy. Tuy nhiên, Phạm Quý Thích (1759-1825) lại cưỡi voi. Ông 20 tuổi đỗ Tiến sĩ niên hiệu Cảnh Hưng 40 (khóa 1779), đáng lẽ đỗ đầu, hiềm vì trẻ quá quan trường định đánh hỏng, đợi khoa sau mới cho đỗ thủ khoa. Rút cục, họ Phạm được lấy đỗ thứ nhì, người đỗ đầu là Ðặng Ðiền, tuổi gấp đôi.
Rồi không biết từ bao giờ các Tân khoa lại đi võng thay vì ngựa,
*"Võng anh đi trước, võng nàng theo sau"*, phải chăng vì có những ông Tân khoa "trói gà không chặt" không biết cưỡi ngựa?
Huỳnh Côn (1849- ?) đỗ Phó bảng khoa 1877, thuật chuyện khi đỗ Cử nhân đã vinh quy, không cưỡi ngựa, đi võng như thường tình, mà lại đi bằng thuyền:
*“Tôi vinh quy bằng bốn chiếc thuyền tam bản, cắm cờ xí rực rỡ, mẹ tôi ngồi trong một chiếc thuyền ấy để ra đón tôi”.*
Thời Pháp thuộc, theo Nguyễn Vỹ (2) trong
*Tuấn, chàng trai nước Việt*, các nhà theo Tân học cũng bắt chước lệ thi đỗ vinh quy: đỗ bằng Tiểu học (Certificat d'Etudes Primaires) thì rước bằng xe kéo, đỗ Cao đẳng Tiểu học Pháp-Việt (Diplôme d'Etudes Primaires Supérieures Franco-Indigène) thì đi cáng, Nghe nói có người thi đỗ Tú tài tây còn vinh quy bằng ôtô.
Nhà thơ Nguyễn Bính (3) trong bài
*Giấc mơ anh lái đò*có nói đến chuyện đi võng vinh quy về làng: *Năm xưa chở chiếc thuyền này* *Cho cô sang bãi tước đay chiều chiều* *Để tôi mơ mãi, mơ nhiều:* *"Tước đay se võng nhuộm điều ta đi* *Tưng bừng vua mở khoa thi,* *Tôi đỗ quan trạng vinh quy về làng* *Võng anh đi trước võng nàng* *Cả hai chiếc võng cùng sang một đò."*
Trong bài thơ
*Quan trạng*, tả cảnh quan Trạng vinh quy, Nguyễn Bính viết: *Quan Trạng đi bốn lọng vàng* *Cờ thêu tám lá qua làng Trang Nghiêm* *Mọi người hớn hở ra xem* *Chỉ duy có một cô em chạnh buồn*.
Có lẽ vì “hồn thơ lai láng” nên Nguyễn Bính đã đưa ra hai chi tiết không chính xác là dùng lọng vàng, mà lại tới bốn lọng để rước ông Trạng về làng. Lọng vàng chỉ dành riêng cho vua, tân khoa đỗ Trạng, lúc vinh quy chỉ được che hai lọng màu xanh, phải làm quan tới nhất phẩm mới được đi bốn lọng xanh.
Nếu quả thật có đám rước vinh quy của ông Trạng dùng tới 4 lọng vàng như nhà thơ Nguyễn Bính mô tả thì chắc chắn sẽ mắc tội… “phạm thượng”. Thế mới biết, thời phong kiến quá nhiêu khê với những luật lệ khắt khe mà người dân vô tình chứ không phải cố ý vi phạm.
(Còn tiếp)
***
Chú thích:
(1) Ngô Tất Tố là một nhà văn, nhà báo, nhà Nho học và nghiên cứu, ông sinh năm 1893 mất năm 1954 ở làng Lộc Hà, tổng Hội Phụ, phủ Từ Sơn, Bắc Ninh (nay là thôn Lộc Hà, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội).
Lúc còn nhỏ Ngô Tất Tố được thụ hưởng một nền giáo dục Nho học. Từ năm 1898, Ngô Tất Tố được ông nội dạy vỡ lòng chữ Hán ở quê, sau đó ông theo học ở nhiều làng quê trong vùng. Năm 1912, Ngô Tất Tố học chữ Pháp một thời gian ngắn và bắt đầu tham dự các kỳ thi truyền thống lúc bấy giờ vẫn còn được triều đình nhà Nguyễn tổ chức. Ông đỗ kỳ sát hạch, nhưng thi hương bị hỏng ở kỳ đệ nhất. Đến năm 1915, ông đỗ đầu kỳ khảo hạch toàn tỉnh Bắc Ninh, nên được gọi là đầu xứ Tố, rồi thi hương lần thứ hai, khoa Ất Mão, cũng là khoa thi hương cuối cùng ở Bắc Kì. Ông qua được kỳ đệ nhất, nhưng bị hỏng ở kỳ đệ nhị.
Năm 1926, Ngô Tất Tố ra Hà Nội làm báo. Ông viết cho tờ
*An Nam tạp chí*. Nhưng vì thiếu tiền, tờ báo này phải tự đình bản, Ngô Tất Tố cùng với Tản Đà đã vào Sài Gòn. Mặc dù không thật sự thành công trong cuộc thử sức ở Nam Kỳ, nhưng tại đây, Ngô Tất Tố đã có cơ hội tiếp cận với tri thức và văn hóa thế giới ở vùng đất khi đó là thuộc địa chính thức của Pháp cũng như theo đuổi nghề báo để chuẩn bị sau này trở thành một nhà báo chuyên nghiệp. Trong thời kỳ này, ông viết với các bút danh Bắc Hà, Thiết Khẩu Nhi, Lộc Hà, Tân Thôn Dân..
Trong số các tác phẩm của Ngô Tất Tố, nổi bật nhất có
*Tắt đèn*(tiểu thuyết xã hội về cảnh ngộ và số phận người nông dân Việt Nam đăng trên báo *Việt nữ*năm 1937, Mai Lĩnh xuất bản năm 1939) và *Lều chõng*(phóng sự tiểu thuyết về chế độ giáo dục và khoa cử phong kiến trong những ngày cuối cùng dưới triều Nguyễn đăng nhiều kỳ trên báo *Thời vụ*, 1939-1944, Mai Lĩnh xuất bản năm 1952).
(2) Nguyễn Vỹ (1912-1971) là nhà báo, nhà thơ Việt Nam thời tiền chiến. Các bút hiệu khác của ông là: Tân Phong, Tân Trí, Lệ Chi, Cô Diệu Huyền. Ông là tác giả hai bài thơ: "Gởi Trương Tửu" và "Sương rơi", từng gây tiếng vang trong nền thơ ca thời tiền chiến.
Ông từng theo học tại trường Trung học Pháp-Việt ở Quy Nhơn 1924-1927, rồi gián đoạn vì tham gia các cuộc vận động chống thực dân, sau đó ông ra Bắc theo học ban tú tài tại Hà Nội. Năm 1934, ông xuất bản tập thơ đầu tiên, tên là
*Tập thơ đầu*, gồm hơn 30 bài thơ Việt và thơ Pháp. Thi phẩm này in ra không được nhiều thiện cảm, bị cho là rườm rà, "nhiều chân" và là đối tượng chê bai chính của Lê Ta trên các báo.
Năm 1937, Nguyễn Vỹ sáng lập tờ Việt-Pháp lấy tên là
*Le Cygne*, tức Bạch Nga. Báo này ngoài Nguyễn Vỹ còn có nhà văn nổi tiếng bấy giờ là Trương Tửu cộng tác. Sau do Nguyễn Vỹ có viết nhiều bài viết chỉ trích đường lối cai trị của người Pháp nên tờ báo bị đóng cửa, bị rút giấy phép vĩnh viễn. Còn bản thân ông bị kết tội phá rối trị an và phá hoại nền an ninh quốc gia, bị tòa án thực dân tuyên phạt 6 tháng tù và 3.000 quan tiền.
Năm 1945, thế chiến thứ hai chấm dứt, Nguyễn Vỹ ra tù, sáng lập tờ báo
*Tổ quốc*tại Sài Gòn, trong ấy có những bài công kích chính quyền đương thời nên chỉ ít lâu sau, báo này bị đóng cửa. Sau đấy, Nguyễn Vỹ lại cho ra tờ *Dân chủ*xuất bản ở Ðà Lạt, chống chính sách quân chủ lập hiến của Bảo Ðại. Tồn tại chẳng bao lâu, đến lượt tờ báo trên cũng bị đình bản.
Năm 1952, một nhật báo khác cũng do Nguyễn Vỹ chủ trương là tờ
*Dân ta*, sống được một thời gian, cuối cùng cũng bị đóng cửa như các tờ báo trước. Mãi đến năm 1958, ông đứng ra chủ trương bán nguyệt san *Phổ Thông*, chú trọng về nghệ thuật và văn học, tạp chí này được kể là có nhiều uy tín đối với làng báo miền Nam. Ngoài ra, ông còn cho ra tuần báo *Bông Lúa*, tuần báo thiếu nhi *Thằng Bờm*.
Năm 1956, Nguyễn Vỹ được mời làm cố vấn cho chính quyền thời bấy giờ, nhưng chỉ ít lâu sau ông rút lui. Trong khoảng thời gian này ông được phép tái bản nhật báo
*Dân ta*(bộ mới) nhưng đến năm 1965 cũng lại bị đóng cửa và từ 1967 Nguyễn Vỹ chỉ còn chủ trương tạp chí *Phổ Thông*mà thôi. Vào ngày 4 tháng 2 năm 1971, ông qua đời do tại nạn xe hơi trên đoạn đường Tân An-Sài Gòn, hưởng dương 59 tuổi.
Bên cạnh những tập sách biên khảo có giá trị như
*Văn thi sĩ tiền chiến*, *Tuấn-chàng trai nước Việt*… Nguyễn Vỹ còn viết nhiều bộ tiểu thuyết, nhưng được đánh giá là không thành công. Giới thiệu Nguyễn Vỹ, Hoài Thanh và Hoài Chân trong *Thi nhân Việt Nam*cũng đã viết như sau: *“Nguyễn Vỹ đã đến giữa làng thơ với chiêng trống, xập xoèng inh cả tai. Chúng ta đổ nhau xem. Nhưng chúng ta lại tưng hửng trở vào vì ngoài cái lối ăn mặc và những điệu bộ lố lăng, lúc đầu ta thấy con người ấy không có gì…* *… Một bài như bài "Sương rơi" được rất nhiều người thích. Người ta thấy Nguyễn Vỹ đã sáng tạo ra một nhạc điệu riêng để diễn tả một cái gì đương rơi. Cái gì đó có thể là những giọt lệ... Nhưng "Sương rơi" còn có vẻ một bài văn. "Gửi Trương Tửu" mới thực là kiệt tác của Nguyễn Vỹ. Lời thơ thống thiết, uất ức, đủ dãi nỗi bi phẫn cho cả một hạng người”.*
(3) Nguyễn Bính (1918–1966) tên thật là Nguyễn Trọng Bính sinh tại xóm Trạm, thôn Thiện Vịnh, xã Đồng Đội (nay là xã Cộng Hòa), huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Ông là một nhà thơ lãng mạn nổi tiếng và được coi như là nhà thơ của làng quê với những bài thơ mang sắc thái dân dã, mộc mạc.
Từ năm 1940, Nguyễn Bính bắt đầu nổi tiếng với số lượng thơ khá dày, đề tài phong phú, trong đó chủ yếu là thơ tình. Trong suốt 30 năm, Nguyễn Bính đã sáng tác nhiều thể loại như thơ, kịch, truyện thơ... Ông sáng tác rất mạnh, viết rất đều và sống hết mình cho sự nghiệp thi ca. Ông được đông đảo độc giả công nhận như một trong các nhà thơ xuất sắc nhất của thi ca Việt Nam hiện đại.
Một số tác phẩm:
· Những bóng người trên sân ga (Thơ 1937)
· Cô Hái Mơ (Thơ 1939)
· Chân quê (Thơ 1940)
· Lỡ Bước Sang Ngang (Thơ 1940)
· Tâm Hồn Tôi (Thơ 1940)
· Hương Cố Nhân (Thơ 1941)
· Người Con Gái Ở Lầu Hoa (Thơ 1942)
· Mười Hai Bến Nước (Thơ 1942)
· Mây Tần (Thơ 1942)
· Đồng Tháp Mười (Thơ 1955)
· Trả Ta Về (Thơ 1955)
· Gửi Người Vợ Miền Nam (Thơ 1955)
· Nước Giếng Thơi (Thơ 1957)
· Tình Nghĩa Đôi Ta (Thơ 1960)
· Đêm Sao Sáng (Thơ 1962)
***
(Trích Hồi Ức Một Đời Người, Chương 10: Thời xuống lỗ)
Hồi Ức Một Đời Người gồm 9 Chương:
Chương 1: Thời thơ ấu (từ Hà Nội vào Đà Lạt)
Chương 2: Thời niên thiếu (Đà Lạt và Ban Mê Thuột)
Chương 3: Thời thanh niên (Sài Gòn)
Chương 4: Thời quân ngũ (Sài Gòn – Giảng viên Trường Sinh ngữ Quân đội)
Chương 5: Thời cải tạo (Trảng Lớn, Trảng Táo, Gia Huynh)
Chương 6: Thời điêu linh (Sài Gòn, Đà Lạt)
Chương 7: Thời mở lòng (những chuyện tình cảm)
Chương 8: Thời mở cửa (Bước vào nghề báo, thập niên 80)
Chương 9: Thời hội nhập (Bút ký những chuyến đi tới 15 quốc gia và lãnh thổ)
Tác giả đang viết tiếp Chương cuối cùng mang tên… Thời xuống lỗ (thập niên 2000 cho đến ngày xuống lỗ)!
Hình của cựu hoàng Hàm Nghi & ý trung nhân theo tôi nghĩ đó là xe ngựa (kéo) chứ không phải xe hơiTrả lờiXóa
Đúng như anh nhận xét, cựu hoàng Hàm Nghi và ý trung nhân ngồi trên một chiếc xe ngựa chứ không phải là xe hơi. Xin cám ơn và đã chỉnh sửa.Xóa

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text: Bulong hay còn gọi là bu lông được công ty Cường Thịnh nhập khẩu, gia công và phân phối với quy mô lớn. Qua nhiều năm kinh nghiệm cũng như uy tín của mình, bulong Cường Thịnh chuyên các dòng sản phẩm như: bulong, bulong móng, bulong neo, bulong liên kết, bulong 8.8, bulong 4.6, bulong cường độ cao, bulong cường độ thấp. Chúng tôi tin rằng các sản phẩm bulong luôn vượt chuẩn trong các công trình xây dựng, cơ khí. Ngoài ra, một số sản phẩm bulong của chúng tôi được gia công trực tiếp nên giá thành rẻ nhất đảm bảo giá trị kinh tế cao. Hãy gọi ngay bulong Cường Thịnh

Server: nginx

Connection: close

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
[09/03/2016]
Hoa là một trong món quà tặng chúc mừng sinh nhật không bao giờ là lỗi thời. Những bó hoa tươi luôn tạo cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp một sự bất ngờ và hạnh phúc đó.
Hoa là một trong món quà tặng chúc mừng sinh nhậtkhông bao giờ là lỗi thời. Những bó hoa tươi luôn tạo cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp một sự bất ngờ và hạnh phúc.
Một bó hoa tươi cho người thân yêu trong ngày sinh nhật sẽ khiến họ cảm thấy ấm lòng hơn. Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại hoa và bạn có thể chọn rất nhiều cách đặc biệt để tặng hoa cho người thân yêu của mình. Bạn có thể chọn loại hoa theo sở thích, tính cách của họ.
Cuốn N Roll xin giới thiệu cho bạn 8 mẫu hoa đẹp nhất chúc mừng sinh nhật.
Chúc các bạn chọn được mẫu hoa đẹp nhất chúc mừng sinh nhật nhé!
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tags: qua sinh nhat la, loi chuc sinh nhat hay, dich vu to chuc sinh nhat, banh sinh nhat dep

markdown:
[09/03/2016]
Hoa là một trong món quà tặng chúc mừng sinh nhật không bao giờ là lỗi thời. Những bó hoa tươi luôn tạo cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp một sự bất ngờ và hạnh phúc đó.
**Hoa** là một trong món [quà tặng chúc mừng sinh nhật](https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwj69Ji8w6PLAhWELaYKHdrdAy8QFggcMAA&url=http://cuonnroll.vn/to-chuc-sinh-nhat-tai-cuon-n-roll/qua-tang-sinh-nhat-la-va-doc-dao-cho-ban-be-p1-n17-482&usg=AFQjCNG_LPoFoXgycL3awQ552N-W728wEQ&sig2=vwVE7TpW85zz9WyIW1I0hg&bvm=bv.115339255,d.dGo)không bao giờ là lỗi thời. Những bó hoa tươi luôn tạo cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp một sự bất ngờ và hạnh phúc.
Một bó hoa tươi cho người thân yêu trong
[ngày sinh nhật](../../to-chuc-sinh-nhat-tai-cuon-n-roll/dich-vu-to-chuc-sinh-nhat-cho-be-n17-591) sẽ khiến họ cảm thấy ấm lòng hơn. Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại hoa và bạn có thể chọn rất nhiều cách đặc biệt để tặng hoa cho người thân yêu của mình. Bạn có thể chọn loại hoa theo sở thích, tính cách của họ.
Cuốn N Roll xin giới thiệu cho bạn
**. 8 mẫu hoa đẹp nhất chúc mừng sinh nhật**
*Chúc các bạn chọn được mẫu hoa đẹp nhất * *chúc mừng sinh nhật* * nhé!*
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
**Tags: qua sinh nhat la, loi chuc sinh nhat hay, dich vu to chuc sinh nhat, banh sinh nhat dep**
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|
|
|
|
|

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


text:
Luật sư Trần Hồng Phong
Bộ luật tố tụng hình sự có qui định về việc đặt tiền để được tại ngoại, áp dụng với c1c bị can, bị cáo đang bị tạm giam. Thế nhưng trên thực tế điều này hầu như không có. Vì sao?
-------------------------
Tố tụng
- Việt Nam cần có Tòa án Hiến pháp
- "Quyền im lặng" cần được thực hiện và quy định ngay trong Hiến pháp
- Cần bảo đảm tính độc lập và công minh trong xét xử
- Quyền im lặng - tiếp tục chờ (9/2014)
- Cải cách tư pháp: còn nhiều cản ngại từ con người, qui định ...
- Tạm giam đang bị lạm dụng?
- Hỏi cung trẻ em không có mặt người giám hộ là sai
- Bị cáo ra tòa: Mặc áo tù hay áo thường?
- Chuyện công an bức cung, nhục hình & quyền bào chữa của công dân
- Suy nghĩ về 3 giải pháp chống bức cung nhục hình của ông Phó giám đốc công an TP.HCM (3/2014)
- Án oan, vì đâu? ...
- Án "bỏ túi" - giữ hay bỏ?
- Bàn tiếp về "án bỏ túi": Nên coi đó là "án dự thảo"!
- Án tòa: Lý lẽ của luật sư - sao không ghi nhận?
- Bài bào chữa của luật sư: đâu phải kiểu gì cũng được !
- Tòa không có quyền trả hồ sơ khi đã xét xử
- Hồ sơ vụ án: Vì sao lại bí mật?
- Định giá tài sản trong vụ án hình sự: Thiếu khoa học, bất hợp lý
- Án treo và khả năng “dại gì mà kháng cáo” của cựu chủ tịch Tiên Lãng
- “Đương sự có quyền không trả lời câu hỏi của luật sư”(?)
- Luật sư mặc áo gì?
- Cần bảo đảm quyền được xem biên bản phiên tòa
- Phiên tòa “xét xử công khai” cần phải thật sự công khai !
- Nâng cao chất lượng đội ngũ thẩm phán
- Hội thẩm nhân dân: Không thể “ngồi cho có”
- Luật sư thu thập chứng cứ: Cửa còn quá hẹp!

markdown:
**Luật sư Trần Hồng Phong** **Bộ luật tố tụng hình sự có qui định về việc đặt tiền để được tại ngoại, áp dụng với c1c bị can, bị cáo đang bị tạm giam. Thế nhưng trên thực tế điều này hầu như không có. Vì sao?**
-------------------------
**Tố tụng** **Việt Nam cần có Tòa án Hiến pháp** **"Quyền im lặng" cần được thực hiện và quy định ngay trong Hiến pháp** **Cần bảo đảm tính độc lập và công minh trong xét xử** **Quyền im lặng - tiếp tục chờ (9/2014)** **Cải cách tư pháp: còn nhiều cản ngại từ con người, qui định ...** **Tạm giam đang bị lạm dụng?** **Hỏi cung trẻ em không có mặt người giám hộ là sai** **Bị cáo ra tòa: Mặc áo tù hay áo thường?** **Chuyện công an bức cung, nhục hình & quyền bào chữa của công dân** **Suy nghĩ về 3 giải pháp chống bức cung nhục hình của ông Phó giám đốc công an TP.HCM (3/2014)** **Án oan, vì đâu? ...** **Án "bỏ túi" - giữ hay bỏ?** **Bàn tiếp về "án bỏ túi": Nên coi đó là "án dự thảo"!** **Án tòa: Lý lẽ của luật sư - sao không ghi nhận?** **Bài bào chữa của luật sư: đâu phải kiểu gì cũng được !** **Tòa không có quyền trả hồ sơ khi đã xét xử** **Hồ sơ vụ án: Vì sao lại bí mật?** **Định giá tài sản trong vụ án hình sự: Thiếu khoa học, bất hợp lý** **Án treo và khả năng “dại gì mà kháng cáo” của cựu chủ tịch Tiên Lãng** **“** [Đương sự có quyền không trả lời câu hỏi của luật sư”(?)](http://dandensg.blogspot.com/2013/10/uong-su-co-quyen-khong-tra-loi-cau-hoi.html) **Luật sư mặc áo gì?** **Cần bảo đảm quyền được xem biên bản phiên tòa** **Phiên tòa “xét xử công khai” cần phải thật sự công khai !** **Nâng cao chất lượng đội ngũ thẩm phán** **Hội thẩm nhân dân: Không thể “ngồi cho có”** **Luật sư thu thập chứng cứ: Cửa còn quá hẹp!**


text:
Sau phần xét hỏi với nhiều lần bị cáo Hồ Duy Hải kêu oan, khẳng định mình không giết hai nạn nhân (khi đó là "bị cáo", nay đã là "tử tù" rồi), phiên tòa chuyển sang phần tranh luận. Theo quy định, trước tiên Đại diện Viện kiểm sát nắm quyền công tố tại phiên tòa phúc thẩm (ở đây là VKSND tối cao) sẽ phát biểu quan điểm về nội dung kháng cáo của bị cáo. Sau đó, các luật sư sẽ phát biểu ý kiến tranh luận, nêu quan điểm bào chữa cho bị cáo. Qua biên bản phiên tòa, có thể thấy phần tranh luận đã không diễn ra "gay cấn" và các ý kiến của luật sư đều được công tố “nhẹ nhàng” bác bỏ, đồng thời khẳng định quan điểm việc Hải bị kết tội giết người là "không oan".
Ảnh: Hồ Duy Hải khi còn ngoài vòng tù tội. Trong lời nói cuối cùng tại phiên tòa phúc thẩm, Hồ Duy Hải kêu oan và "Xin Tòa xem xét lại vụ án này thật kỹ"
Về nội dung, có 3 điểm đáng lưu ý, là phía VKS cho rằng:
- Lẽ ra phải truy tố Hải thêm về tội hiếp dâm. Việc Hải không bị truy tố tội hiếp dâm là “có lợi” cho Hải.
- Về dấu vân tay, VKS cho rằng việc kết tội Hải “không chỉ dùng dấu vân tay là cơ sở duy nhất”. Theo đó, có thể hiểu là VKS có dùng kết quả giám định dấu vân tay làm cơ sở để kết tội Hải (nhưng không phải là duy nhất). Tuy nhiên trên thực tế không những Viện mà cả Tòa đều bỏ qua tình tiết dấu vân tay. Theo chúng tôi, nếu thực sự Tòa, Viện xem xét đến yếu tố dấu vân tay thì Hải có lẽ đã được tuyên vô tội rồi. Vì dấu vân tay thu giữ tại hiện trường được xác định là của hung thủ nhưng không phải là của Hải.
- Lý lẽ kết tội Hồ Duy Hải chủ yếu dựa vào lời khai của Hải và những chứng cứ gián tiếp.
Một lần nữa tôi muốn nói lại là tôi chỉ mới có trong tay Biên bản phiên tòa phúc thẩm trong thời gian rất gần đây. Nếu có được văn bản quan trọng này từ trước, chúng tôi sẽ có cơ sở vững mạnh hơn và càng tự tin hơn nữa trong việc đề nghị giám đốc thẩm, kêu oan cho Hồ Duy Hải.
Tuy nhiên qua biên bản phúc thẩm này, tôi càng thấy rằng việc chúng tôi (các luật sư) đề nghị giám đốc thẩm (để điều tra, xét xử lại) là điều thực sự cần thiết. Và nếu quý vị muốn tìm hiểu vụ án này một cách toàn diện và khách quan, thì cần xem lại các bản án, Kết luận điều tra, Cáo trạng, Đơn đề nghị giám đốc thẩm ... (đều có trong blog này).
Một tình tiết cũng cần nói tới là vị Kiểm sát viên phát biểu tại phiên tòa này (ông Trần Ngọc Lẫm) nay cũng đã qua đời (năm 2013) khi đang trong thời gian công tác (theo lời người nhà Hồ Duy Hải). Trong vụ án này tới nay đã có 4 người thuộc cơ quan tiến hành tố tụng qua đời.
Dưới đây là nguyên văn ý kiến của đại diện VKS tại phiên tòa phúc thẩm, được Thư ký phiên tòa ghi nhận trong Biên bản phiên tòa phúc thẩm. Quý vị có thể tham khảo thêm ý kiến của VKS được ghi nhận trong Bản án phúc thẩm.
.....................
PHẦN TRANH LUẬN
Đại diện Viện kiểm sát:
Sau khi xét xử sơ thẩm, bị cáo Hồ Duy Hải kháng cáo xin giảm án. Tại phiên tòa hôm nay bị cáo lúc thì nhận tội lúc thì kêu oan. Qua xem xét toàn bộ hồ sơ vụ án cũng như theo toàn bộ diễn biến tại phiên tòa hôm nay có đủ cơ sở để khẳng định bị cáo Hồ Duy Hải chính là người giết chị Hồng và chị Vân tại Bưu điện Cầu Voi vì:
- Bị cáo chính là người sở hữu sim điện thoại số 0909015712 và bị cáo thừa nhận vào lúc 11h20 phút ngày 13-1-2008, chính bị cáo là người gọi vào số 072592008 (số điện thoại của Bưu điện Cầu Voi). Đây là một trong những chi tiết quan trọng để Cơ quan điều tra tìm ra thủ phạm vụ án.
- Và cũng tại phiên tòa hôm nay, bị cáo thừa nhận bị cáo đã cho sim điện thoại này (số 0909015712) cho Võ Minh Dương. Tài khoản còn lại khi cho Dương là khoảng 80.000 đồng. Lời khai này phù hợp với những lời khai có trong hồ sơ vụ án và đặc biệt là lời khai của anh Võ Minh Dương.
- Khi đến Bưu điện Cầu Voi, do muốn giao cấu với Hồng, bị cáo đã đưa tiền cho Vân đi mua trái cây về ăn và thực tế tại hiện trường vụ án có bịch trái cây. Bị cáo khai dùng thớt gỗ, dùng ghế, dùng dao để giết hai nạn nhân Hồng và Vân thì tại Biên bản khám nghiệm hiện trường và Bản ảnh đều có thớt gỗ và ghế inox. Mặc dù cơ quan điều tra không thu giữ được con dao Thái Lan là hung khí dùng để cắt cổ các nạn nhân nhưng thực tế khi thu dọn hiện trường vụ án thì những người thu dọn đã phát hiện một con dao nằm giữa khoảng trống tấm bảng và tường, vị trí dao nằm cách cửa sau khoảng gần 1m. Và việc con dao này được phát hiện và được báo với Cơ quan điều tra trước khi lấy lời khai của bị cáo Hải. Những chi tiết này cũng phù hợp với các lời khai của bị cáo Hải.
- Ngay trong bản cung ngày 25-1-2008, bị cáo khai giữa bị cáo và Hồng dùng gấu bông đùa giỡn qua giỡn lại với nhau thì Cơ quan điều tra cũng thu giữ được tại hiện trường con gấu bông và nó đã được thể hiện cụ thể trong Bản ảnh.
- Cũng chính từ lời khai của bị cáo về việc bị cáo đốt quần áo và dây nịt nên Cơ quan điều tra đã đi xác minh hiện trường nơi bị cáo đốt các vật trên.
- Trước phiên tòa hôm nay, bị cáo không nhận tội nhưng những lời khai của bị cáo từ khi khởi tố vụ án cho đến nay đều phù hợp với Biên bản khám nghiệm hiện trường, Bản ảnh. Các cơ quan tiến hành tố tụng không truy tố bị cáo Hải tội Hiếp dâm là có sai sót. Chỉ vì muốn giao cấu với bị hại Hồng và khi không giao cấu được với chị Hồng thì bị cáo đã giết cả chị Hồng lẫn chị Vân. Khi khám nghiệm hiện trường cho thấy, bị hại Hồng bị giết ở tư thế áo ngực bị kéo lên phía trên. Việc không truy tố bị cáo tội Hiếp dâm là có lợi cho bị cáo. Hành vi phạm tội của bị cáo Hải là đặc biệt nghiêm trọng, bị cáo đã cướp đi tính mạng của nhiều người, gây bất bình trong dư luận và ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh chính trị địa phương. Tòa án cấp sơ thẩm xử bị cáo tội “Giết người” là hoàn toàn có căn cứ, không oan. Vì vậy việc bị cáo kêu oan là không có cơ sở. Đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên án sơ thẩm.
(Ghi chú: Tiếp sau đó là phần tranh luận của hai luật sư Nguyễn Văn Hòa và Nguyễn Văn Đạt. Các luật sư cho rằng chưa đủ căn cứ để kết tội Hải và đề nghị hủy án sơ thẩm để xem xét lại. Chúng tôi sẽ nêu ý kiến tranh luận của các luật sư trong một bài khác).
Sau đó chủ tọa phiên tòa hỏi Hải:
Hỏi: Bị cáo có trình bày gì thêm không?
Đáp: không.
* Đại diện Viện kiểm sát đáp lại ý kiến của các luật sư như sau:
Các luật sư bào chữa cho bị cáo Hải đề nghị xem lại lại vụ án cho thật khách quan.
Tuy rằng Cơ quan tiến hành tố tụng ở cấp sơ thẩm trong quá trình tác nghiệp còn một số thiếu sót, nhất là con dao gây án không thu giữ được nhưng thực tế sau khi khám nghiệm hiện trường xong, các anh công an viên có đến phụ giúp cho Bưu điện Cầu Voi để thu dọn hiện trường và các anh này phát hiện ra con dao nằm giữa khoảng trống tấm bảng và tường, vị trí dao nằm cách cửa sau khoảng gần 1m. Lời khai của các nhân chứng được khai trước ngày 28/1/2008, tức trước ngày bị cáo bị bắt. Và sau khi bị bắt chính bị cáo khai về con dao này. Như vậy, lời khai trên của bị cáo phù hợp với nhân chứng.
- Về dấu vân tay: Chúng tôi không chỉ dùng dấu vân tay là cơ sở duy nhất để buộc tội bị cáo mà căn cứ vào nhiều chứng cứ khác nữa.
- Về chiếc thớt gỗ: Luật sư đặt câu hỏi tại sao chiếc mũi của Hồng không bị dẹp, bị thương tích gì? Có thể bị cáo đã dùng cái thớt gỗ ở tư thế này đập xuống (đập phần sống của cái thớt gỗ nên không chạm vào mũi).
- Về chiếc ghế: Sau khi bị cáo xếp ghế lại thì có hai phần nhô ra là phần mềm và cứng. Và ngay cả bị cáo cũng khai là bị cáo không nhớ bị cáo đã đập nạn nhân bằng phần nào của chiếc ghế.
Vì vậy, việc quy kết bị cáo Hải phạm tội “Giết người” là có căn cứ.
KẾT THÚC PHẦN TRANH LUẬN
..................................
Bài liên quan:
Vụ sát hại hai nữ nhân viên tại bưu điện Cầu Voi - Hồ Duy Hải có bị oan? - Tử tội Hồ Duy Hải từng nắn nót làm đơn đề nghị gia đình không thuê luật sư cho mình & Biên bản xác nhận việc mua cái thớt ở chợ về làm tang vật, Hoãn thi hành án Hồ Duy Hải - xúc động tình người, xin cám ơn!, Tòa án tỉnh Long An họp báo vụ án tử tù Hồ Duy Hải: còn nhiều vấn đề cần đào sâu làm rõ, Thông tin vụ án Hồ Duy Hải trên báo An Ninh Thủ Đô, Diễn biến vụ án Hồ Duy Hải bị kết tội giết hại 2 nữ nhân viên bưu điện Cầu Voi, Danh mục những bài báo về vụ án Hồ Duy Hải, Hồ Duy Hải có kêu oan hay không?, Vụ án Hồ Duy Hải: trong đêm xảy ra vụ sát hại kinh hoàng nhiều thanh niên có mặt tại bưu điện Cầu Voi? Hoãn thi hành án tử tù Hồ Duy Hải: Người trong cuộc nói gì?, Văn phòng Chính Phủ gửi công văn hỏa tốc, yêu cầu Viện kiểm sát nhân dân tối cao xem xét vụ Hồ Duy Hải, Lật lại vụ án giết 2 nữ nhân viên Bưu điện Cầu Voi: Tuyên án tử hình dễ thế sao? , Đơn đề nghị giám đốc thẩm, kêu oan cho tử tù Hồ Duy Hải, Từ vụ án oan Nguyễn Thanh Chấn nhìn qua vụ án giết hai nữ nhân viên ở bưu điện Cầu Voi , Bản án phúc thẩm, Bản án sơ thẩm, Cáo trạng Tử tội Hồ Duy Hải nắn nót làm đơn đề nghị gia đình không thuê luật sư cho mình & Biên bản xác nhận việc mua cái thớt ở chợ về làm tang vật

markdown:
**Sau** [phần xét hỏi](http://dandensg.blogspot.com/2015/01/ho-duy-hai-noi-nhung-gi-tai-phien-toa.html)với nhiều lần bị cáo Hồ Duy Hải kêu oan, khẳng định mình không giết hai nạn nhân (khi đó là "bị cáo", nay đã là "tử tù" rồi), phiên tòa chuyển sang phần tranh luận. Theo quy định, trước tiên Đại diện Viện kiểm sát nắm quyền công tố tại phiên tòa phúc thẩm (ở đây là VKSND tối cao) sẽ phát biểu quan điểm về nội dung kháng cáo của bị cáo. Sau đó, các luật sư sẽ phát biểu ý kiến tranh luận, nêu quan điểm bào chữa cho bị cáo. Qua biên bản phiên tòa, có thể thấy phần tranh luận đã không diễn ra "gay cấn" và các ý kiến của luật sư đều được công tố “nhẹ nhàng” bác bỏ, đồng thời khẳng định quan điểm việc Hải bị kết tội giết người là "không oan". *Ảnh: Hồ Duy Hải khi còn ngoài vòng tù tội. Trong lời nói cuối cùng tại phiên tòa phúc thẩm, Hồ Duy Hải kêu oan và "Xin Tòa xem xét lại vụ án này thật kỹ"*
Về nội dung, có 3 điểm đáng lưu ý, là phía VKS cho rằng:
- Lẽ ra phải truy tố Hải thêm về tội
**hiếp dâm**. Việc Hải không bị truy tố tội hiếp dâm là “có lợi” cho Hải.
- Về dấu vân tay, VKS cho rằng việc kết tội Hải
**“không chỉ dùng dấu vân tay là cơ sở duy nhất”.**Theo đó, có thể hiểu là VKS có dùng kết quả giám định dấu vân tay làm cơ sở để kết tội Hải (nhưng không phải là duy nhất). Tuy nhiên trên thực tế không những Viện mà cả Tòa đều bỏ qua tình tiết dấu vân tay. Theo chúng tôi, nếu thực sự Tòa, Viện xem xét đến yếu tố dấu vân tay thì Hải có lẽ đã được tuyên vô tội rồi. Vì dấu vân tay thu giữ tại hiện trường được xác định là của hung thủ nhưng không phải là của Hải.
- Lý lẽ kết tội Hồ Duy Hải chủ yếu dựa vào lời khai của Hải và những chứng cứ gián tiếp.
Một lần nữa tôi muốn nói lại là tôi chỉ mới có trong tay Biên bản phiên tòa phúc thẩm trong thời gian rất gần đây. Nếu có được văn bản quan trọng này từ trước, chúng tôi sẽ có cơ sở vững mạnh hơn và càng tự tin hơn nữa trong việc đề nghị giám đốc thẩm, kêu oan cho Hồ Duy Hải.
Tuy nhiên qua biên bản phúc thẩm này, tôi càng thấy rằng việc chúng tôi (các luật sư) đề nghị giám đốc thẩm (để điều tra, xét xử lại) là điều thực sự cần thiết. Và nếu quý vị muốn tìm hiểu vụ án này một cách toàn diện và khách quan, thì cần xem lại các bản án, Kết luận điều tra, Cáo trạng, Đơn đề nghị giám đốc thẩm ... (đều có trong blog này).
Một tình tiết cũng cần nói tới là vị Kiểm sát viên phát biểu tại phiên tòa này (ông Trần Ngọc Lẫm) nay cũng đã qua đời (năm 2013) khi đang trong thời gian công tác (theo lời người nhà Hồ Duy Hải). Trong vụ án này tới nay đã có 4 người thuộc cơ quan tiến hành tố tụng qua đời.
Dưới đây là nguyên văn ý kiến của đại diện VKS tại phiên tòa phúc thẩm, được Thư ký phiên tòa ghi nhận trong Biên bản phiên tòa phúc thẩm. Quý vị có thể tham khảo thêm ý kiến của VKS được ghi nhận trong
[Bản án phúc thẩm.](http://dandensg.blogspot.com/2013/11/vu-hai-nu-nhan-vien-bi-sat-hai-o-buu_1396.html)
.....................
**PHẦN TRANH LUẬN** **Đại diện Viện kiểm sát:**
Sau khi xét xử sơ thẩm, bị cáo Hồ Duy Hải kháng cáo xin giảm án. Tại phiên tòa hôm nay bị cáo lúc thì nhận tội lúc thì kêu oan. Qua xem xét toàn bộ hồ sơ vụ án cũng như theo toàn bộ diễn biến tại phiên tòa hôm nay có đủ cơ sở để khẳng định bị cáo Hồ Duy Hải chính là người giết chị Hồng và chị Vân tại Bưu điện Cầu Voi vì:
- Bị cáo chính là người sở hữu sim điện thoại số 0909015712 và bị cáo thừa nhận vào lúc 11h20 phút ngày 13-1-2008, chính bị cáo là người gọi vào số 072592008 (số điện thoại của Bưu điện Cầu Voi). Đây là một trong những chi tiết quan trọng để Cơ quan điều tra tìm ra thủ phạm vụ án.
- Và cũng tại phiên tòa hôm nay, bị cáo thừa nhận bị cáo đã cho sim điện thoại này (số 0909015712) cho Võ Minh Dương. Tài khoản còn lại khi cho Dương là khoảng 80.000 đồng. Lời khai này phù hợp với những lời khai có trong hồ sơ vụ án và đặc biệt là lời khai của anh Võ Minh Dương.
- Khi đến Bưu điện Cầu Voi, do muốn giao cấu với Hồng, bị cáo đã đưa tiền cho Vân đi mua trái cây về ăn và thực tế tại hiện trường vụ án có bịch trái cây. Bị cáo khai dùng thớt gỗ, dùng ghế, dùng dao để giết hai nạn nhân Hồng và Vân thì tại Biên bản khám nghiệm hiện trường và Bản ảnh đều có thớt gỗ và ghế inox. Mặc dù cơ quan điều tra không thu giữ được con dao Thái Lan là hung khí dùng để cắt cổ các nạn nhân nhưng thực tế khi thu dọn hiện trường vụ án thì những người thu dọn đã phát hiện một con dao nằm giữa khoảng trống tấm bảng và tường, vị trí dao nằm cách cửa sau khoảng gần 1m. Và việc con dao này được phát hiện và được báo với Cơ quan điều tra trước khi lấy lời khai của bị cáo Hải. Những chi tiết này cũng phù hợp với các lời khai của bị cáo Hải.
- Ngay trong bản cung ngày 25-1-2008, bị cáo khai giữa bị cáo và Hồng dùng gấu bông đùa giỡn qua giỡn lại với nhau thì Cơ quan điều tra cũng thu giữ được tại hiện trường con gấu bông và nó đã được thể hiện cụ thể trong Bản ảnh.
- Cũng chính từ lời khai của bị cáo về việc bị cáo đốt quần áo và dây nịt nên Cơ quan điều tra đã đi xác minh hiện trường nơi bị cáo đốt các vật trên.
- Trước phiên tòa hôm nay, bị cáo không nhận tội nhưng những lời khai của bị cáo từ khi khởi tố vụ án cho đến nay đều phù hợp với Biên bản khám nghiệm hiện trường, Bản ảnh. Các cơ quan tiến hành tố tụng không truy tố bị cáo Hải tội Hiếp dâm là có sai sót. Chỉ vì muốn giao cấu với bị hại Hồng và khi không giao cấu được với chị Hồng thì bị cáo đã giết cả chị Hồng lẫn chị Vân. Khi khám nghiệm hiện trường cho thấy, bị hại Hồng bị giết ở tư thế áo ngực bị kéo lên phía trên. Việc không truy tố bị cáo tội Hiếp dâm là có lợi cho bị cáo. Hành vi phạm tội của bị cáo Hải là đặc biệt nghiêm trọng, bị cáo đã cướp đi tính mạng của nhiều người, gây bất bình trong dư luận và ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh chính trị địa phương. Tòa án cấp sơ thẩm xử bị cáo tội “Giết người” là hoàn toàn có căn cứ, không oan. Vì vậy việc bị cáo kêu oan là không có cơ sở. Đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên án sơ thẩm.
*(Ghi chú: Tiếp sau đó là phần tranh luận của hai luật sư Nguyễn Văn Hòa và Nguyễn Văn Đạt. Các luật sư cho rằng chưa đủ căn cứ để kết tội Hải và đề nghị hủy án sơ thẩm để xem xét lại. Chúng tôi sẽ nêu ý kiến tranh luận của các luật sư trong một bài khác).* **Sau đó chủ tọa phiên tòa hỏi Hải:**
Hỏi: Bị cáo có trình bày gì thêm không?
Đáp: không.
* Đại diện Viện kiểm sát đáp lại ý kiến của các luật sư như sau:
Các luật sư bào chữa cho bị cáo Hải đề nghị xem lại lại vụ án cho thật khách quan.
Tuy rằng Cơ quan tiến hành tố tụng ở cấp sơ thẩm trong quá trình tác nghiệp còn một số thiếu sót, nhất là con dao gây án không thu giữ được nhưng thực tế sau khi khám nghiệm hiện trường xong, các anh công an viên có đến phụ giúp cho Bưu điện Cầu Voi để thu dọn hiện trường và các anh này phát hiện ra con dao nằm giữa khoảng trống tấm bảng và tường, vị trí dao nằm cách cửa sau khoảng gần 1m. Lời khai của các nhân chứng được khai trước ngày 28/1/2008, tức trước ngày bị cáo bị bắt. Và sau khi bị bắt chính bị cáo khai về con dao này. Như vậy, lời khai trên của bị cáo phù hợp với nhân chứng.
- Về dấu vân tay: Chúng tôi không chỉ dùng dấu vân tay là cơ sở duy nhất để buộc tội bị cáo mà căn cứ vào nhiều chứng cứ khác nữa.
- Về chiếc thớt gỗ: Luật sư đặt câu hỏi tại sao chiếc mũi của Hồng không bị dẹp, bị thương tích gì? Có thể bị cáo đã dùng cái thớt gỗ ở tư thế này đập xuống (đập phần sống của cái thớt gỗ nên không chạm vào mũi).
- Về chiếc ghế: Sau khi bị cáo xếp ghế lại thì có hai phần nhô ra là phần mềm và cứng. Và ngay cả bị cáo cũng khai là bị cáo không nhớ bị cáo đã đập nạn nhân bằng phần nào của chiếc ghế.
Vì vậy, việc quy kết bị cáo Hải phạm tội “Giết người” là có căn cứ.
**KẾT THÚC PHẦN TRANH LUẬN**
..................................
__Bài liên quan:__ **Vụ sát hại hai nữ nhân viên tại bưu điện Cầu Voi - Hồ Duy Hải có bị oan?**- [Tử tội Hồ Duy Hải từng nắn nót làm đơn đề nghị gia đình không thuê luật sư cho mình & Biên bản xác nhận việc mua cái thớt ở chợ về làm tang vật](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/tu-toi-ho-duy-hai-nan-not-lam-on-e-nghi.html), [Hoãn thi hành án Hồ Duy Hải - xúc động tình người, xin cám ơn!](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/hoan-thi-hanh-ho-duy-hai-xuc-ong-tinh.html), [Tòa án tỉnh Long An họp báo vụ án tử tù Hồ Duy Hải: còn nhiều vấn đề cần đào sâu làm rõ,](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/toa-tinh-long-hop-bao-vu-tu-tu-ho-duy.html) [Thông tin vụ án Hồ Duy Hải trên báo An Ninh Thủ Đô,](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/thong-tin-vu-ho-duy-hai-tren-bao-ninh.html) [Diễn biến vụ án Hồ Duy Hải bị kết tội giết hại 2 nữ nhân viên bưu điện Cầu Voi,](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/dien-bien-vu-ho-duy-hai-bi-ket-toi-giet.html) [Danh mục những bài báo về vụ án Hồ Duy Hải](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/danh-muc-nhung-bai-bao-ve-vu-ho-duy-hai.html), [Hồ Duy Hải có kêu oan hay không?](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/ho-duy-hai-co-keu-oan-hay-khong.html), [Vụ án Hồ Duy Hải: trong đêm xảy ra vụ sát hại kinh hoàng nhiều thanh niên có mặt tại bưu điện Cầu Voi?](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/vu-ho-duy-hai-trong-em-xay-ra-vu-sat.html) [Hoãn thi hành án tử tù Hồ Duy Hải: Người trong cuộc nói gì?](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/hoan-thi-hanh-tu-tu-ho-duy-hai-nguoi.html), [Văn phòng Chính Phủ gửi công văn hỏa tốc, yêu cầu Viện kiểm sát nhân dân tối cao xem xét vụ Hồ Duy Hải](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/van-phong-chinh-phu-gui-cong-van-hoa.html), [Lật lại vụ án giết 2 nữ nhân viên Bưu điện Cầu Voi: Tuyên án tử hình dễ thế sao?](http://dandensg.blogspot.com/2013/11/lat-lai-vu-giet-2-nu-nhan-vien-buu-ien.html), [Đơn đề nghị giám đốc thẩm, kêu oan cho tử tù Hồ Duy Hải](http://dandensg.blogspot.com/2013/11/on-e-nghi-giam-oc-tham-keu-oan-cho-tu.html), [Từ vụ án oan Nguyễn Thanh Chấn nhìn qua vụ án giết hai nữ nhân viên ở bưu điện Cầu Voi ,](http://dandensg.blogspot.com/2013/11/tu-vu-oan-nguyen-thanh-chan-nhin-qua-vu.html) [Bản án phúc thẩm](http://dandensg.blogspot.com/2013/11/vu-hai-nu-nhan-vien-bi-sat-hai-o-buu_1396.html), [Bản án sơ thẩm](http://dandensg.blogspot.com/2013/11/vu-hai-nu-nhan-vien-bi-sat-hai-o-buu_12.html), [Cáo trạng](http://dandensg.blogspot.com/2013/11/vu-hai-nu-nhan-vien-bi-sat-hai-o-buu.html) [Tử tội Hồ Duy Hải nắn nót làm đơn đề nghị gia đình không thuê luật sư cho mình & Biên bản xác nhận việc mua cái thớt ở chợ về làm tang vật](http://dandensg.blogspot.com/2014/12/tu-toi-ho-duy-hai-nan-not-lam-on-e-nghi.html)