text:
Định lý giá trị trung bình
Trong giải tích, định lý giá trị trung bình khẳng định rằng: cho một cung phẳng, trơn nối hai điểm phân biệt, khi đó tồn tại một điểm trên cung mà tiếp tuyến với cung tại điểm này song song với đường thẳng nối hai đầu cung.
Định lý này được sử dụng đề chứng minh các kết quả toàn cục về một hàm trên một khảng xuất phát từ các giả thuyết địa phương về đạo hàm tại các điểm của khoảng đó.
Chính xác hơn, nếu một hàm số liên tục trên khoảng đóng với và khả vi trên khoảng mở thì tồn tại một điểm sao cho
Một trường hợp đặc biệt của định lý này được mô tả lần đầu tiên bởi Parameshvara (1370-1460).[2] Định lý giá trị trung bình ở dạng hiện đại của nó được phát biểu sau đó bởi Augustin Louis Cauchy (1789-1857). Nó là một trong những kết quả quan trọng nhất của phép tính vi phân, cũng như một trong những định lý quan trọng nhất của giải tích toán học, và được sử dụng để chứng minh định lý cơ bản của giải tích. Định lý giá trị trung bình có thể được suy ra từ một trường hợp đặc biệt của nó là định lý Rolle, và có thể được sử dụng để chứng minh một kết quả tổng quát hơn là định lý Taylor (với phần dư dạng Lagrange).
Mục lục
- 1 Phát biểu chính thức
- 2 Chứng minh
- 3 Một ứng dụng đơn giản
- 4 Định lý giá trị trung bình Cauchy
- 5 Tổng quát hóa cho định thức
- 6 Định lý giá trị trung bình với hàm nhiều biến
- 7 Định lý giá trị trung bình với hàm nhận giá trị vector
- 8 Định lý giá trị trung bình dạng tích phân
- 9 Công thức xác suất tương tự định lý giá trị trung bình
- 10 Tổng quát hóa trong giải tích phức
- 11 Tham khảo
- 12 Liên kết ngoài
Phát biểu chính thức[sửa | sửa mã nguồn]
Cho là một hàm số liên tục trên khoảng đóng và khả vi trên khoảng mở , với . Khi đó tồn tại sao cho
Định lý giá trị trung bình là một tổng quát hóa của định lý Rolle, trong đó giả sử , khi đó vế phải của hệ thức bên trên bằng 0.
Định lý giá trị trung bình vẫn đúng với một giả thiết tổng quát hơn. Ta chỉ cần điều kiện liên tục trên , và với mọi , giới hạn
tồn tại (hữu hạn hoặc bằng ). Nếu hữu hạn, giới hạn trên bằng . Một ví dụ mà phiên bản này của định lý được áp dụng là hàm số , với đạo hàm tiến đến vô cùng tại gốc tọa độ.
Chú ý rằng định lý này sai nếu ta áp dụng cho hàm phức khả vi thay vì hàm thực. Ví dụ, lấy với mọi số thực . Khi đó
trong khi .
Chứng minh[sửa | sửa mã nguồn]
Biểu thức cho chúng ta hệ số góc của đường thẳng nối hai điểm và , trong khi là hệ số góc của tiếp tuyến của đường cong tại điểm . Do đó định lý giá trị trung bình phát biểu rằng: cho một cung bất kì của một đường cong phẳng, trơn, ta có thể tìm được một điểm nằm giữa hai đầu cung sao cho tiếp tuyến tại điểm đó của cung song song với dây cung. Cách chứng minh sau đây mô tả ý tưởng này.
Đặt , với là một hằng số mà ta sẽ xác định sau. Vì liên tục trên và khả vi trên , điều tương tự cũng đúng với . Ta sẽ chọn sao cho thỏa mãn các điều kiện của định lý Rolle, tức là
-
- Không thể phân tích cú pháp (hàm không rõ “\begin”): \begin{aligned} g(a)=g(b) &\iff f(a)-ra=f(b)-rb \\ &\iff r(b-a)=f(b)-f(a) \\ &\iff r=\frac{f(b)-f(a)}{b-a}. \end{aligned}
Theo định lý Rolle, vì liên tục và nên tồn tại một điểm thuộc sao cho . Khi đó, từ đẳng thức , ta có
Đây chính là điều cần chứng minh.
Một ứng dụng đơn giản[sửa | sửa mã nguồn]
Giả sử rằng là một hàm thực liên tục, xác định trên một khoảng bất kì trên trục số thực. Nếu đạo hàm của tại mọi điểm trong của tồn tại và bằng 0, khi đó là hàm hằng.
Chứng minh: Giả sử rằng đạo hàm của tại mọi điểm trong của tồn tại và bằng 0. Đặt là một khoảng mở bất kì trong . Theo định lý giá trị trung bình, tồn tại một điểm sao cho
Từ đó suy ra . Do đó là hàm hằng trên mọi khoảng con của , và vì vậy, nó là hàm hằng trên do tính liên tục.
Nhận xét:
- Tại các đầu của khoảng chỉ yêu cầu tính liên tục chứ không cần tính khả vi. Tính liên tục của không cần phải chỉ ra nếu như là một khoảng mở, vì từ sự tồn tại của đạo hàm trên khoảng mở suy ra tính liên tục của trên khoảng đóng .
Định lý giá trị trung bình Cauchy[sửa | sửa mã nguồn]
Định lý giá trị trung bình Cauchy, còn được biết dưới tên định lý giá trị trung bình mở rộng, là một tổng quát hóa của định lý giá trị trung bình. Nó phát biểu rằng: Nếu các hàm số và cùng liên tục trên khoảng đóng và khả vi trên khoảng mở , khi đó tồn tại một điểm sao cho
Nếu và , điều này tương đương với
Nói theo ngôn ngữ hình học, điều này có nghĩa là tồn tại một tiếp tuyến với đồ thị của đường cong
sao cho tiếp tuyến này song song với đường thẳng nối hai điểm . Tuy nhiên, định lý Cauchy không khẳng định sự tồn tại của một tiếp tuyến như thế trong mọi trường hợp và là các điểm phân biệt, bởi vì điều này được thỏa mãn chỉ khi tồn tại một giá trị sao cho , nói cách khác, một giá trị mà tại đó đường cong dừng. Một ví dụ cho trường hợp này là đường cong được cho bởi
trên khoảng đi từ điểm (-1,0) đến điểm (1,0), không có một tiếp tuyến nằm ngang. Tuy nhiên nó có một điểm dừng tại .
Định lý giá trị trung bình Cauchy có thể được dùng để chứng minh quy tắc l'Hôpital. Định lý giá trị trung bình là một trường hợp đặc biệt của định lý giá trị trung bình Cauchy khi là hàm số đồng nhất: .
Chứng minh của định lý trung bình Cauchy[sửa | sửa mã nguồn]
Chứng minh của định lý trung bình Cauchy được dựa trên ý tưởng tương tự với chứng minh của định lý giá trị trung bình.
Đặt , với là một hằng số ta sẽ xác định sau. Vì là các hàm số liên tục trên và khả vi trên , điều tương tự cũng đúng với . Ta sẽ chọn sao cho thỏa mãn các điều kiện của định lý Rolle, tức là
-
- Không thể phân tích cú pháp (hàm không rõ “\begin”): \begin{aligned} h(a)=h(b) &\iff f(a)-rg(a)=f(b)-rg(b) \\ &\iff r\big(g(b)-g(a) \big) = f(b)-f(a) \\ &\iff r=\frac{f(b)-f(a)}{g(b)-g(a)}. \end{aligned}
Theo định lý Rolle, tồn tại một điểm sao cho , và từ đẳng thức , ta suy ra
Đây chính là điều cần chứng minh.
Tổng quát hóa cho định thức[sửa | sửa mã nguồn]
Giả sử rằng và là các hàm liên tục trên và khả vi trên . Đặt
Khi đó tồn tại sao cho .
Để ý rằng
và nếu ta lấy , ta thu được định lý giá trị trung bình Cauchy. Nếu ta thay và , ta thu được định lý giá trị trung bình.
Chứng minh của tổng quát hóa này khá đơn giản: Ta có và là các định thức có hai hàng bằng nhau, do đó . Từ định lý Rolle, ta suy ra tồn tại sao cho .
Định lý giá trị trung bình với hàm nhiều biến[sửa | sửa mã nguồn]
Định lý giá trị trung bình với hàm một biến được tổng quát lên với hàm nhiều biến bằng cách sử dụng tham số. Đặt là một tập con mở của , và đặt là một hàm khả vi. Cố định các điểm sao cho khoảng mở nằm trong và đặt . Vì là hàm một biến khả vi, áp dụng định lý giá trị trung bình, ta có
với . Lại có và , tính trực tiếp , ta có
-
- ,
trong đó là vector gradient và kí hiệu tích vô hướng. Chú ý rằng đây chính là phiên bản tương tự của định lý với hàm một biến. Theo bất đẳng thức Cauchy-Schwarz, đẳng thức trên cho ta
-
- .
Đặc biệt, khi các đạo hàm riêng của bị chặn, liên tục Lipschitz (và do đó hội tụ đều). Chú ý rằng không được giả sử rằng khả vi liên tục cũng như liên tục trên bao đóng của . Tuy nhiên, ta đã sử dụng quy tắc xích, do đó sự tồn tại của là không cần thiết.
Ta sẽ chứng minh rằng là hàm hàng nếu liên thông và mọi đạo hàm riêng của đều bằng 0. Lấy và đặt . Ta sẽ chỉ ra rằng với mọi . Thật vậy, đặt . Khi đó đóng và khác rỗng. Đồng thời cũng là tập mở: với mọi , ta có
với mọi trong một lân cận nào đó của . Vì liên thông, ta suy ra .
Chú ý rằng tất cả các lập luận bên trên không phụ thuộc vào tọa độ, do đó, trên thực tế chúng ta đã tổng quát cho trường hợp là tập con của một không gian Banach.
Định lý giá trị trung bình với hàm nhận giá trị vector[sửa | sửa mã nguồn]
Không có một sự tương tự chính xác của định lý giá trị trung bình cho hàm nhận giá trị vector. Trong bộ sách Foundations of Modern Analysis của mình, Jean Dieudonné đã bỏ qua định lý giá trị trung bình và thay thế nó bởi bất đẳng thức trung vì cách chứng minh không có tính xây dựng và chúng ta không thể tìm được giá trị trung bình. Serge Lang, trong quyển Analysis I đã sử dụng định lý giá trị trung bình dạng tích phân, nhưng cách này yêu cầu tính liên tục của đạo hàm. Nếu sử dụng tích phân Henstock-Kurzweil thì ta có thể có định lý giá trị trung bình dưới dạng tích phân mà không cần giả thiết thêm đạo hàm phải liên tục, có điều này là vì mọi đạo hàm đều khả tích Henstock-Kurzweil.
Bài toán có thể được phát biểu như sau: Nếu là một hàm khả vi (với là tập mở) và nếu là một đoạn thẳng nằm trong , khi đó ta có thể áp dụng quá trình tham số hóa bên trên cho một hàm thành phần của (với kí hiệu như trên, đặt ). Như vậy, ta có thể tìm các điểm trên đoạn thẳng sao cho
-
- .
Tuy nhiên, với trường hợp tổng quát, không tồn tại một điểm duy nhất trên đoạn thẳng sao cho
đồng thời với mọi . Để minh họa, ta có thể lấy được xác định bởi các hàm thành phần . Khi đó . Tuy nhiên và không đồng thời bằng 0 với mọi .
Tuy nhiên, một cách tổng quát hóa của định lý giá trị trung bình với hàm nhận giá trị vector có thể nhận được như sau: Đặt là một hàm thực khả vi liên tục được xác định trên một khoảng mở , và đặt là các điểm của . Từ định lý giá trị trung bình với hàm một biến, ta suy ra tồn tại một điểm sao cho
-
- .
Mặt khác, theo định lý cơ bản của giải tích, ta có
Do đó, giá trị tại điểm được thay thế bởi giá trị trung bình
Công thức này có thể được tổng quát cho hàm nhận giá trị vector: Đặt là tập mở, khả vi liên tục, và là các các vector sao cho toàn bộ đoạn thẳng nằm trong . Khi đó ta có
Với tích phân của ma trận được lấy theo từng thành phần. ( kí hiệu ma trận Jacobi của .)
Từ điều này, ta còn có thể suy ra rằng nếu bị chặn với bởi một hằng số nào đó, khi đó
Chứng minh (*). Kí hiệu cho các hàm thành phần của . Xác định bởi . Khi đó ta có
Khẳng định được suy ra từ việc là ma trận gồm các thành phần .
Chứng minh (**). Từ (*), ta có
Ở đây ta đã sử dụng bổ đề sau: Bổ đề. Đặt là hàm liên tục được xác định trên đoạn . Khi đó ta có
Chứng minh (***). Đặt là giá trị của tích phân
Khi đó ta có
suy ra . (Ở đây ta đã sử dụng bất đẳng thức Cauchy-Schwarz.) Từ đây ta có (***) được chứng minh, và (**) cũng được chứng minh.
Định lý giá trị trung bình dạng tích phân[sửa | sửa mã nguồn]
Định lý giá trị trung bình dạng tích phân thứ nhất[sửa | sửa mã nguồn]
Định lý giá trị trung bình dạng tích phân thứ nhất khẳng định rằng:
- Giả sử là một hàm liên tục và là một hàm khả tích không đổi dấu trên khoảng , khi đó tồn tại sao cho
Đặc biệt, nếu với mọi , khi đó tồn tại sao cho
Đẳng thức này thường được viết dưới dạng
Giá trị được gọi là giá trị trung bình của trên đoạn .
Chứng minh của định lý giá trị trung bình dạng tích phân thứ nhất[sửa | sửa mã nguồn]
Không mất tính tổng quát, giả sử với mọi . Từ định lý cực trị, hàm liên tục có các giá trị cực tiểu và giá trị cực đại hữu hạn trên đoạn . Từ tính đơn điệu của tích phân và bất đẳng thức , cùng với giả thiết không âm, ta có
với kí hiệu tích phân của trên . Do đó, nếu , ta có đẳng thức xảy ra với mọi . Vì vậy, ta có thể giả sử . Chia cả hai vế cho và ta nhận được
-
- .
Từ định lý giá trị trung gian, ta suy ra hàm liên tục đạt được mọi giá trị trong đoạn , đặc biệt, tồn tại sao cho
Từ đây ta có điều cần chứng minh.
Định lý giá trị trung bình cho tích phân thứ hai[sửa | sửa mã nguồn]
Có nhiều định lý khác nhau đôi chút cùng được gọi là định lý giá trị trung bình thứ hai dạng tích phân. Một phiên bản thông dụng như sau:
- Nếu là một hàm dương, đơn điệu giảm và là một hàm khả tích, khi đó tồn tại sao cho
Ở đây kí hiệu cho , từ các điều kiện đã cho có thể suy ra giới hạn này tồn tại. Chú ý rằng có chứa điểm là một điều kiện quan trọng. Một biến thể khác của định lý không có điều kiện này như sau:
- Nếu là một hàm đơn điệu (không nhất thiết phải giảm và dương) và là một hàm khả tích, khi đó tồn tại sao cho
Định lý này được chứng minh bởi Hiroshi Okamura vào năm 1947.[3]
Công thức xác suất tương tự định lý giá trị trung bình[sửa | sửa mã nguồn]
Giả sử là các biến ngẫu nhiên với và (tức là nhỏ hơn theo thứ tự ngẫu nhiên thông thường). Khi đó tồn tại một biến ngẫu nhiên không âm, liên tục tuyệt đối có hàm mật độ xác suât
Đặt là một hàm khả vi và đo được sao cho , và đạo hàm của nó đo được, khả tích Riemann trên đoạn với mọi . Khi đó hữu hạn và[4]
Tổng quát hóa trong giải tích phức[sửa | sửa mã nguồn]
Như đã được đề cập bên trên, định lý này không đúng với hàm phức khả vi. Tuy nhiên, một tổng quát hóa của định lý được phát biểu như sau:
Đặt là một hàm chỉnh hình trên một tập lồi mở , và đặt là các điểm phân biệt của . Khi đó tồn tại các điểm trên (đoạn thẳng nối ) sao cho
Trong đó là phần thực và là phần ảo của hàm phức.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Weisstein, Eric. “Mean-Value Theorem”. MathWorld. Wolfram Research. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2011.
- ^ J. J. O'Connor and E. F. Robertson (2000). Paramesvara, MacTutor History of Mathematics archive.
- ^ "On the second mean value theorem of integral". Mathematics, edited by theMath. Soc., Vol. 1 (1947).
- ^ A. Di Crescenzo (1999). A probabilistic analogue of the mean value theorem and its applications to reliability theory. J. Appl. Prob. 36, 706-719.

markdown:
# Định lý giá trị trung bình
[Định lý giá trị trung gian](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_gian).
Trong
[giải tích](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_t%C3%ADch), **định lý giá trị trung bình** khẳng định rằng: cho một cung phẳng, trơn nối hai điểm phân biệt, khi đó tồn tại một điểm trên cung mà tiếp tuyến với cung tại điểm này song song với đường thẳng nối hai đầu cung.
Định lý này được sử dụng đề chứng minh các kết quả toàn cục về một hàm trên một khảng xuất phát từ các giả thuyết địa phương về đạo hàm tại các điểm của khoảng đó.
Chính xác hơn, nếu một hàm số
[liên tục](/wiki/H%C3%A0m_li%C3%AAn_t%E1%BB%A5c) trên khoảng đóng
với
và khả vi trên khoảng mở
thì tồn tại một điểm
sao cho
Một trường hợp đặc biệt của định lý này được mô tả lần đầu tiên bởi
[Parameshvara](/w/index.php?title=Parameshvara&action=edit&redlink=1) (1370-1460). Định lý giá trị trung bình ở dạng hiện đại của nó được phát biểu sau đó bởi [2] [Augustin Louis Cauchy](/wiki/Augustin_Louis_Cauchy)(1789-1857). Nó là một trong những kết quả quan trọng nhất của phép tính vi phân, cũng như một trong những định lý quan trọng nhất của [giải tích toán học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_t%C3%ADch_to%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc), và được sử dụng để chứng minh [định lý cơ bản của giải tích](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_c%C6%A1_b%E1%BA%A3n_c%E1%BB%A7a_gi%E1%BA%A3i_t%C3%ADch). Định lý giá trị trung bình có thể được suy ra từ một trường hợp đặc biệt của nó là [định lý Rolle](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_Rolle), và có thể được sử dụng để chứng minh một kết quả tổng quát hơn là [định lý Taylor](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_Taylor)(với phần dư dạng Lagrange).
## Mục lục
[1 Phát biểu chính thức](#Ph.C3.A1t_bi.E1.BB.83u_ch.C3.ADnh_th.E1.BB.A9c) [2 Chứng minh](#Ch.E1.BB.A9ng_minh) [3 Một ứng dụng đơn giản](#M.E1.BB.99t_.E1.BB.A9ng_d.E1.BB.A5ng_.C4.91.C6.A1n_gi.E1.BA.A3n) [4 Định lý giá trị trung bình Cauchy](#.C4.90.E1.BB.8Bnh_l.C3.BD_gi.C3.A1_tr.E1.BB.8B_trung_b.C3.ACnh_Cauchy) [5 Tổng quát hóa cho định thức](#T.E1.BB.95ng_qu.C3.A1t_h.C3.B3a_cho_.C4.91.E1.BB.8Bnh_th.E1.BB.A9c) [6 Định lý giá trị trung bình với hàm nhiều biến](#.C4.90.E1.BB.8Bnh_l.C3.BD_gi.C3.A1_tr.E1.BB.8B_trung_b.C3.ACnh_v.E1.BB.9Bi_h.C3.A0m_nhi.E1.BB.81u_bi.E1.BA.BFn) [7 Định lý giá trị trung bình với hàm nhận giá trị vector](#.C4.90.E1.BB.8Bnh_l.C3.BD_gi.C3.A1_tr.E1.BB.8B_trung_b.C3.ACnh_v.E1.BB.9Bi_h.C3.A0m_nh.E1.BA.ADn_gi.C3.A1_tr.E1.BB.8B_vector) [8 Định lý giá trị trung bình dạng tích phân](#.C4.90.E1.BB.8Bnh_l.C3.BD_gi.C3.A1_tr.E1.BB.8B_trung_b.C3.ACnh_d.E1.BA.A1ng_t.C3.ADch_ph.C3.A2n) [9 Công thức xác suất tương tự định lý giá trị trung bình](#C.C3.B4ng_th.E1.BB.A9c_x.C3.A1c_su.E1.BA.A5t_t.C6.B0.C6.A1ng_t.E1.BB.B1_.C4.91.E1.BB.8Bnh_l.C3.BD_gi.C3.A1_tr.E1.BB.8B_trung_b.C3.ACnh) [10 Tổng quát hóa trong giải tích phức](#T.E1.BB.95ng_qu.C3.A1t_h.C3.B3a_trong_gi.E1.BA.A3i_t.C3.ADch_ph.E1.BB.A9c) [11 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [12 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Phát biểu chính thức[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=1)]
Cho
là một
[hàm số liên tục](/wiki/H%C3%A0m_s%E1%BB%91_li%C3%AAn_t%E1%BB%A5c) trên khoảng đóng
và khả vi trên khoảng mở
, với
. Khi đó tồn tại
sao cho
Định lý giá trị trung bình là một tổng quát hóa của
[định lý Rolle](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_Rolle), trong đó giả sử
, khi đó vế phải của hệ thức bên trên bằng 0.
Định lý giá trị trung bình vẫn đúng với một giả thiết tổng quát hơn. Ta chỉ cần điều kiện
liên tục trên
, và với mọi
, giới hạn
tồn tại (hữu hạn hoặc bằng
). Nếu hữu hạn, giới hạn trên bằng
. Một ví dụ mà phiên bản này của định lý được áp dụng là hàm số
, với đạo hàm tiến đến vô cùng tại gốc tọa độ.
Chú ý rằng định lý này sai nếu ta áp dụng cho hàm phức khả vi thay vì hàm thực. Ví dụ, lấy
với mọi số thực
. Khi đó
trong khi
.
## Chứng minh[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=2)]
Biểu thức
cho chúng ta
[hệ số góc](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_g%C3%B3c&action=edit&redlink=1) của đường thẳng nối hai điểm
và
, trong khi
là hệ số góc của tiếp tuyến của đường cong tại điểm
. Do đó định lý giá trị trung bình phát biểu rằng: cho một cung bất kì của một đường cong phẳng, trơn, ta có thể tìm được một điểm nằm giữa hai đầu cung sao cho tiếp tuyến tại điểm đó của cung song song với dây cung. Cách chứng minh sau đây mô tả ý tưởng này.
Đặt
, với
là một hằng số mà ta sẽ xác định sau. Vì
liên tục trên
và khả vi trên
, điều tương tự cũng đúng với
. Ta sẽ chọn
sao cho
thỏa mãn các điều kiện của
[định lý Rolle](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_Rolle), tức là
-
**Không thể phân tích cú pháp (hàm không rõ “\begin”): \begin{aligned} g(a)=g(b) &\iff f(a)-ra=f(b)-rb \\ &\iff r(b-a)=f(b)-f(a) \\ &\iff r=\frac{f(b)-f(a)}{b-a}. \end{aligned}**
-
Theo định lý Rolle, vì
liên tục và
nên tồn tại một điểm
thuộc
sao cho
. Khi đó, từ đẳng thức
, ta có
Đây chính là điều cần chứng minh.
## Một ứng dụng đơn giản[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=3)]
Giả sử rằng
là một hàm thực liên tục, xác định trên một khoảng
bất kì trên trục số thực. Nếu đạo hàm của
tại mọi điểm trong của
tồn tại và bằng 0, khi đó
là
[hàm hằng](/w/index.php?title=H%C3%A0m_h%E1%BA%B1ng&action=edit&redlink=1). **Chứng minh:** Giả sử rằng đạo hàm của
tại mọi điểm trong của
tồn tại và bằng 0. Đặt
là một khoảng mở bất kì trong
. Theo định lý giá trị trung bình, tồn tại một điểm
sao cho
Từ đó suy ra
. Do đó
là hàm hằng trên mọi khoảng con của
, và vì vậy, nó là hàm hằng trên
do tính liên tục.
**Nhận xét:**
- Tại các đầu của khoảng
chỉ yêu cầu tính liên tục chứ không cần tính khả vi. Tính liên tục của
không cần phải chỉ ra nếu như
là một khoảng mở, vì từ sự tồn tại của đạo hàm trên khoảng mở
suy ra tính liên tục của
trên khoảng đóng
.
## Định lý giá trị trung bình Cauchy[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=4)] **Định lý giá trị trung bình Cauchy**, còn được biết dưới tên **định lý giá trị trung bình mở rộng**, là một tổng quát hóa của định lý giá trị trung bình. Nó phát biểu rằng: Nếu các hàm số
và
cùng liên tục trên khoảng đóng
và khả vi trên khoảng mở
, khi đó tồn tại một điểm
sao cho
Nếu
và
, điều này tương đương với
Nói theo ngôn ngữ hình học, điều này có nghĩa là tồn tại một tiếp tuyến với đồ thị của đường cong
sao cho tiếp tuyến này song song với đường thẳng nối hai điểm
. Tuy nhiên, định lý Cauchy không khẳng định sự tồn tại của một tiếp tuyến như thế trong mọi trường hợp
và
là các điểm phân biệt, bởi vì điều này được thỏa mãn chỉ khi tồn tại một giá trị
sao cho
, nói cách khác, một giá trị mà tại đó đường cong dừng. Một ví dụ cho trường hợp này là đường cong được cho bởi
trên khoảng
đi từ điểm (-1,0) đến điểm (1,0), không có một tiếp tuyến nằm ngang. Tuy nhiên nó có một điểm dừng tại
.
Định lý giá trị trung bình Cauchy có thể được dùng để chứng minh
[quy tắc l'Hôpital](/wiki/Quy_t%E1%BA%AFc_l%27H%C3%B4pital). Định lý giá trị trung bình là một trường hợp đặc biệt của định lý giá trị trung bình Cauchy khi
là hàm số đồng nhất:
.
### Chứng minh của định lý trung bình Cauchy[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=5)]
Chứng minh của định lý trung bình Cauchy được dựa trên ý tưởng tương tự với chứng minh của định lý giá trị trung bình.
Đặt
, với
là một hằng số ta sẽ xác định sau. Vì
là các hàm số liên tục trên
và khả vi trên
, điều tương tự cũng đúng với
. Ta sẽ chọn
sao cho
thỏa mãn các điều kiện của
[định lý Rolle](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_Rolle), tức là
-
**Không thể phân tích cú pháp (hàm không rõ “\begin”): \begin{aligned} h(a)=h(b) &\iff f(a)-rg(a)=f(b)-rg(b) \\ &\iff r\big(g(b)-g(a) \big) = f(b)-f(a) \\ &\iff r=\frac{f(b)-f(a)}{g(b)-g(a)}. \end{aligned}**
-
Theo định lý Rolle, tồn tại một điểm
sao cho
, và từ đẳng thức
, ta suy ra
Đây chính là điều cần chứng minh.
## Tổng quát hóa cho định thức[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=6)]
Giả sử rằng
và
là các hàm liên tục trên
và khả vi trên
. Đặt
Khi đó tồn tại
sao cho
.
Để ý rằng
và nếu ta lấy
, ta thu được định lý giá trị trung bình Cauchy. Nếu ta thay
và
, ta thu được định lý giá trị trung bình.
Chứng minh của tổng quát hóa này khá đơn giản: Ta có
và
là các định thức có hai hàng bằng nhau, do đó
. Từ định lý Rolle, ta suy ra tồn tại
sao cho
.
## Định lý giá trị trung bình với hàm nhiều biến[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=7)]
Định lý giá trị trung bình với hàm một biến được tổng quát lên với hàm nhiều biến bằng cách sử dụng tham số. Đặt
là một tập con mở của
, và đặt
là một hàm khả vi. Cố định các điểm
sao cho khoảng mở
nằm trong
và đặt
. Vì
là hàm một biến khả vi, áp dụng định lý giá trị trung bình, ta có
với
. Lại có
và
, tính trực tiếp
, ta có
-
,
-
trong đó
là vector gradient và
kí hiệu
[tích vô hướng](/wiki/T%C3%ADch_v%C3%B4_h%C6%B0%E1%BB%9Bng). Chú ý rằng đây chính là phiên bản tương tự của định lý với hàm một biến. Theo [bất đẳng thức Cauchy-Schwarz](/wiki/B%E1%BA%A5t_%C4%91%E1%BA%B3ng_th%E1%BB%A9c_Cauchy-Schwarz), đẳng thức trên cho ta
-
.
-
Đặc biệt, khi các đạo hàm riêng của
bị chặn,
[liên tục Lipschitz](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_t%E1%BB%A5c_Lipschitz&action=edit&redlink=1) (và do đó [hội tụ đều](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_t%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BB%81u&action=edit&redlink=1)). Chú ý rằng
không được giả sử rằng khả vi liên tục cũng như liên tục trên bao đóng của
. Tuy nhiên, ta đã sử dụng quy tắc xích, do đó sự tồn tại của
là không cần thiết.
Ta sẽ chứng minh rằng
là hàm hàng nếu
liên thông và mọi đạo hàm riêng của
đều bằng 0. Lấy
và đặt
. Ta sẽ chỉ ra rằng
với mọi
. Thật vậy, đặt
. Khi đó
đóng và khác rỗng. Đồng thời
cũng là tập mở: với mọi
, ta có
với mọi
trong một lân cận nào đó của
. Vì
liên thông, ta suy ra
.
Chú ý rằng tất cả các lập luận bên trên không phụ thuộc vào tọa độ, do đó, trên thực tế chúng ta đã tổng quát cho trường hợp
là tập con của một không gian Banach.
## Định lý giá trị trung bình với hàm nhận giá trị vector[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=8)]
Không có một sự tương tự chính xác của định lý giá trị trung bình cho hàm nhận giá trị vector. Trong bộ sách
*Foundations of Modern Analysis* của mình, [Jean Dieudonné](/w/index.php?title=Jean_Dieudonn%C3%A9&action=edit&redlink=1) đã bỏ qua định lý giá trị trung bình và thay thế nó bởi bất đẳng thức trung vì cách chứng minh không có tính xây dựng và chúng ta không thể tìm được giá trị trung bình. [Serge Lang](/w/index.php?title=Serge_Lang&action=edit&redlink=1), trong quyển *Analysis I* đã sử dụng định lý giá trị trung bình dạng tích phân, nhưng cách này yêu cầu tính liên tục của đạo hàm. Nếu sử dụng tích phân Henstock-Kurzweil thì ta có thể có định lý giá trị trung bình dưới dạng tích phân mà không cần giả thiết thêm đạo hàm phải liên tục, có điều này là vì mọi đạo hàm đều khả tích Henstock-Kurzweil.
Bài toán có thể được phát biểu như sau: Nếu
là một hàm khả vi (với
là tập mở) và nếu
là một đoạn thẳng nằm trong
, khi đó ta có thể áp dụng quá trình tham số hóa bên trên cho một hàm thành phần
của
(với kí hiệu như trên, đặt
). Như vậy, ta có thể tìm các điểm
trên đoạn thẳng sao cho
-
.
-
Tuy nhiên, với trường hợp tổng quát, không tồn tại một điểm
*duy nhất*
trên đoạn thẳng sao cho
đồng thời với mọi
. Để minh họa, ta có thể lấy
được xác định bởi các hàm thành phần
. Khi đó
. Tuy nhiên
và
không đồng thời bằng 0 với mọi
.
Tuy nhiên, một cách tổng quát hóa của định lý giá trị trung bình với hàm nhận giá trị vector có thể nhận được như sau: Đặt
là một hàm thực khả vi liên tục được xác định trên một khoảng mở
, và đặt
là các điểm của
. Từ định lý giá trị trung bình với hàm một biến, ta suy ra tồn tại một điểm
sao cho
-
.
-
Mặt khác, theo
[định lý cơ bản của giải tích](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_c%C6%A1_b%E1%BA%A3n_c%E1%BB%A7a_gi%E1%BA%A3i_t%C3%ADch), ta có
Do đó, giá trị
tại điểm
được thay thế bởi giá trị trung bình
Công thức này có thể được tổng quát cho hàm nhận giá trị vector: Đặt
là tập mở,
khả vi liên tục, và
là các các vector sao cho toàn bộ đoạn thẳng
nằm trong
. Khi đó ta có
Với tích phân của ma trận được lấy theo từng thành phần. (
kí hiệu
[ma trận Jacobi](/wiki/Ma_tr%E1%BA%ADn_Jacobi) của
.)
Từ điều này, ta còn có thể suy ra rằng nếu
bị chặn với
bởi một hằng số
nào đó, khi đó
**Chứng minh (*).** Kí hiệu
cho các hàm thành phần của
. Xác định
bởi
. Khi đó ta có
Khẳng định được suy ra từ việc
là ma trận gồm các thành phần
.
**Chứng minh (**).** Từ (*), ta có
Ở đây ta đã sử dụng bổ đề sau:
**Bổ đề.** Đặt
là hàm liên tục được xác định trên đoạn
. Khi đó ta có
**Chứng minh (***).** Đặt
là giá trị của tích phân
Khi đó ta có
suy ra
. (Ở đây ta đã sử dụng
[bất đẳng thức Cauchy-Schwarz](/wiki/B%E1%BA%A5t_%C4%91%E1%BA%B3ng_th%E1%BB%A9c_Cauchy-Schwarz).) Từ đây ta có (***) được chứng minh, và (**) cũng được chứng minh.
## Định lý giá trị trung bình dạng tích phân[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=9)]
### Định lý giá trị trung bình dạng tích phân thứ nhất[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=10)] **Định lý giá trị trung bình dạng tích phân thứ nhất** khẳng định rằng:
- Giả sử
là một hàm liên tục và
là một hàm khả tích không đổi dấu trên khoảng
, khi đó tồn tại
sao cho
Đặc biệt, nếu
với mọi
, khi đó tồn tại
sao cho
Đẳng thức này thường được viết dưới dạng
Giá trị
được gọi là
*giá trị trung bình* của
trên đoạn
.
### Chứng minh của định lý giá trị trung bình dạng tích phân thứ nhất[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=11)]
Không mất tính tổng quát, giả sử
với mọi
. Từ
[định lý cực trị](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_c%E1%BB%B1c_tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1), hàm liên tục
có các giá trị cực tiểu
và giá trị cực đại
hữu hạn trên đoạn
. Từ tính đơn điệu của tích phân và bất đẳng thức
, cùng với giả thiết
không âm, ta có
với
kí hiệu tích phân của
trên
. Do đó, nếu
, ta có đẳng thức xảy ra với mọi
. Vì vậy, ta có thể giả sử
. Chia cả hai vế cho
và ta nhận được
-
.
-
Từ
[định lý giá trị trung gian](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_gian), ta suy ra hàm liên tục
đạt được mọi giá trị trong đoạn
, đặc biệt, tồn tại
sao cho
Từ đây ta có điều cần chứng minh.
### Định lý giá trị trung bình cho tích phân thứ hai[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=12)]
Có nhiều định lý khác nhau đôi chút cùng được gọi là
*định lý giá trị trung bình thứ hai dạng tích phân*. Một phiên bản thông dụng như sau:
- Nếu
là một hàm dương,
[đơn điệu](/wiki/H%C3%A0m_s%E1%BB%91_%C4%91%C6%A1n_%C4%91i%E1%BB%87u)giảm và
là một hàm khả tích, khi đó tồn tại
sao cho
Ở đây
kí hiệu cho
, từ các điều kiện đã cho có thể suy ra giới hạn này tồn tại. Chú ý rằng
có chứa điểm
là một điều kiện quan trọng. Một biến thể khác của định lý không có điều kiện này như sau:
- Nếu
là một hàm đơn điệu (không nhất thiết phải giảm và dương) và
là một hàm khả tích, khi đó tồn tại
sao cho
Định lý này được chứng minh bởi
[Hiroshi Okamura](/w/index.php?title=Hiroshi_Okamura&action=edit&redlink=1) vào năm 1947. [[3]](#cite_note-3)
## Công thức xác suất tương tự định lý giá trị trung bình[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=13)]
Giả sử
là các
[biến ngẫu nhiên](/wiki/Bi%E1%BA%BFn_ng%E1%BA%ABu_nhi%C3%AAn) với
và
(tức là
nhỏ hơn
theo thứ tự ngẫu nhiên thông thường). Khi đó tồn tại một biến ngẫu nhiên không âm, liên tục tuyệt đối
có
[hàm mật độ xác suât](/w/index.php?title=H%C3%A0m_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_x%C3%A1c_su%C3%A2t&action=edit&redlink=1)
Đặt
là một hàm khả vi và
[đo được](/w/index.php?title=H%C3%A0m_%C4%91o_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c&action=edit&redlink=1) sao cho
, và đạo hàm của nó đo được,
[khả tích Riemann](/w/index.php?title=T%C3%ADch_ph%C3%A2n_Riemann&action=edit&redlink=1) trên đoạn
với mọi
. Khi đó
hữu hạn và
[[4]](#cite_note-4)
## Tổng quát hóa trong giải tích phức[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=14)]
Như đã được đề cập bên trên, định lý này không đúng với hàm phức khả vi. Tuy nhiên, một tổng quát hóa của định lý được phát biểu như sau:
Đặt
là một
[hàm chỉnh hình](/w/index.php?title=H%C3%A0m_ch%E1%BB%89nh_h%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) trên một tập lồi mở
, và đặt
là các điểm phân biệt của
. Khi đó tồn tại các điểm
trên
(đoạn thẳng nối
) sao cho
Trong đó
là phần thực và
là phần ảo của hàm phức.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_trung_b%C3%ACnh&action=edit§ion=15)] **Weisstein, Eric.** [^](#cite_ref-mathworld_1-0) [“Mean-Value Theorem”](http://mathworld.wolfram.com/Mean-ValueTheorem.html). *.* [MathWorld](/wiki/MathWorld) [Wolfram Research](/w/index.php?title=Wolfram_Research&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2011. **J. J. O'Connor and E. F. Robertson (2000).** [^](#cite_ref-2) [Paramesvara](http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Paramesvara.html), *.* [MacTutor History of Mathematics archive](/w/index.php?title=MacTutor_History_of_Mathematics_archive&action=edit&redlink=1) **"On the second mean value theorem of integral". Mathematics, edited by theMath. Soc., Vol. 1 (1947).** [^](#cite_ref-3) **A. Di Crescenzo (1999). A probabilistic analogue of the mean value theorem and its applications to reliability theory.** [^](#cite_ref-4) [J. Appl. Prob.](/w/index.php?title=Applied_Probability_Trust&action=edit&redlink=1)36, 706-719.

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie,X-Use-HHVM

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1054 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Analytics: php=zend


text:
1485 Isa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
1485 Isa (1938 OB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 7, 1938 bởi Reinmuth, K. ở Heidelberg.
1485 Isa (1938 OB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 7, 1938 bởi Reinmuth, K. ở Heidelberg.

markdown:
# 1485 Isa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Khám phá|
|Khám phá bởi||
|[Heidelberg](/wiki/Landessternwarte_Heidelberg-K%C3%B6nigstuhl) [Tên chỉ định tiểu hành tinh](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Tên thay thế](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_t%E1%BA%A1m_th%E1%BB%9Di_trong_thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Đặc trưng quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_m%E1%BA%ADt_ti%E1%BA%BFp) [Kỷ nguyên](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))14 tháng 5, 2008 [Cận điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Viễn điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ lệch tâm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_l%E1%BB%87ch_t%C3%A2m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Chu kỳ quỹ đạo](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ bất thường trung bình](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_b%C3%ACnh) [Độ nghiêng quỹ đạo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Kinh độ của điểm nút lên](/wiki/Kinh_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A7a_%C4%91i%E1%BB%83m_n%C3%BAt_l%C3%AAn) [Acgumen của cận điểm](/wiki/Acgumen_c%E1%BB%A7a_c%E1%BA%ADn_%C4%91i%E1%BB%83m) [Cấp sao tuyệt đối](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i) *(H)* **1485 Isa** (1938 OB) là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) được phát hiện ngày 28 tháng 7, 1938 bởi [Reinmuth, K.](/w/index.php?title=Reinmuth,_K.&action=edit&redlink=1) ở [Heidelberg](/wiki/Landessternwarte_Heidelberg-K%C3%B6nigstuhl).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=1485_Isa&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1485_Isa&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=1485_Isa&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1485_Isa&action=edit§ion=2)]
|
|
|
|
|Danh sách/danh mục
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

X-UA-Compatible: IE=Edge

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
Argyle (thị trấn), Quận Lafayette, Wisconsin
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Argyle (thị trấn thuộc quận Lafayette, Wisconsin))
Argyle là một thị trấn thuộc quận Lafayette, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 433 người.[3]

markdown:
# Argyle (thị trấn), Quận Lafayette, Wisconsin
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Argyle (thị trấn thuộc quận Lafayette, Wisconsin)](/w/index.php?title=Argyle_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_thu%E1%BB%99c_qu%E1%BA%ADn_Lafayette,_Wisconsin)&redirect=no))
|
|Argyle, Wisconsin
|—
| —
|
|[45°47′46″B 88°51′37″T / 45,79611111°B 88,86027778°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Argyle_%28th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n%29%2C_Qu%E1%BA%ADn_Lafayette%2C_Wisconsin¶ms=45.79611111_N_-88.86027778_E_type:city(433)_region:US-WI_globe:earth) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Wisconsin](/wiki/Wisconsin) [Quận](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Wisconsin) [Lafayette](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Lafayette,_Wisconsin) **Dân số**(2010) [[1]](#cite_note-POP-1) [[2]](#cite_note-2) [[3]](#cite_note-fact-3) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Argyle** là một [thị trấn](/wiki/X%C3%A3_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1) thuộc [quận Lafayette](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Lafayette,_Wisconsin), tiểu bang [Wisconsin](/wiki/Wisconsin), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thị trấn này là 433 người. [[3]](#cite_note-fact-3)

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Bản mẫu:Country data Kingdom of France
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tài liệu bản mẫu
Đây là tài liệu dành cho Bản mẫu:Country data Kingdom of France, được tạo tự động bởi Template:Country showdata
Bản mẫu:Country data Kingdom of France là nơi chứa dữ liệu không dùng để nhúng trực tiếp. Nó được dùng một cách gián tiếp bởi cách bản mẫu như flag, flagicon, v.v.
Xinsau khi thay đổi bản mẫu này.
Các thông số chuẩn
Các biến thể cờ
Ví dụ về cách sử dụng
- {{flag|Vương quốc Pháp}} → Vương quốc Pháp
- {{flagicon|Vương quốc Pháp}} →
- {{flagcountry|Vương quốc Pháp}} → Pháp
- Dùng một biến thể cờ
- {{flag|Vương quốc Pháp|1858}} → [[Tập tin:|22x20px|border |alt=|link=]] Vương quốc Pháp
- {{flagicon|Vương quốc Pháp|1858}} → [[File:|23x15px|border |alt=Vương quốc Pháp|link=Vương quốc Pháp]]
Các bản mẫu liên quan
Mời xem các bản mẫu country_data có liên quan:

markdown:
# Bản mẫu:Country data Kingdom of France
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tài liệu bản mẫu
*Đây là tài liệu dành cho Bản mẫu:Country data Kingdom of France, được tạo tự động bởi Template:Country showdata* `Bản mẫu:Country data Kingdom of France` là nơi chứa dữ liệu không dùng để nhúng trực tiếp. Nó được dùng một cách gián tiếp bởi cách bản mẫu như `, flag` `, v.v.` [flagicon](/wiki/B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Flagicon) **Xin ** sau khi thay đổi bản mẫu này.
## Các thông số chuẩn
|Tên thông số||Giá trị||Ý nghĩa|
|
|alias |
|Vương quốc Pháp |Tên bài viết chính (
|`shortname alias` `Pháp` *(tùy chọn)*Hiển thị tên sẽ được dùng trong liên kết wiki, ví dụ như nếu `alias`là một bài định hướng `flag alias` `Royal Standard of the King of France.svg` [Tập tin:Royal Standard of the King of France.svg](/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:Royal_Standard_of_the_King_of_France.svg), được hiện ở phía trên) `alt attribute` `Flag of Russia` *(tùy chọn)* [thuộc tính alt](/w/index.php?title=Thu%E1%BB%99c_t%C3%ADnh_alt&action=edit&redlink=1)(dòng chữ hiện lên nếu không hiển thị hình)
## Các biến thể cờ
|Tên||Hình cờ (40px)||Tên hình|
|
|1858 |[[Tập tin:|40px|border]]|
|
|1914 |[[Tập tin:|40px|border]]|
## Ví dụ về cách sử dụng
`{{flag|Vương quốc Pháp}}`→ [Vương quốc Pháp](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ph%C3%A1p) `{{flagicon|Vương quốc Pháp}}`→ `{{flagcountry|Vương quốc Pháp}}`→ [Pháp](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ph%C3%A1p)
- Dùng một biến thể cờ
`{{flag|Vương quốc Pháp|1858}}`→ [[Tập tin:|22x20px|border |alt=|link=]] [Vương quốc Pháp](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ph%C3%A1p) `{{flagicon|Vương quốc Pháp|1858}}`→ [[File:|23x15px|border |alt=Vương quốc Pháp|link=Vương quốc Pháp]]
## Các bản mẫu liên quan
Mời xem các bản mẫu
`country_data` có liên quan:

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Eidolon helvum
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Eidolon helvum là một loài động vật có vú trong họ Dơi quạ, bộ Dơi. Loài này được Kerr mô tả năm 1792.[2]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Andriafidison, D., Cardiff, S.G., Goodman, S.M., Hutson, A.M., Jenkins, R.K.B., Kofoky, A.F., Racey, P.A., Ranivo, J., Ratrimomanarivo, F.H. & Razafimanahaka, H.J. (2008). “Eidolon dupreanum”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2013.
- ^ a ă Wilson, Don E.; Reeder, DeeAnn M. biên tập (2005). “Eidolon helvum”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Eidolon helvum tại Wikimedia Commons

markdown:
*Eidolon helvum*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Eidolon helvum
|
|[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Chiroptera](/wiki/B%E1%BB%99_D%C6%A1i) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Pteropodidae](/wiki/H%E1%BB%8D_D%C6%A1i_qu%E1%BA%A1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Eidolon](/w/index.php?title=Eidolon_(chi)&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **E. helvum** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Eidolon helvum*
(
[Kerr](/w/index.php?title=Robert_Kerr_(h%E1%BB%8Dc_gi%E1%BA%A3)&action=edit&redlink=1), 1792) [[2]](#cite_note-msw3-2) ![ Straw-coloured Fruit Bat area.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Straw-coloured_Fruit_Bat_area.png/272px-Straw-coloured_Fruit_Bat_area.png)
![ Straw-coloured Fruit Bat area.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Straw-coloured_Fruit_Bat_area.png/272px-Straw-coloured_Fruit_Bat_area.png)
[Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Eonycteris bernsteini*Tate, 1942 *Macroglossus spelaeus*Dobson, 1871 * là một loài Eidolon helvum* [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong [họ Dơi quạ](/wiki/H%E1%BB%8D_D%C6%A1i_qu%E1%BA%A1), [bộ Dơi](/wiki/B%E1%BB%99_D%C6%A1i). Loài này được Kerr mô tả năm 1792. [[2]](#cite_note-msw3-2)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Eidolon_helvum&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eidolon_helvum&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Eidolon_helvum&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eidolon_helvum&action=edit§ion=2)] **Andriafidison, D., Cardiff, S.G., Goodman, S.M., Hutson, A.M., Jenkins, R.K.B., Kofoky, A.F., Racey, P.A., Ranivo, J., Ratrimomanarivo, F.H. & Razafimanahaka, H.J. (2008).** [^](#cite_ref-iucn_1-0) [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/7083). *Eidolon dupreanum*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2013.1 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2013.
- ^
**a** [Wilson, Don E.; Reeder, DeeAnn M. biên tập (2005).](#cite_ref-msw3_2-1) **ă** [“](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=13800097). *Eidolon helvum*” *Mammal Species of the World*. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Eidolon_helvum&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eidolon_helvum&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Eidolon_helvum&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eidolon_helvum&action=edit§ion=4)]
Phương tiện liên quan tới
[Eidolon helvum](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Eidolon_helvum) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Kinh tế Iceland
Kinh tế Iceland là nền kinh tế nhỏ nhưng rất phát triển, với tổng sản phẩm quốc nội ước tính 12,172 tỉ USD đứng thứ 132 trong năm 2005 và GDP bình quân đầu người 40.277 USD là một trong những nước có thu nhập bình quân đâu người cao nhất trên thế giới[1]
Giống như các nước Bắc Âu khác, Iceland có nền kinh tế hỗn hợp, chủ yếu là các nhà tư bản nhưng hỗ trợ một hệ thống phúc lợi xã hội lớn. Nền kinh tế phát triển cộng với hệ thống phúc lợi xã hội tốt đã khiến cho chỉ số phát triển con người của Iceland rất cao, xếp thứ nhất thế giới (xem Danh sách quốc gia theo chỉ số phát triển con người). Iceland là nước có điều kiện sống tốt nhất trên thế giới[2].
Nền kinh tế Iceland phụ thuộc chủ yếu vào ngành công nghiệp đánh cá, ngành này cung cấp tới 70% lượng xuất khẩu và sử dụng 4% lực lượng lao động; do đó kinh tế nước này vẫn nhạy cảm với giá của sản phẩm cá trên thị trường thế giới.[3]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Bản mẫu:Chú thích website
- ^ http://mobi.vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Dieu-kien-song-o-Iceland-tot-nhat/50795565/407/ Điều kiện sống ở Iceland tốt nhất thế giới
- ^ Bản mẫu:Chú thích website

markdown:
# Kinh tế Iceland
|Kinh tế Iceland|
|
|![]()
*Iceland chụp từ vệ tinh* [Tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Krona Iceland](/w/index.php?title=Krona_Iceland&action=edit&redlink=1)(ISK) [Năm tài chính](/wiki/N%C4%83m_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh) **Tổ chức kinh tế** [WTO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi), [EFTA](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_M%E1%BA%ADu_d%E1%BB%8Bch_t%E1%BB%B1_do_ch%C3%A2u_%C3%82u), [OECD](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_v%C3%A0_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_Kinh_t%E1%BA%BF), [EEA](/wiki/Khu_v%E1%BB%B1c_kinh_t%E1%BA%BF_ch%C3%A2u_%C3%82u) **(** [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) **Tăng trưởng GDP** **GDP đầu người** **GDP theo lĩnh vực** [Nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p): 8,4%, [công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p): 15,6 %, [dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5): 76 % (2006.) **(** [Lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t) [CPI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%C3%A1_ti%C3%AAu_d%C3%B9ng)) **Tỷ lệ**
[nghèo](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_ngh%C3%A8o) **Lực lượng lao động** **Cơ cấu lao động**
theo nghề
theo nghề
[Thất nghiệp](/wiki/Th%E1%BA%A5t_nghi%E1%BB%87p) **Các ngành chính** [Xuất khẩu](/wiki/Xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u) **Mặt hàng XK** **Đối tác XK** [Anh](/wiki/Anh)17.9%, [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)16.4%, [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan)13%, [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)8.1%, [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha)7.7%, [Đan Mạch](/wiki/%C4%90an_M%E1%BA%A1ch)4.3% (2005) [Nhập khẩu](/wiki/Nh%E1%BA%ADp_kh%E1%BA%A9u) **Mặt hàng NK** **Đối tác NK** [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n)8.6%, Đan Mạch 7.3%, [Norway](/wiki/Na_Uy)7.2%, Anh 5.9%, [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)5.3%, Hà Lan 5%, [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)4.7% (2005) [Nợ công](/wiki/N%E1%BB%A3_c%C3%B4ng) **Thu** **Chi** [Viện trợ](/wiki/H%E1%BB%97_tr%E1%BB%A3_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_ch%C3%ADnh_th%E1%BB%A9c) **Nguồn chính** *Tất cả giá trị, ngoại trừ nêu khác đi, đều tính bằng* [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) **Kinh tế Iceland** là nền kinh tế nhỏ nhưng rất phát triển, với [tổng sản phẩm quốc nội](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) ước tính 12,172 tỉ USD đứng thứ 132 trong năm 2005 và GDP bình quân đầu người 40.277 USD là một trong những nước có thu nhập bình quân đâu người cao nhất trên thế giới [[1]](#cite_note-1)
Giống như các nước
[Bắc Âu](/wiki/B%E1%BA%AFc_%C3%82u) khác, [Iceland](/wiki/Iceland) có nền kinh tế hỗn hợp, chủ yếu là các nhà tư bản nhưng hỗ trợ một hệ thống phúc lợi xã hội lớn. Nền kinh tế phát triển cộng với hệ thống phúc lợi xã hội tốt đã khiến cho chỉ số phát triển con người của Iceland rất cao, xếp thứ nhất thế giới (xem [Danh sách quốc gia theo chỉ số phát triển con người](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)). Iceland là nước có điều kiện sống tốt nhất trên thế giới . [2]
Nền kinh tế Iceland phụ thuộc chủ yếu vào ngành công nghiệp
[đánh cá](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_c%C3%A1&action=edit&redlink=1), ngành này cung cấp tới 70% lượng [xuất khẩu](/wiki/Xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u) và sử dụng 4% lực lượng lao động; do đó kinh tế nước này vẫn nhạy cảm với giá của sản phẩm cá trên thị trường thế giới. [[3]](#cite_note-3)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Kinh_t%E1%BA%BF_Iceland&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kinh_t%E1%BA%BF_Iceland&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [Bản mẫu:Chú thích website](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_website&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-2) [http://mobi.vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Dieu-kien-song-o-Iceland-tot-nhat/50795565/407/](http://mobi.vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Dieu-kien-song-o-Iceland-tot-nhat/50795565/407/)Điều kiện sống ở Iceland tốt nhất thế giới [^](#cite_ref-3) [Bản mẫu:Chú thích website](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_website&action=edit&redlink=1)
|
|
|Do
|

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
Naja haje
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Naja haje là một loài rắn trong họ Rắn hổ. Loài này được Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1758.[2] Loài này được tìm thấy ở châu Phi và bán đảo Ả Rập. Đây là một trong những loài Naja lớn nhất ở châu Phi.
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Naje haje haje”. ITIS Standard Report Page. ITIS.gov. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2012.
- ^ “Naja haje”. The Reptile Database. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Naja haje tại Wikispecies
- Phương tiện liên quan tới Naja haje tại Wikimedia Commons

markdown:
*Naja haje*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Naja haje
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/Animalia) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/Chordata) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Reptilia](/wiki/Reptilia) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Squamata](/wiki/Squamata) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Serpentes](/wiki/Serpentes) [Phân thứ bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_b%E1%BB%99)( *infraordo*) [Alethinophidia](/wiki/Alethinophidia) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Elapidae](/wiki/Elapidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Naja](/w/index.php?title=Naja&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **N. haje** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Naja haje*
(
[Linnaeus](/wiki/Carolus_Linnaeus), 1758) [[1]](#cite_note-itis1-1) [Tập tin:Dist n haji.png](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Dist_n_haji.png) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) * là một loài Naja haje* [rắn](/wiki/R%E1%BA%AFn)trong [họ Rắn hổ](/wiki/H%E1%BB%8D_R%E1%BA%AFn_h%E1%BB%95). Loài này được Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1758. Loài này được tìm thấy ở châu Phi và bán đảo Ả Rập. Đây là một trong những loài Naja lớn nhất ở châu Phi. [[2]](#cite_note-2)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Naja_haje&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Naja_haje&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Naja_haje&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Naja_haje&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-itis1_1-0) [“Naje haje haje”](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=701478). *ITIS Standard Report Page*. ITIS.gov. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2012. [^](#cite_ref-2) [“](http://reptile-database.reptarium.cz/species?genus=Naja&species=haje&search_param=%28%28search%3D%27Naja+haje%27%29%29). The Reptile Database. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013. *Naja haje*”
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Naja_haje&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Naja_haje&action=edit§ion=3)]
Dữ liệu liên quan tới
[Naja haje](//species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Naja_haje)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)
Phương tiện liên quan tới
[Naja haje](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Naja_haje)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)


text:
Renauvoid
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 48°08′40″B 6°23′03″Đ / 48,1444444444°B 6,38416666667°Đ
Renauvoid là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Lorraine của Pháp. Xã này có diện tích 9,36 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 103 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 400 m trên mực nước biển.
Biến động dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.

markdown:
# Renauvoid
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [48°08′40″B 6°23′03″Đ / 48,1444444444°B 6,38416666667°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Renauvoid¶ms=48.1444444444_N_6.38416666667_E_region:FR_type:city)
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lorraine](/wiki/Lorraine) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Vosges](/wiki/Vosges) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Épinal](/wiki/%C3%89pinal_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Épinal-Ouest](/w/index.php?title=Canton_d%27%C3%89pinal-Ouest&action=edit&redlink=1) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Cộng đồng các xã Pays d'Olima et du Val d'Avière](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%C3%A1c_x%C3%A3_Pays_d%27Olima_et_du_Val_d%27Avi%C3%A8re&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(
[2008](/wiki/2008)- [2014](/wiki/2014)) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 400 m/1.300 ft)
1 2(3,61 sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [88388](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=88388-COM)/ [88390](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) **Renauvoid** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p), nằm ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Vosges](/wiki/Vosges) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lorraine](/wiki/Lorraine) của Pháp. Xã này có diện tích 9,36 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) năm [1999](/wiki/1999) là 103 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 400 m trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).
## Biến động dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Renauvoid&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Renauvoid&action=edit§ion=1)]
|
|[1968](/wiki/1968) [1975](/wiki/1975) [1982](/wiki/1982) [1990](/wiki/1990) [1999](/wiki/1999) [1962](/wiki/1962): [Dân số không tính trùng](/w/index.php?title=D%C3%A2n_s%E1%BB%91_kh%C3%B4ng_t%C3%ADnh_tr%C3%B9ng&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Renauvoid&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Renauvoid&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Renauvoid&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Renauvoid&action=edit§ion=3)] *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
Sẻ núi
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Sẻ núi, tên khoa học Fringilla montifringilla, là một loài chim trong họ Fringillidae.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ BirdLife International (2012). “Fringilla montifringilla”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Ottaviani M. (2008) Monographie des Fringilles (fringillinés - carduélinés). Histoire Naturelle et photographies. Ingré, Éditions Prin, 488 p.
- Nardin, Claude: La nuée fantastique, film sur un dortoir de Pinsons du Nord en 2001/2002 à Fontenais, près de Porrentruy (CH). Collab. SHNPP et Michel Juillard, Marc Perroud, Gretl NARDIN; vidéo numérique, film de 26 minutes.
- Tham khảo Fauna Europaea : Fringilla montifringilla (tiếng Anh)
- Sẻ núi tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
- Tham khảo Animal Diversity Web : Fringilla montifringilla (tiếng Anh)
- Fringilla montifringilla tại trang National Center for Biotechnology Information (NCBI).
- Internet Bird Collection: Brambling
- Ageing and sexing (PDF; 2.4 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze
- Stamps Belgium, China, Taiwan
- Eintrag bei der Schweizerischen Vogelwarte
- Federn des Bergfinks

markdown:
*Sẻ núi*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Sẻ núi|
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Fringillidae](/wiki/H%E1%BB%8D_S%E1%BA%BB_th%C3%B4ng) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Fringilla](/wiki/Fringilla) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **F. montifringilla** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Fringilla montifringilla* [Linnaeus](/wiki/Carolus_Linnaeus), 1758 **Sẻ núi**, tên khoa học *, là một loài Fringilla montifringilla* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Fringillidae](/wiki/H%E1%BB%8D_S%E1%BA%BB_th%C3%B4ng). [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=S%E1%BA%BB_n%C3%BAi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%E1%BA%BB_n%C3%BAi&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-IUCN2012_1-0) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/106008757). *Fringilla montifringilla*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2012.1 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=S%E1%BA%BB_n%C3%BAi&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%E1%BA%BB_n%C3%BAi&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
[Sẻ núi](//commons.wikimedia.org/wiki/Fringilla_montifringilla?uselang=vi)
- Ottaviani M. (2008)
*Monographie des Fringilles (fringillinés - carduélinés). Histoire Naturelle et photographies*. Ingré, Éditions Prin, 488 p.
- Nardin, Claude: La nuée fantastique, film sur un dortoir de Pinsons du Nord en 2001/2002 à Fontenais, près de Porrentruy (CH). Collab. SHNPP et Michel Juillard, Marc Perroud, Gretl NARDIN; vidéo numérique, film de 26 minutes.
- Tham khảo
[Fauna Europaea](/w/index.php?title=Fauna_Europaea&action=edit&redlink=1): *Fringilla montifringilla* **(tiếng Anh)** [tại](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=) *Sẻ núi* [Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_T%C3%ADch_h%E1%BB%A3p)(ITIS).
- Tham khảo
[Animal Diversity Web](/w/index.php?title=Animal_Diversity_Web&action=edit&redlink=1): *Fringilla montifringilla* **(tiếng Anh)** [tại trang](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?id=36255) *Fringilla montifringilla* [National Center for Biotechnology Information](/w/index.php?title=National_Center_for_Biotechnology_Information&action=edit&redlink=1)(NCBI). [Internet Bird Collection: Brambling](http://ibc.lynxeds.com/species/brambling-fringilla-montifringilla) [Ageing and sexing (PDF; 2.4 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze](http://www.ibercajalav.net/img/427_BramblingF.montifringilla.pdf) [Stamps](http://www.bird-stamps.org/cspecies/19600300.htm)Belgium, China, Taiwan [Eintrag bei der Schweizerischen Vogelwarte](http://www.vogelwarte.ch/home.php?lang=d&cap=voegel&file=detail.php&WArtNummer=5560) [Federn des Bergfinks](http://www.vogelfedern.de/bef.htm)

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
Sargon của Akkad
Sargon của Akkad, cũng gọi là Sargon Đại đế "Đức Vua vĩ đại" (tiếng Akkad: Šarru-kinu, nghĩa là "Đức Vua anh minh" hay "Đức Vua chân chính")[1], là một vị Hoàng đế Akkad cổ đại, trở nên nổi tiếng với việc ông chinh phục các thàng bang vùng Sumer trong các thế kỷ thứ 23 và 22 trước Công nguyên. Là vị vua khai quốc của Vương triều nhà Akkad,[2] ông đã trị vì từ năm 2270 cho đến năm 2215 trước Công nguyên.[3] Ông đã trở thành một Hoàng thân nổi bật của Hoàng gia Kish, đã giết vua và cướp ngôi của Vương triều này trước khi bắt tay vào cuộc chinh phục vùng Lưỡng Hà. Trước kia, ông thường được gọi là Sargon I cho đến khi người ta phát hiện những tư liệu cổ cho thấy một ông vua xứ Assyria mang tên Sargon (ngày nay thường được gọi là Sargon I).[4]
Theo truyền thuyết kể lại rằng, Sargon có xuất xứ không rõ ràng. Ngay từ nhỏ ông đã bị bỏ rơi trong một chiếc giỏ thả trôi trên sông Euphrates trước khi có một người đàn ông là Aqqi vớt lên mà nuôi nấng ông trở thành một người làm vườn. Từ thân phận thấp hèn đó sau này Sargon đã trở thành vị vua đầu tiên của Lưỡng Hà.
Theo sử liệu, Đế chế rộng lớn của Sargon được biết có biên giới mở rộng từ Elam với Địa Trung Hải, bao gồm cả vùng Lưỡng Hà, các khu vực ngày nay là Iran và Syria, và có thể các khu vực Tiểu Á và bán đảo Ả Rập. Ông dời đô về thành phố Akkad (Agade), mà theo danh sách các vua vùng Sumer, ông đã xây dựng nên (hoặc có thể là xây lại một ngôi thành cổ), bên bờ trái của sông Euphrates[5]. Ông đôi khi được coi là người đầu tiên trong lịch sử lập nên một đế chế tập quyền đa chủng tộc, mặc dù Sumeria Lugal-anne-mundu và Lugal-zage-si cũng tuyên bố như vậy. Triều đại của ông kiểm soát Lưỡng Hà trong vòng một thế kỷ rưỡi.[6]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Chavalas, Mark William (29 tháng 6 năm 2006). The ancient Near East: historical sources in translation. Wiley-Blackwell. tr. 23. ISBN 978-0-631-23580-4.
- ^ "Sargon" was likely a regnal name; his given name is unknown. For a detailed discussion of Sargon's name, see Lewis 1984:277–292.
- ^ This according to the Sumerian king list, the actual dates of Sargon's reign are impossible to determine with certainty; see, e.g., Kramer, The Sumerians passim.
- ^ Bromiley, Geoffrey (Revised edition edition (31 Dec 1996)). The international standard Bible encyclopedia. William B Eerdmans. ISBN 978-0-8028-3784-4.
- ^ Kramer, The Sumerians 1963:60–61. Akkad was probably located between Sippar and Kish.
- ^ Van der Mieroop 64–72.
Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Albright, W. F., A Babylonian Geographical Treatise on Sargon of Akkad's Empire, Journal of the American Oriental Society (1925).
- Alotte De La Fuye, M. Documents présargoniques, Paris, 1908–20.
- Biggs, R.D. Inscriptions from Tell Abu Salabikh, Chicago, 1974.
- Beaulieu, Paul-Alain, et al. A Companion to the Ancient near East. Blackwell, 2005.
- Botsforth, George W., ed. "The Reign of Sargon". A Source-Book of Ancient History. New York: Macmillan, 1912.
- Cooper, Jerrold S. and Wolfgang Heimpel. "The Sumerian Sargon Legend." Journal of the American Oriental Society, Vol. 103, No. 1, (Jan.-Mar. 1983).
- Deimel, A. Die Inschriften von Fara, Leipzig, 1922–24.
- Diakonov, Igor, 'On the area and population of the Sumerian city-State', VDI (1950), 2, pp. 77–93.
- Frankfort, H. 'Town planning in ancient Mesopotamia', Town Planning Review, 21 (1950), p 104.
- Frayne, Douglas R. "Sargonic and Gutian Period." The Royal Inscriptions of Mesopotamia, Vol. 2. Univ. of Toronto Press, 1993.
- Gadd, C.J. "The Dynasty of Agade and the Gutian Invasion." Cambridge Ancient History, rev. ed., vol. 1, ch. 19. Cambridge Univ. Press, 1963.
- Grayson, Albert Kirk. Assyrian and Babylonian Chronicles. J. J. Augustin, 1975; Eisenbrauns, 2000.
- Hallo, W. and J. J. A. Van Dijk. The Exaltation of Inanna. Yale Univ. Press, 1968.
- Jestin, R. Tablettes Sumériennes de Shuruppak, Paris, 1937.
- King, L. W., Chronicles Concerning Early Babylonian Kings, II, London, 1907, pp. 3ff; 87–96.
- Kramer, S. Noah. History Begins at Sumer: Thirty-Nine "Firsts" in Recorded History. Univ. of Pennsylvania Press, 1981.
- Kramer, S. Noah. The Sumerians: Their History, Culture and Character, Chicago, 1963.
- Levin, Yigal. "Nimrod the Mighty, King of Kish, King of Sumer and Akkad." Vetus Testementum 52 (2002).
- Lewis, Brian. The Sargon Legend: A Study of the Akkadian Text and the Tale of the Hero Who Was Exposed at Birth. American Schools of Oriental Research Dissertation Series, No. 4. Cambridge, MA: American Schools of Oriental Research, 1984.
- Luckenbill, D. D., On the Opening Lines of the Legend of Sargon, The American Journal of Semitic Languages and Literatures (1917).
- MacKenzie, Donald A. Myths of Babylonia and Assyria. Gresham, 1900.
- Nougayrol, J. Revue Archeologique, XLV (1951), pp. 169 ff.
- Oates, John. Babylon. London: Thames and Hudson, 1979.
- Oppenheim, A. Leo (translator). Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament, 3d ed. James B. Pritchard, ed. Princeton: University Press, 1969.
- Parrot, A. Mari, Capitale Fabuleuse, Paris, 1974.
- Parrot, A. Le temple d'Ishtar, Paris, 1956.
- Parrot, A. Les temples d'Ishtarat et de Ninni-zaza, Paris, 1967.
- Poplicha, Joseph. "The Biblical Nimrod and the Kingdom of Eanna." Journal of the American Oriental Society Vol. 49 (1929), pp. 303–317.
- Postgate, Nichol. Early Mesopotamia: Society and Economy at the Dawn of History. Routledge, 1994.
- Rank, Otto. The Myth of the Birth of the Hero. Vintage Books: New York, 1932.
- Roux, G. Ancient Iraq, London, 1980.
- Sayce, A. H., New Light on the Early History of Bronze, Man, Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland (1921).
- Schomp, Virginia. Ancient Mesopotamia. Franklin Watts, 2005. ISBN 0-531-16741-0
- Strange, John. "Caphtor/Keftiu: A New Investigation." Journal of the American Oriental Society, Vol. 102, No. 2 (Apr.–Jun., 1982), pp. 395–396
- Sollberger, E. Corpus des Inscriptions 'Royales' Présargoniques de Lagash, Paris, 1956.
- Van der Mieroop, Marc. A History of the Ancient Near East: ca. 3000–323 BC. Blackwell, 2006.
- Van der Mieroop, Marc., Cuneiform Texts and the Writing of History, Routledge, 1999.
- Vandersleyen, Claude. "Keftiu: A Cautionary Note." Oxford Journal of Archaeology. Vol. 22 Issue 2 Page 209 (2003).
- Wainright, G.A. "Asiatic Keftiu." American Journal of Archaeology. Vol. 56, No. 4 (Oct., 1952), pp. 196–212.

markdown:
# Sargon của Akkad
**Sargon của Akkad**, cũng gọi là **Sargon Đại đế** "Đức Vua vĩ đại" ( [tiếng Akkad](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Akkad): *Šarru-kinu*, nghĩa là "Đức Vua anh minh" hay "Đức Vua chân chính") , là một vị [1] [Hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) [Akkad](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Akkad)cổ đại, trở nên nổi tiếng với việc ông chinh phục các thàng bang vùng Sumer trong các thế kỷ thứ 23 và 22 trước [Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn). Là vị vua khai quốc của Vương triều nhà Akkad, ông đã trị vì từ năm 2270 cho đến năm 2215 trước Công nguyên. [[2]](#cite_note-2) Ông đã trở thành một Hoàng thân nổi bật của Hoàng gia Kish, đã giết vua và cướp ngôi của Vương triều này trước khi bắt tay vào cuộc chinh phục vùng [[3]](#cite_note-3) [Lưỡng Hà](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_H%C3%A0). Trước kia, ông thường được gọi là *Sargon I*cho đến khi người ta phát hiện những tư liệu cổ cho thấy một ông vua xứ [Assyria](/wiki/Assyria)mang tên Sargon (ngày nay thường được gọi là Sargon I). [[4]](#cite_note-4)
Theo truyền thuyết kể lại rằng, Sargon có xuất xứ không rõ ràng. Ngay từ nhỏ ông đã bị bỏ rơi trong một chiếc giỏ thả trôi trên sông
[Euphrates](/wiki/Euphrates) trước khi có một người đàn ông là Aqqi vớt lên mà nuôi nấng ông trở thành một người làm vườn. Từ thân phận thấp hèn đó sau này Sargon đã trở thành vị vua đầu tiên của [Lưỡng Hà](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_H%C3%A0).
Theo sử liệu, Đế chế rộng lớn của Sargon được biết có biên giới mở rộng từ
[Elam](/wiki/Elam) với [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i), bao gồm cả vùng [Lưỡng Hà](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_H%C3%A0), các khu vực ngày nay là [Iran](/wiki/Iran) và Syria, và có thể các khu vực [Tiểu Á](/wiki/Ti%E1%BB%83u_%C3%81) và [bán đảo Ả Rập](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp). Ông dời đô về thành phố Akkad (Agade), mà theo [danh sách các vua vùng Sumer](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_vua_v%C3%B9ng_Sumer&action=edit&redlink=1), ông đã xây dựng nên (hoặc có thể là xây lại một ngôi thành cổ), bên bờ trái của sông [Euphrates](/wiki/Euphrates) . Ông đôi khi được coi là người đầu tiên trong lịch sử lập nên một đế chế tập quyền đa chủng tộc, mặc dù [5] [Sumeria Lugal-anne-mundu](/w/index.php?title=Sumeria_Lugal-anne-mundu&action=edit&redlink=1)và [Lugal-zage-si](/wiki/Lugal-zage-si)cũng tuyên bố như vậy. Triều đại của ông kiểm soát Lưỡng Hà trong vòng một thế kỷ rưỡi. [[6]](#cite_note-6)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Sargon_c%E1%BB%A7a_Akkad&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sargon_c%E1%BB%A7a_Akkad&action=edit§ion=1)] **Chavalas, Mark William (29 tháng 6 năm 2006).** [^](#cite_ref-1) [. Wiley-Blackwell. tr. 23.](http://books.google.co.uk/books?id=4tUCnNLGw4UC&pg=PA23&dq=Sargon++++legitimate++chavalas&hl=en&ei=_EdATdz6MsuqhAfKwIWhCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCwQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false) *The ancient Near East: historical sources in translation* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-631-23580-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-631-23580-4). **"Sargon" was likely a regnal name; his given name is unknown. For a detailed discussion of Sargon's name, see Lewis 1984:277–292.** [^](#cite_ref-2) **This according to the** [^](#cite_ref-3) [Sumerian king list](/w/index.php?title=Sumerian_king_list&action=edit&redlink=1), the actual dates of Sargon's reign are impossible to determine with certainty; *see, e.g.,*Kramer, *The Sumerians passim*. **Bromiley, Geoffrey (Revised edition edition (31 Dec 1996)).** [^](#cite_ref-4) [. William B Eerdmans.](http://books.google.co.uk/books?id=6OJvO2jMCr8C&pg=PA337&dq=%22sargon+of+akkad%22+%22sargon+I%22+confused&hl=en&ei=wE1ATf-ZOpeShAef18SxCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=%22sargon%20of%20akkad%22%20%22sargon%20I%22%20confused&f=false) *The international standard Bible encyclopedia* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8028-3784-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8028-3784-4). **Kramer,** [^](#cite_ref-5) *The Sumerians*1963:60–61. Akkad was probably located between [Sippar](/w/index.php?title=Sippar&action=edit&redlink=1)and Kish. **Van der Mieroop 64–72.** [^](#cite_ref-6)
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Sargon_c%E1%BB%A7a_Akkad&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sargon_c%E1%BB%A7a_Akkad&action=edit§ion=2)]
- Albright, W. F.,
*A Babylonian Geographical Treatise on Sargon of Akkad's Empire*, Journal of the American Oriental Society (1925).
- Alotte De La Fuye, M.
*Documents présargoniques*, Paris, 1908–20.
- Biggs, R.D.
*Inscriptions from Tell Abu Salabikh*, Chicago, 1974.
- Beaulieu, Paul-Alain,
*et al.* *A Companion to the Ancient near East*. Blackwell, 2005.
- Botsforth, George W., ed. "The Reign of Sargon".
*A Source-Book of Ancient History.*New York: Macmillan, 1912.
- Cooper, Jerrold S. and Wolfgang Heimpel. "The Sumerian Sargon Legend."
*Journal of the American Oriental Society*, Vol. 103, No. 1, (Jan.-Mar. 1983).
- Deimel, A.
*Die Inschriften von Fara, Leipzig*, 1922–24. [Diakonov, Igor](/w/index.php?title=Igor_Diakonov&action=edit&redlink=1), 'On the area and population of the Sumerian city-State', *VDI*(1950), 2, pp. 77–93.
- Frankfort, H. 'Town planning in ancient Mesopotamia',
*Town Planning Review*, 21 (1950), p 104.
- Frayne, Douglas R. "Sargonic and Gutian Period."
*The Royal Inscriptions of Mesopotamia*, Vol. 2. Univ. of Toronto Press, 1993.
- Gadd, C.J. "The Dynasty of Agade and the Gutian Invasion."
*Cambridge Ancient History*, rev. ed., vol. 1, ch. 19. Cambridge Univ. Press, 1963.
- Grayson, Albert Kirk.
*Assyrian and Babylonian Chronicles*. J. J. Augustin, 1975; Eisenbrauns, 2000.
- Hallo, W. and J. J. A. Van Dijk.
*The Exaltation of Inanna*. Yale Univ. Press, 1968.
- Jestin, R.
*Tablettes Sumériennes de Shuruppak*, Paris, 1937. [King, L. W.](/w/index.php?title=Leonard_William_King&action=edit&redlink=1), *Chronicles Concerning Early Babylonian Kings*, II, London, 1907, pp. 3ff; 87–96.
- Kramer, S. Noah.
*History Begins at Sumer: Thirty-Nine "Firsts" in Recorded History.*Univ. of Pennsylvania Press, 1981.
- Kramer, S. Noah.
*The Sumerians: Their History, Culture and Character*, Chicago, 1963.
- Levin, Yigal. "Nimrod the Mighty, King of Kish, King of Sumer and Akkad."
*Vetus Testementum*52 (2002).
- Lewis, Brian.
*The Sargon Legend: A Study of the Akkadian Text and the Tale of the Hero Who Was Exposed at Birth.*American Schools of Oriental Research Dissertation Series, No. 4. Cambridge, MA: American Schools of Oriental Research, 1984.
- Luckenbill, D. D.,
*On the Opening Lines of the Legend of Sargon*, The American Journal of Semitic Languages and Literatures (1917).
- MacKenzie, Donald A.
*Myths of Babylonia and Assyria*. Gresham, 1900.
- Nougayrol, J.
*, XLV (1951), pp. 169 ff.* [Revue Archeologique](/w/index.php?title=Revue_Archeologique&action=edit&redlink=1)
- Oates, John.
*Babylon*. London: Thames and Hudson, 1979.
- Oppenheim, A. Leo (translator).
*Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament*, 3d ed. James B. Pritchard, ed. Princeton: University Press, 1969.
- Parrot, A.
*Mari, Capitale Fabuleuse*, Paris, 1974.
- Parrot, A.
*Le temple d'Ishtar*, Paris, 1956.
- Parrot, A.
*Les temples d'Ishtarat et de Ninni-zaza*, Paris, 1967.
- Poplicha, Joseph. "The Biblical Nimrod and the Kingdom of Eanna."
*Journal of the American Oriental Society*Vol. 49 (1929), pp. 303–317.
- Postgate, Nichol.
*Early Mesopotamia: Society and Economy at the Dawn of History*. Routledge, 1994. [Rank, Otto](/w/index.php?title=Rank,_Otto&action=edit&redlink=1). *The Myth of the Birth of the Hero*. Vintage Books: New York, 1932.
- Roux, G.
*Ancient Iraq*, London, 1980.
- Sayce, A. H.,
*New Light on the Early History of Bronze*, Man, Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland (1921).
- Schomp, Virginia.
*Ancient Mesopotamia*. Franklin Watts, 2005. [ISBN 0-531-16741-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0531167410)
- Strange, John. "Caphtor/Keftiu: A New Investigation."
*Journal of the American Oriental Society*, Vol. 102, No. 2 (Apr.–Jun., 1982), pp. 395–396
- Sollberger, E.
*Corpus des Inscriptions 'Royales' Présargoniques de Lagash*, Paris, 1956.
- Van der Mieroop, Marc.
*A History of the Ancient Near East: ca. 3000–323 BC.*Blackwell, 2006.
- Van der Mieroop, Marc.,
*Cuneiform Texts and the Writing of History*, Routledge, 1999.
- Vandersleyen, Claude. "Keftiu: A Cautionary Note."
*Oxford Journal of Archaeology*. Vol. 22 Issue 2 Page 209 (2003).
- Wainright, G.A. "Asiatic Keftiu."
*American Journal of Archaeology*. Vol. 56, No. 4 (Oct., 1952), pp. 196–212.

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
Xã East Brunswick, Quận Schuylkill, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xã East Brunswick (tiếng Anh: East Brunswick Township) là một xã thuộc quận Schuylkill, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.793 người.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã East Brunswick, Quận Schuylkill, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Xã East Brunswick East Brunswick Township
|—
| —
|
|[40°40′48″B 75°56′59″T / 40,68°B 75,949722222222°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=X%C3%A3_East_Brunswick%2C_Qu%E1%BA%ADn_Schuylkill%2C_Pennsylvania¶ms=40.68_N_-75.949722222222_E_type:city(1793)_region:US-PA_globe:earth) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [Quận Schuylkill](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Schuylkill,_Pennsylvania) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã East Brunswick** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *East Brunswick Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Schuylkill](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Schuylkill,_Pennsylvania), tiểu bang [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 1.793 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_East_Brunswick,_Qu%E1%BA%ADn_Schuylkill,_Pennsylvania&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_East_Brunswick,_Qu%E1%BA%ADn_Schuylkill,_Pennsylvania&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Xã Zuma, Quận Rock Island, Illinois
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Zuma, Quận Rock Island, Illinois)
Xã Zuma (tiếng Anh: Zuma Township) là một xã thuộc quận Rock Island, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 757 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Zuma, Quận Rock Island, Illinois
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Zuma, Quận Rock Island, Illinois](/w/index.php?title=Zuma,_Qu%E1%BA%ADn_Rock_Island,_Illinois&redirect=no))
|
|Xã Zuma Zuma Township
|—
| —
|
|[41°33′00″B 90°16′00″T / 41,55°B 90,2667°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=X%C3%A3_Zuma%2C_Qu%E1%BA%ADn_Rock_Island%2C_Illinois¶ms=41.55_N_-90.2667_E_type:city(757)_region:US-IL_globe:earth) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Illinois](/wiki/Illinois) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Illinois&action=edit&redlink=1) [Quận Rock Island](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Rock_Island,_Illinois) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Xã Zuma** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Zuma Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Rock Island](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Rock_Island,_Illinois), tiểu bang [Illinois](/wiki/Illinois), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 757 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Zuma,_Qu%E1%BA%ADn_Rock_Island,_Illinois&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Zuma,_Qu%E1%BA%ADn_Rock_Island,_Illinois&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
cuộn
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Việt[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Chữ Nôm[sửa]
(trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm)
Cách viết từ này trong chữ Nôm
Từ tương tự[sửa]
Các từ có cách viết hoặc gốc từ tương tự
Danh từ[sửa]
cuộn
- Từng đơn vị vật hình tấm, hình sợi đã được cuộn lại.
- Cuộn vải.
- Cuộn chỉ .
- Mỗi cuộn len chừng
- Lạng. 2. Từng lớp của vật đang bốc lên dồn dập.
- Khói bốc lên từng cuộn.
Động từ[sửa]
cuộn
- Thu thật nhỏ vật có hình tấm hoặc hình sợi bằng cách lăn hoặc quấn trên vật ấy.
- Cuộn mành lên.
- Cuộn sợi.
- Cuộn dây thép.
- Thu mình lại theo vòng tròn.
- Nằm cuộn tròn .
- Con rắn cuộn mình trong bụi cây.
- chuyển động dồn dập, từng lớp tiếp theo nhau.
- Khói cuộn lên mù mịt.
- Bắp thịt cuộn lên.
Dịch[sửa]
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
- Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm WinVNKey, đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây. (chi tiết)

markdown:
# cuộn
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Việt[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-vie-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|
|[Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF) [Sài Gòn](/wiki/S%C3%A0i_G%C3%B2n) [Vinh](/wiki/Vinh) [Thanh Chương](/wiki/Thanh_Ch%C6%B0%C6%A1ng) [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh)
### Chữ Nôm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-n%C3%B4m-&action=edit§ion=T-1)]
(
[trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm](/wiki/Tr%E1%BB%A3_gi%C3%BAp:Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m))
Cách viết từ này trong chữ Nôm
### Từ tương tự[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-paro-&action=edit§ion=T-1)]
Các từ có cách viết hoặc gốc từ tương tự
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **cuộn**
- Từng
[đơn vị](/wiki/%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B) [vật](/wiki/v%E1%BA%ADt) [hình](/wiki/h%C3%ACnh) [tấm](/wiki/t%E1%BA%A5m), [hình](/wiki/h%C3%ACnh) [sợi](/wiki/s%E1%BB%A3i)đã được **cuộn**lại. **Cuộn**vải. **Cuộn**chỉ . *Mỗi* **cuộn**len chừng
-
[Lạng](/wiki/l%E1%BA%A1ng). 2. [Từng](/w/index.php?title=T%E1%BB%ABng&action=edit&redlink=1) [lớp](/wiki/l%E1%BB%9Bp)của [vật](/wiki/v%E1%BA%ADt)đang [bốc](/wiki/b%E1%BB%91c) [lên](/wiki/l%C3%AAn) [dồn dập](/wiki/d%E1%BB%93n_d%E1%BA%ADp). *Khói bốc lên từng* **cuộn**.
-
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **cuộn** [Thu](/wiki/thu) [thật](/wiki/th%E1%BA%ADt)nhỏ [vật](/wiki/v%E1%BA%ADt)có [hình](/wiki/h%C3%ACnh) [tấm](/wiki/t%E1%BA%A5m)hoặc [hình](/wiki/h%C3%ACnh) [sợi](/wiki/s%E1%BB%A3i)bằng cách [lăn](/wiki/l%C4%83n)hoặc [quấn](/wiki/qu%E1%BA%A5n)trên [vật](/wiki/v%E1%BA%ADt)ấy. **Cuộn**mành lên. **Cuộn**sợi. **Cuộn**dây thép.
-
[Thu mình](/w/index.php?title=thu_m%C3%ACnh&action=edit&redlink=1)lại theo [vòng tròn](/wiki/v%C3%B2ng_tr%C3%B2n). *Nằm* **cuộn**tròn . *Con rắn* **cuộn**mình trong bụi cây.
-
[chuyển động](/wiki/chuy%E1%BB%83n_%C4%91%E1%BB%99ng) [dồn dập](/wiki/d%E1%BB%93n_d%E1%BA%ADp), [từng lớp](/wiki/t%E1%BB%ABng_l%E1%BB%9Bp) [tiếp theo](/wiki/ti%E1%BA%BFp_theo) [nhau](/wiki/nhau). *Khói* **cuộn**lên mù mịt. *Bắp thịt* **cuộn**lên.
-
#### Dịch[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-trans-&action=edit§ion=T-1)]
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
- Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm
[WinVNKey](http://winvnkey.sf.net), đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây. ( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/WinVNKey/L%C3%AA_S%C6%A1n_Thanh))

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
destabilization
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Danh từ
[
sửa
]
destabilization
Việc làm
mất
ổn định.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
http://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=destabilization&oldid=1472859
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Bản in được
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
Ελληνικά
English
Eesti
Ido
Polski
中文
Sửa đổi lần cuối lúc 11:25, ngày 25 tháng 11 năm 2012.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
hund
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Na Uy[sửa]
Danh từ[sửa]
hund gđ
- Con chó.
- å ha hunden i band
- som hund og katt — Như chó với mèo (kẻ thù).
- å gå i hundene — Sa vào cuộc đời cùng khổ.
- Der ligger hunden begravet. — Đó chính là nguyên nhân.
- røde hunder — Bệnh phong chẩn, ban.
Từ dẫn xuất[sửa]
- (1) hundeeier gđ: Người nuôi chó
- (1) hundehalsband gđ: Vòng cổ chó.
- (1) hundelenke gđc: Dây xích chó.
- (1) hundeskatt gđ: Thuế nuôi chó.
- (1) hundeliv gđ: Cuộc đời khổ sở.
- (1) hundevær gđ: Thời tiết xấu.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# hund
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Na Uy[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-nor-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|Xác định||Bất định|
|Số ít||
|hund |
|[hundler](/w/index.php?title=hundler&action=edit&redlink=1) [hundlene](/w/index.php?title=hundlene&action=edit&redlink=1) **hund** gđ [Con](/wiki/con) [chó](/wiki/ch%C3%B3). *å ha* **hund**en i band *som*— Như chó với mèo (kẻ thù). **hund**og katt *å gå i*— Sa vào cuộc đời cùng khổ. **hund**ene *Der ligger*— Đó chính là nguyên nhân. **hund**en begravet. *røde*— Bệnh phong chẩn, ban. **hund**er
-
#### Từ dẫn xuất[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-drv-&action=edit§ion=T-1)]
- (1)
[hundeeier](/w/index.php?title=hundeeier&action=edit&redlink=1)gđ: [Người](/wiki/ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [nuôi](/wiki/nu%C3%B4i) [chó](/wiki/ch%C3%B3)
- (1)
[hundehalsband](/w/index.php?title=hundehalsband&action=edit&redlink=1)gđ: [Vòng cổ](/w/index.php?title=v%C3%B2ng_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) [chó](/wiki/ch%C3%B3).
- (1)
[hundelenke](/wiki/hundelenke)gđc: [Dây xích](/wiki/d%C3%A2y_x%C3%ADch) [chó](/wiki/ch%C3%B3).
- (1)
[hundeskatt](/w/index.php?title=hundeskatt&action=edit&redlink=1)gđ: [Thuế](/wiki/thu%E1%BA%BF) [nuôi](/wiki/nu%C3%B4i) [chó](/wiki/ch%C3%B3).
- (1)
[hundeliv](/w/index.php?title=hundeliv&action=edit&redlink=1)gđ: Cuộc đời [khổ sở](/wiki/kh%E1%BB%95_s%E1%BB%9F).
- (1)
[hundevær](/w/index.php?title=hundev%C3%A6r&action=edit&redlink=1)gđ: [Thời tiết](/wiki/th%E1%BB%9Di_ti%E1%BA%BFt) [xấu](/wiki/x%E1%BA%A5u).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
spars
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Động từ[sửa]
spars
- Động từ spar chia ở ngôi thứ ba số ít.
Chia động từ[sửa]
spar
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.

markdown:
# spars
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **spars** [Động từ](/wiki/%C4%91%E1%BB%99ng_t%E1%BB%AB) *chia ở* [spar](/wiki/spar) [ngôi thứ ba](/wiki/ng%C3%B4i_th%E1%BB%A9_ba) [số ít](/wiki/s%E1%BB%91_%C3%ADt).
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
spar
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|[spar](/wiki/spar) [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [sparring](/wiki/sparring) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [sparred](/wiki/sparred) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc [sparrest](/w/index.php?title=sparrest&action=edit&redlink=1)¹ **spars**hoặc [sparreth](/w/index.php?title=sparreth&action=edit&redlink=1)¹ [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred)hoặc [sparredst](/w/index.php?title=sparredst&action=edit&redlink=1)¹ [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc [sparrest](/w/index.php?title=sparrest&action=edit&redlink=1)¹ [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [were](/wiki/were)to [spar](/wiki/spar)hoặc [should](/wiki/should) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc should [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc should [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc should [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc should [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc should [spar](/wiki/spar) [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
squinted
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Động từ
[
sửa
]
squinted
Quá khứ
và
phân từ
quá khứ của
squint
.
Chia động từ
[
sửa
]
squint
Dạng không chỉ ngôi
Động từ
nguyên mẫu
to
squint
Phân từ
hiện tại
squinting
Phân từ
quá khứ
squinted
Dạng chỉ ngôi
số
ít
nhiều
ngôi
thứ nhất
thứ hai
thứ ba
thứ nhất
thứ hai
thứ ba
Lối trình bày
I
you/thou¹
he/she/it/one
we
you/ye¹
they
Hiện tại
squint
squint
hoặc
squintest
¹
squints
hoặc
squinteth
¹
squint
squint
squint
Quá khứ
squinted
squinted
hoặc
squintedst
¹
squinted
squinted
squinted
squinted
Tương lai
will
/
shall
²
squint
will/shall
squint
hoặc
wilt
/
shalt
¹
squint
will/shall
squint
will/shall
squint
will/shall
squint
will/shall
squint
Lối cầu khẩn
I
you/thou¹
he/she/it/one
we
you/ye¹
they
Hiện tại
squint
squint
hoặc
squintest
¹
squint
squint
squint
squint
Quá khứ
squinted
squinted
squinted
squinted
squinted
squinted
Tương lai
were
to
squint
hoặc
should
squint
were to
squint
hoặc should
squint
were to
squint
hoặc should
squint
were to
squint
hoặc should
squint
were to
squint
hoặc should
squint
were to
squint
hoặc should
squint
Lối mệnh lệnh
—
you/thou¹
—
we
you/ye¹
—
Hiện tại
—
squint
—
let’s
squint
squint
—
Cách chia động từ cổ.
Thường nói
will
; chỉ nói
shall
để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói
shall
và chỉ nói
will
để nhấn mạnh.
Lấy từ “
http://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=squinted&oldid=1188909
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Động từ
Hình thức quá khứ
Phân từ quá khứ
Chia động từ
Động từ tiếng Anh
Chia động từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Bản in được
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Français
Malagasy
မြန်မာဘာသာ
Sửa đổi lần cuối lúc 13:41, ngày 29 tháng 10 năm 2010.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

markdown:
# squinted
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **squinted**
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
squint
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|[squint](/wiki/squint) [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [squinting](/wiki/squinting) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) **squinted** [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint)hoặc [squintest](/w/index.php?title=squintest&action=edit&redlink=1)¹ [squints](/wiki/squints)hoặc [squinteth](/w/index.php?title=squinteth&action=edit&redlink=1)¹ [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint) **squinted** **squinted**hoặc [squintedst](/w/index.php?title=squintedst&action=edit&redlink=1)¹ **squinted** **squinted** **squinted** **squinted** [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint)hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint) [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint)hoặc [squintest](/w/index.php?title=squintest&action=edit&redlink=1)¹ [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint) **squinted** **squinted** **squinted** **squinted** **squinted** **squinted** [were](/wiki/were)to [squint](/wiki/squint)hoặc [should](/wiki/should) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint)hoặc should [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint)hoặc should [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint)hoặc should [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint)hoặc should [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint)hoặc should [squint](/wiki/squint) [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint) [squint](/wiki/squint)
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1052 frontend miss (0)