text:
LÝ THÁI TỔ VÀ CHIẾN LƯỢC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
* Minh Mẫn
Nếu tính đời người là một trăm năm thì một ngàn năm chỉ bằng mười đời người hoặc mười người cộng lại; vả lại, không gian vô tận, thời gian vô cùng thì một ngàn năm là giấc chiêm bao còn lưu trên hoang tích của vôi vữa, đá gạch nằm trong lòng đất! Thế nhưng, một ngàn năm đó chỉ như mơ hồ trên sách vở, hoặc ảo ảnh giữa hư vô kể từ Minh Vương Lý Thái Tổ di đô từ Hoa Lư về thành Đại La năm 1010 ( Thuận Thiên thứ 1, vào tháng 7 ), mà di tích được khám phá trên một vùng rộng lớn tại thủ đô Hà nội vẫn còn là minh chứng thật cho một huyền sử xa vời! Lý Công Uẩn, mở đầu cho những triều đại kế tục, suốt hơn bốn thế kỷ đem lại thái bình cho nhân dân và thống nhất giang san một mối, tạo sự kiêng nể cho ngoại xâm, dẹp tan ý đồ bá quyền của nước lớn và bình định lân bang bằng ngoại giao, bằng uy tín, bằng chiến lược và kể cả sức mạnh quân sự.
Phải nói hai đời Lý và Trần thực sự là thời đại vàng son của một dân tộc, vừa củng cố an ninh quốc nội, vừa phát triển ngoại giao, vừa hưng thịnh kinh tế, vừa ổn cố chính trị, và quan trọng nhất đã thống nhất lòng dân bằng Tam giáo mà Đạo Phật là chủ lực tạo một tiềm lực đáng kinh ngạc trong những lúc đất nước hưng thịnh, ngoại trừ có những hôn quân phế truất Phật giáo thì những lúc đó, đất nước lâm vào suy vong như lịch sử đã minh chứng.
Như lịch sử đã ghi nhận, Lý Công Uẩn vốn xuất thân từ nhà chùa, con nuôi của Lý Khánh Vân và là đệ tử truyền thừa của Thiền sư Vạn Hạnh. Từ bé đã không cha, mang một lý lịch huyền thoại, nhưng cốt cách sinh hoạt thường nhật của một chú bé ở chùa chứng tỏ một con người không mang tính huyền thoại để bước vào đời nhận lãnh trách nhiệm gánh vác giang san trên đôi vai một Phật tử. Triều đại Lê Long Đỉnh, Lý Công Uẩn làm Điện Tiền Chỉ Huy Sứ. Trong hàng quan tướng tứ trụ vương triều thì Lý công Uẩn tỏ ra nhân hậu, nhiệt tình, trung thành, được lòng quan triều và tín nhiệm của Lê ngọa Triều. Tuy Lê Long Đỉnh tỏ ra hư hỏng, tha hóa và độc ác đối với lê dân cũng như thô bạo đối với sư sãi, giải khuây bằng sự chết chóc của tội nhân, tham dâm vô độ, giết anh cướp ngôi (1)…đã làm mất lòng dân cực độ, thế mà Lý Công Uẩn vẫn tròn đạo nghĩa vua tôi, chính vì thế mà Lý Công Uẩn được Lê Long Đỉnh rất tin tưởng. Lê Long Đỉnh băng hà lúc 24 tuổi, con còn quá nhỏ. Đào Cam Mộc và quần thần tôn Lý Công Uẩn lến ngôi vua, ứng với điềm lành báo trước cây gạo ở chùa làng Diên Uẩn, (Cổ Pháp) bị sét đánh mà Vạn Hạnh tiên đoán nhà Lê suy Lý Thịnh; Cho dù Lý Công Uần được Đào Cam Mộc và Vạn Hạnh thiền sư hậu thuẩn, nhưng không có thần khí nhân từ, chơn mạng đế vương được lòng thiên hạ thì cũng khó mà cửu trụ.
Lý Công Uẩn lên ngôi chưa tới 40 tuổi, thế mà có tầm nhìn của một lãnh tụ thiên tài; Hoa Lư là mãnh đất từng chống ngoại xâm cũng như dẹp loạn sứ quân của nhị vị Tiên đế Đinh- Lê, có nghĩa Hoa Lư chỉ là vùng tử thủ, chứ không thể là địa công; vùng chiến lược quân sự mà không là chiến lược kinh tế và phát triển cơ đồ. Từ xưa, các triều đại từng có việc dời đô, nhưng việc di đô lại thể hiện tính dân chủ trong thời phong kiến như Lý Thái Tổ:
Xưa nhà Thương đến đời Bàn Canh năm lần dời đô[7], nhà Chu đến đời Thành Vương ba lần dời đô[8], há phải các vua thời Tam Đại[9]; ấy theo ý riêng tự tiện dời đô. Làm như thế cốt để mưu nghiệp lớn, chọn ở chỗ giữa, làm kế cho con cháu muôn vạn đời, trên kính mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu có chỗ tiện thì dời đổi, cho nên vận nước lâu dài, phong tục giàu thịnh. Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng, coi thường mệnh trời, không noi theo việc cũ Thương Chu, cứ chịu yên đóng đô nơi đây, đến nỗi thế đại không dài, vận số ngắn ngủi, trăm họ tổn hao, muôn vật không hợp. Trẫm rất đau đớn, không thể không dời.
Huống chi thành Đại La, đô cũ của Cao Vương[10], ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng chầu hổ phục, chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp nước Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời.
Trẫm muốn nhân địa lợi ấy mà định nơi ở, các khanh nghĩ thế nào?
(Bản dịch của Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, in trong Đại Việt sử ký toàn thư, Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1993
Chính vì thế mà quan dân đều đồng thuận:
Đại Việt Sử Ký Toàn Thư ghi nhận:[6]
Bề tôi đều nói: "Bệ hạ vì thiên hạ lập kế dài lâu, trên cho nghiệp đế được thịnh vượng lớn lao, dưới cho dân chúng được đông đúc giàu có, điều lợi như thế, ai dám không theo". Vua cả mừng
Triều Lý bấy giờ sùng đạo Phật, nên những người đi tu, lấy tiền kho ra để xây chùa, đúc chuông được nhà vua trọng đãi. Tháng 6 năm Thuận Thiên thứ 9 (Mậu Ngọ 1018),[7] Lý Thái Tổ sai quan là Nguyễn Đạo Thanh và Phạm Hạc sang nhà Tống (Trung Quốc) thỉnh kinh Tam Tạng đem về để vào kho Đại
Chính vì thế mà nho gia bất mãn:
: Sử gia Lê Văn Hưu phê bình trong Đại Việt sử ký:
“
Lý Thái Tổ lên ngôi mới được 2 năm, tông miếu chưa dựng, đàn xã tắc chưa lập mà trước đã dựng tám chùa ở phủ Thiên Đức, lại trùng tu chùa quán ở các lộ và độ cho làm tăng hơn nghìn người ở Kinh sư, thế thì tiêu phí của cải sức lực vào việc thổ mộc không biết chừng nào mà kể. Của không phải là trời mưa xuống, sức không phải là thần làm thay, há chẳng phải là vét máu mỡ của dân ư? Vét máu mỡ của dân có thể gọi là làm việc phúc chăng? Bậc vua sáng nghiệp, tự mình cần kiệm, còn lo cho con cháu xa xỉ lười biếng, thế mà Thái Tổ để phép lại như thế, chả trách đời sau xây tháp cao ngất trời, dựng cột chùa đá, điện thờ Phật, lộng lẫy hơn cung vua. Rồi người dưới bắt chước, có kẻ hủy thân thể, đổi lối mặc, bỏ sản nghiệp, trốn thân thích, dân chúng quá nửa làm sư sãi, trong nước chỗ nào cũng chùa chiền, nguồn gốc há chẳng phải từ đấy?
”
—sách này không còn, dẫn lại theo Đại Việt sử ký toàn thư.[13]
Chiến Lược Tôn Giáo: Việc di đô là tầm nhìn chiến lược, nhưng bảo vệ và phát triển chiến lược được lâu bền, không thể duy ý chí, hay thuần túy pháp quy; Lý Thái Tổ đã biết áp dụng tinh hoa Đạo Phật vào xã hội, làm chất keo sơn đoàn kết quần chúng; Kinh nghiệm thể chế phong kiến áp dụng pháp quyền cộng thêm bạo lực của Lê Long Đỉnh. Quần chúng tuy sợ sệt nhưng ngấm ngầm bất mãn. Bề mặt xã hội được trấn áp bởi bạo lực nhưng tảng băng ngầm chứa đựng sự rạn nứt trong lòng dân. Lý Thái Tổ khác với Constantinope, áp dụng tôn giáo vào xã hội bằng lòng nhân và đạo đức tôn giáo, mục đích duy trì nền độc lập tổ quốc và ổn định sinh hoạt xã hội; Trong khi đó, Constantinope dùng tôn giáo như lưỡi gươm và cây thập giá để bành trướng vương quyền, mở mang bờ cỏi, tạo bao chết chóc, máu đổ đầu rơi.
Một tinh thần bất bạo động, khoan dung của Phật giáo đã tránh được bao cuộc xô xát đẫm máu vì tranh giành ảnh hưởng giữa tôn giáo với tôn giáo, đồng thời, với tinh thần đó, cũng đã kích thích tăng trưởng tính ổn định trong mọi xã hội mà Phật giáo là chủ đạo. Những dân tộc nhạy bén về dân trí, Đạo Phật cũng giúp phát triển những tinh hoa văn hóa, nghệ thuật, ngay cả khoa học và các bộ môn tâm lý.
Tuy nhiên, nếu Phật giáo được hỗ trợ để phát triển thuần túy về xã hội và hình thức tín ngưỡng, dễ đưa đến sự lạm phát và lạm dụng mà Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Hoa…những trang giáo sử cũng từng bị hoen ố, đến độ Quang Trung phải ra lệnh thanh lý tu sĩ, có những triều đại phải cấp độ điệp và kiểm tra nội điển để kiểm soát tình trạng thừa cung thiếu cầu!
Việc tạo lập Tam bảo và tiếp Tăng độ chúng không phải là thừa, nhưng đó cũng không là cần thiết nếu lượng số tu sĩ quá mức cần thiết mà nội lực hành trì không được triển khai, và quần chúng chỉ biết lễ lạy mà không hiểu biết giáo lý để áp dụng vào cuộc sống thường nhật. Một số sai lầm của những nhà cầm quyền trong quá khứ ở những nước Đạo Phật là quốc giáo, đã yểm trợ hình thức mà không chú trọng nội dung, thay vì làm lợi cho xã hội, biến thành tệ hại cho đất nước, và số tu sĩ gần bằng phân nửa dân số đó, là gánh nặng kinh tế cho quốc dân. Tuy nhiên, Đài Loan, Nam Triều Tiên ngày nay, tuy Phật giáo không là chủ đạo của một dân tộc, nhưng biết chuyển mình hợp cách với trào lưu tiến hóa xã hội. Các tu sĩ đã xã hội hóa hoạt động pháp sự như Phật giáo Viên của Nam Triều Tiên và hội Từ Tế Đài Loan do ni sư Cheng yen khởi lập vào ngày 14/5/1966, đã có nhiều chi nhánh trên thế giới vừa giúp xã hội, trên phương diện từ thiện, y tế, giải quyết cuộc sống cho quần chúng Phật tử và hỗ trợ viện phí cho bệnh nhân nghèo! So với dân số Nam Triều Tiên là 45.182.000 người, Phật giáo chiếm 25,3%; Đài Loan 23 triệu dân, Phật giáo chỉ 35.1% thì Việt Nam 86 triệu dân, đã có 45 triệu tín đồ, tức 55%, thế mà mãi đến ngày nay, về mặt nổi, chùa am phát triển gần 15 ngàn, tu sĩ có 44.500 vị, vẫn chưa có một cơ sở xã hội mang tầm vóc quốc gia chứ chưa nói đến quốc tế như Đài Loan và Nam Triều Tiên. Tuy vậy, một bộ phận khác của Phật giáo, Tín đồ Phật giáo Hòa Hảo đã đóng góp thiết thực cho xã hội bằng những phần cơm chay miễn phí mỗi ngày lên đến 10 ngàn suất ăn cho các bệnh nhân nằm viện từ TP HCM đến các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Một vài quán chay từ thiện miễn phí trong thành phố do lòng hảo tâm của những thiện tín giúp đỡ người lao động có thu nhập thấp.
Những cố gắng trên đây do tự phát của quần chúng. Phật giáo Việt Nam tuy thống nhất một khối, nhưng vì cơ chế chưa thông thoáng, bản thân Giáo hội chưa thể hiện tính chủ động, nên tầm vóc hoạt động còn hạn chế; Phật giáo là cội cổ thụ Bồ Đề, cần một không gian thoáng đạt và gốc rễ tự bám sâu vào lòng đất mẹ, có như thế mới phủ mát cho xã hội; ngược lại xem Phật giáo là loại bonsai làm đẹp hoa kiểng, tự thân nó bị tiêu hao sinh lực, chẳng những không thành công của loại cây kiểng vì bị sâu mọt đục khoét, mà còn chướng ngại, vướng bận cho cảnh trí chung quanh.
Tinh Thần vô ngã: Trên thế giới không thiếu những vị lãnh đạo đất nước tài ba, sau chiến tranh , một thời gian ngắn đã đưa đất nước từ kiệt quệ lên hàng phát triển quốc tế mà mọi quyền lợi của người dân vẫn không bị hạn chế. Sau hai quả bom nguyên tử tàn phá Hiroshima và Nagasaki, trong vòng 30 năm, các nhà lãnh đạo Nhật và Minh Trị Thiên Hoàng đã đưa nước Nhật đứng hàng thứ nhì trong các các quốc gia phát triển. Sau thế chiến thứ hai và sau cuộc nội chiến Nam Bắc Hoa kỳ, không những đất nước cờ hoa giải phóng được chế độ nô lệ mà còn là đất nước tuyên dương dân chủ qua bản tuyên ngôn nhân quyền. Suốt thế kỷ 17 – 18, Mỹ luôn trong tình trạng tranh chấp chiến tranh, thế mà, một đất nước non trẻ thoát thai từ Anh, không lâu sau đó, nền dân chủ làm cơ sở cho sự phát triển vượt bực, dẫn đầu thế giới về nhiều mặt tiến bộ, nhất là khoa học kỷ thuật.
Tuy nhiên, tùy tình hình địa lý và thời cuộc mà giới lãnh đạo một số quốc gia đã giữ vững độc lập, tuy không phát triển nhiều. Và dĩ nhiên cũng có những lãnh đạo yếu kém trong một giai đoạn của một quốc gia nào đó. Riêng những nước chịu ảnh hưởng sâu đậm từ Phật giáo, đã có một thời sản sanh ra những minh quân biết áp dụng đạo Phật vào pháp trị, vừa chấn hưng Phật giáo, vừa thạnh trị quốc gia. Một Asoka đại đế của Ấn Độ, một Trần Nhân Tông và các đời vua Lý Trần tại Việt
Nam. Người ta tự hỏi lý do nào những quốc gia chịu ảnh hưởng Phật giáo có những nét đặc thù về sự đoàn kết, tính tự chủ, tinh thần độc lập và lòng ái quốc?
Một Thái tử Si Đạt Đa từ khước vương vị để truy cầu chân lý cho nhân sinh thì cũng đã có một Trần Nhân Tông Việt Nam nhường ngôi vua cho con để làm nhà sư hạnh đầu đà, vừa phát triển Phật giáo vừa mở mang bờ cỏi và bảo vệ tổ quốc. Thế thì cũng không lạ một Lý Công Uẩn, xuất thân từ nhà chùa, áp dụng Phật giáo vào quản trị đất nước để đoàn kết toàn dân. Một vị vua không tham cầu vương vị, không hưởng thụ vật dục, xem phú quý vinh hoa như cỏ rác, biết hy sinh cho dân cho nước thì lòng dân nào không hậu thuẩn cho vua? Mọi người dân được tôn quý và quyền lợi không bị xâm phạm, xem tình tự dân tộc như ruột thịt một nhà, không sở hữu những báu vật bất chánh, không làm giàu trên xương máu kẻ khác vì hiểu rõ luật Nhân quả công bằng. Đượm nhuần tinh thần Vô Ngã vị tha của đạo Phật thì xã hội bấy giờ không lượm của rơi, nhà không đóng cửa…Từ vua quan đến thảo dân đều hiểu đời là giả tạm. Quyền lợi tập thể, quyền lợi quốc gia là quyền lợi chung cho mọi cá nhân, họ sẳn sàng xả kỷ hy sinh cho đất nước cho dân tộc. Một tinh thần tập thể vô ngã như thế, Phật giáo cung ứng cho xã hội những Bồ tát hạnh và sản sanh cho đất nước những minh vương như Lý công Uẩn, mở đầu cho những thời đại thạnh trị cho đất nước là chuyện dễ hiểu.
Lịch sử đã nói nhiều đến những chiến công hiển hách của dân tộc chống ngoại xâm. Phạt Tống bình Chiêm; Quân Mông cổ từng làm cỏ những đất nước vó ngựa đi qua, quân Nguyên và những triều đại ấp ủ tham vọng lấn chiếm phương Nam đều bị các triều đại Lý Trần cho chui vào ống đồng thoát thân hoặc phơi thây nơi trận địa; thế nhưng, cũng với tinh thần dĩ hòa vi quý của Đạo Phật, sau khi đánh bại quân xâm lược, vua quan nước ta vẫn triều cống ngoại giao để vững an bờ cỏi. Tuy triều cống, nhưng cha ông ta chưa hề để mất một tấc đất. Lê Thánh Tôn ( 1460-1497), vị anh quân tài giỏi của Đại Việt vào cuối thế kỷ 15 đã dạy ‘ Ta phải gìn giữ cho cẩn thận, đừng để cho ai lấy mất một phân núi, một tấc sông của đất nước ‘
Tuy hậu Lê như Thánh Tôn ưu đãi Nho gia, lập thể chế phong kiến giúp cho xã tắc có nề nếp quy củ, nhưng tinh thần Phật giáo đã ngấm vào xương tủy suốt nhiều thế kỷ trước đó trong mọi tầng lớp, vì thế, lòng ái quốc và đức hy sinh cho đại cuộc luôn nuôi dưỡng dân tộc; Đến ngày nay sau hơn 20 thế kỷ, tinh thần theo giáo lý Vô Thường- giả tạm- nhân quả- vị tha vẫn bàng bạc trong dân ta. Ai đó có thể không bao giờ đi chùa, chưa bao giờ biết đến giáo lý nhà Phật, nhưng vẫn có thể nói: kiếp trước vụng tu, nhân nào quả đó, oan gia nghiệp báo…Chính vì thế, lòng vị tha, thương người cứu vật sẵn có trong mọi người, biến dân tộc thành một đất nước hiếu hòa độ lượng.
Nếu chỉ có Nho giáo thì xã hội đưa vào giai cấp phong kiến bị trị bởi tinh thần Tam cương ngũ thường, Tam tùng tứ đức. Xã hội bị ràng buộc trong một khuôn khổ cố định, chỉ biết chấp hành; Đạo gia chỉ thích hợp với tầng số tâm linh vô vi siêu nhiên, xem như thụ động trong một xã hội hoạt náo.Nho giáo và Đạo gia là hai thể trạng Nhân giáo và Tiên giáo, khó mà dung hòa hai trong một; Phật giáo mang đủ tính chất nhân thừa thiên thừa, ngay cả Phật thừa, có thể dung dị những cá biệt trong cuộc sống một cách linh động hài hòa. Tinh thần hoa sen, gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn đã giúp hành giả thỏng tay vào chợ, lăn xả hy sinh mà không cần lợi dưỡng, không sợ nhiễm ô. Đó là một trong 10 điều tâm niệm của nhà Phật: Thi ân bất cầu báo.
Tinh thần cộng đồng và tính dân chủ có rất sớm trong giáo đoàn thời Phật còn hiện tiền, để bảo tồn tính cộng đồng mà Phật dạy Lục hòa; để giải quyết phạm quy trong đoàn thể tu sĩ, Phật dạy Yết ma, tôn trọng ý kiến tập thể. Những sinh hoạt như thế nói lên tính vô ngã vị tha, không xây dựng và hành sự trên nền tảng cá nhân mà là tập thể cộng đồng, đó là tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách của xã hội dân chủ ngày nay!
Ngay cả cách bố thí Ba la Mật cũng nói lên tính vố chấp, không thấy có người bố thí và kẻ được bố thí. Những tinh thần vô ngã vị tha như thế, Phật giáo đã giúp cho Lý Trần xuyên suốt 4 thế kỷ hiên ngang trước họa xâm, hy sinh cá nhân và đoàn kết tương trợ trong xã hội. Một đất nước mạnh không phải có nhiều vũ khí tối tân hay kinh tế dồi dào, mà là lòng dân được thống nhất một khối. Hội nghị Dziên Hồng đã minh chứng châu chấu đá xe!
Xuất thân từ nhà chùa, Lý Công Uẩn đã học được tính dân chủ và tinh thần tự giác, giác tha. Sinh khí nhà Phật đã phủ trùm trong cung viện đến xã tắc thứ dân; Xây dựng tinh thần Phật giáo bàng bạc trong dân chúng là đã xây dựng được bức tường thành vững chắc cho một chế độ lẫn chế ngự gót chân xâm lược từ mọi phía. Tinh thần Phật giáo nghiễm nhiên là chính sách thân dân, chính vì thế trong cơ quan, công ty xí nghiệp, trong quân ngũ, những Phật tử chân chánh luôn tạo được sự tôn kính với đồng nghiệp, niềm tin với kẻ trên và thân thiện với người dưới.
Một đất nước giàu sang vì kinh tế, vững mạnh phải là lòng dân. Lý Thái Tổ không dùng uy quyền để xây dựng thể chế, không dùng bạo lực để giáo dục nhân sinh. Cả Lý lẫn Trần đều lấy Đạo Phật làm nền tảng cho đất nước vững mạnh về ngoại giao, phồn vinh trong kinh tế và tình thương đối với muôn dân như giảm thuế. Nhà Lý mở đầu cho kế sách chiến lược xây dựng tổ quốc bằng tâm linh để những thế kỷ sau đó phát triển vững mạnh, từng làm cho kẻ nuôi mộng bá quyền phải kiêng dè trước tinh thần uy vũ bất năng khuất của một dân tộc. Đồng thời, Lý Thái Tổ đã củng cố kỷ cương quốc pháp mà thời gian dài tao loạn đã không còn tồn tại .
Lý Thái Tổ và các vua đời Trần đã biết kích thích cho cây Bồ Đề phát triển và phủ bóng tự nhiên trong lòng dân tộc. Tuy nhiên, nếu dùng đạo Phật như một khí cụ mưu đồ chính trị, tự thân Phật giáo bị tàn lụn mà ngay cả thế lực lạm dụng Phật giáo cũng bị một kết quả tương phản bởi ý đồ thiếu trong sáng và thiếu tôn kính. Tuy sách sử chỉ nêu việc xây chùa đúc chuông tạo tượng của Lý Thái Tổ mà Nho gia từng phê phán, đố kỵ, nhưng không nói rõ sự phát triển của đạo Phật thời bấy giờ về mặt tâm linh, sở chứng như thế nào. Nhưng chắc chắn Phật giáo đương thời không thể thiếu vắng nội lực mà có thể làm linh hồn cho một dân tộc. Bằng chứng một Vạn Hạnh, một Lý Khánh Vân, một khuông Việt…đủ nói lên khả năng tâm linh của cộng đồng tu sĩ lúc bấy giờ để Phật giáo cắm sâu vào xã hội quần sanh, vực một đất nước thoát khỏi nội loạn ngoại xâm mà giặc Phương Bắc phải xem tổ quốc Việt Nam ngang hàng với đế vương Hán tộc.
Lý Thái Tổ không chỉ có óc chiến lược về địa hình khi dời đô về Đại La, (Thăng Long nằm giữa sông Nhĩ Hà và Tô Lịch, có cả Kim Ngưu, sông Nhuệ và sông Cà Lồ, Nhất là sông Hồng đã đem phù sa bồi đắp cho ruộng đồng màu mỡ và nới rộng vùng châu thổ); mà còn mưu lược về chính trị khi lấy Phật giáo làm sinh lực cho dân tộc. Hãy tạo điều kiện cho cây Bồ đề phát triển tự nhiên. Lý Thái tổ nói riêng và các vua chúa LÝ Trần nói chung đã làm được việc đó, một bài học lịch sử cho dân tộc mãi mãi về sau.
(1) Nhân vật lịch sử Việt Nam trang 471
Copyright © 2004 - 2018 Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Tỉnh Bạc Liêu.
Đơn vị thiết lập Viet Dong ® co., ltd.
Giấy phép số: 71/GP-TTĐT. Do Cục QL PTTH & TTĐT cấp ngày 08/04/2010.
Mọi thông tin khi sử dụng lại quý vị vui lòng ghi chú nguồn gốc.
Website được xây dựng dựa trên mã nguồn mở Joomla.

markdown:
|
|![]()
|Lý Thái Tổ và chiến lược xây dựng đất nước (Minh Mẫn)||
|![]()
|Người viết: ThanhHung|
|01/09/2010|
|
|
Nếu tính đời người là một trăm năm thì một ngàn năm chỉ bằng mười đời người hoặc mười người cộng lại; vả lại, không gian vô tận, thời gian vô cùng thì một ngàn năm là giấc chiêm bao còn lưu trên hoang tích của vôi vữa, đá gạch nằm trong lòng đất! Thế nhưng, một ngàn năm đó chỉ như mơ hồ trên sách vở, hoặc ảo ảnh giữa hư vô kể từ Minh Vương Lý Thái Tổ di đô từ Hoa Lư về thành Đại La năm 1010 ( Thuận Thiên thứ 1, vào tháng 7 ), mà di tích được khám phá trên một vùng rộng lớn tại thủ đô Hà nội vẫn còn là minh chứng thật cho một huyền sử xa vời! Lý Công Uẩn, mở đầu cho những triều đại kế tục, suốt hơn bốn thế kỷ đem lại thái bình cho nhân dân và thống nhất giang san một mối, tạo sự kiêng nể cho ngoại xâm, dẹp tan ý đồ bá quyền của nước lớn và bình định lân bang bằng ngoại giao, bằng uy tín, bằng chiến lược và kể cả sức mạnh quân sự.
Như lịch sử đã ghi nhận, Lý Công Uẩn vốn xuất thân từ nhà chùa, con nuôi của Lý Khánh Vân và là đệ tử truyền thừa của Thiền sư Vạn Hạnh. Từ bé đã không cha, mang một lý lịch huyền thoại, nhưng cốt cách sinh hoạt thường nhật của một chú bé ở chùa chứng tỏ một con người không mang tính huyền thoại để bước vào đời nhận lãnh trách nhiệm gánh vác giang san trên đôi vai một Phật tử. Triều đại Lê Long Đỉnh, Lý Công Uẩn làm Điện Tiền Chỉ Huy Sứ. Trong hàng quan tướng tứ trụ vương triều thì Lý công Uẩn tỏ ra nhân hậu, nhiệt tình, trung thành, được lòng quan triều và tín nhiệm của Lê ngọa Triều. Tuy Lê Long Đỉnh tỏ ra hư hỏng, tha hóa và độc ác đối với lê dân cũng như thô bạo đối với sư sãi, giải khuây bằng sự chết chóc của tội nhân, tham dâm vô độ, giết anh cướp ngôi (1)…đã làm mất lòng dân cực độ, thế mà Lý Công Uẩn vẫn tròn đạo nghĩa vua tôi, chính vì thế mà Lý Công Uẩn được Lê Long Đỉnh rất tin tưởng. Lê Long Đỉnh băng hà lúc 24 tuổi, con còn quá nhỏ. Đào Cam Mộc và quần thần tôn Lý Công Uẩn lến ngôi vua, ứng với điềm lành báo trước cây gạo ở chùa làng Diên Uẩn, (Cổ Pháp) bị sét đánh mà Vạn Hạnh tiên đoán nhà Lê suy Lý Thịnh; Cho dù Lý Công Uần được Đào Cam Mộc và Vạn Hạnh thiền sư hậu thuẩn, nhưng không có thần khí nhân từ, chơn mạng đế vương được lòng thiên hạ thì cũng khó mà cửu trụ.
Lý Công Uẩn lên ngôi chưa tới 40 tuổi, thế mà có tầm nhìn của một lãnh tụ thiên tài; Hoa Lư là mãnh đất từng chống ngoại xâm cũng như dẹp loạn sứ quân của nhị vị Tiên đế Đinh- Lê, có nghĩa Hoa Lư chỉ là vùng tử thủ, chứ không thể là địa công; vùng chiến lược quân sự mà không là chiến lược kinh tế và phát triển cơ đồ. Từ xưa, các triều đại từng có việc dời đô, nhưng việc di đô lại thể hiện tính dân chủ trong thời phong kiến như Lý Thái Tổ:
, , há phải các vua thời Tam Đại ; ấy theo ý riêng tự tiện dời đô. Làm như thế cốt để mưu nghiệp lớn, chọn ở chỗ giữa, làm kế cho con cháu muôn vạn đời, trên kính mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu có chỗ tiện thì dời đổi, cho nên vận nước lâu dài, phong tục giàu thịnh. Thế mà hai nhà
, ở giữa khu vực trời đất, được thế
(Bản dịch của Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, in trong
Chính vì thế mà quan dân đều đồng thuận:
Đại Việt Sử Ký Toàn Thư ghi nhận:
## Việc dời đô là hệ trọng, sau khi kế nghiệp, vua tức tốc đi tìm địa lợi, vừa ổn cố cơ đồ, vừa phát triển kinh tế dân sinh; Sau khi an cư, Lý Thái Tổ đã triệt để áp dụng Phật giáo vào đời sống xã hội, đây là một sách lược tâm lý chính trị để đoàn kết lòng dân:
## Tôn giáo
[7] Lý Thái Tổ sai quan là Nguyễn Đạo Thanh và Phạm Hạc sang nhà Tống (Trung Quốc) thỉnh kinh Tam Tạng đem về để vào kho Đại
Chính vì thế mà nho gia bất mãn:
: Sử gia
Một tinh thần bất bạo động, khoan dung của Phật giáo đã tránh được bao cuộc xô xát đẫm máu vì tranh giành ảnh hưởng giữa tôn giáo với tôn giáo, đồng thời, với tinh thần đó, cũng đã kích thích tăng trưởng tính ổn định trong mọi xã hội mà Phật giáo là chủ đạo. Những dân tộc nhạy bén về dân trí, Đạo Phật cũng giúp phát triển những tinh hoa văn hóa, nghệ thuật, ngay cả khoa học và các bộ môn tâm lý.
Tuy nhiên, nếu Phật giáo được hỗ trợ để phát triển thuần túy về xã hội và hình thức tín ngưỡng, dễ đưa đến sự lạm phát và lạm dụng mà Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Hoa…những trang giáo sử cũng từng bị hoen ố, đến độ Quang Trung phải ra lệnh thanh lý tu sĩ, có những triều đại phải cấp độ điệp và kiểm tra nội điển để kiểm soát tình trạng thừa cung thiếu cầu!
Việc tạo lập Tam bảo và tiếp Tăng độ chúng không phải là thừa, nhưng đó cũng không là cần thiết nếu lượng số tu sĩ quá mức cần thiết mà nội lực hành trì không được triển khai, và quần chúng chỉ biết lễ lạy mà không hiểu biết giáo lý để áp dụng vào cuộc sống thường nhật. Một số sai lầm của những nhà cầm quyền trong quá khứ ở những nước Đạo Phật là quốc giáo, đã yểm trợ hình thức mà không chú trọng nội dung, thay vì làm lợi cho xã hội, biến thành tệ hại cho đất nước, và số tu sĩ gần bằng phân nửa dân số đó, là gánh nặng kinh tế cho quốc dân. Tuy nhiên, Đài Loan, Nam Triều Tiên ngày nay, tuy Phật giáo không là chủ đạo của một dân tộc, nhưng biết chuyển mình hợp cách với trào lưu tiến hóa xã hội. Các tu sĩ đã xã hội hóa hoạt động pháp sự như Phật giáo Viên của Nam Triều Tiên và hội Từ Tế Đài Loan do ni sư Cheng yen khởi lập vào ngày 14/5/1966, đã có nhiều chi nhánh trên thế giới vừa giúp xã hội, trên phương diện từ thiện, y tế, giải quyết cuộc sống cho quần chúng Phật tử và hỗ trợ viện phí cho bệnh nhân nghèo! So với dân số Nam Triều Tiên là 45.182.000 người, Phật giáo chiếm 25,3%; Đài Loan 23 triệu dân, Phật giáo chỉ 35.1% thì Việt Nam 86 triệu dân, đã có 45 triệu tín đồ, tức 55%, thế mà mãi đến ngày nay, về mặt nổi, chùa am phát triển gần 15 ngàn, tu sĩ có 44.500 vị, vẫn chưa có một cơ sở xã hội mang tầm vóc quốc gia chứ chưa nói đến quốc tế như Đài Loan và Nam Triều Tiên. Tuy vậy, một bộ phận khác của Phật giáo, Tín đồ Phật giáo Hòa Hảo đã đóng góp thiết thực cho xã hội bằng những phần cơm chay miễn phí mỗi ngày lên đến 10 ngàn suất ăn cho các bệnh nhân nằm viện từ TP HCM đến các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Một vài quán chay từ thiện miễn phí trong thành phố do lòng hảo tâm của những thiện tín giúp đỡ người lao động có thu nhập thấp.
Những cố gắng trên đây do tự phát của quần chúng. Phật giáo Việt Nam tuy thống nhất một khối, nhưng vì cơ chế chưa thông thoáng, bản thân Giáo hội chưa thể hiện tính chủ động, nên tầm vóc hoạt động còn hạn chế; Phật giáo là cội cổ thụ Bồ Đề, cần một không gian thoáng đạt và gốc rễ tự bám sâu vào lòng đất mẹ, có như thế mới phủ mát cho xã hội; ngược lại xem Phật giáo là loại bonsai làm đẹp hoa kiểng, tự thân nó bị tiêu hao sinh lực, chẳng những không thành công của loại cây kiểng vì bị sâu mọt đục khoét, mà còn chướng ngại, vướng bận cho cảnh trí chung quanh.
Tuy nhiên, tùy tình hình địa lý và thời cuộc mà giới lãnh đạo một số quốc gia đã giữ vững độc lập, tuy không phát triển nhiều. Và dĩ nhiên cũng có những lãnh đạo yếu kém trong một giai đoạn của một quốc gia nào đó. Riêng những nước chịu ảnh hưởng sâu đậm từ Phật giáo, đã có một thời sản sanh ra những minh quân biết áp dụng đạo Phật vào pháp trị, vừa chấn hưng Phật giáo, vừa thạnh trị quốc gia. Một Asoka đại đế của Ấn Độ, một Trần Nhân Tông và các đời vua Lý Trần tại Việt
Một Thái tử Si Đạt Đa từ khước vương vị để truy cầu chân lý cho nhân sinh thì cũng đã có một Trần Nhân Tông Việt Nam nhường ngôi vua cho con để làm nhà sư hạnh đầu đà, vừa phát triển Phật giáo vừa mở mang bờ cỏi và bảo vệ tổ quốc. Thế thì cũng không lạ một Lý Công Uẩn, xuất thân từ nhà chùa, áp dụng Phật giáo vào quản trị đất nước để đoàn kết toàn dân. Một vị vua không tham cầu vương vị, không hưởng thụ vật dục, xem phú quý vinh hoa như cỏ rác, biết hy sinh cho dân cho nước thì lòng dân nào không hậu thuẩn cho vua? Mọi người dân được tôn quý và quyền lợi không bị xâm phạm, xem tình tự dân tộc như ruột thịt một nhà, không sở hữu những báu vật bất chánh, không làm giàu trên xương máu kẻ khác vì hiểu rõ luật Nhân quả công bằng. Đượm nhuần tinh thần Vô Ngã vị tha của đạo Phật thì xã hội bấy giờ không lượm của rơi, nhà không đóng cửa…Từ vua quan đến thảo dân đều hiểu đời là giả tạm. Quyền lợi tập thể, quyền lợi quốc gia là quyền lợi chung cho mọi cá nhân, họ sẳn sàng xả kỷ hy sinh cho đất nước cho dân tộc. Một tinh thần tập thể vô ngã như thế, Phật giáo cung ứng cho xã hội những Bồ tát hạnh và sản sanh cho đất nước những minh vương như Lý công Uẩn, mở đầu cho những thời đại thạnh trị cho đất nước là chuyện dễ hiểu.
Lịch sử đã nói nhiều đến những chiến công hiển hách của dân tộc chống ngoại xâm. Phạt Tống bình Chiêm; Quân Mông cổ từng làm cỏ những đất nước vó ngựa đi qua, quân Nguyên và những triều đại ấp ủ tham vọng lấn chiếm phương Nam đều bị các triều đại Lý Trần cho chui vào ống đồng thoát thân hoặc phơi thây nơi trận địa; thế nhưng, cũng với tinh thần dĩ hòa vi quý của Đạo Phật, sau khi đánh bại quân xâm lược, vua quan nước ta vẫn triều cống ngoại giao để vững an bờ cỏi. Tuy triều cống, nhưng cha ông ta chưa hề để mất một tấc đất. Lê Thánh Tôn ( 1460-1497), vị anh quân tài giỏi của Đại Việt vào cuối thế kỷ 15 đã dạy ‘
Tuy hậu Lê như Thánh Tôn ưu đãi Nho gia, lập thể chế phong kiến giúp cho xã tắc có nề nếp quy củ, nhưng tinh thần Phật giáo đã ngấm vào xương tủy suốt nhiều thế kỷ trước đó trong mọi tầng lớp, vì thế, lòng ái quốc và đức hy sinh cho đại cuộc luôn nuôi dưỡng dân tộc; Đến ngày nay sau hơn 20 thế kỷ, tinh thần theo giáo lý Vô Thường- giả tạm- nhân quả- vị tha vẫn bàng bạc trong dân ta. Ai đó có thể không bao giờ đi chùa, chưa bao giờ biết đến giáo lý nhà Phật, nhưng vẫn có thể nói: kiếp trước vụng tu, nhân nào quả đó, oan gia nghiệp báo…Chính vì thế, lòng vị tha, thương người cứu vật sẵn có trong mọi người, biến dân tộc thành một đất nước hiếu hòa độ lượng.
Nếu chỉ có Nho giáo thì xã hội đưa vào giai cấp phong kiến bị trị bởi tinh thần Tam cương ngũ thường, Tam tùng tứ đức. Xã hội bị ràng buộc trong một khuôn khổ cố định, chỉ biết chấp hành; Đạo gia chỉ thích hợp với tầng số tâm linh vô vi siêu nhiên, xem như thụ động trong một xã hội hoạt náo.Nho giáo và Đạo gia là hai thể trạng Nhân giáo và Tiên giáo, khó mà dung hòa hai trong một; Phật giáo mang đủ tính chất nhân thừa thiên thừa, ngay cả Phật thừa, có thể dung dị những cá biệt trong cuộc sống một cách linh động hài hòa. Tinh thần hoa sen, gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn đã giúp hành giả thỏng tay vào chợ, lăn xả hy sinh mà không cần lợi dưỡng, không sợ nhiễm ô. Đó là một trong 10 điều tâm niệm của nhà Phật:
Tinh thần cộng đồng và tính dân chủ có rất sớm trong giáo đoàn thời Phật còn hiện tiền, để bảo tồn tính cộng đồng mà Phật dạy Lục hòa; để giải quyết phạm quy trong đoàn thể tu sĩ, Phật dạy Yết ma, tôn trọng ý kiến tập thể. Những sinh hoạt như thế nói lên tính vô ngã vị tha, không xây dựng và hành sự trên nền tảng cá nhân mà là tập thể cộng đồng, đó là tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách của xã hội dân chủ ngày nay!
Ngay cả cách bố thí Ba la Mật cũng nói lên tính vố chấp, không thấy có người bố thí và kẻ được bố thí. Những tinh thần vô ngã vị tha như thế, Phật giáo đã giúp cho Lý Trần xuyên suốt 4 thế kỷ hiên ngang trước họa xâm, hy sinh cá nhân và đoàn kết tương trợ trong xã hội. Một đất nước mạnh không phải có nhiều vũ khí tối tân hay kinh tế dồi dào, mà là lòng dân được thống nhất một khối. Hội nghị Dziên Hồng đã minh chứng châu chấu đá xe!
Xuất thân từ nhà chùa, Lý Công Uẩn đã học được tính dân chủ và tinh thần tự giác, giác tha. Sinh khí nhà Phật đã phủ trùm trong cung viện đến xã tắc thứ dân; Xây dựng tinh thần Phật giáo bàng bạc trong dân chúng là đã xây dựng được bức tường thành vững chắc cho một chế độ lẫn chế ngự gót chân xâm lược từ mọi phía. Tinh thần Phật giáo nghiễm nhiên là chính sách thân dân, chính vì thế trong cơ quan, công ty xí nghiệp, trong quân ngũ, những Phật tử chân chánh luôn tạo được sự tôn kính với đồng nghiệp, niềm tin với kẻ trên và thân thiện với người dưới.
Một đất nước giàu sang vì kinh tế, vững mạnh phải là lòng dân. Lý Thái Tổ không dùng uy quyền để xây dựng thể chế, không dùng bạo lực để giáo dục nhân sinh. Cả Lý lẫn Trần đều lấy Đạo Phật làm nền tảng cho đất nước vững mạnh về ngoại giao, phồn vinh trong kinh tế và tình thương đối với muôn dân như giảm thuế. Nhà Lý mở đầu cho kế sách chiến lược xây dựng tổ quốc bằng tâm linh để những thế kỷ sau đó phát triển vững mạnh, từng làm cho kẻ nuôi mộng bá quyền phải kiêng dè trước tinh thần uy vũ bất năng khuất của một dân tộc. Đồng thời, Lý Thái Tổ đã củng cố kỷ cương quốc pháp mà thời gian dài tao loạn đã không còn tồn tại .
Lý Thái Tổ và các vua đời Trần đã biết kích thích cho cây Bồ Đề phát triển và phủ bóng tự nhiên trong lòng dân tộc. Tuy nhiên, nếu dùng đạo Phật như một khí cụ mưu đồ chính trị, tự thân Phật giáo bị tàn lụn mà ngay cả thế lực lạm dụng Phật giáo cũng bị một kết quả tương phản bởi ý đồ thiếu trong sáng và thiếu tôn kính. Tuy sách sử chỉ nêu việc xây chùa đúc chuông tạo tượng của Lý Thái Tổ mà Nho gia từng phê phán, đố kỵ, nhưng không nói rõ sự phát triển của đạo Phật thời bấy giờ về mặt tâm linh, sở chứng như thế nào. Nhưng chắc chắn Phật giáo đương thời không thể thiếu vắng nội lực mà có thể làm linh hồn cho một dân tộc. Bằng chứng một Vạn Hạnh, một Lý Khánh Vân, một khuông Việt…đủ nói lên khả năng tâm linh của cộng đồng tu sĩ lúc bấy giờ để Phật giáo cắm sâu vào xã hội quần sanh, vực một đất nước thoát khỏi nội loạn ngoại xâm mà giặc Phương Bắc phải xem tổ quốc Việt Nam ngang hàng với đế vương Hán tộc.
Lý Thái Tổ không chỉ có óc chiến lược về địa hình khi dời đô về Đại La, (Thăng Long nằm giữa sông Nhĩ Hà và Tô Lịch, có cả Kim Ngưu, sông Nhuệ và sông Cà Lồ, Nhất là sông Hồng đã đem phù sa bồi đắp cho ruộng đồng màu mỡ và nới rộng vùng châu thổ); mà còn mưu lược về chính trị khi lấy Phật giáo làm sinh lực cho dân tộc. Hãy tạo điều kiện cho cây Bồ đề phát triển tự nhiên. Lý Thái tổ nói riêng và các vua chúa LÝ Trần nói chung đã làm được việc đó, một bài học lịch sử cho dân tộc mãi mãi về sau.
|Cập nhật ( 01/09/2010 )|
|
|
|
|

Set-Cookie: FontSize=3; expires=Fri, 08-Mar-2019 18:58:36 GMT; path=/


text:
DI SẢN VĂN HÓA CỦA KORYEO
* Thích Vân Phong sưu tầm
Từ ngày xưa đến nay, chữ viết là cách thức quan trọng nhất để truyền tri thức và thông tin. Vì vậy, việc tìm ra biện pháp để lại đời sau chữ viết một cách chính xác và nhanh chóng là vấn đề quan trọng nhất từ ngày xưa. Đặc biệt, việc phát minh kiểu khắc kim loại được coi là cải cách thông tin. Người phát minh kiểu khắc kim loại đầu tiên trên thế giới chính là người Koryeo.
Năm 2001, Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hoá (UNESCO) công nhận cuốn sách ‘Trực Chỉ’ được Thư viện quốc gia Pháp tại
Paris bảo quản là di sản văn hoá thế giới. Trang cuối của cuốn sách ‘Trực Chỉ’ là cuốn sách lần đầu tiên được in theo kiểu khắc kim loại trên thế giới cho biết cuốn sách này được phát hành bao giờ, ở đâu. Trong trang cuối của cuốn sách ‘Trực Chỉ’ có phần giải thích về thời gian và địa điểm phát hành cuốn sách là tháng 7 năm 1377 tại chùa Hưng Đức (Hung Deok sa) ở khu vực lân cận Cheongju. Cuối cùng điều này cho biết thời gian và địa điểm mà cuốn sách lần đầu tiên được phát hành trên thế giới theo kiểu khắc kim loại.
Sự phát hiện của cuốn sách ‘Trực Chỉ’ đã thay đổi lịch sử thế giới vì trước đây, thế giới công nhận Gutenberg lần đầu tiên phát minh kiểu khắc kim loại trên thế giới và chế tác bản khắc kim loại đầu tiên từ năm 1452 đến năm1455. Nhưng, dựa trên sự phát hiện trên, thế giới đã xác nhận cách đó 78 năm, một cuốn sách được phát hành theo kiểu khắc kim lọai tại chùa Hưng Đức (Hung Deok sa) ở khu vực lân cận Cheongju, Tỉnh Bắc Chungcheong, Hàn Quốc. Đó chính là ‘Trực Chỉ’.
Cuốn sách ‘Trực Chỉ’ là giáo trình tiêu biểu dành cho các nhà sư. Tập cuối của bộ sách ‘Trực Chỉ’ được Thư viện quốc gia Pháp tại
Paris bảo quản là nguyên bản. Vậy tại sao Thư viện quốc gia Pháp lại bảo quản cuốn sách của Koryeo? Vào cuối thế kỷ thứ 19, thời kỳ Chosun, công sứ Pháp tại Hàn Quốc, ông Colin De Plancy đã thu thập các loại cổ thư của Hàn Quốc và Trực Chỉ là một trong số những cổ thư này. Sau khi về Pháp, Plancy đã bán đấu giá các đồ vật của mình vào năm 1911. Nhà sưu tầm cổ thư, ông Henri Vever đã mua được Trực Chỉ và sau khi ông bị chết, Trực Chỉ được quyên góp cho Thư viện quốc gia Pháp vào năm 1950 theo di chúc của ông. Và vào năm 1972, cơ quan các cấp về sách tại
Paris bao gồm Thư viện quốc gia Pháp đã tổ chức triển lãm để kỷ niệm ngày sách thế giới. Thư viện quốc gia Pháp đã tuyển dụng tiến sĩ Park Byung-sun được Trường Đại học Sorbonne tại Pháp phong tiến sĩ là nhà nghiên cứu đặc biệt và ông Park đã chuẩn bị tổ chức triển lãm. Trong quá trình đó,
ông
Park đã phát hiện Trực Chỉ ở nơi dành cho sách Trung Quốc.
Trên thực tế, các nhà sử học Hàn Quốc tiếp tục cho rằng Hàn Quốc phát minh kiểu khắc kim loại sớm hơn Đức vì hợp tuyển ‘Đông Quốc Lý Tương Quốc Tập’ do nhà văn hoá Koryeo, Lee Kyu-Bo (Lý Du Báo) viết giải thích là triều đình Koryeo đã từng phát hành sách theo kiểu khắc kim loại vào năm 1234. Nhưng không có chứng cứ cụ thể nên giới học giả trên thế giới không công nhận sự thật này. Nhưng lúc đó, Trực Chỉ có thể chứng minh sự thật trên đã xuất hiện tại Pháp chứ không phải là Hàn Quốc. Cho đến hiện nay, người ta biết đến cuốn sách lần đầu tiên được phát hành theo kiểu khắc gỗ trên thế giới là kinh Phật của Shilla được phát hành vào năm 751. Như vậy, Hàn Quốc đã có kỹ thuật tối cao nhất trên thế giới trong cả hai kiểu khắc gỗ và kiểu khắc kim loại. Kiểu khắc gỗ mất nhiều chi phí và thời gian khi chế tác bản khắc gỗ. Ngoài ra, bản khắc gỗ nặng và khó bảo quản vì dễ bị nứt và bị mốc. Để bổ sung các điểm yếu của kiểu khắc gỗ, kiểu khắc kim loại đã xuất hiện. Theo kiểu khắc gỗ, sau khi khắc chữ trên bản gỗ, có thể in nhiều bản có nội dung giống nhau. Theo kiểu khắc kim loại, sau khi sắp chữ, có thể in nhiều bản có nội dung giống nhau. Nhưng khi in xong thì phân loại chữ và cho các chữ vào hộp chữ. Vì vậy, khi muốn lại in bản có nội dung giống như lần trước thì phải sắp lại chữ. Nhưng kiểu khắc kim loại có điểm mạnh là có thể in nhiều loại sách. Mặc khác, kiểu khắc gỗ phải làm bản khắc gỗ mới khi in cuốn sách mới.
Koryeo lần đầu tiên đã sử dụng kiểu khắc kim loại trên thế giới. Vậy, kỹ thuật in của Koryeo có ảnh hưởng tới những nước nào? Vào cuối thế kỷ thứ 16, Nhật Bản đã xâm lược Hàn Quốc và trong thời kỳ đó người Nhật đã cướp đoạt nhiều đồ gốm Chosun và bắt cóc nhiều thợ gốm đưa về Nhật Bản đến nỗi cuộc chiến trên được gọi là chiến tranh đồ gốm. Ngoài đồ gốm, người Nhật đã cướp đoạt nhiều đồ vật quý báu và trong đó có các tác phẩm kim loại được khắc chữ. Do vậy, Nhật Bản có thể phát hành cuốn sách theo kiểu khắc kim loại Hàn Quốc từ năm 1593. Vậy, có khả năng kỹ thuật in theo kiểu khắc kim loại của Koryeo có thể chuyển tới Đức hay không? Vào tháng 6 năm 1997, Giám đốc Viện bảo tàng in Gutenberg tại Đức đã đến thăm Hàn Quốc và gặp gỡ Giám đốc Viện bảo tàng in tại Cheongju để thảo luận vấn đề kỹ thuật in của Hàn Quốc có ảnh hưởng tới Đức hay không. Giám đốc Viện bảo tàng Gutenberg đã thừa nhận có khả năng Koryeo ảnh hưởng tới Đức dựa trên giao dịch thương mại thông qua con đường tơ lụa và đề nghị hai Viện bảo tàng hợp tác nghiên cứu về việc này. Gutenberg đã học tập về kỹ thuật gia công kim loại trong 10 năm tại một đô thị thương mại quốc tế liên kết phương Đông và phương Tây. Sau đó, ông phát minh kiểu khắc kim loại. Tức là có khá nhiều khả năng kỹ thuật in của Hàn Quốc gây ảnh hưởng tới Gutenberg.
Nhưng , rất tiếc, kiểu khắc kim loại của Koryeo không đóng góp vào việc đại chúng hoá tri thức bằng kiểu khắc kim loại của Gutenberg. Lý do Trực Chỉ thất bại trong việc cung cấp tri thức cho quần chúng là vì tiếng Hán có nhiều nét so với hệ thống chữ cái của châu Âu nên khi khắc chữ thì mất nhiều chi phí và cần nhiều nỗ lực. Vì vậy, Trực Chỉ không được in nhiều cuốn và chỉ được sử dụng là giáo trình dành cho các nhà sư. Nhưng, kiểu khắc kim loại của Gutenberg đã được sử dụng để phát hành nhiều cuốn sách thực dụng và phát triển trở thành nền tảng văn minh phương Tây. Khi in cuốn sách, người Koryeo đã chế tác bản khắc kim loại trước và sau đó, cũng chế tác bản khắc gỗ. Phương thức như vậy đã được truyền lại đến năm 1910. Vì vậy, ở Hàn Quốc có Trực Chỉ được in theo kiểu khắc gỗ. Trực Chỉ vốn có 2 bộ. Thư viện quốc gia Pháp chỉ bảo quản bộ cuối nhưng Hàn Quốc có cả hai bộ và mỗi bộ có ba cuốn. Do vậy, Hàn Quốc có thể hoàn toàn hiểu biết về nội dung Trực Chỉ. Trong đó có cuốn sách cung cấp thông tin quan trọng. Điều quan trong nhất là thời điểm cuốn sách được in là năm 1631. Người Hàn Quốc lại in Trực Chỉ theo kiểu khắc gỗ vào năm 1631. Điều này chúng minh là Trực Chỉ vẫn tồn tại ở Hàn Quốc sau khi kết thúc cuộc chiến tranh với Nhật Bản.
Hiện nay, thành phố Cheongju đang tiến hành phong trào tìm bộ đầu của Trực Chỉ được in theo kiểu khắc kim loại. Bắc Triều Tiên cũng tham gia vào phong trào này. Tại sao người Hàn Quốc xem Trực Chỉ là quan trọng? Kỹ thuật in của Koryeo vào đầu thế kỷ thứ 13 đã có nhiều ảnh hưởng với văn hoá in sách của Chosun. Văn hoá in sách của Chosun rất quan trọng trong lịch sử văn hoá Hàn Quốc. Ba di sản văn hoá trong ngành kỹ thuật in đã được UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới. Trực Chỉ cũng là thành quả rất sáng tạo và đi đầu trong lịch sử văn hoá thế giới.
Copyright © 2004 - 2018 Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Tỉnh Bạc Liêu.
Đơn vị thiết lập Viet Dong ® co., ltd.
Giấy phép số: 71/GP-TTĐT. Do Cục QL PTTH & TTĐT cấp ngày 08/04/2010.
Mọi thông tin khi sử dụng lại quý vị vui lòng ghi chú nguồn gốc.
Website được xây dựng dựa trên mã nguồn mở Joomla.

markdown:
|
|![]()
|DI SẢN VĂN HÓA CỦA KORYEO (Thích Vân Phong)||
|![]()
|Người viết: ThanhHung|
|29/08/2008|
|
|
Từ ngày xưa đến nay, chữ viết là cách thức quan trọng nhất để truyền tri thức và thông tin. Vì vậy, việc tìm ra biện pháp để lại đời sau chữ viết một cách chính xác và nhanh chóng là vấn đề quan trọng nhất từ ngày xưa. Đặc biệt, việc phát minh kiểu khắc kim loại được coi là cải cách thông tin. Người phát minh kiểu khắc kim loại đầu tiên trên thế giới chính là người Koryeo.
Năm 2001, Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hoá (UNESCO) công nhận cuốn sách ‘Trực Chỉ’ được Thư viện quốc gia Pháp tại
Sự phát hiện của cuốn sách ‘Trực Chỉ’ đã thay đổi lịch sử thế giới vì trước đây, thế giới công nhận Gutenberg lần đầu tiên phát minh kiểu khắc kim loại trên thế giới và chế tác bản khắc kim loại đầu tiên từ năm 1452 đến năm1455. Nhưng, dựa trên sự phát hiện trên, thế giới đã xác nhận cách đó 78 năm, một cuốn sách được phát hành theo kiểu khắc kim lọai tại chùa Hưng Đức (Hung Deok sa) ở khu vực lân cận Cheongju, Tỉnh Bắc Chungcheong, Hàn Quốc. Đó chính là ‘Trực Chỉ’.
Cuốn sách ‘Trực Chỉ’ là giáo trình tiêu biểu dành cho các nhà sư. Tập cuối của bộ sách ‘Trực Chỉ’ được Thư viện quốc gia Pháp tại
Trên thực tế, các nhà sử học Hàn Quốc tiếp tục cho rằng Hàn Quốc phát minh kiểu khắc kim loại sớm hơn Đức vì hợp tuyển ‘Đông Quốc Lý Tương Quốc Tập’ do nhà văn hoá Koryeo, Lee Kyu-Bo (Lý Du Báo) viết giải thích là triều đình Koryeo đã từng phát hành sách theo kiểu khắc kim loại vào năm 1234. Nhưng không có chứng cứ cụ thể nên giới học giả trên thế giới không công nhận sự thật này. Nhưng lúc đó, Trực Chỉ có thể chứng minh sự thật trên đã xuất hiện tại Pháp chứ không phải là Hàn Quốc. Cho đến hiện nay, người ta biết đến cuốn sách lần đầu tiên được phát hành theo kiểu khắc gỗ trên thế giới là kinh Phật của Shilla được phát hành vào năm 751. Như vậy, Hàn Quốc đã có kỹ thuật tối cao nhất trên thế giới trong cả hai kiểu khắc gỗ và kiểu khắc kim loại. Kiểu khắc gỗ mất nhiều chi phí và thời gian khi chế tác bản khắc gỗ. Ngoài ra, bản khắc gỗ nặng và khó bảo quản vì dễ bị nứt và bị mốc. Để bổ sung các điểm yếu của kiểu khắc gỗ, kiểu khắc kim loại đã xuất hiện. Theo kiểu khắc gỗ, sau khi khắc chữ trên bản gỗ, có thể in nhiều bản có nội dung giống nhau. Theo kiểu khắc kim loại, sau khi sắp chữ, có thể in nhiều bản có nội dung giống nhau. Nhưng khi in xong thì phân loại chữ và cho các chữ vào hộp chữ. Vì vậy, khi muốn lại in bản có nội dung giống như lần trước thì phải sắp lại chữ. Nhưng kiểu khắc kim loại có điểm mạnh là có thể in nhiều loại sách. Mặc khác, kiểu khắc gỗ phải làm bản khắc gỗ mới khi in cuốn sách mới.
Koryeo lần đầu tiên đã sử dụng kiểu khắc kim loại trên thế giới. Vậy, kỹ thuật in của Koryeo có ảnh hưởng tới những nước nào? Vào cuối thế kỷ thứ 16, Nhật Bản đã xâm lược Hàn Quốc và trong thời kỳ đó người Nhật đã cướp đoạt nhiều đồ gốm Chosun và bắt cóc nhiều thợ gốm đưa về Nhật Bản đến nỗi cuộc chiến trên được gọi là chiến tranh đồ gốm. Ngoài đồ gốm, người Nhật đã cướp đoạt nhiều đồ vật quý báu và trong đó có các tác phẩm kim loại được khắc chữ. Do vậy, Nhật Bản có thể phát hành cuốn sách theo kiểu khắc kim loại Hàn Quốc từ năm 1593. Vậy, có khả năng kỹ thuật in theo kiểu khắc kim loại của Koryeo có thể chuyển tới Đức hay không? Vào tháng 6 năm 1997, Giám đốc Viện bảo tàng in Gutenberg tại Đức đã đến thăm Hàn Quốc và gặp gỡ Giám đốc Viện bảo tàng in tại Cheongju để thảo luận vấn đề kỹ thuật in của Hàn Quốc có ảnh hưởng tới Đức hay không. Giám đốc Viện bảo tàng Gutenberg đã thừa nhận có khả năng Koryeo ảnh hưởng tới Đức dựa trên giao dịch thương mại thông qua con đường tơ lụa và đề nghị hai Viện bảo tàng hợp tác nghiên cứu về việc này. Gutenberg đã học tập về kỹ thuật gia công kim loại trong 10 năm tại một đô thị thương mại quốc tế liên kết phương Đông và phương Tây. Sau đó, ông phát minh kiểu khắc kim loại. Tức là có khá nhiều khả năng kỹ thuật in của Hàn Quốc gây ảnh hưởng tới Gutenberg.
Nhưng , rất tiếc, kiểu khắc kim loại của Koryeo không đóng góp vào việc đại chúng hoá tri thức bằng kiểu khắc kim loại của Gutenberg. Lý do Trực Chỉ thất bại trong việc cung cấp tri thức cho quần chúng là vì tiếng Hán có nhiều nét so với hệ thống chữ cái của châu Âu nên khi khắc chữ thì mất nhiều chi phí và cần nhiều nỗ lực. Vì vậy, Trực Chỉ không được in nhiều cuốn và chỉ được sử dụng là giáo trình dành cho các nhà sư. Nhưng, kiểu khắc kim loại của Gutenberg đã được sử dụng để phát hành nhiều cuốn sách thực dụng và phát triển trở thành nền tảng văn minh phương Tây. Khi in cuốn sách, người Koryeo đã chế tác bản khắc kim loại trước và sau đó, cũng chế tác bản khắc gỗ. Phương thức như vậy đã được truyền lại đến năm 1910. Vì vậy, ở Hàn Quốc có Trực Chỉ được in theo kiểu khắc gỗ. Trực Chỉ vốn có 2 bộ. Thư viện quốc gia Pháp chỉ bảo quản bộ cuối nhưng Hàn Quốc có cả hai bộ và mỗi bộ có ba cuốn. Do vậy, Hàn Quốc có thể hoàn toàn hiểu biết về nội dung Trực Chỉ. Trong đó có cuốn sách cung cấp thông tin quan trọng. Điều quan trong nhất là thời điểm cuốn sách được in là năm 1631. Người Hàn Quốc lại in Trực Chỉ theo kiểu khắc gỗ vào năm 1631. Điều này chúng minh là Trực Chỉ vẫn tồn tại ở Hàn Quốc sau khi kết thúc cuộc chiến tranh với Nhật Bản.
Hiện nay, thành phố Cheongju đang tiến hành phong trào tìm bộ đầu của Trực Chỉ được in theo kiểu khắc kim loại. Bắc Triều Tiên cũng tham gia vào phong trào này. Tại sao người Hàn Quốc xem Trực Chỉ là quan trọng? Kỹ thuật in của Koryeo vào đầu thế kỷ thứ 13 đã có nhiều ảnh hưởng với văn hoá in sách của Chosun. Văn hoá in sách của Chosun rất quan trọng trong lịch sử văn hoá Hàn Quốc. Ba di sản văn hoá trong ngành kỹ thuật in đã được UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới. Trực Chỉ cũng là thành quả rất sáng tạo và đi đầu trong lịch sử văn hoá thế giới.
|Cập nhật ( 14/12/2008 )|
|
|
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate

Set-Cookie: FontSize=3; expires=Fri, 08-Mar-2019 18:58:04 GMT; path=/

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
CẢM NIỆM VỀ CHA MẸ (tiếp theo)
* Đại đức Thích Quảng Thới
IV
Gió thu hiu hắt thổi về
Làm cho lá rụng, bốn bề phủ giăng
Có ai thương nhớ cùng chăng
Ơn cha nghĩa mẹ muôn ngàn thẳm sâu
Vẳng nghe ai hát nơi đâu
Nhớ câu dưỡng dục nhớ câu sanh thành
Tử sanh sanh tử sẵn dành
Gió lay mẹ rụng con đành mồ côi.
Mỗi năm đến mùa thu thấy lá vàng rơi, nghe tiếng mưa đổ, mây giăng buồn ảm đạm, thử hỏi ai không có phút giây bồi hồi tưởng nhớ, những giây phút thần tiên, được cha dô dành đưa đến trường học, được mẹ cho quà khi con biết hát ca, hay học thuộc bài. Và điều quan trọng là cha mẹ đã cho con cả cuộc đời mà con nào hay nào biết: Cha lành ơn cao như non Thái. Suốt tháng quanh năm, cha quần quật suốt ngày, lấy giọt mồ hôi đổi bát cơm đầy, lấy giọt máu hồng nuôi trồng sự sống. Cha là nông dân: Suốt cuộc đời
Cha lăn lộn trên cánh đồng xanh cỏ
Trán đẩm mồ hôi, ươn ướt tấm thân gầy
Suốt cuộc đời cha chìm trong đau khổ
Để con cười trong cuộc sống hôm nay
Con vẫn cứ nô đùa cùng ngày tháng
Vẫn mỗi chiều con ngóng tấm lưng cong
Tà áo mốc qua dãi dầu mưa nắng
Bóng cha xiêu xiêu in xuống cánh đồng
Suốt cuộc đời
Cha nắng mưa không ngại
Nuôi cho con được khôn lớn thành người
Bao cực nhọc để lúa đơm bông, hái
Bao hạt vàng là bất giọt mồ hôi
Cha là công nhân: vì thế Mỗi sáng vào nhà máy. Mỗi chiều về đến nhà.
Áo quần lấm lem nhớt. Thân thể cha mệt nhoài.
Cha là bốc xếp: cho nên Những bao xi măng nặng. Tấm lưng cha còng xuống.
Mồ hôi cha nhệ nhại. Hơi thở nặng nề thêm.
Cha lam lủ cả đời vì vợ vì con mà gian lao vất vả. Xuân qua, Hạ về, Thu tàn, Đông đến cứ xoay dần như thế, cha một ngày một già, sức khỏe càng ngày càng yếu. Vì lao lực hao mòn, nên cha qua đời sau cơn bạo bệnh.
Cha đi nhà vắng bao người
Mảnh sân hiu quạnh, tiếng cười gảy đôi
Bếp khuya nước chẳng còn sôi
Tách trà ngưng tỏa, làn hơi ngọt ngào
Học về còn nữa câu chào
Nữa câu còn lại, tan vào nén hương
Nhìn vào mắt mẹ càng thương
Sâu trong nỗi nhớ là vương vấn buồn
Nhìn con mắt mẹ lệ tuôn
Bởi qua dáng nhỏ có hồn của cha
Mâm cơm ngày trước đủ ba
Tròn trong chan chứa, dĩa cà dĩa rau
Bây giờ chén đủa quặn đau
Đủ đôi nhưng nhuốm sắc máu mồ hôi
Theo dòng năm tháng lặng trôi
Chân dung cha vẫn sáng ngời trong con.
Từ đó mẹ càng vất vả nhiều hơn, vừa tần tảo nuôi con vừa dạy dỗ. Hình ảnh mẹ cực khổ phận làm con không làm sao quên được. Có những khi gió mưa tầm tả, rau vẫn xanh tươi mà lòng mẹ thì úa xào vàng hoe, còn mắt mẹ đẩm ướt dòng nước mắt. Lúc đông về mẹ co ro trong cái giá lạnh, với rầu lo, chuẩn bị cho con hưởng một mùa xuân vui vẻ, nào áo quần, nào bánh kẹo, nào pháo hoa. Đôi ba năm rồi mà mẹ chưa một lần may áo mới, chỉ mặc những chiếc áo sờn vai và bạc màu vì mưa nắng. Thân mẹ dãi nắng dầm mưa, một nắng hai sương, uống ăn thì qua loa, bệnh hoạn thì uống những viên thuốc thông thường, đem sức mình vật vã với thời gian, với công việc. Mẹ hiền ân sâu như biển cả. Nếu ta ở đời trong một kiếp. Nói ân mẹ hiền không thể cùng.
Khi nói đến tình mẹ thì không bút mực nào tả được, vì mẹ là bài ca muôn thuở, là cung đàn muôn điệu. Mỗi lời ca là mỗi thiết tha ngọt ngào. Mỗi nhịp đàn là mỗi nhịp đập con tim, mang lại sức sống cho con qua sự hy sinh chịu khó suốt đời vẫn không hết. Hy sinh cho con, rồi lo cho cháu, lo mãi cho đến ngày nhắm mắt lìa đời. Chỉ còn lại:
Con cháu bơ vơ nơi trần thế
Nhớ mẹ già vất vả gian lao
Nhớ bà nhiều những lúc đếm sao
Bà kể chuyện ngày xưa, ngày xửa
Hình bóng ngày xưa không còn nữa
Lời nói diệu hiền vẫn mãi âm vang
Sống hiếu thảo hiền ngoan con nhé!
Lời của người con mãi khắc ghi.
V
Trong thơ ca so sánh tình mẹ là xôi nếp một, là đường mía lao, còn nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ là dòng suối dịu hiền, là bài hát thần tiên, là nãi chuối buồng cau…
Nhưng thật ra, xôi nếp một có thơm ngon và dẻo, nhưng cũng không thơm ngon và dẻo bằng gánh xôi của Mẹ. Bởi vì, gánh xôi ấy chứa chan tình thương sâu nặng, thiêng liêng cao cả, để có đủ tiền cho con cắp sách đến trường, cho con hạnh phúc tương lai. Và xôi nếp một dẻo đến mấy, cũng không bằng sức dẻo dai, chịu khó cần lao của Mẹ. Sức dẻo dai ấy đã hun đúc tinh thần cho con, đầy đủ niềm tin, hy vọng và thành tựu công danh.
Còn đường mía lao dầu có thanh có ngọt, cũng không ngọt ngào bằng giọng hát ngọt ngào chủa Mẹ hát ru con giữa trưa hè, hay trong đêm thanh vắng, hoặc con khi bệnh hoạn hay khóc la để Mẹ trọn đêm không ngủ, mắt thâm quần kèm theo những giọt lệ sầu bi. Vì thế cho nên, Mẹ đã đến chùa lạy Phật cầu xin phò hộ chở che cho con mau hết bịnh.
Còn dòng suối có hiền dịu đến đâu, cũng không hiền dịu bằng tấm lòng bao la của Mẹ. Khi con sai Mẹ không rầy mà chỉ khuyên. Khi con đúng hay giởi hoặc hiền ngoan, thì Mẹ luôn luôn khích lệ. Lúc nào Mẹ cũng trãi rộng mở lòng thứ tha khi con biết nói lên lời nhận lỗi và luôn luôn dạy bảo con bằng những lời khen khuyến khích.
Mẹ không phải là bài hát thần tiên, mà là bài ca bất hủ, bài ca mà dành cho tất cả, cho loài người, loài trời và cả Thánh nhân v.v…bởi vì, hình ảnh Mẹ luôn luôn có mặt khắp nơi.
Dù chuối có ngọt đến đâu, cũng không bằng tình thương của Mẹ. Sự gian lao vất vả của Mẹ hằng ngày với những thau chuối chưng, có lúc lá bánh dừa, có lúc là gánh tàu hủ, hoặc có lúc là gánh chè ngọt lịm và bùibùi của đậu v.v…
Không bao lâu mẹ lâm trọng bịnh, sức khỏe hao gầy một ngày một giảm, với thời gian tần tảo nuôi con, cho đến khi trút hơi thở sau cùng. Từ đó, Mẹ không còn nữa Mẹ đã đi rồi, nhà xưa ngõ vắng bóng mẹ in dài, và không còn nghe tiếng rao của mẹ: “Ai ăn chè đậu xanh nước dừa đường cát hôn?”
Tấm lòng của Mẹ là thế còn tình Cha là bóng búi cao uy nghiêm hùng vĩ:
Người đàn ông mỗi sáng ra khỏi nhà với chiếc xích lô
Chỉ trở về khi đất trời nhuộm màu đen tím sẩm
Ăn chén cơm với đôi con tép mỏng
Chong đèn rất khuya vắt tay nằm suy ngẫm
Người đàn ông tóc bạc một ngày kia
Nén tiếng thở dài sau tấm lưng còng xuống
Trong ánh mắt người, tôi thấy màu chiều đã nhuộm
Khốn khó cuộc đời đắp tấm vá hai vai
Đó là cha tôi!
Người thường vuốt tóc tôi bằng hai tay chai sạm
Mẹ tôi mất đi khi tôi bốn tuổi
Cha đổi cho tôi phân nữa cuộc đời
Khi tôi còn bé, Cha đưa tôi đến trường bằng chiếc xích lô
Khi lớn lên tôi có nhiều mặc cảm tự ty
Không chịu ngồi vào xích lô đến trường mỗi sáng
Người âm thầm quay lưng
Tôi chợt nhận ra tóc Cha bạc trắng
Từ thẩm sâu tiếng nấc vỡ âm thầm
Ước gì níu lại tháng năm
Đển nghe Cha hát “rau răm về trời”
Nhưng tôi nào hay biết
Xe đạp già Cha chở ước mơ con
Chở sương sớm ngoại ô xuống phố
Chở ánh trăng vàng chiều về đầu ngõ
Mồ hôi rơi … giọt đắng cuộc đời
Hạnh phúc là gì? Sao mãi mù khơi
Thời gian hằn những dấu đời trên trán
Tuổi bốn mươi đầy bão giông nắng hạn
Cha đem nỗi buồn gạn lọc niềm vui
Nước mắt chan cơm Cha vẫn gượng cười
Thế rồi, Cha đạp xích lô không còn thích hợp
Với thời kỳ tiến hóa của sự văn minh tiến bộ
Cha trở về với ruộng đồng:
Cha mỗi ngày hai buổi. Còng lưng với ruộng nương.
Con cũng ngày hai buổi. Cắp sách đến trường làng.
Dù đời trăm khổ cực. Nhưng chẳng ngại gian nan.
Mồ hôi Cha đổ xuống. Cho cây đời con xanh.
Nguyện với lòng con gắng. Sẽ chăm lo học hành.
Để ngày mai tươi sáng. Được đền ơn sanh thánh.
Cha tin tưởng như thế. Cha hy vọng như thế. Nhưng:
Con vô tình đến vô tình.
Đuổi theo cảnh mộng bồng bềnh nơi nao.
Quê nhà bước thấp bước cao
Lòng ta quản ngại biết sao tìm về
Bây giờ bóng đã xế tà
Cha còn lầm lũidưới quê mệt nhoài
Những khi trái gió trở trời
Thương Cha lại thấy bồi hồi ruột đau. Rồi một hôm:
Thời gian lặng lẽ cuốn vào
Cha bay tóc trắng vườn sau nét buồn
Bóng râm tàn rụi trong xương
Lòng con chợt hiểu, ngước trông, muộn rồi
Cắn răn mà gọi Cha ơi!
Nỗi đau rờn rợn hàng đôi lá về
Cỏ xanh phủ mộ tư bề
Ngàn năm mây trắng đã che bầu trời
VI
Mỗi năm khi gió thu hiu hắt, những trận mưa tầm tả, hòa lẫn cùng những tiếng thảm não của côn trùng. Khiến những kẻ mồ côi sống với tâm sự buồn, khi thiếu đi hai đấng sanh thành, hoặc cha hay mẹ cũng phải khiến chạnh lòng tưởng nhớ song thân. Như khi còn bé, tôi thương nhớ mẹ qua lời kể của chị tôi:
Mẹ đã nhịn thèm từng tô bún mắm
Dành dụm tiền cho con ăn học ở phương xa
Thân con càng lớn, xác mẹ càng già
Con càng mạnh khỏe, mẹ càng suy yếu.
Thật vậy, mẹ tôi hằng ngày tần tảo nuôi chồng nuôi con, mà vẫn khuyến khích anh tôi cắp sách đến trường. Khi mùa thu sang làm tôi càng thương nhớ mẹ. Bởi vì, tôi mồ côi mẹ từ năm lên bốn tuổi. Tôi chỉ biết:
Nhìn ảnh mẹ qua hình ảnh nhỏ
Lòng nhớ thương bàn bạc đất trời
Trong đêm vắng nhìn bầu vũ trụ
Một ánh sao hiền lặng lẽ trôi
Mẹ tôi! Mẹ tôi đã chết chuyến đi buôn về thánh thị, những loạt súng nổ từ máy bay rơi xuống, viên đạn oan nghiệt đã rơi vào đấu mẹ tôi. Người đã ngã!.. Đã ngã!… Đã ngã xuống dòng sông lạnh, mà hai tay vẫn ghì chặt hai túi tiền, có phải đến giờ phút cuối, mà mẹ vẫn giữ cho con những gì mẹ đã tạo. Đó là của cải, là tiền bạc. Nhưng những thứ đó không bằng tấm lòng của mẹ. Bởi vì:
Mẹ là biển cả bao la
Mẹ là trời đất chan hòa mến thương
Tình của mẹ khó đo lường
Trãi qua biết mấy đoạn trường gian lao
Vì con năm tháng tiêu hao
Vì chồng vất vả, trước sau nhọc nhằn.
Và từ ấy, những công việc khó khăn nặng nhọc, gian lao vất vả, giãi nắng dầm mưa, thức khuya dậy sớm. Mẹ không còn gánh vác nữa mà chị tôi đã thay thế mẹ hiền tần tảo sớm hôm nuôi dưỡng cha già em dại. Vì thế mà chị:
Không phấn son, không trang điểm đợi chờ
Không ước mơ, không hy vọng tương lai
Bởi vì, chị đã hy sinh đời mình cho cha già hay bệnh hoạn, lo đàn em ăn học, mà chị tôi phải buôn bán sớm chiều, đi vào đường sanh tử giữa súng đạn triền miên, thế mà chị đâu có ngại. Có những lần làm ăn thất bại chị nằm vùi quay mặt vào vách cho suối lệ tuôn trào. Thấy như thế em muốn đến gần bên chị, để an ủi rằng: “Chế ơi! Đừng khóc nữa, rồi thế nào Úm cũng sẽ phò hộ cho Chế được may mắn ở kỳ sau.” Nhưng rồi em không nói được, vì em hiểu rằng: Lúc nào chị vẫn xem em còn bé bỏng chưa hiểu biết gì. Cứ như thế đã bao lần sóng gió gian nan, có bao lần an lành hạnh phúc. Cuộc đời không như thế, bởi vì:
Ngày lo tang mẹ em chưa biết gì
Chị gian lao em bồi hồi
Ngờ đâu chưa dứt ngậm ngùi
Đã cùng trời đất sập sùi tang cha
Trơ vơ con với mái nhà
Bàn tay run rẩy chia ra đở trời
Xót lòng con lắm cha ơi
Dáng cha lận đận suốt đời vì con.
Sau cái chết của mẹ tôi, cha tôi thường hay bệnh hoạn. Có phải chăng vì thương nhớ mẹ, hay vì nhọc nhằn với nghề nghiệp, với đống quần áo cao ngất, mà cha phài thức suốt ba tháng mùa đông. Cuối cùng cơ thể cha suy yếu dần dần, một ngày một nặng. Mặc dù thế, mà cha tôi vẫn thường xuyên nhắc nhở các con cố gắng học chop vẻ vang nở mày nở mặt với đời. với những lời bảo của cha: “Con nên nhớ rằng mình là người có ăn học nên nói năng lễ phép, biết kính trên nhường dưới. Những hình ảnh ngày xưa:
Mỗi bước đi - cha đều hướng dẫn
Từ bé thơ - đến lúc trưởng thành
Như hạt sương buổi sớm long lanh
Như nắng đẹp trăng rằm ngày ấy. Ngoài ra:
Cha cho con một cuộc đời
Mối tình sâu lắng trong lời dạy khuyên
Lòng cha nghiêm nghị thiêng liêng
Cho con lẻ sống giữa miền trần gian.
Thật vậy, với tấm lòng cao quý ấy, người đã tạo cho tôi đầy đủ niềm tin và nghị lực để đi đến thành công, trên đường công danh sự nghiệp. Cha đã:
Hy sinh suốt đời vì con trẻ
Gian khổ suốt đời chớ quản lao
Hơn thế nữa, hình ảnh thân thương và cảm động nhất là nỗi bất hạnh khi mẹ tôi sớm qua đời. cha phải đóng vai trò gà trống nuôi con lo lắng cho anh em chúng tôi từ vật chất lẫn tinh thần.
Ngoài câu: “Công cha như núi Thái Sơn” còn biết bao thơ văn, đã nói lên sự khó nhọc của cha qua vần thơ:
Cha tôi tuy đã già rồi
Nhưng còn làm lụng để nuôi cả nhà
Sớm hơm vừa gáy tiếng gà
Copyright © 2004 - 2018 Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Tỉnh Bạc Liêu.
Đơn vị thiết lập Viet Dong ® co., ltd.
Giấy phép số: 71/GP-TTĐT. Do Cục QL PTTH & TTĐT cấp ngày 08/04/2010.
Mọi thông tin khi sử dụng lại quý vị vui lòng ghi chú nguồn gốc.
Website được xây dựng dựa trên mã nguồn mở Joomla.

markdown:
|
|![]()
|CẢM NIỆM VỀ CHA MẸ (tt) (Thích Quảng Thới)||
|![]()
|Người viết: ThanhHung|
|29/08/2008|
|
|
*
Gió thu hiu hắt thổi về
Làm cho lá rụng, bốn bề phủ giăng
Có ai thương nhớ cùng chăng
Ơn cha nghĩa mẹ muôn ngàn thẳm sâu
Vẳng nghe ai hát nơi đâu
Nhớ câu dưỡng dục nhớ câu sanh thành
Tử sanh sanh tử sẵn dành
Gió lay mẹ rụng con đành mồ côi.
Mỗi năm đến mùa thu thấy lá vàng rơi, nghe tiếng mưa đổ, mây giăng buồn ảm đạm, thử hỏi ai không có phút giây bồi hồi tưởng nhớ, những giây phút thần tiên, được cha dô dành đưa đến trường học, được mẹ cho quà khi con biết hát ca, hay học thuộc bài. Và điều quan trọng là cha mẹ đã cho con cả cuộc đời mà con nào hay nào biết:
Cha lăn lộn trên cánh đồng xanh cỏ
Trán đẩm mồ hôi, ươn ướt tấm thân gầy
Suốt cuộc đời cha chìm trong đau khổ
Để con cười trong cuộc sống hôm nay
Con vẫn cứ nô đùa cùng ngày tháng
Vẫn mỗi chiều con ngóng tấm lưng cong
Tà áo mốc qua dãi dầu mưa nắng
Bóng cha xiêu xiêu in xuống cánh đồng
Suốt cuộc đời
Cha nắng mưa không ngại
Nuôi cho con được khôn lớn thành người
Bao cực nhọc để lúa đơm bông, hái
Bao hạt vàng là bất giọt mồ hôi
Cha là công nhân: vì thế Mỗi sáng vào nhà máy. Mỗi chiều về đến nhà.
Áo quần lấm lem nhớt. Thân thể cha mệt nhoài.
Cha là bốc xếp: cho nên Những bao xi măng nặng. Tấm lưng cha còng xuống.
Mồ hôi cha nhệ nhại. Hơi thở nặng nề thêm.
Cha lam lủ cả đời vì vợ vì con mà gian lao vất vả. Xuân qua, Hạ về, Thu tàn, Đông đến cứ xoay dần như thế, cha một ngày một già, sức khỏe càng ngày càng yếu. Vì lao lực hao mòn, nên cha qua đời sau cơn bạo bệnh.
Cha đi nhà vắng bao người
Mảnh sân hiu quạnh, tiếng cười gảy đôi
Bếp khuya nước chẳng còn sôi
Tách trà ngưng tỏa, làn hơi ngọt ngào
Học về còn nữa câu chào
Nữa câu còn lại, tan vào nén hương
Nhìn vào mắt mẹ càng thương
Sâu trong nỗi nhớ là vương vấn buồn
Nhìn con mắt mẹ lệ tuôn
Bởi qua dáng nhỏ có hồn của cha
Mâm cơm ngày trước đủ ba
Tròn trong chan chứa, dĩa cà dĩa rau
Bây giờ chén đủa quặn đau
Đủ đôi nhưng nhuốm sắc máu mồ hôi
Theo dòng năm tháng lặng trôi
Chân dung cha vẫn sáng ngời trong con.
Từ đó mẹ càng vất vả nhiều hơn, vừa tần tảo nuôi con vừa dạy dỗ. Hình ảnh mẹ cực khổ phận làm con không làm sao quên được. Có những khi gió mưa tầm tả, rau vẫn xanh tươi mà lòng mẹ thì úa xào vàng hoe, còn mắt mẹ đẩm ướt dòng nước mắt. Lúc đông về mẹ co ro trong cái giá lạnh, với rầu lo, chuẩn bị cho con hưởng một mùa xuân vui vẻ, nào áo quần, nào bánh kẹo, nào pháo hoa. Đôi ba năm rồi mà mẹ chưa một lần may áo mới, chỉ mặc những chiếc áo sờn vai và bạc màu vì mưa nắng. Thân mẹ dãi nắng dầm mưa, một nắng hai sương, uống ăn thì qua loa, bệnh hoạn thì uống những viên thuốc thông thường, đem sức mình vật vã với thời gian, với công việc.
Khi nói đến tình mẹ thì không bút mực nào tả được, vì mẹ là bài ca muôn thuở, là cung đàn muôn điệu. Mỗi lời ca là mỗi thiết tha ngọt ngào. Mỗi nhịp đàn là mỗi nhịp đập con tim, mang lại sức sống cho con qua sự hy sinh chịu khó suốt đời vẫn không hết. Hy sinh cho con, rồi lo cho cháu, lo mãi cho đến ngày nhắm mắt lìa đời. Chỉ còn lại:
Con cháu bơ vơ nơi trần thế
Nhớ mẹ già vất vả gian lao
Nhớ bà nhiều những lúc đếm sao
Bà kể chuyện ngày xưa, ngày xửa
Hình bóng ngày xưa không còn nữa
Lời nói diệu hiền vẫn mãi âm vang
Sống hiếu thảo hiền ngoan con nhé!
Lời của người con mãi khắc ghi.
Nhưng thật ra, xôi nếp một có thơm ngon và dẻo, nhưng cũng không thơm ngon và dẻo bằng gánh xôi của Mẹ. Bởi vì, gánh xôi ấy chứa chan tình thương sâu nặng, thiêng liêng cao cả, để có đủ tiền cho con cắp sách đến trường, cho con hạnh phúc tương lai. Và xôi nếp một dẻo đến mấy, cũng không bằng sức dẻo dai, chịu khó cần lao của Mẹ. Sức dẻo dai ấy đã hun đúc tinh thần cho con, đầy đủ niềm tin, hy vọng và thành tựu công danh.
Còn đường mía lao dầu có thanh có ngọt, cũng không ngọt ngào bằng giọng hát ngọt ngào chủa Mẹ hát ru con giữa trưa hè, hay trong đêm thanh vắng, hoặc con khi bệnh hoạn hay khóc la để Mẹ trọn đêm không ngủ, mắt thâm quần kèm theo những giọt lệ sầu bi. Vì thế cho nên, Mẹ đã đến chùa lạy Phật cầu xin phò hộ chở che cho con mau hết bịnh.
Còn dòng suối có hiền dịu đến đâu, cũng không hiền dịu bằng tấm lòng bao la của Mẹ. Khi con sai Mẹ không rầy mà chỉ khuyên. Khi con đúng hay giởi hoặc hiền ngoan, thì Mẹ luôn luôn khích lệ. Lúc nào Mẹ cũng trãi rộng mở lòng thứ tha khi con biết nói lên lời nhận lỗi và luôn luôn dạy bảo con bằng những lời khen khuyến khích.
Mẹ không phải là bài hát thần tiên, mà là bài ca bất hủ, bài ca mà dành cho tất cả, cho loài người, loài trời và cả Thánh nhân v.v…bởi vì, hình ảnh Mẹ luôn luôn có mặt khắp nơi.
Dù chuối có ngọt đến đâu, cũng không bằng tình thương của Mẹ. Sự gian lao vất vả của Mẹ hằng ngày với những thau chuối chưng, có lúc lá bánh dừa, có lúc là gánh tàu hủ, hoặc có lúc là gánh chè ngọt lịm và bùibùi của đậu v.v…
Không bao lâu mẹ lâm trọng bịnh, sức khỏe hao gầy một ngày một giảm, với thời gian tần tảo nuôi con, cho đến khi trút hơi thở sau cùng. Từ đó, Mẹ không còn nữa Mẹ đã đi rồi, nhà xưa ngõ vắng bóng mẹ in dài, và không còn nghe tiếng rao của mẹ: “Ai ăn chè đậu xanh nước dừa đường cát hôn?”
Tấm lòng của Mẹ là thế còn tình Cha là bóng búi cao uy nghiêm hùng vĩ:
Người đàn ông mỗi sáng ra khỏi nhà với chiếc xích lô
Chỉ trở về khi đất trời nhuộm màu đen tím sẩm
Ăn chén cơm với đôi con tép mỏng
Chong đèn rất khuya vắt tay nằm suy ngẫm
Người đàn ông tóc bạc một ngày kia
Nén tiếng thở dài sau tấm lưng còng xuống
Trong ánh mắt người, tôi thấy màu chiều đã nhuộm
Khốn khó cuộc đời đắp tấm vá hai vai
Đó là cha tôi!
Người thường vuốt tóc tôi bằng hai tay chai sạm
Mẹ tôi mất đi khi tôi bốn tuổi
Cha đổi cho tôi phân nữa cuộc đời
Khi tôi còn bé, Cha đưa tôi đến trường bằng chiếc xích lô
Khi lớn lên tôi có nhiều mặc cảm tự ty
Không chịu ngồi vào xích lô đến trường mỗi sáng
Người âm thầm quay lưng
Tôi chợt nhận ra tóc Cha bạc trắng
Từ thẩm sâu tiếng nấc vỡ âm thầm
Ước gì níu lại tháng năm
Đển nghe Cha hát “rau răm về trời”
Nhưng tôi nào hay biết
Xe đạp già Cha chở ước mơ con
Chở sương sớm ngoại ô xuống phố
Chở ánh trăng vàng chiều về đầu ngõ
Mồ hôi rơi … giọt đắng cuộc đời
Hạnh phúc là gì? Sao mãi mù khơi
Thời gian hằn những dấu đời trên trán
Tuổi bốn mươi đầy bão giông nắng hạn
Cha đem nỗi buồn gạn lọc niềm vui
Nước mắt chan cơm Cha vẫn gượng cười
Thế rồi, Cha đạp xích lô không còn thích hợp
Với thời kỳ tiến hóa của sự văn minh tiến bộ
Cha trở về với ruộng đồng:
Cha mỗi ngày hai buổi. Còng lưng với ruộng nương.
Con cũng ngày hai buổi. Cắp sách đến trường làng.
Dù đời trăm khổ cực. Nhưng chẳng ngại gian nan.
Mồ hôi Cha đổ xuống. Cho cây đời con xanh.
Nguyện với lòng con gắng. Sẽ chăm lo học hành.
Để ngày mai tươi sáng. Được đền ơn sanh thánh.
Cha tin tưởng như thế. Cha hy vọng như thế. Nhưng:
Con vô tình đến vô tình.
Đuổi theo cảnh mộng bồng bềnh nơi nao.
Quê nhà bước thấp bước cao
Lòng ta quản ngại biết sao tìm về
Bây giờ bóng đã xế tà
Cha còn lầm lũidưới quê mệt nhoài
Những khi trái gió trở trời
Thương Cha lại thấy bồi hồi ruột đau. Rồi một hôm:
Thời gian lặng lẽ cuốn vào
Cha bay tóc trắng vườn sau nét buồn
Bóng râm tàn rụi trong xương
Lòng con chợt hiểu, ngước trông, muộn rồi
Cắn răn mà gọi Cha ơi!
Nỗi đau rờn rợn hàng đôi lá về
Cỏ xanh phủ mộ tư bề
Ngàn năm mây trắng đã che bầu trời
Mẹ đã nhịn thèm từng tô bún mắm
Dành dụm tiền cho con ăn học ở phương xa
Thân con càng lớn, xác mẹ càng già
Con càng mạnh khỏe, mẹ càng suy yếu.
Thật vậy, mẹ tôi hằng ngày tần tảo nuôi chồng nuôi con, mà vẫn khuyến khích anh tôi cắp sách đến trường. Khi mùa thu sang làm tôi càng thương nhớ mẹ. Bởi vì, tôi mồ côi mẹ từ năm lên bốn tuổi. Tôi chỉ biết:
Nhìn ảnh mẹ qua hình ảnh nhỏ
Lòng nhớ thương bàn bạc đất trời
Trong đêm vắng nhìn bầu vũ trụ
Một ánh sao hiền lặng lẽ trôi
Mẹ là biển cả bao la
Mẹ là trời đất chan hòa mến thương
Tình của mẹ khó đo lường
Trãi qua biết mấy đoạn trường gian lao
Vì con năm tháng tiêu hao
Vì chồng vất vả, trước sau nhọc nhằn.
Không phấn son, không trang điểm đợi chờ
Không ước mơ, không hy vọng tương lai
Bởi vì, chị đã hy sinh đời mình cho cha già hay bệnh hoạn, lo đàn em ăn học, mà chị tôi phải buôn bán sớm chiều, đi vào đường sanh tử giữa súng đạn triền miên, thế mà chị đâu có ngại. Có những lần làm ăn thất bại chị nằm vùi quay mặt vào vách cho suối lệ tuôn trào. Thấy như thế em muốn đến gần bên chị, để an ủi rằng: “Chế ơi! Đừng khóc nữa, rồi thế nào Úm cũng sẽ phò hộ cho Chế được may mắn ở kỳ sau.” Nhưng rồi em không nói được, vì em hiểu rằng: Lúc nào chị vẫn xem em còn bé bỏng chưa hiểu biết gì. Cứ như thế đã bao lần sóng gió gian nan, có bao lần an lành hạnh phúc. Cuộc đời không như thế, bởi vì:
Ngày lo tang mẹ em chưa biết gì
Chị gian lao em bồi hồi
Ngờ đâu chưa dứt ngậm ngùi
Đã cùng trời đất sập sùi tang cha
Trơ vơ con với mái nhà
Bàn tay run rẩy chia ra đở trời
Xót lòng con lắm cha ơi
Dáng cha lận đận suốt đời vì con.
Sau cái chết của mẹ tôi, cha tôi thường hay bệnh hoạn. Có phải chăng vì thương nhớ mẹ, hay vì nhọc nhằn với nghề nghiệp, với đống quần áo cao ngất, mà cha phài thức suốt ba tháng mùa đông. Cuối cùng cơ thể cha suy yếu dần dần, một ngày một nặng. Mặc dù thế, mà cha tôi vẫn thường xuyên nhắc nhở các con cố gắng học chop vẻ vang nở mày nở mặt với đời. với những lời bảo của cha: “Con nên nhớ rằng mình là người có ăn học nên nói năng lễ phép, biết kính trên nhường dưới. Những hình ảnh ngày xưa:
Mỗi bước đi - cha đều hướng dẫn
Từ bé thơ - đến lúc trưởng thành
Như hạt sương buổi sớm long lanh
Như nắng đẹp trăng rằm ngày ấy. Ngoài ra:
Cha cho con một cuộc đời
Mối tình sâu lắng trong lời dạy khuyên
Lòng cha nghiêm nghị thiêng liêng
Cho con lẻ sống giữa miền trần gian.
Thật vậy, với tấm lòng cao quý ấy, người đã tạo cho tôi đầy đủ niềm tin và nghị lực để đi đến thành công, trên đường công danh sự nghiệp. Cha đã:
Hy sinh suốt đời vì con trẻ
Gian khổ suốt đời chớ quản lao
Hơn thế nữa, hình ảnh thân thương và cảm động nhất là nỗi bất hạnh khi mẹ tôi sớm qua đời. cha phải đóng vai trò gà trống nuôi con lo lắng cho anh em chúng tôi từ vật chất lẫn tinh thần.
Ngoài câu: “Công cha như núi Thái Sơn” còn biết bao thơ văn, đã nói lên sự khó nhọc của cha qua vần thơ:
Cha tôi tuy đã già rồi
Nhưng còn làm lụng để nuôi cả nhà
Sớm hơm vừa gáy tiếng gà
|Cập nhật ( 14/12/2008 )|
|
|
|
|

Set-Cookie: FontSize=3; expires=Fri, 08-Mar-2019 18:57:30 GMT; path=/


text:
Nếu bạn hài lòng với phong cách bán hàng của Timili Kids, vui lòng bấm +1 để ủng hộ shop.
Chân thành cảm ơn bạn!
0⃣9⃣0⃣8⃣ 7⃣5⃣5⃣ 8⃣8⃣9⃣
Áo thun sát nách bé gái hiệu H&M, xịn dư made in cambodia, do form ôm nên các mẹ thấy sẽ nhỏ hơn các mẫu khác hen,
✔ Size 1/12-2Y, 2-4Y, 4-6Y. Giá 90k
✔ Size 6-8Y, 8-10Y.
Mua hàng online - ship tận nơi : vui lòng inbox shop : https://www.facebook.com/timili.kids
Liên hệ 0908 755 889
Mua hàng trực tiếp 183/13/12 Bến vân đồn p5 q4.
Ship hàng toàn quốc.
Ship COD (giao hàng nhận tiền) phạm vi TPHCM , phí ship 15-25k tuỳ khu vực.
CÁC TỈNH, TP KHÁC , khách hàng vui lòng Ck 100% tiền hàng trước .
Shop nhờ dịch vụ giao hàng, nên khách vui lòng nhắm size giúp nha, KHÔNG ship hàng để thử, hủy hàng vui lòng giúp shop thanh toán ship cho dich vụ. Cám ơn khách nha.

markdown:
![ ](/images/stories/virtuemart/product/ao_sat_nach_be_gai_hm_cambodia_xuat_khau.jpg)
![ ](/images/stories/virtuemart/product/ao_sat_nach_be_gai_hm_cambodia_xuat_khau.jpg)
Nếu bạn hài lòng với phong cách bán hàng của Timili Kids, vui lòng bấm +1 để ủng hộ shop.
Chân thành cảm ơn bạn!
![]()
|Hôm nay||616|
![]()
|Tất cả||553718|
0⃣
9⃣
0⃣
8⃣
7⃣
5⃣
5⃣
8⃣
8⃣
9⃣
Áo thun sát nách bé gái hiệu H&M, xịn dư made in cambodia, do form ôm nên các mẹ thấy sẽ nhỏ hơn các mẫu khác hen,
✔ Size 1/12-2Y, 2-4Y, 4-6Y. Giá 90k
✔ Size 6-8Y, 8-10Y.
Mua hàng online - ship tận nơi : vui lòng inbox shop :
[https://www.facebook.com/timili.kids](https://www.facebook.com/timili.kids)
Liên hệ 0908 755 889
Mua hàng trực tiếp 183/13/12 Bến vân đồn p5 q4.
Ship hàng toàn quốc.
Ship COD (giao hàng nhận tiền) phạm vi TPHCM , phí ship 15-25k tuỳ khu vực.
CÁC TỈNH, TP KHÁC , khách hàng vui lòng Ck 100% tiền hàng trước .
Shop nhờ dịch vụ giao hàng, nên khách vui lòng nhắm size giúp nha, KHÔNG ship hàng để thử, hủy hàng vui lòng giúp shop thanh toán ship cho dich vụ. Cám ơn khách nha.

WARC-Truncated: length

Server: cloudflare

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

X-Turbo-Charged-By: LiteSpeed

Cache-Control: no-cache

Set-Cookie: cip_vvisitcounter=MTcyLjY5LjYyLjgz; expires=Mon, 19-Mar-2018 19:25:49 GMT

X-Content-Encoded-By: Joomla! 2.5


text:
Viber/Zalo: 0907.877.968
BAG: 0
450.000 đ
Liên hệ
SHOP THẢO ANH
Đăng ký để nhận bản tin đặc biệt từ Shop Thảo Anh
Gửi
Shop Thảo Anh _ địa chỉ mua sắm hàng xách tay uy tín, chính hãng, mang lại sự an tâm và hài lòng cho tất cả các khách hàng.
Contact us:
Call/ Viber/Zalo : 0906.636.179 _ 0907.877.968
Skype: linh_nguyen10784
Website : www.shopthaoanh.com.vn
Facebook@shopthaoanh.gv
Instagram@shopthaoanh.com.vn
Address: 79/28 Lê Hoàng Phái - P17 - Gò Vấp

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


markdown:
500.000 đ
400.000 đ
570.000 đ
790.000 đ
470.000 đ
480.000 đ
500.000 đ
600.000 đ
430.000 đ
630.000 đ
430.000 đ
430.000 đ
400.000 đ
470.000 đ
470.000 đ
430.000 đ
500.000 đ
600.000 đ
430.000 đ
430.000 đ
430.000 đ
590.000 đ
650.000 đ
600.000 đ
590.000 đ
600.000 đ
370.000 đ
390.000 đ
490.000 đ
450.000 đ
530.000 đ
590.000 đ
600.000 đ
600.000 đ
490.000 đ
470.000 đ
400.000 đ
550.000 đ
590.000 đ
400.000 đ
600.000 đ
400.000 đ
500.000 đ
450.000 đ
450.000 đ
450.000 đ
490.000 đ
490.000 đ
490.000 đ
400.000 đ
300.000 đ
400.000 đ
350.000 đ
450.000 đ
400.000 đ
430.000 đ
590.000 đ
300.000 đ
300.000 đ
350.000 đ
300.000 đ
550.000 đ
300.000 đ
290.000 đ
400.000 đ
400.000 đ
350.000 đ
300.000 đ
300.000 đ
Đăng ký để nhận bản tin đặc biệt từ Shop Thảo Anh
![]()
Đang Online: |
|56
![]()
Đã Online: |
|11427909


text:
Đôi khi bạn muốn thưởng thức một ly kem mát lạnh nhưng không muốn ra ngoài hiệu, bạn có thể tự chế biến cho mình bằng công thức sau đây.
Nguyên liệu:
- 340 g đài quả tươi Hibiscus, hoặc mứt quá Hibiscus.
- 1 muỗng canh nước chanh ép
- 1 muỗng canh đường
- 4 lòng đỏ trứng gà
- 1/4 tách đường
- 1 tách sữa
- 1 muỗng cà phê bột vani
- 1 muỗng cà phê đậu vani
Thực hiện:
Trước hết chuẩn bị kem vani. Đánh lòng đỏ trứng và đường cho đến khi đặt và hơi đổi màu.
Đun sôi sữa và vani.
Từ từ cho 1/4 sữa vào hỗn hợp trứng trong khi đó vẫn đánh mạnh.
Cho hỗn hợp này vào phần sữa còn lại và đun sôi trên lửa nhỏ. Quậy đều cho đến khi hỗn hợp đặc lại. Cho vani vào và quậy đều.
Đổ hỗn hợp này qua một cái máy lọc để lấy hạt vani và bất cứ vật lớn nào khác. Làm nguội trong một thùng nước đá và để đông lạnh trong 2 giờ.
Lấy đài quả tươi Hibiscus hoặc mứt quá Hibiscus xay nhỏ, đặt vào ly thủy tinh và đổ kem vani vào.
Chúc các bạn ngon miệng!
Để biết thêm thông tin về sản phẩm quà tết Hibiscus, vui lòng liên hệ:
Trao Group - "Sản phẩm tử tế ở mức giá tử tế"
- Hotline: (+84) 90.490.7252
- Tel: (+84) - 4 - 38633245
- E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
- Website chính thức: http://trao.com.vn
- Website quà tết: http://quatetta.com.vn
- Website giới thiệu Hibiscus: http://thaomoc.com.vn/
- Facebook - Youtube - Instagram
Tham khảo thêm các bài viết:: Trang chủ Quà tết; Lựa chọn quà tết cho Công ty; Menu Quà tết; Menu sản phẩm Hibiscus; Quà tết 2018; Quà tết sức khỏe; Quà tết ý nghĩa; Quà tết doanh nghiệp; Quà tết nhân viên; Hộp quà têt; Giỏ quà tết

markdown:
Đôi khi bạn muốn thưởng thức một ly kem mát lạnh nhưng không muốn ra ngoài hiệu, bạn có thể tự chế biến cho mình bằng công thức sau đây.
**Nguyên liệu:**
- 340 g đài quả tươi Hibiscus, hoặc mứt quá Hibiscus.
- 1 muỗng canh nước chanh ép
- 1 muỗng canh đường
- 4 lòng đỏ trứng gà
- 1/4 tách đường
- 1 tách sữa
- 1 muỗng cà phê bột vani
- 1 muỗng cà phê đậu vani
**Thực hiện:**
Trước hết chuẩn bị kem vani. Đánh lòng đỏ trứng và đường cho đến khi đặt và hơi đổi màu.
Đun sôi sữa và vani.
Từ từ cho 1/4 sữa vào hỗn hợp trứng trong khi đó vẫn đánh mạnh.
Cho hỗn hợp này vào phần sữa còn lại và đun sôi trên lửa nhỏ. Quậy đều cho đến khi hỗn hợp đặc lại. Cho vani vào và quậy đều.
Đổ hỗn hợp này qua một cái máy lọc để lấy hạt vani và bất cứ vật lớn nào khác. Làm nguội trong một thùng nước đá và để đông lạnh trong 2 giờ.
Lấy đài quả tươi Hibiscus hoặc mứt quá Hibiscus xay nhỏ, đặt vào ly thủy tinh và đổ kem vani vào.
Chúc các bạn ngon miệng!
Để biết thêm thông tin về sản phẩm
[, vui lòng liên hệ: quà tết Hibiscus](/shop/san-pham/qua-tet) **Trao Group - "Sản phẩm tử tế ở mức giá tử tế"**
- Hotline: (+84) 90.490.7252
- Tel: (+84) - 4 - 38633245
- E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
- Website chính thức:
[http://trao.com.vn](http://trao.com.vn)
- Website quà tết:
[http://quatetta.com.vn](http://quatetta.com.vn)
- Website giới thiệu Hibiscus:
[http://thaomoc.com.vn/](http://thaomoc.com.vn/) [Youtube](https://www.youtube.com/channel/UCt0JEb2U84EWcBcRAhhIHew)-
Tham khảo thêm các bài viết::
[Trang chủ Quà tết](http://trao.com.vn/collections/qua-tet); [Lựa chọn quà tết cho Công ty](http://quatetta.com.vn/collections/qua-tet); [Menu Quà tết](/shop/san-pham/qua-tet); [Menu sản phẩm Hibiscus](/shop/); [Quà tết 2018](/kien-thuc/item/836-qua-tet-2018-qua-tet-suc-khoe-van-dan-dau-xu-huong); [ Quà tết sức khỏe](http://www.thaomoc.com.vn/kien-thuc/item/725-gio-qua-tet-y-nghia-qua-tang-suc-khoe-tu-hibiscus); [ Quà tết ý nghĩa](http://quatetta.com.vn/blogs/news/qua-tet-y-nghia); [ Quà tết doanh nghiệp](http://quatetta.com.vn/blogs/news/qua-tet-doanh-nghiep-mon-qua-suc-khoe-va-hanh-phuc); [ Quà tết nhân viên](/kien-thuc/item/835-qua-tet-nhan-vien-lua-chon-mon-qua-tet-nao-phu-hop); [Hộp quà têt](http://www.thaomoc.com.vn/kien-thuc/item/830-hop-qua-tet-mon-qua-sang-trong-va-y-nghia); [Giỏ quà tết](http://www.thaomoc.com.vn/nghe-thuat/item/546-gio-qua-tet-dep-voi-cac-san-pham-hibiscus)

Server: LiteSpeed

Accept-Ranges: bytes

Set-Cookie: hibiscus_tpl=hibiscus; expires=Fri, 08-Mar-2019 19:13:21 GMT; Max-Age=30672000; path=/


text:
Vui lòng liên hệ phòng kinh doanh với Ms Hoa- 0974.081.498
Mail: hfs.hoanguyen@gmail.com
CÔNG TY CP GIẢI PHÁP DỊCH VỤ KHÁCH SẠN HFS
Địa chỉ: P603B Hà Thành Plaza 102 Thái Thịnh, Đống Đa, Hà Nội
Các sản phẩm nồi bật của chúng tôi gồm:
- Đồ cho nhà hàng nhật, hộp bento, khay nhật
- Đồ dùng đại sảnh, biển chỉ dẫn, thùng rác, sân khấu di động
- Bàn ghế led, bàn ghế phòng tiệc và hội nghị
- Đồ dùng phòng khách: giường phụ, ấm đun nước, két điện tử, minibar, cây treo áo…
- Bát đĩa nhật hàn, bát đĩa melamine (phíp)
- Dụng cụ buffet, bình nước hoa quả, bình cafe, đèn hâm nóng thức ăn
- Đồ dùng bàn tiệc, dao thìa dĩa, tấm lót đĩa placemat
Liên hệ: Nguyễn Thị Hoa, 0974081498, 102 Thái Thịnh
Bạn nên nhấn vào hình chữ F (facebook), g+ (google) và t (twitter),... để bài chia sẻ tới hàng triệu thành viên
Xem thêm "Du lịch, KS, NH, vé máy bay" tại:

markdown:
Mail: hfs.hoanguyen@gmail.com
CÔNG TY CP GIẢI PHÁP DỊCH VỤ KHÁCH SẠN HFS
Địa chỉ: P603B Hà Thành Plaza 102 Thái Thịnh, Đống Đa, Hà Nội
Các sản phẩm nồi bật của chúng tôi gồm:
- Đồ cho nhà hàng nhật, hộp bento, khay nhật
- Đồ dùng đại sảnh, biển chỉ dẫn, thùng rác, sân khấu di động
- Bàn ghế led, bàn ghế phòng tiệc và hội nghị
- Đồ dùng phòng khách: giường phụ, ấm đun nước, két điện tử, minibar, cây treo áo…
- Bát đĩa nhật hàn, bát đĩa melamine (phíp)
- Dụng cụ buffet, bình nước hoa quả, bình cafe, đèn hâm nóng thức ăn
- Đồ dùng bàn tiệc, dao thìa dĩa, tấm lót đĩa placemat
*Liên hệ: Nguyễn Thị Hoa, 0974081498, 102 Thái Thịnh*

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache/2.4.23 (Unix) OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4

Cache-Control: private, must-revalidate

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Hotline: (04) 6.6747 322
Đang online : 21
Tổng truy cập : 64224441
Tư vấn sức khỏe » Tư vấn ung thư - ung thu, ung thư ,bệnh ung thư ,benh ung thu
2011-11-01 11:16:44
Xin hỏi, ung thư thường được phân thành các giai đoạn như thế nào? Có khác nhau nhau giữa các loại ung thư không?
2011-11-01 10:47:17
Tôi rất thích ăn dưa muối xổi với thịt luộc. Nhưng bạn bè tôi lại khuyên không nên ăn nhiều vì không tốt cho sức khoẻ. Xin chuyên mục cho biết lý do vì sao? Khởi Minh (Ba Đình, Hà Nội).

markdown:
![ ung thu](/images/icon_thongke.png)
![ benh ung thu](/images/icon_thongke2.png)
**Tư vấn sức khỏe » Tư vấn ung thư - ung thu, ung thư ,bệnh ung thư ,benh ung thu**
2011-11-01 11:16:44
Xin hỏi, ung thư thường được phân thành các giai đoạn như thế nào? Có khác nhau nhau giữa các loại ung thư không?
2011-11-01 10:47:17
Tôi rất thích ăn dưa muối xổi với thịt luộc. Nhưng bạn bè tôi lại khuyên không nên ăn nhiều vì không tốt cho sức khoẻ. Xin chuyên mục cho biết lý do vì sao? Khởi Minh (Ba Đình, Hà Nội).
|Trang |1


text:
LỪA ĐẢO QUA MẠNG
Cập nhật: 13/3/2018 | 8:23:29 AM
Giờ đây mạng internet đã trở thành “nguồn sống” của rất nhiều cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp,… nó hiện hữu trong mọi các lĩnh vực từ vui chơi, giải trí, học tập,… cho tới chính trị, văn hóa và xã hội. Sự tiện dụng và hữu ích của internet là không thể phủ nhận, nhu cầu sử dụng mạng trong cuộc sống hàng ngày như: mua bán, làm việc, kết bạn, tìm đối tác, gửi tài liệu, họp hành, ký kết hợp đồng, chuyển tiền,…
LỪA ĐẢO QUA MẠNG
Giờ đây mạng internet đã trở thành “nguồn sống” của rất nhiều cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp,… nó hiện hữu trong mọi các lĩnh vực từ vui chơi, giải trí, học tập,… cho tới chính trị, văn hóa và xã hội.
Sự tiện dụng và hữu ích của internet là không thể phủ nhận, nhu cầu sử dụng mạng trong cuộc sống hàng ngày như: mua bán, làm việc, kết bạn, tìm đối tác, gửi tài liệu, họp hành, ký kết hợp đồng, chuyển tiền,…
Bạn nên làm gì trước vấn nạn lừa đảo qua mạng?
Khi sự trao đổi diễn ra quá dễ dàng, chỉ cần qua mấy thao tác đơn giản, thì cũng là cơ hội cho những chiêu “LỪA ĐẢO, TRỘM CẮP” trên mạng hoành hành.
1. Thông qua thế giới ảo, bạn có thể bị lừa gạt những gì?
Như đã nói, khi chúng ta ngày càng thu mình trong một thế giới ảo, cuộc sống hầu như chỉ xoay quanh những cú “click”, thì việc bạn có thế bị lừa gạt là bất cứ điều gì, ví dụ điển hình:
- Lừa tình: tình yêu thời internet, có nhiều cuộc tình tốt đẹp đã đơm hoa kết trái, nhưng cũng không ít người bị lừa gạt cả tình lẫn tiền,…
Không ít cô gái non dạ rơi vào cạm bẫy của yêu râu xanh
- Lừa tiền: những giao dịch chuyển khoản, ký kết hợp đồng diễn ra trên mạng giúp công việc làm ăn và trao đổi trở nên hết sức dễ dàng và nhanh gọn, nhưng nếu như bạn không có sự hiểu biết và chắc chắn về đối tác của mình, thì việc bạn bị lừa là hết sức dễ hiểu.
Cảnh giác với những chiêu lừa tiền qua mạng
- Lừa đảo hàng hóa (mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc,…): internet không biên giới giúp bạn có thể mua bán hàng hóa ở bất cứ nơi đâu, tuy nhiên, liệu sản phẩm khi tới tay bạn có đúng như những gì được quảng cáo, giới thiệu hay không thì lại là vấn đề khác.
Bạn có thể bị lừa đảo khi tham gia mua bán qua mạng
- Lừa lòng tin: những cuộc vận động tình nguyện, quyên góp trá hình, chỉ để làm giàu túi tiền cá nhân hoặc một vài cá nhân; hoặc đơn giản là những tin nhắn mạo danh người thân để nhờ bạn nạp thẻ, chuyển tiền,…
Không ít những cuộc tình nguyện trá hình
2. Bạn nên làm gì để tự bảo vệ mình?
Khi sẵn sàng bước chân vào thế giới rộng lớn, đầy màu hồng nhưng cũng không ít cạm bẫy, để có được những điều tốt đẹp và hạn chế ít nhất những rủi ro, bạn cần phải trang bị cho mình những kiến thức, kỹ năng sống và một tinh thần thép để không dễ dàng bị dụ dỗ hay lừa gạt bởi những lời ngon ngọt hay những điều mới mẻ, dễ dàng, giá rẻ,…
Hãy tự bảo vệ mình trên những click!
Một số lời khuyên dành cho bạn:
+ Hãy tìm hiểu thật kỹ người bạn muốn kết bạn, hay hợp tác làm ăn
+ Đừng để những phần thưởng từ trên trời rơi xuống che mắt bạn
+ Hãy thật cẩn thận khi giao dịch mua bán trên mạng xã hội, đặc biệt là những nơi bạn phải lưu lại mật khẩu của mình
+ Tìm hiểu thật kỹ về nguồn gốc, đặc tính và giá cả sản phẩm mà bạn muốn mua
+ Nếu sự giao dịch lớn thì nên có sự chứng giám, giám định của một bên thứ 3 để đảm bảo an toàn
3. Khi đã bị lừa, bạn cần làm gì?
Mặc dù bạn có hiểu biết, lanh lợi tới đâu, thì những tên lừa gạt còn ma cô hơn bạn gấp nhiều lần, và việc bạn bị lừa hay nhận được những thứ không như mong muốn khi giao dịch qua mạng là điều rất dễ xảy ra.
Làm gì khi bạn bị lừa đảo qua mạng?
Có rất nhiều người sau khi bị lừa gạt đã chọn cách im lặng, chấp nhận và bỏ qua coi như đó là điều xui xẻo xảy ra với mình.
Có nhiều người chia sẻ câu chuyện của mình lên mạng xã hội để cảnh báo mọi người.
Nhưng có rất ít người lên tiếng hay biết cách đòi lại quyền lợi của mình, khi bị lừa gạt, bởi hầu hết mọi người đều nghĩ rằng:
- Bị lừa rồi thì tránh nó ra
- Có tìm thì cũng chả biết nó ở đâu mà bắt đền
- Tìm nhưng kết quả lại chỉ là những dữ liệu ảo
…
=> Có một cách hết sức ĐƠN GIẢN, DỄ DÀNG mà bạn nên biết, đó là nhờ đến lực lượng thám tử. Thám tử sẽ giúp bạn điều tra một cách nhanh nhất, chính xác nhất những tội phạm trên mạng, giúp bạn lấy lại được những gì đã mất.
Thám tử Toàn Cầu tự hào là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ thám tử đặc biệt là “thám tử điều tra lừa đảo qua mạng”, với đội ngũ tinh nhuệ về tay nghề, kiến thức chuyên môn, chúng tôi cam kết mang lại cho bạn kết quả nhanh nhất, sớm nhất với chi phí hợp lý nhất.
- Cận cảnh: Ăn cắp xe máy AIR BLADE trong vòng 20s
- Thám tử Hà Nội và câu chuyện rung động lòng người
- Có chăng, khi yêu chỉ nên TIN MỘT NỬA???
- Sự uẩn khuất của một “Mối Tình Tây - Việt”
- Ngoại tình có phải là điều tất yếu của cuộc sống hiện đại???
- Những câu nói dối kinh điển của đàn ông khi ngoại tình
- Cái giá của sự phản bội trong tình yêu
- Những chiêu độc của phụ nữ khi đánh ghen
- Mách bạn cách thoát khỏi cám dỗ ngoại tình
- Rụng rời sát ngày cưới bất ngờ nghe lén được cuộc điện thoại của mẹ
- Tôi đã phải ôm đứa con 3 tháng tuổi ra đi khi trong túi chỉ vỏn vẹn 500 ngàn đồng
- Đêm tân hôn tan tành vì cuộc gọi từ người yêu cũ
- Khoản tiền kếch xù "chồng hờ" cho tôi hóa ra là 1 âm mưu hèn hạ
- Cuộc hẹn gặp tình cũ lúc 0h và trái đắng không ngờ tôi phải trả!
- Dành cho người chồng có ý ngoại tình
- Tìm kiếm
- Call: 24/7(+84) 942 929 525
-
-
- THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI PHẦN LAN
- THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI THỤY SỸ
- THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI THỤY ĐIỂN
- THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI UKRAINA
- THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI MACAU
- THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI ĐAN MẠCH
- Dịch vụ phục hồi dữ liệu
- DỊCH VỤ TRUY TÌM BIỂN SỐ XE
- THÁM TỬ TÌM KIẾM
- THÁM TỬ THEO DÕI GIÁM SÁT
- THÁM TỬ XÁC MINH NHÂN THÂN
- Dịch vụ Thám Tử Tìm Người Thân Mất Tích
- Dịch vụ thám tử tại TPHCM UY TÍN & NHANH CHÓNG NHẤT
- THÁM TỬ ĐIỀU TRA THÔNG TIN KINH TẾ
- PHÁT HIỆN VÀ NGĂN CHẶN GIÁN ĐIỆP
- ĐIỀU TRA HÀNG GIẢ HÀNG NHÁI
- DỊCH VỤ GIÁM ĐỊNH ADN
- THÁM TỬ BẢO VỆ - VỆ SĨ
- THÁM TỬ ĐIỀU TRA SỐ ĐIỆN THOẠI
- DỊCH VỤ THÁM TỬ ĐIỀU TRA TRỘM CẮP NỘI BỘ
- Thám Tử Điều Tra Ngoại Tình
- ĐỊNH VỊ VỊ TRÍ THUÊ BAO SỐ ĐIỆN THOẠI
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Úc
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Pháp
- Dịch vụ cho thuê thám tử dành cho Việt Kiều tại Ba Lan
- Con Việt Kiều Đức tìm lại cha sau 35 năm như thế nào?
- Dịch vụ thuê thám tử cho người nước ngoài uy tín, bảo mật
- Uy tín & bảo mật với dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Hàn Quốc
- Dịch vụ thám tử cho Việt Kiều tại Mỹ
- Thuê thám tử cho Việt Kiều tại Anh
- Dịch vụ thuê thám tử ngoại tình tại Nhật
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều Canada
- Dịch Vụ Thuê thám tử cho Việt Kiều tại Đức
- Dịch vụ thuê thám tử cho VIỆT KIỀU ĐÀI LOAN
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Trung Quốc
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Lào
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Campuchia
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Singapore
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Nga
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Thái Lan
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Ấn Độ
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Malaysia
- Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Cộng hòa Séc
- DỊCH VỤ THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI NA UY
- THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI BỈ
- THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI HÀ LAN
- Dịch vụ thám tử cho Việt kiều
- Dịch vụ thám tử điều tra và ngăn chặn gián điệp
- Dịch vụ thám tử xác minh ADN
- Dịch vụ thám tử săn ảnh theo yêu cầu
- Tư vấn tâm lý với công ty thám tử Việt Nam
- Xác minh thông tin hàng giả, hàng nhái
- Dịch vụ thám tử truy tìm chủ nhân biển số xe
- Dịch vụ thám tử điều tra ngoại tình
- Dịch vụ thám tử quản lý giám sát con cái
- Dịch vụ thám tử tư tìm người thất lạc, bỏ đi, trốn nợ
- Dịch vụ thám tử tư xác minh nhân thân lý lịch
- Dịch vụ thám tử tìm chủ nhân số điện thoại
- Dịch vụ thám tử điều tra an ninh nội bộ công ty
- Dịch vụ thám tử điều tra an ninh nội bộ gia đình
-
-

markdown:
LỪA ĐẢO QUA MẠNG
Cập nhật: 13/3/2018 | 8:23:29 AM
Giờ đây mạng internet đã trở thành “nguồn sống” của rất nhiều cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp,… nó hiện hữu trong mọi các lĩnh vực từ vui chơi, giải trí, học tập,… cho tới chính trị, văn hóa và xã hội. Sự tiện dụng và hữu ích của internet là không thể phủ nhận, nhu cầu sử dụng mạng trong cuộc sống hàng ngày như: mua bán, làm việc, kết bạn, tìm đối tác, gửi tài liệu, họp hành, ký kết hợp đồng, chuyển tiền,…
**LỪA ĐẢO QUA MẠNG**
Giờ đây mạng internet đã trở thành “nguồn sống” của rất nhiều cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp,… nó hiện hữu trong mọi các lĩnh vực từ vui chơi, giải trí, học tập,… cho tới chính trị, văn hóa và xã hội.
Sự tiện dụng và hữu ích của internet là không thể phủ nhận, nhu cầu sử dụng mạng trong cuộc sống hàng ngày như: mua bán, làm việc, kết bạn, tìm đối tác, gửi tài liệu, họp hành, ký kết hợp đồng, chuyển tiền,…
*Bạn nên làm gì trước vấn nạn lừa đảo qua mạng?*
Khi sự trao đổi diễn ra quá dễ dàng, chỉ cần qua mấy thao tác đơn giản, thì cũng là cơ hội cho những chiêu “LỪA ĐẢO, TRỘM CẮP” trên mạng hoành hành.
**1. Thông qua thế giới ảo, bạn có thể bị lừa gạt những gì?**
Như đã nói, khi chúng ta ngày càng thu mình trong một thế giới ảo, cuộc sống hầu như chỉ xoay quanh những cú “click”, thì việc bạn có thế bị lừa gạt là bất cứ điều gì, ví dụ điển hình:
- Lừa tình: tình yêu thời internet, có nhiều cuộc tình tốt đẹp đã đơm hoa kết trái, nhưng cũng không ít người bị lừa gạt cả tình lẫn tiền,…
*Không ít cô gái non dạ rơi vào cạm bẫy của yêu râu xanh*
- Lừa tiền: những giao dịch chuyển khoản, ký kết hợp đồng diễn ra trên mạng giúp công việc làm ăn và trao đổi trở nên hết sức dễ dàng và nhanh gọn, nhưng nếu như bạn không có sự hiểu biết và chắc chắn về đối tác của mình, thì việc bạn bị lừa là hết sức dễ hiểu.
*Cảnh giác với những chiêu lừa tiền qua mạng*
- Lừa đảo hàng hóa (mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc,…): internet không biên giới giúp bạn có thể mua bán hàng hóa ở bất cứ nơi đâu, tuy nhiên, liệu sản phẩm khi tới tay bạn có đúng như những gì được quảng cáo, giới thiệu hay không thì lại là vấn đề khác.
*Bạn có thể bị lừa đảo khi tham gia mua bán qua mạng*
- Lừa lòng tin: những cuộc vận động tình nguyện, quyên góp trá hình, chỉ để làm giàu túi tiền cá nhân hoặc một vài cá nhân; hoặc đơn giản là những tin nhắn mạo danh người thân để nhờ bạn nạp thẻ, chuyển tiền,…
*Không ít những cuộc tình nguyện trá hình* **2. Bạn nên làm gì để tự bảo vệ mình?**
Khi sẵn sàng bước chân vào thế giới rộng lớn, đầy màu hồng nhưng cũng không ít cạm bẫy, để có được những điều tốt đẹp và hạn chế ít nhất những rủi ro, bạn cần phải trang bị cho mình những kiến thức, kỹ năng sống và một tinh thần thép để không dễ dàng bị dụ dỗ hay lừa gạt bởi những lời ngon ngọt hay những điều mới mẻ, dễ dàng, giá rẻ,…
*Hãy tự bảo vệ mình trên những click!*
Một số lời khuyên dành cho bạn:
+ Hãy tìm hiểu thật kỹ người bạn muốn kết bạn, hay hợp tác làm ăn
+ Đừng để những phần thưởng từ trên trời rơi xuống che mắt bạn
+ Hãy thật cẩn thận khi giao dịch mua bán trên mạng xã hội, đặc biệt là những nơi bạn phải lưu lại mật khẩu của mình
+ Tìm hiểu thật kỹ về nguồn gốc, đặc tính và giá cả sản phẩm mà bạn muốn mua
+ Nếu sự giao dịch lớn thì nên có sự chứng giám, giám định của một bên thứ 3 để đảm bảo an toàn
**3. Khi đã bị lừa, bạn cần làm gì?**
Mặc dù bạn có hiểu biết, lanh lợi tới đâu, thì những tên lừa gạt còn ma cô hơn bạn gấp nhiều lần, và việc bạn bị lừa hay nhận được những thứ không như mong muốn khi giao dịch qua mạng là điều rất dễ xảy ra.
*Làm gì khi bạn bị lừa đảo qua mạng?*
Có rất nhiều người sau khi bị lừa gạt đã chọn cách im lặng, chấp nhận và bỏ qua coi như đó là điều xui xẻo xảy ra với mình.
Có nhiều người chia sẻ câu chuyện của mình lên mạng xã hội để cảnh báo mọi người.
Nhưng có rất ít người lên tiếng hay biết cách đòi lại quyền lợi của mình, khi bị lừa gạt, bởi hầu hết mọi người đều nghĩ rằng:
- Bị lừa rồi thì tránh nó ra
- Có tìm thì cũng chả biết nó ở đâu mà bắt đền
- Tìm nhưng kết quả lại chỉ là những dữ liệu ảo
…
=>
*Có một cách hết sức ĐƠN GIẢN, DỄ DÀNG mà bạn nên biết, đó là nhờ đến lực lượng thám tử. Thám tử sẽ giúp bạn điều tra một cách nhanh nhất, chính xác nhất những tội phạm trên mạng, giúp bạn lấy lại được những gì đã mất. *
Thám tử Toàn Cầu tự hào là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ thám tử đặc biệt là “thám tử điều tra lừa đảo qua mạng”, với đội ngũ tinh nhuệ về tay nghề, kiến thức chuyên môn, chúng tôi cam kết mang lại cho bạn kết quả nhanh nhất, sớm nhất với chi phí hợp lý nhất.
[Cận cảnh: Ăn cắp xe máy AIR BLADE trong vòng 20s](/tin-tuc-tham-tu/can-canh-an-cap-xe-may-air-blade-trong-vong-20s/) [Thám tử Hà Nội và câu chuyện rung động lòng người](/tin-tuc-tham-tu/tham-tu-ha-noi-va-cau-chuyen-rung-dong-long-nguoi/) [Có chăng, khi yêu chỉ nên TIN MỘT NỬA???](/tin-tuc-tham-tu/co-chang-khi-yeu-chi-nen-tin-mot-nua/) [Sự uẩn khuất của một “Mối Tình Tây - Việt”](/tin-tuc-tham-tu/su-uan-khuat-cua-mot-moi-tinh-tay-viet/) [Ngoại tình có phải là điều tất yếu của cuộc sống hiện đại???](/tin-tuc-tham-tu/ngoai-tinh-co-phai-la-dieu-tat-yeu-cua-cuoc-song-hien-dai/) [Những câu nói dối kinh điển của đàn ông khi ngoại tình](/tin-tuc-tham-tu/nhung-cau-noi-doi-kinh-dien-cua-dan-ong-khi-ngoai-tinh/) [Cái giá của sự phản bội trong tình yêu](/tin-tuc-tham-tu/cai-gia-cua-su-phan-boi-trong-tinh-yeu/) [Những chiêu độc của phụ nữ khi đánh ghen](/tin-tuc-tham-tu/nhung-chieu-doc-cua-phu-nu-khi-danh-ghen/) [Mách bạn cách thoát khỏi cám dỗ ngoại tình](/tin-tuc-tham-tu/mach-ban-cach-thoat-khoi-cam-do-ngoai-tinh/) [Rụng rời sát ngày cưới bất ngờ nghe lén được cuộc điện thoại của mẹ](/tin-tuc-tham-tu/rung-roi-sat-ngay-cuoi-bat-ngo-nghe-len-duoc-cuoc-dien-thoai-cua-me/) [Tôi đã phải ôm đứa con 3 tháng tuổi ra đi khi trong túi chỉ vỏn vẹn 500 ngàn đồng](/tin-tuc-tham-tu/toi-da-phai-om-dua-con-3-thang-tuoi-ra-di-khi-trong-tui-chi-von-ven-500-ngan-dong/) [Đêm tân hôn tan tành vì cuộc gọi từ người yêu cũ](/tin-tuc-tham-tu/dem-tan-hon-tan-tanh-vi-cuoc-goi-tu-nguoi-yeu-cu/) [Khoản tiền kếch xù "chồng hờ" cho tôi hóa ra là 1 âm mưu hèn hạ](/tin-tuc-tham-tu/khoan-tien-kech-xu-chong-ho-cho-toi-hoa-ra-la-1-am-muu-hen-ha/) [Cuộc hẹn gặp tình cũ lúc 0h và trái đắng không ngờ tôi phải trả!](/tin-tuc-tham-tu/cuoc-hen-gap-tinh-cu-luc-0h-va-trai-dang-khong-ngo-toi-phai-tra/) [Dành cho người chồng có ý ngoại tình](/tin-tuc-tham-tu/danh-cho-nguoi-chong-co-y-ngoai-tinh/)
- Tìm kiếm
- Call: 24/7(+84) 942 929 525
-
-
[THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI PHẦN LAN](/tham-tu-cho-ca-nhan/thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-phan-lan/) [THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI THỤY SỸ](/tham-tu-cho-ca-nhan/thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-thuy-sy/) [THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI THỤY ĐIỂN](/tham-tu-cho-ca-nhan/thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-thuy-dien/) [THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI UKRAINA](/tham-tu-cho-ca-nhan/thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-ukraina/) [THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI MACAU](/tham-tu-cho-ca-nhan/thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-macau/) [THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI ĐAN MẠCH](/tham-tu-cho-ca-nhan/thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-dan-mach/) [Dịch vụ phục hồi dữ liệu](/dich-vu-chinh/dich-vu-phuc-hoi-du-lieu/) [DỊCH VỤ TRUY TÌM BIỂN SỐ XE](/dich-vu-chinh/dich-vu-truy-tim-bien-so-xe/) [THÁM TỬ TÌM KIẾM](/dich-vu-chinh/tham-tu-tim-kiem/) [THÁM TỬ THEO DÕI GIÁM SÁT](/dich-vu-chinh/tham-tu-theo-doi-giam-sat/) [THÁM TỬ XÁC MINH NHÂN THÂN](/dich-vu-chinh/tham-tu-xac-minh-nhan-than/) [Dịch vụ Thám Tử Tìm Người Thân Mất Tích](/dich-vu-chinh/dich-vu-tham-tu-tim-nguoi-than-mat-tich/) [Dịch vụ thám tử tại TPHCM UY TÍN & NHANH CHÓNG NHẤT](/dich-vu-chinh/dich-vu-tham-tu-tai-tphcm-uy-tin-nhanh-chong-nhat/) [THÁM TỬ ĐIỀU TRA THÔNG TIN KINH TẾ](/tham-tu-cho-doanh-nghiep/tham-tu-dieu-tra-thong-tin-kinh-te/) [PHÁT HIỆN VÀ NGĂN CHẶN GIÁN ĐIỆP](/dich-vu-chinh/phat-hien-va-ngan-chan-gian-diep/) [ĐIỀU TRA HÀNG GIẢ HÀNG NHÁI](/dich-vu-chinh/dieu-tra-hang-gia-hang-nhai/) [DỊCH VỤ GIÁM ĐỊNH ADN](/dich-vu-chinh/dich-vu-giam-dinh-adn/) [THÁM TỬ BẢO VỆ - VỆ SĨ](/dich-vu-chinh/tham-tu-bao-ve-ve-si/) [THÁM TỬ ĐIỀU TRA SỐ ĐIỆN THOẠI](/dich-vu-chinh/tham-tu-dieu-tra-so-dien-thoai/) [DỊCH VỤ THÁM TỬ ĐIỀU TRA TRỘM CẮP NỘI BỘ](/tham-tu-cho-doanh-nghiep/dich-vu-tham-tu-dieu-tra-trom-cap-noi-bo/) [Thám Tử Điều Tra Ngoại Tình](/tham-tu-cho-ca-nhan/tham-tu-dieu-tra-ngoai-tinh/) [ĐỊNH VỊ VỊ TRÍ THUÊ BAO SỐ ĐIỆN THOẠI](/tham-tu-cho-ca-nhan/dinh-vi-vi-tri-thue-bao-so-dien-thoai/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Úc](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-uc/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Pháp](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-phap/) [Dịch vụ cho thuê thám tử dành cho Việt Kiều tại Ba Lan](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-cho-thue-tham-tu-danh-cho-viet-kieu-tai-ba-lan/) [Con Việt Kiều Đức tìm lại cha sau 35 năm như thế nào?](/tham-tu-cho-ca-nhan/con-viet-kieu-duc-tim-lai-cha-sau-35-nam-nhu-the-nao/) [Dịch vụ thuê thám tử cho người nước ngoài uy tín, bảo mật](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-nguoi-nuoc-ngoai-uy-tin-bao-mat/) [Uy tín & bảo mật với dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Hàn Quốc](/tham-tu-cho-ca-nhan/uy-tin-bao-mat-voi-dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-han-quoc/) [Dịch vụ thám tử cho Việt Kiều tại Mỹ](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-my/) [Thuê thám tử cho Việt Kiều tại Anh](/tham-tu-cho-ca-nhan/thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-anh/) [Dịch vụ thuê thám tử ngoại tình tại Nhật](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-ngoai-tinh-tai-nhat/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều Canada](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-canada/) [Dịch Vụ Thuê thám tử cho Việt Kiều tại Đức](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-duc/) [Dịch vụ thuê thám tử cho VIỆT KIỀU ĐÀI LOAN](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-dai-loan/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Trung Quốc](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-trung-quoc/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Lào](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-lao/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Campuchia](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-campuchia/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Singapore](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-singapore/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Nga](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-nga/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Thái Lan](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-thai-lan/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Ấn Độ](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-an-do/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Malaysia](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-malaysia/) [Dịch vụ thuê thám tử cho Việt Kiều tại Cộng hòa Séc](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-cong-hoa-sec/) [DỊCH VỤ THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI NA UY](/tham-tu-cho-ca-nhan/dich-vu-thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-na-uy/) [THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI BỈ](/tham-tu-cho-ca-nhan/thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-bi/) [THUÊ THÁM TỬ CHO VIỆT KIỀU TẠI HÀ LAN](/tham-tu-cho-ca-nhan/thue-tham-tu-cho-viet-kieu-tai-ha-lan/) [Dịch vụ thám tử cho Việt kiều](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-cho-viet-kieu/) [Dịch vụ thám tử điều tra và ngăn chặn gián điệp](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-dieu-tra-va-ngan-chan-gian-diep/) [Dịch vụ thám tử xác minh ADN](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-xac-minh-adn/) [Dịch vụ thám tử săn ảnh theo yêu cầu](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-san-anh-theo-yeu-cau/) [Tư vấn tâm lý với công ty thám tử Việt Nam](/dich-vu-tham-tu/tu-van-tam-ly-voi-cong-ty-tham-tu-viet-nam/) [Xác minh thông tin hàng giả, hàng nhái](/dich-vu-tham-tu/xac-minh-thong-tin-hang-gia-hang-nhai/) [Dịch vụ thám tử truy tìm chủ nhân biển số xe](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-truy-tim-chu-nhan-bien-so-xe/) [Dịch vụ thám tử điều tra ngoại tình](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-dieu-tra-ngoai-tinh/) [Dịch vụ thám tử quản lý giám sát con cái](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-quan-ly-giam-sat-con-cai/) [Dịch vụ thám tử tư tìm người thất lạc, bỏ đi, trốn nợ](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-tu-tim-nguoi-that-lac-bo-di-tron-no/) [Dịch vụ thám tử tư xác minh nhân thân lý lịch](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-tu-xac-minh-nhan-than-ly-lich/) [Dịch vụ thám tử tìm chủ nhân số điện thoại](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-tim-chu-nhan-so-dien-thoai/) [Dịch vụ thám tử điều tra an ninh nội bộ công ty](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-dieu-tra-an-ninh-noi-bo-cong-ty/) [Dịch vụ thám tử điều tra an ninh nội bộ gia đình](/dich-vu-tham-tu/dich-vu-tham-tu-dieu-tra-an-ninh-noi-bo-gia-dinh/)
-
-

Cache-Control: private


text:
Tra cứu điểm thi vào lớp 10 THPT chuyên Lê Quý Đôn Đà Nẵng năm học 2017 - 2018
Soạn tin: HG daucach 23643SBD gửi 8785
Trong đó:
23643 là mã tp Đà Nẵng
SBD là số báo danh của bạn
Ví dụ: Bạn muốn tra cứu điểm thi của số báo danh 1001
Soạn: HG 236431001 gửi 8785
>> Điểm chuẩn vào 10 chuyên Lê Quý Đôn năm học 2017-2018.
loading...
0 nhận xét Blogger 0 Facebook

markdown:
**Tra cứu điểm thi vào lớp 10 THPT chuyên Lê Quý Đôn Đà Nẵng năm học 2017 - 2018**
Soạn tin
**:** **HG**daucach **23643SBD** **** **gửi** **** **8785** *Trong đó:* **23643**là mã tp **Đà Nẵng** **SBD**là **số báo danh**của bạn **Ví dụ:**Bạn muốn tra cứu điểm thi của số báo danh 1001
Soạn:
**HG 236431001**gửi **8785** *Chúc bạn thi đỗ điểm cao!* *>>* [Điểm chuẩn vào 10 chuyên Lê Quý Đôn năm học 2017-2018.](http://www.tradiemthituyensinh.com/2017/03/du-kien-iem-chuan-vao-10-chuyen-le-quy_18.html)
loading...
## 0 nhận xét Blogger
0Facebook

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block