text:
Truyền hình trực tuyến: Phòng bệnh về da do kiến ba khoang, côn trùng đốt
Mời các bạn theo dõi chương trình
Mùa đông xuân là thời điểm thuận lợi cho các loại côn trùng gây bệnh về da phát triển như: kiến, ong bướm, sâu róm, bọ chét…. Theo các bác sĩ, hầu hết các trường hợp bị côn trùng đốt chỉ xảy ra những phản ứng nhẹ tại chỗ như sưng nề đỏ, ngứa và đau ở nơi bị đốt, những biểu hiện này thường tự biến mất. Nhưng có trường hợp, vết đốt của côn trùng có thể gây ra các phản ứng dị ứng mang tính chất toàn thân như nổi mày đay, phù nề môi, mắt, hầu họng, thanh quản, co thắt phế quản, nặng nhất là sốc phản vệ, nếu không được cấp cứu kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Một trong những loại côn trùng gây bệnh về da hay gặp là kiến ba khoang. Thời gian gần đây, rất nhiều người kinh hãi vì tình trạng kiến ba khoang xuất hiện ngày càng nhiều. Các bác sĩ cho biết, đây là loại côn trùng độc hại thường xuất hiện vào mùa mưa, khi bị đốt thường để lại vết bỏng rát, mụn nước trên da. Với hình dạng bé nhỏ tưởng chừng như vô hại, nhưng trên thực tế chất độc của nó tiết ra lại gây ra nhiều hậu quả đáng sợ như biến dạng vùng da, hư hoại phần bề mặt da khó lấy lại được như trước. Bên cạnh đó, vết đốt của kiến ba khoang cũng rất dễ nhầm lẫn sang bệnh khác khiến nhiều người chủ quan, hoặc điều trị sai cách. Nếu không biết cách xử lý sẽ dẫn đến nhiễm trùng nặng.
Đặc biệt ở trẻ em - một trong những đối tượng có sức đề kháng kém, bệnh về da do kiến ba khoang đốt, côn trùng đốt dễ tiến triển nặng hơn do trẻ hiếu động và không chịu được ngứa. Khi ngứa trẻ sẽ gãi làm vết thương trầy xước gây nhiễm trùng và lan rộng hơn.
Nhằm cung cấp cho bạn đọc những kiến thức mới nhất về cách phòng bệnh, phát hiện và điều trị các bệnh về da do kiến ba khoang, côn trùng đốt; đồng thời giải đáp những thắc mắc của bạn đọc xung quanh vấn đề này, Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi Tư vấn Truyền hình trực tuyến “Phòng bệnh về da do kiến ba khoang, côn trùng đốt”.
Khách mời tham dự chương trình gồm:
Thầy thuốc ưu tú, PGS.TS Nguyễn Hữu Sáu, Phó Giám đốc BV Da liễu Trung ương
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, Nguyên Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai
ThS.BS. Lê Thị Hải, Nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia
Buổi tư vấn sẽ được truyền hình trực tuyến trên Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn), trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khỏe&Đời sống bắt đầu từ: 15h00, thứ Tư, ngày 9/11/2016.
Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:
Email: bandientuskds@gmail.com
hoặc gọi theo số 0976 29 22 99 trong thời gian diễn ra chương trình
Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.
Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn Thầy thuốc ưu tú, PGS.TS Nguyễn Hữu Sáu, Phó Giám đốc BV Da liễu Trung ương; Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, Nguyên Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai; ThS.BS. Lê Thị Hải, Nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia.
Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến
Khán giả tương tác với chương trình:
1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống
2. Share link sự kiện của chương trình.
3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.
Những khán giả có câu trả lời chính xác nhất và nhanh nhất sẽ được chúng tôi công bố ngay trong chương trình này.
Câu hỏi 1: Côn trùng đốt thường gây bệnh gì?
A. Bệnh về da, dị ứng
B. Bệnh khớp
C. Bệnh tim mạch
D. Tất cả các đáp án trên
Đáp án đúng: Đáp án A
CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ Phạm Hải ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 01 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.
Câu hỏi 2: Người dân nên làm gì khi bị kiến ba khoang, côn trùng đốt?
A. Ra hiệu thuốc mua thuốc về bôi
B.Đi khám tại các cơ sở y tế
C.Để vết đốt tự khỏi, nếu nặng mới đi khám
D.Tất cả các đáp án trên
Đáp án đúng: B
CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ Dương Thanh Tùng ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 02 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.
Câu hỏi 3: Để phòng tránh kiến ba khoang, côn trùng đốt cần làm gì?
A.Sử dụng lưới các cửa sổ và cửa ra vào, đóng cửa thường xuyên sau khi ra vào, ngủ trong màn
B.Vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, cây cỏ xung quanh nhà, vì đây là nơi trú ẩn tốt cho loài này.
C.Sử dụng thuốc diệt côn trùng
D.Tất cả các phương án trên
Đáp án đúng: D
CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ Dung Nguyen ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 03 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.
Trân trọng cảm ơn nhãn hàng Uma Cream đã đồng hành cùng chương trình!
Dương Hải
Kiến khoang có tên khoa học là Paederus thuộc bộ cánh cứng vì có thể bay. Vì hình dạng của nó giống con kiến nên người ta gọi nó là kiến, có các tên khác nhau là kiến lác, kiến khoang.. Con kiến này thường sống ở vùng đất ẩm, ven hồ hoặc bờ ruộng. Thức ăn chính của nó là con côn trùng hoặc con cỏ đang bị tiêu hủy. Đối với nông nghiệp nó là con vật có lợi, vì thức ăn của nó là rầy nâu. Khi mùa gặt xong nó xuất hiện nhiều hơn. Đặc điểm của kiến khoang không đốt, nhiều người nghĩ nó là loài kiến đốt nhưng không phải. Trong cơ thể kiến khoang có chất tiết dịch tên là pederin rất độc, nhiều nghiên cứu cho biết chất độc này mạnh gấp 10-15 lần. Độ gây bỏng mạnh gấp 100- 150 lần axít sunfuric đậm đặc. Vì thế khi tiếp xúc vào da có thể gây bỏng.
Kiến khoang rất thích đèn đặc biệt là đèn neon. Ở thành phố, các khu đô thị, chúng ta bật đèn, kiến ba khoang sẽ bay vào nhà. Khi vào nhà nó có thể đậu lên quần áo hoặc trên người, khi con người đập vào nó, nó sẽ tiết ra chất độc pederin có thể gây bỏng. Bệnh chủ yếu do kiến khoang gây nên là viêm da tiếp xúc do chất pederin gây ra.
Nếu kiến bò lên người mà chúng ta không động vào nó, nó sẽ không tiết ra chất độc gây tổn thương da của chúng ta. Nếu không may gặp kiến ba khoang đậu trên da chúng ta, chúng ta không nên đập, có thể thổi để nó bay đi hoặc lừa nó lên 1 tờ giấy để nó bay đi để tránh da bị tổn thương.
Ngoài kiến ba khoang thì có nhiều loại côn trùng khi đốt hoặc tiếp xúc cũng gây biểu hiện dị ứng trên da với biểu hiện chung là đỏ, phát ban, sẩn ngứa, mụn nước, tổn thương trên da... Ngoài ra còn gây tổn thương các cơ quan khác như tim, phổi, thận, máu... thậm chí có trường hợp gây sốc phản vệ, nguy kịch cho tính mạng người bệnh. Những loại côn trùng ngoài kiến ba khoang khi đốt cũng gây các tổn thương giống như vậy như các loại ong, các loại bọ nẹt, bọ chét, sâu ban miêu, sâu róm... Tất cả những loại đó khi tiếp xúc thì nó thải ra chất độc dính trên da làm xuất hiện viêm da tiếp xúc và nó có thể đốt, gây ra các biểu hiện dị ứng như trên.
Kiến ba khoang có thể tồn tại ở tất cả các tháng trong năm. Tuy nhiên 2 mùa bệnh nhân đến khám chúng tôi nhiều nhất là tháng 3 -4 và tháng 10, trùng với mùa gặt. Vào tháng 10 vừa rồi mỗi ngày chúng tôi tiếp nhận 60 - 70 trường hợp viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang. Đa số là tổn thương nhẹ, có triệu chứng rát bỏng đỏ, có mụn nước và mụn mủ, tổn thương thành dải. Do động tác của chúng ta đập kiến và miết trên da, khiến tổn thương trở thành dải. Tuy nhiên có những trường hợp rất nặng, toàn bộ vùng mặt hoặc thân mình, bệnh nhân rất đau rát, ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống.
Như đã nói, kiến khoang này thường xuất hiện vào mùa gặt, ở những tòa nhà cao tầng trong thành phố. Đặc điểm của con kiến này là rất thích ánh sáng đèn neon, trong khi đó nhiều nhà cao tầng của chúng ta được xây dựng ở các vùng ngoại ô, gần nhiều hồ, đầm. Một đặc điểm nữa là con côn trùng này thuộc bộ cánh cứng, có thể bay được. Nên chúng ta có thể gặp con kiến khoang ở các nhà cao tầng.
Để phòng tránh kiến khoang, chúng ta cần vệ sinh môi trường xung quanh, rác, nơi ẩm thấp, hoặc dùng thuốc diệt côn trùng để ngăn chúng phát triển, có thể đóng cửa sổ trước khi bật đèn, nếu thấy kiến khoang hoặc các con côn trùng khác trong nhà không nên đập bằng tay, loại bỏ chúng bằng cách quét ... Nếu không may chúng ta sờ, đập vào nó chúng ta cần rửa tay ngay. Một thói quen tôi khuyên các bạn, khi bị vì chất pederin rất dễ hòa tan trong nước. Nếu dùng nước xả 5-10 phút , việc viêm da tiếp xúc sẽ nhẹ đi rất nhiều.
TS Nguyễn Văn Đoàn: Khi gặt hết khiến kiến khoang không còn chỗ ở nó phải tìm thức ăn ở chỗ khác. Việc đô thị hóa nhanh chóng cũng giải thích tại sao bệnh do kiến khoang đốt trước đây chỉ gặp ở vùng nông thôn thì nay gặp rất nhiều ở thành phố.
Điều quan trọng ở đây là cơ thể con người của chúng ta có sức đề kháng tốt, miễn dịch tốt thì nếu bị côn trùng đốt, viêm da do tiếp xúc thì cũng dễ nhanh lành, ở người lớn và trẻ con cũng đều vậy. Do đó, khi bị côn trùng đốt, kiến ba khoang đốt, hoặc ong đốt, có nghĩa là nọc độc của các côn trùng này xâm nhập vào cơ thể, điều đầu tiên quan trọng nhất mà chúng ta cần làm là uống nhiều nước, nhằm thải bớt các độc tố. Ngoài ra cần có một chế độ ăn giàu protein, đủ chất đạm để giúp cơ thể sản xuất ra các kháng thể chống lại các tác nhân gây bệnh như ngứa ngáy, dị ứng. Chất đạm có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa v.v...
Quan trọng thứ hai là bổ sung cho cơ thể vitamin và khoáng chất. Các vitamin có thể tăng cường sức đề kháng cho cơ thể là vitamin A, E, còn các khoáng chất tốt như là kẽm, selen. Khi chúng ta bị dị ứng, chúng ta nên ăn những thực phẩm giàu vitamin A, vitamin C... có thể giúp các vết thương lành rất nhanh. Ngoài ra, kẽm rất quan trọng, luôn có mặt trong các loại mỹ phẩm bôi chống ngứa. Các loại như gà, thịt bò v.v... rất nhiều kẽm, còn vitamin A thì có nhiều trong động vật như gan, trứng v.v... hoặc từ rau xanh, củ quả màu đỏ, vàng. Vitamin C thì có nhiều trong các loại quả có múi như cam, chanh, quýt.....
Uống nước quả có nhiều vitamin và ăn đầy đủ các thực phẩm giàu kẽm v.v... sẽ giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng và các vết sưng, đốt dễ lành nhanh.
Qua mô tả của bác tôi nghĩ đến mấy vấn đề. Thứ nhất là các loại côn trùng ký sinh trên các cây đó tiếp cận đến cũng gây viêm da. Thứ hai là trong quá trình chăm sóc ta có thể dùng các hoá chất phun để chống sâu bọ hoặc kích thích của cây thì những hoá chất ấy cũng là một nguyên nhân gây viêm da tiếp xúc ở những phần da tiếp xúc với cây đó. Thứ ba là ở những người có cơ địa dị ứng, nhạy cảm, trong quá trình đó lại tiếp xúc với những ký sinh trùng khác nữa cũng gây ra tình trạng viêm da tiếp xúc. Đó là những nguyên nhân mà chúng ta cần nghĩ đến với những mô tả như bác đã gặp.
Chào cháu, tôi xin bổ sung thêm, côn trùng 2 loại có thể đốt và cũng có thể cắn. Tuy nhiên cũng có côn trùng không đốt và cũng không cắn, gây ra viêm da tiếp xúc như kiến 3 khoang. Kiến 3 khoang không đốt cũng không cắn, và không gây chảy máu như cháu mô tả, cháu nên xem lại có phải tổn thương của cháu đúng là con côn trùng này hay không. Tuy nhiên đoạn sau cháu mô tả thấy có kiến 3 khoang trên giường và tổn thương cháu mô tả có thể là viêm da tiếp xúc do kiến 3 khoang.
Biểu hiện chủ yếu của viêm da tiếp xúc do kiến 3 khoang là rát, bỏng, sau đó xuất hiện bọng nước, mụn nước, mụn mủ thành vệt trên da, lúc đó chúng ta sẽ cảm thấy rát hơn. Biểu hiện này thường dễ nhầm với bệnh zona. Viêm da tiếp xúc do kiến 3 khoang có thể ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể, triệu chứng đau của viêm da tiếp xúc do kiến khoang là rát bỏng. Còn zona thường bọng nước, mụn nước từng chùm, chỉ có 1 bên cơ thể, triệu chứng cơ năng là bệnh nhân đau rất nhiều. Khi được chẩn đoán viêm da tiếp xúc do kiến khoang chúng ta cần rửa tổn thương để làm loãng chất pederin để không làm bệnh nặng thêm, có thể bôi tại chỗ như hồ nước vừa có tác dụng giảm đau, chống viêm. Nếu nhiễm khuẩn nhiều, rộng có thể dùng kháng sinh toàn thân.
Khi chúng ta bị côn trùng cắn, nhất là phụ nữ, điều lo lắng đầu tiên là vết thương có để lại sẹo hay không, nhất là các vùng cơ thể như mặt, tay, chân.... Trong trường hợp của bạn, vết côn trùng đã trở thành sẹo rồi mà khi vết thương đã thành sẹo rồi vì chế độ ăn uống cũng không có tác động mấy. Nếu vết sẹo của chị quá mất thẩm mỹ, chị có thể tìm đến viện da liễu để xử lý. Ngày nay, công nghệ xóa sẹo rất tốt, chị hoàn toàn có thể xóa đi những vết sẹo không mong muốn trên cơ thể của mình.
PGS.TS Nguyễn Hữu Sáu: Trước tiên ta phải xác định đó là vết sẹo hay là vết tăng sắc tố. Đặc điểm của vết thương của viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang thì thường chỉ gây ra tổn thương ở lớp thượng bì, lớp trên cùng của da. Nếu nó gây tổn thương sâu, trong trường hợp nhiễm khuẩn do điều trị không đúng, gây ra mức độ tổn thương quá lớp thượng bì thì thường nó sẽ để lại vết thâm. Theo tôi nghĩ, bạn nên đến những trung tâm da liễu uy tín để xác định xem đó là vết sẹo thực sự hay là vết tăng sắc tố sau viêm. Bệnh tổn thương do kiến khoang mà chúng tôi thường gặp thì rất ít khi để lại vết sẹo. Nhằm phòng tránh vết tăng sắc tố sau viêm, chúng ta cần phải điều trị tích cực để tổn thương nhanh chóng lành, loại bỏ độc tố gây tổn thương sâu ở da, cần tránh ánh nắng mặt trời tối đa để tránh hiện tượng tăng sắc tố. Chúng ta nên đeo khẩu trang, kính, mặc kín v.v.. khi ra ngoài.
Nếu có vết thâm, chúng ta cũng không nên lo lắng vì vết thâm sẽ mờ dần, từ khoảng 1-2 tháng.
Chúng ta đã biết có rất nhiều loại côn trùng khi tiếp xúc sẽ gây tổn thương trên da như kiến ba khoang, bọ nẹt trên cây ổi, cây tre, cây bàng, cây roi... Khi tiếp xúc với bọ nẹt, lông của con bọ nẹt chạm vào, chích vào phần da hở mà người ta tiếp xúc với chúng, ngay trên đầu lông của con bọ nẹt ấy có những yếu tố hay những chất hoá học tiết ra và cắm vào trên da của chúng ta, kích thích ở cơ thể có những loại tế bào mast ở trong da, vì hoạt chất hoá học ấy được giải phóng ra, trong đó có chất thông thường chúng ta vẫn biết là histamin, gây ra ngứa và tổn thương trên da. Các cách để loại bỏ các chất đó có nhiều cả theo kinh nghiệm dân gian và hiện đại. Người ta có thể sử dụng băng dính nhấc nó ra hoặc lấy các thứ khác để lăn trên da như dùng cơm xôi, quả đào... Thứ hai là có thể sử dụng các thuốc kháng histamin để điều trị ngứa như loratadin, cetirizin... theo đường uống (nếu bị nặng) hoặc bôi tại chỗ ngứa trên da.
Đây là câu hỏi tôi cho rằng chúng tôi rất ít gặp. Tuy nhiên gần đây có một số trường hợp bị chấy đến khám trở lại. Hầu hết bệnh nhân thuộc lứa tuổi học sinh tiểu học hoặc mẫu giáo. Ở tuổi này, các cháu hầu như đi học bán trú, ngủ chung, 1 cháu bị sẽ lây ra cháu khác. Khi 1 phụ huynh đưa trẻ đến khám do triệu chứng ngứa ở đầu, phản xạ đầu tiên của người lớn là chúng ta nên nghĩ đến chấy. Thứ 2 là mụn nước trên da dầu, người ta thường gọi là chốc đầu, chúng ta cũng nên nghi ngờ đến chấy. Tôi khuyên các bà mẹ, nếu 1 đứa trẻ ở lứa tuổi học đường có triệu chứng ngứa đầu hoặc chốc đầu cần xem cháu có bị chấy hay không. Để phát hiện rất đơn giản, chúng ta vạch tóc cháu ra, chúng ta sẽ thấy các tổn thương trên da dầu, mụn nước, mụn mủ hoặc thậm chí cả con chấy, đặc biệt trứng chấy, trứng chấy nằm cách chân tóc 1cm. Để điều trị, cần loại bỏ các con chấy trưởng thành, 1 con chấy cái có thể đẻ 150 -200 quả trứng/1 tuần, thứ 2 cần diệt cả trứng chấy, cuối cùng cần ngăn cách nguồn lây nhiễm. Để loại bỏ chấy, chúng ta có thể dùng dầu gội đầu diệt chấy trưởng thành, dùng các biện pháp cơ học loại bỏ chấy như lược bí chải tóc, có thể dùng dầu xả vào tóc rồi mới chải tóc bằng lược bí. Sau khi chải nhớ loại bỏ con chấy trên lược.
Trứng chấy có thể loại bỏ bằng dấm. Con chấy thường tiết ra chất dịch để trứng có thể dính trên tóc. Dấm sẽ có tác dụng hòa tan chất dịch này. Sau khi gội đầu xong dùng dấm pha loãng 50:50 để đắp lên đầu, ủ 1-2 tiếng, sau đó gội lại. Có thể làm 1 tuần từ 1-2 lần.
Thứ 3 là chúng ta có thể ngăn cách nguồn lây, giảm khả năng tái nhiễm của chấy. Có thể kết hợp với nhà trường điều trị cho tất cả các cháu bị nhiễm chấy mới không bị tái lây nhiễm.
Muỗi sau khi đốt vào cơ thể có thể mang 2 yếu tố. Thứ nhất là truyền một loại bệnh, ví dụ muỗi truyền bệnh sốt rét và một số bệnh khác. Thứ hai là sau khi hút máu thì muỗi lại truyền vào những chất cho vào máu mà thành phần chủ yếu là protein hoặc men thì có thể gây ra phản ứng dị ứng tại chỗ ở da. Khi một protein lạ vào trong cơ thể người thì cơ thể có thể sinh ra những chất kháng thể để chống lại và những lần sau nó sẽ tạo ra những phản ứng dị ứng thể hiện ở tại chỗ hoặc toàn thân. Ở đây có 2 yếu tố mà chúng tôi lưu ý nhiều hơn là khi muỗi đốt thì nó truyền sang ký sinh trùng gây bệnh và gây tổn thương tại chỗ là chính, thậm chí trong quá trình gãi thì có thể gây nhiễm trùng, bội nhiễm, gây mụn trên tay. Ngoài ra, trong lịch sử bệnh miễn dịch - dị ứng cũng ghi nhận một loại dị ứng với muỗi vì mỗi cơ thể con người, hệ thống miễn dịch rất khác nhau với protein rất khác nhau từ các loại muỗi thì nó có thể tạo ra các phản ứng dị ứng sau này nếu tiếp xúc lại.
Về việc như bạn nói là nó có liên quan đến thức ăn hay không thì với những người có dị ứng thức ăn thì thường theo cơ chế dị ứng là có sẵn cơ địa dị ứng (trong gia đình có bố, mẹ, ông, bà... mắc các bệnh như hen suyễn, dị ứng, viêm mũi dị ứng, nổi mày đay, chàm, dị ứng với thuốc, mỹ phẩm... thì những người con cũng dễ mang cơ địa ấy) và khi đã mang cơ địa dị ứng thì cũng rất dễ bị dị ứng với các yếu tố khác, trong đó có dị ứng thức ăn. Còn 2 vấn đề dị ứng với muỗi đốt và dị ứng thức ăn thì theo tôi nó ít liên hệ với nhau vì đó là 2 con đường khác nhau. Cuối cùng, việc phòng chống muỗi đốt thì như chúng ta đã biết, nhưng có điều đặc biệt là con muỗi rất thích nhóm máu O, những người hoạt động ra nhiều mồ hôi thì trên mồ hôi có những vị mà con muỗi có thể tìm đến. Ngoài ra mỗi người có những mùi vị khác nhau, nó hấp dẫn với những con muối khác nhau. Ở những cơ thể nhiệt độ cao thì muỗi cũng tìm đến.
Nhìn chung, để tránh muỗi thì trước hết phải sạch sẽ để bớt mồ hôi, khi ngủ thì mắc màn, sử dụng lưới chống muỗi, mặc quần áo dài tay để tránh muỗi đốt, giữ sạch sẽ môi trường xung quanh nơi ở, giải quyết nước đọng, dinh dưỡng tốt...
ThS.BS. Lê Thị Hải: Có nghiên cứu cho thấy ăn tỏi thì mùi mồ hôi tiết ra gây khó chịu và con muỗi cũng ít tìm đến hơn. Còn về việc ăn gì để muỗi khỏi đốt thì chuyên ngành dinh dưỡng cũng chưa có nghiên cứu.
Theo tôi những đứa trẻ có cơ địa dị ứng thì khi muỗi đốt hoặc bất kỳ con côn trùng nào đốt cũng dễ có phản ứng dị ứng như vậy. Và đã là cơ địa dị ứng thì nguy cơ dị ứng thức ăn cũng rất dễ xảy ra. Trẻ nhỏ thì cũng rất dễ dị ứng với những thực phẩm như thuỷ, hải sản, đậu phụ, lạc, trứng, đạm sữa bò... Trong trường hợp ăn những loại thực phẩm đó thì bạn nên xem xét, khi thấy con ăn những thực phẩm ấy mà có những biểu hiện như nổi mề đay, nôn trớ ... thì phải chú ý theo dõi.
Hiện nay nhiều người nhầm lần bệnh giời leo (hay còn gọi là zona), và bệnh viêm da tiếp xúc do kiến khoang. Phương pháp chữa bệnh của bạn là đắp đậu xanh nhá rất dễ bội nhiễm, chúng tôi không khuyến cáo vì khi nhai đậu xanh mà trong miệng của chúng ta rất nhiều vi khuẩn. Tôi nghĩ bạn không nên chữa bệnh như vậy.
Nếu bạn bị zona (giời leo), các bọng nước, mụn nước rất trong, một nửa bên cơ thể, thành từng chùm tiến triển 1 tuần đến 10 ngày rồi xẹp xuống, đóng vảy và thành sẹo. Tổn thương viêm da tiếp xúc do kiến khoang, lúc đầu rất rát bỏng, sau đó xuất hiện mụn mủ, tổn thương trắng ra kiểu như da hoại tử. Tổn thương này xuất hiện 1-2 ngày sau khi tiếp xúc với kiến khoang. Mủ có 2 khả năng xảy ra, 1 là do lớp da bị hoại tử, thứ 2 cũng có thể là nhiễm khuẩn vì nhiều nghiên cứu cho rằng trong dịch của kiến khoang tiết ra ngoài chất pederin còn có loại chất khác gây mụn mủ, đây là tiến triển bình thường của bệnh.
Bạn nên đến khám để bác sĩ xác định chính xác là là zona hay viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang. Nếu viêm da tiếp xúc do kiến khoang, nên rửa sạch, sát khuẩn, rửa bằng nước muối sinh lý, có thể bôi hồ nước, nặng sẽ phải dùng kháng sinh. Còn nếu viêm da tiếp xúc do kiến khoang thường chỉ tổn thương ở lớp thượng bì, để lại tăng sắc tố sau viêm, 1 thời gian sau sẹo mờ dần và có thể hết hẳn sau từ 2-3 tháng.
Tôi muốn nhắc lại viêm da tiếp xúc do kiến khoang thường chỉ ngoài da, tại chỗ, không ảnh hưởng đến toàn thân trừ trường hợp bị nặng, vùng tiếp xúc nhiều. Trường hợp của bạn bị nhẹ như vậy nên không cần phải lo lắng là ảnh hưởng đến thai nhi. Thứ 2 là tổn thương của bệnh viêm da tiếp xúc do kiến khoang đốt thường chỉ ở vùng thượng bì, rất nông, không sâu đến trung bì, nên không để lại sẹo, nên bạn không cần quá lo. Chỉ cần điều trị 5-7 ngày sẽ khỏi, vết thâm sẽ mờ dần theo thời gian.
Ths.BS Lê Thị Hải: Dân gian thường cho rằng khi bị vết thương ăn rau muống bị sẹo lồi, nhưng điều này không đúng vì tùy từng vết thương, nếu tổn thương sâu mới bị sẹo hoặc tùy cơ địa của mỗi người. Riêng trường hợp của bạn có thể yên tâm, những tổn thương nông không bị sẹo và không ảnh hưởng đến em bé . Vết thâm của bạn sẽ mất theo thời gian. Tôi xin chia sẻ một kinh nghiệm của tôi bạn có thể dùng là nghệ giã ra pha với mật ong đắp vết thương sẽ nhanh lành và làm da nhanh hết thâm.
Đây là câu hỏi rất hay và rất thực tế. Phản xạ của chúng ta khi bị đốt thường là cầm, giật ra và vứt đi. Tuy nhiên khi đó ngòi của chúng vẫn còn trên da chúng ta, gây ra phản ứng lâu dài sau này, có thể ngứa nhiều tháng nếu không loại bỏ được nó. Thông dụng nhất là hơ đũa nóng để vào đít con côn trùng đó nó sẽ nhả ra. Khi loại bỏ con côn trùng đó, chúng ta có thể rửa bằng nước sạch, hoặc xà phòng, dùng chất sát khuẩn tại chỗ, theo dõi tiến triển của vùng bị đốt. Trong trường hợp nhẹ, gây ra các phản ứng tại chỗ như đỏ, ngứa chúng ta vẫn tiếp tục dùng thuốc sát khuẩn hoặc các kem làm mát da như kem Uma, hoặc một số kem chống dị ứng. Trong trường hợp tổn thương nặng hơn vì các côn trùng có thể đưa vào cơ thể người các nguồn bệnh, cần đưa người bệnh đến bệnh viện. Rất nhiều côn trùng có thể gây bệnh. Bệnh lime do con ve đốt có thể gây tổn thương như ban đỏ, nặng có thể có sốt, mệt mỏi phải dùng kháng sinh. Có những trường hợp nặng như ong đốt, có thể gây sốc, khi tổn thương phù nề, mệt mỏi, đau nhức nhiều cần đưa bệnh nhân đến cơ sở khám và cấp cứu kịp thời.
Trong những loại côn trùng đốt và cắn thì có 2 loại cần chú ý là ong và rết, ngoài bọ cạp thì rất khủng khiếp rồi. Khi bị ong và rết đốt thì gây những hậu quả đáng ngại vì trong nọc độc của rết và ong có 2 thành phần quan trọng là acid hyaluronidase và một loại men nữa mà khi tiếp xúc với cơ thể thì nó là yếu tố lạ (dị nguyên), nó kích thích cơ thể sinh ra kháng thể để lần sau gặp thì nó gây ra những phản ứng cực nặng. Thứ hai là trong nọc ong hay rết có những loại men khác được giải phóng ra làm tiêu huỷ protein, gây ảnh hưởng chức năng, tổn thương về thần kinh và các cơ quan khác. Những loại này có 2 xu hướng, một là gây độc, 2 là gây dị ứng. Nó có thể gây tổn thương tại chỗ là gây loét trên da, đau vô cùng, gây tổn thương mạch máu, đông máu, tổn thương thận, gan, tim khi bị lượng độc tố vào quá nhiều. Vì vậy tôi khuyên các bạn khi bị rết cắn thì cần đến cơ sở y tế để được khám, chấn đoán và điều trị. Có những trường hợp sau khi bị rết cắn thì vài ngày sau mới có biểu hiện tổn thương và có những trường hợp tổn thương rất nặng và tổn thương ở khắp nơi, tất cả các hệ thống cơ quan và gây ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh. Khi bị rết cắn thì phải xử lý ngay ở vết cắn bằng cách rửa nước xà phòng, nước muối loãng, có thể dùng thêm kháng sinh để chống nhiễm khuẩn trên da, dùng thuốc giảm đau rát, trường hợp nặng phải tiến hành thêm các biện pháp điều trị khác. Tôi nhắc lại khi bị rết cắn thì quan trọng bậc nhất là ngoài tổn thương trên da, lâu lành da, thì còn biểu hiện ở hệ thần kinh là gây đau vô cùng. Đó là những dấu hiệu đáng lưu ý của rết cắn.
Có rất nhiều loại côn trùng các nhau, phấn của bướm cũng có thể gây viêm da tiếp xúc. Lúc đầu có thể đỏ, ngứa, sau đó mụn nước như eczema. Nhiều loại côn trùng rất thích ánh sáng, nên để phòng tránh bạn có thể phòng tránh bằng cách đóng cửa sổ khi bật đèn, hoặc làm cửa lưới. Khi các con côn trùng đã bay vào nhà và tiếp xúc với chúng ta, chúng ta cần rửa bằng nước, không nên gãi khi bị đốt để tránh làm tổn thương trầm trọng hơn, có thể bôi các kem corticoid loại nhẹ, nặng hơn có thể uống thuốc chống ngứa kháng histamin, nặng hơn phải đến các bác sĩ da liễu để được khám và chỉ định điều trị.
Tôi cũng có đọc nhiều tài liệu và thấy rằng những thực phẩm giàu vitamin B1 như đậu xanh, đậu đỗ v.v... có thể khiến cơ thể tiết ra mùi khó chịu, làm muỗi tránh xa.
Ngoài ra, ăn hành tỏi cũng khiến cơ thể có mùi khó chịu đối với muỗi. Khi cơ thể con người đổ mồ hôi nhiều sau khi hoạt động nhiều, cơ thể nóng, tỏa nhiệt.... khiến muỗi có thể đốt chúng ta nhiều hơn.
Việc quan trọng nhất để phòng tránh muỗi là vệ sinh sạch sẽ, phát quang bụi rậm, tránh tù đọng, với trẻ em thì nên mặc áo quần dài tay, đi ngủ mắc màn, nếu có điều kiện thì cửa số nên trang bị các loại lưới chống côn trùng.
Ong có rất nhiều loại: ong bò vẽ, ong bắp cày, ong mật, ong thợ... Tất cả những loại ong đấy đều có thể đốt, truyền nọc độc cho người, gây ra những tổn thương tại chỗ và có khi còn gây ra những tổn thương toàn thân, sốc phản vệ, ảnh hưởng đến tính mạng. Như tôi đã nói trong nọc ong có chất acid hyaluronidase và một vài chất khác nữa, khi người tiếp xúc có thể gây ra phản ứng dị ứng, gây sốc phản vệ về sau, nhẹ hơn là biểu hiện trên da, khó thở và các yếu tố khác. Loại thứ hai là những men từ trong nọc ong tiết ra làm kích hoạt các yếu tố gây viêm ở các nơi: thận, gan, máu và các nơi khác gây nguy hiểm cho tính mạng người bệnh.
Trường hợp của bạn, khi bị ong đốt thì có tổn thương tại chỗ, không gây ra các tổn thương toàn thân, vì vậy cũng không cần lo lắng. Theo dân gian người ta vẫn thường dùng vôi để bôi luôn vào chỗ bị đốt đó. Hoặc dùng các vật mát như lát chanh, lát chuối, đắp vào đó để làm mát và dịu, làm tổn thương không lan rộng ra khi đã hình thành viêm tại chỗ. Ong đốt thì thường để lại ngòi cắm vào đó, chúng ta phải tìm cách lấy nó ra bằng nhiều cách. Chúng ta cũng có thể sử dụng thuốc chống viêm kháng histamin bôi tại chỗ để giảm đau ngứa, một số thuốc khác phối hợp với kháng sinh để giảm viêm, chống bội nhiễm tại chỗ đó, nặng hơn thì dùng thuốc uống, thuốc chống viêm steroid, dùng với kháng histamin uống...
Những loại ong có nọc độc gây tổn thương các cơ quan trong cơ thể người gồm: ong vò vẽ, ong mật, ong bắp cày... Những loại ong hiền hơn thì có ong thợ mang độc chất ít hơn. Khi bị ong đốt thì dựa vào đặc điểm của từng loại ong, dựa vào tính chất độc của từng loại ong, dựa vào nhiều hoá chất bên trong nọc độc của ong có thể truyền vào cho người mà người ta phân ra ong độc và không độc.
Khi bị ong đốt thì quan trọng là để bệnh nhân được nghỉ ngơi, nếu có độc thì tháo ngòi độc ra bằng băng dính hoặc cặp, nhíp để nhổ ra vì nếu còn ngòi độc thì nó sẽ còn gây ảnh hưởng phát huy tác động tại chỗ và có thể gây loét da. Hoặc có thể làm theo cách dân gian như bôi vôi, làm dịu mát tại chỗ để giảm phản ứng viêm, hoặc dùng kem kháng histamin bôi tại chỗ... nặng hơn thì phải đến bệnh viện mới điều trị được.
Có thời gian tại Hà Nội và một số tỉnh rộ lên vấn đề bọ xít hút máu người. Trên thực tế, các nhà côn trùng học nghiên cứu cho rằng bọ xít hút máu người mà đáng sợ như thế thì không có ở Việt Nam mà nó xuất hiện ở một số nước khác. Những con bọ xít thường gặp ở Việt Nam chủ yếu gây ra những tổn thương tại chỗ, khi tiếp xúc với nó có tổn thương viêm da do độc chất của nó gây ra. Vì vậy chúng ta chỉ cần sơ cứu ban đầu bằng cách rửa ngay với nước sạch để loại độc chất đi. Hoặc sử dụng kem chống ngứa, chống dị ứng ngay tại chỗ. Nếu nặng hơn thì dùng thuốc uống để điều trị. Còn con bọ xít hút máu người thì ở Việt Nam chúng ta không gặp và không gây nguy hiểm như tình trạng trước đây người ta từng rộ lên.
Sốt mò về dịch tễ học thường xuất hiện ở một số nước khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó ở Việt Nam có ở Tây Bắc, Nghệ An... Con sốt mò gây bệnh lại là ấu trùng sốt mò, loại này hay kí sinh ở những con vật có xương sống, một số loại chim, những con vật đó có thể để lại ấu trùng trên các bụi cây, bụi cỏ và truyền lại cho người. Sốt mò là bệnh do Rickettsia (một loại trung gian giữa vi rút và vi khuẩn). Loại này khi tiếp xúc qua đường da thì xuất hiện không những tổn thương tại chỗ (mụn nước, loét da,...) mà đặc biệt là gây sốt rất cao, nổi hạch toàn thân, gây các tổn thương ở các cơ quan nội tạng bên trong như tim, gan, phổi, thận... vì nó có tiết ra các hoạt chất hoá học trong đó, giải phóng ra các chất có thể gây rối loạn đông máu và các tổn thương khác, gây ra tình trạng khá nặng, có thể gây tử vong cho bệnh nhân. Sau khi dính ấu trùng sốt mò thì sau vài tiếng đến vài ngày sẽ xuất hiện tổn thương trên da đầu tiên, thứ hai là sốt rất cao, thứ ba là nổi hạch toàn thân, thứ tư là có tổn thương các cơ quan nội tạng khác. Đây là một bệnh do kí sinh trùng gây ra nhưng rất nặng, cần phải được lưu ý khi đi du lịch mà có tiếp xúc với các yếu tố đó. Sau khi đi về mà có xuất hiện sốt rất cao, đau nhức người, có tổn thương ở da thì lập tức phải đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán, điều trị, chăm sóc thì mới giải quyết được nếu mắc bệnh sốt mò.
-
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị HảiNguyên GĐ TT Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh Dưỡng QGĐặt câu hỏi
-
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn ĐoànNguyên giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch MaiĐặt câu hỏi
-
TTƯT. PGS.TS Nguyễn Hữu SáuPhó Giám đốc BV Da liễu Trung ươngĐặt câu hỏi
- 5 ngày nghỉ Tết: 194 vụ TNGT; 293 người thương vong chủ yếu do uống rượu bia
- Mùng 2 Tết: 42 vụ tai nạn giao thông, 72 người chết và bị thương
- 158 người thương vong trong 3 ngày nghỉ Tết; bệnh nhân cấp cứu gấp 5 ngày thường
- Xuân này, xem chó đua tài trên đảo Khỉ
- Hà Nội ghi nhận hơn 1.000 ca mắc cúm, Bộ Y tế họp khẩn chống dịch chiều 28 Tết
- Chiều 29 Tết, bão Sanba sẽ đi vào Biển Đông
- Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm bệnh nhân ung thư vào chiều 28 Tết
- Nữ bác sĩ từ chối điều trị ung thư để sinh con trải qua cuộc đại phẫu gần 7 giờ đồng hồ
- Bộ Y tế khuyến cáo phòng cúm, liên cầu lợn ở người trong kỳ nghỉ Tết
- Bộ trưởng Bộ Y tế: Tập trung mọi nỗ lực cứu chữa cựu bác sĩ nội trú mắc ung thư
-
Những khoảng nghỉ tình dục “chết người”
-
Ta tìm những lối em qua
-
Hai ngày 3-4 Tết Mậu Tuất, có gần 7.000 ca khám, cấp cứu do tai nạn giao thông
-
Mùng 8 tháng 3, bạn có đi Lễ hội Hoa hồng ?
Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com
Sức khỏe người lớn
Sức khỏe trẻ em
Sơ cứu
Sức khoẻ tâm thần
Ẩm thực và dinh dưỡng
Sức khỏe và môi trường
Các biện pháp tránh thai
Sức khoẻ sinh sản và tình dục
Các thuật ngữ
Tìm hiểu cơ thể người
Dược
Thẩm mỹ
Trang phục
Rèn luyện
Ngôi nhà an toàn
Giải thích các xét nghiệm
Khám sức khỏe
Dinh dưỡng phòng chống ung thư
-
Tết không lo viêm đại tràng nhờ "bảo bối" của người Nhật
Người viêm đại tràng thật khó để hưởng trọn niềm vui ngày Tết vì chỉ cần ăn một số món thì những triệu chứng như đầy bụng, trướng hơi, đau bụng ấm ách bứt rứt cả ngày.
- Chế độ ăn uống lành mạnh cho người viêm đại tràng trong ngày Tết
- Bí quyết của người Nhật giúp ai hay uống rượu bia ăn Tết không lo rối loạn tiêu hóa
-
Bộ trưởng Bộ Y tế: Tập trung mọi nỗ lực cứu chữa cựu bác sĩ nội trú mắc ung thư SKĐS - Bộ Y tế vừa có công văn hỏa tốc số 921/BYT-TT-KT về việc tập trung mọi nỗ lực cứu chữa, hỗ trợ quan tâm, chăm lo cho gia đình bác sĩ Nguyễn Thị Hạnh - cựu bác sĩ nội trú mắc bệnh ung thư, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
- Cựu bác sĩ nội trú can đảm chống chọi với căn bệnh ung thư
- “Ho ra máu sét đánh” – Ca bệnh hy hữu được BV Phổi TW cứu sống
- Nên thay đổi thói quen "tích trữ thực phẩm trong tủ lạnh để ăn Tết"
- A9 Bạch Mai “vỡ trận” vì bệnh nhân nhập viện đông trong dịp Tết
Trần Thị Bích Ngọc (ngocttb.kd@gmail.com)

markdown:
# Truyền hình trực tuyến: Phòng bệnh về da do kiến ba khoang, côn trùng đốt
**Mời các bạn theo dõi chương trình**
Mùa đông xuân là thời điểm thuận lợi cho các loại côn trùng gây bệnh về da phát triển như: kiến, ong bướm, sâu róm, bọ chét…. Theo các bác sĩ, hầu hết các trường hợp bị côn trùng đốt chỉ xảy ra những phản ứng nhẹ tại chỗ như sưng nề đỏ, ngứa và đau ở nơi bị đốt, những biểu hiện này thường tự biến mất. Nhưng có trường hợp, vết đốt của côn trùng có thể gây ra các phản ứng dị ứng mang tính chất toàn thân như nổi mày đay, phù nề môi, mắt, hầu họng, thanh quản, co thắt phế quản, nặng nhất là sốc phản vệ, nếu không được cấp cứu kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Một trong những loại côn trùng gây bệnh về da hay gặp là kiến ba khoang. Thời gian gần đây, rất nhiều người kinh hãi vì tình trạng kiến ba khoang xuất hiện ngày càng nhiều. Các bác sĩ cho biết, đây là loại côn trùng độc hại thường xuất hiện vào mùa mưa, khi bị đốt thường để lại vết bỏng rát, mụn nước trên da. Với hình dạng bé nhỏ tưởng chừng như vô hại, nhưng trên thực tế chất độc của nó tiết ra lại gây ra nhiều hậu quả đáng sợ như biến dạng vùng da, hư hoại phần bề mặt da khó lấy lại được như trước. Bên cạnh đó, vết đốt của kiến ba khoang cũng rất dễ nhầm lẫn sang bệnh khác khiến nhiều người chủ quan, hoặc điều trị sai cách. Nếu không biết cách xử lý sẽ dẫn đến nhiễm trùng nặng.
Đặc biệt ở trẻ em - một trong những đối tượng có sức đề kháng kém, bệnh về da do kiến ba khoang đốt, côn trùng đốt dễ tiến triển nặng hơn do trẻ hiếu động và không chịu được ngứa. Khi ngứa trẻ sẽ gãi làm vết thương trầy xước gây nhiễm trùng và lan rộng hơn.
Nhằm cung cấp cho bạn đọc những kiến thức mới nhất về cách phòng bệnh, phát hiện và điều trị các bệnh về da do kiến ba khoang, côn trùng đốt; đồng thời giải đáp những thắc mắc của bạn đọc xung quanh vấn đề này, Báo điện tử
*Sức khỏe&Đời sống *tổ chức buổi Tư vấn Truyền hình trực tuyến “Phòng bệnh về da do kiến ba khoang, côn trùng đốt”. **Khách mời tham dự chương trình gồm:** **Thầy thuốc ưu tú, PGS.TS Nguyễn Hữu Sáu, Phó Giám đốc BV Da liễu Trung ương** **Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, Nguyên Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai** **ThS.BS. Lê Thị Hải, Nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia**
Buổi tư vấn sẽ được truyền hình trực tuyến trên Báo điện tử
*Sức khoẻ&Đời sống* (Suckhoedoisong.vn), trên kênh Youtube và fanpage của báo *Sức khỏe&Đời sống* bắt đầu từ: **15h00, thứ Tư, ngày 9/11/2016**.
Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:
Email:
*bandientuskds@gmail.com*
hoặc gọi theo số 0976 29 22 99 trong thời gian diễn ra chương trình
*Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.*
Báo điện tử
*Sức khoẻ&Đời sống* (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn Thầy thuốc ưu tú, PGS.TS Nguyễn Hữu Sáu, Phó Giám đốc BV Da liễu Trung ương; Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, Nguyên Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai; ThS.BS. Lê Thị Hải, Nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia. **Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến** *Khán giả tương tác với chương trình:* **1. Like** [Fanpage](https://www.facebook.com/baosuckhoevadoisong/) **Báo Sức khoẻ và đời sống** **2. Share** [link](https://www.facebook.com/baosuckhoevadoisong/videos/1111479458891003/) **sự kiện của chương trình.** **3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.** **Những khán giả có câu trả lời chính xác nhất và nhanh nhất sẽ được chúng tôi công bố ngay trong chương trình này.** **Câu hỏi 1: Côn trùng đốt thường gây bệnh gì?** *A. Bệnh về da, dị ứng* *B. Bệnh khớp* *C. Bệnh tim mạch* *D. Tất cả các đáp án trên* **Đáp án đúng: Đáp án A** **CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ Phạm Hải ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 01 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.** **Câu hỏi 2: Người dân nên làm gì khi bị kiến ba khoang, côn trùng đốt?** *A. Ra hiệu thuốc mua thuốc về bôi* *B.Đi khám tại các cơ sở y tế* *C.Để vết đốt tự khỏi, nếu nặng mới đi khám* *D.Tất cả các đáp án trên* **Đáp án đúng: B** **CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ Dương Thanh Tùng ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 02 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.** **Câu hỏi 3: Để phòng tránh kiến ba khoang, côn trùng đốt cần làm gì?** *A.Sử dụng lưới các cửa sổ và cửa ra vào, đóng cửa thường xuyên sau khi ra vào, ngủ trong màn* *B.Vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, cây cỏ xung quanh nhà, vì đây là nơi trú ẩn tốt cho loài này.* *C.Sử dụng thuốc diệt côn trùng* *D.Tất cả các phương án trên* **Đáp án đúng: D** **CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ Dung Nguyen ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 03 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.**
Trân trọng cảm ơn nhãn hàng Uma Cream đã đồng hành cùng chương trình!
**Dương Hải** ![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/01/pgsts-nguyen-huu-sau1477980257.jpg)
Kiến khoang có tên khoa học là Paederus thuộc bộ cánh cứng vì có thể bay. Vì hình dạng của nó giống con kiến nên người ta gọi nó là kiến, có các tên khác nhau là kiến lác, kiến khoang.. Con kiến này thường sống ở vùng đất ẩm, ven hồ hoặc bờ ruộng. Thức ăn chính của nó là con côn trùng hoặc con cỏ đang bị tiêu hủy. Đối với nông nghiệp nó là con vật có lợi, vì thức ăn của nó là rầy nâu. Khi mùa gặt xong nó xuất hiện nhiều hơn. Đặc điểm của kiến khoang không đốt, nhiều người nghĩ nó là loài kiến đốt nhưng không phải. Trong cơ thể kiến khoang có chất tiết dịch tên là pederin rất độc, nhiều nghiên cứu cho biết chất độc này mạnh gấp 10-15 lần. Độ gây bỏng mạnh gấp 100- 150 lần axít sunfuric đậm đặc. Vì thế khi tiếp xúc vào da có thể gây bỏng.
Kiến khoang rất thích đèn đặc biệt là đèn neon. Ở thành phố, các khu đô thị, chúng ta bật đèn, kiến ba khoang sẽ bay vào nhà. Khi vào nhà nó có thể đậu lên quần áo hoặc trên người, khi con người đập vào nó, nó sẽ tiết ra chất độc pederin có thể gây bỏng. Bệnh chủ yếu do kiến khoang gây nên là viêm da tiếp xúc do chất pederin gây ra.
Nếu kiến bò lên người mà chúng ta không động vào nó, nó sẽ không tiết ra chất độc gây tổn thương da của chúng ta. Nếu không may gặp kiến ba khoang đậu trên da chúng ta, chúng ta không nên đập, có thể thổi để nó bay đi hoặc lừa nó lên 1 tờ giấy để nó bay đi để tránh da bị tổn thương.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/05/pgsts-nguyen-van-doan1478347936.jpg)
Ngoài kiến ba khoang thì có nhiều loại côn trùng khi đốt hoặc tiếp xúc cũng gây biểu hiện dị ứng trên da với biểu hiện chung là đỏ, phát ban, sẩn ngứa, mụn nước, tổn thương trên da... Ngoài ra còn gây tổn thương các cơ quan khác như tim, phổi, thận, máu... thậm chí có trường hợp gây sốc phản vệ, nguy kịch cho tính mạng người bệnh. Những loại côn trùng ngoài kiến ba khoang khi đốt cũng gây các tổn thương giống như vậy như các loại ong, các loại bọ nẹt, bọ chét, sâu ban miêu, sâu róm... Tất cả những loại đó khi tiếp xúc thì nó thải ra chất độc dính trên da làm xuất hiện viêm da tiếp xúc và nó có thể đốt, gây ra các biểu hiện dị ứng như trên.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/01/pgsts-nguyen-huu-sau1477980257.jpg)
Kiến ba khoang có thể tồn tại ở tất cả các tháng trong năm. Tuy nhiên 2 mùa bệnh nhân đến khám chúng tôi nhiều nhất là tháng 3 -4 và tháng 10, trùng với mùa gặt. Vào tháng 10 vừa rồi mỗi ngày chúng tôi tiếp nhận 60 - 70 trường hợp viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang. Đa số là tổn thương nhẹ, có triệu chứng rát bỏng đỏ, có mụn nước và mụn mủ, tổn thương thành dải. Do động tác của chúng ta đập kiến và miết trên da, khiến tổn thương trở thành dải. Tuy nhiên có những trường hợp rất nặng, toàn bộ vùng mặt hoặc thân mình, bệnh nhân rất đau rát, ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/01/pgsts-nguyen-huu-sau1477980257.jpg)
Như đã nói, kiến khoang này thường xuất hiện vào mùa gặt, ở những tòa nhà cao tầng trong thành phố. Đặc điểm của con kiến này là rất thích ánh sáng đèn neon, trong khi đó nhiều nhà cao tầng của chúng ta được xây dựng ở các vùng ngoại ô, gần nhiều hồ, đầm. Một đặc điểm nữa là con côn trùng này thuộc bộ cánh cứng, có thể bay được. Nên chúng ta có thể gặp con kiến khoang ở các nhà cao tầng.
Để phòng tránh kiến khoang, chúng ta cần vệ sinh môi trường xung quanh, rác, nơi ẩm thấp, hoặc dùng thuốc diệt côn trùng để ngăn chúng phát triển, có thể đóng cửa sổ trước khi bật đèn, nếu thấy kiến khoang hoặc các con côn trùng khác trong nhà không nên đập bằng tay, loại bỏ chúng bằng cách quét ... Nếu không may chúng ta sờ, đập vào nó chúng ta cần rửa tay ngay. Một thói quen tôi khuyên các bạn, khi bị vì chất pederin rất dễ hòa tan trong nước. Nếu dùng nước xả 5-10 phút , việc viêm da tiếp xúc sẽ nhẹ đi rất nhiều.
**TS Nguyễn Văn Đoàn: **Khi gặt hết khiến kiến khoang không còn chỗ ở nó phải tìm thức ăn ở chỗ khác. Việc đô thị hóa nhanh chóng cũng giải thích tại sao bệnh do kiến khoang đốt trước đây chỉ gặp ở vùng nông thôn thì nay gặp rất nhiều ở thành phố. ![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/duylinh/2017/06/06/ttutthsbs-le-thi-hai1496735534.jpg)
Điều quan trọng ở đây là cơ thể con người của chúng ta có sức đề kháng tốt, miễn dịch tốt thì nếu bị côn trùng đốt, viêm da do tiếp xúc thì cũng dễ nhanh lành, ở người lớn và trẻ con cũng đều vậy. Do đó, khi bị côn trùng đốt, kiến ba khoang đốt, hoặc ong đốt, có nghĩa là nọc độc của các côn trùng này xâm nhập vào cơ thể, điều đầu tiên quan trọng nhất mà chúng ta cần làm là uống nhiều nước, nhằm thải bớt các độc tố. Ngoài ra cần có một chế độ ăn giàu protein, đủ chất đạm để giúp cơ thể sản xuất ra các kháng thể chống lại các tác nhân gây bệnh như ngứa ngáy, dị ứng. Chất đạm có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa v.v...
Quan trọng thứ hai là bổ sung cho cơ thể vitamin và khoáng chất. Các vitamin có thể tăng cường sức đề kháng cho cơ thể là vitamin A, E, còn các khoáng chất tốt như là kẽm, selen. Khi chúng ta bị dị ứng, chúng ta nên ăn những thực phẩm giàu vitamin A, vitamin C... có thể giúp các vết thương lành rất nhanh. Ngoài ra, kẽm rất quan trọng, luôn có mặt trong các loại mỹ phẩm bôi chống ngứa. Các loại như gà, thịt bò v.v... rất nhiều kẽm, còn vitamin A thì có nhiều trong động vật như gan, trứng v.v... hoặc từ rau xanh, củ quả màu đỏ, vàng. Vitamin C thì có nhiều trong các loại quả có múi như cam, chanh, quýt.....
Uống nước quả có nhiều vitamin và ăn đầy đủ các thực phẩm giàu kẽm v.v... sẽ giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng và các vết sưng, đốt dễ lành nhanh.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/05/pgsts-nguyen-van-doan1478347936.jpg)
Qua mô tả của bác tôi nghĩ đến mấy vấn đề. Thứ nhất là các loại côn trùng ký sinh trên các cây đó tiếp cận đến cũng gây viêm da. Thứ hai là trong quá trình chăm sóc ta có thể dùng các hoá chất phun để chống sâu bọ hoặc kích thích của cây thì những hoá chất ấy cũng là một nguyên nhân gây viêm da tiếp xúc ở những phần da tiếp xúc với cây đó. Thứ ba là ở những người có cơ địa dị ứng, nhạy cảm, trong quá trình đó lại tiếp xúc với những ký sinh trùng khác nữa cũng gây ra tình trạng viêm da tiếp xúc. Đó là những nguyên nhân mà chúng ta cần nghĩ đến với những mô tả như bác đã gặp.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/01/pgsts-nguyen-huu-sau1477980257.jpg)
Chào cháu, tôi xin bổ sung thêm, côn trùng 2 loại có thể đốt và cũng có thể cắn. Tuy nhiên cũng có côn trùng không đốt và cũng không cắn, gây ra viêm da tiếp xúc như kiến 3 khoang. Kiến 3 khoang không đốt cũng không cắn, và không gây chảy máu như cháu mô tả, cháu nên xem lại có phải tổn thương của cháu đúng là con côn trùng này hay không. Tuy nhiên đoạn sau cháu mô tả thấy có kiến 3 khoang trên giường và tổn thương cháu mô tả có thể là viêm da tiếp xúc do kiến 3 khoang.
Biểu hiện chủ yếu của viêm da tiếp xúc do kiến 3 khoang là rát, bỏng, sau đó xuất hiện bọng nước, mụn nước, mụn mủ thành vệt trên da, lúc đó chúng ta sẽ cảm thấy rát hơn. Biểu hiện này thường dễ nhầm với bệnh zona. Viêm da tiếp xúc do kiến 3 khoang có thể ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể, triệu chứng đau của viêm da tiếp xúc do kiến khoang là rát bỏng. Còn zona thường bọng nước, mụn nước từng chùm, chỉ có 1 bên cơ thể, triệu chứng cơ năng là bệnh nhân đau rất nhiều. Khi được chẩn đoán viêm da tiếp xúc do kiến khoang chúng ta cần rửa tổn thương để làm loãng chất pederin để không làm bệnh nặng thêm, có thể bôi tại chỗ như hồ nước vừa có tác dụng giảm đau, chống viêm. Nếu nhiễm khuẩn nhiều, rộng có thể dùng kháng sinh toàn thân.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/duylinh/2017/06/06/ttutthsbs-le-thi-hai1496735534.jpg)
Khi chúng ta bị côn trùng cắn, nhất là phụ nữ, điều lo lắng đầu tiên là vết thương có để lại sẹo hay không, nhất là các vùng cơ thể như mặt, tay, chân.... Trong trường hợp của bạn, vết côn trùng đã trở thành sẹo rồi mà khi vết thương đã thành sẹo rồi vì chế độ ăn uống cũng không có tác động mấy. Nếu vết sẹo của chị quá mất thẩm mỹ, chị có thể tìm đến viện da liễu để xử lý. Ngày nay, công nghệ xóa sẹo rất tốt, chị hoàn toàn có thể xóa đi những vết sẹo không mong muốn trên cơ thể của mình.
PGS.TS Nguyễn Hữu Sáu: Trước tiên ta phải xác định đó là vết sẹo hay là vết tăng sắc tố. Đặc điểm của vết thương của viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang thì thường chỉ gây ra tổn thương ở lớp thượng bì, lớp trên cùng của da. Nếu nó gây tổn thương sâu, trong trường hợp nhiễm khuẩn do điều trị không đúng, gây ra mức độ tổn thương quá lớp thượng bì thì thường nó sẽ để lại vết thâm. Theo tôi nghĩ, bạn nên đến những trung tâm da liễu uy tín để xác định xem đó là vết sẹo thực sự hay là vết tăng sắc tố sau viêm. Bệnh tổn thương do kiến khoang mà chúng tôi thường gặp thì rất ít khi để lại vết sẹo. Nhằm phòng tránh vết tăng sắc tố sau viêm, chúng ta cần phải điều trị tích cực để tổn thương nhanh chóng lành, loại bỏ độc tố gây tổn thương sâu ở da, cần tránh ánh nắng mặt trời tối đa để tránh hiện tượng tăng sắc tố. Chúng ta nên đeo khẩu trang, kính, mặc kín v.v.. khi ra ngoài.
Nếu có vết thâm, chúng ta cũng không nên lo lắng vì vết thâm sẽ mờ dần, từ khoảng 1-2 tháng.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/05/pgsts-nguyen-van-doan1478347936.jpg)
Chúng ta đã biết có rất nhiều loại côn trùng khi tiếp xúc sẽ gây tổn thương trên da như kiến ba khoang, bọ nẹt trên cây ổi, cây tre, cây bàng, cây roi... Khi tiếp xúc với bọ nẹt, lông của con bọ nẹt chạm vào, chích vào phần da hở mà người ta tiếp xúc với chúng, ngay trên đầu lông của con bọ nẹt ấy có những yếu tố hay những chất hoá học tiết ra và cắm vào trên da của chúng ta, kích thích ở cơ thể có những loại tế bào mast ở trong da, vì hoạt chất hoá học ấy được giải phóng ra, trong đó có chất thông thường chúng ta vẫn biết là histamin, gây ra ngứa và tổn thương trên da. Các cách để loại bỏ các chất đó có nhiều cả theo kinh nghiệm dân gian và hiện đại. Người ta có thể sử dụng băng dính nhấc nó ra hoặc lấy các thứ khác để lăn trên da như dùng cơm xôi, quả đào... Thứ hai là có thể sử dụng các thuốc kháng histamin để điều trị ngứa như loratadin, cetirizin... theo đường uống (nếu bị nặng) hoặc bôi tại chỗ ngứa trên da.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/01/pgsts-nguyen-huu-sau1477980257.jpg)
Đây là câu hỏi tôi cho rằng chúng tôi rất ít gặp. Tuy nhiên gần đây có một số trường hợp bị chấy đến khám trở lại. Hầu hết bệnh nhân thuộc lứa tuổi học sinh tiểu học hoặc mẫu giáo. Ở tuổi này, các cháu hầu như đi học bán trú, ngủ chung, 1 cháu bị sẽ lây ra cháu khác. Khi 1 phụ huynh đưa trẻ đến khám do triệu chứng ngứa ở đầu, phản xạ đầu tiên của người lớn là chúng ta nên nghĩ đến chấy. Thứ 2 là mụn nước trên da dầu, người ta thường gọi là chốc đầu, chúng ta cũng nên nghi ngờ đến chấy. Tôi khuyên các bà mẹ, nếu 1 đứa trẻ ở lứa tuổi học đường có triệu chứng ngứa đầu hoặc chốc đầu cần xem cháu có bị chấy hay không. Để phát hiện rất đơn giản, chúng ta vạch tóc cháu ra, chúng ta sẽ thấy các tổn thương trên da dầu, mụn nước, mụn mủ hoặc thậm chí cả con chấy, đặc biệt trứng chấy, trứng chấy nằm cách chân tóc 1cm. Để điều trị, cần loại bỏ các con chấy trưởng thành, 1 con chấy cái có thể đẻ 150 -200 quả trứng/1 tuần, thứ 2 cần diệt cả trứng chấy, cuối cùng cần ngăn cách nguồn lây nhiễm. Để loại bỏ chấy, chúng ta có thể dùng dầu gội đầu diệt chấy trưởng thành, dùng các biện pháp cơ học loại bỏ chấy như lược bí chải tóc, có thể dùng dầu xả vào tóc rồi mới chải tóc bằng lược bí. Sau khi chải nhớ loại bỏ con chấy trên lược.
Trứng chấy có thể loại bỏ bằng dấm. Con chấy thường tiết ra chất dịch để trứng có thể dính trên tóc. Dấm sẽ có tác dụng hòa tan chất dịch này. Sau khi gội đầu xong dùng dấm pha loãng 50:50 để đắp lên đầu, ủ 1-2 tiếng, sau đó gội lại. Có thể làm 1 tuần từ 1-2 lần.
Thứ 3 là chúng ta có thể ngăn cách nguồn lây, giảm khả năng tái nhiễm của chấy. Có thể kết hợp với nhà trường điều trị cho tất cả các cháu bị nhiễm chấy mới không bị tái lây nhiễm.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/05/pgsts-nguyen-van-doan1478347936.jpg)
Muỗi sau khi đốt vào cơ thể có thể mang 2 yếu tố. Thứ nhất là truyền một loại bệnh, ví dụ muỗi truyền bệnh sốt rét và một số bệnh khác. Thứ hai là sau khi hút máu thì muỗi lại truyền vào những chất cho vào máu mà thành phần chủ yếu là protein hoặc men thì có thể gây ra phản ứng dị ứng tại chỗ ở da. Khi một protein lạ vào trong cơ thể người thì cơ thể có thể sinh ra những chất kháng thể để chống lại và những lần sau nó sẽ tạo ra những phản ứng dị ứng thể hiện ở tại chỗ hoặc toàn thân. Ở đây có 2 yếu tố mà chúng tôi lưu ý nhiều hơn là khi muỗi đốt thì nó truyền sang ký sinh trùng gây bệnh và gây tổn thương tại chỗ là chính, thậm chí trong quá trình gãi thì có thể gây nhiễm trùng, bội nhiễm, gây mụn trên tay. Ngoài ra, trong lịch sử bệnh miễn dịch - dị ứng cũng ghi nhận một loại dị ứng với muỗi vì mỗi cơ thể con người, hệ thống miễn dịch rất khác nhau với protein rất khác nhau từ các loại muỗi thì nó có thể tạo ra các phản ứng dị ứng sau này nếu tiếp xúc lại.
Về việc như bạn nói là nó có liên quan đến thức ăn hay không thì với những người có dị ứng thức ăn thì thường theo cơ chế dị ứng là có sẵn cơ địa dị ứng (trong gia đình có bố, mẹ, ông, bà... mắc các bệnh như hen suyễn, dị ứng, viêm mũi dị ứng, nổi mày đay, chàm, dị ứng với thuốc, mỹ phẩm... thì những người con cũng dễ mang cơ địa ấy) và khi đã mang cơ địa dị ứng thì cũng rất dễ bị dị ứng với các yếu tố khác, trong đó có dị ứng thức ăn. Còn 2 vấn đề dị ứng với muỗi đốt và dị ứng thức ăn thì theo tôi nó ít liên hệ với nhau vì đó là 2 con đường khác nhau. Cuối cùng, việc phòng chống muỗi đốt thì như chúng ta đã biết, nhưng có điều đặc biệt là con muỗi rất thích nhóm máu O, những người hoạt động ra nhiều mồ hôi thì trên mồ hôi có những vị mà con muỗi có thể tìm đến. Ngoài ra mỗi người có những mùi vị khác nhau, nó hấp dẫn với những con muối khác nhau. Ở những cơ thể nhiệt độ cao thì muỗi cũng tìm đến.
Nhìn chung, để tránh muỗi thì trước hết phải sạch sẽ để bớt mồ hôi, khi ngủ thì mắc màn, sử dụng lưới chống muỗi, mặc quần áo dài tay để tránh muỗi đốt, giữ sạch sẽ môi trường xung quanh nơi ở, giải quyết nước đọng, dinh dưỡng tốt...
**ThS.BS. Lê Thị Hải:** Có nghiên cứu cho thấy ăn tỏi thì mùi mồ hôi tiết ra gây khó chịu và con muỗi cũng ít tìm đến hơn. Còn về việc ăn gì để muỗi khỏi đốt thì chuyên ngành dinh dưỡng cũng chưa có nghiên cứu.
Theo tôi những đứa trẻ có cơ địa dị ứng thì khi muỗi đốt hoặc bất kỳ con côn trùng nào đốt cũng dễ có phản ứng dị ứng như vậy. Và đã là cơ địa dị ứng thì nguy cơ dị ứng thức ăn cũng rất dễ xảy ra. Trẻ nhỏ thì cũng rất dễ dị ứng với những thực phẩm như thuỷ, hải sản, đậu phụ, lạc, trứng, đạm sữa bò... Trong trường hợp ăn những loại thực phẩm đó thì bạn nên xem xét, khi thấy con ăn những thực phẩm ấy mà có những biểu hiện như nổi mề đay, nôn trớ ... thì phải chú ý theo dõi.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/01/pgsts-nguyen-huu-sau1477980257.jpg)
Hiện nay nhiều người nhầm lần bệnh giời leo (hay còn gọi là zona), và bệnh viêm da tiếp xúc do kiến khoang. Phương pháp chữa bệnh của bạn là đắp đậu xanh nhá rất dễ bội nhiễm, chúng tôi không khuyến cáo vì khi nhai đậu xanh mà trong miệng của chúng ta rất nhiều vi khuẩn. Tôi nghĩ bạn không nên chữa bệnh như vậy.
Nếu bạn bị zona (giời leo), các bọng nước, mụn nước rất trong, một nửa bên cơ thể, thành từng chùm tiến triển 1 tuần đến 10 ngày rồi xẹp xuống, đóng vảy và thành sẹo. Tổn thương viêm da tiếp xúc do kiến khoang, lúc đầu rất rát bỏng, sau đó xuất hiện mụn mủ, tổn thương trắng ra kiểu như da hoại tử. Tổn thương này xuất hiện 1-2 ngày sau khi tiếp xúc với kiến khoang. Mủ có 2 khả năng xảy ra, 1 là do lớp da bị hoại tử, thứ 2 cũng có thể là nhiễm khuẩn vì nhiều nghiên cứu cho rằng trong dịch của kiến khoang tiết ra ngoài chất pederin còn có loại chất khác gây mụn mủ, đây là tiến triển bình thường của bệnh.
Bạn nên đến khám để bác sĩ xác định chính xác là là zona hay viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang. Nếu viêm da tiếp xúc do kiến khoang, nên rửa sạch, sát khuẩn, rửa bằng nước muối sinh lý, có thể bôi hồ nước, nặng sẽ phải dùng kháng sinh. Còn nếu viêm da tiếp xúc do kiến khoang thường chỉ tổn thương ở lớp thượng bì, để lại tăng sắc tố sau viêm, 1 thời gian sau sẹo mờ dần và có thể hết hẳn sau từ 2-3 tháng.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/01/pgsts-nguyen-huu-sau1477980257.jpg)
Tôi muốn nhắc lại viêm da tiếp xúc do kiến khoang thường chỉ ngoài da, tại chỗ, không ảnh hưởng đến toàn thân trừ trường hợp bị nặng, vùng tiếp xúc nhiều. Trường hợp của bạn bị nhẹ như vậy nên không cần phải lo lắng là ảnh hưởng đến thai nhi. Thứ 2 là tổn thương của bệnh viêm da tiếp xúc do kiến khoang đốt thường chỉ ở vùng thượng bì, rất nông, không sâu đến trung bì, nên không để lại sẹo, nên bạn không cần quá lo. Chỉ cần điều trị 5-7 ngày sẽ khỏi, vết thâm sẽ mờ dần theo thời gian.
**Ths.BS Lê Thị Hải: **Dân gian thường cho rằng khi bị vết thương ăn rau muống bị sẹo lồi, nhưng điều này không đúng vì tùy từng vết thương, nếu tổn thương sâu mới bị sẹo hoặc tùy cơ địa của mỗi người. Riêng trường hợp của bạn có thể yên tâm, những tổn thương nông không bị sẹo và không ảnh hưởng đến em bé . Vết thâm của bạn sẽ mất theo thời gian. Tôi xin chia sẻ một kinh nghiệm của tôi bạn có thể dùng là nghệ giã ra pha với mật ong đắp vết thương sẽ nhanh lành và làm da nhanh hết thâm. ![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/01/pgsts-nguyen-huu-sau1477980257.jpg)
Đây là câu hỏi rất hay và rất thực tế. Phản xạ của chúng ta khi bị đốt thường là cầm, giật ra và vứt đi. Tuy nhiên khi đó ngòi của chúng vẫn còn trên da chúng ta, gây ra phản ứng lâu dài sau này, có thể ngứa nhiều tháng nếu không loại bỏ được nó. Thông dụng nhất là hơ đũa nóng để vào đít con côn trùng đó nó sẽ nhả ra. Khi loại bỏ con côn trùng đó, chúng ta có thể rửa bằng nước sạch, hoặc xà phòng, dùng chất sát khuẩn tại chỗ, theo dõi tiến triển của vùng bị đốt. Trong trường hợp nhẹ, gây ra các phản ứng tại chỗ như đỏ, ngứa chúng ta vẫn tiếp tục dùng thuốc sát khuẩn hoặc các kem làm mát da như kem Uma, hoặc một số kem chống dị ứng. Trong trường hợp tổn thương nặng hơn vì các côn trùng có thể đưa vào cơ thể người các nguồn bệnh, cần đưa người bệnh đến bệnh viện. Rất nhiều côn trùng có thể gây bệnh. Bệnh lime do con ve đốt có thể gây tổn thương như ban đỏ, nặng có thể có sốt, mệt mỏi phải dùng kháng sinh. Có những trường hợp nặng như ong đốt, có thể gây sốc, khi tổn thương phù nề, mệt mỏi, đau nhức nhiều cần đưa bệnh nhân đến cơ sở khám và cấp cứu kịp thời.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/05/pgsts-nguyen-van-doan1478347936.jpg)
Trong những loại côn trùng đốt và cắn thì có 2 loại cần chú ý là ong và rết, ngoài bọ cạp thì rất khủng khiếp rồi. Khi bị ong và rết đốt thì gây những hậu quả đáng ngại vì trong nọc độc của rết và ong có 2 thành phần quan trọng là acid hyaluronidase và một loại men nữa mà khi tiếp xúc với cơ thể thì nó là yếu tố lạ (dị nguyên), nó kích thích cơ thể sinh ra kháng thể để lần sau gặp thì nó gây ra những phản ứng cực nặng. Thứ hai là trong nọc ong hay rết có những loại men khác được giải phóng ra làm tiêu huỷ protein, gây ảnh hưởng chức năng, tổn thương về thần kinh và các cơ quan khác. Những loại này có 2 xu hướng, một là gây độc, 2 là gây dị ứng. Nó có thể gây tổn thương tại chỗ là gây loét trên da, đau vô cùng, gây tổn thương mạch máu, đông máu, tổn thương thận, gan, tim khi bị lượng độc tố vào quá nhiều. Vì vậy tôi khuyên các bạn khi bị rết cắn thì cần đến cơ sở y tế để được khám, chấn đoán và điều trị. Có những trường hợp sau khi bị rết cắn thì vài ngày sau mới có biểu hiện tổn thương và có những trường hợp tổn thương rất nặng và tổn thương ở khắp nơi, tất cả các hệ thống cơ quan và gây ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh. Khi bị rết cắn thì phải xử lý ngay ở vết cắn bằng cách rửa nước xà phòng, nước muối loãng, có thể dùng thêm kháng sinh để chống nhiễm khuẩn trên da, dùng thuốc giảm đau rát, trường hợp nặng phải tiến hành thêm các biện pháp điều trị khác. Tôi nhắc lại khi bị rết cắn thì quan trọng bậc nhất là ngoài tổn thương trên da, lâu lành da, thì còn biểu hiện ở hệ thần kinh là gây đau vô cùng. Đó là những dấu hiệu đáng lưu ý của rết cắn.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/01/pgsts-nguyen-huu-sau1477980257.jpg)
Có rất nhiều loại côn trùng các nhau, phấn của bướm cũng có thể gây viêm da tiếp xúc. Lúc đầu có thể đỏ, ngứa, sau đó mụn nước như eczema. Nhiều loại côn trùng rất thích ánh sáng, nên để phòng tránh bạn có thể phòng tránh bằng cách đóng cửa sổ khi bật đèn, hoặc làm cửa lưới. Khi các con côn trùng đã bay vào nhà và tiếp xúc với chúng ta, chúng ta cần rửa bằng nước, không nên gãi khi bị đốt để tránh làm tổn thương trầm trọng hơn, có thể bôi các kem corticoid loại nhẹ, nặng hơn có thể uống thuốc chống ngứa kháng histamin, nặng hơn phải đến các bác sĩ da liễu để được khám và chỉ định điều trị.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/duylinh/2017/06/06/ttutthsbs-le-thi-hai1496735534.jpg)
Tôi cũng có đọc nhiều tài liệu và thấy rằng những thực phẩm giàu vitamin B1 như đậu xanh, đậu đỗ v.v... có thể khiến cơ thể tiết ra mùi khó chịu, làm muỗi tránh xa.
Ngoài ra, ăn hành tỏi cũng khiến cơ thể có mùi khó chịu đối với muỗi. Khi cơ thể con người đổ mồ hôi nhiều sau khi hoạt động nhiều, cơ thể nóng, tỏa nhiệt.... khiến muỗi có thể đốt chúng ta nhiều hơn.
Việc quan trọng nhất để phòng tránh muỗi là vệ sinh sạch sẽ, phát quang bụi rậm, tránh tù đọng, với trẻ em thì nên mặc áo quần dài tay, đi ngủ mắc màn, nếu có điều kiện thì cửa số nên trang bị các loại lưới chống côn trùng.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/05/pgsts-nguyen-van-doan1478347936.jpg)
Ong có rất nhiều loại: ong bò vẽ, ong bắp cày, ong mật, ong thợ... Tất cả những loại ong đấy đều có thể đốt, truyền nọc độc cho người, gây ra những tổn thương tại chỗ và có khi còn gây ra những tổn thương toàn thân, sốc phản vệ, ảnh hưởng đến tính mạng. Như tôi đã nói trong nọc ong có chất acid hyaluronidase và một vài chất khác nữa, khi người tiếp xúc có thể gây ra phản ứng dị ứng, gây sốc phản vệ về sau, nhẹ hơn là biểu hiện trên da, khó thở và các yếu tố khác. Loại thứ hai là những men từ trong nọc ong tiết ra làm kích hoạt các yếu tố gây viêm ở các nơi: thận, gan, máu và các nơi khác gây nguy hiểm cho tính mạng người bệnh.
Trường hợp của bạn, khi bị ong đốt thì có tổn thương tại chỗ, không gây ra các tổn thương toàn thân, vì vậy cũng không cần lo lắng. Theo dân gian người ta vẫn thường dùng vôi để bôi luôn vào chỗ bị đốt đó. Hoặc dùng các vật mát như lát chanh, lát chuối, đắp vào đó để làm mát và dịu, làm tổn thương không lan rộng ra khi đã hình thành viêm tại chỗ. Ong đốt thì thường để lại ngòi cắm vào đó, chúng ta phải tìm cách lấy nó ra bằng nhiều cách. Chúng ta cũng có thể sử dụng thuốc chống viêm kháng histamin bôi tại chỗ để giảm đau ngứa, một số thuốc khác phối hợp với kháng sinh để giảm viêm, chống bội nhiễm tại chỗ đó, nặng hơn thì dùng thuốc uống, thuốc chống viêm steroid, dùng với kháng histamin uống...
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/05/pgsts-nguyen-van-doan1478347936.jpg)
Những loại ong có nọc độc gây tổn thương các cơ quan trong cơ thể người gồm: ong vò vẽ, ong mật, ong bắp cày... Những loại ong hiền hơn thì có ong thợ mang độc chất ít hơn. Khi bị ong đốt thì dựa vào đặc điểm của từng loại ong, dựa vào tính chất độc của từng loại ong, dựa vào nhiều hoá chất bên trong nọc độc của ong có thể truyền vào cho người mà người ta phân ra ong độc và không độc.
Khi bị ong đốt thì quan trọng là để bệnh nhân được nghỉ ngơi, nếu có độc thì tháo ngòi độc ra bằng băng dính hoặc cặp, nhíp để nhổ ra vì nếu còn ngòi độc thì nó sẽ còn gây ảnh hưởng phát huy tác động tại chỗ và có thể gây loét da. Hoặc có thể làm theo cách dân gian như bôi vôi, làm dịu mát tại chỗ để giảm phản ứng viêm, hoặc dùng kem kháng histamin bôi tại chỗ... nặng hơn thì phải đến bệnh viện mới điều trị được.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/05/pgsts-nguyen-van-doan1478347936.jpg)
Có thời gian tại Hà Nội và một số tỉnh rộ lên vấn đề bọ xít hút máu người. Trên thực tế, các nhà côn trùng học nghiên cứu cho rằng bọ xít hút máu người mà đáng sợ như thế thì không có ở Việt Nam mà nó xuất hiện ở một số nước khác. Những con bọ xít thường gặp ở Việt Nam chủ yếu gây ra những tổn thương tại chỗ, khi tiếp xúc với nó có tổn thương viêm da do độc chất của nó gây ra. Vì vậy chúng ta chỉ cần sơ cứu ban đầu bằng cách rửa ngay với nước sạch để loại độc chất đi. Hoặc sử dụng kem chống ngứa, chống dị ứng ngay tại chỗ. Nếu nặng hơn thì dùng thuốc uống để điều trị. Còn con bọ xít hút máu người thì ở Việt Nam chúng ta không gặp và không gây nguy hiểm như tình trạng trước đây người ta từng rộ lên.
![](http://suckhoedoisong.vn/thumb_65x65/Images/phamhiep/2016/11/05/pgsts-nguyen-van-doan1478347936.jpg)
Sốt mò về dịch tễ học thường xuất hiện ở một số nước khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó ở Việt Nam có ở Tây Bắc, Nghệ An... Con sốt mò gây bệnh lại là ấu trùng sốt mò, loại này hay kí sinh ở những con vật có xương sống, một số loại chim, những con vật đó có thể để lại ấu trùng trên các bụi cây, bụi cỏ và truyền lại cho người. Sốt mò là bệnh do Rickettsia (một loại trung gian giữa vi rút và vi khuẩn). Loại này khi tiếp xúc qua đường da thì xuất hiện không những tổn thương tại chỗ (mụn nước, loét da,...) mà đặc biệt là gây sốt rất cao, nổi hạch toàn thân, gây các tổn thương ở các cơ quan nội tạng bên trong như tim, gan, phổi, thận... vì nó có tiết ra các hoạt chất hoá học trong đó, giải phóng ra các chất có thể gây rối loạn đông máu và các tổn thương khác, gây ra tình trạng khá nặng, có thể gây tử vong cho bệnh nhân. Sau khi dính ấu trùng sốt mò thì sau vài tiếng đến vài ngày sẽ xuất hiện tổn thương trên da đầu tiên, thứ hai là sốt rất cao, thứ ba là nổi hạch toàn thân, thứ tư là có tổn thương các cơ quan nội tạng khác. Đây là một bệnh do kí sinh trùng gây ra nhưng rất nặng, cần phải được lưu ý khi đi du lịch mà có tiếp xúc với các yếu tố đó. Sau khi đi về mà có xuất hiện sốt rất cao, đau nhức người, có tổn thương ở da thì lập tức phải đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán, điều trị, chăm sóc thì mới giải quyết được nếu mắc bệnh sốt mò.
-
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị HảiNguyên GĐ TT Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh Dưỡng QG
[Đặt câu hỏi]
-
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn ĐoànNguyên giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai
[Đặt câu hỏi]
-
TTƯT. PGS.TS Nguyễn Hữu SáuPhó Giám đốc BV Da liễu Trung ương
[Đặt câu hỏi] [Truyền hình trực tuyến: Phòng bệnh về da do kiến ba khoang, côn trùng đốt](http://suckhoedoisong.vn/truyen-hinh-truc-tuyen-phong-benh-ve-da-do-kien-ba-khoang-con-trung-dot-n124369.html) **Tin nóng**
-
[5 ngày nghỉ Tết: 194 vụ TNGT; 293 người thương vong chủ yếu do uống rượu bia](http://suckhoedoisong.vn/5-ngay-nghi-tet-194-vu-tngt-293-nguoi-thuong-vong-chu-yeu-do-uong-ruou-bia-n141541.html)
-
[Mùng 2 Tết: 42 vụ tai nạn giao thông, 72 người chết và bị thương](http://suckhoedoisong.vn/mung-2-tet-42-vu-tai-nan-giao-thong-72-nguoi-chet-va-bi-thuong-n141526.html)
-
[158 người thương vong trong 3 ngày nghỉ Tết; bệnh nhân cấp cứu gấp 5 ngày thường](http://suckhoedoisong.vn/158-nguoi-thuong-vong-trong-3-ngay-nghi-tet-benh-nhan-cap-cuu-gap-5-ngay-thuong-n141521.html)
-
[Xuân này, xem chó đua tài trên đảo Khỉ](http://suckhoedoisong.vn/xuan-nay-xem-cho-dua-tai-tren-dao-khi-n141404.html)
-
[Hà Nội ghi nhận hơn 1.000 ca mắc cúm, Bộ Y tế họp khẩn chống dịch chiều 28 Tết](http://suckhoedoisong.vn/ha-noi-ghi-nhan-hon-1000-ca-mac-cum-bo-y-te-hop-khan-chong-dich-chieu-28-tet-n141475.html)
-
[Chiều 29 Tết, bão Sanba sẽ đi vào Biển Đông](http://suckhoedoisong.vn/chieu-29-tet-bao-sanba-se-di-vao-bien-dong-n141456.html)
-
[Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm bệnh nhân ung thư vào chiều 28 Tết](http://suckhoedoisong.vn/pho-thu-tuong-vu-duc-dam-tham-benh-nhan-ung-thu-vao-chieu-28-tet-n141474.html)
-
[Nữ bác sĩ từ chối điều trị ung thư để sinh con trải qua cuộc đại phẫu gần 7 giờ đồng hồ](http://suckhoedoisong.vn/nu-bac-si-tu-choi-dieu-tri-ung-thu-de-sinh-con-trai-qua-cuoc-dai-phau-gan-7-gio-dong-ho-n141469.html)
-
[Bộ Y tế khuyến cáo phòng cúm, liên cầu lợn ở người trong kỳ nghỉ Tết](http://suckhoedoisong.vn/bo-y-te-khuyen-cao-phong-cum-lien-cau-lon-o-nguoi-trong-ky-nghi-tet-n141455.html)
-
[Bộ trưởng Bộ Y tế: Tập trung mọi nỗ lực cứu chữa cựu bác sĩ nội trú mắc ung thư](http://suckhoedoisong.vn/bo-truong-bo-y-te-tap-trung-moi-no-luc-cuu-chua-cuu-bac-si-noi-tru-mac-ung-thu-n141453.html)
-
[Những khoảng nghỉ tình dục “chết người”](http://suckhoedoisong.vn/nhung-khoang-nghi-tinh-duc-chet-nguoi-n51350.html)
-
[Ta tìm những lối em qua](http://suckhoedoisong.vn/ta-tim-nhung-loi-em-qua-n141292.html)
-
[Hai ngày 3-4 Tết Mậu Tuất, có gần 7.000 ca khám, cấp cứu do tai nạn giao thông](http://suckhoedoisong.vn/hai-ngay-3-4-tet-mau-tuat-co-gan-7000-ca-kham-cap-cuu-do-tai-nan-giao-thong-n141542.html)
-
[Mùng 8 tháng 3, bạn có đi Lễ hội Hoa hồng ?](http://suckhoedoisong.vn/mung-8-thang-3-ban-co-di-le-hoi-hoa-hong--n141540.html)
Gửi bài viết cho tòa soạn qua email:
**bandientuskds@gmail.com** [Sức khỏe người lớn](http://suckhoedoisong.vn/suc-khoe-nguoi-lon-c85/) [Sức khỏe trẻ em](http://suckhoedoisong.vn/suc-khoe-tre-em-c84/) [Sơ cứu](http://suckhoedoisong.vn/so-cuu-c82/) [Sức khoẻ tâm thần](http://suckhoedoisong.vn/suc-khoe-tam-than-c90/) [Ẩm thực và dinh dưỡng](http://suckhoedoisong.vn/am-thuc-va-dinh-duong-c89/) [Sức khỏe và môi trường](http://suckhoedoisong.vn/suc-khoe-va-moi-truong-c88/) [Các biện pháp tránh thai](http://suckhoedoisong.vn/cac-bien-phap-tranh-thai-c87/) [Sức khoẻ sinh sản và tình dục](http://suckhoedoisong.vn/suc-khoe-sinh-san-va-tinh-duc-c86/) [Các thuật ngữ](http://suckhoedoisong.vn/cac-thuat-ngu-c73/) [Tìm hiểu cơ thể người](http://suckhoedoisong.vn/tim-hieu-co-the-nguoi-c81/) [Dược](http://suckhoedoisong.vn/duoc-c80/) [Thẩm mỹ](http://suckhoedoisong.vn/tham-my-c79/) [Trang phục](http://suckhoedoisong.vn/trang-phuc-c78/) [Rèn luyện](http://suckhoedoisong.vn/ren-luyen-c77/) [Ngôi nhà an toàn](http://suckhoedoisong.vn/ngoi-nha-an-toan-c76/) [Giải thích các xét nghiệm](http://suckhoedoisong.vn/giai-thich-cac-xet-nghiem-c75/) [Khám sức khỏe](http://suckhoedoisong.vn/kham-suc-khoe-c74/) [Dinh dưỡng phòng chống ung thư](http://suckhoedoisong.vn/dinh-duong-phong-chong-ung-thu-c100/)
-
[Tết không lo viêm đại tràng nhờ "bảo bối" của người Nhật](http://vietnamnet.vn/vn/suc-khoe/tet-khong-lo-viem-dai-trang-nho-bao-boi-cua-nguoi-nhat-428413.html)Người viêm đại tràng thật khó để hưởng trọn niềm vui ngày Tết vì chỉ cần ăn một số món thì những triệu chứng như đầy bụng, trướng hơi, đau bụng ấm ách bứt rứt cả ngày. [Chế độ ăn uống lành mạnh cho người viêm đại tràng trong ngày Tết](http://vietnamnet.vn/vn/suc-khoe/che-do-an-ngay-tet-cho-nguoi-viem-dai-trang-425896.html)
-
[Bí quyết của người Nhật giúp ai hay uống rượu bia ăn Tết không lo rối loạn tiêu hóa](http://vietnamnet.vn/vn/suc-khoe/bi-quyet-uong-tet-khong-lo-roi-loan-tieu-hoa-424481.html)
-
[Bộ trưởng Bộ Y tế: Tập trung mọi nỗ lực cứu chữa cựu bác sĩ nội trú mắc ung thư](http://suckhoedoisong.vn/bo-truong-bo-y-te-tap-trung-moi-no-luc-cuu-chua-cuu-bac-si-noi-tru-mac-ung-thu-n141453.html)SKĐS - Bộ Y tế vừa có công văn hỏa tốc số 921/BYT-TT-KT về việc tập trung mọi nỗ lực cứu chữa, hỗ trợ quan tâm, chăm lo cho gia đình bác sĩ Nguyễn Thị Hạnh - cựu bác sĩ nội trú mắc bệnh ung thư, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. [Cựu bác sĩ nội trú can đảm chống chọi với căn bệnh ung thư](http://suckhoedoisong.vn/cuu-bac-si-noi-tru-can-dam-chong-choi-voi-can-benh-ung-thu-n141451.html) [“Ho ra máu sét đánh” – Ca bệnh hy hữu được BV Phổi TW cứu sống](http://suckhoedoisong.vn/ho-ra-mau-set-danh-ca-benh-hy-huu-duoc-bv-phoi-tw-cuu-song-n141479.html) [Nên thay đổi thói quen "tích trữ thực phẩm trong tủ lạnh để ăn Tết"](http://suckhoedoisong.vn/nen-thay-doi-thoi-quen-tich-tru-thuc-pham-trong-tu-lanh-de-an-tet-n141434.html) [A9 Bạch Mai “vỡ trận” vì bệnh nhân nhập viện đông trong dịp Tết](http://suckhoedoisong.vn/a9-bach-mai-vo-tran-vi-benh-nhan-nhap-vien-dong-trong-dip-tet-n141517.html)
Trần Thị Bích Ngọc( ngocttb.kd@gmail.com)


text:
Từ vụ thảm sát 4 người chết tại Hà Giang: Quản lý người tâm thần - Khó hay dễ?
Liên quan đến thảm án đặc biệt nghiêm trọng xảy ra ngày 1/12 khiến 4 người chết, 1 người bị thương xảy ra tại thôn Tả Ngảo, xã Tân Trịnh, huyện Quang Bình (tỉnh Hà Giang) cho thấy những hậu quả đau lòng về sự lỏng lẻo trong quản lý người tâm thần ở địa phương. Đây cũng là vấn đề mà dư luận rất quan tâm là làm thế nào để quản lý chặt chẽ người tâm thần tại cộng đồng hiện nay?
Án mạng xảy ra - khó quy trách nhiệm cụ thể
Liên quan đến vụ án trên, Công an tỉnh Hà Giang đã bắt giữ Phù Minh Tuấn (SN 1984), trú tại thôn Tả Ngảo, xã Tân Trịnh, huyện Quang Bình). Nghi phạm đã sát hại bố ruột và 3 người thân trong gia đình. Đáng chú ý, nghi phạm Tuấn có tiền sử mắc bệnh tâm thần nặng. Cuối năm 2014, Tuấn đã ra tay giết chính con ruột của mình. Sau đó, cơ quan chức năng đã đưa Tuấn đi điều trị bắt buộc tại BV Tâm thần Trung ương (Hà Nội). Ngày 7/7, sau thời gian điều trị, Tuấn được cho xuất viện về địa phương và tiếp tục gây ra án mạng. Dư luận không khỏi rùng mình lo lắng khi công tác quản lý người có dấu hiệu tâm thần còn quá lơi lỏng.
Đối tượng Phù Minh Tuấn có tiền sử bệnh tâm thần nặng.
Thực tế trong thời gian qua, trên địa bàn một số tỉnh, nhiều vụ án mạng đã xảy ra, không ít người bỗng mất mạng chỉ vì đối tượng thực hiện hành vi đang mắc bệnh tâm thần. Điểm lại các vụ việc thấy rằng, một điểm chung là người gây án ít nhiều có rối loạn về mặt tâm lý, tâm thần. Họ sống tự do trong lòng xã hội, giữa gia đình mà không ai quản lý. Dư luận cho rằng, do chưa có quy định, chế tài bắt buộc người bị tâm thần đi chữa bệnh khi chưa gây án nên nhiều vụ án dù nghiêm trọng nhưng khó xử lý.
Một thực tế diễn ra, khó khăn nhất đối với người bị tâm thần chính là sự bỏ mặc không chỉ của xã hội mà của cả gia đình. Nhiều bệnh nhân được đưa đến BV rồi bỏ mặc, không ai quan tâm; đến khi điều trị đỡ bệnh thì không có người thân đến nhận... Bên cạnh đó, các cơ sở y tế cũng khổ sở với việc chăm sóc điều trị người tâm thần. Đối với các bệnh nhân này thì việc chăm sóc và điều trị rất phức tạp do họ hung hãn, không hợp tác… Không ít lần bệnh nhân gây thương tích cho cán bộ y tế. Đưa ra ngoài xã hội thì các bệnh nhân này gây nguy hiểm cho cộng đồng, ở BV thì phá phách, đánh cán bộ y tế nên điều trị cho các đối tượng này rất vất vả và nguy hiểm đến tính mạng.
Tuy vậy, ngành y tế thời gian qua luôn sẵn sàng phối hợp với chính quyền địa phương, cơ quan chức năng để điều trị những trường hợp bị bệnh tâm thần lang thang cơ nhỡ. Điều quan trọng là tổ chức nào đứng ra tập hợp những người này lại để đưa đi chữa trị? Để làm được điều đó, đòi hỏi phải có sự phối hợp với ngành Lao động, Thương binh và Xã hội, các Trung tâm bảo trợ trẻ em, người lang thang cơ nhỡ và nhất là sự quản lý của chính quyền địa phương có người tâm thần sinh sống.
Thiếu chế tài?
Đến nay, chưa có văn bản pháp luật nào quy định cá nhân, cơ quan nào có trách nhiệm đưa người mắc bệnh tâm thần đến cơ sở khám, chữa bệnh điều trị khi họ chưa phạm tội. Theo luật sư Phạm Huy Tuyến (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội), Nghị định 64/2011/NĐ-CP về việc thi hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần. Việc bắt buộc này chỉ áp dụng trong phạm vi tố tụng hình sự theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, tức là khi có hậu quả hành vi vi phạm pháp luật hình sự. Như vậy, trách nhiệm đưa người bị bệnh tâm thần khi khám điều trị phải dựa trên sự tự nguyện của gia đình. Nó còn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế, sự e ngại không muốn cho mọi người biết có người nhà bị bệnh tâm thần. Điều này khiến nhiều người hết sức lo lắng về việc quản lý người bị bệnh tâm thần trong xã hội, đặc biệt sau các vụ trọng án gần đây, Luật sư Tuyến chia sẻ.
Theo BS. La Đức Cương - Giám đốc BV Tâm thần Trung ương I cho biết: Với khoảng 80% bệnh nhân tâm thần mạn tính được quản lý, điều trị và phục hồi chức năng tại cộng đồng thì vẫn có tới 50% hay tái phát, 25-30% thỉnh thoảng tái phát. Theo nghiên cứu, người mắc bệnh tâm thần có khả năng gây án, phạm tội cao gấp 6 - 7 lần người thường. Bệnh tâm thần có nhiều dạng, nhiều nhóm bệnh, nhưng 3 loại dễ gây án giết người nhất là người bị tâm thần phân liệt (chiếm khoảng 0,3-0,5% bệnh nhân tâm thần), hoang tưởng và trầm cảm. Vì vậy, theo BS. Cương, các gia đình khi thấy người thân có dấu hiệu phát bệnh tâm thần hoặc đã bị bệnh và tái phát bệnh thì cần sớm đưa người bệnh đi khám, điều trị. Càng sớm điều trị, người bệnh càng chóng ổn định và tỉ lệ khỏi bệnh hoàn toàn càng cao, tránh được những hậu quả đáng tiếc.
Việc quản lý điều trị người bệnh tâm thần tại cộng cồng được tổ chức và điều hành rất tốt trong vài thập kỷ gần đây. Song, trên thực tế, số bệnh nhân được quản lý điều trị chỉ mới có một phần và chủ yếu là chỉ quản lý những bệnh nhân mắc bệnh tâm thần phân liệt. Còn phần lớn người bệnh vẫn đang ở thể tự do ngoài xã hội. Nguyên nhân chính là do định kiến của xã hội về căn bệnh này còn nặng nề, chính vì thế những gia đình có người mắc bệnh tâm thần thường giấu giếm tình trạng bệnh của con em mình, không đưa đi bệnh viện khám điều trị hoặc điều trị không đến nơi đến chốn. Người bệnh không được quan tâm chăm sóc và có một cơ chế giám sát, theo dõi tiến trình diễn tiến bệnh tật để có phương án điều trị kịp thời, hợp lý, đạt hiệu quả tốt, tránh cho bệnh nhân phát bệnh nặng hoặc tái phát bệnh gây hậu quả nghiêm trọng cho bản thân, gia đình và cộng đồng xã hội.
Mai Thạch
-
Những khoảng nghỉ tình dục “chết người”
-
Ta tìm những lối em qua
-
Hai ngày 3-4 Tết Mậu Tuất, có gần 7.000 ca khám, cấp cứu do tai nạn giao thông
-
Mùng 8 tháng 3, bạn có đi Lễ hội Hoa hồng ?
Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com
Nhóm dàn cảnh móc túi trước cổng bệnh viện sa lưới
Vụ bắt cóc con tin, đâm trọng thương Thiếu tá công an: An ninh bệnh viện tiếp tục được siết chặt
Lật lại hồ sơ vụ án tranh chấp tài sản sau ly hôn ở Quảng Bình
Lật lại hồ sơ vụ án tranh chấp tài sản sau ly hôn ở Quảng Bình
27 năm tù với 2 đối tượng mạo danh cán bộ y tế chiếm đoạt hàng tỷ đồng
Sức khỏe người lớn
Sức khỏe trẻ em
Sơ cứu
Sức khoẻ tâm thần
Ẩm thực và dinh dưỡng
Sức khỏe và môi trường
Các biện pháp tránh thai
Sức khoẻ sinh sản và tình dục
Các thuật ngữ
Tìm hiểu cơ thể người
Dược
Thẩm mỹ
Trang phục
Rèn luyện
Ngôi nhà an toàn
Giải thích các xét nghiệm
Khám sức khỏe
Dinh dưỡng phòng chống ung thư
-
Bộ trưởng Bộ Y tế: Tập trung mọi nỗ lực cứu chữa cựu bác sĩ nội trú mắc ung thư SKĐS - Bộ Y tế vừa có công văn hỏa tốc số 921/BYT-TT-KT về việc tập trung mọi nỗ lực cứu chữa, hỗ trợ quan tâm, chăm lo cho gia đình bác sĩ Nguyễn Thị Hạnh - cựu bác sĩ nội trú mắc bệnh ung thư, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
- Cựu bác sĩ nội trú can đảm chống chọi với căn bệnh ung thư
- “Ho ra máu sét đánh” – Ca bệnh hy hữu được BV Phổi TW cứu sống
- Nên thay đổi thói quen "tích trữ thực phẩm trong tủ lạnh để ăn Tết"
- A9 Bạch Mai “vỡ trận” vì bệnh nhân nhập viện đông trong dịp Tết

markdown:
# Từ vụ thảm sát 4 người chết tại Hà Giang: Quản lý người tâm thần - Khó hay dễ?
Liên quan đến thảm án đặc biệt nghiêm trọng xảy ra ngày 1/12 khiến 4 người chết, 1 người bị thương xảy ra tại thôn Tả Ngảo, xã Tân Trịnh, huyện Quang Bình (tỉnh Hà Giang) cho thấy những hậu quả đau lòng về sự lỏng lẻo trong quản lý người tâm thần ở địa phương. Đây cũng là vấn đề mà dư luận rất quan tâm là làm thế nào để quản lý chặt chẽ người tâm thần tại cộng đồng hiện nay?
## Án mạng xảy ra - khó quy trách nhiệm cụ thể
Liên quan đến vụ án trên, Công an tỉnh Hà Giang đã bắt giữ Phù Minh Tuấn (SN 1984), trú tại thôn Tả Ngảo, xã Tân Trịnh, huyện Quang Bình). Nghi phạm đã sát hại bố ruột và 3 người thân trong gia đình. Đáng chú ý, nghi phạm Tuấn có tiền sử mắc bệnh tâm thần nặng. Cuối năm 2014, Tuấn đã ra tay giết chính con ruột của mình. Sau đó, cơ quan chức năng đã đưa Tuấn đi điều trị bắt buộc tại BV Tâm thần Trung ương (Hà Nội). Ngày 7/7, sau thời gian điều trị, Tuấn được cho xuất viện về địa phương và tiếp tục gây ra án mạng. Dư luận không khỏi rùng mình lo lắng khi công tác quản lý người có dấu hiệu tâm thần còn quá lơi lỏng.
*Đối tượng Phù Minh Tuấn có tiền sử bệnh tâm thần nặng.*
Thực tế trong thời gian qua, trên địa bàn một số tỉnh, nhiều vụ án mạng đã xảy ra, không ít người bỗng mất mạng chỉ vì đối tượng thực hiện hành vi đang mắc bệnh tâm thần. Điểm lại các vụ việc thấy rằng, một điểm chung là người gây án ít nhiều có rối loạn về mặt tâm lý, tâm thần. Họ sống tự do trong lòng xã hội, giữa gia đình mà không ai quản lý. Dư luận cho rằng, do chưa có quy định, chế tài bắt buộc người bị tâm thần đi chữa bệnh khi chưa gây án nên nhiều vụ án dù nghiêm trọng nhưng khó xử lý.
Một thực tế diễn ra, khó khăn nhất đối với người bị tâm thần chính là sự bỏ mặc không chỉ của xã hội mà của cả gia đình. Nhiều bệnh nhân được đưa đến BV rồi bỏ mặc, không ai quan tâm; đến khi điều trị đỡ bệnh thì không có người thân đến nhận... Bên cạnh đó, các cơ sở y tế cũng khổ sở với việc chăm sóc điều trị người tâm thần. Đối với các bệnh nhân này thì việc chăm sóc và điều trị rất phức tạp do họ hung hãn, không hợp tác… Không ít lần bệnh nhân gây thương tích cho cán bộ y tế. Đưa ra ngoài xã hội thì các bệnh nhân này gây nguy hiểm cho cộng đồng, ở BV thì phá phách, đánh cán bộ y tế nên điều trị cho các đối tượng này rất vất vả và nguy hiểm đến tính mạng.
Tuy vậy, ngành y tế thời gian qua luôn sẵn sàng phối hợp với chính quyền địa phương, cơ quan chức năng để điều trị những trường hợp bị bệnh tâm thần lang thang cơ nhỡ. Điều quan trọng là tổ chức nào đứng ra tập hợp những người này lại để đưa đi chữa trị? Để làm được điều đó, đòi hỏi phải có sự phối hợp với ngành Lao động, Thương binh và Xã hội, các Trung tâm bảo trợ trẻ em, người lang thang cơ nhỡ và nhất là sự quản lý của chính quyền địa phương có người tâm thần sinh sống.
## Thiếu chế tài?
Đến nay, chưa có văn bản pháp luật nào quy định cá nhân, cơ quan nào có trách nhiệm đưa người mắc bệnh tâm thần đến cơ sở khám, chữa bệnh điều trị khi họ chưa phạm tội. Theo luật sư Phạm Huy Tuyến (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội), Nghị định 64/2011/NĐ-CP về việc thi hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần. Việc bắt buộc này chỉ áp dụng trong phạm vi tố tụng hình sự theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, tức là khi có hậu quả hành vi vi phạm pháp luật hình sự. Như vậy, trách nhiệm đưa người bị bệnh tâm thần khi khám điều trị phải dựa trên sự tự nguyện của gia đình. Nó còn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế, sự e ngại không muốn cho mọi người biết có người nhà bị bệnh tâm thần. Điều này khiến nhiều người hết sức lo lắng về việc quản lý người bị bệnh tâm thần trong xã hội, đặc biệt sau các vụ trọng án gần đây, Luật sư Tuyến chia sẻ.
Theo BS. La Đức Cương - Giám đốc BV Tâm thần Trung ương I cho biết: Với khoảng 80% bệnh nhân tâm thần mạn tính được quản lý, điều trị và phục hồi chức năng tại cộng đồng thì vẫn có tới 50% hay tái phát, 25-30% thỉnh thoảng tái phát. Theo nghiên cứu, người mắc bệnh tâm thần có khả năng gây án, phạm tội cao gấp 6 - 7 lần người thường. Bệnh tâm thần có nhiều dạng, nhiều nhóm bệnh, nhưng 3 loại dễ gây án giết người nhất là người bị
[tâm thần phân liệt](http://suckhoedoisong.vn/tam-than-phan-liet-benh-ly-va-cach-dieu-tri--cn194/) (chiếm khoảng 0,3-0,5% bệnh nhân tâm thần), hoang tưởng và trầm cảm. Vì vậy, theo BS. Cương, các gia đình khi thấy người thân có dấu hiệu phát bệnh tâm thần hoặc đã bị bệnh và tái phát bệnh thì cần sớm đưa người bệnh đi khám, điều trị. Càng sớm điều trị, người bệnh càng chóng ổn định và tỉ lệ khỏi bệnh hoàn toàn càng cao, tránh được những hậu quả đáng tiếc.
Việc quản lý điều trị người bệnh tâm thần tại cộng cồng được tổ chức và điều hành rất tốt trong vài thập kỷ gần đây. Song, trên thực tế, số bệnh nhân được quản lý điều trị chỉ mới có một phần và chủ yếu là chỉ quản lý những bệnh nhân mắc bệnh tâm thần phân liệt. Còn phần lớn người bệnh vẫn đang ở thể tự do ngoài xã hội. Nguyên nhân chính là do định kiến của xã hội về căn bệnh này còn nặng nề, chính vì thế những gia đình có người mắc bệnh tâm thần thường giấu giếm tình trạng bệnh của con em mình, không đưa đi bệnh viện khám điều trị hoặc điều trị không đến nơi đến chốn. Người bệnh không được quan tâm chăm sóc và có một cơ chế giám sát, theo dõi tiến trình diễn tiến bệnh tật để có phương án điều trị kịp thời, hợp lý, đạt hiệu quả tốt, tránh cho bệnh nhân phát bệnh nặng hoặc tái phát bệnh gây hậu quả nghiêm trọng cho bản thân, gia đình và cộng đồng xã hội.
**Mai Thạch** [Từ vụ thảm sát 4 người chết tại Hà Giang: Quản lý người tâm thần - Khó hay dễ?](http://suckhoedoisong.vn/tu-vu-tham-sat-4-nguoi-chet-tai-ha-giang-quan-ly-nguoi-tam-than-kho-hay-de-n125546.html)
-
[Những khoảng nghỉ tình dục “chết người”](http://suckhoedoisong.vn/nhung-khoang-nghi-tinh-duc-chet-nguoi-n51350.html)
-
[Ta tìm những lối em qua](http://suckhoedoisong.vn/ta-tim-nhung-loi-em-qua-n141292.html)
-
[Hai ngày 3-4 Tết Mậu Tuất, có gần 7.000 ca khám, cấp cứu do tai nạn giao thông](http://suckhoedoisong.vn/hai-ngay-3-4-tet-mau-tuat-co-gan-7000-ca-kham-cap-cuu-do-tai-nan-giao-thong-n141542.html)
-
[Mùng 8 tháng 3, bạn có đi Lễ hội Hoa hồng ?](http://suckhoedoisong.vn/mung-8-thang-3-ban-co-di-le-hoi-hoa-hong--n141540.html)
Gửi bài viết cho tòa soạn qua email:
**bandientuskds@gmail.com** [Nhóm dàn cảnh móc túi trước cổng bệnh viện sa lưới](http://suckhoedoisong.vn/nhom-dan-canh-moc-tui-truoc-cong-benh-vien-sa-luoi-n125491.html) [Vụ bắt cóc con tin, đâm trọng thương Thiếu tá công an: An ninh bệnh viện tiếp tục được siết chặt](http://suckhoedoisong.vn/vu-bat-coc-con-tin-dam-trong-thuong-thieu-ta-cong-an-an-ninh-benh-vien-tiep-tuc-duoc-siet-chat-n125396.html) [Lật lại hồ sơ vụ án tranh chấp tài sản sau ly hôn ở Quảng Bình](http://suckhoedoisong.vn/lat-lai-ho-so-vu-an-tranh-chap-tai-san-sau-ly-hon-o-quang-binh-n125255.html) [Lật lại hồ sơ vụ án tranh chấp tài sản sau ly hôn ở Quảng Bình](http://suckhoedoisong.vn/lat-lai-ho-so-vu-an-tranh-chap-tai-san-sau-ly-hon-o-quang-binh-n125174.html) [27 năm tù với 2 đối tượng mạo danh cán bộ y tế chiếm đoạt hàng tỷ đồng](http://suckhoedoisong.vn/27-nam-tu-voi-2-doi-tuong-mao-danh-can-bo-y-te-chiem-doat-hang-ty-dong-n124962.html) [Sức khỏe người lớn](http://suckhoedoisong.vn/suc-khoe-nguoi-lon-c85/) [Sức khỏe trẻ em](http://suckhoedoisong.vn/suc-khoe-tre-em-c84/) [Sơ cứu](http://suckhoedoisong.vn/so-cuu-c82/) [Sức khoẻ tâm thần](http://suckhoedoisong.vn/suc-khoe-tam-than-c90/) [Ẩm thực và dinh dưỡng](http://suckhoedoisong.vn/am-thuc-va-dinh-duong-c89/) [Sức khỏe và môi trường](http://suckhoedoisong.vn/suc-khoe-va-moi-truong-c88/) [Các biện pháp tránh thai](http://suckhoedoisong.vn/cac-bien-phap-tranh-thai-c87/) [Sức khoẻ sinh sản và tình dục](http://suckhoedoisong.vn/suc-khoe-sinh-san-va-tinh-duc-c86/) [Các thuật ngữ](http://suckhoedoisong.vn/cac-thuat-ngu-c73/) [Tìm hiểu cơ thể người](http://suckhoedoisong.vn/tim-hieu-co-the-nguoi-c81/) [Dược](http://suckhoedoisong.vn/duoc-c80/) [Thẩm mỹ](http://suckhoedoisong.vn/tham-my-c79/) [Trang phục](http://suckhoedoisong.vn/trang-phuc-c78/) [Rèn luyện](http://suckhoedoisong.vn/ren-luyen-c77/) [Ngôi nhà an toàn](http://suckhoedoisong.vn/ngoi-nha-an-toan-c76/) [Giải thích các xét nghiệm](http://suckhoedoisong.vn/giai-thich-cac-xet-nghiem-c75/) [Khám sức khỏe](http://suckhoedoisong.vn/kham-suc-khoe-c74/) [Dinh dưỡng phòng chống ung thư](http://suckhoedoisong.vn/dinh-duong-phong-chong-ung-thu-c100/) ![](http://suckhoedoisong.vn/Images/quangcao/2018/02/09/bn300x250_nam.jpg)
-
[Bộ trưởng Bộ Y tế: Tập trung mọi nỗ lực cứu chữa cựu bác sĩ nội trú mắc ung thư](http://suckhoedoisong.vn/bo-truong-bo-y-te-tap-trung-moi-no-luc-cuu-chua-cuu-bac-si-noi-tru-mac-ung-thu-n141453.html)SKĐS - Bộ Y tế vừa có công văn hỏa tốc số 921/BYT-TT-KT về việc tập trung mọi nỗ lực cứu chữa, hỗ trợ quan tâm, chăm lo cho gia đình bác sĩ Nguyễn Thị Hạnh - cựu bác sĩ nội trú mắc bệnh ung thư, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. [Cựu bác sĩ nội trú can đảm chống chọi với căn bệnh ung thư](http://suckhoedoisong.vn/cuu-bac-si-noi-tru-can-dam-chong-choi-voi-can-benh-ung-thu-n141451.html) [“Ho ra máu sét đánh” – Ca bệnh hy hữu được BV Phổi TW cứu sống](http://suckhoedoisong.vn/ho-ra-mau-set-danh-ca-benh-hy-huu-duoc-bv-phoi-tw-cuu-song-n141479.html) [Nên thay đổi thói quen "tích trữ thực phẩm trong tủ lạnh để ăn Tết"](http://suckhoedoisong.vn/nen-thay-doi-thoi-quen-tich-tru-thuc-pham-trong-tu-lanh-de-an-tet-n141434.html) [A9 Bạch Mai “vỡ trận” vì bệnh nhân nhập viện đông trong dịp Tết](http://suckhoedoisong.vn/a9-bach-mai-vo-tran-vi-benh-nhan-nhap-vien-dong-trong-dip-tet-n141517.html)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html