text:
NHẬN THỨC CỦA TRẺ TỰ KỶ
I. Đặt vấn đề
Thông qua nghiên cứu những ghi chép lịch sử cũng như sưu tầm từ tác phẩm văn học cổ đại, các nhà khoa học ngày nay cho rằng: bệnh tự kỷ đã có từ lâu trong lịch sử. Các câu chuyện dân gian cho rằng những cá nhân bị chứng này là do ma làm, quỷ ám…và bị tẩy chay khỏi cộng đồng. Y học xếp bệnh này chung với chậm phát triển trí tuệ hay bệnh tâm thần phân liệt. Sau này, bệnh tự kỷ chính thức được bác sĩ tâm thần nhi Leo Kanner nhận xét và mô tả vào năm 1943 tại Mỹ.Các nghiên cứu gần đây cho thấy, tỷ lệ trẻ mắc hội chứng tự kỷ khá cao trong dân số, bình quân vào khoảng từ 58 đến 60 trẻ tự kỷ trên 10.000 trẻ được sinh ra, và có khuynh hướng ngày càng gia tăng. Theo thông báo của Thượng viện Hoa Kỳ tháng 12 năm 2006[1],cứ bình quân khoảng 166 trẻ được sinh ra sẽ có 1 trẻ bị hội chứng tự kỷ. Con số thống kê của bộ giáo dục Hoa Kỳ cho thấy bình quân 68 gia đình Hoa Kỳ sẽ có một gia đình có người bị tự kỷ. Báo cáo từ Bộ Y tế Trung Quốc 2006, cả nước hiện có hơn 1,6 triệu trẻ tự kỷ và tỷ lệ còn có thể cao hơn nữa vì nhiều trẻ chưa được chẩn đoán kịp thời. Khái niệm “dịch tự kỷ” đã xuất hiện ở quốc gia đông dân nhất thế giới này. Như vậy hội chứng tự kỷ là bệnh chiếm tỷ lệ khá cao trong dân số.Ở VN chưa có con số nghiên cứu toàn diện về trẻ có hội chứng tự kỷ trên cả nước. Theo con số thống kê năm 2007 tại Đơn vị Tâm lý, Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP. Hồ Chí Minh có 170 trẻ và Khoa Tâm lý Bệnh viện Nhi Đồng 2, TP. Hồ Chí Minh là 212 trẻ có hội chứng tự kỷ đến khám và điều trị.
Trong khuôn khổ bài báo này, chúng tôi không có điều kiện giới thiệu kỹ về bệnh tự kỷ ở trẻ em và vấn đề nhận thức nói chung. Mục tiêu chính của bài báo này là trình bày một phần kết quả nghiên cứu của chính tôi về nhận thức của trẻ tự kỷ ở TP. Hồ Chí Minh thông qua sử dụng một số công cụ.
Test Denver II: Test sàng lọc sự phát triển Denver (The Denver Developmental Screening Test), được hiểu một cách đơn giản là thang Denver, là một trắc nghiệm dùng để tầm soát những vấn đề về nhận thức và hành vi của trẻ em trước tuổi học. Test Denver được xây dựng bởi William K. Frankenburg, J.B. Dobbs và các cộng sự tại trung tâm y khoa trường đại học Denver², Colorado, Hoa Kỳ năm 1967. Test Denver có tác dụng “tầm soát” hay còn gọi là “sàng lọc” những tình trạng chậm phát triển trí tuệ và vận động của trẻ em từ sơ sinh cho đến 6 tuổi. Bài báo này sử dụng Denver với mục đích xác định mức độ phát triển trí tuệ của trẻ tự kỷ như: chậm phát triển, nghi ngờ chậm phát triển, phát triển bình thường và phát triển tiến bộ.
Thang đánh giá mức độ tự kỷ ở trẻ em CARS: CARS (Childhood Autism Rating Scale) được thiết kế bởi ba nhà tâm lý học Mỹ là Eric Schopler, Robert J.Reichler và Barbara Rochen Renner, nhằm nghiên cứu thực trạng hành vi của trẻ tự kỷ. Thang đánh giá gồm 60 tiêu chí với 15 lĩnh vực cần chẩn đoán khác nhau ở trẻ. Trong đề tài này, chúng tôi sử dụng thang CARS với mục đích phân loại ba mức độ tự kỷ khác nhau là tự kỷ nhẹ, tự kỷ nặng và tự kỷ rất nặng.Thang đo nhận thức: Chúng tôi đã tiến hành thiết kế hai thang đo nhận thức, nhằm đánh giá khả năng nhận thức sự vật và hiện tượng liên quan đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của trẻ tự kỷ. Thang đo thức sự vật, bao gồm những lĩnh vực khác nhau như: Phương tiện giao thông, các loại quả (trái), đồ điện sinh hoạt, gia xúc và gia cầm, các loại đường, các loại hình học, nghề nghiệp, môn thể thao. các loại hoa, mối quan hệ xã hội, con thú, các loại cây, đồ dùng cá nhân, bộ phận cơ thể, kích thước đồ vật, vị trí của đồ vật,… Thang đo nhận thức hiện tượng được thiết kế thành các lĩnh vực, như: trò chơi sắm vai, khả năng kể chuyện, khả năng xử lý tình huống thông thường. kể tên khái quát các chủng loại sự vật, khả năng học toán, biết các chức năng của đồ vật, biết giả vờ, biết chức năng của bộ phận cơ thể, chức năng của nghề, hiểu và biểu lộ cảm nhận giác quan, nghe lệnh và làm theo mệnh lệnh, nghe hiểu và trả lời thông tin liên quan đến cá nhân, bắt chước hành động, bắt chước âm thanh, khả năng yêu cầu, khả năng tham gia nhóm, …
II. Giới thiệu một số biểu hiện tâm lý của trẻ tự kỷ
Năm 1943, Kanner đã mô tả một nhóm trẻ có những tính cách cô lập và xa cách, ông đặt tên cho những đặc điểm đó là hội chứng tự kỷ( Autism) . Mô tả của ông như sau: trẻ tự kỷ thiếu quan hệ tiếp xúc về mặt tình cảm với người khác; cách chọn lựa các thói quen hàng ngày rất giống nhau về tính tỉ mỉ và tính kỳ dị; không có ngôn ngữ hoặc ngôn ngữ thể hiện sự bất thường rõ rệt; rất thích xoay tròn các đồ vật và thao tác rất khéo; có khả năng cao trong quan sát không gian và trí nhớ “như con vẹt”; khó khăn trong học tập ở những lĩnh vực khác nhau; vẻ bề ngoài những trẻ này xinh đẹp, nhanh nhẹn, thông minh; thích độc thoại trong thế giới tự kỷ; thất bại trong việc hiểu hành vi giả vờ và hành vi đoán trước; chỉ hiểu nghĩa đen của câu nói; thích tiếng động và vận động lặp đi lặp lại đơn điệu; giới hạn đa dạng các hoạt động tự phát (Lorna Wing 1998 và Jack Cott 1999). Kanner nhấn mạnh triệu chứng tự kỷ có thể phát hiện được ngay khi trẻ ra đời hoặc trong khoảng 30 tháng đầu. Từ những phát hiện này của Kanner, khoa học y học đã đánh dấu một bước tiến mới trong việc chẩn đoán một dạng bệnh tâm trí. Sau này khái niệm tự kỷ được mở rộng thành khái niệm Rối loạn tự kỷ rồi đến Phổ tự kỷ. Công trình nghiên cứu của Kanner ban đầu ít được chú ý, sau đó được phổ biến nhanh chóng và ngày nay là trọng tâm của nhiều công trình nghiên cứu tại nhiều nước trên thế giới (Wing 1989).
Do trẻ tự kỷ có những mức độ nhận thức khác nhau nên ngay từ khi phát hiện ra bệnh, Leo Kanner đã có sự hiểu sai về mối quan hệ giữa tự kỷ và giảm sút trí tuệ. Sau khi quan sát một trẻ trai có bề ngoài khôi ngô tuấn tú hoàn thành tốt một số phần trong trắc nghiệm IQ, Kanner và một số nhà tâm lý học sau ông cho rằng những trẻ tự kỷ không bị chậm phát triển trí tuệ. Ông kết luận cá nhân bị tự kỷ được gọi là “trì trệ trong chức năng”.
Sau nhiều thập niên nghiên cứu, ngày nay các nhà khoa học thấy rằng khi áp dụng thích hợp các trắc nghiệm phát triển đã cho thấy tính toàn vẹn của nó, các thang đo được xem là hoàn chỉnh khi đo đạc chỉ số thông minh và chỉ số phát triển( chỉ số IQ và DQ) thì vấn đề chậm phát triển tâm thần được coi là yếu tố chính của những cá nhân bị tự kỷ (Rutter, Bailey, Bolton, & Le Couter, 1994) và kéo dài suốt cuộc đời (Lockyer & Rutter, 1969, 1970). Khi tiến hành các nghiên cứu cụ thể trên các trắc nghiệm đã được kiểm chứng, Sandra(2000) cho là hầu hết trẻ bị tự kỷ có khả năng phát triển trí tuệ dưới mức bình thường, cụ thể có khoảng 70% trẻ tự kỷ bị chậm phát triển trí tuệ và 30% còn lại là trung bình và trên trung bình. Những trẻ có khả năng nhận thức bình thường có thể làm chủ nhiều bài tập ở chương trình học phổ thông, nhưng vẫn còn những triệu chứng của bệnh tự kỷ như khó khăn giao tiếp, không quan tâm đến những người xung quanh, hạn chế trong hiểu và biểu hiện xúc cảm, tình cảm, … Như vậy: trẻ tự kỷ có đời sống trí tuệ rất khác nhau. Mỗi một trẻ tự kỷ khác nhau sẽ phát triển khả năng trí tuệ khác nhau, trong đó phần lớn trẻ tự kỷ bị chậm phát triển trí tuệ. Có thể nói, hội chứng tự kỷ là một hội chứng đa khuyết tật, biểu hiện sự rối loạn phát triển trong hành vi, nhận thức, ngôn ngữ và quan hệ xã hội. Trẻ tự kỷ muốn đóng kín thế giới riêng của mình, không quan tâm đến thế giới xung quanh, không muốn giao tiếp liên lạc với người khác. Do đó trẻ tự kỷ rất hạn chế trong việc hiểu biết môi trường xung quanh, các chuẩn mực xã hội nói chung và những quy tắc, kĩ năng ứng xử qua lại giữa con người.
Như vậy, hội chứng tự kỷ đưa đến khiếm khuyết về tinh thần, gây ra những biểu hiện bất thường về xúc cảm-tình cảm; hành vi, ứng xử xã hội sai lệch; ngôn ngữ và nhận thức không phù hợp với thực tế. Khác với trẻ chậm phát triển trí tuệ, trẻ tự kỷ có những mức độ nhận thức hết sức khác nhau từ chậm phát triển nặng, trung bình đến nhẹ, thậm chí có cả những tài năng, thần đồng về học tập cũng bị tự kỷ.III. Nhận thức của trẻ tự kỷ Để hiểu rõ hơn tình trạng nhận thức của trẻ tự kỷ, chúng tôi đã tiến hành nghiên trên 104 trẻ tự kỷ có độ tuổi từ 36 đến 72 tháng tuổi và 68 trẻ bình thường cùng tuổi làm nghiên cứu đối chứng.
1. Đánh giá mức độ tự kỷ ở trẻ em
Để phân biệt được mức độ tự kỷ khác nhau của trẻ, chúng tôi dựa vào thang Đánh giá Mức độ Tự kỷ ở Trẻ em (CARS). Do thang CARS là thang dùng cho đánh giá mức độ tự kỷ, nên chúng tôi không sử dụng thang này đánh giá trên trẻ bình thường.
Tiến hành nghiên cứu 104 trẻ tự kỷ, chúng tôi đã xếp loại ra ba nhóm trẻ có mức độ tự kỷ khác nhau là: tự kỷ nhẹ chiếm14,4%, tự kỷ nặng 51,9% và tự kỷ rất nặng 33,7% (xem bảng 1).Theo các nhà nghiên cứu về trẻ tự kỷ, thể tự kỷ nặng và được mô tả đầu tiên là tự kỷ điển hình hay thể tự kỷ Kanner; tiếp theo là mô tả của Asperger đối với những trẻ có mức độ tự kỷ nhẹ hơn và được gọi là hội chứng Asperger. Thời gian cuối thế kỷ 20, Lorna Wing đã đưa ra khái niệm phổ tự kỷ, nghĩa là tự kỷ là một hội chứng có một (quang) phổ rất rộng, từ tự kỷ nặng đến tự kỷ nhẹ hoặc từ tự kỷ điển hình đến tự kỷ không điển hình cho đến hội chứng Asperger. Trong bài báo này, chúng tôi chỉ nghiên cứu hai mức độ tự kỷ khác nhau là tự kỷ điển hình (F 84.0) và tự kỷ không điển hình (F 84.1). 2. Khả năng trí tuệ của trẻ tự kỷQua kiểm tra test Denver II. Tiến hành làm trắc nghiệm trên 68 trẻ bình thường cho thấy, 100% trẻ có mức độ phát triển bình thường, không có trẻ nào chậm phát triển và nghi ngờ chậm phát triển. Trong khi đó kết quả kiểm tra trên 104 trẻ tự kỷ cùng nhóm tuổi lại có tới 76.9% trẻ chậm phát triển, 13.5% trẻ nghi ngờ chậm phát triển và 9.6% trẻ phát triển bình thường, không có trẻ nào phát triển tiến bộ. Do vậy số trẻ tự kỷ có biểu hiện chậm phát triển là rất cao.
Như vậy, không phải mọi trẻ tự kỷ đều có khả năng phát triển trí tuệ như nhau, tùy từng trẻ khác nhau sẽ có mức độ trí tuệ khác nhau, trong đó số trẻ tự kỷ chậm phát triển trí tuệ chiếm tỉ lệ cao. Trẻ tự kỷ chậm phát triển là trẻ không làm được phần lớn những mục trong các lĩnh vực của test Denver mà đúng ra trẻ phải hoàn thành theo mức độ quy định của tuổi trắc nghiệm, các trẻ này đều có những khó khăn nghiêm trọng về nhận thức và giao tiếp xã hội, khó có thể theo học trong những lớp học bình thường, vì vậy các trẻ này cần có chương trình can thiệp đặc biệt để giúp trẻ phát triển khả năng nhận thức và ứng xử hành vi. Trong số 9.6% trẻ có khả năng phát triển trí tuệ bình thường có mức độ nhận thức, hiểu biết gần như trẻ bình thường và có thể tham gia vào lớp học phổ thông, tuy nhiên những trẻ này vẫn còn một số khó khăn trong một số môn học, cũng như hòa nhập cộng đồng cùng các bạn trang lứa. Những trẻ bị nghi ngờ chậm phát triển nếu được can thiệp sớm sẽ giúp trẻ phát triển tốt hơn, ngược lại nếu trẻ không được can thiệp hoặc can thiệp không đúng cách sẽ dẫn đến tình trạng chậm phát triển trí tuệ. Do đó, can thiệp sớm là một phương án tối ưu nhất đối với sự phát triển trí tuệ của trẻ.
Khác với trẻ bình thường, khi trong cả bốn lĩnh vực của test Denver là: Vận động thô, ngôn ngữ, vận động tinh tế - thích ứng và cá nhân - xã hội phát triển một cách đồng đều nhau, thì ở trẻ tự kỷ cho thấy sự mất cân đối trong phát triển hết sức rõ rệt. Cụ thể là, hầu hết trẻ bị tự kỷ được đưa đi khám với lý do chậm nói. Những người chăm sóc đều có thắc mắc là, khi so sánh với các trẻ cùng tuổi khác, con họ bị chậm phát triển ngôn ngữ rõ ràng, trẻ thường phát ra những âm thanh vô nghĩa khiến họ không hiểu được. Một số phụ huynh khác cho rằng, trước đây trẻ đã nói một vài từ nhưng sau đó không bao giờ nói đến từ đó nữa hay đôi khi mọi người rất vui khi trẻ nói đúng tình huống một số từ, nhưng chưa bao giờ trẻ lặp lại từ theo yêu cầu. Kết quả kiểm tra test Denver cho thấy, có tới 76.9% trẻ bị chậm phát triển ngôn ngữ và chỉ có 23.1% trẻ có phát triển ngôn ngữ bình thường. Hầu như trẻ tự kỷ đến khám với lý do chậm nói, nhưng qua quá trình thăm khám, chúng tôi thấy trẻ gặp những khiếm khuyết nghiêm trọng liên quan đến quan hệ xã hội. Các phụ huynh cho rằng, con họ thờ ơ với mọi người xung quanh, kể cả cha mẹ, chúng thích chơi một mình hơn chơi với người khác. Khi đến trường, trẻ không thích hòa nhập với bạn bè, không quan tâm đến những gì cô giáo hướng dẫn. Kết quả nghiên cứu trên trẻ về lĩnh vực cá nhân – xã hội cho thấy, có 78.8% trẻ bị chậm phát triển và 21.2% phát triển bình thường. Ngoài hai khiếm khuyết cơ bản trên, trẻ tự kỷ còn khiếm khuyết liên quan đến hành vi, khi trẻ thường có những hành vi định hình, lặp đi lặp lại một cách bất thường, không muốn thay đổi thói quen hàng ngày. Kết quả nghiên cứu trên lĩnh vực vận động tinh tế và thích ứng cho thấy 47.1% trẻ tự kỷ chậm phát triển ở lĩnh vực này. Trong quá trình thăm khám một cá nhân, sau khi đưa ra chẩn đoán tự kỷ, các phụ huynh có chung thắc mắc là họ không hề phát hiện sự phát triển bất thường nào 73 con họ trong hơn một năm đầu sau sinh, vì các mốc về vận động, như lẫy (lật), ngồi, bò, đứng, đi ở trẻ đều phát triển bình thường. Tương ứng với kết quả nghiên cứu 104 trẻ tự kỷ thông qua test Denver cho thấy, trong lĩnh vực vận động thô có 90.4% trẻ phát triển bình thường và chỉ có 9.6% trẻ chậm phát triển.
Qua kết quả test Denver cho thấy, trẻ tự kỷ gặp khó khăn nghiêm trọng trong lĩnh vực ngôn ngữ, cá nhân và xã hôi, vận động tinh tế và thích ứng; trong khi, lĩnh vực vận động thô cho thấy sự phát triển gần như trẻ bình thường.
Quan sát bảng nghiên cứu số 1 thấy rằng, có một tỉ lệ thuận giữa mức độ phát triển trí tuệ với mức đô tự kỷ của trẻ em. Ở mức độ tự kỷ rất nặng, có tới 100% chậm phát triển trí tuệ; nhưng ở mức độ tự kỷ nhẹ, có khoảng 20% trẻ bị chậm phát triển trí tuệ. Đồng thời trong số trẻ phát triển trí tuệ bình thường không có trẻ nào ở mức độ tự kỷ rất nặng, trong khi đó tự kỷ nhẹ chiếm tới 53.3%. Như vậy, mức độ nặng, nhẹ của tính tự kỷ khác nhau có ảnh hưởng đến mức độ nhận thức tốt hay không tốt ở trẻ tự kỷ: tính tự kỷ càng nặng thì khả năng trí tuệ càng thấp và ngược lại tính tự kỷ càng nhẹ thì khả năng trí tuệ càng cao.
2. Nhận thức sự vật của trẻ tự kỷ
Do hầu hết trẻ tự kỷ bị hạn chế trong phát triển trí tuệ, nên khả năng nhận thức của trẻ cũng gặp những khó khăn nhất định. Kết quả nghiên cứu trên 104 trẻ tự kỷ về khả năng nhận biết các sự vật thông qua hình ảnh và đồ vật cho thấy: có 83 trẻ nhận thức kém và rất kém, ngược lại chỉ có số lượng nhỏ là 7 trẻ có nhận thức tốt và rất tốt; như vậy trong nhận thức sự vật, những trẻ tự kỷ khác nhau cũng có mức độ nhận thức khác nhau, trong đó nhận thức kém và rất kém chiếm số lượng cao nhất.
Liên hệ với khả năng nhận thức sự vật, trong quá trình thăm khám trẻ có hội chứng tự kỷ, một số phụ huynh cho rằng, trong khi các trẻ khác rất thích đồ chơi, thì con họ không quan tâm cũng như không muốn đụng chạm tới những đồ chơi thông thường; các đồ vật xung quanh có hấp dẫn đến mấy cũng không thu hút sự chú ý của trẻ. Một điều mà các phụ huynh thắc mắc là con họ rất thích cầm một vật trên tay như: ống hút, sợi dây, cành cây, cộng cỏ, cộng thun, vỏ hộp… trẻ có thể chơi với đồ vật này hàng giờ đồng hồ mà không biết chán, thậm chí chơi hết ngày này đến ngày khác chỉ một đồ vật. Thông thường những vật này không có ý nghĩa nhiều đối với trẻ bình thường. Trong khi những trẻ bình thường chơi với mọi đồ vật khác nhau và luôn khám phá thế giới nhằm thỏa mãn trí tò mò, thì trẻ tự kỷ tốn quá nhiều thời gian vào chơi chỉ với một vài đồ vật. Với thói quen và sở thích nghèo nàn này, trẻ tự kỷ không có nhu cầu khám phá thế giới và dẫn đến hạn chế nghiêm trọng trong nhận thức và hiểu biết đồ vật xung quanh.
Khi so sánh khả năng nhận thức đồ vật giữa trẻ bình thường và trẻ tự kỷ, ở mức độ nhận thức rất tốt, trong khi trẻ bình thường chiếm 73.5% thì trẻ tự kỷ là 1.9%; trái lại, ở mức độ nhận thức rất kém, khi không có trẻ bình thường nào rơi vào thì ở trẻ tự kỷ có tới 46.2%. Như vậy, khả năng nhận thức sự vật của trẻ hạn chế nhiều so với trẻ bình thường cùng tuổi.
3. Nhận thức hiện tượng của trẻ tự kỷ
Do thang đo hiện tượng bao gồm những lĩnh vực liên quan đến tư duy và hành vi ứng xử và đây cũng là những lĩnh vực trẻ tự kỷ gặp khó khăn. Qua bảng kết quả nghiên cứu trên cho thấy, số trẻ tự kỷ nhận thức kém là 58.7% và số trẻ nhận thức rất tốt chỉ là 1.9%. Như vậy, trẻ tự kỷ rất hạn chế trong nhận thức hiện tượng. Liên quan đến lĩnh vực tư duy, các nhà chuyên môn cho rằng trẻ tự kỷ khó khăn trong hiểu những khái niệm trừu tượng, kỹ năng khái quát rất hạn chế, trẻ không biết chơi tưởng tượng, chơi giả vờ, chơi đóng vai như trẻ bình thường; ngay cả khi trẻ tự kỷ lớn và có ngôn ngữ thì trẻ cũng khó hiểu những câu nói mang hàm ý ẩn dụ, câu nói bóng gió, chỉ hiểu nghĩa đen, ý nghĩa trực tiếp của câu nói; trẻ không biết nói đùa, và không phân biệt giữa những lời nói dối và nói thật. Về hành vi ứng xử trẻ cũng gặp những trở ngại nhất định: không quan tâm đến những chuẩn mực xã hội hiện hành; trong mọi nơi, mọi lúc, mọi tình huống trẻ thích hành động theo thói quen hơn là ứng phó hành vi phù hợp với hoàn cảnh; luôn có những hành vi kì cục, bất thường. Với mục đích muốn biết rõ hơn về khả năng nhận thức hiện tượng của trẻ tự kỷ, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đối chứng với trẻ bình thường. Kết quả nghiên cứu cho thấy, ở mức độ nhận thức rất tốt, trẻ bình thường chiếm 83.3% và trẻ tự kỷ chỉ chiếm 1.9%; Ở mức độ nhận thức kém, trong khi không có trẻ bình thường nào rơi vào, thì trẻ tự kỷ lại chiếm tới 58.7%. Với các con số trái ngược trên, chúng ta thấy trẻ tự kỷ gặp khiếm khuyết nghiêm trọng trong nhận thức hiện tượng.
4. Khả năng gọi tên sự vật
Gọi tên sự vật là khả năng trẻ nhận biết và gọi đúng tên danh từ của đồ vật. Như vậy, ngoài khả năng xác định chính xác đồ vật, trẻ còn phải có khả năng ngôn ngữ để gọi đúng tên đồ vật đó. Kết quả nghiên cứu trên 104 trẻ cho thấy, có tới 72.1% trẻ ở mức độ rất kém và 1.9% trẻ ở mức độ rất tốt. Với số phần trăm trẻ ở hai mức độ nhận thức trên, chúng ta đi đến kết luận là trẻ tự kỷ cũng rất kém về khả năng gọi tên sự vật. Như chúng ta đã biết, khả năng xác định sự vật và khả năng gọi tên sự vật đã xuất hiện ở trẻ bình thường từ 2 đến 2.5 tuổi; trong giai đoạn này trẻ em đã sử dụng thành thạo ngón trỏ của mình đề chỉ các đồ vật, thông thường trẻ biết xác định đồ vật trước hết thông qua ngôn ngữ nghe hiểu, và sau đó là trẻ biết sử dụng ngôn ngữ nói để gọi tên đồ vật đó. Liên hệ với khả năng gọi tên sự vật của trẻ tự kỷ chúng ta thấy có tới 72.7% trẻ tự kỷ chưa có khả năng bằng trẻ bình thường 2,5 tuổi. Khi so sánh với khả năng gọi tên sự vật của trẻ bình thường (xem bảng 2), chúng tôi thấy có một sự khác nhau rõ ràng giữa hai nhóm trẻ. Trong mức độ nhận thức rất kém, khi không có trẻ bình thường nào rơi vào, thì ở trẻ tự kỷ có tới 72.1% số trẻ và ở nhận thức rất tốt khi c1 tới 58.8%, thì ờ trẻ tự kỷ chỉ có 1.9%. Như vậy khả năng gọi tên sự vật ở trẻ tự kỷ hạn chế nhiều so với trẻ bình thường cùng tuổi.
5. Nhận thức chung
Kết quả thu được trong nhận thức chung là tổng kết quả của ba thang: nhận thức sự vật, nhận thức hiện tượng và gọi tên sự vật. Kết quả nghiên cứu trên 104 trẻ tự kỷ cho thấy, ở mức độ nhận thức rất kém có 44.2% và nhận thức rất tốt có 1.9%. với hai con số khá chênh lệch trên chứng tỏ khả năng nhận thức của trẻ tự kỷ là rất kém.
Như chúng ta đã biết, khả năng nhận thức của trẻ có liên quan đến nhu cầu tìm hiểu thế giới, khả năng trí tuệ, số lần tiếp cận sự vật, hiện tượng của trẻ và cách thức hướng dẫn của người lớn. Khi liên hệ với bốn đặc điểm trên thì trẻ tự kỷ đều gặp những khó nhăn nhất định: Thứ nhất: Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, chúng ta điểm qua về nhu cầu tìm hiểu thế giới mang tình tự nhiên của trẻ bình thường. Nhu cầu tìm hiểu thế giới xung quanh của trẻ bình thường gần như mang tình bản năng, ngay từ khi sinh ra với khả năng thị giác trẻ đã khám phá thế giới một cách tự nhiên, sự khám phá của trẻ càng tăng cao hơn khi trẻ dần thành thục về khả năng vận đông, mỗi giai đoạn phát triển vận động khác nhau trẻ sẽ có những phương thức khám phá khác nhau: khám phá khi trẻ bắt đầu biết hua hua bàn tay, khám phá khi trẻ biết lẫy, khám phá khi trẻ biết ngồi, biết bò và khám phá khi trẻ biết đi, biết chạy. Trái lại, cũng phát triển vận động như trẻ bình thường, nhưng trẻ tự kỷ không có nhu cầu khám phá thế giới đồ vật như trẻ bình thường, nhu cầu khám phá thế giới bị bó hẹp trong sở thích máy móc của trẻ; sự kích thích, tác động của môi trường xung quanh sẽ không có ý nghĩa đối với trẻ, khi trẻ không thấy một sự vật hoặc hiện tượng cụ thể nào làm cho trẻ thích thú. Thứ hai: Về khả năng trí tuệ, qua kiểm tra trên cơ sở test Denver, cho thấy có tỉ lệ khá cao trẻ tự kỷ bị chậm phát triển trí tuệ, và đó cũng là khó khăn chính ảnh hưởng đến khả năng nhận thức của trẻ. Thứ ba: Số lần tiếp cận đồ vật hay hiện tượng cũng ảnh hưởng đến khả năng nhận thức của trẻ, nhưng do trẻ tự kỷ chỉ lĩnh hội sự vật hay hiện tượng khi nó có ý nghĩa với mình, do đó mà số lần tiếp cận ít ảnh hưởng đến khả năng nhận thức của trẻ tự kỷ hơn, cho dù số lần tiếp cận sự vật, hiện tượng của trẻ có nhiều bao nhiêu đi nữa, nếu trẻ không thích thì số lần tiếp cận đó cũng không làm tăng thêm khả năng nhận thức cho trẻ. Thứ tư: Người hướng dẫn có ý nghĩa và tầm quan trong to lớn đối với trẻ tự kỷ; Như chúng ta đã biết, sự lĩnh hội tri thức của trẻ em chủ yếu xảy ra theo ba con đường là tập nhiễm, bắt chước và giáo dục, trong đó kiến thức thông qua con đường tập nhiễm và bắt chước lớn gấp nhiều lần thông qua con đường giáo dục. Khac với trẻ bình thường, khả năng bắt chước và tập nhiễm của trẻ tự kỷ là rất hạn chế; do đó muốn nâng cao khả năng nhận thức cho trẻ tự kỷ sẽ chủ yếu thông qua con đường giáo dục. Do đặc điểm nhận thức của trẻ tự kỷ không giống như trẻ bình thường, nên hình thức giáo dục đối với trẻ tự kỷ sẽ là chương trình can thiệp đặc biệt, chương trình này khác xa so với giáo dục bình thường ở trẻ bình thường. Ngày nay trên thế giới xuất hiện nhiều chương trình can thiệp cho trẻ tự kỷ, như: phương pháp ABA, TEACCH, PECS, SMALL STEP, FLOOR TIME, … Kết quả nhận thức chung mà chúng tôi tổng kết được trên cơ sở đo trẻ bình thường và trẻ tự kỷ cho thấy: Mức độ nhận thức rất tốt, trẻ bình thường 76.5%, trẻ tự kỷ 1.9%; Mức độ tốt, trẻ bình thường 23.5%, trẻ tự kỷ 2.9%; Mức độ trung bình, không có trẻ bình thường, nhưng trẻ tự kỷ là 15.4%; Mức độ kém và rất kém không có trẻ bình thường, nhưng lại có tới 55.6% và 44.2% ở trẻ tự kỷ.
Từ kết quả nghiên cứu trên chúng ta thấy có một tỉ lệ nghịch tương đối trong nhận thức của trẻ tự kỷ và trẻ bình thường, trong khi hầu hết trẻ bình thường có khả năng nhận thức tốt và rất tốt, thì hầu như trẻ tự kỷ có mức độ nhận thức kém và rất kém. Điều này suy ra có tỉ lệ khá cao trẻ tự kỷ chậm phát triển nhận thức và trí tuệ.
6. Những kinh nghiệm lâm sàng qua chăm chữa cho trẻ tự kỷ.
Qua chăm chữa trẻ tự kỷ, chúng tôi thấy sự phát triển nhận thức của trẻ hết sức bất thường, so sánh nhận thức xét trên mặt bằng chung là thấp hơn nhiều so với trẻ bình thường cùng tuổi. Đồng thời sự tiến triển nhận thức cũng không phát triển theo logic thông thường, vì ngoài chậm phát triển, trẻ còn có biểu hiện rối loạn phát triển. Do đó việc chăm chữa và giáo dục cho trẻ tự kỷ là một điều hết sức khó khăn và phức tạp.
Cảm nhận giác quan: phần lớn trẻ tự kỷ có những khó khăn trong việc cảm nhận giác quan, trẻ có thể thiếu nhạy cảm hay quá nhạy cảm đối với một giác quan hay nhiều giác quan. So với trẻ bình thường, ngưỡng cảm giác của trẻ có thể là quá cao hay quá thấp khiến cho trẻ không thể tri giác chính xác sự vật, hiện tượng xung quanh hoặc tri giác quá khác thường so với người bình thường. Theo những mô tả của nhiều tác giả nghiên cứu trẻ tự kỷ thì sự rối loạn này xảy ra trên tất cả các cơ quan cảm nhận, nhưng đối với từng cá nhân trẻ tự kỷ có những bất thường ở cơ quan cảm nhận khác nhau hoặc tại một thời điểm khác nhau sẽ gặp bất thường ở một cơ quan cụ thể.
Nhận thức các tình huống xã hội: Hầu như trẻ tự kỷ không thích giao tiếp cũng như trải nghiệm các tình huống xã hội, trẻ thích chơi một mình hơn là phải chơi với các bạn khác. Chính vì lý do đó mà trẻ không bao giờ quan tâm đến việc học các chuẩn mực xã hội cũng như những kỹ năng ứng xử với con người. Động cơ thúc đẩy hành động của trẻ tuyệt đối xuất phát từ sở thích bản thân, không liên quan sở thích chung của mọi người, các giá trị cũng như chuẩn mực xã hội khiến người khác phải quan tâm học hỏi thì đối với trẻ tự kỷ không có ý nghĩa gì. Chính vì lý do đó mà người bị tự kỷ luôn được coi là kỳ cục và lạ lẫm so với xã hội nói chung, ngay cả khi trẻ tự kỷ có khả năng trí tuệ cao thì sự kỳ lạ trong tính cách cũng không thể che dấu.
Trí nhớ máy móc: Đây được xem là điểm mạnh của trẻ tự kỷ, vì khi trẻ đã thích sự vật hay sự kiện gì thì trẻ nhớ rất lâu và chi tiết. Nhiều phụ huynh kể lại, con họ có thể nhớ ngõ ngách đường đi một cách chính xác khi chỉ đi qua một lần, có những trẻ nhớ lời bài hát và âm nhạc khi trẻ mới nghe qua, những trẻ khác có thể đọc thuộc lòng một quyển truyện đến mức không thiếu cả dấu chấm, dấu phẩy , …Những trẻ tự kỷ có khả năng biết đọc khi chưa bao giờ đi học cũng nằm trong trí nhớ loại này.
Chơi tưởng tượng: Khả năng chơi tưởng tượng hay giả vờ là một vấn đề khó khăn đối với trẻ tự kỷ. Đối với trẻ bình thường, vào khoảng từ ba đến bốn tuổi bé rất thích nói chuyện một mình và tự nghĩ ra các tình huống giả tưởng và nhân vật giả tưởng, lớn hơn trẻ có thể biết chơi bán đồ hàng rồi đến chơi đóng vai cùng những trẻ khác, như trẻ giả vờ làm bác sỹ khám bệnh, cô giáo giảng bài, chú bộ đội bắn súng…Trong khi đó trẻ tự kỷ ở tuổi này hoàn toàn không biết chơi tưởng tượng cũng như trẻ không hứng thú đối với các hoạt động tưởng tượng.
Khả năng rút ra các kinh nghiệm: Do trẻ tự kỷ gặp khó khăn trong nhận thức khái quát nên trẻ hầu như không để ý đến những liên hệ lẫn nhau của các đồ vật hay những điểm liên kết nhau trong cùng đồ vật. Nghĩa là khả năng của tư duy như phân tích tổng hợp, trừu tượng hóa và khái quát hóa nhận xét…ít được sử dụng trong khám phá và nhận biết thế giới.
Khả năng ý thức sự tự phục vụ: Do trẻ tự kỷ không quan tâm đến hướng dẫn của cha mẹ và cô giáo đồng thời trẻ thích làm theo ý của mình, vì điều này nên các nhà trị liệu và gia đình gặp khó khăn trong việc dạy trẻ biết sạch sẽ và tự phục vụ bản thân.
Ngoài những yếu tố trên, trẻ tự kỷ còn có một số đặc điểm nhận thức khác như: Khả năng nhận thức thông qua thị giác tốt hơn thính giác, nhận thức trực quan tốt hơn nhận thức trừu tượng, trẻ tốt trong tiếp nhận những kiến thức tự nhiên hơn các kiến thức xã hội, ngoài ra trẻ có khả năng tư duy ngôn ngữ bị tổn thương, khó khăn trong việc hiểu ngôn ngữ và hành vi phi ngôn ngữ, hạn chế trong việc hiểu và biểu hiện tình cảm. Trái lại có một số trẻ tự kỷ có khả năng trí tuệ bình thường rất giỏi trong nhận thức các môn khoa học tự nhiên và nghệ thuật: làm toán, hội họa, âm nhạc, điều khiển các thiết bị điện tử, …
Qua những nghiên cứu khả năng nhận thức và chăm chữa thực tế, chúng tôi thấy hầu hết trẻ tự kỷ đều ít nhiều gặp khó khăn trong học tập và tiếp thu kiến thức, trong khi đó khả năng nhận thức của trẻ tự kỷ là một trong những yếu tố quyết định đến sự cải thiện của chứng tự kỷ, đồng thời nó cũng ảnh hưởng đến tiến trình trị liệu và chất lượng trị liệu mà những nhà chuyên môn và các bậc phụ huynh thực hiện.
TS. NGÔ XUÂN ĐIỆP
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
![ ](http://2.bp.blogspot.com/_GqhJ8mAUwc0/TE2aiZiV_1I/AAAAAAAAAek/Yo5cM1s0HTk/s400/Picture+007.jpg)
![ ](http://2.bp.blogspot.com/_GqhJ8mAUwc0/TE2aiZiV_1I/AAAAAAAAAek/Yo5cM1s0HTk/s400/Picture+007.jpg)
**NHẬN THỨC CỦA TRẺ TỰ KỶ** **I. Đặt vấn đề**
Thông qua nghiên cứu những ghi chép lịch sử cũng như sưu tầm từ tác phẩm văn học cổ đại, các nhà khoa học ngày nay cho rằng: bệnh tự kỷ đã có từ lâu trong lịch sử. Các câu chuyện dân gian cho rằng những cá nhân bị chứng này là do ma làm, quỷ ám…và bị tẩy chay khỏi cộng đồng. Y học xếp bệnh này chung với chậm phát triển trí tuệ hay bệnh tâm thần phân liệt. Sau này, bệnh tự kỷ chính thức được bác sĩ tâm thần nhi Leo Kanner nhận xét và mô tả vào năm 1943 tại Mỹ.Các nghiên cứu gần đây cho thấy, tỷ lệ trẻ mắc hội chứng tự kỷ khá cao trong dân số, bình quân vào khoảng từ 58 đến 60 trẻ tự kỷ trên 10.000 trẻ được sinh ra, và có khuynh hướng ngày càng gia tăng. Theo thông báo của Thượng viện Hoa Kỳ tháng 12 năm 2006
[[1]](http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=4605826745262793846#_ftn1),cứ bình quân khoảng 166 trẻ được sinh ra sẽ có 1 trẻ bị hội chứng tự kỷ. Con số thống kê của bộ giáo dục Hoa Kỳ cho thấy bình quân 68 gia đình Hoa Kỳ sẽ có một gia đình có người bị tự kỷ. Báo cáo từ Bộ Y tế Trung Quốc 2006, cả nước hiện có hơn 1,6 triệu trẻ tự kỷ và tỷ lệ còn có thể cao hơn nữa vì nhiều trẻ chưa được chẩn đoán kịp thời. Khái niệm “dịch tự kỷ” đã xuất hiện ở quốc gia đông dân nhất thế giới này. Như vậy hội chứng tự kỷ là bệnh chiếm tỷ lệ khá cao trong dân số.Ở VN chưa có con số nghiên cứu toàn diện về trẻ có hội chứng tự kỷ trên cả nước. Theo con số thống kê năm 2007 tại Đơn vị Tâm lý, Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP. Hồ Chí Minh có 170 trẻ và Khoa Tâm lý Bệnh viện Nhi Đồng 2, TP. Hồ Chí Minh là 212 trẻ có hội chứng tự kỷ đến khám và điều trị.
Trong khuôn khổ bài báo này, chúng tôi không có điều kiện giới thiệu kỹ về bệnh tự kỷ ở trẻ em và vấn đề nhận thức nói chung. Mục tiêu chính của bài báo này là trình bày một phần kết quả nghiên cứu của chính tôi về nhận thức của trẻ tự kỷ ở TP. Hồ Chí Minh thông qua sử dụng một số công cụ.
Test Denver II: Test sàng lọc sự phát triển Denver (The Denver Developmental Screening Test), được hiểu một cách đơn giản là thang Denver, là một trắc nghiệm dùng để tầm soát những vấn đề về nhận thức và hành vi của trẻ em trước tuổi học. Test Denver được xây dựng bởi
[William K. Frankenburg](http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=William_K._Frankenburg&action=edit&redlink=1), J.B. Dobbs và các cộng sự tại trung tâm y khoa trường đại học Denver², Colorado, Hoa Kỳ năm 1967. Test Denver có tác dụng “tầm soát” hay còn gọi là “sàng lọc” những tình trạng chậm phát triển trí tuệ và vận động của trẻ em từ sơ sinh cho đến 6 tuổi. Bài báo này sử dụng Denver với mục đích xác định mức độ phát triển trí tuệ của trẻ tự kỷ như: chậm phát triển, nghi ngờ chậm phát triển, phát triển bình thường và phát triển tiến bộ.
Thang đánh giá mức độ tự kỷ ở trẻ em CARS: CARS (Childhood Autism Rating Scale) được thiết kế bởi ba nhà tâm lý học Mỹ là Eric Schopler, Robert J.Reichler và Barbara Rochen Renner, nhằm nghiên cứu thực trạng hành vi của trẻ tự kỷ. Thang đánh giá gồm 60 tiêu chí với 15 lĩnh vực cần chẩn đoán khác nhau ở trẻ. Trong đề tài này, chúng tôi sử dụng thang CARS với mục đích phân loại ba mức độ tự kỷ khác nhau là tự kỷ nhẹ, tự kỷ nặng và tự kỷ rất nặng.Thang đo nhận thức: Chúng tôi đã tiến hành thiết kế hai thang đo nhận thức, nhằm đánh giá khả năng nhận thức sự vật và hiện tượng liên quan đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của trẻ tự kỷ. Thang đo thức sự vật, bao gồm những lĩnh vực khác nhau như: Phương tiện giao thông, các loại quả (trái), đồ điện sinh hoạt, gia xúc và gia cầm, các loại đường, các loại hình học, nghề nghiệp, môn thể thao. các loại hoa, mối quan hệ xã hội, con thú, các loại cây, đồ dùng cá nhân, bộ phận cơ thể, kích thước đồ vật, vị trí của đồ vật,… Thang đo nhận thức hiện tượng được thiết kế thành các lĩnh vực, như: trò chơi sắm vai, khả năng kể chuyện, khả năng xử lý tình huống thông thường. kể tên khái quát các chủng loại sự vật, khả năng học toán, biết các chức năng của đồ vật, biết giả vờ, biết chức năng của bộ phận cơ thể, chức năng của nghề, hiểu và biểu lộ cảm nhận giác quan, nghe lệnh và làm theo mệnh lệnh, nghe hiểu và trả lời thông tin liên quan đến cá nhân, bắt chước hành động, bắt chước âm thanh, khả năng yêu cầu, khả năng tham gia nhóm, …
**II. Giới thiệu một số biểu hiện tâm lý của trẻ tự kỷ**
Năm 1943, Kanner đã mô tả một nhóm trẻ có những tính cách cô lập và xa cách, ông đặt tên cho những đặc điểm đó là hội chứng tự kỷ( Autism) . Mô tả của ông như sau: trẻ tự kỷ thiếu quan hệ tiếp xúc về mặt tình cảm với người khác; cách chọn lựa các thói quen hàng ngày rất giống nhau về tính tỉ mỉ và tính kỳ dị; không có ngôn ngữ hoặc ngôn ngữ thể hiện sự bất thường rõ rệt; rất thích xoay tròn các đồ vật và thao tác rất khéo; có khả năng cao trong quan sát không gian và trí nhớ “như con vẹt”; khó khăn trong học tập ở những lĩnh vực khác nhau; vẻ bề ngoài những trẻ này xinh đẹp, nhanh nhẹn, thông minh; thích độc thoại trong thế giới tự kỷ; thất bại trong việc hiểu hành vi giả vờ và hành vi đoán trước; chỉ hiểu nghĩa đen của câu nói; thích tiếng động và vận động lặp đi lặp lại đơn điệu; giới hạn đa dạng các hoạt động tự phát (Lorna Wing 1998 và Jack Cott 1999). Kanner nhấn mạnh triệu chứng tự kỷ có thể phát hiện được ngay khi trẻ ra đời hoặc trong khoảng 30 tháng đầu. Từ những phát hiện này của Kanner, khoa học y học đã đánh dấu một bước tiến mới trong việc chẩn đoán một dạng bệnh tâm trí. Sau này khái niệm tự kỷ được mở rộng thành khái niệm Rối loạn tự kỷ rồi đến Phổ tự kỷ. Công trình nghiên cứu của Kanner ban đầu ít được chú ý, sau đó được phổ biến nhanh chóng và ngày nay là trọng tâm của nhiều công trình nghiên cứu tại nhiều nước trên thế giới (Wing 1989).
Do trẻ tự kỷ có những mức độ nhận thức khác nhau nên ngay từ khi phát hiện ra bệnh, Leo Kanner đã có sự hiểu sai về mối quan hệ giữa tự kỷ và giảm sút trí tuệ. Sau khi quan sát một trẻ trai có bề ngoài khôi ngô tuấn tú hoàn thành tốt một số phần trong trắc nghiệm IQ, Kanner và một số nhà tâm lý học sau ông cho rằng những trẻ tự kỷ không bị chậm phát triển trí tuệ. Ông kết luận cá nhân bị tự kỷ được gọi là “trì trệ trong chức năng”.
Sau nhiều thập niên nghiên cứu, ngày nay các nhà khoa học thấy rằng khi áp dụng thích hợp các trắc nghiệm phát triển đã cho thấy tính toàn vẹn của nó, các thang đo được xem là hoàn chỉnh khi đo đạc chỉ số thông minh và chỉ số phát triển( chỉ số IQ và DQ) thì vấn đề chậm phát triển tâm thần được coi là yếu tố chính của những cá nhân bị tự kỷ (Rutter, Bailey, Bolton, & Le Couter, 1994) và kéo dài suốt cuộc đời (Lockyer & Rutter, 1969, 1970). Khi tiến hành các nghiên cứu cụ thể trên các trắc nghiệm đã được kiểm chứng, Sandra(2000) cho là hầu hết trẻ bị tự kỷ có khả năng phát triển trí tuệ dưới mức bình thường, cụ thể có khoảng 70% trẻ tự kỷ bị chậm phát triển trí tuệ và 30% còn lại là trung bình và trên trung bình. Những trẻ có khả năng nhận thức bình thường có thể làm chủ nhiều bài tập ở chương trình học phổ thông, nhưng vẫn còn những triệu chứng của bệnh tự kỷ như khó khăn giao tiếp, không quan tâm đến những người xung quanh, hạn chế trong hiểu và biểu hiện xúc cảm, tình cảm, … Như vậy: trẻ tự kỷ có đời sống trí tuệ rất khác nhau. Mỗi một trẻ tự kỷ khác nhau sẽ phát triển khả năng trí tuệ khác nhau, trong đó phần lớn trẻ tự kỷ bị chậm phát triển trí tuệ. Có thể nói, hội chứng tự kỷ là một hội chứng đa khuyết tật, biểu hiện sự rối loạn phát triển trong hành vi, nhận thức, ngôn ngữ và quan hệ xã hội. Trẻ tự kỷ muốn đóng kín thế giới riêng của mình, không quan tâm đến thế giới xung quanh, không muốn giao tiếp liên lạc với người khác. Do đó trẻ tự kỷ rất hạn chế trong việc hiểu biết môi trường xung quanh, các chuẩn mực xã hội nói chung và những quy tắc, kĩ năng ứng xử qua lại giữa con người.
Như vậy, hội chứng tự kỷ đưa đến khiếm khuyết về tinh thần, gây ra những biểu hiện bất thường về xúc cảm-tình cảm; hành vi, ứng xử xã hội sai lệch; ngôn ngữ và nhận thức không phù hợp với thực tế. Khác với trẻ chậm phát triển trí tuệ, trẻ tự kỷ có những mức độ nhận thức hết sức khác nhau từ chậm phát triển nặng, trung bình đến nhẹ, thậm chí có cả những tài năng, thần đồng về học tập cũng bị tự kỷ.III. Nhận thức của trẻ tự kỷ Để hiểu rõ hơn tình trạng nhận thức của trẻ tự kỷ, chúng tôi đã tiến hành nghiên trên 104 trẻ tự kỷ có độ tuổi từ 36 đến 72 tháng tuổi và 68 trẻ bình thường cùng tuổi làm nghiên cứu đối chứng.
**1. Đánh giá mức độ tự kỷ ở trẻ em**
Để phân biệt được mức độ tự kỷ khác nhau của trẻ, chúng tôi dựa vào thang Đánh giá Mức độ Tự kỷ ở Trẻ em (CARS). Do thang CARS là thang dùng cho đánh giá mức độ tự kỷ, nên chúng tôi không sử dụng thang này đánh giá trên trẻ bình thường.
Tiến hành nghiên cứu 104 trẻ tự kỷ, chúng tôi đã xếp loại ra ba nhóm trẻ có mức độ tự kỷ khác nhau là: tự kỷ nhẹ chiếm14,4%, tự kỷ nặng 51,9% và tự kỷ rất nặng 33,7% (xem bảng 1).Theo các nhà nghiên cứu về trẻ tự kỷ, thể tự kỷ nặng và được mô tả đầu tiên là tự kỷ điển hình hay thể tự kỷ Kanner; tiếp theo là mô tả của Asperger đối với những trẻ có mức độ tự kỷ nhẹ hơn và được gọi là hội chứng Asperger. Thời gian cuối thế kỷ 20, Lorna Wing đã đưa ra khái niệm phổ tự kỷ, nghĩa là tự kỷ là một hội chứng có một (quang) phổ rất rộng, từ tự kỷ nặng đến tự kỷ nhẹ hoặc từ tự kỷ điển hình đến tự kỷ không điển hình cho đến hội chứng Asperger. Trong bài báo này, chúng tôi chỉ nghiên cứu hai mức độ tự kỷ khác nhau là tự kỷ điển hình (F 84.0) và tự kỷ không điển hình (F 84.1). 2. Khả năng trí tuệ của trẻ tự kỷQua kiểm tra test Denver II. Tiến hành làm trắc nghiệm trên 68 trẻ bình thường cho thấy, 100% trẻ có mức độ phát triển bình thường, không có trẻ nào chậm phát triển và nghi ngờ chậm phát triển. Trong khi đó kết quả kiểm tra trên 104 trẻ tự kỷ cùng nhóm tuổi lại có tới 76.9% trẻ chậm phát triển, 13.5% trẻ nghi ngờ chậm phát triển và 9.6% trẻ phát triển bình thường, không có trẻ nào phát triển tiến bộ. Do vậy số trẻ tự kỷ có biểu hiện chậm phát triển là rất cao.
Như vậy, không phải mọi trẻ tự kỷ đều có khả năng phát triển trí tuệ như nhau, tùy từng trẻ khác nhau sẽ có mức độ trí tuệ khác nhau, trong đó số trẻ tự kỷ chậm phát triển trí tuệ chiếm tỉ lệ cao. Trẻ tự kỷ chậm phát triển là trẻ không làm được phần lớn những mục trong các lĩnh vực của test Denver mà đúng ra trẻ phải hoàn thành theo mức độ quy định của tuổi trắc nghiệm, các trẻ này đều có những khó khăn nghiêm trọng về nhận thức và giao tiếp xã hội, khó có thể theo học trong những lớp học bình thường, vì vậy các trẻ này cần có chương trình can thiệp đặc biệt để giúp trẻ phát triển khả năng nhận thức và ứng xử hành vi. Trong số 9.6% trẻ có khả năng phát triển trí tuệ bình thường có mức độ nhận thức, hiểu biết gần như trẻ bình thường và có thể tham gia vào lớp học phổ thông, tuy nhiên những trẻ này vẫn còn một số khó khăn trong một số môn học, cũng như hòa nhập cộng đồng cùng các bạn trang lứa. Những trẻ bị nghi ngờ chậm phát triển nếu được can thiệp sớm sẽ giúp trẻ phát triển tốt hơn, ngược lại nếu trẻ không được can thiệp hoặc can thiệp không đúng cách sẽ dẫn đến tình trạng chậm phát triển trí tuệ. Do đó, can thiệp sớm là một phương án tối ưu nhất đối với sự phát triển trí tuệ của trẻ.
Khác với trẻ bình thường, khi trong cả bốn lĩnh vực của test Denver là: Vận động thô, ngôn ngữ, vận động tinh tế - thích ứng và cá nhân - xã hội phát triển một cách đồng đều nhau, thì ở trẻ tự kỷ cho thấy sự mất cân đối trong phát triển hết sức rõ rệt. Cụ thể là, hầu hết trẻ bị tự kỷ được đưa đi khám với lý do chậm nói. Những người chăm sóc đều có thắc mắc là, khi so sánh với các trẻ cùng tuổi khác, con họ bị chậm phát triển ngôn ngữ rõ ràng, trẻ thường phát ra những âm thanh vô nghĩa khiến họ không hiểu được. Một số phụ huynh khác cho rằng, trước đây trẻ đã nói một vài từ nhưng sau đó không bao giờ nói đến từ đó nữa hay đôi khi mọi người rất vui khi trẻ nói đúng tình huống một số từ, nhưng chưa bao giờ trẻ lặp lại từ theo yêu cầu. Kết quả kiểm tra test Denver cho thấy, có tới 76.9% trẻ bị chậm phát triển ngôn ngữ và chỉ có 23.1% trẻ có phát triển ngôn ngữ bình thường. Hầu như trẻ tự kỷ đến khám với lý do chậm nói, nhưng qua quá trình thăm khám, chúng tôi thấy trẻ gặp những khiếm khuyết nghiêm trọng liên quan đến quan hệ xã hội. Các phụ huynh cho rằng, con họ thờ ơ với mọi người xung quanh, kể cả cha mẹ, chúng thích chơi một mình hơn chơi với người khác. Khi đến trường, trẻ không thích hòa nhập với bạn bè, không quan tâm đến những gì cô giáo hướng dẫn. Kết quả nghiên cứu trên trẻ về lĩnh vực cá nhân – xã hội cho thấy, có 78.8% trẻ bị chậm phát triển và 21.2% phát triển bình thường. Ngoài hai khiếm khuyết cơ bản trên, trẻ tự kỷ còn khiếm khuyết liên quan đến hành vi, khi trẻ thường có những hành vi định hình, lặp đi lặp lại một cách bất thường, không muốn thay đổi thói quen hàng ngày. Kết quả nghiên cứu trên lĩnh vực vận động tinh tế và thích ứng cho thấy 47.1% trẻ tự kỷ chậm phát triển ở lĩnh vực này. Trong quá trình thăm khám một cá nhân, sau khi đưa ra chẩn đoán tự kỷ, các phụ huynh có chung thắc mắc là họ không hề phát hiện sự phát triển bất thường nào 73 con họ trong hơn một năm đầu sau sinh, vì các mốc về vận động, như lẫy (lật), ngồi, bò, đứng, đi ở trẻ đều phát triển bình thường. Tương ứng với kết quả nghiên cứu 104 trẻ tự kỷ thông qua test Denver cho thấy, trong lĩnh vực vận động thô có 90.4% trẻ phát triển bình thường và chỉ có 9.6% trẻ chậm phát triển.
Qua kết quả test Denver cho thấy, trẻ tự kỷ gặp khó khăn nghiêm trọng trong lĩnh vực ngôn ngữ, cá nhân và xã hôi, vận động tinh tế và thích ứng; trong khi, lĩnh vực vận động thô cho thấy sự phát triển gần như trẻ bình thường.
Quan sát bảng nghiên cứu số 1 thấy rằng, có một tỉ lệ thuận giữa mức độ phát triển trí tuệ với mức đô tự kỷ của trẻ em. Ở mức độ tự kỷ rất nặng, có tới 100% chậm phát triển trí tuệ; nhưng ở mức độ tự kỷ nhẹ, có khoảng 20% trẻ bị chậm phát triển trí tuệ. Đồng thời trong số trẻ phát triển trí tuệ bình thường không có trẻ nào ở mức độ tự kỷ rất nặng, trong khi đó tự kỷ nhẹ chiếm tới 53.3%. Như vậy, mức độ nặng, nhẹ của tính tự kỷ khác nhau có ảnh hưởng đến mức độ nhận thức tốt hay không tốt ở trẻ tự kỷ: tính tự kỷ càng nặng thì khả năng trí tuệ càng thấp và ngược lại tính tự kỷ càng nhẹ thì khả năng trí tuệ càng cao.
**2. Nhận thức sự vật của trẻ tự kỷ**
Do hầu hết trẻ tự kỷ bị hạn chế trong phát triển trí tuệ, nên khả năng nhận thức của trẻ cũng gặp những khó khăn nhất định. Kết quả nghiên cứu trên 104 trẻ tự kỷ về khả năng nhận biết các sự vật thông qua hình ảnh và đồ vật cho thấy: có 83 trẻ nhận thức kém và rất kém, ngược lại chỉ có số lượng nhỏ là 7 trẻ có nhận thức tốt và rất tốt; như vậy trong nhận thức sự vật, những trẻ tự kỷ khác nhau cũng có mức độ nhận thức khác nhau, trong đó nhận thức kém và rất kém chiếm số lượng cao nhất.
Liên hệ với khả năng nhận thức sự vật, trong quá trình thăm khám trẻ có hội chứng tự kỷ, một số phụ huynh cho rằng, trong khi các trẻ khác rất thích đồ chơi, thì con họ không quan tâm cũng như không muốn đụng chạm tới những đồ chơi thông thường; các đồ vật xung quanh có hấp dẫn đến mấy cũng không thu hút sự chú ý của trẻ. Một điều mà các phụ huynh thắc mắc là con họ rất thích cầm một vật trên tay như: ống hút, sợi dây, cành cây, cộng cỏ, cộng thun, vỏ hộp… trẻ có thể chơi với đồ vật này hàng giờ đồng hồ mà không biết chán, thậm chí chơi hết ngày này đến ngày khác chỉ một đồ vật. Thông thường những vật này không có ý nghĩa nhiều đối với trẻ bình thường. Trong khi những trẻ bình thường chơi với mọi đồ vật khác nhau và luôn khám phá thế giới nhằm thỏa mãn trí tò mò, thì trẻ tự kỷ tốn quá nhiều thời gian vào chơi chỉ với một vài đồ vật. Với thói quen và sở thích nghèo nàn này, trẻ tự kỷ không có nhu cầu khám phá thế giới và dẫn đến hạn chế nghiêm trọng trong nhận thức và hiểu biết đồ vật xung quanh.
Khi so sánh khả năng nhận thức đồ vật giữa trẻ bình thường và trẻ tự kỷ, ở mức độ nhận thức rất tốt, trong khi trẻ bình thường chiếm 73.5% thì trẻ tự kỷ là 1.9%; trái lại, ở mức độ nhận thức rất kém, khi không có trẻ bình thường nào rơi vào thì ở trẻ tự kỷ có tới 46.2%. Như vậy, khả năng nhận thức sự vật của trẻ hạn chế nhiều so với trẻ bình thường cùng tuổi.
**3. Nhận thức hiện tượng của trẻ tự kỷ**
Do thang đo hiện tượng bao gồm những lĩnh vực liên quan đến tư duy và hành vi ứng xử và đây cũng là những lĩnh vực trẻ tự kỷ gặp khó khăn. Qua bảng kết quả nghiên cứu trên cho thấy, số trẻ tự kỷ nhận thức kém là 58.7% và số trẻ nhận thức rất tốt chỉ là 1.9%. Như vậy, trẻ tự kỷ rất hạn chế trong nhận thức hiện tượng. Liên quan đến lĩnh vực tư duy, các nhà chuyên môn cho rằng trẻ tự kỷ khó khăn trong hiểu những khái niệm trừu tượng, kỹ năng khái quát rất hạn chế, trẻ không biết chơi tưởng tượng, chơi giả vờ, chơi đóng vai như trẻ bình thường; ngay cả khi trẻ tự kỷ lớn và có ngôn ngữ thì trẻ cũng khó hiểu những câu nói mang hàm ý ẩn dụ, câu nói bóng gió, chỉ hiểu nghĩa đen, ý nghĩa trực tiếp của câu nói; trẻ không biết nói đùa, và không phân biệt giữa những lời nói dối và nói thật. Về hành vi ứng xử trẻ cũng gặp những trở ngại nhất định: không quan tâm đến những chuẩn mực xã hội hiện hành; trong mọi nơi, mọi lúc, mọi tình huống trẻ thích hành động theo thói quen hơn là ứng phó hành vi phù hợp với hoàn cảnh; luôn có những hành vi kì cục, bất thường. Với mục đích muốn biết rõ hơn về khả năng nhận thức hiện tượng của trẻ tự kỷ, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đối chứng với trẻ bình thường. Kết quả nghiên cứu cho thấy, ở mức độ nhận thức rất tốt, trẻ bình thường chiếm 83.3% và trẻ tự kỷ chỉ chiếm 1.9%; Ở mức độ nhận thức kém, trong khi không có trẻ bình thường nào rơi vào, thì trẻ tự kỷ lại chiếm tới 58.7%. Với các con số trái ngược trên, chúng ta thấy trẻ tự kỷ gặp khiếm khuyết nghiêm trọng trong nhận thức hiện tượng.
**4. Khả năng gọi tên sự vật**
Gọi tên sự vật là khả năng trẻ nhận biết và gọi đúng tên danh từ của đồ vật. Như vậy, ngoài khả năng xác định chính xác đồ vật, trẻ còn phải có khả năng ngôn ngữ để gọi đúng tên đồ vật đó. Kết quả nghiên cứu trên 104 trẻ cho thấy, có tới 72.1% trẻ ở mức độ rất kém và 1.9% trẻ ở mức độ rất tốt. Với số phần trăm trẻ ở hai mức độ nhận thức trên, chúng ta đi đến kết luận là trẻ tự kỷ cũng rất kém về khả năng gọi tên sự vật. Như chúng ta đã biết, khả năng xác định sự vật và khả năng gọi tên sự vật đã xuất hiện ở trẻ bình thường từ 2 đến 2.5 tuổi; trong giai đoạn này trẻ em đã sử dụng thành thạo ngón trỏ của mình đề chỉ các đồ vật, thông thường trẻ biết xác định đồ vật trước hết thông qua ngôn ngữ nghe hiểu, và sau đó là trẻ biết sử dụng ngôn ngữ nói để gọi tên đồ vật đó. Liên hệ với khả năng gọi tên sự vật của trẻ tự kỷ chúng ta thấy có tới 72.7% trẻ tự kỷ chưa có khả năng bằng trẻ bình thường 2,5 tuổi. Khi so sánh với khả năng gọi tên sự vật của trẻ bình thường (xem bảng 2), chúng tôi thấy có một sự khác nhau rõ ràng giữa hai nhóm trẻ. Trong mức độ nhận thức rất kém, khi không có trẻ bình thường nào rơi vào, thì ở trẻ tự kỷ có tới 72.1% số trẻ và ở nhận thức rất tốt khi c1 tới 58.8%, thì ờ trẻ tự kỷ chỉ có 1.9%. Như vậy khả năng gọi tên sự vật ở trẻ tự kỷ hạn chế nhiều so với trẻ bình thường cùng tuổi.
**5. Nhận thức chung**
Kết quả thu được trong nhận thức chung là tổng kết quả của ba thang: nhận thức sự vật, nhận thức hiện tượng và gọi tên sự vật. Kết quả nghiên cứu trên 104 trẻ tự kỷ cho thấy, ở mức độ nhận thức rất kém có 44.2% và nhận thức rất tốt có 1.9%. với hai con số khá chênh lệch trên chứng tỏ khả năng nhận thức của trẻ tự kỷ là rất kém.
Như chúng ta đã biết, khả năng nhận thức của trẻ có liên quan đến nhu cầu tìm hiểu thế giới, khả năng trí tuệ, số lần tiếp cận sự vật, hiện tượng của trẻ và cách thức hướng dẫn của người lớn. Khi liên hệ với bốn đặc điểm trên thì trẻ tự kỷ đều gặp những khó nhăn nhất định: Thứ nhất: Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, chúng ta điểm qua về nhu cầu tìm hiểu thế giới mang tình tự nhiên của trẻ bình thường. Nhu cầu tìm hiểu thế giới xung quanh của trẻ bình thường gần như mang tình bản năng, ngay từ khi sinh ra với khả năng thị giác trẻ đã khám phá thế giới một cách tự nhiên, sự khám phá của trẻ càng tăng cao hơn khi trẻ dần thành thục về khả năng vận đông, mỗi giai đoạn phát triển vận động khác nhau trẻ sẽ có những phương thức khám phá khác nhau: khám phá khi trẻ bắt đầu biết hua hua bàn tay, khám phá khi trẻ biết lẫy, khám phá khi trẻ biết ngồi, biết bò và khám phá khi trẻ biết đi, biết chạy. Trái lại, cũng phát triển vận động như trẻ bình thường, nhưng trẻ tự kỷ không có nhu cầu khám phá thế giới đồ vật như trẻ bình thường, nhu cầu khám phá thế giới bị bó hẹp trong sở thích máy móc của trẻ; sự kích thích, tác động của môi trường xung quanh sẽ không có ý nghĩa đối với trẻ, khi trẻ không thấy một sự vật hoặc hiện tượng cụ thể nào làm cho trẻ thích thú. Thứ hai: Về khả năng trí tuệ, qua kiểm tra trên cơ sở test Denver, cho thấy có tỉ lệ khá cao trẻ tự kỷ bị chậm phát triển trí tuệ, và đó cũng là khó khăn chính ảnh hưởng đến khả năng nhận thức của trẻ. Thứ ba: Số lần tiếp cận đồ vật hay hiện tượng cũng ảnh hưởng đến khả năng nhận thức của trẻ, nhưng do trẻ tự kỷ chỉ lĩnh hội sự vật hay hiện tượng khi nó có ý nghĩa với mình, do đó mà số lần tiếp cận ít ảnh hưởng đến khả năng nhận thức của trẻ tự kỷ hơn, cho dù số lần tiếp cận sự vật, hiện tượng của trẻ có nhiều bao nhiêu đi nữa, nếu trẻ không thích thì số lần tiếp cận đó cũng không làm tăng thêm khả năng nhận thức cho trẻ. Thứ tư: Người hướng dẫn có ý nghĩa và tầm quan trong to lớn đối với trẻ tự kỷ; Như chúng ta đã biết, sự lĩnh hội tri thức của trẻ em chủ yếu xảy ra theo ba con đường là tập nhiễm, bắt chước và giáo dục, trong đó kiến thức thông qua con đường tập nhiễm và bắt chước lớn gấp nhiều lần thông qua con đường giáo dục. Khac với trẻ bình thường, khả năng bắt chước và tập nhiễm của trẻ tự kỷ là rất hạn chế; do đó muốn nâng cao khả năng nhận thức cho trẻ tự kỷ sẽ chủ yếu thông qua con đường giáo dục. Do đặc điểm nhận thức của trẻ tự kỷ không giống như trẻ bình thường, nên hình thức giáo dục đối với trẻ tự kỷ sẽ là chương trình can thiệp đặc biệt, chương trình này khác xa so với giáo dục bình thường ở trẻ bình thường. Ngày nay trên thế giới xuất hiện nhiều chương trình can thiệp cho trẻ tự kỷ, như: phương pháp ABA, TEACCH, PECS, SMALL STEP, FLOOR TIME, … Kết quả nhận thức chung mà chúng tôi tổng kết được trên cơ sở đo trẻ bình thường và trẻ tự kỷ cho thấy: Mức độ nhận thức rất tốt, trẻ bình thường 76.5%, trẻ tự kỷ 1.9%; Mức độ tốt, trẻ bình thường 23.5%, trẻ tự kỷ 2.9%; Mức độ trung bình, không có trẻ bình thường, nhưng trẻ tự kỷ là 15.4%; Mức độ kém và rất kém không có trẻ bình thường, nhưng lại có tới 55.6% và 44.2% ở trẻ tự kỷ.
Từ kết quả nghiên cứu trên chúng ta thấy có một tỉ lệ nghịch tương đối trong nhận thức của trẻ tự kỷ và trẻ bình thường, trong khi hầu hết trẻ bình thường có khả năng nhận thức tốt và rất tốt, thì hầu như trẻ tự kỷ có mức độ nhận thức kém và rất kém. Điều này suy ra có tỉ lệ khá cao trẻ tự kỷ chậm phát triển nhận thức và trí tuệ.
**6. Những kinh nghiệm lâm sàng qua chăm chữa cho trẻ tự kỷ.**
Qua chăm chữa trẻ tự kỷ, chúng tôi thấy sự phát triển nhận thức của trẻ hết sức bất thường, so sánh nhận thức xét trên mặt bằng chung là thấp hơn nhiều so với trẻ bình thường cùng tuổi. Đồng thời sự tiến triển nhận thức cũng không phát triển theo logic thông thường, vì ngoài chậm phát triển, trẻ còn có biểu hiện rối loạn phát triển. Do đó việc chăm chữa và giáo dục cho trẻ tự kỷ là một điều hết sức khó khăn và phức tạp.
Cảm nhận giác quan: phần lớn trẻ tự kỷ có những khó khăn trong việc cảm nhận giác quan, trẻ có thể thiếu nhạy cảm hay quá nhạy cảm đối với một giác quan hay nhiều giác quan. So với trẻ bình thường, ngưỡng cảm giác của trẻ có thể là quá cao hay quá thấp khiến cho trẻ không thể tri giác chính xác sự vật, hiện tượng xung quanh hoặc tri giác quá khác thường so với người bình thường. Theo những mô tả của nhiều tác giả nghiên cứu trẻ tự kỷ thì sự rối loạn này xảy ra trên tất cả các cơ quan cảm nhận, nhưng đối với từng cá nhân trẻ tự kỷ có những bất thường ở cơ quan cảm nhận khác nhau hoặc tại một thời điểm khác nhau sẽ gặp bất thường ở một cơ quan cụ thể.
Nhận thức các tình huống xã hội: Hầu như trẻ tự kỷ không thích giao tiếp cũng như trải nghiệm các tình huống xã hội, trẻ thích chơi một mình hơn là phải chơi với các bạn khác. Chính vì lý do đó mà trẻ không bao giờ quan tâm đến việc học các chuẩn mực xã hội cũng như những kỹ năng ứng xử với con người. Động cơ thúc đẩy hành động của trẻ tuyệt đối xuất phát từ sở thích bản thân, không liên quan sở thích chung của mọi người, các giá trị cũng như chuẩn mực xã hội khiến người khác phải quan tâm học hỏi thì đối với trẻ tự kỷ không có ý nghĩa gì. Chính vì lý do đó mà người bị tự kỷ luôn được coi là kỳ cục và lạ lẫm so với xã hội nói chung, ngay cả khi trẻ tự kỷ có khả năng trí tuệ cao thì sự kỳ lạ trong tính cách cũng không thể che dấu.
Trí nhớ máy móc: Đây được xem là điểm mạnh của trẻ tự kỷ, vì khi trẻ đã thích sự vật hay sự kiện gì thì trẻ nhớ rất lâu và chi tiết. Nhiều phụ huynh kể lại, con họ có thể nhớ ngõ ngách đường đi một cách chính xác khi chỉ đi qua một lần, có những trẻ nhớ lời bài hát và âm nhạc khi trẻ mới nghe qua, những trẻ khác có thể đọc thuộc lòng một quyển truyện đến mức không thiếu cả dấu chấm, dấu phẩy , …Những trẻ tự kỷ có khả năng biết đọc khi chưa bao giờ đi học cũng nằm trong trí nhớ loại này.
Chơi tưởng tượng: Khả năng chơi tưởng tượng hay giả vờ là một vấn đề khó khăn đối với trẻ tự kỷ. Đối với trẻ bình thường, vào khoảng từ ba đến bốn tuổi bé rất thích nói chuyện một mình và tự nghĩ ra các tình huống giả tưởng và nhân vật giả tưởng, lớn hơn trẻ có thể biết chơi bán đồ hàng rồi đến chơi đóng vai cùng những trẻ khác, như trẻ giả vờ làm bác sỹ khám bệnh, cô giáo giảng bài, chú bộ đội bắn súng…Trong khi đó trẻ tự kỷ ở tuổi này hoàn toàn không biết chơi tưởng tượng cũng như trẻ không hứng thú đối với các hoạt động tưởng tượng.
Khả năng rút ra các kinh nghiệm: Do trẻ tự kỷ gặp khó khăn trong nhận thức khái quát nên trẻ hầu như không để ý đến những liên hệ lẫn nhau của các đồ vật hay những điểm liên kết nhau trong cùng đồ vật. Nghĩa là khả năng của tư duy như phân tích tổng hợp, trừu tượng hóa và khái quát hóa nhận xét…ít được sử dụng trong khám phá và nhận biết thế giới.
Khả năng ý thức sự tự phục vụ: Do trẻ tự kỷ không quan tâm đến hướng dẫn của cha mẹ và cô giáo đồng thời trẻ thích làm theo ý của mình, vì điều này nên các nhà trị liệu và gia đình gặp khó khăn trong việc dạy trẻ biết sạch sẽ và tự phục vụ bản thân.
Ngoài những yếu tố trên, trẻ tự kỷ còn có một số đặc điểm nhận thức khác như: Khả năng nhận thức thông qua thị giác tốt hơn thính giác, nhận thức trực quan tốt hơn nhận thức trừu tượng, trẻ tốt trong tiếp nhận những kiến thức tự nhiên hơn các kiến thức xã hội, ngoài ra trẻ có khả năng tư duy ngôn ngữ bị tổn thương, khó khăn trong việc hiểu ngôn ngữ và hành vi phi ngôn ngữ, hạn chế trong việc hiểu và biểu hiện tình cảm. Trái lại có một số trẻ tự kỷ có khả năng trí tuệ bình thường rất giỏi trong nhận thức các môn khoa học tự nhiên và nghệ thuật: làm toán, hội họa, âm nhạc, điều khiển các thiết bị điện tử, …
Qua những nghiên cứu khả năng nhận thức và chăm chữa thực tế, chúng tôi thấy hầu hết trẻ tự kỷ đều ít nhiều gặp khó khăn trong học tập và tiếp thu kiến thức, trong khi đó khả năng nhận thức của trẻ tự kỷ là một trong những yếu tố quyết định đến sự cải thiện của chứng tự kỷ, đồng thời nó cũng ảnh hưởng đến tiến trình trị liệu và chất lượng trị liệu mà những nhà chuyên môn và các bậc phụ huynh thực hiện.
**TS. NGÔ XUÂN ĐIỆP**
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


text:
TOAN LOI COMPUTER.
- Chuyên phân phối linh kiện vi tính chính hãng ( Mainboard , CPU , RAM , USB , Headphone , Case , LCD , Power , Ổ Cứng , Thẻ Nhớ … ) giá gốc cực rẻ tại Dĩ An , Thuận An , TX THủ Dầu Một , Bến Cát , Lái Thiêu , Bình Dương , Thủ Đức , TP.Hồ chí minh, Đồng Nai .
- Chuyên phân phối LCD Dell , HP , Samsung , Mitsubishi... cũ còn đẹp như mới giá rẻ cho các đại lý và công ty
- Chuyên Phân Phối máy bộ , Laptop cấu hình cao nhập về từ Nhật , Mỹ các hiệu như : Dell , Compaq , HP, Samsung … Giá cực rẻ
- Thi công hệ thống mạng nội bộ
- Bảo trì , sửa chữa hệ thống máy công ty , xí nghiệp …
- Cung cấp , lắp đặt hệ thống camera cho hộ gia đình , công ty , xí nghiệp
- Cung cấp máy in , mực in , Scanner , máy Fax các hãng như : Samsung , Cannon , HP , Epson , …
Quý khách có nhu cầu . Xin liên hệ để có giá tốt nhất ! Khách hàng mua số lượng sẽ có giá ưu đãi và giao hàng tận nơi
NHÀ PHÂN PHỐI LINH KIỆN VI TÍNH GIÁ RẺ NHẤT
TOAN LOI COMPUTER.
66/27 KP Bình Đường 1 , P.An Bình , TX Dĩ An , Bình Dương
Hotline : 0907 691 560
Yh :dovancau
Sửa màn hình LCD bị mờ, lên rồi tắc, không lên nguồn, bị tối .....lấy trong ngày
Lắp Đặt Camera Biên Hòa Giá Rẻ - Camera Biên Hòa Đồng Nai
Lắp đặt Camera Quận 9 giá rẻ,Camera Quận 9 giá rẻ, Camera Quan sát Quận 9
Lắp đặt Camera Tân Uyên Bình Dương, Camera giá rẻ Tân Uyên Bình Dương
Lắp đặt Camera quan sát giá rẻ Dĩ An, Thuận An, Tân Uyên, Thủ Đức, Quận 9
Lắp đặt camera Thủ Đức-Q9,
Lắp đặt camera quan sát Quận 12, Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi...
Lắp đặt camera quan sát giá rẻ Quận Bình Thạnh, Gò Vấp, Camera quan sát Bình Thạnh

markdown:
|Siêu VIP còn trống
|
Liên hệ Q.Cáo
0934.014.388
|Siêu VIP còn trống
|
Liên hệ Q.Cáo
0934.014.388
|Siêu VIP còn trống
|
Liên hệ Q.Cáo
0934.014.388
|Siêu VIP còn trống
|
Liên hệ Q.Cáo
0934.014.388
|Siêu VIP còn trống
|
Liên hệ Q.Cáo
0934.014.388
|Siêu VIP còn trống
|
Liên hệ Q.Cáo
0934.014.388
|Siêu VIP còn trống
|
Liên hệ Q.Cáo
0934.014.388
|Siêu VIP còn trống
|
Liên hệ Q.Cáo
0934.014.388
|
|
|
|
|
|
|Đăng bởi :||
|![]()
|Thông tin chi tiết||
|
TOAN LOI COMPUTER.
- Chuyên phân phối linh kiện vi tính chính hãng ( Mainboard , CPU , RAM , USB , Headphone , Case , LCD , Power , Ổ Cứng , Thẻ Nhớ … ) giá gốc cực rẻ tại Dĩ An , Thuận An , TX THủ Dầu Một , Bến Cát , Lái Thiêu , Bình Dương , Thủ Đức , TP.Hồ chí minh, Đồng Nai .
- Chuyên phân phối LCD Dell , HP , Samsung , Mitsubishi... cũ còn đẹp như mới giá rẻ cho các đại lý và công ty
- Chuyên Phân Phối máy bộ , Laptop cấu hình cao nhập về từ Nhật , Mỹ các hiệu như : Dell , Compaq , HP, Samsung … Giá cực rẻ
- Thi công hệ thống mạng nội bộ
- Bảo trì , sửa chữa hệ thống máy công ty , xí nghiệp …
- Cung cấp , lắp đặt hệ thống camera cho hộ gia đình , công ty , xí nghiệp
- Cung cấp máy in , mực in , Scanner , máy Fax các hãng như : Samsung , Cannon , HP , Epson , …
Quý khách có nhu cầu . Xin liên hệ để có giá tốt nhất ! Khách hàng mua số lượng sẽ có giá ưu đãi và giao hàng tận nơi
NHÀ PHÂN PHỐI LINH KIỆN VI TÍNH GIÁ RẺ NHẤT
**TOAN LOI COMPUTER.**
66/27 KP Bình Đường 1 , P.An Bình , TX Dĩ An , Bình Dương
Hotline : 0907 691 560
Yh :dovancau
|53/27 KP BÌNH ĐƯỜNG 4 , P.AN BÌNH , TX DĨ AN , BÌNH DƯƠNG|
|HOTLINE : 0907 691 560 MR.CẦU|
|GÓC BÌNH ĐƯỜNG 4 VÀO KHU HÀNH CHÁNH TX DĨ AN|
|MẶT HÀNG||ĐƠN GIÁ||BH|
|USB - Thẻ Nhớ - Tai Nghe Bluetooth:|
|USB Sony 4Gb||95.000||12T|
|USB Sony 8Gb||135.000||12T|
|USB SSK 4Gb Chính Hãng||100.000||24T|
|USB Dell 4Gb Chính Hãng||100.000||12T|
|USB Adata 8Gb Chính Hãng||160.000||24T|
|USB Transcend 4G Chính Hãng||100.000||24T|
|USB Transcend 8G Chính Hãng||150.000||24T|
|USB Transcend 16G Chính Hãng||350.000||24T|
|USB Kington 2G Chính Hãng||100.000||24T|
|USB Kington 4G Chính Hãng||110.000||24T|
|USB Kington 8G Chính Hãng||150.000||24T|
|USB Kington 16G Chính Hãng||355.000||24T|
|USB Kingmax 4GB PD-01,02,07 Chính Hãng BH 2N||110.000||24T|
|USB Kingmax 4GB PD-03,05,71/Super Stick Chính Hãng BH 2N||115.000||24T|
|USB Kingmax 8GB PD-01,02,07 Chính Hãng BH 2N||150.000||24T|
|USB Kingmax 8GB PD-03,05,71/Super Stick Chính Hãng BH 2N||155.000||24T|
|USB Kingmax 16GB PD-02,07,71 Chính Hãng BH 2N||330.000||24T|
|Usb 3G HSDPA 7.2Mbps Dùng Tất Cả Sim ĐT(Màu Đen/Trắng)||360.000||12T|
|Usb 3G HSDPA 7.2Mbps Mobi Dùng Tất Cả Sim ĐT||380.000||12T|
|Sim 3G Viettel TK 260k Tặng Khuyến Mãi Trong 6 Tháng||50.000|
|Sim 3G Mobi TK 475k Tặng Khuyến Mãi Trong 12 Tháng||40.000|
|Tai Nghe Bluetooth Nokia N95 Dùng Tất Cả ĐT||100.000||3T|
|Tai Nghe Bluetooth Gblue Q65 Dùng Tất Cả ĐT||105.000||3T|
|Tai Nghe Bluetooth T9,D13 Dùng Tất Cả ĐT (Màu)||130.000||3T|
|Tai Nghe Bluetooth Gblue X6,N97 Music Stereo Dùng Tất Cả ĐT||200.000||3T|
|Tai Nghe Bluetooth E68 MP3 Thẻ Nhớ Dùng Tất Cả DT||380.000||3T|
|Thẻ Nhớ Micro SD 2G||55.000||6T|
|Thẻ Nhớ Micro SD 4G||66.000||6T|
|Thẻ Nhớ Micro SD 8G||85.000||6T|
|Thẻ Nhớ Micro SD 16G||250.000||6T|
|Thẻ Nhớ Micro SD Samsung 8G Chính Hãng||120.000||12T|
|Mouse Keyboard:|
|KB Mitsumi Đen Hộp Đỏ Ko Bay Chữ Ps/2||72.000||12T|
|KB Mitsumi Đen Hộp Đỏ Ko Bay Chữ USB||78.000||12T|
|KB Mitsumi Chính Hãng Đen PS/2||153.000||12T|
|KB Dell USB Logo Nổi Chính Hãng||92.000||12T|
|KB Genius KB -110 PS/2 Chính Hãng||97.000||12T|
|KB Genius KB -110 USB Chính Hãng||115.000||12T|
|KB Gigabyte 5200/6150 Chính Hãng||110.000||12T|
|KB Venr 1160M PS/2 Chính Hãng||90.000||12T|
|KB Venr 1160M USB Chính Hãng||90.000||12T|
|KB + Mouse Nansin USB Chính Hãng||110.000||12T|
|Mouse Mitsumi 6603 Usb Trắng/Đen Sứ||38.000||12T|
|Mouse Mitsumi 6603 Usb Trắng Sứ Dây Rút||40.000||12T|
|Mouse Mitsumi 6703 Loại To USB/PS/2||35.000||12T|
|Mouse Mitsumi Hộp Đỏ Ps/2||38.000||12T|
|Mouse Mitsumi 6703 To Chính Hãng Tem FPT PS/2||80.000||12T|
|Mouse Mitsumi 6603 Mini Chính Hãng Tem FPT USB||92.000||12T|
|Mouse Mitsumi 6703 To Chính Hãng Tem Minh Thông PS/2||110.000||12T|
|Mouse Mitsumi 6603 Mini Chính Hãng Tem Minh Thông USB||115.000||12T|
|Mouse Dell Logo Màu Đen Chính Hãng USB||45.000||12T|
|Mouse Dell 815/Sony 245 Dây Rút Đẹp Cho Laptop||67.000||12T|
|Mouse Dell Gaming Box||75.000||12T|
|Mouse Genius OP-120 - PS/2 Chính Hãng Box||65.000||12T|
|Mouse Genius OP-120 - USB Chính Hãng Box||71.000||12T|
|Mouse Soccer (Arsenal,Chelsea..)||80.000||12T|
|Mouse Gigabyte 5200/6150 Chính Hãng USB||90.000||12T|
|Mouse Gigabyte Gaming M6880 Chính Hãng USB||280.000||12T|
|Mouse Phillp Màu Đỏ Chính Hãng USB||38.000||12T|
|Mouse Phillp Màu Đen To Chính Hãng USB||38.000||12T|
|Mouse Lenovo/Dell/HP Viền Màu Cam Hộp Giấy USB New||40.000||12T|
|Mouse Lenovo Túi Xách New||38.000||12T|
|Mouse Trái Cây Nhiều Màu Dây Rút||60.000||12T|
|Mouse HP Có Hoa Văn Dây Rút Hộp Giấy USB||63.000||12T|
|Mouse Soap Giống Cục Xà Phòng Nhiều Màu||64.000||12T|
|Mouse Colovis Chính Hãng||63.000||12T|
|Mouse Kiểu Dáng Xe Hơi Nhiều Màu||65.000||12T|
|Mouse Kiểu Dáng Con Rùa||65.000||12T|
|Mouse Apple Nhiều Màu||55.000||12T|
|Mouse Venr V120 Game Chính Hãng||70.000||12T|
|Mouse Venr V300 Dây Rút Chính Hãng||75.000||12T|
|Mouse Venr V760 Dây Rút Chính Hãng||80.000||12T|
|Mouse Keyboard wireless (Ko Dây):|
|Mouse Ko Dây Apple Cho Laptop 1000dpi Box||100.000||6T|
|Mouse Ko Dây Logitech Cho Laptop 1000dpi||130.000||6T|
|Mouse Ko Dây Microsoft Nano Xếp Gọn New||131.000||6T|
|Mouse Ko Dây Venr Chính Hãng||195.000||12T|
|Mouse Ko Dây A4Tech G3-280N Chính Hãng V-Track||220.000||12T|
|Mouse Ko Dây Genius Traveler 6000 Chính Hãng||270.000||12T|
|Mouse Ko Dây Gigabyte M7580 Chính Hãng||230.000||12T|
|Mouse Ko Dây Gigabyte M7700 Laser Chính Hãng||425.000||12T|
|KB + Mouse Ko Dây Apple||360.000||6T|
|KB + Mouse Ko Dây Venr(Apple)VG2040 Chính Hãng||415.000||12T|
|Mainboard (Board Mạch Chính):|
|Mainboard Chip set Intel 865 SK 478GV-Lan||600.000||12T|
|Mainboard Chip set Intel G31 SK 775GV-Lan||780.000||12T|
|Mainboard ECS G31-M7-Chính Hãng-Box||950.000||36T|
|Mainboard ECS G41-M7 Ddram 3 Chính Hãng||1,050.000||36T|
|Mainboard ECS H61 Ddram 3 (Chạy Cpu I3.I5) Chính Hãng||1,250.000||36T|
|Mainboard Asrock G31M-Chính Hãng-Box||940.000||36T|
|Mainboard Asrock G41-Chính Hãng-Box Tem FPT||1,065.000||36T|
|Mainboard Biostar G41-Chính Hãng-Box||1,040.000||36T|
|Mainboard Biostar H61-Chính Hãng-Box||1,340.000||36T|
|Mainboard Foxconn G41 Box Ddram 3 Chính Hãng||1,050.000||36T|
|Mainboard Foxconn H61 MLX-K Box Ddram 3 Chính Hãng||1,210.000||36T|
|Mainboard MSI G41M-P28 - Tụ nhôm cao cấp||1,105.000||36T|
|Mainboard MSI H61M-P31 VGA&DVI-D -PCI Ex 3.0 - Tụ nhôm cao cấp||1,400.000||36T|
|Mainboard Asus G41T-MLX Ddram3 Chính Hãng||1,200.000||36T|
|Mainboard Asus P8H61-MLE Box Ddram 3 Chính Hãng||1,430.000||36T|
|Mainboard Gigabyte G41MT-S2 Ddram 3 Chính Hãng||1,290.000||36T|
|Mainboard Gigabyte H61M-DS2 Ddram 3 Chính Hãng||1,560.000||36T|
|CPU Tray Fan Đồng (Box)|
|CPU intel D347 Intel Celeron 3.06Ghz -Tray||650.000||36T|
|CPU intel D430/450 Dual Core Celeron 1.8 Ghz -Tray||782.000||36T|
|CPU intel E3300/3400 Dual Core Celeron 2.6 Ghz -Tray||1,090.000||36T|
|CPU intel E5200 - 2M Cache Dual Core 2.5Ghz -Tray||1,150.000||36T|
|CPU intel E5300 - 2M Cache Dual Core 2.6Ghz -Tray||1,200.000||36T|
|CPU intel E5400 - 2M Cache Dual Core 2.7Ghz -Tray||1,260.000||36T|
|CPU intel E5700 - 2M Cache Dual Core 3.0Ghz -Tray||1,480.000||36T|
|CPU intel E6300 - 2M Cache Dual Core 2.8Ghz -Tray||1,350.000||36T|
|CPU intel E6500 - 2M Cache Dual Core 2.93Ghz -Tray||1,375.000||36T|
|CPU intel E6550 - 4M Cache Dual Core 2.33Ghz -Tray||1,310.000||36T|
|CPU intel E6600 - 2M Cache Dual Core 3.06Ghz -Tray||1,420.000||36T|
|CPU intel E6700 - 2M Cache Dual Core 3.2Ghz -Tray||1,650.000||36T|
|CPU intel E7400 - 3M Cache Core 2 Duo 2.8Ghz -Tray||2,223.000||36T|
|CPU intel E7500 - 3M Cache Core 2 Duo 2.93Ghz -Tray||2,293.000||36T|
|CPU intel E7600 - 3M Cache Core 2 Duo 3.06Ghz -Tray||2,270.000||36T|
|CPU intel E8300 - 6M Cache Core 2 Duo 2.83Ghz -Tray||2,310.000||36T|
|CPU intel E8400 - 6M Cache Core 2 Duo 3.0Ghz -Tray||2,250.000||36T|
|CPU intel I3 550 - 4M Cache Core 2 Duo 3.2Ghz SK 1156 -Tray||2,350.000||36T|
|CPU intel I3 2100 - 3M Cache Core 2 Duo 3.1Ghz SK 1155 -Tray||2,450.000||36T|
|CPU intel E3400 - Dual Core Celeron 2.6 Ghz - Box||1,040.000||36T|
|CPU intel E5700 - 2M Cache Dual Core 3.0Ghz - Box||1,500.000||36T|
|CPU intel E6600 - 2M Cache Dual Core 2.93Ghz - Box||1,605.000||36T|
|CPU intel E7500 - 3M Cache Core 2 Duo 2.93Ghz - Box||2,675.000||36T|
|RAM (Bộ Nhớ Trong)|
|SDRam 512Mb Kingston Máy Bộ||95.000||3T|
|DDRam 512Mb/400 Kingston||105.000||36T|
|DDRam 1G/800 Kingston||190.000||36T|
|DDRam 1G/800 Dynet Chính Hãng||235.000||36T|
|DDRam 2G/800 Dynet Chính Hãng||450.000||36T|
|DDRam 2G/1333 Ddram 3 Dynet Chính Hãng||235.000||36T|
|DDRam 4G/1333 Ddram 3 Dynet Chính Hãng||450.000||36T|
|DDRam 1G/800 Transcend Chính Hãng||350.000||36T|
|DDRam 2G/800 Transcend Chính Hãng||605.000||36T|
|DDRam 2G/1333 Ddram 3 Transcend Chính Hãng||250.000||36T|
|DDRam 4G/1333 Ddram 3 Transcend Chính Hãng||495.000||36T|
|DDRam 1G/800 Kingston Chính Hãng||275.000||36T|
|DDRam 2G/800 Kingston Chính Hãng||495.000||36T|
|DDRam 2G/1333 Ddram 3 Kingston Chính Hãng||280.000||36T|
|DDRam 1G/800 Kingmax Chính Hãng||360.000||36T|
|DDRam 2G/800 Kingmax Chính Hãng||635.000||36T|
|DDRam 2G/1333 Ddram 3 Kingmax Chính Hãng||285.000||36T|
|DDRam 4G/1333 Ddram 3 Kingmax Chính Hãng||535.000||36T|
|DDRam Laptop 2G/1333 Ddram 3 Dynet Chính Hãng||230.000||36T|
|HDD (Ổ Cứng)|
|Hdd Western 40Gb Sata||350.000||12T|
|Hdd Western 80Gb Sata||600.000||12T|
|Hdd Western 160Gb Sata||1,050.000||12T|
|Hdd Western 250Gb Sata||1,400.000||12T|
|Hdd Western 320Gb Sata||1,450.000||12T|
|Hdd Western 500Gb Sata||1,568.000||12T|
|Hdd Samsung/Maxtor 40Gb Ata||245.000||12T|
|Hdd Samsung 40Gb Sata||355.000||12T|
|Hdd Seagate 40Gb Ata||260.000||12T|
|Hdd Seagate 80Gb Ata||400.000||12T|
|Hdd Seagate 80Gb Sata||453.000||12T|
|Hdd Seagate 160Gb Sata||1,200.000||12T|
|Hdd Seagate 160Gb Sata Chính Hãng BH 2N||1,300.000||24T|
|Hdd Seagate 250Gb Sata 3 Chính Hãng||1,490.000||12T|
|Hdd Seagate 300Gb Sata 3 Chính Hãng||1,550.000||12T|
|Hdd Seagate 250Gb Sata 3 Chính Hãng Tem FPT/NQ||1,500.000||12T|
|Hdd Seagate 320Gb Sata 3 Chính Hãng Tem NQ||1,700.000||12T|
|Hdd Seagate 500Gb Sata 3 Chính Hãng Tem NQ||1,835.000||12T|
|Hdd Seagate 1TB(1000Gb) Sata 3 Chính Hãng||2,495.000||12T|
|Hdd Seagate 1.5TB(1500Gb) Sata 3 Chính Hãng||2,690.000||12T|
|Hdd Seagate 2TB(2000Gb) Sata 3 Chính Hãng||3,205.000||12T|
|MÀN HÌNH LCD|
|LCD 15" Dell Vuông Box||12T|
|LCD 15.6" AOC Wide Box||12T|
|LCD 17" Dell Vuông Box||12T|
|LCD 17" Samsung Vuông 743N Chính Hãng||12T|
|LCD 17" Dell 170S Vuông Chính Hãng BH 3 Năm||36T|
|LCD 19" Dell Vuông Chính Hãng||12T|
|LCD 19" Dell 190S Vuông Chính Hãng BH 3 Năm||36T|
|LCD 16" AOC 1620sw Led - Chính Hãng||24T|
|LCD 18.5 AOC - 941/950SW - Wide CHính Hãng||24T|
|LCD 17" LG 1742S - Vuông - Chính Hãng||24T|
|LCD 18.5"LG W1943SE Wide - Chính Hãng||24T|
|LCD 18.5"LG 1940/1950 Wide LED - Chính Hãng||24T|
|LCD 17" SAMSUNG E1720NRX Vuông Chính Hãng||24T|
|LCD 18.5"LCD SAMSUNG S19A100N/A300BVX/350N - LED||24T|
|LCD 18.5" BenQ G925HDA Wide||24T|
|LCD 18.5" HP 1902X Led Chính Hãng Tem Vietel||24T|
|LCD 20" Compaq S2021Q Chính Hãng||24T|
|LCD 16'''''''' Acer Led 166 HQL Chính Hãng||24T|
|LCD 18.5'''''''' Acer P196HQV Chính Hãng||24T|
|LCD 17'''''''' HANSG HW173 Chính Hãng||24T|
|VGA CARD New (Card Màn Hình)|
|Vga PCI Exp GF 9800GT 1GB||650.000||12T|
|Vga PCI Exp GF 9800GT 1GB Ddram 3||700.000||12T|
|Vga PCI Exp GT430 1GB 128Bit DDr3 Box||900.000||12T|
|Vga PCI Exp NGT210 1GB 64Bit DDr3 HDMI Box||980.000||12T|
|Vga PCI Exp Biostar 1GB Chính Hãng Box||1,050.000||12T|
|Vga PCI Exp Gigabyte N210TC 64Bit -1GB Chính Hãng Box||1,120.000||36T|
|Card Sound USB||50.000||1T|
|Card Sound 2.1 Yamaha||65.000||6T|
|Card Sound 4.1||70.000||6T|
|Card Sound 5.1||110.000||6T|
|Card Sound 7.1||170.000||6T|
|CARTRIDGE-HỘP MỰC IN:|
|Mực Nạp HP,Canon Special (Bình)||40.000|
|Drum Duc 12A||80.000|
|Cartridge hộp mực 12A Miti(canon 2900)||500.000|
|CASE Nguồn Các Loại :|
|Case Golden Mini Mới||160.000|
|Case Golden Trái Táo Mới||175.000|
|Case PS Sơn Tỉnh Điện||170.000|
|Case SP Sơn Tỉnh Điện||170.000|
|Case Venr Sơn Tỉnh Điện||170.000|
|Case Emaster E2XX Sơn Tỉnh Điện||190.000|
|Case Gigabyte Sơn Tỉnh Điện||320.000|
|Nguồn Golden Field 550w Fan 8Cm||160.000||12T|
|Nguồn Golden Field/Samsung 550w - Fan Màu Đỏ 12Cm||175.000||12T|
|Nguồn PS 650w Fan 12Cm Chính Hãng||180.000||12T|
|Nguồn SP 600w Fan 12Cm Chính Hãng||185.000||12T|
|Nguồn Vision 500w Fan 12Cm Chính Hãng||185.000||12T|
|Nguồn HiPac E2500(Công suất thực 250W) Fan 12Cm Máy Game||310.000||24T|
|Nguồn Huntkey(Công suất thực 350W) Fan 12Cm Máy Game||380.000||36T|
|Nguồn Vision (Công suất thực 350W) Fan 12Cm Máy Game||470.000||24T|
|CD-Rom,CD-RW,DVD-Rom,DVD-RW|
|DVD Samsung Ata Tray||150.000||12T|
|DVD Samsung Sata Tray||207.000||12T|
|DVD RW Samsung Ata Tray||295.000||12T|
|DVD LG Chính Hãng 18x Sata Tray||273.000||12T|
|DVD-RW LG Chính Hãng Sata Tray||395.000||12T|
|DVD Samsung Sata Chính Hãng Tray||273.000||12T|
|DVD RW Samsung Chính Hãng Sata Tray||375.000||12T|
|DVD Asus 18x Chính Hãng||274.000||12T|
|DVD Liteon Chính Hãng Sata||268.000||12T|
|DVD-RW Liteon Chính Hãng Sata||375.000||12T|
|Thiết Bị Mạng (Network)|
|Acesspoint Tenda W311R Chuẩn N 150Mbp||260.000||12T|
|Acesspoint Tenda W308R Chuẩn N 300Mbp 2 Anten||470.000||12T|
|Acesspoint Tenda W303R Chuẩn N 300Mbp 3 Anten||550.000||12T|
|Acesspoint Tenda W309R Chuẩn N 300Mbp 2 Anten Rời Cao||815.000||12T|
|Acesspoint TP-Link TL-WR340G 54Mbp||340.000||24T|
|Acesspoint TP-Link 740N chuẩn N 150Mb||360.000||24T|
|Acesspoint TP-Link 841N chuẩn N 300Mb||650.000||24T|
|Acesspoint TP-Link 940N chuẩn N 300Mb||810.000||24T|
|Acesspoint D-Link Dir-600 150Mbp||605.000||24T|
|Acesspoint D-Link Dir-615 300Mbp||1,010.000||24T|
|Acesspoint Netgear VGR-602 54Mbp 1Port,4Port(Hàng Mỹ)||280.000||1T|
|USB Wireless Tenda - 311M 150Mbps Chính Hãng||160.000||12T|
|USB Wireless Tenda - 311UMa 150Mbps Có Anten Chính Hãng||180.000||12T|
|Card Wireless Tenda PCI W311P 150Mbps Chính Hãng||255.000||12T|
|Switch Tenda 5 Port 100m Chính Hãng||135.000||6T|
|Switch Tenda 8 Port 100m Chính Hãng||170.000||6T|
|Switch Cnet 8 Port Chính Hãng||150.000||6T|
|Switch TP-Link 5 Port Chính Hãng||148.000||24T|
|Switch TP-Link 8 Port Chính Hãng||185.000||24T|
|Switch TP-Link 16 Port Chính Hãng||485.000||24T|
|Switch TP-Link 16 Port +1Port 1000Mb Chính Hãng||1,165.000||24T|
|Switch TP-Link 24 Port Chính Hãng||875.000||24T|
|Switch TP-Link 24 Port +1Port 1000Mb Chính Hãng||1,830.000||24T|
|Modem Tenda DSL D820B 1Port||2,100.000||12T|
|Modem Wireless TP-Link W8101G 1Port||700.000||12T|
|Modem Wireless TP-Link W8901G 4Port||690.000||12T|
|Card Mạng TP-Link 100M||55.000||6T|
|Card Mạng Intel 100M||65.000||6T|
|Card Mạng TP-Link 1Gb RTL8169SC||175.000||24T|
|Card Lan Dùng USB||90.000||1T|
|Cable Tenda 1002D-100m/Thùng||185.000|
|Cable Clipsal -100m/Thùng||190.000|
|Cable Clipsal Chống Nhiễu - 100m/Thùng||235.000|
|Cable AMP(5020) Thùng||280.000|
|Cable AMP Cat 6 (Chống nhiễu) Màu Xanh 1Thùng 10kg||665.000|
|Cable AMP lẻ tính mét||3.500|
|Đầu RJ 45 100cái/Hộp||40.000|
|Đầu RJ 45 Chống Nhiễu 100Cái||75.000|
|Kèm Bấm Đầu Dây Mạng||60.000|
|Kèm Bấm Sim ĐT||65.000|
|Hộp Test Cable RJ45||65.000|
|Fan CPU 478 – Hộp giấy Màu Cam||45.000|
|Fan CPU 775 – Intel Lõi Đồng 220Gram||45.000|
|Fan CPU 775 – Intel Lõi Đồng 260Gram||45.000|
|Fan CPU 775 – Intel Coolermaster Chuyên Máy Game 400Gram||50.000|
|Fan CPU 775 – Intel Hộp Giấy||50.000|
|Fan CPU 775 AMD Hộp Giấy||50.000|
|Fan CPU 775 ASUS/AMD Chuyên Máy Game||75.000|
|Fan CPU 775 Zin Intel||120.000|
|Fan CPU 775 AMD,I3,I7 HP-825/928 Giải Nhiệt Bằng Nước Ống Đồng 500Gram||160.000|
|Fan CPU 775 – Intel Coolermaster S200 Máy Game Ống Đồng 500Gram||200.000|
|Fan CPU 775 AMD,I3,I7 Zalman CNPS5x Giải Nhiệt Bằng Nước Ống Đồng||315.000|
|Box HDD Sata Samsung Thường 2.5||3T|
|Box HDD Sata Samsung F1 2.5 New||3T|
|Box HDD Sata Apple 2.5 New||3T|
|Box HDD Sata Seagate Agent 2.5 New||3T|
|Fan Laptop 206/818 Xếp 2Fan Loại Mini||1T|
|Fan Laptop 919 Xếp - 2Fan Xếp Loại lớn||1T|
|Fan Laptop SF- 70(1Fan Lớn)||1T|
|Fan Laptop X300||1T|
|Fan Laptop 788 3 Fan xếp||1T|
|Fan Laptop Cooler Master 5218||1T|
|Fan Laptop Coolermaster 5228/5318/NB128/198||1T|
|Fan Mini Để Bàn Trang Trí|
|Bộ Vít đa dụng 3 in 1|
|Bộ Vít đa dụng 4 in 1|
|Bộ Lưu Điện UPS Suntek 500Va||12T|
|Bộ Lưu Điện UPS Suntek 1200Va||12T|
|Bộ Lưu Điện UPS SanTak 500Va Chính Hãng||36T|
|Bộ Lưu Điện UPS SanTak 1000Va Chính Hãng||36T|
|Túi Chống Sốc Laptop 14 inch|
|Túi Chống Sốc Laptop Acer 10.1 inch Chính Hãng|
|Túi Xách 14.1 inch Hàng Xuất Khẩu|
|Túi Bảo Vệ Ipad 10.1''''''''|
|Túi Xách HP,Dell,Acer,Ibm 14.1 inch Chính Hãng|
|Túi Xách 14.1 inch Ba Lô Thời Trang|
|Balo HP Golla Hàng Xịn 14 inch|
|Cpu Cũ No Fan|
|CPU P4 3.0/3.2 sk 775 2M(630)||325.000||1T|
|CPU 2180 Dua Core 2.0 Ghz bus 800 cache 1 Mb||850.000||1T|
Sửa màn hình LCD bị mờ, lên rồi tắc, không lên nguồn, bị tối .....lấy trong ngày
|
|
Lắp Đặt Camera Biên Hòa Giá Rẻ - Camera Biên Hòa Đồng Nai
Lắp đặt Camera Quận 9 giá rẻ,Camera Quận 9 giá rẻ, Camera Quan sát Quận 9
Lắp đặt Camera Tân Uyên Bình Dương, Camera giá rẻ Tân Uyên Bình Dương
Lắp đặt Camera quan sát giá rẻ Dĩ An, Thuận An, Tân Uyên, Thủ Đức, Quận 9
Lắp đặt camera Thủ Đức-Q9,
Lắp đặt camera quan sát Quận 12, Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi...
Lắp đặt camera quan sát giá rẻ Quận Bình Thạnh, Gò Vấp, Camera quan sát Bình Thạnh

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

Set-Cookie: history_raovat=4502913%7C0; path=/

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Hotels.com mang đến cho bạn những ưu đãi và khuyến mãi giá phòng khách sạn tuyệt vời tại Long Beach, Mỹ. Đặt phòng khách sạn trực tuyến ngay hôm nay cùng chúng tôi để hưởng giá tốt nhất.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Long Beach để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Long Beach, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Long Beach để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Long Beach, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Sat, 26-Mar-2016 07:07:12 GMT; Path=/


text:
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=3600, public

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: MISS


markdown:
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.


text:
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.×

markdown:
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
[](/add.php) [](/random.php) [](/users.php)
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

WARC-Truncated: length

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate


text:
Definition:
The joy and bliss that one can attain by acting lively and spirited as well as saucy and irreverently humorous too.
Example:
LeeP found enlightenment through SassJoy. SassJoy is the path to SassWisdom, and a path to enlightenment.
Prices shown in USD.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

markdown:
# Books and calendars...
|
|![]()
[mo' urban dictionary](http://www.amazon.com/gp/product/0740768751/ref=as_li_ss_tl?ie=UTF8&tag=urbandictio08-20)Order on Amazon ![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
|
|![]()
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.