text:
Những người tình nhiệt tâm và những nhà thông thái khắc khổ
Cả hai đều yêu trong mùa đã chín của họ.
Charles Bauderaile
Năm 2011, Nhà xuất bản Thế giới cho in tập thơ Những kỷ niệm của tưởng tượng của Trương Đăng Dung. Liền sau đấy trong cùng một năm, Hội nhà văn Hà Nội trao giải thưởng cho tập thơ ấy; Lời nhận định đầy biểu dương. Thơ ở đấy giàu chất suy tưởng trong mạch cảm xúc được thể hiện bằng từ ngữ có khả năng gợi mở phát lộ ý niệm và tư tưởng. Đó là thứ thơ mang nỗi buồn sâu lắng của sự trầm tư triết học… gây ra hiệu ứng thơ với nhiều bài viết. 18 bài trong khoảng nửa năm. Vâng, quả đúng là như thế. Đến năm 2014. Khi tập thơ được tái bản lần thứ nhất. Đã có 36 bài viết về nó. Gấp đôi so với hồi 2011 cho một tập thơ 25 bài. Những tưởng Trương Đăng Dung quá thuận buồm mát mái cho sự nghiệp thi ca. Kỳ thực, tôi cho rằng không hẳn như vậy. Thi sỹ họ Trương xuất bản tập thơ đầu tiên khi ông đã 57 tuổi. Khi đã có bằng tiến sỹ văn chương trước đó gần ba chục năm. Đã gặt hái nhiều thành tựu trong lĩnh vực nghiên cứu lý luận văn học và từng được hai tặng thưởng quốc tế danh giá ở Hungary về văn hóa. Người từng dịch Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du ra tiếng Hung, một thứ tiếng có lẽ vào loại khó nhất của sinh ngữ loài người; Năm chưa đầy 30 tuổi. Ông được hít thở và đùm bọc trong nuôi trường hàn lâm về văn học đã quá nửa đời người. Vậy điều gì bất lợi khi đến với nàng thơ của ông được nhỉ? Xem 25 bài trong tập được viết trải dài trong khoảng thời gian từ 1977 đến 2010, trong đó, xét trên phương diện văn bản học, trong khoảng 20 năm đầu chỉ có 9 bài. 14 năm tiếp theo viết thêm 14 bài nữa. Có 2 bài không ghi năm sáng tác. Như thế, có thể nói, Trương Đăng Dung đến nhiều với thi ca khi tuổi đời khá muộn. Ông không giống và như điều ngược lại với Rimbaud, đã phải từ giã thi ca khi ông ấy vừa tròn 18 tuổi. Với điều như thể sự xui khiến của định mệnh ấy, ta dễ dàng nhận thấy thi sỹ họ Trương đã không còn cái hổn hển đến nghẹt thở của con tim trai trẻ cũng như sự măng tơ của tuổi dậy thì trước vẻ đẹp mê hồn của nàng thơ. Hay có thể nói điều đó đã xảy đến với ông trong những bước đi nhẹ nhàng mà nghiệt ngã của thời gian mà chính ông không hay biết hoặc biết mà ghìm nén lại trong sự đi tới của một sứ mệnh làm người. Tôi đặc biệt chú ý đến hai bài trong tập – bài Tôi lại nhìn thấy họ viết ở Budapest tháng 6 – 1977 và sau đó một năm, bài Chúa đã ra đi viết tháng 5 – 1978 – Những năm trẻ nhất được tự tình với thơ đã là 23, 24 tuổi rồi. Ngay trong những lần đó, thật là thưa thớt phải không, đã thấy ông phải từ giã niềm đam mê tuổi thanh xuân của mình để giành cho những nghĩ suy cuộc đời bằng bộ óc hàn lâm viện. Ở đây tôi đã thấy ông Lớn lên giữa ngơ ngác cõi người, và những kẻ đồng loại với ông sao mà phiêu diêu đến thế - Tay vẫy người đi xa mắt buồn hun hút bóng. Xét ở phương diện nào đấy của sáng tạo thi ca, thật là điều thiệt thòi cho ông. Nếu không như thế, có thể chúng ta có một thi sỹ màu mỡ hơn và những mùa hái quả chắc sẽ khác. Một chàng thi sỹ tóc bồng tuổi xanh có nhiều tập thơ hay, mặc áo choàng rộng trở về xứ sở. Và cũng có thể một sự ngộ biến đã xảy ra khi ông có nhiều tập thơ lại không trở thành thi sỹ mà lý do không có gì khác là sự thiếu thốn và cạn kiệt chính cái kiến thức hàn lâm ấy. Ai mà biết được. Hầu như những năm tháng tràn trề sinh lực đã trôi qua trong những giảng đường thâm nghiêm, những học viện với khung cửa kính trầm mặc thường được đóng nhiều hơn mở ở Phương Tây xa xôi; Nơi người ta bị bao bọc bởi những pho sách dày thư viện. Và Trương Đăng Dung như một người thợ đốt lò cặm cụi, ngày đêm hun lửa và giải phóng năng lượng tuổi thanh xuân của mình cho những công trình lý luận và dịch thuật hơn là cho thơ. Bởi thế cho nên 9 bài thơ trong khoảng thời gian 20 năm từ 1977 đến 1997 như là một minh chứng cho điều Thơ ông không phải là sự trào ra của niềm hân hoan cảm xúc; Ta ít gặp những rung cảm tươi non, những nỗi buồn bâng khuâng vô cớ của tuổi học trò và nao nao nhịn ăn cả ngày chỉ vì một ánh nhìn dưới nước trên mây. Nói như vậy không có nghĩa một nền học vấn uyên bác không cùng con đường với thi ca. Cứ xem thơ của các vị tiến sỹ đời Đường thì biết rõ. Tôi muốn nói vấn đề ở đây chỉ là thời gian dành cho thơ mà thôi. Lịch sử thi ca đã cho thấy rằng học vấn sẽ đưa nhà thơ, tạo ra cho họ bay xa hơn, đi xa hơn trên con đường sáng tạo. Điều này cũng là một vấn đề thời sự cho các nhà thơ trẻ. Nhà lý luận và thi sỹ Trương Đăng Dung đã tỏ ra có lý khi nhìn nhận thấy cái vô hạn và cái hữu hạn của trí năng con người và của thi ca trước những vẫn đề của thế giới hiện đại tại bài phát biểu khi nhận giải ở Hội nhà văn Hà Nội. Và đó cũng là lý do ông viết thơ như là bổ sung cho lý luận trong việc nhận thức cái vô cực của thời gian và không gian trong giới hạn của một con người.
Mỗi khi đến với một thi sỹ và thi phẩm của họ, tôi thường cảm thấy như được nhận một đặc ân. Được chìm đắm trong cái bí mật của thế giới tinh thần do họ tạo ra. Nghe họ thở và biết điều gì họ đang suy ngẫm, những niềm vui nỗi buồn mà sự thường gặp là nỗi cô đơn không hề dễ hiểu một tý nào của biển cả nội tâm con người. Những triết lý nhân sinh được bày tỏ qua cảm xúc, hình tượng và sự chọn lọc đến mức reo vang của ngôn từ. Và nhất là cái cách họ mở cửa để đi vào ngôi nhà thi ca như thế nào, cái cách mà từ hàng ngàn năm nay, các thi sỹ tài năng chẳng bao giờ chịu ai giống ai. Nhờ vậy ta biết được sự huy hoàng và cái có thể còn chưa đến nhưng rồi sẽ đến của họ. Cũng như sự vơi cạn và nghèo nàn không mong muốn kể từ khi họ mở cái cánh cửa ấy ra. Cái cửa xui khiến con người ta sống chết với thi ca.
Những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, thi ca Việt Nam đang đứng trước những vận hội của đổi mới, những cách tiếp cận khác biệt trong việc làm mới thơ cùng với những biến động long trời lở đất của thời đại. Những giá trị tưởng như vĩnh hằng đã được nhận thức và sắp xếp lại trên một nền tảng chung là bởi con người và vì con người. Trương Đăng Dung đã cùng với nhiều người khác bước vào và mở cánh cửa thi ca bằng cả một bản lĩnh và cái phông văn hóa rộng lớn và sâu sắc của ông.
Những bài thơ đặc sắc nhất của Trương Đăng Dung – Những kỷ niệm tưởng tượng. Giấc mơ của Kafka. Những bức tường. Những con kiến ... đã đưa ra một thông điệp khẩn thiết và lời cảnh báo dữ dội về một thế giới phi nhân tính mang hình hài siêu thực đang đe dọa nghiêm trọng cuộc sống của con người. Đó là những bức tường vô hình đang chia rẽ con người ở khắp mọi nơi trên mặt đất này, chia rẽ những cái bắt tay thân thiện, chia rẽ hạnh phúc con người hằng ngăn đôi những chiếc gối, chia rẽ người đứng trong gương và người ở ngoài gương, trong khi họ chỉ là một mà thôi. Và tôi nghe thấy đêm đêm lũ quạ của Edgar Poe cười nói huyên thuyên trên những bức tường ấy trong thơ Trương Đăng Dung. Đó là Những kỷ niệm của tưởng tượng mượn bộ mặt của siêu thực nói về bóng ma của quá khứ mà chính là hiện tại và tương lai của con người, bởi vì ở đấy chúng ta vẫn nhìn thấy ánh mặt trời, ngày đó khi ta sinh ra thì họ lấy nhau của mẹ ta làm đồ nhắm rượu, họ lấy tà áo choàng trắng của lương y để lau máu còn tươi rói như tên đồ tể, ở đấy một thế giới phi nhân tính đang dóng lên dủng doảng tiếng động của bọn chuột ăn cắp tã lót của ta làm áo choàng mượn danh để sờ lên những mặt trẻ sơ sinh; Một thế giới rình dập những hiểm họa của bom đạn chiến tranh và hàng ngày diễn ra tưởng như chẳng một ai chẳng một ai để ý đến khi những chuyến tàu chở đầy ắp vũ khí mà trên nóc toa là trẻ nhỏ và người già – Một hình ảnh mang ý nghĩa ẩn dụ mà chứa đựng một sự thật đơn giản đến nhói lòng của cõi hiện sinh. Con tàu đó mang theo một logic ghê rợn cảnh chết chóc của chiến tranh và sự phi lý, phi nhân tính của đời sống khi những đám tang không có hòm chân người chết thò ra khỏi chiếu, những người mẹ bị thương ruột lồi ra mà vẫn ôm con nhảy xuống hầm tranh nhau chỗ với rắn mong tìm sự an lành; và những cánh tay trẻ thơ bom hắt lên cành cây vắt vẻo mà loa phóng thanh không nhìn thấy vẫn vang lên điệu à ơi... Con quạ của Edgar Poe lại xuất hiện, chúng cất cánh bay đi tưởng sẽ không bao giờ trở lại. Nhưng chúng đã trở lại như là hiện thân độc ác của di chứng chiến tranh mang theo những xương ống làm búp bê và làm dùi đánh trống. Đó là sự siêu thực nhưng lại là bản khắc họa sắc nét của hiện thực đau đớn ở những mảnh đất đầy bom đạn sau những năm dài chiến tranh và chết chóc vẫn vòn chưa dứt. Đó là Giấc mơ của Kafka, bài thơ điển hình nhất của phong cách thơ Trương Đăng Dung. Giấc mơ của Kafka miêu tả sự phi lý để đi đến cái có lý, những sự biến mang ý nghĩa siêu thực diễn ra ở khắp mọi nơi trên trái đất khi những con voi nhảy từ tầng 11 xuống sông để cứu những con chim sẻ vào lúc chiều tà ở NewYork; ở Paris trước cửa viện bảo tàng người ta thấy trâu xếp hàng mua cỏ, người hay là trâu hay ngược lại ?. Ở Mascova những thiếu phụ da vàng chơi với hổ ... Một thế giới kỳ dị như kêu gọi con người hãy chú ý tới bản thân mình khi những đôi mắt dính trên cổ những người không có mặt, những tiếng kêu phát ra từ miệng những người không có cổ ... Giấc mơ của Kafka là bài thơ tiêu biểu sử dụng tinh tế thủ pháp nghệ thuật mà Franz Kafka gọi là biến dạng. Phương pháp ấy đã đưa cái siêu thực lại gần cái hiện thực, từ cái phi lý để làm sáng tỏ cái có lý, tạo ra một hiệu ứng thẩm mỹ trong sự cảnh báo môi trường phi nhân tính đang đe dọa cuộc sống con người. Những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ mới, thảm họa do thiên nhiên và do chính con người gây ra, thiên tai địch họa khủng khiếp còn như những bóng ma ghê rợn rình dập cuộc sống an lành. Người ta còn chứng kiến ở khắp nơi những dấu chân kỳ quái của cái ác đi lùng sục hòa bình để hỏa thiêu, sự tráo trở và bất lương của con người, thói đạo đức giả và sự ngu dốt vẫn còn nhiều đất sống... Trong văn học trung đại thế kỷ 17 – 18, thủ pháp tương tự như biến dạng ấy đã từng là đặc trưng của thể văn truyền kỳ. Và trong văn học truyền thống, những truyện thần thoại và cổ tích Việt Nam, biến dạng đã được sử dụng như là huyền thoại, một biện pháp chủ yếu nhất. Chúng ta đã từng có một Kafka trong Tấm cám khi cô Tấm trở thành con chim vàng anh... Có người nói với tôi rằng: nền văn học hiện đại của chúng ta thiếu vắng những yếu tố huyền thoại đã làm nên vẻ đẹp huyền bí và sâu nặng chủ nghĩa nhân văn trong lý tưởng thẩm mĩ thấm đậm những trang cổ tích của dân tộc Việt Nam. Điều tai hại là có lúc chúng ta phủ nhận tính biểu trưng, tính đa nghĩa của sáng tạo văn học đã dẫn đến sự xuất hiện tác phẩm văn học sơ lược và nghèo nàn, đi ngược lại những quy luật sáng tạo văn chương. Bởi thế cách tân thơ của Trương Đăng Dung dựa trên nền tảng sâu xa của văn học truyền thống và tiếp thu những tinh hoa của văn học nước ngoài, không nhằm mục đích tự thân mà chính là tạo ra được cái hiệu ứng đầy thuyết phục trong sứ mệnh cảnh báo của thi ca về thân phận con người trong thế giới hiện đại.
Có ít nhất 7 bài nghiên cứu đề cập đến cảm thức thường trực về thời gian trong thơ Trương Đăng Dung. Gọi thơ Trương Đăng Dung là Thơ-thời-gian và cho rằng thơ về thời gian của phong trào thơ mới (1930-1945) là ở bên ngoài con người, chi phối con người. Thơ-thời–gian Trương Đăng Dung là ở bên trong con người và vì thế thơ có không khí hậu hiện đại v.v.. Tôi cho rằng phân biệt thời gian bên trong và thời gian bên ngoài có lẽ không hẳn như thế. Bởi vì so sánh này dường như chỉ đúng với Xuân Diệu, trong trường hợp Giục giã thôi. Khi mà thi nhân thấy thời gian không đứng đợi, trong gặp gỡ đã có màu ly biệt để những vườn xưa hoang vắng nay đoạn tuyệt dấu hài; Cũng như thật khủng khiếp khi vàng son đương lộng lẫy buổi chiều xanh ta chỉ cần ngoảnh mặt lại thôi đã thấy cả lầu chiều đổ vỡ ... Nhưng so sánh ấy không phù hợp với Đoàn Phú Tứ trong Màu thời gian khi chuyện trăm năm đứt đoạn mà tình một thuở còn hương. Hương thời gian, Màu thời gian như muôn năm giữ lại cho tình yêu con người. Cũng không đúng với Lệ ta nay muôn năm còn an ủi trong Thời oanh liệt của Chế Lan Viên. Thậm chí có thể còn với cả Ngậm ngùi của Huy Cận ... Thời gian với họ như là yếu tố nội sinh của con người.
Thời gian đã từ lâu là nỗi ám ảnh vô biên của văn chương nhân loại. Bởi vì thời gian vốn là siêu hình, vô thủy vô chung. Các thiên tài văn chương cũng không thoát khỏi niềm trắc ẩn khôn nguôi đối với thời gian; Nó là tiếng chuông reo báo hiệu mùa xuân tràn trề sinh lực. Nó là tiếng mõ, tiếng thanh la địa võng khắc nghiệt báo hiệu sự tàn lụi. Nó nhân danh chúa âm thầm mang đi những giá trị lớn lao của con người tạo ra – đôi khi bằng đổ sụp. Đôi khi bằng lặng lẽ nước chảy đá mòn. Và thời gian là trí nhớ của tất cả các nền văn minh. Đọc Truyện Kiều, lắm lúc tôi ngỡ ngàng những cảm thức về thời gian, không thoát ra được cảnh Trông ra ác đã ngậm gương non đoài hay an phận một mình khi Song thu đã khép cánh ngoài... Vì thời gian siêu hình nên thi ca cố gắng hình dung nó, trao cho nó, đi tìm cho nó những hình tượng, biểu tượng suốt mấy ngàn năm nay của lịch sử con người. Văn học Phương Tây có một con đường độc đáo để phô diễn sự vô hình của thời gian bằng một phương thức mà có lúc người ta gọi là thời gian phi thời gian ... Theo đó, các nhà văn đã cắt đứt tính song đôi giữa thời gian và tiến trình vận động của con người và sự kiện. Sự gián đoạn của việc cắt đứt ấy thỏa mãn trí tượng của con người trong nhận thức thế giới. Người ta cho rằng Franz Kafka là một trong những chuẩn mực của thủ pháp ấy trong văn xuôi của ông. Trương Đăng Dung bên cạnh việc cố gắng đi theo truyền thống của thi ca phương Đông, đi tìm những hình tượng, biểu trưng để trao cho thời gian tựa như là Vuốt lên tóc anh trước cả mặt trời, thời gian soi qua từng kẽ ngón tay em vất vả ... Hay là Sợi tóc rụng bàn tay nào giữ được, mỗi ban mai khắc khoải việc chưa thành. Hoặc là Sợ thời gian rình trong từng sợi tóc ... Còn tạo ra sự đứt đoạn của tính song đôi thời gian và sự kiện theo cách của mình.
Có những mùa hè không nắng
Và mùa thu không trăng
Thời gian đi trên những lỗi mòn không thể thấy
Em đừng ngoảnh lại
Cứ để những chuyến tàu chạy ngược chiều ký ức
Không bao giờ vào ga.
Đó là lúc ta không hiểu ba mươi năm hay ba triệu năm rồi, những gương mặt con người nhàu nát mưu sinh và hy vọng trong khi trời vẫn cao thăm thẳm và mặt đất rộng đến vô cùng. Thời gian đã đánh mất cái khả năng đo lường của nó trước thân phận con người.
Ba mươi năm hay ba triệu năm rồi
Xao xuyến những mùa thu gió thổi.
Đó là thi sỹ không biết dòng sông thời gian trôi về đâu sau bốn mươi sáu ngàn năm nữa, trong khi người em gái nhỏ vẫn nhớ một ô cửa con tàu nơi anh đứng, những vầng trăng thức trắng để xem lá rơi thảng thốt trước thềm, để câu chuyện yêu thương còn mãi dù sương khói đã phôi pha kiếp người.
Có thể em vẫn nhớ một bóng hình, giọng nói
Đã tan trong sương khói
Những kiếp người.
Có lẽ, Thành phố phía chân trời là bài thơ hay nhất trong cảm thức về thời gian của Trương Đăng Dung.
Tôi gặp Trương Đăng Dung khá muộn, khi ông đã thành danh và trở thành nổi tiếng không chỉ trong lý luận phê bình văn học vốn là lãnh địa thần thánh của ông mà ngay cả trong tập thơ đầu tay nữa. Sách Huấn ca trong kinh Cựu ước ở thiên thứ 11-5 có truyền đạt lời của đức chúa trời rằng: Nhiều bậc đế vương phải ngồi xuống đất, còn kẻ không ai ngờ lại được mang vương miện. Tôi không hiểu những gì thôi thúc ông tự nguyện rời bỏ chức vụ ông đương có, một chức vụ sang trọng nhiều người thèm muốn để tập trung cho nghiên cứu văn học và thi ca. Ông siêu thực quá chăng? Thỉnh thoảng, ba mùa trong năm, thu qua đông lại đến và mùa xuân trở về, ông thường vận chiếc áo cổ đứng ngắn, màu sẫm, giống như áo của người Trung Quốc, gương mặt lúc nào cũng bình thản và đôi mắt trầm buồn sau cặp kính trắng gọng nhỏ. Không hiểu sao tôi thấy ông giống một giáo sỹ đạo Ki tô mà tôi đã gặp ở kinh thành Copenhagen vùng Bắc Âu xa xôi hoặc trong những nhà thờ nhỏ tháp chuông lẻ loi bên bờ biển vắng lặng phía Nam nước Úc. Điều so sánh này càng được củng cố khi tiếp nhận những cảm hứng thơ về đường chân trời trong Những kỷ niệm của tưởng tượng. Trương Đăng Dung đã đưa người đọc đồng cảm với những chiêm nghiệm triết học trước đường chân trời bằng con tim thi sỹ của ông. Nó không hề đơn giản chút nào. Nó cảnh báo những nguy cơ không thể biết trước. Những hy vọng đam mê và sự thật ê chề của lỡ làng bằng những dấu hỏi lặng lẽ chạy trên đường.
- . Chân trời dấu những điều không đến
Ba mươi năm hay ba triệu năm rồi ...
- . Thành phố phía chân trời
Mặt trời lên
Những con người ngồi trên xe
Những dấu hỏi chạy trên đường
Lặng lẽ.
Rồi những hình ảnh kì quái xuất hiện như điểm hẹn của thế giới phi nhân; Ở đây người giáo sỹ Trương Đăng Dung đã không còn kí ức những giọt máu cuối trời tuổi thơ. Chỉ thấy:
Thấy không em đường chân trời trước mặt
... Anh đã thấy những người dị dạng
Dang tay đòi hái mặt trời
Những bóng ma thọt chân, lang thang
Đòi trở về quê cũ
Những đội quân không mũ
Tay súng, tay đao chân bước thụt lùi ...
Tất cả những bí ẩn đó ở phía chân trời xa vời vợi trong không gian và thời gian thách thức lộ trình của con người đi tìm hạnh phúc, chân lý và lẽ phải. Và điều thi sỹ sợ hãi trước chân trời kia mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc vì tất cả chúng ta đâu phải là người ngoài cuộc. Đó là nỗi đau nhân loại nào phải của riêng ai?
Có những nẻo đường khác nhau đến với tình yêu cuộc sống cũng giống hệt với những nẻo đường đến với thi ca. Đúng như Charles Bauderaile đã mở đầu bài sonnet Những con mèo nổi tiếng của ông. Những người tình bốc lửa hay những nhà thông thái khắc khổ trong tình yêu đối với con người họ ngang bằng nhau và lắm khi họ đổi chỗ cho nhau được đấy! Trương Đăng Dung đến với thi ca đương nhiên bằng cảm xúc của tình yêu cuộc sống. Nhưng nếu chỉ như thế thì cũng là lẽ thường tình thôi. Ông còn đến với nó bằng bộ não trí tuệ của nhà lý luận. Ông đã thổn thức với con tim của mình trên nền tảng một cái phông văn hóa giàu bản sắc, đặc biệt là văn hóa phương Tây. Tôi có cảm tưởng khi xem tranh Van Gogh – thế giới hội họa của ông ấy tạo ra không gắn với một không gian địa lý cụ thể. Nó là khoảnh khắc của tự nhiên mà người họa sỹ đã dùng ảo ảnh chớp lấy được, kể cả khuôn mặt của chính mình. Trương Đăng Dung đã làm thơ theo khuynh hướng ấy. Thơ ông cùng với một số thi sỹ xuất hiện cuối thế kỷ 20 và đầu 21, đã đưa thế giới siêu thực lại gần với thế giới hiện thực – Một khuynh hướng mong muốn đổi mới thi ca. Với cách mở cửa mới mẻ để đi vào ngôi nhà thi ca của Trương Đăng Dung đưa ta đến cơ hội trong nhiều cơ hội tiếp cận một thời đại mới cho thi ca Việt Nam thế kỷ 21. Phải chăng cái yếu tố huyền thoại một lần nữa xuất hiện trở lại trong tư duy thơ của người Việt Nam đang muốn làm một cuộc cách tân ở thế kỷ này? Hướng đi ấy thực sự cũng không phải là điều dễ dàng và chưa hẳn thuyết phục được số đông công chúng bạn đọc. Điều cần lưu ý là trên con đường đó nếu một khi cảm xúc vơi cạn, khi lấy sự suy luận thay cho sự lung linh màu sắc của hình tượng thơ, khi ngôn ngữ thơ thô ráp đến mức sáo mòn thì thơ tuyệt nhiên sẽ không còn say nữa vì vẻ đẹp của thơ đâu phải là những suy luận lô gic quá rõ ràng. Khi đó ta chỉ thấy lạnh giá nụ cười không thành tiếng trước những nỗi đa đoan của con người. Nhà thơ Trương Đăng Dung quá thấu hiểu điều này và tôi trân trọng ông bởi nỗi sợ hãi trước chân trời là vậy. Bước đi của ông vẫn nhất quán từ khi mới bước vào thơ cách đây nửa thế kỷ. Dù những bài thơ viết rất cách xa nhau về thời gian mà vẫn thống nhất một phong cách. Vẫn tấm lòng ấy. Vẫn chân trời ấy. Ông đang viết tiếp những vần thơ.
Lập hạ năm 2017.
Nguồn: Tạp chí Thơ, số 5&6, 2017.

markdown:
*Những người tình nhiệt tâm và những nhà thông thái khắc khổ* *Cả hai đều yêu trong mùa đã chín của họ.*
Charles Bauderaile
Năm 2011, Nhà xuất bản Thế giới cho in tập thơ
*Những kỷ niệm của tưởng tượng *của Trương Đăng Dung. Liền sau đấy trong cùng một năm, Hội nhà văn Hà Nội trao giải thưởng cho tập thơ ấy; Lời nhận định đầy biểu dương. Thơ ở đấy *giàu chất suy tưởng trong mạch cảm xúc được thể hiện bằng từ ngữ có khả năng gợi mở phát lộ ý niệm và tư tưởng. Đó là thứ thơ mang nỗi buồn sâu lắng của sự trầm tư triết học… gây ra hiệu ứng thơ với nhiều bài viết.* *18 bài trong khoảng nửa năm*. Vâng, quả đúng là như thế. Đến năm 2014. Khi tập thơ được tái bản lần thứ nhất. Đã có 36 bài viết về nó. Gấp đôi so với hồi 2011 cho một tập thơ 25 bài. Những tưởng Trương Đăng Dung quá thuận buồm mát mái cho sự nghiệp thi ca. Kỳ thực, tôi cho rằng không hẳn như vậy. Thi sỹ họ Trương xuất bản tập thơ đầu tiên khi ông đã 57 tuổi. Khi đã có bằng tiến sỹ văn chương trước đó gần ba chục năm. Đã gặt hái nhiều thành tựu trong lĩnh vực nghiên cứu lý luận văn học và từng được hai tặng thưởng quốc tế danh giá ở Hungary về văn hóa. Người từng dịch Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du ra tiếng Hung, một thứ tiếng có lẽ vào loại khó nhất của sinh ngữ loài người; Năm chưa đầy 30 tuổi. Ông được hít thở và đùm bọc trong nuôi trường hàn lâm về văn học đã quá nửa đời người. Vậy điều gì bất lợi khi đến với nàng thơ của ông được nhỉ? Xem 25 bài trong tập được viết trải dài trong khoảng thời gian từ 1977 đến 2010, trong đó, *xét trên phương diện văn bản học*, trong khoảng 20 năm đầu chỉ có 9 bài. 14 năm tiếp theo viết thêm 14 bài nữa. Có 2 bài không ghi năm sáng tác. Như thế, có thể nói, Trương Đăng Dung đến nhiều với thi ca khi tuổi đời khá muộn. Ông không giống và như điều ngược lại với Rimbaud, đã phải từ giã thi ca khi ông ấy vừa tròn 18 tuổi. Với điều như thể sự xui khiến của định mệnh ấy, ta dễ dàng nhận thấy thi sỹ họ Trương đã không còn cái hổn hển đến nghẹt thở của con tim trai trẻ cũng như sự măng tơ của tuổi dậy thì trước vẻ đẹp mê hồn của nàng thơ. Hay có thể nói điều đó đã xảy đến với ông trong những bước đi nhẹ nhàng mà nghiệt ngã của thời gian mà chính ông không hay biết hoặc biết mà ghìm nén lại trong sự đi tới của một sứ mệnh làm người. Tôi đặc biệt chú ý đến hai bài trong tập – bài *Tôi lại nhìn thấy họ* viết ở Budapest tháng 6 – 1977 và sau đó một năm, bài *Chúa đã ra đi* viết tháng 5 – 1978 – Những năm trẻ nhất được tự tình với thơ đã là 23, 24 tuổi rồi. Ngay trong những lần đó, thật là thưa thớt phải không, đã thấy ông phải từ giã niềm đam mê tuổi thanh xuân của mình để giành cho những nghĩ suy cuộc đời bằng bộ óc hàn lâm viện. Ở đây tôi đã thấy ông *Lớn lên giữa ngơ ngác cõi người*, và những kẻ đồng loại với ông sao mà phiêu diêu đến thế - *Tay vẫy người đi xa mắt buồn hun hút bóng*. Xét ở phương diện nào đấy của sáng tạo thi ca, thật là điều thiệt thòi cho ông. Nếu không như thế, có thể chúng ta có một thi sỹ màu mỡ hơn và những mùa hái quả chắc sẽ khác. Một chàng thi sỹ tóc bồng tuổi xanh có nhiều tập thơ hay, mặc áo choàng rộng trở về xứ sở. Và cũng có thể một sự ngộ biến đã xảy ra khi ông có nhiều tập thơ lại không trở thành thi sỹ mà lý do không có gì khác là sự thiếu thốn và cạn kiệt chính cái kiến thức hàn lâm ấy. Ai mà biết được. Hầu như những năm tháng tràn trề sinh lực đã trôi qua trong những giảng đường thâm nghiêm, những học viện với khung cửa kính trầm mặc thường được đóng nhiều hơn mở ở Phương Tây xa xôi; Nơi người ta bị bao bọc bởi những pho sách dày thư viện. Và Trương Đăng Dung như một người thợ đốt lò cặm cụi, ngày đêm hun lửa và giải phóng năng lượng tuổi thanh xuân của mình cho những công trình lý luận và dịch thuật hơn là cho thơ. Bởi thế cho nên 9 bài thơ trong khoảng thời gian 20 năm từ 1977 đến 1997 như là một minh chứng cho điều Thơ ông không phải là sự trào ra của niềm hân hoan cảm xúc; Ta ít gặp những rung cảm tươi non, những nỗi buồn bâng khuâng vô cớ của tuổi học trò và nao nao nhịn ăn cả ngày chỉ vì một ánh nhìn dưới nước trên mây. Nói như vậy không có nghĩa một nền học vấn uyên bác không cùng con đường với thi ca. Cứ xem thơ của các vị tiến sỹ đời Đường thì biết rõ. Tôi muốn nói vấn đề ở đây chỉ là thời gian dành cho thơ mà thôi. Lịch sử thi ca đã cho thấy rằng học vấn sẽ đưa nhà thơ, tạo ra cho họ bay xa hơn, đi xa hơn trên con đường sáng tạo. Điều này cũng là một vấn đề thời sự cho các nhà thơ trẻ. Nhà lý luận và thi sỹ Trương Đăng Dung đã tỏ ra có lý khi nhìn nhận thấy cái vô hạn và cái hữu hạn của trí năng con người và của thi ca trước những vẫn đề của thế giới hiện đại tại bài phát biểu khi nhận giải ở Hội nhà văn Hà Nội. Và đó cũng là lý do ông viết thơ như là bổ sung cho lý luận trong việc nhận thức cái vô cực của thời gian và không gian trong giới hạn của một con người.
Mỗi khi đến với một thi sỹ và thi phẩm của họ, tôi thường cảm thấy như được nhận một đặc ân. Được chìm đắm trong cái bí mật của thế giới tinh thần do họ tạo ra. Nghe họ thở và biết điều gì họ đang suy ngẫm, những niềm vui nỗi buồn mà sự thường gặp là nỗi cô đơn không hề dễ hiểu một tý nào của biển cả nội tâm con người. Những triết lý nhân sinh được bày tỏ qua cảm xúc, hình tượng và sự chọn lọc đến mức reo vang của ngôn từ. Và nhất là cái cách họ mở cửa để đi vào ngôi nhà thi ca như thế nào, cái cách mà từ hàng ngàn năm nay, các thi sỹ tài năng chẳng bao giờ chịu ai giống ai. Nhờ vậy ta biết được sự huy hoàng và cái có thể còn chưa đến nhưng rồi sẽ đến của họ. Cũng như sự vơi cạn và nghèo nàn không mong muốn kể từ khi họ mở cái cánh cửa ấy ra. Cái cửa xui khiến con người ta sống chết với thi ca.
Những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, thi ca Việt Nam đang đứng trước những vận hội của đổi mới, những cách tiếp cận khác biệt trong việc làm mới thơ cùng với những biến động long trời lở đất của thời đại. Những giá trị tưởng như vĩnh hằng đã được nhận thức và sắp xếp lại trên một nền tảng chung là bởi con người và vì con người. Trương Đăng Dung đã cùng với nhiều người khác bước vào và mở cánh cửa thi ca bằng cả một bản lĩnh và cái phông văn hóa rộng lớn và sâu sắc của ông.
Những bài thơ đặc sắc nhất của Trương Đăng Dung –
*Những kỷ niệm tưởng tượng. Giấc mơ của Kafka. Những bức tường. Những con kiến* ... đã đưa ra một thông điệp khẩn thiết và lời cảnh báo dữ dội về một thế giới phi nhân tính mang hình hài siêu thực đang đe dọa nghiêm trọng cuộc sống của con người. Đó là những bức tường vô hình đang chia rẽ con người ở khắp mọi nơi trên mặt đất này, chia rẽ những cái bắt tay thân thiện, chia rẽ hạnh phúc con người hằng ngăn đôi những chiếc gối, chia rẽ người đứng trong gương và người ở ngoài gương, trong khi họ chỉ là một mà thôi. Và tôi nghe thấy đêm đêm lũ quạ của Edgar Poe cười nói huyên thuyên trên những bức tường ấy trong thơ Trương Đăng Dung. Đó là *Những kỷ niệm của tưởng tượng* mượn bộ mặt của siêu thực nói về bóng ma của quá khứ mà chính là hiện tại và tương lai của con người, bởi vì ở đấy chúng ta vẫn nhìn thấy ánh mặt trời, ngày đó khi ta sinh ra thì họ lấy nhau của mẹ ta làm đồ nhắm rượu, họ lấy tà áo choàng trắng của lương y để lau máu còn tươi rói như tên đồ tể, ở đấy một thế giới phi nhân tính đang dóng lên dủng doảng tiếng động của bọn chuột ăn cắp tã lót của ta làm áo choàng mượn danh để sờ lên những mặt trẻ sơ sinh; Một thế giới rình dập những hiểm họa của bom đạn chiến tranh và hàng ngày diễn ra tưởng như chẳng một ai chẳng một ai để ý đến khi những chuyến tàu chở đầy ắp vũ khí mà trên nóc toa là trẻ nhỏ và người già – Một hình ảnh mang ý nghĩa ẩn dụ mà chứa đựng một sự thật đơn giản đến nhói lòng của cõi hiện sinh. Con tàu đó mang theo một logic ghê rợn cảnh chết chóc của chiến tranh và sự phi lý, phi nhân tính của đời sống khi những đám tang không có hòm chân người chết thò ra khỏi chiếu, những người mẹ bị thương ruột lồi ra mà vẫn ôm con nhảy xuống hầm tranh nhau chỗ với rắn mong tìm sự an lành; và những cánh tay trẻ thơ bom hắt lên cành cây vắt vẻo mà loa phóng thanh không nhìn thấy vẫn vang lên điệu à ơi... Con quạ của Edgar Poe lại xuất hiện, chúng cất cánh bay đi tưởng sẽ không bao giờ trở lại. Nhưng chúng đã trở lại như là hiện thân độc ác của di chứng chiến tranh mang theo những xương ống làm búp bê và làm dùi đánh trống. Đó là sự siêu thực nhưng lại là bản khắc họa sắc nét của hiện thực đau đớn ở những mảnh đất đầy bom đạn sau những năm dài chiến tranh và chết chóc vẫn vòn chưa dứt. Đó là *Giấc mơ của Kafka*, bài thơ điển hình nhất của phong cách thơ Trương Đăng Dung. *Giấc mơ của Kafka* miêu tả sự phi lý để đi đến cái có lý, những sự biến mang ý nghĩa siêu thực diễn ra ở khắp mọi nơi trên trái đất khi những con voi nhảy từ tầng 11 xuống sông để cứu những con chim sẻ vào lúc chiều tà ở NewYork; ở Paris trước cửa viện bảo tàng người ta thấy trâu xếp hàng mua cỏ, người hay là trâu hay ngược lại ?. Ở Mascova những thiếu phụ da vàng chơi với hổ ... Một thế giới kỳ dị như kêu gọi con người hãy chú ý tới bản thân mình khi những đôi mắt dính trên cổ những người không có mặt, những tiếng kêu phát ra từ miệng những người không có cổ ... *Giấc mơ của Kafka* là bài thơ tiêu biểu sử dụng tinh tế thủ pháp nghệ thuật mà Franz Kafka gọi là *biến dạng*. Phương pháp ấy đã đưa cái siêu thực lại gần cái hiện thực, từ cái phi lý để làm sáng tỏ cái có lý, tạo ra một hiệu ứng thẩm mỹ trong sự cảnh báo môi trường phi nhân tính đang đe dọa cuộc sống con người. Những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ mới, thảm họa do thiên nhiên và do chính con người gây ra, thiên tai địch họa khủng khiếp còn như những bóng ma ghê rợn rình dập cuộc sống an lành. Người ta còn chứng kiến ở khắp nơi những dấu chân kỳ quái của cái ác đi lùng sục hòa bình để hỏa thiêu, sự tráo trở và bất lương của con người, thói đạo đức giả và sự ngu dốt vẫn còn nhiều đất sống... Trong văn học trung đại thế kỷ 17 – 18, thủ pháp tương tự như *biến dạng* ấy đã từng là đặc trưng của thể văn truyền kỳ. Và trong văn học truyền thống, những truyện thần thoại và cổ tích Việt Nam, *biến dạng* đã được sử dụng như là huyền thoại, một biện pháp chủ yếu nhất. Chúng ta đã từng có một Kafka trong Tấm cám khi cô Tấm trở thành con chim vàng anh... Có người nói với tôi rằng: nền văn học hiện đại của chúng ta thiếu vắng những yếu tố huyền thoại đã làm nên vẻ đẹp huyền bí và sâu nặng chủ nghĩa nhân văn trong lý tưởng thẩm mĩ thấm đậm những trang cổ tích của dân tộc Việt Nam. Điều tai hại là có lúc chúng ta phủ nhận tính biểu trưng, tính đa nghĩa của sáng tạo văn học đã dẫn đến sự xuất hiện tác phẩm văn học sơ lược và nghèo nàn, đi ngược lại những quy luật sáng tạo văn chương. Bởi thế cách tân thơ của Trương Đăng Dung dựa trên nền tảng sâu xa của văn học truyền thống và tiếp thu những tinh hoa của văn học nước ngoài, không nhằm mục đích tự thân mà chính là tạo ra được cái hiệu ứng đầy thuyết phục trong sứ mệnh cảnh báo của thi ca về thân phận con người trong thế giới hiện đại.
Có ít nhất 7 bài nghiên cứu đề cập đến cảm thức thường trực về thời gian trong thơ Trương Đăng Dung. Gọi thơ Trương Đăng Dung là Thơ-thời-gian và cho rằng thơ về thời gian của phong trào thơ mới (1930-1945) là ở bên ngoài con người, chi phối con người. Thơ-thời–gian Trương Đăng Dung là ở bên trong con người và vì thế thơ có không khí hậu hiện đại v.v.. Tôi cho rằng phân biệt thời gian bên trong và thời gian bên ngoài có lẽ không hẳn như thế. Bởi vì so sánh này dường như chỉ đúng với Xuân Diệu, trong trường hợp
*Giục giã* thôi. Khi mà thi nhân thấy thời gian không đứng đợi, trong gặp gỡ đã có màu ly biệt để những vườn xưa hoang vắng nay đoạn tuyệt dấu hài; Cũng như thật khủng khiếp khi vàng son đương lộng lẫy buổi chiều xanh ta chỉ cần ngoảnh mặt lại thôi đã thấy cả lầu chiều đổ vỡ ... Nhưng so sánh ấy không phù hợp với Đoàn Phú Tứ trong *Màu thời gian* khi chuyện trăm năm đứt đoạn mà tình một thuở còn hương. *Hương thời gian, Màu thời gian* như muôn năm giữ lại cho tình yêu con người. Cũng không đúng với *Lệ ta nay muôn năm còn an ủi* trong *Thời oanh liệt* của Chế Lan Viên. Thậm chí có thể còn với cả *Ngậm ngùi* của Huy Cận ... Thời gian với họ như là yếu tố nội sinh của con người.
Thời gian đã từ lâu là nỗi ám ảnh vô biên của văn chương nhân loại. Bởi vì thời gian vốn là siêu hình, vô thủy vô chung. Các thiên tài văn chương cũng không thoát khỏi niềm trắc ẩn khôn nguôi đối với thời gian; Nó là tiếng chuông reo báo hiệu mùa xuân tràn trề sinh lực. Nó là tiếng mõ, tiếng thanh la địa võng khắc nghiệt báo hiệu sự tàn lụi. Nó nhân danh chúa âm thầm mang đi những giá trị lớn lao của con người tạo ra – đôi khi bằng đổ sụp. Đôi khi bằng lặng lẽ nước chảy đá mòn. Và thời gian là trí nhớ của tất cả các nền văn minh. Đọc Truyện Kiều, lắm lúc tôi ngỡ ngàng những cảm thức về thời gian, không thoát ra được cảnh
*Trông ra ác đã ngậm gương non đoài* hay an phận một mình khi *Song thu đã khép cánh ngoài*... Vì thời gian siêu hình nên thi ca cố gắng hình dung nó, trao cho nó, đi tìm cho nó những hình tượng, biểu tượng suốt mấy ngàn năm nay của lịch sử con người. Văn học Phương Tây có một con đường độc đáo để phô diễn sự vô hình của thời gian bằng một phương thức mà có lúc người ta gọi là thời gian phi thời gian ... Theo đó, các nhà văn đã cắt đứt tính song đôi giữa thời gian và tiến trình vận động của con người và sự kiện. Sự gián đoạn của việc cắt đứt ấy thỏa mãn trí tượng của con người trong nhận thức thế giới. Người ta cho rằng Franz Kafka là một trong những chuẩn mực của thủ pháp ấy trong văn xuôi của ông. Trương Đăng Dung bên cạnh việc cố gắng đi theo truyền thống của thi ca phương Đông, đi tìm những hình tượng, biểu trưng để trao cho thời gian tựa như là *Vuốt lên tóc anh trước cả mặt trời, thời gian soi qua từng kẽ ngón tay em vất vả* ... Hay là *Sợi tóc rụng bàn tay nào giữ được, mỗi ban mai khắc khoải việc chưa thành*. Hoặc là *Sợ thời gian rình trong từng sợi tóc* ... Còn tạo ra sự đứt đoạn của tính song đôi thời gian và sự kiện theo cách của mình. *Có những mùa hè không nắng* *Và mùa thu không trăng* *Thời gian đi trên những lỗi mòn không thể thấy* *Em đừng ngoảnh lại* *Cứ để những chuyến tàu chạy ngược chiều ký ức* *Không bao giờ vào ga.*
Đó là lúc ta không hiểu ba mươi năm hay ba triệu năm rồi, những gương mặt con người nhàu nát mưu sinh và hy vọng trong khi trời vẫn cao thăm thẳm và mặt đất rộng đến vô cùng. Thời gian đã đánh mất cái khả năng đo lường của nó trước thân phận con người.
*Ba mươi năm hay ba triệu năm rồi* *Xao xuyến những mùa thu gió thổi.*
Đó là thi sỹ không biết dòng sông thời gian trôi về đâu sau bốn mươi sáu ngàn năm nữa, trong khi người em gái nhỏ vẫn nhớ một ô cửa con tàu nơi anh đứng, những vầng trăng thức trắng để xem lá rơi thảng thốt trước thềm, để câu chuyện yêu thương còn mãi dù sương khói đã phôi pha kiếp người.
*Có thể em vẫn nhớ một bóng hình, giọng nói * *Đã tan trong sương khói* *Những kiếp người.*
Có lẽ,
*Thành phố phía chân trời* là bài thơ hay nhất trong cảm thức về thời gian của Trương Đăng Dung.
Tôi gặp Trương Đăng Dung khá muộn, khi ông đã thành danh và trở thành nổi tiếng không chỉ trong lý luận phê bình văn học vốn là lãnh địa thần thánh của ông mà ngay cả trong tập thơ đầu tay nữa. Sách Huấn ca trong kinh Cựu ước ở thiên thứ 11-5 có truyền đạt lời của đức chúa trời rằng:
*Nhiều bậc đế vương phải ngồi xuống đất, còn kẻ không ai ngờ lại được mang vương miện*. Tôi không hiểu những gì thôi thúc ông tự nguyện rời bỏ chức vụ ông đương có, một chức vụ sang trọng nhiều người thèm muốn để tập trung cho nghiên cứu văn học và thi ca. Ông siêu thực quá chăng? Thỉnh thoảng, ba mùa trong năm, thu qua đông lại đến và mùa xuân trở về, ông thường vận chiếc áo cổ đứng ngắn, màu sẫm, giống như áo của người Trung Quốc, gương mặt lúc nào cũng bình thản và đôi mắt trầm buồn sau cặp kính trắng gọng nhỏ. Không hiểu sao tôi thấy ông giống một giáo sỹ đạo Ki tô mà tôi đã gặp ở kinh thành Copenhagen vùng Bắc Âu xa xôi hoặc trong những nhà thờ nhỏ tháp chuông lẻ loi bên bờ biển vắng lặng phía Nam nước Úc. Điều so sánh này càng được củng cố khi tiếp nhận những cảm hứng thơ về đường chân trời trong *Những kỷ niệm của tưởng tượng*. Trương Đăng Dung đã đưa người đọc đồng cảm với những chiêm nghiệm triết học trước đường chân trời bằng con tim thi sỹ của ông. Nó không hề đơn giản chút nào. Nó cảnh báo những nguy cơ không thể biết trước. Những hy vọng đam mê và sự thật ê chề của lỡ làng bằng những dấu hỏi lặng lẽ chạy trên đường. *. Chân trời dấu những điều không đến* *Ba mươi năm hay ba triệu năm rồi ...* *. Thành phố phía chân trời* *Mặt trời lên* *Những con người ngồi trên xe* *Những dấu hỏi chạy trên đường* *Lặng lẽ.*
Rồi những hình ảnh kì quái xuất hiện như điểm hẹn của thế giới phi nhân; Ở đây người giáo sỹ Trương Đăng Dung đã không còn kí ức những giọt máu cuối trời tuổi thơ. Chỉ thấy:
*Thấy không em đường chân trời trước mặt* *... Anh đã thấy những người dị dạng* *Dang tay đòi hái mặt trời* *Những bóng ma thọt chân, lang thang* *Đòi trở về quê cũ* *Những đội quân không mũ* *Tay súng, tay đao chân bước thụt lùi ...*
Tất cả những bí ẩn đó ở phía chân trời xa vời vợi trong không gian và thời gian thách thức lộ trình của con người đi tìm hạnh phúc, chân lý và lẽ phải. Và điều thi sỹ sợ hãi trước chân trời kia mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc vì tất cả chúng ta đâu phải là người ngoài cuộc. Đó là nỗi đau nhân loại nào phải của riêng ai?
Có những nẻo đường khác nhau đến với tình yêu cuộc sống cũng giống hệt với những nẻo đường đến với thi ca. Đúng như Charles Bauderaile đã mở đầu bài sonnet
*Những con mèo* nổi tiếng của ông. Những người tình bốc lửa hay những nhà thông thái khắc khổ trong tình yêu đối với con người họ ngang bằng nhau và lắm khi họ đổi chỗ cho nhau được đấy! Trương Đăng Dung đến với thi ca đương nhiên bằng cảm xúc của tình yêu cuộc sống. Nhưng nếu chỉ như thế thì cũng là lẽ thường tình thôi. Ông còn đến với nó bằng bộ não trí tuệ của nhà lý luận. Ông đã thổn thức với con tim của mình trên nền tảng một cái phông văn hóa giàu bản sắc, đặc biệt là văn hóa phương Tây. Tôi có cảm tưởng khi xem tranh Van Gogh – thế giới hội họa của ông ấy tạo ra không gắn với một không gian địa lý cụ thể. Nó là khoảnh khắc của tự nhiên mà người họa sỹ đã dùng ảo ảnh chớp lấy được, kể cả khuôn mặt của chính mình. Trương Đăng Dung đã làm thơ theo khuynh hướng ấy. Thơ ông cùng với một số thi sỹ xuất hiện cuối thế kỷ 20 và đầu 21, đã đưa thế giới siêu thực lại gần với thế giới hiện thực – Một khuynh hướng mong muốn đổi mới thi ca. Với cách mở cửa mới mẻ để đi vào ngôi nhà thi ca của Trương Đăng Dung đưa ta đến cơ hội trong nhiều cơ hội tiếp cận một thời đại mới cho thi ca Việt Nam thế kỷ 21. Phải chăng cái yếu tố huyền thoại một lần nữa xuất hiện trở lại trong tư duy thơ của người Việt Nam đang muốn làm một cuộc cách tân ở thế kỷ này? Hướng đi ấy thực sự cũng không phải là điều dễ dàng và chưa hẳn thuyết phục được số đông công chúng bạn đọc. Điều cần lưu ý là trên con đường đó nếu một khi cảm xúc vơi cạn, khi lấy sự suy luận thay cho sự lung linh màu sắc của hình tượng thơ, khi ngôn ngữ thơ thô ráp đến mức sáo mòn thì thơ tuyệt nhiên sẽ không còn say nữa vì vẻ đẹp của thơ đâu phải là những suy luận lô gic quá rõ ràng. Khi đó ta chỉ thấy lạnh giá nụ cười không thành tiếng trước những nỗi đa đoan của con người. Nhà thơ Trương Đăng Dung quá thấu hiểu điều này và tôi trân trọng ông bởi nỗi sợ hãi trước chân trời là vậy. Bước đi của ông vẫn nhất quán từ khi mới bước vào thơ cách đây nửa thế kỷ. Dù những bài thơ viết rất cách xa nhau về thời gian mà vẫn thống nhất một phong cách. Vẫn tấm lòng ấy. Vẫn chân trời ấy. Ông đang viết tiếp những vần thơ.
Lập hạ năm 2017.
Nguồn: Tạp chí Thơ, số 5&6, 2017.

X-Logged-In: False

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"


text:
- Khi các chính sách mới chỉ tập trung giải quyết các vấn đề ngắn hạn, đi vào “phần ngọn”, thì chắc chắn, công cuộc tái cơ cấu của Việt Nam vẫn chưa thể có nhiều đột phá.
Công cuộc “tái” đang ở đâu?
Nhấn mạnh rằng, hàng loạt vấn đề trước mắt vẫn hết sức gay gắt, như: tồn kho, nợ xấu ngân hàng, mức cầu xã hội suy giảm… Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Cao Viết Sinh cho biết, trong năm qua, triển khai việc điều hành của Chính phủ đã tập trung thực hiện một số giải pháp về tái cơ cấu kinh tế, bao gồm: hỗ trợ doanh nghiệp, giải quyết hàng tồn kho, hỗ trợ thị trường.
Cùng với đó là các giải pháp tập trung tạm thời giảm chi phí tài chính cho một số nhóm doanh nghiệp (giãn hay hoãn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, giảm tiền thuê đất, giảm lãi suất…); bước đầu cơ cấu lại nguồn cung, chuyển đổi mục đích của hàng chục dự án nhà chung cư ở các thành phố lớn, tăng lượng cung và cầu về nhà ở xã hội và nhà ở phổ thông, hỗ trợ thị trường bất động sản; hướng dẫn cho vay hỗ trợ mua nhà ở, theo đó các ngân hàng thương mại nhà nước dành một lượng vốn để cho các đối tượng thu nhập thấp, cán bộ công chức, viên chức, lực lượng vũ trang vay để thuê, thuê mua nhà ở xã hội và thuê, mua nhà ở phổ thông. Đồng thời, dự kiến dành từ 20.000 - 40.000 tỷ đồng thông qua tái cấp vốn với lãi suất hợp lý để hỗ trợ các ngân hàng thương mại thực hiện cho vay đối với các đối tượng trên.
Đối với tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN), Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt phương án tổng thể sắp xếp, đổi mới DNNN giai đoạn 2011 - 2015 của tất cả các Bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế và tổng công ty 91.
Tính đến hết năm 2012, cả nước sắp xếp được 27 DNNN, trong đó cổ phần hóa 16 doanh nghiệp, sáp nhập 5 doanh nghiệp, bán 3 doanh nghiệp và chuyển thành công ty TNHH một thành viên 3 doanh nghiệp. Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Đề án tái cơ cấu của 6/9 tập đoàn kinh tế và 8/10 tổng công ty 91; các Bộ quản lý ngành, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước đã phê duyệt đề án tái cơ cấu các doanh nghiệp thuộc thẩm quyền quản lý.
Riêng về lĩnh vực đầu tư công, “tái” chủ yếu được thực hiện theo Chỉ thị số 1792/CT-TTg. Kết quả sau gần hai năm thực hiện, đầu tư nhà nước đã được cắt giảm cả về số vốn và số dự án; phân bố vốn đầu tư tập trung hơn; khắc phục một bước tình trạng đầu tư phân tán, dàn trải…
Trong thời gian qua, Chính phủ chủ yếu nỗ lực soạn thảo các văn bản có liên quan, tạo khung khổ pháp lý để triển khai thực hiện tái cơ cấu kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Tuy vậy, Thứ trưởng Sinh cũng thừa nhận, các giải pháp có hiệu lực và được triển khai trên thực tế thúc đẩy tái cơ cấu kinh tế nói chung và từng lĩnh vực ưu tiên nói riêng là chưa nhiều, chưa đáp ứng được mong đợi và kỳ vọng của xã hội.
Đâu là nguyên nhân?
Theo Thứ trưởng Sinh, nguyên nhân trên do tái cơ cấu kinh tế, nhất là tái cơ cấu DNNN và xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng là những vấn đề phức tạp, phải được thảo luận và chấp thuận ở nhiều cấp, nhiều cơ quan có thẩm quyền. Việc giải quyết các vấn đề phức tạp phải tiến hành thận trọng và từng bước.
Còn TS. Nguyễn Đình Cung trong một bài phát biểu gần đây đã cho rằng, công cuộc tái cơ cấu chưa thể tạo ra đột phá là do cách làm hiện nay vẫn vì lợi ích của một nhóm doanh nghiệp chứ không phải toàn nền kinh tế; thiên về hành chính, hơn là thị trường; không thấy động lực mới, không thấy “hy sinh, đánh đổi”, không thấy cạnh tranh, không thấy , không thấy trách nhiệm giải trình...
“Cá nhân tôi không tin là các giải pháp này sẽ thành công như mong đợi; có thể chỉ kéo dài thêm tình trạng trì trệ của doanh nghiệp, của nền kinh tế; không tạo cơ hội sáng tạo, chuyển tài sản chết thành “vốn sống và lưu chuyển, làm “bừng nở” cơ hội đầu tư và kinh doanh”, ông Cung thẳng thắn.
Đánh giá lại cả một quá trình, ông Cung cho biết, kỳ vọng sẽ nhảy vọt trong giai đoạn 2006-2010, nên Đảng và Quốc hội, cũng như Chính phủ đã đưa đưa ra con số tăng trưởng cao trong Nghị quyết. Do động lực sai lệch đã dẫn tới việc phân bổ nguồn lực sai lệch.
Điển hình là năm 2007, tăng trưởng đầu tư ở đỉnh cao, cả về tăng trưởng tín dụng, phương tiện thanh toán cũng rất cao. Tỉnh nào không có dự án tỷ đô, cảng biển, khu kinh tế thì bị coi là kém cỏi.
Do phân bố nguồn lực sai lệch dẫn tới năng suất thấp, hiệu quả thấp, năng lực cạnh tranh thấp, tăng trưởng không cao. Trong khi nhiệm vụ chính trị lại mong muốn tăng trưởng cao. Và, để tăng trưởng cao, thì lại phải tiếp tục đầu tư, mở rộng đầu tư, mở rộng tiền tệ.
Điều đó dẫn đến việc động lực đã sai lệch lại càng sai lệch hơn, kéo theo việc bố trí nguồn lực cũng sai lệch hơn.
Thêm vào đó là các bất ổn kinh tế vĩ mô, như: lạm phát cao, tăng trưởng thấp. Vì thế, các nghị quyết, chính sách phải điều chỉnh lại. Cụ thể, để kiềm chế lạm phát, thì phải thắt chặt tài khóa, thắt chặt tiền tệ dẫn đến lãi suất cao, khả năng tiếp cận vốn khó khăn, doanh nghiệp khó khăn.
Từ cuối năm 2011-2012, kinh tế vĩ mô cũng đã dần ổn định, tập trung hơn cho công cuộc tái cơ cấu.
“Đáng tiếc là các giải pháp của chúng ta cũng mới chỉ xoay quanh việc “cứu” ông này hay ông kia, hoặc tập trung vào các giải pháp tăng cầu, tăng thêm tiền, mà chưa đưa ra các giải pháp mang tính dài hạn. Đó là sự thụt lùi của tháo gỡ chính sách!”, ông Cung nhận định.
Điều ông Cung lo ngại là mặc dù chính sách điều hành của Chính phủ rất nhất quán, nhưng phản ứng của thị trường lại có vẻ e ngại.
Cụ thể như việc giảm lãi suất hiện nay là rất cần thiết. Nhưng, đáng tiếc là do việc sử dụng quá nhiều biện pháp hành chính, nên nhiều người không tin là có thật.
Chính phủ cũng không còn dư địa để điều chỉnh ngân sách như năm 2009.
Thị trường bất động sản đang đi vào ngõ cụt, và “không thể có những biện pháp hành chính với hàng nghìn tỷ đồng đổ vào thị trường này được. Vì vậy, nên để thị trường điều chỉnh thì các giải pháp mới bền vững”, ông Cung khuyến nghị.
Các giải pháp hiện nay, tập trung tăng cầu, nhưng thực tế là tăng cầu của khu vực này, mà giảm cầu của khu vực khác chứ không phải tăng tổng cầu. Các giải pháp rất ngắn hạn, vụn vặt và không có thể giải quyết được tận gốc vấn đề.
Chính vì thế, vị chuyên gia này nhận định, các giải pháp trên của Chính phủ sẽ khó phát huy tính hiệu quả. Điều này đã được kiểm chứng đối với thị trường bất động sản, người dân không tin đã đến “đáy”, họ vẫn chờ giá xuống.
Vậy làm sao để “tái”?
Trong văn bản báo cáo lên Ủy ban thường vụ Quốc hội, Bộ KH&ĐT nhận định, do năng lực và nguồn lực có hạn, đồng thời xét tính cấp bách, quan trọng của các vấn đề và giải pháp tương ứng, trong năm 2013, Bộ KH&ĐT đã kiến nghị tập trung nguồn lực và năng lực thực hiện một số giải pháp, như: Tập trung ban hành mới, bổ sung, sửa đổi một số văn bản; Chọn một số tập đoàn, tổng công ty thực hiện tái cơ cấu; Xác định cụ thể chính xác số nợ xấu theo chuẩn mực quốc tế phổ biến; Tái cơ cấu, phân bố lại sản xuất các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh. Đặc biệt tập trung soạn thảo ban hành mới, bổ sung, sửa đổi các luật, tạo lập hệ thống đòn bẩy khuyến khích hợp lý, ổn định và dài hạn, nhất là ưu đãi về thuế và các biện pháp khuyến khích đầu tư khác, thúc đẩy phân bố và sử dụng nguồn lực xã hội chủ yếu theo cơ chế thị trường thúc đẩy tái cơ cấu kinh tế.
TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng, điều quan trọng nhất là phải bỏ lối tư duy và làm chính sách theo lối “không quản được, thì cấm và hạn chế”; hoặc tùy tiện, thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn, xa lạ với cuộc sống thường ngày của người dân.
Thứ nữa, phải sử dụng các chỉ tiêu về chất thay cho các chỉ tiêu về lượng trong kế hoạch, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch.
Cùng với đó là giảm chi phí tuân thủ, giảm thuế và phí, chứ không phải tăng thêm; Phải giảm bớt các quy định, giấy phép và can thiệp hành chính, chứ không phải tăng thêm;
Riêng đối với khu vực doanh nghiệp, ông Cung khuyến nghị, họ cần đổi mới và sáng tạo, chấp nhận rủi ro; Cạnh tranh bình đẳng, minh bạch và theo nguyên tắc thị trường; Đầu tư lớn, dài hạn vào lĩnh vực sản xuất, chế tác và chế tạo; Đầu tư phát triển, đổi mới và chưyển giao công nghệ, đổi mới quản lý…; Phải khuyến khích và nuôi dưỡng sáng kiến, sáng tạo và ý chí chập nhận rủi ro.
Đối với khu vực nhà nước, theo ông Cung, phải tính đến sự hy sinh, đánh đổi, “thắt lưng buộc bụng”; loại bỏ các khoản chi, và cách chi lãng phí, kém hiệu quả; phải làm gương về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Khẩu hiệu hành động là: “Làm nhiều hơn, làm tốt hơn với chí phí ít hơn”.
Cùng với đó là phải mở rộng quyền tự do kinh doanh, làm cho thị trường vận hành tốt hơn trong phân bố và sử dụng nguồn lực.
Ông Cung nhấn mạnh, mục tiêu của chúng ta không phải “cứu” doanh nghiệp mà là “cứu” nền kinh tế, nên phải xử lý các nguyên nhân cơ bản và gốc rễ. Về cơ bản và dài hạn, phải chú ý vào: (i) Nâng cao hiệu quả, năng suất, năng lực cạnh tranh thay vì tiếp tục tập trung mở rộng quy mô về lượng; (ii) Tạo ra năng lực sản xuất mới, nguồn cung mới thay vì tập trung vào khai thác nguồn cung dư thừa hiện nay, hay đầu tư dở dang. (iii) Huy động và phân bố lại nguồn lực ở vi mô, thay vì chỉ tập trung những tính toán đơn giản (tín dụng, M2, lãi suất, tổng đầu tư, thâm hụt ngân sách …) ở vĩ mô.
Tuy nhiên, người chắp bút cho Đề án tái cơ cấu kinh tế cũng lưu ý, việc ra các thể chế phân bổ lại nguồn lực, phân bổ lại lợi ích không dễ dàng. Nhưng, “nếu không làm được điều này, thì khả năng phân bổ không thể xảy ra”, như vậy công cuộc tái cơ cấu sẽ lại đi vào ngõ cụt, hoặc sau thời gian rầm rộ sẽ “quay lại như ban đầu”.

markdown:
- Khi các chính sách mới chỉ tập trung giải quyết các vấn đề ngắn hạn, đi vào “phần ngọn”, thì chắc chắn, công cuộc tái cơ cấu của Việt Nam vẫn chưa thể có nhiều đột phá.
**Công cuộc “tái” đang ở đâu?**
Nhấn mạnh rằng, hàng loạt vấn đề trước mắt vẫn hết sức gay gắt, như: tồn kho, nợ xấu ngân hàng, mức cầu xã hội suy giảm… Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Cao Viết Sinh cho biết, trong năm qua, triển khai việc điều hành của Chính phủ đã tập trung thực hiện một số giải pháp về tái cơ cấu kinh tế, bao gồm: hỗ trợ doanh nghiệp, giải quyết hàng tồn kho, hỗ trợ thị trường.
Cùng với đó là các giải pháp tập trung tạm thời giảm chi phí tài chính cho một số nhóm doanh nghiệp (giãn hay hoãn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, giảm tiền thuê đất, giảm lãi suất…); bước đầu cơ cấu lại nguồn cung, chuyển đổi mục đích của hàng chục dự án nhà chung cư ở các thành phố lớn, tăng lượng cung và cầu về nhà ở xã hội và nhà ở phổ thông, hỗ trợ thị trường bất động sản; hướng dẫn cho vay hỗ trợ mua nhà ở, theo đó các ngân hàng thương mại nhà nước dành một lượng vốn để cho các đối tượng thu nhập thấp, cán bộ công chức, viên chức, lực lượng vũ trang vay để thuê, thuê mua nhà ở xã hội và thuê, mua nhà ở phổ thông. Đồng thời, dự kiến dành từ 20.000 - 40.000 tỷ đồng thông qua tái cấp vốn với lãi suất hợp lý để hỗ trợ các ngân hàng thương mại thực hiện cho vay đối với các đối tượng trên.
Đối với tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN), Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt phương án tổng thể sắp xếp, đổi mới DNNN giai đoạn 2011 - 2015 của tất cả các Bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế và tổng công ty 91.
Tính đến hết năm 2012, cả nước sắp xếp được 27 DNNN, trong đó cổ phần hóa 16 doanh nghiệp, sáp nhập 5 doanh nghiệp, bán 3 doanh nghiệp và chuyển thành công ty TNHH một thành viên 3 doanh nghiệp. Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Đề án tái cơ cấu của 6/9 tập đoàn kinh tế và 8/10 tổng công ty 91; các Bộ quản lý ngành, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước đã phê duyệt đề án tái cơ cấu các doanh nghiệp thuộc thẩm quyền quản lý.
Riêng về lĩnh vực đầu tư công, “tái” chủ yếu được thực hiện theo Chỉ thị số 1792/CT-TTg. Kết quả sau gần hai năm thực hiện, đầu tư nhà nước đã được cắt giảm cả về số vốn và số dự án; phân bố vốn đầu tư tập trung hơn; khắc phục một bước tình trạng đầu tư phân tán, dàn trải…
Trong thời gian qua, Chính phủ chủ yếu nỗ lực soạn thảo các văn bản có liên quan, tạo khung khổ pháp lý để triển khai thực hiện tái cơ cấu kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Tuy vậy, Thứ trưởng Sinh cũng thừa nhận, các giải pháp có hiệu lực và được triển khai trên thực tế thúc đẩy tái cơ cấu kinh tế nói chung và từng lĩnh vực ưu tiên nói riêng là chưa nhiều, chưa đáp ứng được mong đợi và kỳ vọng của xã hội.
**Đâu là nguyên nhân?**
Theo Thứ trưởng Sinh, nguyên nhân trên do tái cơ cấu kinh tế, nhất là tái cơ cấu DNNN và xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng là những vấn đề phức tạp, phải được thảo luận và chấp thuận ở nhiều cấp, nhiều cơ quan có thẩm quyền. Việc giải quyết các vấn đề phức tạp phải tiến hành thận trọng và từng bước.
Còn TS. Nguyễn Đình Cung trong một bài phát biểu gần đây đã cho rằng, công cuộc tái cơ cấu chưa thể tạo ra đột phá là do cách làm hiện nay vẫn vì lợi ích của một nhóm doanh nghiệp chứ không phải toàn nền kinh tế; thiên về hành chính, hơn là thị trường; không thấy động lực mới, không thấy “hy sinh, đánh đổi”, không thấy cạnh tranh, không thấy , không thấy trách nhiệm giải trình...
“Cá nhân tôi không tin là các giải pháp này sẽ thành công như mong đợi; có thể chỉ kéo dài thêm tình trạng trì trệ của doanh nghiệp, của nền kinh tế; không tạo cơ hội sáng tạo, chuyển tài sản chết thành “vốn sống và lưu chuyển, làm “bừng nở” cơ hội đầu tư và kinh doanh”, ông Cung thẳng thắn.
Đánh giá lại cả một quá trình, ông Cung cho biết, kỳ vọng sẽ nhảy vọt trong giai đoạn 2006-2010, nên Đảng và Quốc hội, cũng như Chính phủ đã đưa đưa ra con số tăng trưởng cao trong Nghị quyết. Do động lực sai lệch đã dẫn tới việc phân bổ nguồn lực sai lệch.
Điển hình là năm 2007, tăng trưởng đầu tư ở đỉnh cao, cả về tăng trưởng tín dụng, phương tiện thanh toán cũng rất cao. Tỉnh nào không có dự án tỷ đô, cảng biển, khu kinh tế thì bị coi là kém cỏi.
Do phân bố nguồn lực sai lệch dẫn tới năng suất thấp, hiệu quả thấp, năng lực cạnh tranh thấp, tăng trưởng không cao. Trong khi nhiệm vụ chính trị lại mong muốn tăng trưởng cao. Và, để tăng trưởng cao, thì lại phải tiếp tục đầu tư, mở rộng đầu tư, mở rộng tiền tệ.
Điều đó dẫn đến việc động lực đã sai lệch lại càng sai lệch hơn, kéo theo việc bố trí nguồn lực cũng sai lệch hơn.
Thêm vào đó là các bất ổn kinh tế vĩ mô, như: lạm phát cao, tăng trưởng thấp. Vì thế, các nghị quyết, chính sách phải điều chỉnh lại. Cụ thể, để kiềm chế lạm phát, thì phải thắt chặt tài khóa, thắt chặt tiền tệ dẫn đến lãi suất cao, khả năng tiếp cận vốn khó khăn, doanh nghiệp khó khăn.
Từ cuối năm 2011-2012, kinh tế vĩ mô cũng đã dần ổn định, tập trung hơn cho công cuộc tái cơ cấu.
“Đáng tiếc là các giải pháp của chúng ta cũng mới chỉ xoay quanh việc “cứu” ông này hay ông kia, hoặc tập trung vào các giải pháp tăng cầu, tăng thêm tiền, mà chưa đưa ra các giải pháp mang tính dài hạn. Đó là sự thụt lùi của tháo gỡ chính sách!”, ông Cung nhận định.
Điều ông Cung lo ngại là mặc dù chính sách điều hành của Chính phủ rất nhất quán, nhưng phản ứng của thị trường lại có vẻ e ngại.
Cụ thể như việc giảm lãi suất hiện nay là rất cần thiết. Nhưng, đáng tiếc là do việc sử dụng quá nhiều biện pháp hành chính, nên nhiều người không tin là có thật.
Chính phủ cũng không còn dư địa để điều chỉnh ngân sách như năm 2009.
Thị trường bất động sản đang đi vào ngõ cụt, và “không thể có những biện pháp hành chính với hàng nghìn tỷ đồng đổ vào thị trường này được. Vì vậy, nên để thị trường điều chỉnh thì các giải pháp mới bền vững”, ông Cung khuyến nghị.
Các giải pháp hiện nay, tập trung tăng cầu, nhưng thực tế là tăng cầu của khu vực này, mà giảm cầu của khu vực khác chứ không phải tăng tổng cầu. Các giải pháp rất ngắn hạn, vụn vặt và không có thể giải quyết được tận gốc vấn đề.
Chính vì thế, vị chuyên gia này nhận định, các giải pháp trên của Chính phủ sẽ khó phát huy tính hiệu quả. Điều này đã được kiểm chứng đối với thị trường bất động sản, người dân không tin đã đến “đáy”, họ vẫn chờ giá xuống.
**Vậy làm sao để “tái”?**
Trong văn bản báo cáo lên Ủy ban thường vụ Quốc hội, Bộ KH&ĐT nhận định, do năng lực và nguồn lực có hạn, đồng thời xét tính cấp bách, quan trọng của các vấn đề và giải pháp tương ứng, trong năm 2013, Bộ KH&ĐT đã kiến nghị tập trung nguồn lực và năng lực thực hiện một số giải pháp, như: Tập trung ban hành mới, bổ sung, sửa đổi một số văn bản; Chọn một số tập đoàn, tổng công ty thực hiện tái cơ cấu; Xác định cụ thể chính xác số nợ xấu theo chuẩn mực quốc tế phổ biến; Tái cơ cấu, phân bố lại sản xuất các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh. Đặc biệt tập trung soạn thảo ban hành mới, bổ sung, sửa đổi các luật, tạo lập hệ thống đòn bẩy khuyến khích hợp lý, ổn định và dài hạn, nhất là ưu đãi về thuế và các biện pháp khuyến khích đầu tư khác, thúc đẩy phân bố và sử dụng nguồn lực xã hội chủ yếu theo cơ chế thị trường thúc đẩy tái cơ cấu kinh tế.
TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng, điều quan trọng nhất là phải bỏ lối tư duy và làm chính sách theo lối “không quản được, thì cấm và hạn chế”; hoặc tùy tiện, thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn, xa lạ với cuộc sống thường ngày của người dân.
Thứ nữa, phải sử dụng các chỉ tiêu về chất thay cho các chỉ tiêu về lượng trong kế hoạch, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch.
Cùng với đó là giảm chi phí tuân thủ, giảm thuế và phí, chứ không phải tăng thêm; Phải giảm bớt các quy định, giấy phép và can thiệp hành chính, chứ không phải tăng thêm;
Riêng đối với khu vực doanh nghiệp, ông Cung khuyến nghị, họ cần đổi mới và sáng tạo, chấp nhận rủi ro; Cạnh tranh bình đẳng, minh bạch và theo nguyên tắc thị trường; Đầu tư lớn, dài hạn vào lĩnh vực sản xuất, chế tác và chế tạo; Đầu tư phát triển, đổi mới và chưyển giao công nghệ, đổi mới quản lý…; Phải khuyến khích và nuôi dưỡng sáng kiến, sáng tạo và ý chí chập nhận rủi ro.
Đối với khu vực nhà nước, theo ông Cung, phải tính đến sự hy sinh, đánh đổi, “thắt lưng buộc bụng”; loại bỏ các khoản chi, và cách chi lãng phí, kém hiệu quả; phải làm gương về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Khẩu hiệu hành động là: “Làm nhiều hơn, làm tốt hơn với chí phí ít hơn”.
Cùng với đó là phải mở rộng quyền tự do kinh doanh, làm cho thị trường vận hành tốt hơn trong phân bố và sử dụng nguồn lực.
Ông Cung nhấn mạnh, mục tiêu của chúng ta không phải “cứu” doanh nghiệp mà là “cứu” nền kinh tế, nên phải xử lý các nguyên nhân cơ bản và gốc rễ. Về cơ bản và dài hạn, phải chú ý vào: (i) Nâng cao hiệu quả, năng suất, năng lực cạnh tranh thay vì tiếp tục tập trung mở rộng quy mô về lượng; (ii) Tạo ra năng lực sản xuất mới, nguồn cung mới thay vì tập trung vào khai thác nguồn cung dư thừa hiện nay, hay đầu tư dở dang. (iii) Huy động và phân bố lại nguồn lực ở vi mô, thay vì chỉ tập trung những tính toán đơn giản (tín dụng, M2, lãi suất, tổng đầu tư, thâm hụt ngân sách …) ở vĩ mô.
Tuy nhiên, người chắp bút cho Đề án tái cơ cấu kinh tế cũng lưu ý, việc ra các thể chế phân bổ lại nguồn lực, phân bổ lại lợi ích không dễ dàng. Nhưng, “nếu không làm được điều này, thì khả năng phân bổ không thể xảy ra”, như vậy công cuộc tái cơ cấu sẽ lại đi vào ngõ cụt, hoặc sau thời gian rầm rộ sẽ “quay lại như ban đầu”.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Connection: close

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


text:
20 tháng 10, 2016
Bản quyền: Trường Đại học Lâm nghiệp Thiết kế bởi TRUNG TÂM CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VIETTEL 3

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Set-Cookie: COOKIE_SUPPORT=true; Expires=Tue, 24-Jul-2018 06:35:03 GMT; Path=/

Liferay-Portal: Liferay Portal Community Edition 6.1.0 CE (Paton / Build 6100 / January 6, 2012)


text:
Văn Quang - Viết từ Sài Gòn ngày 05.10.2014
Án bỏ túi áo và án bỏ túi quần
Những chuyện lạ ở tòa án VN ngày nay không thiếu gì những chuyện lạ ngoài sách vở luật pháp, ngoài ý muốn của chính những vị quan tòa ngồi oai phong lẫm liệt trước công đường, bởi chính những vị ấy muốn xử đúng pháp luật cũng không được bởi phải báo cáo cấp trên, bởi phải theo ý định của một "cơ quan quyền lực" cao hơn tòa án. Thế nên có những vụ đáng lẽ phải xử tù vài chục năm, nhưng cuối cùng tòa án đành phải theo ý cấp trên xử vài năm tù treo cho xong chuyện.
Người dân gọi những vụ án này là "án bỏ túi." Có thể hiểu vụ án đã có "chỉ đạo" sẵn, quan tóa xử... cho vui rồi khi tuyên án chỉ việc móc túi áo ra lấy bản án ghi sẵn cứ thế mà tuyên án.
Không chỉ có thế, người ta còn chia làm 2 loại, "án bỏ túi áo" và "án bỏ túi quần."Nói nôm na ra án bỏ túi áo là loại được chỉ đạo sẵn bằng văn bản hẳn hoi hoặc bằng những cuộc họp kín, văn bản được long trọng bỏ túi áo ngực. Còn loại "án bỏ túi quần" là loại được các quan trên gửi gấm, nhờ vả, nhưng là quan to nên gửi gấm nhờ vả cũng có nghĩa là chỉ thị ngầm, đút váo túi quần, móc ra cho kín đáo.
Đấy là chưa kể đến loại án được "mua bán" sẵn, nói cho rõ là được đút lót chạy chọt bằng "hiện kim, hiện vật" như mốt chiếc xe hơi cho con cháu các cụ, một cái nhà cho bồ nhí các quan, bố ai biết đâu mà lần. Thế cho nên các vụ án oan sai cứ tiếp nối nhau dài dài. Tôi không thể nào kể hết những vụ oan sai đó đã từng xảy ra và đã bị điều tra đi điều tra lại. Có khi hàng chục năm mà người bị án oan vẫn chưa biết mình oan hay không, cứ để bản án "lửng lơ con cá vàng" như thế thôi, tôi sẽ chứng minh cụ thể một trong nhiều bản án kiểu này ở phần sau.
Loạt bài "Trưởng ấp anh là vua."
Tuyển tội phạm làm công chức ngay tại xã
Và gần đây lại còn một chuyện lạ nhất thế giới nữa, tôi nhờ bạn đọc tìm được một nước khác có kiểu làm việc nước như thế này:
Đó là chuyện ông Nguyễn Hoàng Hải, Bí thư Đảng ủy xã Chàng Sơn (Thạch Thất - Hà Nội), triệu tập họp Đảng ủy Xã, thông báo, được sự đồng ý "bằng miệng" của Huyện ủy, UBND huyện Thạch Thất, nay Đảng ủy Xã quyết định tuyển dụng Phí Đình Hưng và Nguyễn Văn Thiết, là hai trong số 3 tù nhân đang thụ án tù treo theo bản án số 58/2013/HSST vào làm việc tại UBND xã Chàng Sơn với các vị trí: Phí Đình Hưng làm kế toán, Nguyễn Văn Thiết là tổ trưởng văn phòng (Đại lộ, ngày 17/9). Một quyết định tuyển dụng mà không có văn bản, chỉ truyền khẩu cho 2 chức vụ được người dân gọi là "tay hòm chìa khóa," muốn "gì" cũng phải qua tay hai ông "cố vấn tối om" này mới xuôi chèo mát mái.
Lý do bí mật của cánh quan chức tham ô
Hai vị tù nhân này nằm trong một "băng" mà ngày nay người ta gọi là "nhóm lợi ích," bao gồm: Nguyễn Hoàng Hải, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã, Phí Đình Hưng (khi đó là Chủ tịch UBND xã); Chu Thế Huấn- Phó Chủ tịch UBND xã; Nguyễn Văn Thiết (khi đó là Đảng ủy viên, cán bộ địa chính). Vì mục đích tư lợi, từ năm 2004 đến 2012, suốt 8 năm trời, các vị đã ra nhiều nghị quyết trái pháp luật, tạo điều kiện cho các vi phạm pháp luật về đất đai, quản lý tài chính, gây ra hậu quả rất nghiêm trọng.
Cơ quan chức năng đã phải điều tra suốt mấy năm trời, xác định có dấu hiệu "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ." Và "nhóm lợi ích" cuối cùng bị truy tố, xét xử. Bản án cuối cùng cũng đã tuyên: Phí Đình Hưng 36 tháng tù, Nguyễn Văn Thiết 24 tháng tù, Chu Văn Quang 20 tháng tù, còn lại các quan khác đều được hưởng án treo.Tuy nhiên thời gian thử thách rất khác nhau: Chu Văn Quang 40 tháng, Nguyễn Văn Thiết 48 tháng; riêng Phí Đình Hưng tới 5 năm. Vậy mà ngày nay Phí Đình Hưng nghiễm nhiên trở lại ngồi chồm chỗm giữa công đường!
Tù nhân Phí Đình Hưng (bên phải) làm việc với các trưởng thôn ngày 15-8-2014
Quan chơi đúng kiểu giang hồ
Tại sao? Dễ hiểu thôi, khi ra tòa Phí Đình Hưng đã nhận hết tội về mình, nên ông bí thư kiêm chủ tịch xã Nguyễn Hoàng Hải mới thoát được tù tội. Và giờ đây ông vẫn vòn tại chức, đến lượt ông này "trả nghĩa," theo đúng kiểu giang hồ, "Chú cứ nhận hết tội, để anh còn làm việc, chú yên tâm." Và đại ca Hải đã làm được. Người dân rất phẫn nô khi phải khoanh tay cúi đầu trước tên tội phạm ngay trong làng xã mình. Ông Nguyễn Văn Thúc, Chủ tịch Hội Người cao tuổi nói rằng, xã có gần 10,000 dân, những người có bằng Đại học, cao học rất nhiều, đâu có thiếu người làm việc, đến mức nhất thiết phải tuyển những tên đang bị án tù, làm mất lòng tin của dân. Người ta có thể làm liều, làm ẩu, có thể giẫm đạp lên pháp luật, để rồi vẫn ngang nhiên ngồi ở chốn công đường, chả "sợ bố con thằng dân nào"!
Đó chỉ là một chuyện mang tính "băng đảng" ở một xã, còn khối chuyện tương tự như thế nhưng "nhỏ" hơn chút xíu. Tuy "nhỏ" nhưng ảnh hưởng lại vô cùng lớn. Tôi chỉ tóm tắt vụ này.
Đó chỉ là một chuyện mang tính "băng đảng" ở một xã, còn khối chuyện tương tự như thế nhưng "nhỏ" hơn chút xíu. Tuy "nhỏ" nhưng ảnh hưởng lại vô cùng lớn. Tôi chỉ tóm tắt vụ này.
Cho quan tham làm công an ấp?!
Đó là trường hợp ông Lê Võ Trường (45 tuổi) - bí thư kiêm trưởng ấp Phương Lạc, xã Phương Bình, huyện Phụng Hiệp (Hậu Giang) từ năm 2005 đến năm 2008 có nhiều sai phạm. Sau loạt bài, ông Trường bị cách chức.
Theo kết luận của huyện Phụng Hiệp, từ năm 2005 đến 2008 có ba người ở xã Phương Bình chiếm đoạt tổng cộng 126.7 triệu đồng (gần $6,000 đô). Riêng ông Trường, khi đó là trưởng ấp Phương Lạc, lập danh sách khống ăn chặn tiền chính sách gần 11 triệu đồng. Sau đó, hai người kia bị tòa phạt 10 và 20 năm tù, riêng ông Trường chỉ phải bồi thường lại số tiền tham ô và bị cách chức do các sai phạm trên cộng với việc vi phạm về quan hệ nam nữ bất chính dù đã có vợ con.
Sau một thời gian thôi làm việc, đầu năm 2013, ông được địa phương cất nhắc lên làm trưởng ban quản lý chợ Cái Sơn ở địa phương này và đến năm 2014 được trao chức phó Công an ấp Phương Lạc. Điều này làm người dân bất bình, gửi đơn tập thể phản đối quyết liệt. Một người dân đặt câu hỏi, "Làm công an mà thành tích bất hảo như thế thì ai tin? Khi bắt được trộm cướp nó nói "tui cũng như ông thôi" thì tính sao đây?" Đúng là các quan xã làm vua một vùng như tờ Pháp Luật đã đưa hàng loạt tin tức như vậy trong loạt bài "trưởng ấp anh là vua."
Sau một thời gian thôi làm việc, đầu năm 2013, ông được địa phương cất nhắc lên làm trưởng ban quản lý chợ Cái Sơn ở địa phương này và đến năm 2014 được trao chức phó Công an ấp Phương Lạc. Điều này làm người dân bất bình, gửi đơn tập thể phản đối quyết liệt. Một người dân đặt câu hỏi, "Làm công an mà thành tích bất hảo như thế thì ai tin? Khi bắt được trộm cướp nó nói "tui cũng như ông thôi" thì tính sao đây?" Đúng là các quan xã làm vua một vùng như tờ Pháp Luật đã đưa hàng loạt tin tức như vậy trong loạt bài "trưởng ấp anh là vua."
Tiếp tay cho án bỏ túi
Dư luận của giới pháp luật nói chung và ngay tại Quốc hội VN đang ồn ào lên tiếng về một "quyết định lạ lùng" của ông Nguyễn Đức Bình, Chánh án Tòa án nhân dân (TAND) TP Hà Nội ký ban hành ngày 23.1.2013 (gọi là Quyết định 13).
Bà Lê Thị Nga - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội cho rằng Quyết định 13 có những "quy định lạ lùng" và khẳng định Quyết định này là vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc "thẩm phán, hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuần theo pháp luật; nghiêm cấm các tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc của thẩm phán và hội thẩm."
Tại sao là "lạ lùng," bởi vì theo Quyết định 13, các phó chánh án, chánh tòa chuyên trách TAND TP. Hà Nội, Chánh án TAND cấp huyện, thẩm phán, thẩm tra viên phải có trách nhiệm báo cáo với Chánh án TAND TP. Hà Nội nhiều loại án, trong đó có, "Các vụ án hình sự sơ thẩm dự tính xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt, chuyển sang loại hình phạt nhẹ hơn hoặc cho bị cáo hưởng án treo; các vụ án dân sự về thừa kế có kỷ phần thừa kế được tính bằng giá trị; các vụ án mà Chánh án TAND TP thấy cần thiết..."
Bà Lê Thị Nga - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội cho rằng Quyết định 13 có những "quy định lạ lùng" và khẳng định Quyết định này là vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc "thẩm phán, hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuần theo pháp luật; nghiêm cấm các tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc của thẩm phán và hội thẩm."
Tại sao là "lạ lùng," bởi vì theo Quyết định 13, các phó chánh án, chánh tòa chuyên trách TAND TP. Hà Nội, Chánh án TAND cấp huyện, thẩm phán, thẩm tra viên phải có trách nhiệm báo cáo với Chánh án TAND TP. Hà Nội nhiều loại án, trong đó có, "Các vụ án hình sự sơ thẩm dự tính xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt, chuyển sang loại hình phạt nhẹ hơn hoặc cho bị cáo hưởng án treo; các vụ án dân sự về thừa kế có kỷ phần thừa kế được tính bằng giá trị; các vụ án mà Chánh án TAND TP thấy cần thiết..."
Ông Chánh án TAND TP Hà Nội muốn thâu tóm quyền hành xét xử vào trong tay nên yêu cầu cấp dưới báo cáo cụ thể việc "dự định xử phạt" cho mình biết trước. Vậy thì ông chánh án TAND TP Hà Nội không tin vào năng lực xét xử của tòa án cấp dưới hay sao?
Vậy thì phải nói trắng ra: Đây là hình thức "duyệt án trước" mà theo ngôn ngữ dân gian là "án bỏ túi"?
Mời bạn đọc những ý kiến sau của người dân:
Vậy thì phải nói trắng ra: Đây là hình thức "duyệt án trước" mà theo ngôn ngữ dân gian là "án bỏ túi"?
Mời bạn đọc những ý kiến sau của người dân:
- bùi đán (e-mail: danbuivn50@gmail.com)
Đến tòa án mà còn làm trái luật không biết công lý SẼ ĐI VỀ ĐÂU đây là sản phẩm của mua quan bán chức con ông cháu cha với cái đầu trống rỗng lấy lợi ích nhóm làm đầu.
Đến tòa án mà còn làm trái luật không biết công lý SẼ ĐI VỀ ĐÂU đây là sản phẩm của mua quan bán chức con ông cháu cha với cái đầu trống rỗng lấy lợi ích nhóm làm đầu.
- phạm văn đoàn (e-mail: pham.doan45@yahoo.com.vn)
Nói thật là bây giờ mà nhắc tới tòa án là tôi đã không muốn nghe rồi. Gia đình tôi cũng từng đi hầu tòa rồi vì vậy tôi biết.
Nói thật là bây giờ mà nhắc tới tòa án là tôi đã không muốn nghe rồi. Gia đình tôi cũng từng đi hầu tòa rồi vì vậy tôi biết.
-Lê thị hồng (e-mail: co_giao_hong@yahoo.com.vn)
Theo nội dung bài báo viết, các bạn để ý mà xem, đây là một hình thức MỚI của nạn THAM NHŨNG đấy.Hầu hết các loại GIẢM ÁN, hoặc là ÁN OAN SAI ...xảy ra thời giai qua là nằm ở khâu này. Nếu phạm nhân CÓ TIỀN CHẠY ÁN thì KẾT QUẢ có tính "khả thi" ngay. Gia đình tôi có người làm ở tòa án các cấp nên tôi RẤT HIỂU VẤN ĐỀ NÀY.
Theo nội dung bài báo viết, các bạn để ý mà xem, đây là một hình thức MỚI của nạn THAM NHŨNG đấy.Hầu hết các loại GIẢM ÁN, hoặc là ÁN OAN SAI ...xảy ra thời giai qua là nằm ở khâu này. Nếu phạm nhân CÓ TIỀN CHẠY ÁN thì KẾT QUẢ có tính "khả thi" ngay. Gia đình tôi có người làm ở tòa án các cấp nên tôi RẤT HIỂU VẤN ĐỀ NÀY.
Đọc vài lời phản ứng trên đây, bạn đọc đã biết rõ bàn tay của các cấp trên muốn nhảy vào chi phối những bản án như thế nào. Sự công minh chính trực đành đội nón ra đi.
Chưa dám quy định người bị bắt có quyền giữ im lặng
Đó là hàng tít lớn trên báo Thanh Niên ra ngày thứ Hai 29-9 vừa qua. Trước hàng loạt những vụ án oan sai xảy ra ở khắp nơi. Hầu hết nạn nhân bị oan sai bị bức cung, dùng nhục hình, tra tấn tàn nhẫn và bắt phải nhận tội bằng văn bản đàng hoàng, thứ văn bản được viết sẵn bắt nạn nhân phải ký, nếu không ký sẽ tiếp tục bị hành hạ, có khi đến tử vong hoặc mang thương tích suốt đời.
Để hạn chế những cảnh tàn bạo đó, đã có rất nhiều ý kiến của mọi tầng lớp nhân dân nêu ra và chính người viết bài này, trong vài số báo trước, cũng đã đưa ra một số giải pháp ngăn chặn như quyền được mời luật sư tham dự các buổi hỏi cung, dùng camera theo dõi... Nay Quốc hội VN đã đưa vấn đề này ra thảo luận với rất nhiều ý kiến khác nhau. Tuy nhiên vấn đề người bị bắt có quyền im lặng vẫn chưa được thông qua.
Góp ý đầu tiên về dự luật Tổ chức Tòa án nhân dân (TAND) sửa đổi, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nhắc lại đề nghị của Ủy ban Tư pháp trong phiên điều trần về chống bức cung, nhục hình gần đây, cũng như đề nghị của Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường về việc "bị can, bị cáo, người bị bắt giữ có quyền im lặng cho đến khi có luật sư," và đặt câu hỏi, "Trường hợp không đảm bảo được 2 nguyên tắc cơ bản là quyền tự bào chữa hoặc nhờ người bào chữa của bị can và nguyên tắc tranh tụng tại tòa, thì tòa có được phép mở phiên xét xử hay không."
Về tính độc lập của thẩm phán trong xét xử, theo Chánh án TAND tối cao ông Trương Hòa Bình, đây là nguyên tắc đã được hiến định và cụ thể hóa trong luật Tổ chức TAND sửa đổi. "Chúng tôi sẽ kiến nghị để có cơ chế pháp luật tiếp tục đảm bảo quyền này, tuy nhiên cũng có nguyên tắc đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng trong xét xử, chúng tôi cũng sẽ chấp hành," ông Trương Hòa Bình nói.
Vụ án Nguyễn Thanh Chấn cho thấy phải đẩy mạnh hơn nữa cải cách tư pháp
Cơ quan điều tra không muốn đưa vào luật
Viện trưởng Viện KSND tối cao Nguyễn Hòa Bình lý giải thêm, "Quyền im lặng của bị can, bị cáo là vấn đề lớn, thế giới đã áp dụng. Tuy nhiên, khi đưa ra lấy ý kiến, chúng tôi cũng còn lúng túng, cần có định hướng của Ủy ban Thường vụ QH về vấn đề này." Lý do, theo ông Nguyễn Hòa Bình, cơ quan điều tra hoàn toàn không muốn quy định quyền im lặng của bị can, bị cáo, trong khi phía luật sư thì rất muốn.
Rõ ràng phía các ông có quyền bắt người, có quyền điều tra không hề muốn có thứ luật này để "dễ dàng" trong việc điều tra. Nhưng hàng loạt vú bức cung, dùng nhục hình đã làm tình làm tội nhân dân rất khốn đốn, chính cơ quan điều tra cùng ngành công an cũng mang tiếng vì một số nhân viên xấu xa này.
Chưa ai quên vụ án ông Nguyễn Thanh Chấn bị tù oan đến 10 năm mới được giải oan. Nhất là vụ "tra tấn kiểu chim đông lạnh" của mấy ông điều tra viên tỉnh Sóc Trăng. Không ghi vào sách Guiness là một thiếu sót lớn của nền văn minh nhân loại.Hoặc có những vụ án kéo dài tới 30 năm không được giải quyết như trường hợp ông Nguyễn Duy Hiếu (SN 1957), vừa tiếp tục có đơn kêu oan gởi Chủ tịch nước cùng các cơ quan có trách nhiệm đề nghị giải quyết, trả lời quanh việc ông bị công an bắt giam 18 tháng cùm chân, sau đó nhận lệnh tạm tha mà không có kết luận đúng sai. Lệnh tạm tha ban hành đã 30 năm nhưng cho đến nay vẫn không có kết luận ông Hiếu có phạm tội hay không? Ông Hiếu rất bất bình, "Nếu tôi là người không phạm tội thì phải công bố, công khai đừng để tôi phải chịu cảnh hàm oan suốt đời với lý lịch tư pháp là người có tiền án, tiền sự làm ảnh hưởng đến tương lai cả đời con cháu tôi."
Ông Hiếu cùng lá đơn kêu oan và lệnh tạm tha ký cách đây 30 năm
Còn tranh cãi về quyền im lặng
Nếu có luật im lặng cho đến khi có luật sư thì chắc chắn những sự việc quá tai tiếng kia rất khó xảy ra. Đậy cũng chính là biện pháp giúp các cấp trên của ngành điều tra bớt gánh nặng kiểm soát và trách nhiệm. Đừng nghĩ rằng quyền im lặng sẽ làm bớt "quyền hành" của điều tra viên. Có như thế thì sự tôn trọng luật pháp mới được bảo đảm với bất cứ ai.
Cuối cùng ông Nguyễn Hòa Bình cho biết:
Cuối cùng ông Nguyễn Hòa Bình cho biết:
"Phải làm sao để khi bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền không phát biểu, không khai, cho đến khi có luật sư. Còn trường hợp người ta đảm bảo tự bào chữa được thì người ta khai và chịu trách nhiệm về lời khai của mình trước tòa. Đây là một quyền rất lớn, nhưng hiện nay trong quá trình xây dựng dự thảo, đang có sự xung đột, ý kiến còn đang rất khác nhau cho nên chúng tôi không dám đưa quy định này vào."
Như vậy là luật "quyền im lặng" vẫn chưa ngã ngũ ra sao. Người dân vẫn còn mỏi mắt trông chờ một điều gì đó khả dĩ bảo vệ cho sự an toàn của chính mình. Sống mà không an toàn, cứ bị "hỏi thăm sức khỏe" là lo sợ cuống cuồng thì còn hạnh phúc ở chỗ nào?
Đến đây để kết luận cho sự tai hại của cái "quyền im lặng" nếu chậm hoặc không được ban hành, mời bạn đọc "thưởng thức" một kiểu vòi tiền của cả một "tập đoàn" quan tòa khiến người dân hết đường chống đỡ. Xin tóm tắt:
Tòa, viện vòi tiền, ngăn bị cáo mời luật sư
Theo đơn tố cáo của dân, kiểm sát viên, chánh án, thẩm phán, thư ký tòa dọa bị cáo nếu mời luật sư sẽ bị xử nặng và dọa nạt thẳng thừng, làm tiền bị cáo.
Phiên tòa xét xử bị cáo Nguyễn Bá Quý ở xã Tiến Nông, huyện Triệu Sơn (Thanh Hóa) về tội cưỡng đoạt tài sản dự tính mở vào ngày 4-9 vừa qua phải tạm hoãn để các cơ quan chức năng làm rõ việc bị cáo tố cáokiểm sát viên, chánh án, thẩm phán, thư ký tòa huyện Triệu Sơn o ép nhận tiền của bị cáo và ngăn cản bị cáo mời luật sư bào chữa cho mình.
Theo tố cáo, kiểm sát viên Nguyễn Đình Hà (VKS huyện Triệu Sơn), Chánh án TAND huyện Triệu Sơn Lê Ngọc Hiệp, Thẩm phán Lê Thị Thu, thư ký tòa án Lê Sỹ Thuần là những người trực tiếp tiến hành tố tụng đã đe dọa và làm tiền bị cáo.
Ông Nguyễn Bá Quý, người tố cáo các cán bộ VKS, Tòa án huyện Triệu Sơn vòi tiền
Theo tố cáo, kiểm sát viên Nguyễn Đình Hà (VKS huyện Triệu Sơn), Chánh án TAND huyện Triệu Sơn Lê Ngọc Hiệp, Thẩm phán Lê Thị Thu, thư ký tòa án Lê Sỹ Thuần là những người trực tiếp tiến hành tố tụng đã đe dọa và làm tiền bị cáo.
Tháng 3-2014, người dân xã Tiến Nông (Triệu Sơn) tố cáo về việc chủ tịch xã có nhiều sai phạm trong quản lý kinh tế làm thất thoát tiền của dân. HĐND xã đã lập đoàn kiểm tra, giám sát các công trình mà dân khiếu nại. Sau đó người dân chưa đồng ý với kết quả của đoàn giám sát nên tiếp tục làm đơn tố cáo lên huyện và tỉnh.
Theo ông Quý, ông bị o ép nhận tội nên sau khi được tại ngoại, ông nhờ luật sư Lê Quốc Hiền (Đoàn Luật sư tỉnh Thanh Hóa) bào chữa cho mình và kiểm sát viên, thẩm phán ra sức "can ngăn," dọa dẫm để vòi tiền...
Theo ông Quý, ông bị o ép nhận tội nên sau khi được tại ngoại, ông nhờ luật sư Lê Quốc Hiền (Đoàn Luật sư tỉnh Thanh Hóa) bào chữa cho mình và kiểm sát viên, thẩm phán ra sức "can ngăn," dọa dẫm để vòi tiền...
Ông Quý kể lại, ông có người cháu tên Nguyễn Đình Cánh, đang là phó chủ tịch UBND xã này và sợ việc tố cáo, khiếu nại của dân sẽ ảnh hưởng đến công việc của ông Cánh nên gọi điện thoại hỏi ông Cánh có liên quan gì trong việc người dân khiếu nại hay không. Qua điện thoại, ông Cánh cho là mình có liên quan và đặt vấn đề nhờ ông Quý giúp đỡ bằng cách nhờ ông Quý tác động những người tố cáo không gửi đơn lên cấp trên và sẽ lo tiền để làm quà cho những người đi khiếu kiện.
Theo cáo trạng, lúc đầu bị cáo Quý đòi 200 triệu đồng, sau đó rút xuống còn 130 triệu đồng và ông Cánh đồng ý. Sau đó hai bên hẹn nhau tại một quán cà phê để giao nhận tiền và bị cáo Quý bị công an bắt quả tang về tội cưỡng đoạt tài sản...
Vụ án cón nhiều tình tiết ly kỳ của các quan tòa mặc cả với nạn nhân như mua bán mớ rau con cá ngoài chợ. Trong bài khác tôi sẽ tường thuật cùng bạn đọc những tệ nạn này để thấy người dân VN cần có "quyền im lặng" để được bảo vệ như thế nào trong tình trạng một mớ luật pháp lộn xộn hiện nay.
Văn Quang
Vụ án cón nhiều tình tiết ly kỳ của các quan tòa mặc cả với nạn nhân như mua bán mớ rau con cá ngoài chợ. Trong bài khác tôi sẽ tường thuật cùng bạn đọc những tệ nạn này để thấy người dân VN cần có "quyền im lặng" để được bảo vệ như thế nào trong tình trạng một mớ luật pháp lộn xộn hiện nay.
Văn Quang
No comments:
Post a Comment

markdown:
![](http://haylentieng.org/LamCamThienHaSu.jpg)
![](http://haylentieng.org/LamCamThienHaSu.jpg)
*Văn Quang - Viết từ Sài Gòn ngày 05.10.2014* **Án bỏ túi áo và án bỏ túi quần**
Những chuyện lạ ở tòa án VN ngày nay không thiếu gì những chuyện lạ ngoài sách vở luật pháp, ngoài ý muốn của chính những vị quan tòa ngồi oai phong lẫm liệt trước công đường, bởi chính những vị ấy muốn xử đúng pháp luật cũng không được bởi phải báo cáo cấp trên, bởi phải theo ý định của một "cơ quan quyền lực" cao hơn tòa án. Thế nên có những vụ đáng lẽ phải xử tù vài chục năm, nhưng cuối cùng tòa án đành phải theo ý cấp trên xử vài năm tù treo cho xong chuyện.
Người dân gọi những vụ án này là "án bỏ túi." Có thể hiểu vụ án đã có "chỉ đạo" sẵn, quan tóa xử... cho vui rồi khi tuyên án chỉ việc móc túi áo ra lấy bản án ghi sẵn cứ thế mà tuyên án.
Không chỉ có thế, người ta còn chia làm 2 loại, "án bỏ túi áo" và "án bỏ túi quần."Nói nôm na ra án bỏ túi áo là loại được chỉ đạo sẵn bằng văn bản hẳn hoi hoặc bằng những cuộc họp kín, văn bản được long trọng bỏ túi áo ngực. Còn loại "án bỏ túi quần" là loại được các quan trên gửi gấm, nhờ vả, nhưng là quan to nên gửi gấm nhờ vả cũng có nghĩa là chỉ thị ngầm, đút váo túi quần, móc ra cho kín đáo.
Đấy là chưa kể đến loại án được "mua bán" sẵn, nói cho rõ là được đút lót chạy chọt bằng "hiện kim, hiện vật" như mốt chiếc xe hơi cho con cháu các cụ, một cái nhà cho bồ nhí các quan, bố ai biết đâu mà lần. Thế cho nên các vụ án oan sai cứ tiếp nối nhau dài dài. Tôi không thể nào kể hết những vụ oan sai đó đã từng xảy ra và đã bị điều tra đi điều tra lại. Có khi hàng chục năm mà người bị án oan vẫn chưa biết mình oan hay không, cứ để bản án "lửng lơ con cá vàng" như thế thôi, tôi sẽ chứng minh cụ thể một trong nhiều bản án kiểu này ở phần sau.
![ Loạt bài Trưởng ấp anh là vua](http://www.viendongdaily.com/res/fckfolder/Image/NewEditor/2014/10/04-Oct-2014/03.jpg)
Loạt bài "Trưởng ấp anh là vua."
**Tuyển tội phạm làm công chức ngay tại xã**
Và gần đây lại còn một chuyện lạ nhất thế giới nữa, tôi nhờ bạn đọc tìm được một nước khác có kiểu làm việc nước như thế này:
Đó là chuyện ông Nguyễn Hoàng Hải, Bí thư Đảng ủy xã Chàng Sơn (Thạch Thất - Hà Nội), triệu tập họp Đảng ủy Xã, thông báo, được sự đồng ý "bằng miệng" của Huyện ủy, UBND huyện Thạch Thất, nay Đảng ủy Xã quyết định tuyển dụng Phí Đình Hưng và Nguyễn Văn Thiết, là hai trong số 3 tù nhân đang thụ án tù treo theo bản án số 58/2013/HSST vào làm việc tại UBND xã Chàng Sơn với các vị trí: Phí Đình Hưng làm kế toán, Nguyễn Văn Thiết là tổ trưởng văn phòng (Đại lộ, ngày 17/9). Một quyết định tuyển dụng mà không có văn bản, chỉ truyền khẩu cho 2 chức vụ được người dân gọi là "tay hòm chìa khóa," muốn "gì" cũng phải qua tay hai ông "cố vấn tối om" này mới xuôi chèo mát mái.
**Lý do bí mật của cánh quan chức tham ô**
Hai vị tù nhân này nằm trong một "băng" mà ngày nay người ta gọi là "nhóm lợi ích," bao gồm: Nguyễn Hoàng Hải, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã, Phí Đình Hưng (khi đó là Chủ tịch UBND xã); Chu Thế Huấn- Phó Chủ tịch UBND xã; Nguyễn Văn Thiết (khi đó là Đảng ủy viên, cán bộ địa chính). Vì mục đích tư lợi, từ năm 2004 đến 2012, suốt 8 năm trời, các vị đã ra nhiều nghị quyết trái pháp luật, tạo điều kiện cho các vi phạm pháp luật về đất đai, quản lý tài chính, gây ra hậu quả rất nghiêm trọng.
Cơ quan chức năng đã phải điều tra suốt mấy năm trời, xác định có dấu hiệu "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ." Và "nhóm lợi ích" cuối cùng bị truy tố, xét xử. Bản án cuối cùng cũng đã tuyên: Phí Đình Hưng 36 tháng tù, Nguyễn Văn Thiết 24 tháng tù, Chu Văn Quang 20 tháng tù, còn lại các quan khác đều được hưởng án treo.
Tuy nhiên thời gian thử thách rất khác nhau: Chu Văn Quang 40 tháng, Nguyễn Văn Thiết 48 tháng; riêng Phí Đình Hưng tới 5 năm. Vậy mà ngày nay Phí Đình Hưng nghiễm nhiên trở lại ngồi chồm chỗm giữa công đường!
![ Tù nhân Phí Đình Hưng](http://www.viendongdaily.com/res/fckfolder/Image/NewEditor/2014/10/04-Oct-2014/02.jpg)
Tù nhân Phí Đình Hưng (bên phải) làm việc với các trưởng thôn ngày 15-8-2014
**Quan chơi đúng kiểu giang hồ**
Tại sao? Dễ hiểu thôi, khi ra tòa Phí Đình Hưng đã nhận hết tội về mình, nên ông bí thư kiêm chủ tịch xã Nguyễn Hoàng Hải mới thoát được tù tội. Và giờ đây ông vẫn vòn tại chức, đến lượt ông này "trả nghĩa," theo đúng kiểu giang hồ, "Chú cứ nhận hết tội, để anh còn làm việc, chú yên tâm." Và đại ca Hải đã làm được. Người dân rất phẫn nô khi phải khoanh tay cúi đầu trước tên tội phạm ngay trong làng xã mình. Ông Nguyễn Văn Thúc, Chủ tịch Hội Người cao tuổi nói rằng, xã có gần 10,000 dân, những người có bằng Đại học, cao học rất nhiều, đâu có thiếu người làm việc, đến mức nhất thiết phải tuyển những tên đang bị án tù, làm mất lòng tin của dân. Người ta có thể làm liều, làm ẩu, có thể giẫm đạp lên pháp luật, để rồi vẫn ngang nhiên ngồi ở chốn công đường, chả "sợ bố con thằng dân nào"!
Đó chỉ là một chuyện mang tính "băng đảng" ở một xã, còn khối chuyện tương tự như thế nhưng "nhỏ" hơn chút xíu. Tuy "nhỏ" nhưng ảnh hưởng lại vô cùng lớn. Tôi chỉ tóm tắt vụ này.
Đó chỉ là một chuyện mang tính "băng đảng" ở một xã, còn khối chuyện tương tự như thế nhưng "nhỏ" hơn chút xíu. Tuy "nhỏ" nhưng ảnh hưởng lại vô cùng lớn. Tôi chỉ tóm tắt vụ này.
**Cho quan tham làm công an ấp?!**
Đó là trường hợp ông Lê Võ Trường (45 tuổi) - bí thư kiêm trưởng ấp Phương Lạc, xã Phương Bình, huyện Phụng Hiệp (Hậu Giang) từ năm 2005 đến năm 2008 có nhiều sai phạm. Sau loạt bài, ông Trường bị cách chức.
Theo kết luận của huyện Phụng Hiệp, từ năm 2005 đến 2008 có ba người ở xã Phương Bình chiếm đoạt tổng cộng 126.7 triệu đồng (gần $6,000 đô). Riêng ông Trường, khi đó là trưởng ấp Phương Lạc, lập danh sách khống ăn chặn tiền chính sách gần 11 triệu đồng. Sau đó, hai người kia bị tòa phạt 10 và 20 năm tù, riêng ông Trường chỉ phải bồi thường lại số tiền tham ô và bị cách chức do các sai phạm trên cộng với việc vi phạm về quan hệ nam nữ bất chính dù đã có vợ con.
Sau một thời gian thôi làm việc, đầu năm 2013, ông được địa phương cất nhắc lên làm trưởng ban quản lý chợ Cái Sơn ở địa phương này và đến năm 2014 được trao chức phó Công an ấp Phương Lạc. Điều này làm người dân bất bình, gửi đơn tập thể phản đối quyết liệt. Một người dân đặt câu hỏi, "Làm công an mà thành tích bất hảo như thế thì ai tin? Khi bắt được trộm cướp nó nói "tui cũng như ông thôi" thì tính sao đây?" Đúng là các quan xã làm vua một vùng như tờ Pháp Luật đã đưa hàng loạt tin tức như vậy trong loạt bài "trưởng ấp anh là vua."
Sau một thời gian thôi làm việc, đầu năm 2013, ông được địa phương cất nhắc lên làm trưởng ban quản lý chợ Cái Sơn ở địa phương này và đến năm 2014 được trao chức phó Công an ấp Phương Lạc. Điều này làm người dân bất bình, gửi đơn tập thể phản đối quyết liệt. Một người dân đặt câu hỏi, "Làm công an mà thành tích bất hảo như thế thì ai tin? Khi bắt được trộm cướp nó nói "tui cũng như ông thôi" thì tính sao đây?" Đúng là các quan xã làm vua một vùng như tờ Pháp Luật đã đưa hàng loạt tin tức như vậy trong loạt bài "trưởng ấp anh là vua."
**Tiếp tay cho án bỏ túi**
Dư luận của giới pháp luật nói chung và ngay tại Quốc hội VN đang ồn ào lên tiếng về một "quyết định lạ lùng" của ông Nguyễn Đức Bình, Chánh án Tòa án nhân dân (TAND) TP Hà Nội ký ban hành ngày 23.1.2013 (gọi là Quyết định 13).
Bà Lê Thị Nga - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội cho rằng Quyết định 13 có những "quy định lạ lùng" và khẳng định Quyết định này là vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc "thẩm phán, hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuần theo pháp luật; nghiêm cấm các tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc của thẩm phán và hội thẩm."
Tại sao là "lạ lùng," bởi vì theo Quyết định 13, các phó chánh án, chánh tòa chuyên trách TAND TP. Hà Nội, Chánh án TAND cấp huyện, thẩm phán, thẩm tra viên phải có trách nhiệm báo cáo với Chánh án TAND TP. Hà Nội nhiều loại án, trong đó có, "Các vụ án hình sự sơ thẩm dự tính xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt, chuyển sang loại hình phạt nhẹ hơn hoặc cho bị cáo hưởng án treo; các vụ án dân sự về thừa kế có kỷ phần thừa kế được tính bằng giá trị; các vụ án mà Chánh án TAND TP thấy cần thiết..."
Bà Lê Thị Nga - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội cho rằng Quyết định 13 có những "quy định lạ lùng" và khẳng định Quyết định này là vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc "thẩm phán, hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuần theo pháp luật; nghiêm cấm các tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc của thẩm phán và hội thẩm."
Tại sao là "lạ lùng," bởi vì theo Quyết định 13, các phó chánh án, chánh tòa chuyên trách TAND TP. Hà Nội, Chánh án TAND cấp huyện, thẩm phán, thẩm tra viên phải có trách nhiệm báo cáo với Chánh án TAND TP. Hà Nội nhiều loại án, trong đó có, "Các vụ án hình sự sơ thẩm dự tính xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt, chuyển sang loại hình phạt nhẹ hơn hoặc cho bị cáo hưởng án treo; các vụ án dân sự về thừa kế có kỷ phần thừa kế được tính bằng giá trị; các vụ án mà Chánh án TAND TP thấy cần thiết..."
Ông Chánh án TAND TP Hà Nội muốn thâu tóm quyền hành xét xử vào trong tay nên yêu cầu cấp dưới báo cáo cụ thể việc "dự định xử phạt" cho mình biết trước. Vậy thì ông chánh án TAND TP Hà Nội không tin vào năng lực xét xử của tòa án cấp dưới hay sao?
Vậy thì phải nói trắng ra: Đây là hình thức "duyệt án trước" mà theo ngôn ngữ dân gian là "án bỏ túi"?
Mời bạn đọc những ý kiến sau của người dân:
Vậy thì phải nói trắng ra: Đây là hình thức "duyệt án trước" mà theo ngôn ngữ dân gian là "án bỏ túi"?
Mời bạn đọc những ý kiến sau của người dân:
- bùi đán (e-mail:
Đến tòa án mà còn làm trái luật không biết công lý SẼ ĐI VỀ ĐÂU đây là sản phẩm của mua quan bán chức con ông cháu cha với cái đầu trống rỗng lấy lợi ích nhóm làm đầu.
[danbuivn50@gmail.com](mailto:danbuivn50@gmail.com))
Đến tòa án mà còn làm trái luật không biết công lý SẼ ĐI VỀ ĐÂU đây là sản phẩm của mua quan bán chức con ông cháu cha với cái đầu trống rỗng lấy lợi ích nhóm làm đầu.
- phạm văn đoàn (e-mail:
Nói thật là bây giờ mà nhắc tới tòa án là tôi đã không muốn nghe rồi. Gia đình tôi cũng từng đi hầu tòa rồi vì vậy tôi biết.
[pham.doan45@yahoo.com.vn](mailto:pham.doan45@yahoo.com.vn))
Nói thật là bây giờ mà nhắc tới tòa án là tôi đã không muốn nghe rồi. Gia đình tôi cũng từng đi hầu tòa rồi vì vậy tôi biết.
-Lê thị hồng (e-mail:
Theo nội dung bài báo viết, các bạn để ý mà xem, đây là một hình thức MỚI của nạn THAM NHŨNG đấy.Hầu hết các loại GIẢM ÁN, hoặc là ÁN OAN SAI ...xảy ra thời giai qua là nằm ở khâu này. Nếu phạm nhân CÓ TIỀN CHẠY ÁN thì KẾT QUẢ có tính "khả thi" ngay. Gia đình tôi có người làm ở tòa án các cấp nên tôi RẤT HIỂU VẤN ĐỀ NÀY.
[co_giao_hong@yahoo.com.vn](mailto:co_giao_hong@yahoo.com.vn))
Theo nội dung bài báo viết, các bạn để ý mà xem, đây là một hình thức MỚI của nạn THAM NHŨNG đấy.Hầu hết các loại GIẢM ÁN, hoặc là ÁN OAN SAI ...xảy ra thời giai qua là nằm ở khâu này. Nếu phạm nhân CÓ TIỀN CHẠY ÁN thì KẾT QUẢ có tính "khả thi" ngay. Gia đình tôi có người làm ở tòa án các cấp nên tôi RẤT HIỂU VẤN ĐỀ NÀY.
Đọc vài lời phản ứng trên đây, bạn đọc đã biết rõ bàn tay của các cấp trên muốn nhảy vào chi phối những bản án như thế nào. Sự công minh chính trực đành đội nón ra đi.
**Chưa dám quy định người bị bắt có quyền giữ im lặng**
Đó là hàng tít lớn trên báo Thanh Niên ra ngày thứ Hai 29-9 vừa qua. Trước hàng loạt những vụ án oan sai xảy ra ở khắp nơi. Hầu hết nạn nhân bị oan sai bị bức cung, dùng nhục hình, tra tấn tàn nhẫn và bắt phải nhận tội bằng văn bản đàng hoàng, thứ văn bản được viết sẵn bắt nạn nhân phải ký, nếu không ký sẽ tiếp tục bị hành hạ, có khi đến tử vong hoặc mang thương tích suốt đời.
Để hạn chế những cảnh tàn bạo đó, đã có rất nhiều ý kiến của mọi tầng lớp nhân dân nêu ra và chính người viết bài này, trong vài số báo trước, cũng đã đưa ra một số giải pháp ngăn chặn như quyền được mời luật sư tham dự các buổi hỏi cung, dùng camera theo dõi... Nay Quốc hội VN đã đưa vấn đề này ra thảo luận với rất nhiều ý kiến khác nhau. Tuy nhiên vấn đề người bị bắt có quyền im lặng vẫn chưa được thông qua.
Góp ý đầu tiên về dự luật Tổ chức Tòa án nhân dân (TAND) sửa đổi, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nhắc lại đề nghị của Ủy ban Tư pháp trong phiên điều trần về chống bức cung, nhục hình gần đây, cũng như đề nghị của Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường về việc "bị can, bị cáo, người bị bắt giữ có quyền im lặng cho đến khi có luật sư," và đặt câu hỏi, "Trường hợp không đảm bảo được 2 nguyên tắc cơ bản là quyền tự bào chữa hoặc nhờ người bào chữa của bị can và nguyên tắc tranh tụng tại tòa, thì tòa có được phép mở phiên xét xử hay không."
Về tính độc lập của thẩm phán trong xét xử, theo Chánh án TAND tối cao ông Trương Hòa Bình, đây là nguyên tắc đã được hiến định và cụ thể hóa trong luật Tổ chức TAND sửa đổi. "Chúng tôi sẽ kiến nghị để có cơ chế pháp luật tiếp tục đảm bảo quyền này, tuy nhiên cũng có nguyên tắc đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng trong xét xử, chúng tôi cũng sẽ chấp hành," ông Trương Hòa Bình nói.
![ Vụ án Nguyễn Thanh Chấn](http://www.viendongdaily.com/res/fckfolder/Image/NewEditor/2014/10/04-Oct-2014/06.jpg)
Vụ án Nguyễn Thanh Chấn cho thấy phải đẩy mạnh hơn nữa cải cách tư pháp
**Cơ quan điều tra không muốn đưa vào luật**
Viện trưởng Viện KSND tối cao Nguyễn Hòa Bình lý giải thêm, "Quyền im lặng của bị can, bị cáo là vấn đề lớn, thế giới đã áp dụng. Tuy nhiên, khi đưa ra lấy ý kiến, chúng tôi cũng còn lúng túng, cần có định hướng của Ủy ban Thường vụ QH về vấn đề này." Lý do, theo ông Nguyễn Hòa Bình, cơ quan điều tra hoàn toàn không muốn quy định quyền im lặng của bị can, bị cáo, trong khi phía luật sư thì rất muốn.
Rõ ràng phía các ông có quyền bắt người, có quyền điều tra không hề muốn có thứ luật này để "dễ dàng" trong việc điều tra. Nhưng hàng loạt vú bức cung, dùng nhục hình đã làm tình làm tội nhân dân rất khốn đốn, chính cơ quan điều tra cùng ngành công an cũng mang tiếng vì một số nhân viên xấu xa này.
Chưa ai quên vụ án ông Nguyễn Thanh Chấn bị tù oan đến 10 năm mới được giải oan. Nhất là vụ "tra tấn kiểu chim đông lạnh" của mấy ông điều tra viên tỉnh Sóc Trăng. Không ghi vào sách Guiness là một thiếu sót lớn của nền văn minh nhân loại.
Hoặc có những vụ án kéo dài tới 30 năm không được giải quyết như trường hợp ông Nguyễn Duy Hiếu (SN 1957), vừa tiếp tục có đơn kêu oan gởi Chủ tịch nước cùng các cơ quan có trách nhiệm đề nghị giải quyết, trả lời quanh việc ông bị công an bắt giam 18 tháng cùm chân, sau đó nhận lệnh tạm tha mà không có kết luận đúng sai. Lệnh tạm tha ban hành đã 30 năm nhưng cho đến nay vẫn không có kết luận ông Hiếu có phạm tội hay không? Ông Hiếu rất bất bình, "Nếu tôi là người không phạm tội thì phải công bố, công khai đừng để tôi phải chịu cảnh hàm oan suốt đời với lý lịch tư pháp là người có tiền án, tiền sự làm ảnh hưởng đến tương lai cả đời con cháu tôi."
![ Lá đơn kêu oan của ông Hiếu](http://www.viendongdaily.com/res/fckfolder/Image/NewEditor/2014/10/04-Oct-2014/04.jpg)
Ông Hiếu cùng lá đơn kêu oan và lệnh tạm tha ký cách đây 30 năm
**Còn tranh cãi về quyền im lặng**
Nếu có luật im lặng cho đến khi có luật sư thì chắc chắn những sự việc quá tai tiếng kia rất khó xảy ra. Đậy cũng chính là biện pháp giúp các cấp trên của ngành điều tra bớt gánh nặng kiểm soát và trách nhiệm. Đừng nghĩ rằng quyền im lặng sẽ làm bớt "quyền hành" của điều tra viên. Có như thế thì sự tôn trọng luật pháp mới được bảo đảm với bất cứ ai.
Cuối cùng ông Nguyễn Hòa Bình cho biết:
Cuối cùng ông Nguyễn Hòa Bình cho biết:
"Phải làm sao để khi bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền không phát biểu, không khai, cho đến khi có luật sư. Còn trường hợp người ta đảm bảo tự bào chữa được thì người ta khai và chịu trách nhiệm về lời khai của mình trước tòa. Đây là một quyền rất lớn, nhưng hiện nay trong quá trình xây dựng dự thảo, đang có sự xung đột, ý kiến còn đang rất khác nhau cho nên chúng tôi không dám đưa quy định này vào."
Như vậy là luật "quyền im lặng" vẫn chưa ngã ngũ ra sao. Người dân vẫn còn mỏi mắt trông chờ một điều gì đó khả dĩ bảo vệ cho sự an toàn của chính mình. Sống mà không an toàn, cứ bị "hỏi thăm sức khỏe" là lo sợ cuống cuồng thì còn hạnh phúc ở chỗ nào?
Đến đây để kết luận cho sự tai hại của cái "quyền im lặng" nếu chậm hoặc không được ban hành, mời bạn đọc "thưởng thức" một kiểu vòi tiền của cả một "tập đoàn" quan tòa khiến người dân hết đường chống đỡ. Xin tóm tắt:
**Tòa, viện vòi tiền, ngăn bị cáo mời luật sư**
Theo đơn tố cáo của dân, kiểm sát viên, chánh án, thẩm phán, thư ký tòa dọa bị cáo nếu mời luật sư sẽ bị xử nặng và dọa nạt thẳng thừng, làm tiền bị cáo.
Phiên tòa xét xử bị cáo Nguyễn Bá Quý ở xã Tiến Nông, huyện Triệu Sơn (Thanh Hóa) về tội cưỡng đoạt tài sản dự tính mở vào ngày 4-9 vừa qua phải tạm hoãn để các cơ quan chức năng làm rõ việc bị cáo tố cáo
kiểm sát viên, chánh án, thẩm phán, thư ký tòa huyện Triệu Sơn o ép nhận tiền của bị cáo và ngăn cản bị cáo mời luật sư bào chữa cho mình.
Theo tố cáo, kiểm sát viên Nguyễn Đình Hà (VKS huyện Triệu Sơn), Chánh án TAND huyện Triệu Sơn Lê Ngọc Hiệp, Thẩm phán Lê Thị Thu, thư ký tòa án Lê Sỹ Thuần là những người trực tiếp tiến hành tố tụng đã đe dọa và làm tiền bị cáo.
![ Ông Nguyễn Bá Quý tố cáo các cán bộ](http://www.viendongdaily.com/res/fckfolder/Image/NewEditor/2014/10/04-Oct-2014/05.jpg)
Ông Nguyễn Bá Quý, người tố cáo các cán bộ VKS, Tòa án huyện Triệu Sơn vòi tiền
Theo tố cáo, kiểm sát viên Nguyễn Đình Hà (VKS huyện Triệu Sơn), Chánh án TAND huyện Triệu Sơn Lê Ngọc Hiệp, Thẩm phán Lê Thị Thu, thư ký tòa án Lê Sỹ Thuần là những người trực tiếp tiến hành tố tụng đã đe dọa và làm tiền bị cáo.
Tháng 3-2014, người dân xã Tiến Nông (Triệu Sơn) tố cáo về việc chủ tịch xã có nhiều sai phạm trong quản lý kinh tế làm thất thoát tiền của dân. HĐND xã đã lập đoàn kiểm tra, giám sát các công trình mà dân khiếu nại. Sau đó người dân chưa đồng ý với kết quả của đoàn giám sát nên tiếp tục làm đơn tố cáo lên huyện và tỉnh.
Theo ông Quý, ông bị o ép nhận tội nên sau khi được tại ngoại, ông nhờ luật sư Lê Quốc Hiền (Đoàn Luật sư tỉnh Thanh Hóa) bào chữa cho mình và kiểm sát viên, thẩm phán ra sức "can ngăn," dọa dẫm để vòi tiền...
Theo ông Quý, ông bị o ép nhận tội nên sau khi được tại ngoại, ông nhờ luật sư Lê Quốc Hiền (Đoàn Luật sư tỉnh Thanh Hóa) bào chữa cho mình và kiểm sát viên, thẩm phán ra sức "can ngăn," dọa dẫm để vòi tiền...
Ông Quý kể lại, ông có người cháu tên Nguyễn Đình Cánh, đang là phó chủ tịch UBND xã này và sợ việc tố cáo, khiếu nại của dân sẽ ảnh hưởng đến công việc của ông Cánh nên gọi điện thoại hỏi ông Cánh có liên quan gì trong việc người dân khiếu nại hay không. Qua điện thoại, ông Cánh cho là mình có liên quan và đặt vấn đề nhờ ông Quý giúp đỡ bằng cách nhờ ông Quý tác động những người tố cáo không gửi đơn lên cấp trên và sẽ lo tiền để làm quà cho những người đi khiếu kiện.
Theo cáo trạng, lúc đầu bị cáo Quý đòi 200 triệu đồng, sau đó rút xuống còn 130 triệu đồng và ông Cánh đồng ý. Sau đó hai bên hẹn nhau tại một quán cà phê để giao nhận tiền và bị cáo Quý bị công an bắt quả tang về tội cưỡng đoạt tài sản...
Vụ án cón nhiều tình tiết ly kỳ của các quan tòa mặc cả với nạn nhân như mua bán mớ rau con cá ngoài chợ. Trong bài khác tôi sẽ tường thuật cùng bạn đọc những tệ nạn này để thấy người dân VN cần có "quyền im lặng" để được bảo vệ như thế nào trong tình trạng một mớ luật pháp lộn xộn hiện nay.
Vụ án cón nhiều tình tiết ly kỳ của các quan tòa mặc cả với nạn nhân như mua bán mớ rau con cá ngoài chợ. Trong bài khác tôi sẽ tường thuật cùng bạn đọc những tệ nạn này để thấy người dân VN cần có "quyền im lặng" để được bảo vệ như thế nào trong tình trạng một mớ luật pháp lộn xộn hiện nay.
**Văn Quang**
## No comments:
## Post a Comment

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
TRANG CHỦ
|
PHẦN MỀM TKARAOKE
|
DIỄN ĐÀN
|
VƯỜN THƠ
|
THÊM BÀI HÁT
MENU
TRANG CHỦ
PHẦN MỀM TKARAOKE
DIỄN ĐÀN
VƯỜN THƠ
THÊM BÀI HÁT
WELCOME
Guest
Đăng nhập
Đăng ký
|
ĐĂNG NHẬP
|
ĐĂNG KÝ
ALL
TÊN BÀI
TÊN
LỜI BÀI HÁT
LỜI BÀI
LỜI
CA SỸ
C.SỸ
NHẠC SỸ
N.SỸ
ALBUM
Gõ Tiếng Việt
Kết quả tìm kiếm
MP3 MỚI UPLOAD
Đám Cưới Làng Tôi
Cánh Hoa Rơi Bay
Em Buồn Anh Thương
Hạ Buồn
Viết Dòng Tâm Sự
Đà Lạt Xa Nhau
Sài-gòn Ơi ! Ta Nhớ Người
Saigon Mưa Và Nỗi-nhớ
Ngày Tháng Trôi Nhanh
Mùa Xuân Đang Đến
Xem thêm
BÀI HÁT XEM NHIỀU
Về Đâu Mái Tóc Người Thương
Duyên Phận
Trách Ai Vô Tình
Áo Mới Cà Mau
Tự Học Vọng Cổ Sáu Câu
Mẹ Yêu Con
Nơi Tình Yêu Bắt Đầu
Nối Vòng Tay Lớn
Ngỡ
Người Thầy
Xem thêm
BÀI HÁT MỚI ĐĂNG
Hà Nội Ngày Chia Xa...
Em Còn Nhớ...
Dòng Sông Một Bờ.....
Chuyện Tình Biển Và Trăng
Cánh Hoa Rơi Bay
Shape Of You
Kiếp Nghèo
Em Đi Rồi
Đôi Khi Muốn
Đoàn Người Lữ Thứ
Xem thêm
ALBUM NGHE NHIỀU
Nhạc sến Chế Linh tuyển chọn
Nhạc Trữ Tình Bất Tử
dan nguyen
Vọng Cổ Chọn Lọc
Nhạc Sến 1
Tiếng hát Anh Thơ
Ngọc Lan
Vọng cổ hài Văn Hường
Trần Thiện Thanh
Nhạc Thời Chiến
Xem thêm
ALBUM MỚI NHẤT
Lua đảo
Viết Dòng Tâm Sự
Tân Cổ
TỈNH YÊU LÀ TẤT CẢ
Nhạc SINH HOẠT
SAIGON NHỚ !
ĐÀ-LẠT CHIỀU KỶ-NIỆM
LỜI YÊU THƯƠNG
MƯA và NỖI NHỚ
HÀ NỘI THÀNH PHỐ TÔI YÊU
Xem thêm
Copyright © 2008-2017 T Software Solutions LLC. All rights reserved.
Advertising
|
Privacy Notice
|
Contact Us
Đóng
ĐĂNG NHẬP
Content HTML Load Here

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: RecentSongView=; path=/