text:
Jean Przyluski
LTS. Cách đây 80 năm ông Nguyễn Văn Huyên, người Việt Nam đầu tiên bảo vệ luận án Tiến sĩ văn chương ở Đại học Sorbonne, Paris, cùng năm đó đã xuất bản cuốn sách Hát đối đáp của nam nữ thanh niên Việt Nam (1934). Cuốn sách có tiếng vang lớn ở châu Âu lúc đó. Nhà ngôn ngữ học nổi tiếng Jean Przyluski đã viết một bài rất hay giới thiệu cuốn sách này mà các đọc giả nước ta ít biết đến. Nhân dịp 110 năm ngày sinh của GS.TS Nguyễn Văn Huyên, chúng tôi xin giới thiệu với bạn đọc bài viết trên.
Ở thời kỳ lãng mạn người ta rất quan tâm đến thơ ca dân gian mà trong đó họ thấy một thứ thần khải. Đối với người thời đó, thơ có một nguồn gốc siêu phàm. Cảm hứng thơ tạo ra nhà thơ là một trạng thái tâm hồn kỳ diệu; nó giống như sự nhập đồng bí hiểm, và lúc đó chẳng ai tưởng tượng rằng nó có thể được nghiên cứu một cách khoa học.
Những ý đó còn tồn tại ở Việt Nam. Người nông dân không tin rằng cảm hứng là cái có thể dạy được. Người đó nhận thấy một kẻ dốt nát có thể ứng khẩu một bài hát hoặc đáp lại một câu hỏi bằng một câu song song. Như vậy anh ta tin rằng thơ do một vị thần đọc cho người ta. Hơn nữa, người làm thơ có thể đọc thơ mà chẳng hiểu gì. Con người chỉ là một công cụ phát âm do một lực cao siêu làm cho chuyển động.
Chính nhờ những tiến bộ của dân tộc học mà vấn đề cảm hứng thơ đi vào lĩnh vực nghiên cứu thiết thực một cách muộn mằn. Người ta phân loại, người ta phân tích các bài miêu tả của các nhà lữ hành và nhận thấy rằng, trong các xã hội lớp dưới, thơ ca không phải là một hiện tượng đơn lẻ: nó thường có kèm theo múa và âm nhạc. Thơ là một bài hát và bài hát này cũng theo cùng nhịp điệu với những chuyển động của thân thể. Nhận xét này đưa các nhà dân tộc học đến một lý thuyết trái ngược với luận điểm của phái lãng mạn. Thơ không còn là một thần khải nữa; nó bắt chước các chuyển động của cơ thể. Người nguyên thủy có một hoạt động kép là kinh tế và tôn giáo; thời giờ của người đó bị phân chia giữa lao động và hội hè. Bài hát đi kèm theo các cử động của người lao động hay các động tác của múa thiêng. Thơ xuất phát từ nhịp điệu của hoạt động con người.
Giữa hai luận điểm trái ngược này, đã đến lúc tìm những giải pháp tinh tế hơn làm cho ta hiểu rõ hơn tính đa dạng của các sự việc. Từ khúc ngâm không rõ đi kèm theo lao động của một số bộ tộc đến bài Iliade của Homère, khoảng cách thật to lớn, và người ta đã vượt qua nhiều chặng. Thay cho nhắc lại ô, ô, ô một cách nhịp nhàng, một ngày kia người hát ghép các từ, các hình ảnh diễn cảm như thế nào? Đấy là vấn đề cảm hứng thơ, một vấn đề quan trọng mà tính phức tạp sẽ hiện ra rõ hơn khi chúng ta có những chuyên khảo tả thơ ca của các dân tộc còn giữ được tài ứng khẩu. Ông Nguyễn Văn Huyên, tiến sĩ văn chương, giảng viên tại Trường Ngôn ngữ phương Đông, đã theo lời khuyên của tôi mà soạn một trong các chuyên khảo đó. Cuốn sách có đầu đề: Hát đối đáp nam nữ ở Việt Nam, và là cuốn thứ ba của sưu tập Austro-Asiatica.
Các bài hát được nghiên cứu trong cuốn sách này về nguyên tắc không thuộc loạt bài nào trong hai loạt lớn mà thoạt tiên các nhà dân tộc học nhận xét. Đấy phần lớn không phải là những bài ca lao động hay bài hát tôn giáo, mà là những khúc hát giao duyên, những đoạn hát nói do nam và nữ thay nhau ứng khẩu. Múa, cử động hầu như hoàn toàn biến mất: chỉ còn lại động tác đơn giản của người hát gõ vào một vật vang âm. Mục đích của buổi lễ là thắt mối liên hệ giữa thanh niên nam nữ. Cái kích thích người đua tranh chính là sự ganh đua nam nữ, và qua đó những khúc hát giao duyên này có thể ví với những điệu múa đám cưới của nhiều tộc người2.
Nếu như các bài hát đối đáp hầu như đã mất tính chất tôn giáo, thì chúng vẫn gắn với các hội mùa thời xưa mà ở Bắc Bộ còn lưu lại một vài dấu vết3. Chính vì vậy mà ở làng Lim (tỉnh Bắc Ninh) người ta tổ chức hàng năm, vào đầu mùa xuân, một hội mà trong đó con trai chọn bạn gái bằng cách ứng khẩu những bài hát đối đáp. Tuy nhiên, trong đa số các trường hợp, các cuộc đua tranh nam nữ ngày nay diễn ra mà chẳng cần tục lệ quy định ngày tháng và nơi tụ hội.
Đối với người Âu đứng xem, thì sự ứng khẩu dễ dãi của nông dân Việt Nam là vấn đề đáng ngạc nhiên. Ở phương Tây, tiếng nói hàng ngày rất xa thơ; nó đã trở thành một công cụ phân tích và, ở một số người, nó có xu hướng thiên về sự chặt chẽ của các ghi chú khoa học. Ở Việt Nam, khoảng cách giữa thơ và ngôn ngữ nói gần hơn. Người Việt thường làm cho câu nào cũng có nhịp điệu; trong mọi hoàn cảnh họ đều ghép từ thành những nhóm đối xứng có thể trở thành những yếu tố của thơ mà chẳng cần biến đổi. Vậy không có sự ngăn cách giữa thơ và tiếng nói hàng ngày; một câu quen thuộc có thể đại khái thành một câu thơ. Chính vì thế mà Việt Nam là một mảnh đất chọn lọc để nghiên cứu về ứng khẩu thơ. Rõ ràng trong một ngôn ngữ mà các yếu tố từ vựng rất ngắn, thì sự đối xứng dễ được thực hiện hơn.
Câu thơ hình thành từ các nhóm từ tương ứng với nhau. Hãy so sánh câu thơ này trong Tục ngữ:
Mày bán cửa đền, tao bán cửa vua
Đây đó hai phần câu thơ tương ứng nhau, và sự đối xứng của ý được tăng cường bằng các mệnh đề song song và một vài từ lặp lại. Câu thơ Việt, mặc dầu các từ đều nhau và ngắn, vẫn tạo cho tai nghe một ấn tượng về tính chất nhiều màu vẻ do hệ nguyên âm phong phú và sự đa dạng của các âm.
Vì nhận thấy câu thơ Việt do những nhóm từ đối xứng tạo thành, ông Nguyễn Văn Huyên nghiên cứu bố cục những nhóm này và cách ghép chúng. Yếu tố căn bản là từ hai âm tiết, được tạo thành bằng cách lặp lại một âm tiết hoặc tập hợp hai âm tiết. Các từ hai âm tiết được tạo thành như vậy phối hợp với nhau theo hai cách: đứng cạnh nhau hoặc thâm nhập vào nhau.
Các trang 54 và 61 của Hát đối đáp có chủ đề là sự hình thành các từ hai âm tiết "theo các quy luật tâm lý và tiết tấu". Trong tiếng nói hàng ngày cũng như trong thơ, "quy luật tâm lý chỉ đạo sự hình thành các từ hai âm tiết chủ yếu là ở sự lặp lại". Sự lặp lại này có thể đầy đủ hay không đầy đủ. Sự lặp lại đầy đủ khi vế thứ hai giống hệt vế thứ nhất: khò khò (ngáy ầm ĩ); nó không đầy đủ khi hai vế của từ hai âm tiết chỉ có chung phần thứ hai của từ (lúng túng) hay phụ âm đầu (thật thà). Quy luật tâm lý mà phạm trù từ hai âm tiết khác phải tuân theo, theo ông Nguyễn Văn Huyên, là phạm trù của liên tưởng. Trong tiếng Việt tất cả mọi điều đều có thể được nói bằng các từ cụ thể. Ý trừu tượng biểu hiện bằng hai hình tượng cụ thể. Những từ gợi ra các hình tượng đó là những yếu tố của một từ hai âm tiết, và từ này có thể được tạo thành do tiếp cận nhau, giống nhau hay trái ngược nhau.
Cho phép tôi đưa vào đoạn phân tích này một yếu tố giả thuyết. Sự lặp lại đầy đủ, cách đơn giản nhất để tạo từ hai âm tiết, có lẽ cũng là cách cổ nhất. Xuất phát từ một từ tượng thanh như khò khò, ta đạt được một hiệu quả khác mà chẳng cần biến đổi nhịp điệu, nhờ cách lặp lại không đầy đủ. Lúc đó một bước tiến quan trọng hơn được thực hiện. Nếu đáng lẽ lặp lại mưa mưa, ta nói mưa gió, thì theo cùng nhịp điệu đó ta thực hiện được một sự phối hợp phong phú hơn. Vậy mà mưa gió không phải chỉ là một thành công về thẩm mỹ; đấy là một đổi mới quan trọng vì hai hình tượng mưa - gió tạo nên một từ hai âm tiết gợi một ý duy nhất (thời tiết xấu) và đóng vai trò một từ trừu tượng thật sự.
Vậy dường như sự phân loại các từ hai âm tiết cho phép theo dõi những bước tiến của trí óc con người trong việc sáng tạo các dạng thức nhịp điệu. Các ý tổng quát có lẽ nảy ra từ những chỗ phối hợp lời mà con người thực hiện được bằng công nghiên cứu trước hết có tính cách thẩm mỹ. Những chỗ lặp lại, cho phép đạt một nhịp điệu dễ dàng, sẽ tạo ra một vấn đề mà sau đấy óc tưởng tưởng có thể lẫn vào. Trong khi người nguyên thủy lặp lại mãi cùng một âm tiết, thì những người khéo léo hơn đã khám phá lợi thế của những biến đổi: do đấy hình thành các từ hai âm tiết bằng cách lặp lại không đầy đủ, chuyển dịch các từ đồng nghĩa…Khi đó cái khuôn của ý trừu tượng được tạo ra.
Người ta có thể hình dung các sự vật ra sao. Trong thời gian lâu dài những người hát, muốn nhại giông bão, chỉ kêu những tiếng bắt chước mưa gió. Nhưng nhịp điệu có xu hướng sắp xếp tiếng ồn ào này. Chính nhịp điệu tách các nhóm âm tiết, biến chúng thành từ tượng thanh, tức là thành những dạng thức mô phỏng. Dần dần và bằng lối cách điệu hóa nhịp điệu, từ, vốn là một dấu hiệu cố định, tách khỏi từ tượng thanh, tiếng ồn có thể biến đổi theo óc tưởng tượng của người hát: mưa đọc theo một âm trung bình gợi ra tiếng mưa liên tục; gió đọc theo một âm cao gợi ra tiếng rít của gió. Người hát trộn lẫn các từ và tiếng ồn, các từ tượng thanh và các âm không có nghĩa, tiếng vọng hay sự lặp lại không đầy đủ các âm tiết chính4. Nhịp điệu tập hợp các yếu tố này, nhấn mạnh các âm tiết diễn cảm đã trở thành từ quan trọng: liên từ, tiểu từ.
Đối với tiếng ồn thì từ giống như ý rõ ràng đối với hình tượng mơ hồ. Cái hay của thơ Việt là ở chỗ ngày nay, bên cạnh các từ hoàn chỉnh, nó vẫn còn trình bày những tiếng ồn, tiếng vọng, từ chêm vốn là tàn dư của một thời kỳ khác, những mầm mống của từ.
Nhịp điệu chi phối tính năng động tinh thần và âm thanh: nó sắp xếp, sơ đồ hóa, làm cho minh bạch. Nếu không có người nhạc trưởng này, thì bài hát và tư duy còn lộn xộn. Từ cái đống tiếng ồn không hình thù, người nhạc trưởng đó tách ra những đôi âm tiết dần dần được tạo thành bằng sự tìm tòi hiệu quả và ý vị. Đồng thời với từ được xác định, các yếu tố của từ hai âm tiết trở thành khác biệt nhau, trở thành những nhân tố độc lập, và ý nảy ra từ sự tổng hợp chúng. Sau khi bắt chước một cách nhịp nhàng các tiếng ồn ào của gió và mưa, người ta chỉ ra mưa hoặc gió bằng những âm tiết được cấu âm tạo thành những từ hai âm tiết mà trong đó yếu tố thứ hai là sự lặp lại đầy đủ hay không đầy đủ yếu tố thứ nhất; cuối cùng, theo cùng một nhịp điệu, người ta nói mưa - gió và, từ chỗ gặp nhau của những từ này, nảy ra ý được xác định vẫn còn miên man trong những tiếng ồn mô phỏng.
Các hội có hát đối đáp là một sự kiện có ý nghĩa, vì người hát ngày nay tự đặt mình trong hoàn cảnh tương tự như hoàn cảnh những người đầu tiên khi, dưới sự thôi thúc tập thể, họ làm ra thơ và do đó làm ra ngôn ngữ cấu âm5. Vậy thật vô cùng bổ ích khi tìm lại được trong các khúc hát của người Việt tất cả các hình thức trung gian giữa tiếng ồn và từ, giữa từ hai âm tiết mô phỏng và từ thể hiện một ý tổng quát. Nếu không phân tích các bài hát ứng khẩu, thì sự phát triển của thơ vẫn còn mờ mịt. Ở đây cũng như ở những chỗ khác, kinh nghiệm là nguồn chân lý. Chính kinh nghiệm cho chúng ta thấy sức mạnh của nhịp điệu có khả năng kiềm chế cái đà của lời.
Công trình nghiên cứu của ông Nguyễn Văn Huyên cung cấp những chỉ dẫn khác có thể xác nhận điều vừa nói. Về người hát ở Hà Tĩnh và Nghệ An, ông viết (trang 48): "Tại đây, giống như ở Huế, người ta ngắt câu hát bằng những chỗ nghỉ (mỗi chỗ nghỉ là cuối một đơn vị thẩm mỹ); lúc đó người ta kêu một tiếng "hô ô ô ô" mà người khác phải thay bằng tiếng "hô ô ô ô" giống như thế kéo dài, để người thứ nhất tiếp tục khúc hát mà không mất hơi". Sự lặp lại y nguyên một âm tiết làm cho trí óc và tiếng nói được nghỉ ngơi cho đến lúc ý muốn tạo ra một ấn tượng thẩm mỹ làm cho khúc hát phong phú hơn và nhiều màu vẻ hơn bằng việc nghĩ ra lời. Nhịp điệu và thơ nảy ra từ khuynh hướng kép này lần lượt làm cho người hát phải cố gắng hay được nghỉ.
Ông Nguyễn Văn Huyên còn nói rằng (trang 41): "Để tương ứng, một số khúc hát cho phép lặp lại một cách đối xứng một nhóm ba hay bốn từ. Khúc hát có lặp lại đối xứng này trở thành một thể loại đặc biệt rất được người chèo đò miền Trung Việt Nam ưa thích:
Đất nước lạ lùng
em đến đây
đất nước lạ lùng"
Và tiếp theo: "Một số nhóm từ dùng trong khúc hát, vẫn đứng nguyên chỗ trong câu hay trong đoạn, để nâng tiếng hát, tạo thành những điệp khúc thật sự. Thí dụ bảo rằng, bảo này, người ta bảo rằng, là những lời trình bày, bao giờ cũng đứng trước bài hát ở Lim. Ở người chèo đò, điệp khúc này đứng cuối mỗi câu và mỗi chỗ nghỉ:
Em khoe em có má đào
Ô nường nường ôi
Những nhận xét này làm sáng tỏ sự phát sinh điệp khúc trong thơ dân gian. Tuy các từ trong điệp khúc có nghĩa, chúng có vai trò gần giống như hô ô ô của người hát ở Hà Tĩnh và Nghệ An, tức là chúng làm cho trí óc bớt mệt mỏi. Vì chúng tái hiện ở những khoảng cách đều nhau và không biến đổi, nên chúng đóng góp vào nhịp điệu mà chẳng làm cho người hát mất công nghĩ ra.
Lúc đó ta thấy các sự việc liên kết với nhau ra sao. Giữa các đơn vị thẩm mỹ, người hát chèn và một dãy âm tiết khác nhau không có nghĩa hô ô ô … để nghỉ. Những âm tiết đó là cái tồn tại của bài hát nguyên thủy từ xa xưa khi con người đệm cho lao động và múa bằng một khúc ngâm không thành tiếng. Trong bài hát của người chèo đò vừa dẫn, hô ô ô … được thay bằng một nhóm âm tiết có nghĩa mà chẳng liên hệ gì với phần còn lại của bài hát: Ôi nường nường ôi!. Cuối cùng trong khúc hát của người chèo đò miền Trung, điệp khúc này có thể biểu hiện ý nổi nhất của người hát: đất nước lạ lùng. Người ta chuyển như vậy từ câu nhắc đi nhắc lại đến điệp khúc, rồi từ điệp khúc đến nét chủ đạo.
Sự cần thiết phải thu xếp những chỗ nghỉ cho trí óc và tiếng nói đã đưa những âm tiết không có nghĩa chẳng những vào giữa các đơn vị thẩm mỹ mà còn vào trong các đơn vị này. Ông Nguyễn Văn Huyên dẫn (trang 43) câu thơ sau:
Các yếu tố lấp đầy vào nhịp điệu đòi hỏi có khi là những âm tiết không có nghĩa mà ông Nguyễn Văn Huyên gọi là "tiếng vang", có khi là những từ trong từ vựng hay những tiểu từ ngữ pháp mà ông gọi là "từ chêm".
Hình như ở chỗ nào cũng tiến triển theo cùng hướng: thay thế cho các âm tiết do nhịp điệu đòi hỏi nhưng không có nghĩa là những từ thật: toieeur từ ngữ pháp - các yếu tố của từ hai âm tiết - điệp khúc hay nét chủ đạo. Ta càng xa gốc, thì bài thơ ở đó chỉ xuất hiện, trong một thứ tiếng ì ầm nghe không rõ, vài từ chủ yếu lặp đi lặp lại nhiều trở thành một cơ cấu giàu ý nghĩa có các bộ phận liên kết với nhau và cân bằng. Nhịp điệu cung cấp cho tư duy một cái khung mà tư duy lấp đầy dần dần. Ý không tạo ra từ. Nó chỉ được xác định rõ vì từ đã sẵn sàng tiếp nhận nó.
Ta vừa thấy có tiếng vọng và từ chêm có một lợi ích kép: chúng bảo đảm nhịp điệu và để cho trí óc nghỉ ngơi. Nếu ta đi vào tận cùng các sự việc, thì đấy là hai mặt của một chức năng. Nhịp điệu thực ra là gì, nếu chẳng phải là cách ngắt sự cố gắng, thu xếp những chỗ nghỉ lúc muốn ? Cách thức đơn giản nhất là để thì mạnh và thì nhẹ xen kẽ nhau và phân bố những chỗ nghỉ, những chỗ dừng ở những quãng đều nhau. Nhưng tiếng nói nghỉ không phải là tất cả. Nên nghĩ lúc nghỉ của trí óc, và chỗ nghỉ này được bảo đảm bằng các điệp khúc, tiếng vọng và từ chêm.
Cũng những sự cần thiết về nhịp điệu đó có thể còn cắt nghĩa tính cách độc đáo của thơ tiếng Việt mà ông Nguyễn Văn Huyên miêu tả (trang 100 và tiếp theo). Các từ Việt có thể được phát âm theo sáu thanh khác nhau, và những thanh này thuộc hai phạm trù: hai thanh bằng và bốn thanh chắc. Sự phân bố trong một đoạn thơ hay câu những thanh bằng và chắc tuân theo những quy tắc cố định. Theo nguyên tắc, và nếu ta không chú trọng đến những ngoại lệ được phép, thì số từ phát âm theo thanh bằng cũng nhiều như số từ phát âm theo thanh chắc. Theo ý tôi, thì sự phân bố này được giải thích là các thanh bằng ít gây mệt mỏi hơn các thanh chắc. Các thanh bằng là những vị trí bình thường của tiếng nói được duy trì ở mức trung hoặc được để rơi xuống mà không đỡ. Vậy trự trở lại đều đặn ở các thanh bằng và thanh chắc bảo đảm cho nhịp điệu và do đấy góp phần duy trì cố gắng, cũng giống như sự tiếp nối nhau của các phách nhẹ và phách mạnh.
Tóm lại, khi ta phân tích các sự việc của người Việt, ta thấy thơ xuất hiện như sản phẩm của một hoạt động trọn vẹn mà trong đó con người tham gia bằng động tác, tiếng nói và sự sáng tạo nghệ thuật. Hoạt động này nhịp nhàng, và sự xen kẽ đặc trưng cho nhịp điệu đó đồng thời cắt nghĩa các nét chính của thơ dân gian Việt Nam: các bài hát đối đáp nam nữ, sự trở lại đều đặn các điệp khúc, tiếng vọng và từ chêm, sự tiếp nối nhau đều đều các thì mạnh và thì nhẹ, những thanh chắc và thanh bằng. Trong các cuộc đấu thơ này mà người tài hơn sẽ chiến thắng, tinh thần người ganh đua sôi nổi lên và, trong một bài ứng khẩu mà nhịp điệu làm cho phong phú, họ vượt trội nhau đến mức cảm thấy ở mình có tác động của một sức mạnh thần thánh. Thật ra thơ không phải là công việc của một vị thần hay một tâm hồn tập thể; nhưng sự thi đua được phát triển bằng cuộc đua tranh nam nữ gây ra một loạt phát minh bằng lời, mà trong đó một vài phát minh xuất hiện như những thắng lợi về thẩm mỹ hay trí tuệ, và sẽ làm giàu cho trí nhớ của nhóm.
Chuyên khảo quý giá của ông Nguyễn Văn Huyên đưa chúng ta đến việc giải quyết những vấn đề quan trọng nhất: làm thế nào người ta chuyển từ một loạt tiếng kêu sang bài hát cấu âm, làm thế nào nhịp điệu kiềm chế sự sôi động do tiếng ồn, đám đông và sự lẫn lộn nam nữ gây nên, cuối cùng làm thế nào nhịp điệu, yếu tố sinh ra ngôn ngữ mượt mà, lại thúc đẩy sự tiến bộ của tư duy bằng cách làm dễ dàng cho việc sơ đồ hóa.
Nguồn: Journal de Psychologie Normal et Pathologique
(Tạp chí Tâm lý học bình thường và bệnh lý), số 9-10, 1934
Đỗ Trọng Quang dịch
http://www.vanhoanghean.com.vn/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa/nhung-goc-nhin-van-hoa/nhip-dieu-va-su-ung-khau-tho-ve-mot-cuon-sach-gan-day-1
Những ý đó còn tồn tại ở Việt Nam. Người nông dân không tin rằng cảm hứng là cái có thể dạy được. Người đó nhận thấy một kẻ dốt nát có thể ứng khẩu một bài hát hoặc đáp lại một câu hỏi bằng một câu song song. Như vậy anh ta tin rằng thơ do một vị thần đọc cho người ta. Hơn nữa, người làm thơ có thể đọc thơ mà chẳng hiểu gì. Con người chỉ là một công cụ phát âm do một lực cao siêu làm cho chuyển động.
Chính nhờ những tiến bộ của dân tộc học mà vấn đề cảm hứng thơ đi vào lĩnh vực nghiên cứu thiết thực một cách muộn mằn. Người ta phân loại, người ta phân tích các bài miêu tả của các nhà lữ hành và nhận thấy rằng, trong các xã hội lớp dưới, thơ ca không phải là một hiện tượng đơn lẻ: nó thường có kèm theo múa và âm nhạc. Thơ là một bài hát và bài hát này cũng theo cùng nhịp điệu với những chuyển động của thân thể. Nhận xét này đưa các nhà dân tộc học đến một lý thuyết trái ngược với luận điểm của phái lãng mạn. Thơ không còn là một thần khải nữa; nó bắt chước các chuyển động của cơ thể. Người nguyên thủy có một hoạt động kép là kinh tế và tôn giáo; thời giờ của người đó bị phân chia giữa lao động và hội hè. Bài hát đi kèm theo các cử động của người lao động hay các động tác của múa thiêng. Thơ xuất phát từ nhịp điệu của hoạt động con người.
Giữa hai luận điểm trái ngược này, đã đến lúc tìm những giải pháp tinh tế hơn làm cho ta hiểu rõ hơn tính đa dạng của các sự việc. Từ khúc ngâm không rõ đi kèm theo lao động của một số bộ tộc đến bài Iliade của Homère, khoảng cách thật to lớn, và người ta đã vượt qua nhiều chặng. Thay cho nhắc lại ô, ô, ô một cách nhịp nhàng, một ngày kia người hát ghép các từ, các hình ảnh diễn cảm như thế nào? Đấy là vấn đề cảm hứng thơ, một vấn đề quan trọng mà tính phức tạp sẽ hiện ra rõ hơn khi chúng ta có những chuyên khảo tả thơ ca của các dân tộc còn giữ được tài ứng khẩu. Ông Nguyễn Văn Huyên, tiến sĩ văn chương, giảng viên tại Trường Ngôn ngữ phương Đông, đã theo lời khuyên của tôi mà soạn một trong các chuyên khảo đó. Cuốn sách có đầu đề: Hát đối đáp nam nữ ở Việt Nam, và là cuốn thứ ba của sưu tập Austro-Asiatica.
Các bài hát được nghiên cứu trong cuốn sách này về nguyên tắc không thuộc loạt bài nào trong hai loạt lớn mà thoạt tiên các nhà dân tộc học nhận xét. Đấy phần lớn không phải là những bài ca lao động hay bài hát tôn giáo, mà là những khúc hát giao duyên, những đoạn hát nói do nam và nữ thay nhau ứng khẩu. Múa, cử động hầu như hoàn toàn biến mất: chỉ còn lại động tác đơn giản của người hát gõ vào một vật vang âm. Mục đích của buổi lễ là thắt mối liên hệ giữa thanh niên nam nữ. Cái kích thích người đua tranh chính là sự ganh đua nam nữ, và qua đó những khúc hát giao duyên này có thể ví với những điệu múa đám cưới của nhiều tộc người2.
Nếu như các bài hát đối đáp hầu như đã mất tính chất tôn giáo, thì chúng vẫn gắn với các hội mùa thời xưa mà ở Bắc Bộ còn lưu lại một vài dấu vết3. Chính vì vậy mà ở làng Lim (tỉnh Bắc Ninh) người ta tổ chức hàng năm, vào đầu mùa xuân, một hội mà trong đó con trai chọn bạn gái bằng cách ứng khẩu những bài hát đối đáp. Tuy nhiên, trong đa số các trường hợp, các cuộc đua tranh nam nữ ngày nay diễn ra mà chẳng cần tục lệ quy định ngày tháng và nơi tụ hội.
Đối với người Âu đứng xem, thì sự ứng khẩu dễ dãi của nông dân Việt Nam là vấn đề đáng ngạc nhiên. Ở phương Tây, tiếng nói hàng ngày rất xa thơ; nó đã trở thành một công cụ phân tích và, ở một số người, nó có xu hướng thiên về sự chặt chẽ của các ghi chú khoa học. Ở Việt Nam, khoảng cách giữa thơ và ngôn ngữ nói gần hơn. Người Việt thường làm cho câu nào cũng có nhịp điệu; trong mọi hoàn cảnh họ đều ghép từ thành những nhóm đối xứng có thể trở thành những yếu tố của thơ mà chẳng cần biến đổi. Vậy không có sự ngăn cách giữa thơ và tiếng nói hàng ngày; một câu quen thuộc có thể đại khái thành một câu thơ. Chính vì thế mà Việt Nam là một mảnh đất chọn lọc để nghiên cứu về ứng khẩu thơ. Rõ ràng trong một ngôn ngữ mà các yếu tố từ vựng rất ngắn, thì sự đối xứng dễ được thực hiện hơn.
Câu thơ hình thành từ các nhóm từ tương ứng với nhau. Hãy so sánh câu thơ này trong Tục ngữ:
Mày bán cửa đền, tao bán cửa vua
Đây đó hai phần câu thơ tương ứng nhau, và sự đối xứng của ý được tăng cường bằng các mệnh đề song song và một vài từ lặp lại. Câu thơ Việt, mặc dầu các từ đều nhau và ngắn, vẫn tạo cho tai nghe một ấn tượng về tính chất nhiều màu vẻ do hệ nguyên âm phong phú và sự đa dạng của các âm.
Vì nhận thấy câu thơ Việt do những nhóm từ đối xứng tạo thành, ông Nguyễn Văn Huyên nghiên cứu bố cục những nhóm này và cách ghép chúng. Yếu tố căn bản là từ hai âm tiết, được tạo thành bằng cách lặp lại một âm tiết hoặc tập hợp hai âm tiết. Các từ hai âm tiết được tạo thành như vậy phối hợp với nhau theo hai cách: đứng cạnh nhau hoặc thâm nhập vào nhau.
Các trang 54 và 61 của Hát đối đáp có chủ đề là sự hình thành các từ hai âm tiết "theo các quy luật tâm lý và tiết tấu". Trong tiếng nói hàng ngày cũng như trong thơ, "quy luật tâm lý chỉ đạo sự hình thành các từ hai âm tiết chủ yếu là ở sự lặp lại". Sự lặp lại này có thể đầy đủ hay không đầy đủ. Sự lặp lại đầy đủ khi vế thứ hai giống hệt vế thứ nhất: khò khò (ngáy ầm ĩ); nó không đầy đủ khi hai vế của từ hai âm tiết chỉ có chung phần thứ hai của từ (lúng túng) hay phụ âm đầu (thật thà). Quy luật tâm lý mà phạm trù từ hai âm tiết khác phải tuân theo, theo ông Nguyễn Văn Huyên, là phạm trù của liên tưởng. Trong tiếng Việt tất cả mọi điều đều có thể được nói bằng các từ cụ thể. Ý trừu tượng biểu hiện bằng hai hình tượng cụ thể. Những từ gợi ra các hình tượng đó là những yếu tố của một từ hai âm tiết, và từ này có thể được tạo thành do tiếp cận nhau, giống nhau hay trái ngược nhau.
Cho phép tôi đưa vào đoạn phân tích này một yếu tố giả thuyết. Sự lặp lại đầy đủ, cách đơn giản nhất để tạo từ hai âm tiết, có lẽ cũng là cách cổ nhất. Xuất phát từ một từ tượng thanh như khò khò, ta đạt được một hiệu quả khác mà chẳng cần biến đổi nhịp điệu, nhờ cách lặp lại không đầy đủ. Lúc đó một bước tiến quan trọng hơn được thực hiện. Nếu đáng lẽ lặp lại mưa mưa, ta nói mưa gió, thì theo cùng nhịp điệu đó ta thực hiện được một sự phối hợp phong phú hơn. Vậy mà mưa gió không phải chỉ là một thành công về thẩm mỹ; đấy là một đổi mới quan trọng vì hai hình tượng mưa - gió tạo nên một từ hai âm tiết gợi một ý duy nhất (thời tiết xấu) và đóng vai trò một từ trừu tượng thật sự.
Vậy dường như sự phân loại các từ hai âm tiết cho phép theo dõi những bước tiến của trí óc con người trong việc sáng tạo các dạng thức nhịp điệu. Các ý tổng quát có lẽ nảy ra từ những chỗ phối hợp lời mà con người thực hiện được bằng công nghiên cứu trước hết có tính cách thẩm mỹ. Những chỗ lặp lại, cho phép đạt một nhịp điệu dễ dàng, sẽ tạo ra một vấn đề mà sau đấy óc tưởng tưởng có thể lẫn vào. Trong khi người nguyên thủy lặp lại mãi cùng một âm tiết, thì những người khéo léo hơn đã khám phá lợi thế của những biến đổi: do đấy hình thành các từ hai âm tiết bằng cách lặp lại không đầy đủ, chuyển dịch các từ đồng nghĩa…Khi đó cái khuôn của ý trừu tượng được tạo ra.
Người ta có thể hình dung các sự vật ra sao. Trong thời gian lâu dài những người hát, muốn nhại giông bão, chỉ kêu những tiếng bắt chước mưa gió. Nhưng nhịp điệu có xu hướng sắp xếp tiếng ồn ào này. Chính nhịp điệu tách các nhóm âm tiết, biến chúng thành từ tượng thanh, tức là thành những dạng thức mô phỏng. Dần dần và bằng lối cách điệu hóa nhịp điệu, từ, vốn là một dấu hiệu cố định, tách khỏi từ tượng thanh, tiếng ồn có thể biến đổi theo óc tưởng tượng của người hát: mưa đọc theo một âm trung bình gợi ra tiếng mưa liên tục; gió đọc theo một âm cao gợi ra tiếng rít của gió. Người hát trộn lẫn các từ và tiếng ồn, các từ tượng thanh và các âm không có nghĩa, tiếng vọng hay sự lặp lại không đầy đủ các âm tiết chính4. Nhịp điệu tập hợp các yếu tố này, nhấn mạnh các âm tiết diễn cảm đã trở thành từ quan trọng: liên từ, tiểu từ.
Đối với tiếng ồn thì từ giống như ý rõ ràng đối với hình tượng mơ hồ. Cái hay của thơ Việt là ở chỗ ngày nay, bên cạnh các từ hoàn chỉnh, nó vẫn còn trình bày những tiếng ồn, tiếng vọng, từ chêm vốn là tàn dư của một thời kỳ khác, những mầm mống của từ.
Nhịp điệu chi phối tính năng động tinh thần và âm thanh: nó sắp xếp, sơ đồ hóa, làm cho minh bạch. Nếu không có người nhạc trưởng này, thì bài hát và tư duy còn lộn xộn. Từ cái đống tiếng ồn không hình thù, người nhạc trưởng đó tách ra những đôi âm tiết dần dần được tạo thành bằng sự tìm tòi hiệu quả và ý vị. Đồng thời với từ được xác định, các yếu tố của từ hai âm tiết trở thành khác biệt nhau, trở thành những nhân tố độc lập, và ý nảy ra từ sự tổng hợp chúng. Sau khi bắt chước một cách nhịp nhàng các tiếng ồn ào của gió và mưa, người ta chỉ ra mưa hoặc gió bằng những âm tiết được cấu âm tạo thành những từ hai âm tiết mà trong đó yếu tố thứ hai là sự lặp lại đầy đủ hay không đầy đủ yếu tố thứ nhất; cuối cùng, theo cùng một nhịp điệu, người ta nói mưa - gió và, từ chỗ gặp nhau của những từ này, nảy ra ý được xác định vẫn còn miên man trong những tiếng ồn mô phỏng.
Các hội có hát đối đáp là một sự kiện có ý nghĩa, vì người hát ngày nay tự đặt mình trong hoàn cảnh tương tự như hoàn cảnh những người đầu tiên khi, dưới sự thôi thúc tập thể, họ làm ra thơ và do đó làm ra ngôn ngữ cấu âm5. Vậy thật vô cùng bổ ích khi tìm lại được trong các khúc hát của người Việt tất cả các hình thức trung gian giữa tiếng ồn và từ, giữa từ hai âm tiết mô phỏng và từ thể hiện một ý tổng quát. Nếu không phân tích các bài hát ứng khẩu, thì sự phát triển của thơ vẫn còn mờ mịt. Ở đây cũng như ở những chỗ khác, kinh nghiệm là nguồn chân lý. Chính kinh nghiệm cho chúng ta thấy sức mạnh của nhịp điệu có khả năng kiềm chế cái đà của lời.
Công trình nghiên cứu của ông Nguyễn Văn Huyên cung cấp những chỉ dẫn khác có thể xác nhận điều vừa nói. Về người hát ở Hà Tĩnh và Nghệ An, ông viết (trang 48): "Tại đây, giống như ở Huế, người ta ngắt câu hát bằng những chỗ nghỉ (mỗi chỗ nghỉ là cuối một đơn vị thẩm mỹ); lúc đó người ta kêu một tiếng "hô ô ô ô" mà người khác phải thay bằng tiếng "hô ô ô ô" giống như thế kéo dài, để người thứ nhất tiếp tục khúc hát mà không mất hơi". Sự lặp lại y nguyên một âm tiết làm cho trí óc và tiếng nói được nghỉ ngơi cho đến lúc ý muốn tạo ra một ấn tượng thẩm mỹ làm cho khúc hát phong phú hơn và nhiều màu vẻ hơn bằng việc nghĩ ra lời. Nhịp điệu và thơ nảy ra từ khuynh hướng kép này lần lượt làm cho người hát phải cố gắng hay được nghỉ.
Ông Nguyễn Văn Huyên còn nói rằng (trang 41): "Để tương ứng, một số khúc hát cho phép lặp lại một cách đối xứng một nhóm ba hay bốn từ. Khúc hát có lặp lại đối xứng này trở thành một thể loại đặc biệt rất được người chèo đò miền Trung Việt Nam ưa thích:
Đất nước lạ lùng
em đến đây
đất nước lạ lùng"
Và tiếp theo: "Một số nhóm từ dùng trong khúc hát, vẫn đứng nguyên chỗ trong câu hay trong đoạn, để nâng tiếng hát, tạo thành những điệp khúc thật sự. Thí dụ bảo rằng, bảo này, người ta bảo rằng, là những lời trình bày, bao giờ cũng đứng trước bài hát ở Lim. Ở người chèo đò, điệp khúc này đứng cuối mỗi câu và mỗi chỗ nghỉ:
Em khoe em có má đào
Ô nường nường ôi
Để anh kết nghĩa tương giao làm chồng
Ô nường nường ôi."
Lúc đó ta thấy các sự việc liên kết với nhau ra sao. Giữa các đơn vị thẩm mỹ, người hát chèn và một dãy âm tiết khác nhau không có nghĩa hô ô ô … để nghỉ. Những âm tiết đó là cái tồn tại của bài hát nguyên thủy từ xa xưa khi con người đệm cho lao động và múa bằng một khúc ngâm không thành tiếng. Trong bài hát của người chèo đò vừa dẫn, hô ô ô … được thay bằng một nhóm âm tiết có nghĩa mà chẳng liên hệ gì với phần còn lại của bài hát: Ôi nường nường ôi!. Cuối cùng trong khúc hát của người chèo đò miền Trung, điệp khúc này có thể biểu hiện ý nổi nhất của người hát: đất nước lạ lùng. Người ta chuyển như vậy từ câu nhắc đi nhắc lại đến điệp khúc, rồi từ điệp khúc đến nét chủ đạo.
Sự cần thiết phải thu xếp những chỗ nghỉ cho trí óc và tiếng nói đã đưa những âm tiết không có nghĩa chẳng những vào giữa các đơn vị thẩm mỹ mà còn vào trong các đơn vị này. Ông Nguyễn Văn Huyên dẫn (trang 43) câu thơ sau:
Đố ai dứt mối ơ tơ mành mà cho chăngTrong đó các âm tiết ơ và mà là những yếu tố không có nghĩa. Những yếu tố này, góp phần vào nhịp điệu của câu, đồng thời làm cho người hát và người nghe khỏi mệt quá, vì tất cả các từ đề có nghĩa thì người hát phải cố gắng nhiều hơn để chọn lựa và người nghe phải cố gắng hơn để hiểu
Các yếu tố lấp đầy vào nhịp điệu đòi hỏi có khi là những âm tiết không có nghĩa mà ông Nguyễn Văn Huyên gọi là "tiếng vang", có khi là những từ trong từ vựng hay những tiểu từ ngữ pháp mà ông gọi là "từ chêm".
Hình như ở chỗ nào cũng tiến triển theo cùng hướng: thay thế cho các âm tiết do nhịp điệu đòi hỏi nhưng không có nghĩa là những từ thật: toieeur từ ngữ pháp - các yếu tố của từ hai âm tiết - điệp khúc hay nét chủ đạo. Ta càng xa gốc, thì bài thơ ở đó chỉ xuất hiện, trong một thứ tiếng ì ầm nghe không rõ, vài từ chủ yếu lặp đi lặp lại nhiều trở thành một cơ cấu giàu ý nghĩa có các bộ phận liên kết với nhau và cân bằng. Nhịp điệu cung cấp cho tư duy một cái khung mà tư duy lấp đầy dần dần. Ý không tạo ra từ. Nó chỉ được xác định rõ vì từ đã sẵn sàng tiếp nhận nó.
Ta vừa thấy có tiếng vọng và từ chêm có một lợi ích kép: chúng bảo đảm nhịp điệu và để cho trí óc nghỉ ngơi. Nếu ta đi vào tận cùng các sự việc, thì đấy là hai mặt của một chức năng. Nhịp điệu thực ra là gì, nếu chẳng phải là cách ngắt sự cố gắng, thu xếp những chỗ nghỉ lúc muốn ? Cách thức đơn giản nhất là để thì mạnh và thì nhẹ xen kẽ nhau và phân bố những chỗ nghỉ, những chỗ dừng ở những quãng đều nhau. Nhưng tiếng nói nghỉ không phải là tất cả. Nên nghĩ lúc nghỉ của trí óc, và chỗ nghỉ này được bảo đảm bằng các điệp khúc, tiếng vọng và từ chêm.
Cũng những sự cần thiết về nhịp điệu đó có thể còn cắt nghĩa tính cách độc đáo của thơ tiếng Việt mà ông Nguyễn Văn Huyên miêu tả (trang 100 và tiếp theo). Các từ Việt có thể được phát âm theo sáu thanh khác nhau, và những thanh này thuộc hai phạm trù: hai thanh bằng và bốn thanh chắc. Sự phân bố trong một đoạn thơ hay câu những thanh bằng và chắc tuân theo những quy tắc cố định. Theo nguyên tắc, và nếu ta không chú trọng đến những ngoại lệ được phép, thì số từ phát âm theo thanh bằng cũng nhiều như số từ phát âm theo thanh chắc. Theo ý tôi, thì sự phân bố này được giải thích là các thanh bằng ít gây mệt mỏi hơn các thanh chắc. Các thanh bằng là những vị trí bình thường của tiếng nói được duy trì ở mức trung hoặc được để rơi xuống mà không đỡ. Vậy trự trở lại đều đặn ở các thanh bằng và thanh chắc bảo đảm cho nhịp điệu và do đấy góp phần duy trì cố gắng, cũng giống như sự tiếp nối nhau của các phách nhẹ và phách mạnh.
Tóm lại, khi ta phân tích các sự việc của người Việt, ta thấy thơ xuất hiện như sản phẩm của một hoạt động trọn vẹn mà trong đó con người tham gia bằng động tác, tiếng nói và sự sáng tạo nghệ thuật. Hoạt động này nhịp nhàng, và sự xen kẽ đặc trưng cho nhịp điệu đó đồng thời cắt nghĩa các nét chính của thơ dân gian Việt Nam: các bài hát đối đáp nam nữ, sự trở lại đều đặn các điệp khúc, tiếng vọng và từ chêm, sự tiếp nối nhau đều đều các thì mạnh và thì nhẹ, những thanh chắc và thanh bằng. Trong các cuộc đấu thơ này mà người tài hơn sẽ chiến thắng, tinh thần người ganh đua sôi nổi lên và, trong một bài ứng khẩu mà nhịp điệu làm cho phong phú, họ vượt trội nhau đến mức cảm thấy ở mình có tác động của một sức mạnh thần thánh. Thật ra thơ không phải là công việc của một vị thần hay một tâm hồn tập thể; nhưng sự thi đua được phát triển bằng cuộc đua tranh nam nữ gây ra một loạt phát minh bằng lời, mà trong đó một vài phát minh xuất hiện như những thắng lợi về thẩm mỹ hay trí tuệ, và sẽ làm giàu cho trí nhớ của nhóm.
Chuyên khảo quý giá của ông Nguyễn Văn Huyên đưa chúng ta đến việc giải quyết những vấn đề quan trọng nhất: làm thế nào người ta chuyển từ một loạt tiếng kêu sang bài hát cấu âm, làm thế nào nhịp điệu kiềm chế sự sôi động do tiếng ồn, đám đông và sự lẫn lộn nam nữ gây nên, cuối cùng làm thế nào nhịp điệu, yếu tố sinh ra ngôn ngữ mượt mà, lại thúc đẩy sự tiến bộ của tư duy bằng cách làm dễ dàng cho việc sơ đồ hóa.
Nguồn: Journal de Psychologie Normal et Pathologique
(Tạp chí Tâm lý học bình thường và bệnh lý), số 9-10, 1934
Đỗ Trọng Quang dịch
http://www.vanhoanghean.com.vn/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa/nhung-goc-nhin-van-hoa/nhip-dieu-va-su-ung-khau-tho-ve-mot-cuon-sach-gan-day-1
1 NGUYEN VAN HUYEN, Hát đối đáp nam nữ ở Việt Nam. Paris, Geuthner, 1934
2 Xem LEGENDRE, Arch. Zool. exp. et gén. tập LXVII, trang 23-222.
3 Về tàn dư của các hội đó ở Đông Dương và Inđônêxia, hãy xem cuốn sách của J.PRZYLUSKI, Le prologue-cadre des Mille et une nuits et le thefmee du Svayamvara, Journal Asiatique, 1924, II, trang 101 và tiếp theo.
4 Về sự trộn lẫn các từ và các âm không có nghĩa trong lời nói của những người phấn khích, ta hãy nhớ các sự kiện bệnh lý mà H.DELACROIX dẫn, Tâm lý học nghệ thuật, trang 383-387.
5 Một kinh nghiệm khác đơn giản hơn là đọc to. Bergson đã phân tích thấu đáo điều đó trong cuốn Nâng lực tinh thần, trang 32
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
Jean Przyluski
LTS.
*Cách đây 80 năm ông Nguyễn Văn Huyên, người Việt Nam đầu tiên bảo vệ luận án Tiến sĩ văn chương ở Đại học Sorbonne, Paris, cùng năm đó đã xuất bản cuốn sách Hát đối đáp của nam nữ thanh niên Việt Nam (1934). Cuốn sách có tiếng vang lớn ở châu Âu lúc đó. Nhà ngôn ngữ học nổi tiếng Jean Przyluski đã viết một bài rất hay giới thiệu cuốn sách này mà các đọc giả nước ta ít biết đến. Nhân dịp 110 năm ngày sinh của GS.TS Nguyễn Văn Huyên, chúng tôi xin giới thiệu với bạn đọc bài viết trên.*
Ở thời kỳ lãng mạn người ta rất quan tâm đến thơ ca dân gian mà trong đó họ thấy một thứ thần khải. Đối với người thời đó, thơ có một nguồn gốc siêu phàm. Cảm hứng thơ tạo ra nhà thơ là một trạng thái tâm hồn kỳ diệu; nó giống như sự nhập đồng bí hiểm, và lúc đó chẳng ai tưởng tượng rằng nó có thể được nghiên cứu một cách khoa học.
Những ý đó còn tồn tại ở Việt Nam. Người nông dân không tin rằng cảm hứng là cái có thể dạy được. Người đó nhận thấy một kẻ dốt nát có thể ứng khẩu một bài hát hoặc đáp lại một câu hỏi bằng một câu song song. Như vậy anh ta tin rằng thơ do một vị thần đọc cho người ta. Hơn nữa, người làm thơ có thể đọc thơ mà chẳng hiểu gì. Con người chỉ là một công cụ phát âm do một lực cao siêu làm cho chuyển động.
Chính nhờ những tiến bộ của dân tộc học mà vấn đề cảm hứng thơ đi vào lĩnh vực nghiên cứu thiết thực một cách muộn mằn. Người ta phân loại, người ta phân tích các bài miêu tả của các nhà lữ hành và nhận thấy rằng, trong các xã hội lớp dưới, thơ ca không phải là một hiện tượng đơn lẻ: nó thường có kèm theo múa và âm nhạc. Thơ là một bài hát và bài hát này cũng theo cùng nhịp điệu với những chuyển động của thân thể. Nhận xét này đưa các nhà dân tộc học đến một lý thuyết trái ngược với luận điểm của phái lãng mạn. Thơ không còn là một thần khải nữa; nó bắt chước các chuyển động của cơ thể. Người nguyên thủy có một hoạt động kép là kinh tế và tôn giáo; thời giờ của người đó bị phân chia giữa lao động và hội hè. Bài hát đi kèm theo các cử động của người lao động hay các động tác của múa thiêng. Thơ xuất phát từ nhịp điệu của hoạt động con người.
Giữa hai luận điểm trái ngược này, đã đến lúc tìm những giải pháp tinh tế hơn làm cho ta hiểu rõ hơn tính đa dạng của các sự việc. Từ khúc ngâm không rõ đi kèm theo lao động của một số bộ tộc đến bài Iliade của Homère, khoảng cách thật to lớn, và người ta đã vượt qua nhiều chặng. Thay cho nhắc lại
Các bài hát được nghiên cứu trong cuốn sách này về nguyên tắc không thuộc loạt bài nào trong hai loạt lớn mà thoạt tiên các nhà dân tộc học nhận xét. Đấy phần lớn không phải là những bài ca lao động hay bài hát tôn giáo, mà là những khúc hát giao duyên, những đoạn hát nói do nam và nữ thay nhau ứng khẩu. Múa, cử động hầu như hoàn toàn biến mất: chỉ còn lại động tác đơn giản của người hát gõ vào một vật vang âm. Mục đích của buổi lễ là thắt mối liên hệ giữa thanh niên nam nữ. Cái kích thích người đua tranh chính là sự ganh đua nam nữ, và qua đó những khúc hát giao duyên này có thể ví với những điệu múa đám cưới của nhiều tộc người
Nếu như các bài hát đối đáp hầu như đã mất tính chất tôn giáo, thì chúng vẫn gắn với các hội mùa thời xưa mà ở Bắc Bộ còn lưu lại một vài dấu vết
Đối với người Âu đứng xem, thì sự ứng khẩu dễ dãi của nông dân Việt Nam là vấn đề đáng ngạc nhiên. Ở phương Tây, tiếng nói hàng ngày rất xa thơ; nó đã trở thành một công cụ phân tích và, ở một số người, nó có xu hướng thiên về sự chặt chẽ của các ghi chú khoa học. Ở Việt Nam, khoảng cách giữa thơ và ngôn ngữ nói gần hơn. Người Việt thường làm cho câu nào cũng có nhịp điệu; trong mọi hoàn cảnh họ đều ghép từ thành những nhóm đối xứng có thể trở thành những yếu tố của thơ mà chẳng cần biến đổi. Vậy không có sự ngăn cách giữa thơ và tiếng nói hàng ngày; một câu quen thuộc có thể đại khái thành một câu thơ. Chính vì thế mà Việt Nam là một mảnh đất chọn lọc để nghiên cứu về ứng khẩu thơ. Rõ ràng trong một ngôn ngữ mà các yếu tố từ vựng rất ngắn, thì sự đối xứng dễ được thực hiện hơn.
Câu thơ hình thành từ các nhóm từ tương ứng với nhau. Hãy so sánh câu thơ này trong Tục ngữ:
Mày bán cửa đền, tao bán cửa vua
Đây đó hai phần câu thơ tương ứng nhau, và sự đối xứng của ý được tăng cường bằng các mệnh đề song song và một vài từ lặp lại. Câu thơ Việt, mặc dầu các từ đều nhau và ngắn, vẫn tạo cho tai nghe một ấn tượng về tính chất nhiều màu vẻ do hệ nguyên âm phong phú và sự đa dạng của các âm.
Vì nhận thấy câu thơ Việt do những nhóm từ đối xứng tạo thành, ông Nguyễn Văn Huyên nghiên cứu bố cục những nhóm này và cách ghép chúng. Yếu tố căn bản là từ hai âm tiết, được tạo thành bằng cách lặp lại một âm tiết hoặc tập hợp hai âm tiết. Các từ hai âm tiết được tạo thành như vậy phối hợp với nhau theo hai cách: đứng cạnh nhau hoặc thâm nhập vào nhau.
Các trang 54 và 61 của
Cho phép tôi đưa vào đoạn phân tích này một yếu tố giả thuyết. Sự lặp lại đầy đủ, cách đơn giản nhất để tạo từ hai âm tiết, có lẽ cũng là cách cổ nhất. Xuất phát từ một từ tượng thanh như
Vậy dường như sự phân loại các từ hai âm tiết cho phép theo dõi những bước tiến của trí óc con người trong việc sáng tạo các dạng thức nhịp điệu. Các ý tổng quát có lẽ nảy ra từ những chỗ phối hợp lời mà con người thực hiện được bằng công nghiên cứu trước hết có tính cách thẩm mỹ. Những chỗ lặp lại, cho phép đạt một nhịp điệu dễ dàng, sẽ tạo ra một vấn đề mà sau đấy óc tưởng tưởng có thể lẫn vào. Trong khi người nguyên thủy lặp lại mãi cùng một âm tiết, thì những người khéo léo hơn đã khám phá lợi thế của những biến đổi: do đấy hình thành các từ hai âm tiết bằng cách lặp lại không đầy đủ, chuyển dịch các từ đồng nghĩa…Khi đó cái khuôn của ý trừu tượng được tạo ra.
Người ta có thể hình dung các sự vật ra sao. Trong thời gian lâu dài những người hát, muốn nhại giông bão, chỉ kêu những tiếng bắt chước mưa gió. Nhưng nhịp điệu có xu hướng sắp xếp tiếng ồn ào này. Chính nhịp điệu tách các nhóm âm tiết, biến chúng thành từ tượng thanh, tức là thành những dạng thức mô phỏng. Dần dần và bằng lối cách điệu hóa nhịp điệu, từ, vốn là một dấu hiệu cố định, tách khỏi từ tượng thanh, tiếng ồn có thể biến đổi theo óc tưởng tượng của người hát:
Đối với tiếng ồn thì từ giống như ý rõ ràng đối với hình tượng mơ hồ. Cái hay của thơ Việt là ở chỗ ngày nay, bên cạnh các từ hoàn chỉnh, nó vẫn còn trình bày những tiếng ồn, tiếng vọng, từ chêm vốn là tàn dư của một thời kỳ khác, những mầm mống của từ.
Nhịp điệu chi phối tính năng động tinh thần và âm thanh: nó sắp xếp, sơ đồ hóa, làm cho minh bạch. Nếu không có người nhạc trưởng này, thì bài hát và tư duy còn lộn xộn. Từ cái đống tiếng ồn không hình thù, người nhạc trưởng đó tách ra những đôi âm tiết dần dần được tạo thành bằng sự tìm tòi hiệu quả và ý vị. Đồng thời với từ được xác định, các yếu tố của từ hai âm tiết trở thành khác biệt nhau, trở thành những nhân tố độc lập, và ý nảy ra từ sự tổng hợp chúng. Sau khi bắt chước một cách nhịp nhàng các tiếng ồn ào của gió và mưa, người ta chỉ ra mưa hoặc gió bằng những âm tiết được cấu âm tạo thành những từ hai âm tiết mà trong đó yếu tố thứ hai là sự lặp lại đầy đủ hay không đầy đủ yếu tố thứ nhất; cuối cùng, theo cùng một nhịp điệu, người ta nói
Các hội có hát đối đáp là một sự kiện có ý nghĩa, vì người hát ngày nay tự đặt mình trong hoàn cảnh tương tự như hoàn cảnh những người đầu tiên khi, dưới sự thôi thúc tập thể, họ làm ra thơ và do đó làm ra ngôn ngữ cấu âm
Công trình nghiên cứu của ông Nguyễn Văn Huyên cung cấp những chỉ dẫn khác có thể xác nhận điều vừa nói. Về người hát ở Hà Tĩnh và Nghệ An, ông viết (trang 48): "Tại đây, giống như ở Huế, người ta ngắt câu hát bằng những chỗ nghỉ (mỗi chỗ nghỉ là cuối một đơn vị thẩm mỹ); lúc đó người ta kêu một tiếng "hô ô ô ô" mà người khác phải thay bằng tiếng "hô ô ô ô" giống như thế kéo dài, để người thứ nhất tiếp tục khúc hát mà không mất hơi". Sự lặp lại y nguyên một âm tiết làm cho trí óc và tiếng nói được nghỉ ngơi cho đến lúc ý muốn tạo ra một ấn tượng thẩm mỹ làm cho khúc hát phong phú hơn và nhiều màu vẻ hơn bằng việc nghĩ ra lời. Nhịp điệu và thơ nảy ra từ khuynh hướng kép này lần lượt làm cho người hát phải cố gắng hay được nghỉ.
Ông Nguyễn Văn Huyên còn nói rằng (trang 41): "Để tương ứng, một số khúc hát cho phép lặp lại một cách đối xứng một nhóm ba hay bốn từ. Khúc hát có lặp lại đối xứng này trở thành một thể loại đặc biệt rất được người chèo đò miền Trung Việt Nam ưa thích:
Và tiếp theo: "Một số nhóm từ dùng trong khúc hát, vẫn đứng nguyên chỗ trong câu hay trong đoạn, để nâng tiếng hát, tạo thành những điệp khúc thật sự. Thí dụ
Những nhận xét này làm sáng tỏ sự phát sinh điệp khúc trong thơ dân gian. Tuy các từ trong điệp khúc có nghĩa, chúng có vai trò gần giống như
Lúc đó ta thấy các sự việc liên kết với nhau ra sao. Giữa các đơn vị thẩm mỹ, người hát chèn và một dãy âm tiết khác nhau không có nghĩa
Sự cần thiết phải thu xếp những chỗ nghỉ cho trí óc và tiếng nói đã đưa những âm tiết không có nghĩa chẳng những vào giữa các đơn vị thẩm mỹ mà còn vào trong các đơn vị này. Ông Nguyễn Văn Huyên dẫn (trang 43) câu thơ sau:
Trong đó các âm tiết
Các yếu tố lấp đầy vào nhịp điệu đòi hỏi có khi là những âm tiết không có nghĩa mà ông Nguyễn Văn Huyên gọi là "
Hình như ở chỗ nào cũng tiến triển theo cùng hướng: thay thế cho các âm tiết do nhịp điệu đòi hỏi nhưng không có nghĩa là những từ thật: toieeur từ ngữ pháp - các yếu tố của từ hai âm tiết - điệp khúc hay nét chủ đạo. Ta càng xa gốc, thì bài thơ ở đó chỉ xuất hiện, trong một thứ tiếng ì ầm nghe không rõ, vài từ chủ yếu lặp đi lặp lại nhiều trở thành một cơ cấu giàu ý nghĩa có các bộ phận liên kết với nhau và cân bằng. Nhịp điệu cung cấp cho tư duy một cái khung mà tư duy lấp đầy dần dần. Ý không tạo ra từ. Nó chỉ được xác định rõ vì từ đã sẵn sàng tiếp nhận nó.
Ta vừa thấy có tiếng vọng và từ chêm có một lợi ích kép: chúng bảo đảm nhịp điệu và để cho trí óc nghỉ ngơi. Nếu ta đi vào tận cùng các sự việc, thì đấy là hai mặt của một chức năng. Nhịp điệu thực ra là gì, nếu chẳng phải là cách ngắt sự cố gắng, thu xếp những chỗ nghỉ lúc muốn ? Cách thức đơn giản nhất là để thì mạnh và thì nhẹ xen kẽ nhau và phân bố những chỗ nghỉ, những chỗ dừng ở những quãng đều nhau. Nhưng tiếng nói nghỉ không phải là tất cả. Nên nghĩ lúc nghỉ của trí óc, và chỗ nghỉ này được bảo đảm bằng các điệp khúc, tiếng vọng và từ chêm.
Cũng những sự cần thiết về nhịp điệu đó có thể còn cắt nghĩa tính cách độc đáo của thơ tiếng Việt mà ông Nguyễn Văn Huyên miêu tả (trang 100 và tiếp theo). Các từ Việt có thể được phát âm theo sáu thanh khác nhau, và những thanh này thuộc hai phạm trù: hai thanh bằng và bốn thanh chắc. Sự phân bố trong một đoạn thơ hay câu những thanh bằng và chắc tuân theo những quy tắc cố định. Theo nguyên tắc, và nếu ta không chú trọng đến những ngoại lệ được phép, thì số từ phát âm theo thanh bằng cũng nhiều như số từ phát âm theo thanh chắc. Theo ý tôi, thì sự phân bố này được giải thích là các thanh bằng ít gây mệt mỏi hơn các thanh chắc. Các thanh bằng là những vị trí bình thường của tiếng nói được duy trì ở mức trung hoặc được để rơi xuống mà không đỡ. Vậy trự trở lại đều đặn ở các thanh bằng và thanh chắc bảo đảm cho nhịp điệu và do đấy góp phần duy trì cố gắng, cũng giống như sự tiếp nối nhau của các phách nhẹ và phách mạnh.
Tóm lại, khi ta phân tích các sự việc của người Việt, ta thấy thơ xuất hiện như sản phẩm của một hoạt động trọn vẹn mà trong đó con người tham gia bằng động tác, tiếng nói và sự sáng tạo nghệ thuật. Hoạt động này nhịp nhàng, và sự xen kẽ đặc trưng cho nhịp điệu đó đồng thời cắt nghĩa các nét chính của thơ dân gian Việt Nam: các bài hát đối đáp nam nữ, sự trở lại đều đặn các điệp khúc, tiếng vọng và từ chêm, sự tiếp nối nhau đều đều các thì mạnh và thì nhẹ, những thanh
Chuyên khảo quý giá của ông Nguyễn Văn Huyên đưa chúng ta đến việc giải quyết những vấn đề quan trọng nhất: làm thế nào người ta chuyển từ một loạt tiếng kêu sang bài hát cấu âm, làm thế nào nhịp điệu kiềm chế sự sôi động do tiếng ồn, đám đông và sự lẫn lộn nam nữ gây nên, cuối cùng làm thế nào nhịp điệu, yếu tố sinh ra ngôn ngữ mượt mà, lại thúc đẩy sự tiến bộ của tư duy bằng cách làm dễ dàng cho việc sơ đồ hóa.
Nguồn: Journal de Psychologie Normal et Pathologique
(Tạp chí Tâm lý học bình thường và bệnh lý), số 9-10, 1934
Đỗ Trọng Quang dịch
Những ý đó còn tồn tại ở Việt Nam. Người nông dân không tin rằng cảm hứng là cái có thể dạy được. Người đó nhận thấy một kẻ dốt nát có thể ứng khẩu một bài hát hoặc đáp lại một câu hỏi bằng một câu song song. Như vậy anh ta tin rằng thơ do một vị thần đọc cho người ta. Hơn nữa, người làm thơ có thể đọc thơ mà chẳng hiểu gì. Con người chỉ là một công cụ phát âm do một lực cao siêu làm cho chuyển động.
Chính nhờ những tiến bộ của dân tộc học mà vấn đề cảm hứng thơ đi vào lĩnh vực nghiên cứu thiết thực một cách muộn mằn. Người ta phân loại, người ta phân tích các bài miêu tả của các nhà lữ hành và nhận thấy rằng, trong các xã hội lớp dưới, thơ ca không phải là một hiện tượng đơn lẻ: nó thường có kèm theo múa và âm nhạc. Thơ là một bài hát và bài hát này cũng theo cùng nhịp điệu với những chuyển động của thân thể. Nhận xét này đưa các nhà dân tộc học đến một lý thuyết trái ngược với luận điểm của phái lãng mạn. Thơ không còn là một thần khải nữa; nó bắt chước các chuyển động của cơ thể. Người nguyên thủy có một hoạt động kép là kinh tế và tôn giáo; thời giờ của người đó bị phân chia giữa lao động và hội hè. Bài hát đi kèm theo các cử động của người lao động hay các động tác của múa thiêng. Thơ xuất phát từ nhịp điệu của hoạt động con người.
Giữa hai luận điểm trái ngược này, đã đến lúc tìm những giải pháp tinh tế hơn làm cho ta hiểu rõ hơn tính đa dạng của các sự việc. Từ khúc ngâm không rõ đi kèm theo lao động của một số bộ tộc đến bài Iliade của Homère, khoảng cách thật to lớn, và người ta đã vượt qua nhiều chặng. Thay cho nhắc lại
*ô, ô, ô*một cách nhịp nhàng, một ngày kia người hát ghép các từ, các hình ảnh diễn cảm như thế nào? Đấy là vấn đề cảm hứng thơ, một vấn đề quan trọng mà tính phức tạp sẽ hiện ra rõ hơn khi chúng ta có những chuyên khảo tả thơ ca của các dân tộc còn giữ được tài ứng khẩu. Ông Nguyễn Văn Huyên, tiến sĩ văn chương, giảng viên tại Trường Ngôn ngữ phương Đông, đã theo lời khuyên của tôi mà soạn một trong các chuyên khảo đó. Cuốn sách có đầu đề: *Hát đối đáp nam nữ ở Việt Nam*, và là cuốn thứ ba của sưu tập *Austro-Asiatica.*
Các bài hát được nghiên cứu trong cuốn sách này về nguyên tắc không thuộc loạt bài nào trong hai loạt lớn mà thoạt tiên các nhà dân tộc học nhận xét. Đấy phần lớn không phải là những bài ca lao động hay bài hát tôn giáo, mà là những khúc hát giao duyên, những đoạn hát nói do nam và nữ thay nhau ứng khẩu. Múa, cử động hầu như hoàn toàn biến mất: chỉ còn lại động tác đơn giản của người hát gõ vào một vật vang âm. Mục đích của buổi lễ là thắt mối liên hệ giữa thanh niên nam nữ. Cái kích thích người đua tranh chính là sự ganh đua nam nữ, và qua đó những khúc hát giao duyên này có thể ví với những điệu múa đám cưới của nhiều tộc người
[2](http://www.vanhoanghean.com.vn/#_ftn2).
Nếu như các bài hát đối đáp hầu như đã mất tính chất tôn giáo, thì chúng vẫn gắn với các hội mùa thời xưa mà ở Bắc Bộ còn lưu lại một vài dấu vết
[3](http://www.vanhoanghean.com.vn/#_ftn3). Chính vì vậy mà ở làng Lim (tỉnh Bắc Ninh) người ta tổ chức hàng năm, vào đầu mùa xuân, một hội mà trong đó con trai chọn bạn gái bằng cách ứng khẩu những bài hát đối đáp. Tuy nhiên, trong đa số các trường hợp, các cuộc đua tranh nam nữ ngày nay diễn ra mà chẳng cần tục lệ quy định ngày tháng và nơi tụ hội.
Đối với người Âu đứng xem, thì sự ứng khẩu dễ dãi của nông dân Việt Nam là vấn đề đáng ngạc nhiên. Ở phương Tây, tiếng nói hàng ngày rất xa thơ; nó đã trở thành một công cụ phân tích và, ở một số người, nó có xu hướng thiên về sự chặt chẽ của các ghi chú khoa học. Ở Việt Nam, khoảng cách giữa thơ và ngôn ngữ nói gần hơn. Người Việt thường làm cho câu nào cũng có nhịp điệu; trong mọi hoàn cảnh họ đều ghép từ thành những nhóm đối xứng có thể trở thành những yếu tố của thơ mà chẳng cần biến đổi. Vậy không có sự ngăn cách giữa thơ và tiếng nói hàng ngày; một câu quen thuộc có thể đại khái thành một câu thơ. Chính vì thế mà Việt Nam là một mảnh đất chọn lọc để nghiên cứu về ứng khẩu thơ. Rõ ràng trong một ngôn ngữ mà các yếu tố từ vựng rất ngắn, thì sự đối xứng dễ được thực hiện hơn.
Câu thơ hình thành từ các nhóm từ tương ứng với nhau. Hãy so sánh câu thơ này trong Tục ngữ:
Mày bán cửa đền, tao bán cửa vua
Đây đó hai phần câu thơ tương ứng nhau, và sự đối xứng của ý được tăng cường bằng các mệnh đề song song và một vài từ lặp lại. Câu thơ Việt, mặc dầu các từ đều nhau và ngắn, vẫn tạo cho tai nghe một ấn tượng về tính chất nhiều màu vẻ do hệ nguyên âm phong phú và sự đa dạng của các âm.
Vì nhận thấy câu thơ Việt do những nhóm từ đối xứng tạo thành, ông Nguyễn Văn Huyên nghiên cứu bố cục những nhóm này và cách ghép chúng. Yếu tố căn bản là từ hai âm tiết, được tạo thành bằng cách lặp lại một âm tiết hoặc tập hợp hai âm tiết. Các từ hai âm tiết được tạo thành như vậy phối hợp với nhau theo hai cách: đứng cạnh nhau hoặc thâm nhập vào nhau.
Các trang 54 và 61 của
*Hát đối đáp*có chủ đề là sự hình thành các từ hai âm tiết "theo các quy luật tâm lý và tiết tấu". Trong tiếng nói hàng ngày cũng như trong thơ, "quy luật tâm lý chỉ đạo sự hình thành các từ hai âm tiết chủ yếu là ở sự lặp lại". Sự lặp lại này có thể đầy đủ hay không đầy đủ. Sự lặp lại đầy đủ khi vế thứ hai giống hệt vế thứ nhất: *khò khò*(ngáy ầm ĩ); nó không đầy đủ khi hai vế của từ hai âm tiết chỉ có chung phần thứ hai của từ ( *lúng túng*) hay phụ âm đầu ( *thật thà*). Quy luật tâm lý mà phạm trù từ hai âm tiết khác phải tuân theo, theo ông Nguyễn Văn Huyên, là phạm trù của liên tưởng. Trong tiếng Việt tất cả mọi điều đều có thể được nói bằng các từ cụ thể. Ý trừu tượng biểu hiện bằng hai hình tượng cụ thể. Những từ gợi ra các hình tượng đó là những yếu tố của một từ hai âm tiết, và từ này có thể được tạo thành do tiếp cận nhau, giống nhau hay trái ngược nhau.
Cho phép tôi đưa vào đoạn phân tích này một yếu tố giả thuyết. Sự lặp lại đầy đủ, cách đơn giản nhất để tạo từ hai âm tiết, có lẽ cũng là cách cổ nhất. Xuất phát từ một từ tượng thanh như
*khò khò*, ta đạt được một hiệu quả khác mà chẳng cần biến đổi nhịp điệu, nhờ cách lặp lại không đầy đủ. Lúc đó một bước tiến quan trọng hơn được thực hiện. Nếu đáng lẽ lặp lại *mưa mưa*, ta nói *mưa gió*, thì theo cùng nhịp điệu đó ta thực hiện được một sự phối hợp phong phú hơn. Vậy mà *mưa gió*không phải chỉ là một thành công về thẩm mỹ; đấy là một đổi mới quan trọng vì hai hình tượng *mưa - gió*tạo nên một từ hai âm tiết gợi một ý duy nhất (thời tiết xấu) và đóng vai trò một từ trừu tượng thật sự.
Vậy dường như sự phân loại các từ hai âm tiết cho phép theo dõi những bước tiến của trí óc con người trong việc sáng tạo các dạng thức nhịp điệu. Các ý tổng quát có lẽ nảy ra từ những chỗ phối hợp lời mà con người thực hiện được bằng công nghiên cứu trước hết có tính cách thẩm mỹ. Những chỗ lặp lại, cho phép đạt một nhịp điệu dễ dàng, sẽ tạo ra một vấn đề mà sau đấy óc tưởng tưởng có thể lẫn vào. Trong khi người nguyên thủy lặp lại mãi cùng một âm tiết, thì những người khéo léo hơn đã khám phá lợi thế của những biến đổi: do đấy hình thành các từ hai âm tiết bằng cách lặp lại không đầy đủ, chuyển dịch các từ đồng nghĩa…Khi đó cái khuôn của ý trừu tượng được tạo ra.
Người ta có thể hình dung các sự vật ra sao. Trong thời gian lâu dài những người hát, muốn nhại giông bão, chỉ kêu những tiếng bắt chước mưa gió. Nhưng nhịp điệu có xu hướng sắp xếp tiếng ồn ào này. Chính nhịp điệu tách các nhóm âm tiết, biến chúng thành từ tượng thanh, tức là thành những dạng thức mô phỏng. Dần dần và bằng lối cách điệu hóa nhịp điệu, từ, vốn là một dấu hiệu cố định, tách khỏi từ tượng thanh, tiếng ồn có thể biến đổi theo óc tưởng tượng của người hát:
*mưa*đọc theo một âm trung bình gợi ra tiếng mưa liên tục; *gió*đọc theo một âm cao gợi ra tiếng rít của gió. Người hát trộn lẫn các từ và tiếng ồn, các từ tượng thanh và các âm không có nghĩa, tiếng vọng hay sự lặp lại không đầy đủ các âm tiết chính [4](http://www.vanhoanghean.com.vn/#_ftn4). Nhịp điệu tập hợp các yếu tố này, nhấn mạnh các âm tiết diễn cảm đã trở thành từ quan trọng: liên từ, tiểu từ.
Đối với tiếng ồn thì từ giống như ý rõ ràng đối với hình tượng mơ hồ. Cái hay của thơ Việt là ở chỗ ngày nay, bên cạnh các từ hoàn chỉnh, nó vẫn còn trình bày những tiếng ồn, tiếng vọng, từ chêm vốn là tàn dư của một thời kỳ khác, những mầm mống của từ.
Nhịp điệu chi phối tính năng động tinh thần và âm thanh: nó sắp xếp, sơ đồ hóa, làm cho minh bạch. Nếu không có người nhạc trưởng này, thì bài hát và tư duy còn lộn xộn. Từ cái đống tiếng ồn không hình thù, người nhạc trưởng đó tách ra những đôi âm tiết dần dần được tạo thành bằng sự tìm tòi hiệu quả và ý vị. Đồng thời với từ được xác định, các yếu tố của từ hai âm tiết trở thành khác biệt nhau, trở thành những nhân tố độc lập, và ý nảy ra từ sự tổng hợp chúng. Sau khi bắt chước một cách nhịp nhàng các tiếng ồn ào của gió và mưa, người ta chỉ ra mưa hoặc gió bằng những âm tiết được cấu âm tạo thành những từ hai âm tiết mà trong đó yếu tố thứ hai là sự lặp lại đầy đủ hay không đầy đủ yếu tố thứ nhất; cuối cùng, theo cùng một nhịp điệu, người ta nói
*mưa - gió*và, từ chỗ gặp nhau của những từ này, nảy ra ý được xác định vẫn còn miên man trong những tiếng ồn mô phỏng.
Các hội có hát đối đáp là một sự kiện có ý nghĩa, vì người hát ngày nay tự đặt mình trong hoàn cảnh tương tự như hoàn cảnh những người đầu tiên khi, dưới sự thôi thúc tập thể, họ làm ra thơ và do đó làm ra ngôn ngữ cấu âm
[5](http://www.vanhoanghean.com.vn/#_ftn5). Vậy thật vô cùng bổ ích khi tìm lại được trong các khúc hát của người Việt tất cả các hình thức trung gian giữa tiếng ồn và từ, giữa từ hai âm tiết mô phỏng và từ thể hiện một ý tổng quát. Nếu không phân tích các bài hát ứng khẩu, thì sự phát triển của thơ vẫn còn mờ mịt. Ở đây cũng như ở những chỗ khác, kinh nghiệm là nguồn chân lý. Chính kinh nghiệm cho chúng ta thấy sức mạnh của nhịp điệu có khả năng kiềm chế cái đà của lời.
Công trình nghiên cứu của ông Nguyễn Văn Huyên cung cấp những chỉ dẫn khác có thể xác nhận điều vừa nói. Về người hát ở Hà Tĩnh và Nghệ An, ông viết (trang 48): "Tại đây, giống như ở Huế, người ta ngắt câu hát bằng những chỗ nghỉ (mỗi chỗ nghỉ là cuối một đơn vị thẩm mỹ); lúc đó người ta kêu một tiếng "hô ô ô ô" mà người khác phải thay bằng tiếng "hô ô ô ô" giống như thế kéo dài, để người thứ nhất tiếp tục khúc hát mà không mất hơi". Sự lặp lại y nguyên một âm tiết làm cho trí óc và tiếng nói được nghỉ ngơi cho đến lúc ý muốn tạo ra một ấn tượng thẩm mỹ làm cho khúc hát phong phú hơn và nhiều màu vẻ hơn bằng việc nghĩ ra lời. Nhịp điệu và thơ nảy ra từ khuynh hướng kép này lần lượt làm cho người hát phải cố gắng hay được nghỉ.
Ông Nguyễn Văn Huyên còn nói rằng (trang 41): "Để tương ứng, một số khúc hát cho phép lặp lại một cách đối xứng một nhóm ba hay bốn từ. Khúc hát có lặp lại đối xứng này trở thành một thể loại đặc biệt rất được người chèo đò miền Trung Việt Nam ưa thích:
*Đất nước lạ lùng* *em đến đây* *đất nước lạ lùng"*
Và tiếp theo: "Một số nhóm từ dùng trong khúc hát, vẫn đứng nguyên chỗ trong câu hay trong đoạn, để nâng tiếng hát, tạo thành những điệp khúc thật sự. Thí dụ
*bảo rằng, bảo này, người ta bảo rằng*, là những lời trình bày, bao giờ cũng đứng trước bài hát ở Lim. Ở người chèo đò, điệp khúc này đứng cuối mỗi câu và mỗi chỗ nghỉ: *Em khoe em có má đào* *Ô nường nường ôi* *Để anh kết nghĩa tương giao làm chồng* *Ô nường nường ôi."* *hô ô ô*của người hát ở Hà Tĩnh và Nghệ An, tức là chúng làm cho trí óc bớt mệt mỏi. Vì chúng tái hiện ở những khoảng cách đều nhau và không biến đổi, nên chúng đóng góp vào nhịp điệu mà chẳng làm cho người hát mất công nghĩ ra.
Lúc đó ta thấy các sự việc liên kết với nhau ra sao. Giữa các đơn vị thẩm mỹ, người hát chèn và một dãy âm tiết khác nhau không có nghĩa
*hô ô ô*… để nghỉ. Những âm tiết đó là cái tồn tại của bài hát nguyên thủy từ xa xưa khi con người đệm cho lao động và múa bằng một khúc ngâm không thành tiếng. Trong bài hát của người chèo đò vừa dẫn, *hô ô ô*… được thay bằng một nhóm âm tiết có nghĩa mà chẳng liên hệ gì với phần còn lại của bài hát: *Ôi nường nường ôi!*. Cuối cùng trong khúc hát của người chèo đò miền Trung, điệp khúc này có thể biểu hiện ý nổi nhất của người hát: *đất nước lạ lùn*g. Người ta chuyển như vậy từ câu nhắc đi nhắc lại đến điệp khúc, rồi từ điệp khúc đến nét chủ đạo.
Sự cần thiết phải thu xếp những chỗ nghỉ cho trí óc và tiếng nói đã đưa những âm tiết không có nghĩa chẳng những vào giữa các đơn vị thẩm mỹ mà còn vào trong các đơn vị này. Ông Nguyễn Văn Huyên dẫn (trang 43) câu thơ sau:
*Đố ai dứt mối ơ tơ mành mà cho chăng* *ơ*và *mà*là những yếu tố không có nghĩa. Những yếu tố này, góp phần vào nhịp điệu của câu, đồng thời làm cho người hát và người nghe khỏi mệt quá, vì tất cả các từ đề có nghĩa thì người hát phải cố gắng nhiều hơn để chọn lựa và người nghe phải cố gắng hơn để hiểu
Các yếu tố lấp đầy vào nhịp điệu đòi hỏi có khi là những âm tiết không có nghĩa mà ông Nguyễn Văn Huyên gọi là "
*tiếng vang*", có khi là những từ trong từ vựng hay những tiểu từ ngữ pháp mà ông gọi là " *từ chêm*".
Hình như ở chỗ nào cũng tiến triển theo cùng hướng: thay thế cho các âm tiết do nhịp điệu đòi hỏi nhưng không có nghĩa là những từ thật: toieeur từ ngữ pháp - các yếu tố của từ hai âm tiết - điệp khúc hay nét chủ đạo. Ta càng xa gốc, thì bài thơ ở đó chỉ xuất hiện, trong một thứ tiếng ì ầm nghe không rõ, vài từ chủ yếu lặp đi lặp lại nhiều trở thành một cơ cấu giàu ý nghĩa có các bộ phận liên kết với nhau và cân bằng. Nhịp điệu cung cấp cho tư duy một cái khung mà tư duy lấp đầy dần dần. Ý không tạo ra từ. Nó chỉ được xác định rõ vì từ đã sẵn sàng tiếp nhận nó.
Ta vừa thấy có tiếng vọng và từ chêm có một lợi ích kép: chúng bảo đảm nhịp điệu và để cho trí óc nghỉ ngơi. Nếu ta đi vào tận cùng các sự việc, thì đấy là hai mặt của một chức năng. Nhịp điệu thực ra là gì, nếu chẳng phải là cách ngắt sự cố gắng, thu xếp những chỗ nghỉ lúc muốn ? Cách thức đơn giản nhất là để thì mạnh và thì nhẹ xen kẽ nhau và phân bố những chỗ nghỉ, những chỗ dừng ở những quãng đều nhau. Nhưng tiếng nói nghỉ không phải là tất cả. Nên nghĩ lúc nghỉ của trí óc, và chỗ nghỉ này được bảo đảm bằng các điệp khúc, tiếng vọng và từ chêm.
Cũng những sự cần thiết về nhịp điệu đó có thể còn cắt nghĩa tính cách độc đáo của thơ tiếng Việt mà ông Nguyễn Văn Huyên miêu tả (trang 100 và tiếp theo). Các từ Việt có thể được phát âm theo sáu thanh khác nhau, và những thanh này thuộc hai phạm trù: hai thanh bằng và bốn thanh chắc. Sự phân bố trong một đoạn thơ hay câu những thanh bằng và chắc tuân theo những quy tắc cố định. Theo nguyên tắc, và nếu ta không chú trọng đến những ngoại lệ được phép, thì số từ phát âm theo thanh bằng cũng nhiều như số từ phát âm theo thanh chắc. Theo ý tôi, thì sự phân bố này được giải thích là các thanh bằng ít gây mệt mỏi hơn các thanh chắc. Các thanh bằng là những vị trí bình thường của tiếng nói được duy trì ở mức trung hoặc được để rơi xuống mà không đỡ. Vậy trự trở lại đều đặn ở các thanh bằng và thanh chắc bảo đảm cho nhịp điệu và do đấy góp phần duy trì cố gắng, cũng giống như sự tiếp nối nhau của các phách nhẹ và phách mạnh.
Tóm lại, khi ta phân tích các sự việc của người Việt, ta thấy thơ xuất hiện như sản phẩm của một hoạt động trọn vẹn mà trong đó con người tham gia bằng động tác, tiếng nói và sự sáng tạo nghệ thuật. Hoạt động này nhịp nhàng, và sự xen kẽ đặc trưng cho nhịp điệu đó đồng thời cắt nghĩa các nét chính của thơ dân gian Việt Nam: các bài hát đối đáp nam nữ, sự trở lại đều đặn các điệp khúc, tiếng vọng và từ chêm, sự tiếp nối nhau đều đều các thì mạnh và thì nhẹ, những thanh
*chắc*và thanh *bằng*. Trong các cuộc đấu thơ này mà người tài hơn sẽ chiến thắng, tinh thần người ganh đua sôi nổi lên và, trong một bài ứng khẩu mà nhịp điệu làm cho phong phú, họ vượt trội nhau đến mức cảm thấy ở mình có tác động của một sức mạnh thần thánh. Thật ra thơ không phải là công việc của một vị thần hay một tâm hồn tập thể; nhưng sự thi đua được phát triển bằng cuộc đua tranh nam nữ gây ra một loạt phát minh bằng lời, mà trong đó một vài phát minh xuất hiện như những thắng lợi về thẩm mỹ hay trí tuệ, và sẽ làm giàu cho trí nhớ của nhóm.
Chuyên khảo quý giá của ông Nguyễn Văn Huyên đưa chúng ta đến việc giải quyết những vấn đề quan trọng nhất: làm thế nào người ta chuyển từ một loạt tiếng kêu sang bài hát cấu âm, làm thế nào nhịp điệu kiềm chế sự sôi động do tiếng ồn, đám đông và sự lẫn lộn nam nữ gây nên, cuối cùng làm thế nào nhịp điệu, yếu tố sinh ra ngôn ngữ mượt mà, lại thúc đẩy sự tiến bộ của tư duy bằng cách làm dễ dàng cho việc sơ đồ hóa.
Nguồn: Journal de Psychologie Normal et Pathologique
(Tạp chí Tâm lý học bình thường và bệnh lý), số 9-10, 1934
Đỗ Trọng Quang dịch
[http://www.vanhoanghean.com.vn/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa/nhung-goc-nhin-van-hoa/nhip-dieu-va-su-ung-khau-tho-ve-mot-cuon-sach-gan-day-1](http://www.vanhoanghean.com.vn/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa/nhung-goc-nhin-van-hoa/nhip-dieu-va-su-ung-khau-tho-ve-mot-cuon-sach-gan-day-1) [1](http://www.vanhoanghean.com.vn/#_ftnref1)NGUYEN VAN HUYEN, *Hát đối đáp nam nữ ở Việt Nam*. Paris, Geuthner, 1934 [2](http://www.vanhoanghean.com.vn/#_ftnref2)Xem LEGENDRE, *Arch. Zool. exp. et gén*. tập LXVII, trang 23-222. [3](http://www.vanhoanghean.com.vn/#_ftnref3)Về tàn dư của các hội đó ở Đông Dương và Inđônêxia, hãy xem cuốn sách của J.PRZYLUSKI, *Le prologue-cadre des Mille et une nuits et le thefmee du Svayamvara, Journal Asiatique,*1924, II, trang 101 và tiếp theo. [4](http://www.vanhoanghean.com.vn/#_ftnref4)Về sự trộn lẫn các từ và các âm không có nghĩa trong lời nói của những người phấn khích, ta hãy nhớ các sự kiện bệnh lý mà H.DELACROIX dẫn, *Tâm lý học nghệ thuật*, trang 383-387. [5](http://www.vanhoanghean.com.vn/#_ftnref5)Một kinh nghiệm khác đơn giản hơn là đọc to. Bergson đã phân tích thấu đáo điều đó trong cuốn *Nâng lực tinh thần*, trang 32
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét


text: Phát triển thương hiệu của doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông -trường hợp của Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 4 - CTCP 14:48pm - 21/04/2017 Tạp chí GTVT - Kết quả phân tích đã chỉ ra rằng, trong các yếu tố có tác động đến phát triển thương hiệu thì hoạt động quảng cáo có tác động lớn nhất, trong khi hoạt động quan hệ công chúng có tác động ít nhất. Công đoàn CIENCO 4: Gắn lợi ích đời sống vì người lao động Đồng chí Nguyễn Tuấn Huỳnh giữ chức Tổng giám đốc Cienco 4 CIENCO 4 đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 4 (Cienco 4) tổ chức kỷ niệm 50 năm ngày truyền thống (27/12/1962-27/12/2012) và đón nhận các phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước Từ khóa: thương hiệu truyền thống phát triển Cienco 4 TIN NÊN ĐỌC Khởi công xây dựng nhà máy sản xuất xe Mazda tại Quảng Nam Tổng quan hàng không châu Á: Cơ hội thuộc về giá rẻ Sinh viên Đại học Vinh “chê” cầu vượt 3 tỷ đồng Đại gia Việt nào sở hữu máy bay đắt giá nhất?

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: DEVICE=desktop; expires=Tue, 24-Jul-2018 06:30:22 GMT; Max-Age=31536000

Pragma: no-cache

Cache-Control: public


text:
Danh mục sản phẩm
- Máy in Quảng Cáo
- Máy in dệt may
- Máy in da giày
- Máy in UV
- Vật liệu quảng cáo
- Vật liệu cao cấp
Nhà phân phối máy inCông ty SBC đại diệnphân phối độc quyền+++++++....+++++++Phân phối chính hãng+++++++.+++++++Máy in phun kỹ thuật số khổ lớn, Máy in phẳng UV
In phẳng UV Hàn Quốc
Hỗ trợ kỹ thuật
- Tìm hiểu về 2 hệ màu RGB và CMYK
Sự khác biệt giữa in offset so với in kỹ thuật số là gì?
Cân chỉnh màu sắc trong in kỹ thuật số
Công nghệ in uv là gì?
Cách phân biệt vải thun 100% cotton và cotton pha.
Máy in lụa kỹ thuật số là máy gì?
Chất liệu PP là gì?
Decal là gì?
Tin tức nổi bật
- SBC tham gia “Triễn lãm quốc tế thiết bị và công nghệ quảng cáo Việt Nam lần thứ 8 – Vietad 2017”
Thông báo về lịch nghỉ mát 2017 của SBC - VP Hà Nội
Thông báo về việc cập nhật mã vùng số điện thoại của công ty SBC 2017
Công ty SBC tham dự "Hội Nghị Nhà Phân Phối 3M Việt Nam năm 2017"
Kỹ sư nhà máy Mimaki sang Việt Nam nâng cao chuyên môn cho kỹ thuật SBC
In kỹ thuật số trực tiếp lên áo thun - Direct To Garment Printing
TƯ VẤN – BÁN HÀNG
Sản phẩm máy in mới
Dịch vụ bảo hành
Phát triển bởi: Thiết Kế Website Đẹp

markdown:
### Danh mục sản phẩm
[Máy in Quảng Cáo](http://www.thegioimayin.com/may-in-quang-cao/) [Máy in dệt may](http://www.thegioimayin.com/may-in-vai/) [Máy in da giày](http://www.thegioimayin.com/may-in-da-giay/) [Máy in UV](http://www.thegioimayin.com/may-in-uv-infiniti/) [Vật liệu quảng cáo](http://www.thegioimayin.com) [Vật liệu cao cấp](http://www.thegioimayin.com/vat-lieu-3m/)
-
### Nhà phân phối máy in
**Công ty SBC đại diện** **phân phối độc quyền**+++++++...
.+++++++
**Phân phối chính hãng**+++++++.+++++++ **Máy in phun kỹ thuật số khổ lớn,** **Máy in phẳng UV**
### In phẳng UV Hàn Quốc
### Hỗ trợ kỹ thuật
[Tìm hiểu về 2 hệ màu RGB và CMYK](http://www.thegioimayin.com/ho-tro-ky-thuat/tim-hieu-ve-2-he-mau-rgb-va-cmyk.html) [Sự khác biệt giữa in offset so với in kỹ thuật số là gì?](http://www.thegioimayin.com/ho-tro-ky-thuat/su-khac-biet-giua-in-offset-so-voi-in-ky-thuat-so-la-gi.html) [Cân chỉnh màu sắc trong in kỹ thuật số](http://www.thegioimayin.com/ho-tro-ky-thuat/can-chinh-mau-sac-trong-in-ky-thuat-so.html) [Công nghệ in uv là gì?](http://www.thegioimayin.com/ho-tro-ky-thuat/cong-nghe-in-uv-la-gi.html) [Cách phân biệt vải thun 100% cotton và cotton pha.](http://www.thegioimayin.com/ho-tro-ky-thuat/cach-phan-biet-vai-thun-100-cotton-va-cotton-pha.html) [Máy in lụa kỹ thuật số là máy gì?](http://www.thegioimayin.com/ho-tro-ky-thuat/may-in-lua-ky-thuat-so-hinh-oval-la-may-gi.html) [Chất liệu PP là gì?](http://www.thegioimayin.com/ho-tro-ky-thuat/chat-lieu-pp-la-gi.html) [Decal là gì?](http://www.thegioimayin.com/ho-tro-ky-thuat/decal-la-gi.html)
### Tin tức nổi bật
[SBC tham gia “Triễn lãm quốc tế thiết bị và công nghệ quảng cáo Việt Nam lần thứ 8 – Vietad 2017”](http://www.thegioimayin.com/tin-tuc/sbc-tham-gia-trien-lam-quoc-te-thiet-bi-va-cong-nghe-quang-cao-viet-nam-lan-thu-8-vietad-2017.html) [Thông báo về lịch nghỉ mát 2017 của SBC - VP Hà Nội](http://www.thegioimayin.com/tin-tuc/thong-bao-ve-lich-nghi-mat-2017-cua-sbc-vp-ha-noi.html) [Thông báo về việc cập nhật mã vùng số điện thoại của công ty SBC 2017](http://www.thegioimayin.com/tin-tuc/thong-bao-ve-viec-cap-nhat-ma-vung-so-dien-thoai-cua-cong-ty-sbc-2017.html) [Công ty SBC tham dự "Hội Nghị Nhà Phân Phối 3M Việt Nam năm 2017"](http://www.thegioimayin.com/tin-tuc/cong-ty-sbc-tham-du-hoi-nghi-nha-phan-phoi-3m-viet-nam-nam-2017.html) [Kỹ sư nhà máy Mimaki sang Việt Nam nâng cao chuyên môn cho kỹ thuật SBC](http://www.thegioimayin.com/tin-tuc/ky-su-nha-may-mimaki-sang-viet-nam-nang-cao-chuyen-mon-cho-ky-thuat-sbc.html) [In kỹ thuật số trực tiếp lên áo thun - Direct To Garment Printing](http://www.thegioimayin.com/tin-tuc/in-ky-thuat-so-truc-tiep-len-ao-thun-direct-to-garment-printing.html)
### TƯ VẤN – BÁN HÀNG
### Sản phẩm máy in mới
### Dịch vụ bảo hành
Phát triển bởi:

Server: nginx

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Thị trường chứng khoán
Tài chính quốc tế
Tài chính ngân hàng
Bất động sản
Hàng hóa - Nguyên liệu
Kinh tế - Đầu tư
Doanh nghiệp
Câu chuyện kinh doanh
Diễn đàn - Bạn đọc
Theo đó, doanh thu thuần trong quý II/2011 đạt 135,3 tỷ đồng (tăng 5% so với cùng kỳ năm 2010); Tuy nhiên trong kỳ giá vốn hàng bán tăng mạnh lên gần 130 tỷ đồng nên công ty chỉ đạt 5,6 tỷ đồng lợi nhuận gộp chỉ bằng hơn một nửa so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong kỳ doanh thu từ hoạt động tài chính của công ty tăng cao đột biến đạt hơn 11 tỷ đồng trong khi cùng kỳ năm 2010 chỉ thu được 651 triệu dẫn đến lợi nhuận từ hoạt động tài chính đạt 5 tỷ đồng (quý II/2010 công ty bị lỗ từ hoạt động này là âm 2,2 tỷ đồng).
Lợi nhuận khác trong quý II/2011 bị âm hơn 90 triệu đồng.
Kết thúc quý II/2011 công ty đạt 6 tỷ đồng LNTT và 4,6 tỷ đồng LNST tương ứng tăng 11% và 15% so với cùng kỳ năm ngoái.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, công ty đạt 6,7 tỷ đồng LNST tăng nhẹ 6% so với cùng kỳ năm 2010.
Minh NgọcTheo HSX

Cache-Control: private

Content-Type: application/xhtml+xml; charset=utf-8


text:
Đừng học theo =))
CLip hài hước, clip bắt chước
Phê phê lắm
Clip Thú Vị
Clip hài hước 18+
Clip Hài Hước

Vary: Accept-Encoding, Cookie

Set-Cookie: sky_load_ads=0; expires=Tue, 22-Aug-2017 23:49:24 GMT; Max-Age=2592000; path=/


text:
[X] Close
Trang Chủ
Phim Bộ
Tất Cả
Phim Bộ Trung Quốc
Phim Bộ Hàn Quốc
Phim Bộ Nhật Bản
Phim Bộ Thái Lan
Phim Bộ Âu Mỹ
Phim Việt Nam
Phim Lẻ
Tất Cả
Phim Lẻ Trung Quốc
Phim Lẻ Hàn Quốc
Phim Lẻ Nhật Bản
Phim Lẻ Thái Lan
Phim Lẻ Âu Mỹ
Thể Loại
Tất Cả
Phim Đang Hot
Phim Mới Cập Nhật
Phim Tâm Lý - Tình Cảm
Phim Lịch Sử - Cổ Trang
Phim Hành Động Phiêu Lưu
Phim Hình Sự Tội Phạm
Phim Kinh Dị - Siêu Nhiên
Phim Viễn Tưởng - Khoa Học
Phim Kiếm Hiệp
Phim Tiên Hiệp
Phim Thần Tượng
Phim Hài Hước
Phim Thiếu Nhi
Phim Gia Đình
Giải Trí Âm Nhạc
Năm Sản Xuất
Phim 2017
Phim 2016
Phim 2015
Phim 2014
Phim 2013
Phim 2012
Phim 2011
Phim 2010
TV Show
Tất Cả
Show Việt Nam
Show Hoa Ngữ
Show Hàn Quốc
Show Âu Mỹ
Phim Hoạt Hình
Tất Cả
Anime Nhật Bản
Hoạt Hình Trung Quốc
Phim Hoạt Hình Việt Nam
Phim Hoạt Hình Âu Mỹ
Youtube
Tất Cả
Kênh Hot
Hài Việt Tuyển Chọn
Sitcom Hài Hước
TV Show
Giải Trí
Thời Sự
Thể Thao
Âm Nhạc
Giáo Dục
Game - Trò Chơi
Makeup - Làm Đẹp
Kênh Hot Nước Ngoài
Ca Sĩ
Tất Cả
Bài Hát Mới
Video Clip Mới
Home
Kênh Youtube
YEAH1TV
noo phước thinh cố tình làm xấu | 2! idol
Tắt Đèn
Bình Luận
Lượt Xem : 79
Quảng Cáo
Xem Nhiều
Mới Nhất
bé làm thợ may - p3 | bé làm người lớn
hủ tiếu nam vang - p2 | nhịp sống quanh ta
đạo diễn quang dũng - p5 | leo's show
lương bích hữu hát quên cách yêu bằng giọng con nít | alo alo
cơm nị - p1 | nấu ăn cùng sao
ca sĩ hồng ngọc - p1 | leo's show
gil lê vừa nhảy vừa rap cực đỉnh | alo alo
này bạn bạn nghĩ sao 97 - người thứ ba - khởi my & kelvin khánh | fullshow
mì ramen - thực đơn 1102 số 48 | hoàng rapper & tuyền mập | fullshow
tập 2 - nhịp sống quanh ta | phần 1
khởi my tự nhận mình bị khùng | 2! idol
sống để yêu nhau 159 | bán gỏi cuốn, cháo lòng nuôi chồng và con | trailer
gala vietnam top hits | bts full greeting
đại nhân muốn mãi ở bên gia đình | lớp học vui nhộn 123
hai tờ vé số - p2 | ổng kính muôn màu
lớp học vui nhộn số 155 | sĩ thanh | gameshow hài hước việt nam
tự làm - vẽ chữ nghệ thuật - phần 2
tự làm - vẽ chữ nghệ thuật - phần 1
tại sao du lịch nhật là mơ ước của triệu người?
countdown party 2017 – dòng thời gian
làm đẹp - làm móng xinh cho mùa noel
làm đẹp - diện móng ngộ nghĩnh đi chơi giáng sinh
làm đẹp - cùng minion du hí giáng sinh trên móng tay xinh
làm đẹp - phủ tuyết cho móng xinh dịp noel
tự làm - cupcakes cho giáng sinh ngọt ngào
khác biệt - phân biệt hàng trung quốc và hàng việt nam
khác biệt - cuộc sống của bạn sẽ như thế nào nếu không có facebook?

Server: cloudflare-nginx


text:
[X] Close
Trang Chủ
Phim Bộ
Tất Cả
Phim Bộ Trung Quốc
Phim Bộ Hàn Quốc
Phim Bộ Nhật Bản
Phim Bộ Thái Lan
Phim Bộ Âu Mỹ
Phim Việt Nam
Phim Lẻ
Tất Cả
Phim Lẻ Trung Quốc
Phim Lẻ Hàn Quốc
Phim Lẻ Nhật Bản
Phim Lẻ Thái Lan
Phim Lẻ Âu Mỹ
Thể Loại
Tất Cả
Phim Đang Hot
Phim Mới Cập Nhật
Phim Tâm Lý - Tình Cảm
Phim Lịch Sử - Cổ Trang
Phim Hành Động Phiêu Lưu
Phim Hình Sự Tội Phạm
Phim Kinh Dị - Siêu Nhiên
Phim Viễn Tưởng - Khoa Học
Phim Kiếm Hiệp
Phim Tiên Hiệp
Phim Thần Tượng
Phim Hài Hước
Phim Thiếu Nhi
Phim Gia Đình
Giải Trí Âm Nhạc
Năm Sản Xuất
Phim 2017
Phim 2016
Phim 2015
Phim 2014
Phim 2013
Phim 2012
Phim 2011
Phim 2010
TV Show
Tất Cả
Show Việt Nam
Show Hoa Ngữ
Show Hàn Quốc
Show Âu Mỹ
Phim Hoạt Hình
Tất Cả
Anime Nhật Bản
Hoạt Hình Trung Quốc
Phim Hoạt Hình Việt Nam
Phim Hoạt Hình Âu Mỹ
Youtube
Tất Cả
Kênh Hot
Hài Việt Tuyển Chọn
Sitcom Hài Hước
TV Show
Giải Trí
Thời Sự
Thể Thao
Âm Nhạc
Giáo Dục
Game - Trò Chơi
Makeup - Làm Đẹp
Kênh Hot Nước Ngoài
Ca Sĩ
Tất Cả
Bài Hát Mới
Video Clip Mới
Home
Kênh Youtube
ĐÔNG TÂY PROMOTION
đàn ông phải thế | tập 5: trấn thành khuyên việt hương bỏ mộng ca sĩ
Tắt Đèn
Bình Luận
Lượt Xem : 65
Quảng Cáo
Xem Nhiều
Mới Nhất
đàn ông phải thế mùa 2 | tập 7 full hd: mai ngô- chúng huyền thanh- lilly nguyễn- kim chi
song đấu tập 13 Full HD Ngày (28/05/2016)
nhóm kịch xpro vs người mẫu pl | song đấu | tập 12
đàn ông phải thế | tập 30 teaser (20/05/16)
song đấu || tập 12 full hd (21/05/2016)
song đấu || tập 11 official teaser (14/05/2016)
song đấu - tập 7 full hd (16/04/16)
song đấu || tập 12 teaser
song đấu || tập 12 hậu trường
song đấu | tập 11 | full hd (14/05/2016)
kiến tạo nhịp cầu || tập 11 teaser (29/05/2016)
chung sức | tập 15 full hd (19/04/16)
chung sức ii tập 19 full i sơn ca và líu lo (10/05/2016)
ai về đích trước: đu dây mạo hiểm vs xe đạp địa hình | song đấu | tập 12
cao thủ phi tiêu | đàn ông phải thế | tập 30 | vòng 3
ngạc nhiên chưa 2017 | tập 66 full hd: hữu tiến, thủy tiên, kiều trinh, thanh tú
siêu bất ngờ 2017 | tập 1 full hd (3/1/2017): mai hồ- lê bê la- trà ngọc hằng- vinh trần- minh anh
yết hầu uốn cong cây giáo | siêu bất ngờ 2017 | tập 1 full hd (3/1/2017)
kình ngư nhảy hiphop chỉ bằng tay | siêu bất ngờ 2017 | tập 1 full hd (3/1/2017)
bịt mắt nhảy dây giữ thăng bằng trên con lăn | siêu bất ngờ 2017 | tập 1 full hd (3/1/2017)
barista tạo hình cà phê | siêu bất ngờ 2017 | tập 1 full hd (3/1/2017)
thiết kế đồ bằng kéo | siêu bất ngờ 2017 | tập 1 full hd (3/1/2017)
siêu bất ngờ 2017 | tập 1 teaser: mai hồ- lê bê la- trà ngọc hằng- vinh trần- minh anh
ngạc nhiên chưa 2017 | tập 66 teaser: hữu tiến, thủy tiên, kiều trinh, thanh tú
trường giang quyết 'chia rẽ' tình bạn thân mai hồ- hari won| siêu bất ngờ 2017 | tập 1 trailer
mai hồ đoán đúng vẫn bị 'ăn' bột mì từ trường giang- hari won| siêu bất ngờ 2017| tập 1 trailer
siêu bất ngờ 2017 | tập 1 trailer: mai hồ- lê bê la- trà ngọc hằng- vinh trần- minh anh


text:
[X] Close
Trang Chủ
Phim Bộ
Tất Cả
Phim Bộ Trung Quốc
Phim Bộ Hàn Quốc
Phim Bộ Nhật Bản
Phim Bộ Thái Lan
Phim Bộ Âu Mỹ
Phim Việt Nam
Phim Lẻ
Tất Cả
Phim Lẻ Trung Quốc
Phim Lẻ Hàn Quốc
Phim Lẻ Nhật Bản
Phim Lẻ Thái Lan
Phim Lẻ Âu Mỹ
Thể Loại
Tất Cả
Phim Đang Hot
Phim Mới Cập Nhật
Phim Tâm Lý - Tình Cảm
Phim Lịch Sử - Cổ Trang
Phim Hành Động Phiêu Lưu
Phim Hình Sự Tội Phạm
Phim Kinh Dị - Siêu Nhiên
Phim Viễn Tưởng - Khoa Học
Phim Kiếm Hiệp
Phim Tiên Hiệp
Phim Thần Tượng
Phim Hài Hước
Phim Thiếu Nhi
Phim Gia Đình
Giải Trí Âm Nhạc
Năm Sản Xuất
Phim 2017
Phim 2016
Phim 2015
Phim 2014
Phim 2013
Phim 2012
Phim 2011
Phim 2010
TV Show
Tất Cả
Show Việt Nam
Show Hoa Ngữ
Show Hàn Quốc
Show Âu Mỹ
Phim Hoạt Hình
Tất Cả
Anime Nhật Bản
Hoạt Hình Trung Quốc
Phim Hoạt Hình Việt Nam
Phim Hoạt Hình Âu Mỹ
Youtube
Tất Cả
Kênh Hot
Hài Việt Tuyển Chọn
Sitcom Hài Hước
TV Show
Giải Trí
Thời Sự
Thể Thao
Âm Nhạc
Giáo Dục
Game - Trò Chơi
Makeup - Làm Đẹp
Kênh Hot Nước Ngoài
Ca Sĩ
Tất Cả
Bài Hát Mới
Video Clip Mới
Home
Kênh Youtube
ANTV - Truyền hình Công an Nhân dân
khởi tố 11 côn đồ đuổi chém người trong quán net
Tắt Đèn
Bình Luận
Lượt Xem : 84
Quảng Cáo
Xem Nhiều
Mới Nhất
siêu lừa trúng thưởng zalo hốt bạc nhờ người tình – hành trình phá án mới nhất 2016
phát hiện kho thực phẩm bẩn “vô chủ” ở lâm đồng
giết người, vứt thi thể trước quán cà phê
mẹ chồng, nàng dâu dàn cảnh trộm vàng trong chớp mắt
“rể hiền” cạy tủ mẹ vợ, trộm 30 chỉ vàng
bắt 5 nữ quái bán vé số trộm tiệm vàng
cập nhật từng phút tổng thống obama đến việt nam
chuyện tình nàng lọ lem| tập 20 - xem phim bom tấn ấn độ online
bắt lại 185/447 đối tượng nghiện trốn trại ở vũng tàu
người sài gòn “méo mặt” vì thực phẩm tăng giá
clip: xe buýt “nhái” lộng hành, thách đố csgt
“mỹ nhân kế” thu phục tham mưu trưởng fulro – bão táp giữa đại ngàn tây nguyên
top 10 sự kiện hot nhất mạng xã hội ngày 13.4.2016
trò chuyện với lê cát trọng lý về “khù khờ tour”
5 mặt hàng chống nóng hút khách nhất tại tp.hcm
lạ lùng “lỗ hổng" lớn từ cái hóa đơn nhỏ!
bản tin 113 online 11h30 ngày 21.12.2016 - tin tức cập nhật
chuyện tình nàng lọ lem| tập 30 - xem phim bom tấn ấn độ online
vệt máu vương vãi và 2 thi thể bất động hành trình phá án mới nhất 2016
một kiểu ứng phó biến đổi khí hậu có 1-0-2 ở việt nam!
top 10 sự kiện hot nhất mạng xã hội ngày 20.12.2016
nhiều tác giả bức xúc nxb giáo dục "dùng chùa" tác phẩm
"kết liễu" bạn gái rồi tự sát giữa giao lộ sài gòn
độc đáo trồng cà chua từ sữa, trứng gà
32 con bạc bị dán băng keo kín mắt trong casino nghìn tỷ
trộm tàn nhẫn đâm cả nhà trọng thương khi bị phát hiện
sạt lở ở nha trang: đã tìm thấy thi thể thứ 4


text:
Status: HD- Vietsub
Đạo diễn: Quentin Tarantino
Diễn viên: Brad Pitt, Diane Kruger, Eli Roth
Quốc gia: Âu Mỹ
Năm phát hành: 2009
Thời lượng: 152 phút
Tình trạng: HD- Vietsub
Thể loại: Hành Động, Tâm Lý, Chiến Tranh
Lượt xem: 38 lượt
Revenge A Love Story
Tower of Death
Angel Magic
Ngao Asoke
Lust Caution
Once Upon A Time In America
Barakamon
Dabangg

markdown:
Status:
**HD- Vietsub**
Đạo diễn:
[Quentin Tarantino](/tim-kiem/Quentin-Tarantino/)
Diễn viên:
[Brad Pitt](/tim-kiem/Brad-Pitt/), [Diane Kruger](/tim-kiem/Diane-Kruger/), [Eli Roth](/tim-kiem/Eli-Roth/)
Quốc gia: Âu Mỹ
Năm phát hành: 2009
Thời lượng: 152 phút
Tình trạng: HD- Vietsub
Thể loại:
[Hành Động](http://xemvtv.net/the-loai/phim-hanh-dong.html), [Tâm Lý](http://xemvtv.net/the-loai/phim-tam-ly.html), [Chiến Tranh](http://xemvtv.net/the-loai/phim-chien-tranh.html)
Lượt xem: 38 lượt
Revenge A Love Story
Tower of Death
Angel Magic
Ngao Asoke
Lust Caution
Once Upon A Time In America
Barakamon
Dabangg

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

CF-Cache-Status: EXPIRED

Cache-Control: public, max-age=3600

Set-Cookie: __cfduid=d8ddfbfbf999107b96a5475cbd3a1651d1500878784; expires=Tue, 24-Jul-18 06:46:24 GMT; path=/; domain=.xemvtv.net; HttpOnly


text:
Ampe Kìm Đo Dòng Kyoritsu 2009R dùng để đo, kiểm tra thông số điện năng trong các nhà máy, thiết bị điện tử, điện lực, than khoáng sản, viễn thông….
- Hiển thị Số
-Đường kính kìm kẹp ф: 55mm
- Giải đo dòng AC: 400A/2000A
-Giải đo dòng DC: 400A/2000A
-Giải đo điện áp AC: 40/400/750V
-Giải đo điện áp DC: 40/400/1000V
-Giải đo điện trở Ω: 400Ω/4kΩ
-Giải đo tần số Hz: 10 ~ 4Khz
-Nguồn cung cấp: Pin 2x1.5V
-Hãng sản xuất Kyoritsu – Nhật
- Xuất xứ: Thái Lan
Ý kiến bạn đọc
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn

markdown:
**Ampe Kìm Đo Dòng Kyoritsu 2009R** dùng để đo, kiểm tra thông số điện năng trong các nhà máy, thiết bị điện tử, điện lực, than khoáng sản, viễn thông….
- Hiển thị Số
-Đường kính kìm kẹp ф: 55mm
- Giải đo dòng AC: 400A/2000A
-Giải đo dòng DC: 400A/2000A
-Giải đo điện áp AC: 40/400/750V
-Giải đo điện áp DC: 40/400/1000V
-Giải đo điện trở Ω: 400Ω/4kΩ
-Giải đo tần số Hz: 10 ~ 4Khz
-Nguồn cung cấp: Pin 2x1.5V
-Hãng sản xuất Kyoritsu – Nhật
- Xuất xứ: Thái Lan
**Những tin mới hơn** **Những tin cũ hơn**

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Set-Cookie: nv4c_n7gvB_nvvithemever=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.bhxhag.org.vn; httponly

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Language: vi


text:
Sony luôn là thương hiệu đi đầu về chất lượng trải nghiệm trong lĩnh vực Nghe Nhìn. Giờ đây, dòng smartphone Xperia cũng không phải là ngoại lệ,...
Sony Xperia XZ Premium là siêu phẩm mới nhất của nhà Xperia. Xperia XZ Premium có thiết kế được kế thừa từ 2 siêu phẩm đình đám một thời: sự cứng...
[IMG]
Chiều hôm qua, 6/6/2017, Sony Việt Nam đã tổ chức họp báo ra mắt siêu phẩm Xperia XZ Premium tại thị trường Việt Nam, qua đó hãng cũng...
Bắt đầu từ tháng 3 hàng năm là các nhà sản xuất điện thoại hàng đầu đã bắt đầu giới thiệu các mẫu smartphone đầu bản của họ. Có thể kể qua như LG...
Sony là hãng sản xuất điện thoại luôn chú trọng việc tối ưu trải nghiệm pin cho người dùng điện thoại. Và Sony cũng là hãng điện thoại đi tiên...
Mặc cho mảng sản xuất smartphone vẫn lỗ đều, Sony vẫn đều đặn ra mắt siêu phẩm mới để cạnh tranh với Apple và Samsung trên thị trường. Nhưng điều...
Chương trình Sony Concept đã thông báo rằng họ đang chuẩn bị tung bản nâng cấp thử nghiệm (beta) Android 7.1.2 cho Sony Xperia X. Đây là lần thứ 2...
Sony như nhiều người đã biết là 1 công ty chuyên sản xuất điện thoại và các thiết bị điện tử gia dụng. Nhưng ít ai để ý là Sony còn sản xuất cả...
[IMG]
Ngày hôm nay tại sự kiện diễn ra tại TP.HCM, Sony đã chính thức ra mắt chiếc Xperia XZs tại thị trường Việt Nam. Xperia XZs và Xperia XZ...
[IMG]
Sony vừa chính thức ra mắt smartphone Xperia L1, smartphone 2 SIM, màn hình 5,5 inch HD với thiết kế không lẫn vào đâu được. Mặc dù có...
[IMG]
Camera Motion Eye trên chiếc Sony Xperia XZ Premium được giới thiệu tại MWC 2017 vừa qua là điểm nhấn đặc biệt trên chiếc điện thoại có...
[IMG]
Người dùng Xperia luôn được Sony ưu ái với những bộ theme cực kỳ độc đáo và cũng rất độc quyền. Mới đây, Sony đã chính thức phát hành ra bộ...
Stamina Mode là tính năng tiết kiệm pin nổi tiếng trên dòng điện thoại Xperia của Sony bấy lâu nay. Sau nhiều lần nâng cấp lên Ultra Stamina, thì...
[IMG]
Bên cạnh loạt smartphone mới, hãng Sony cũng mang tới sự kiện Mobile World Congress 2017 một dòng phụ kiện thú vị là bộ thu Bluetooth SBH56...
[IMG]
Ngoài hai mẫu điện thoại XZ, Sony còn đem đến MWC 2017 hai phiên bản nâng cấp của dòng XA là XA1 và XA1 Ultra. Thừa hưởng phong cách thiết...
[IMG]
Sony có thói quen giới thiệu phiên bản "mini" của những chiếc điện thoại mạnh nhất và hôm nay cũng không ngoại lệ. Sony Xperia XZs chính là...
[IMG]
Sony Mobile vừa kết thúc sự kiện giới thiệu loạt sản phẩm mới của mình tại MWC 2017, hết sức ngắn gọn, và cũng không có nhiều tiếng “wow”...
Samsung đã rất cẩn thận sau sự cố nổ pin của Galaxy Note 7, bằng chứng mới đây cho thấy Samsung đã tìm thêm 1 đối tác mới để sàn xuất pin cho siêu...
Đã có rất nhiều thông tin rò rỉ sản phẩm của các nhà sản xuất smartphone hàng đầu sẽ ra mắt trong Hội Chợ Di Động Quốc Tế MWC 2017 sắp tới. Sony...
Rất nhanh, sau khi các smartphone đầu bảng được nâng cấp lên Android 7.0 chưa được "nóng đít", thì Sony đã hiện thực hóa lời khẳng định của mình...
Dãn cách tên bằng dấu phẩy(,).

Server: Apache/2.4.25 (Unix) OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4

Set-Cookie: xf_session=44715c63b9bcb6bcab519c30ebc3bfb7; path=/; secure; httponly

Cache-control: private, max-age=0


text:
17 Đại lộ Lê Duẩn, Quận 1, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
R4 – 38.40.42 Hưng Phước 4, Quận 7, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
242 Trần Bình Trọng, Quận 5, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
253 Nguyễn Văn Trỗi, Phú Nhuận, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
60 Lê Thánh Tôn, Phường Bến Nghé, Quận 1, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
145-147 Lý Tự Trọng, Phường Bến Thành, Quận 1, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
10-12 Nguyễn Trãi, Quận 1, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
8-15 Tôn Đức Thắng, Quận 1, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
2 Quảng trường Lam Sơn, Quận 1, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
18 An Dương Vương, Quận 5, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
140 Lý Tự Trọng, Phường Bến Thành, Quận 1, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
117 Lê Thánh Tôn, Quận1, Quận 1, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)
177-179 Lê Thánh Tôn, Quận 1, Hồ Chí Minh (Xem bản đồ)

markdown:
[
17 Đại lộ Lê Duẩn, Quận 1, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
R4 – 38.40.42 Hưng Phước 4, Quận 7, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
242 Trần Bình Trọng, Quận 5, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
253 Nguyễn Văn Trỗi, Phú Nhuận, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
60 Lê Thánh Tôn, Phường Bến Nghé, Quận 1, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
145-147 Lý Tự Trọng, Phường Bến Thành, Quận 1, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
10-12 Nguyễn Trãi, Quận 1, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
8-15 Tôn Đức Thắng, Quận 1, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
2 Quảng trường Lam Sơn, Quận 1, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
18 An Dương Vương, Quận 5, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
140 Lý Tự Trọng, Phường Bến Thành, Quận 1, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
117 Lê Thánh Tôn, Quận1, Quận 1, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
[
177-179 Lê Thánh Tôn, Quận 1, Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
](javascript:;)

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Connection: Close


text:
Mã hàng#: M100R
Thiết kế vừa tay và thuận tiện hơn
Chuột quang Logitech M100R có thiết kế đơn giản, phù hợp cho cả người thuận tay phải hoặc tay trái. Độ cong thân chuột vừa phải giúp ôm sát vào lòng bàn tay, tạo cảm giác thoải mái cho bạn khi làm việc trong khoảng thời gian dài.
Cảm biến quang học hiện đại
Chuột quang Logitech M100R sử dụng cảm biến quang học hiện đại cho độ phân giải lên đến 1000dpi, thích hợp cho mọi nhu cầu sử dụng từ lướt web, xử lý các ứng dụng văn phòng cho đến chơi game một cách mượt mà và chính xác.
Dễ dàng thiết lập và sử dụng
Với chuột quang Logitech M100R không cần phải cài đặt phần mềm, chỉ cần kết nối chuột với máy tính thông qua cổng USB là đã có thể sử dụng được ngay. Kết nối có dây mang đến độ tin cậy và tính ổn định cao trong suốt quá trình sử dụng.
Nút cuộn - zoom 4 chiều
Với Nút cuộn cho phép zoom 4 chiều trên chuột Logitech M100R, Bạn có thể điều hướng bảng tính và di chuyển theo chiều ngang qua các tài liệu bằng cách sử dụng bánh xe di chuyển hoặc ngay lập tức phóng to hình ảnh nhanh chóng.
Miễn phí Bán kính 200KM
Thanh toán trực tiếp khi nhận hàng
Thời gian đổi trả hàng lên đến 30 ngày

markdown:
# Chuột quang Logitech M100R
|Hãng sản xuất||Logitech|
|Xuất xứ||Chính hãng|
|Bảo hành||36 tháng|
|Loại chuột||Có dây|
|Kiểu giao tiếp||USB|
|Sử dụng cho||PC,Laptop|
|Độ phân giải quang học||1000 dpi|
|Số nút||2|[](javascript:;)
Công lắp đặt
![](/Images/dieuhoa-2017/02-min.png)
[](javascript:;)
Bảo hành tặng thêm
![](/Images/dieuhoa-2017/03-min.png)
[](javascript:;)
100% tặng quà
![](/Images/dieuhoa-2017/04-min.png)
[](javascript:;)
Trả góp
![](/Images/dieuhoa-2017/05-min.png)
[](javascript:;)
Lắp đặt Siêu tốc
![](/Images/dieuhoa-2017/06-min.png)
[](javascript:;)
Ưu đãi thẻ Pico
![](/Images/dieuhoa-2017/07-min.png)
[](javascript:;)
Trong 30 ngày
![](/Images/dieuhoa-2017/08-min.png)
## Đặc điểm nổi bật của Chuột quang Logitech M100R
|
|![]()
Chuột quang Logitech M100R có thiết kế đơn giản, phù hợp cho cả người thuận tay phải hoặc tay trái. Độ cong thân chuột vừa phải giúp ôm sát vào lòng bàn tay, tạo cảm giác thoải mái cho bạn khi làm việc trong khoảng thời gian dài.
|
|![]()
Chuột quang Logitech M100R sử dụng cảm biến quang học hiện đại cho độ phân giải lên đến 1000dpi, thích hợp cho mọi nhu cầu sử dụng từ lướt web, xử lý các ứng dụng văn phòng cho đến chơi game một cách mượt mà và chính xác.
|
|![]()
Với chuột quang Logitech M100R không cần phải cài đặt phần mềm, chỉ cần kết nối chuột với máy tính thông qua cổng USB là đã có thể sử dụng được ngay. Kết nối có dây mang đến độ tin cậy và tính ổn định cao trong suốt quá trình sử dụng.
|
|![]()
Với Nút cuộn cho phép zoom 4 chiều trên chuột Logitech M100R, Bạn có thể điều hướng bảng tính và di chuyển theo chiều ngang qua các tài liệu bằng cách sử dụng bánh xe di chuyển hoặc ngay lập tức phóng to hình ảnh nhanh chóng.
|
|
|
|
|
|
[Xem thêm Đặc điểm nổi bật ▼](javascript:void(0))
## Thông số kỹ thuật của Chuột quang Logitech M100R
|Thông tin chung|
|Hãng sản xuất||Logitech|
|Xuất xứ||Chính hãng|
|Bảo hành||36 tháng|
|Đặc điểm sản phẩm|
|Loại chuột||Có dây|
|Kiểu giao tiếp||USB|
|Sử dụng cho||PC,Laptop|
|Độ phân giải quang học||1000 dpi|
|Số nút||2|
|Nút cuộn||Có|
|Trọng lượng (g)||500 g|


text:
...loại rủi ro pháp lý, nắm cơ hội làm giàu...
THANH
TRA CHÍNH PHỦ
-------
CỘNG
HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------
Số:
08/2011/TT-TTCP
Hà
Nội, ngày 12 tháng 09 năm 2011
THÔNG TƯ
QUY
ĐỊNH TIÊU CHUẨN CHÁNH THANH TRA BỘ, CƠ QUAN NGANG BỘ
Căn cứ Luật Thanh tra ngày 15
tháng 11 năm 2010;
Căn cứ Nghị định số
65/2008/NĐ-CP ngày 20 tháng 5 năm 2008 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Chính phủ;
Căn cứ Quyết định số
83/2004/QĐ-BNV ngày 17 tháng 11 năm 2004 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về việc ban
hành tiêu chuẩn Vụ trưởng thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ;
Thanh tra Chính phủ quy định
tiêu chuẩn Chánh Thanh tra Bộ, cơ quan ngang Bộ như sau:
Điều 1. Vị trí, chức
trách
Chánh Thanh tra Bộ, cơ quan ngang
Bộ (gọi chung là Chánh thanh tra Bộ) là người đứng đầu cơ quan Thanh tra Bộ, chịu
trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành hoạt động của Thanh tra Bộ;
tham mưu giúp Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ (gọi chung là Bộ trưởng)
quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng,
chống tham nhũng trong phạm vi quản lý của Bộ theo quy định của pháp luật.
Điều 2. Nhiệm vụ
1. Chánh Thanh tra Bộ chịu trách
nhiệm trước Bộ trưởng, đồng thời chịu trách nhiệm trước Tổng Thanh tra Chính
phủ và trước pháp luật trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công
tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng trong phạm
vi quản lý nhà nước của Bộ, cụ thể:
a) Xây dựng Chương trình, Kế hoạch
thanh tra trình Bộ trưởng quyết định và tổ chức thực hiện Chương trình, Kế
hoạch đó;
b) Xây dựng, trình Bộ trưởng xem
xét để ban hành hoặc để trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm
pháp luật; kiến nghị sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật, chế độ chính sách
trong công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng
thuộc phạm vi quản lý của Bộ;
c) Tổ chức hướng dẫn nghiệp vụ
thanh tra chuyên ngành đối với các cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh
tra chuyên ngành thuộc Bộ, Thanh tra Sở; hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra các đơn
vị trực thuộc Bộ thực hiện quy định của pháp luật về công tác thanh tra, giải
quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng;
d) Tổ chức công tác tổng hợp thông
tin, thống kê, báo cáo hoạt động của ngành Thanh tra trong phạm vi quản lý nhà
nước của Bộ;
đ) Tổ chức chỉ đạo việc sơ kết,
tổng kết, rút kinh nghiệm hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và
phòng, chống tham nhũng thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ, trên cơ sở đó
kiến nghị, bổ sung, sửa đổi, hoàn chỉnh các văn bản quy phạm pháp luật đã được
cấp có thẩm quyền ban hành; chủ trì hoặc tham gia các đề tài khoa học, ứng dụng
khoa học trong quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố
cáo và phòng, chống tham nhũng.
2. Lãnh đạo, chỉ đạo thanh tra việc
thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá
nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp của Bộ; thanh tra đối với doanh nghiệp nhà
nước do Bộ trưởng quyết định thành lập; thanh tra việc chấp hành pháp luật chuyên
ngành, quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý ngành, lĩnh vực của
cơ quan, tổ chức, cá nhân và thanh tra vụ việc khác do Bộ trưởng giao trong
phạm vi quản lý theo ngành, lĩnh vực mà Bộ phụ trách.
3. Tham mưu, giúp Bộ trưởng tổ
chức, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống
tham nhũng theo quy định của pháp luật.
4. Thực hiện các nhiệm vụ theo quy
định tại Điều 19 của Luật Thanh tra và các văn bản hướng dẫn thi hành.
5. Quản lý công chức, thanh tra
viên thuộc Thanh tra Bộ; quản lý sử dụng có hiệu quả tài sản, tài chính được
giao theo quy định.
6. Thực hiện các nhiệm vụ khác do
Bộ trưởng giao hoặc Tổng Thanh tra Chính phủ ủy quyền theo quy định của pháp
luật.
Điều 3. Phẩm chất
1. Yêu nước, có bản lĩnh chính trị
vững vàng, trung thành với đường lối, quan điểm chính trị của Đảng, pháp luật
của Nhà nước, kiên định với đường lối đổi mới, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội; tập tụy phục vụ nhân dân.
2. Làm việc với tinh thần trách
nhiệm, hiệu quả cao; cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư; không cơ hội, không
tham nhũng, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng và các biểu hiện tiêu cực;
thực hành tiết kiệm chống lãng phí.
3. Có ý thức tổ chức kỷ luật; trung
thực, khách quan, quyết toán và dám chịu trách nhiệm; có tinh thần tự phê bình
và phê bình.
4. Đoàn kết, dân chủ với đồng
nghiệp, gương mẫu về đạo đức, lối sống; gắn bó mật thiết với nhân dân, được tập
thể công chức, thanh tra viên nơi công tác và nhân dân nơi cư trú tín nhiệm.
Điều 4. Năng lực
1. Có năng lực tham mưu, tổ chức,
thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về công
tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng.
2. Có khả năng nghiên cứu, xây dựng
các văn bản quy phạm pháp luật, hoạch định chiến lược quản lý vĩ mô và đề xuất
các giải pháp có hiệu quả về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo
và phòng, chống tham nhũng trong lĩnh vực Bộ phụ trách.
3. Có khả năng làm Trưởng các Đoàn
thanh tra có quy mô lớn, diện rộng, nhiều tình tiết phức tạp.
4. Có năng lực điều hành; có khả
năng quy tụ, đoàn kết công chức, thanh tra viên phát huy sức mạnh tập thể và
phối hợp tốt với các cơ quan, tổ chức có liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ
được giao.
Điều 5. Hiểu biết
1. Nắm vững các chủ trương, đường
lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và phương hướng nhiệm vụ của
ngành Thanh tra.
2. Nắm vững kiến thức pháp luật và
nghiệp vụ công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham
nhũng; có kinh nghiệm tổ chức, quản lý, điều hành.
3. Am hiểu các lĩnh vực thuộc chức
năng quản lý nhà nước của Bộ và các lĩnh vực chuyên ngành khác có liên quan,
tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội của đất nước, khu vực và thế giới.
Điều 6. Trình độ
1. Đạt tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp
vụ ngạch thanh tra viên chính hoặc tương đương trở lên.
2. Tốt nghiệp đại học trở lên, phù
hợp với công tác thanh tra.
3. Tốt nghiệp Lý luận chính trị cao
cấp hoặc tương đương.
4. Tốt nghiệp quản lý hành chính
nhà nước ngạch chuyên viên cao cấp.
5. Sử dụng được một ngoại ngữ thông
dụng ở trình độ C và tương đương trở lên.
6. Sử dụng thành thạo máy tính và
các trang thiết bị văn phòng phục vụ cho công tác.
Điều 7. Các điều kiện khác
1. Đã qua thực tiễn công tác lãnh
đạo, quản lý từ cấp Phó Chánh thanh tra Bộ và tương đương trở lên; có 05 năm
trở lên công tác trong ngành thanh tra hoặc làm công tác quản lý nhà nước thuộc
phạm vi quản lý của Bộ.
2. Cán bộ, công chức được bổ nhiệm
lần đầu giữ chức vụ Chánh Thanh tra Bộ không quá 55 tuổi đối với nam và không
quá 50 tuổi đối với nữ;
3. Không trong thời gian bị thi
hành kỷ luật từ hình thức khiển trách trở lên.
4. Cán bộ, công chức được bổ nhiệm
giữ chức Chánh Thanh tra Bộ thì phải được quy hoạch vào chức danh bổ nhiệm hoặc
tương đương.
5. Có hồ sơ, lý lịch cá nhân đầy đủ,
rõ ràng không vi phạm Quy định số 57-QĐ/TW ngày 03 tháng 5 năm 2007 của Bộ
Chính trị về bảo vệ chính trị nội bộ Đảng, được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.
Điều 8. Điều khoản thi hành
1. Thông tư này có hiệu lực sau 45
ngày kể từ ngày ký ban hành.
2. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan
ngang Bộ có trách nhiệm thực hiện Thông tư này.
Nơi nhận:
- Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính
phủ;
- Văn phòng Quốc hội;
- Văn phòng Chính phủ;
- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ;
- Viện Kiểm sát nhân dân tối cao;
- Tòa án nhân dân tối cao;
- Cơ quan Trung ương của các đoàn thể;
- Thanh tra Bộ, cơ quan ngang Bộ;
- Vụ Tổ chức cán bộ các Bộ, cơ quan ngang Bộ;
- Công báo;
- Website Chính phủ; Website Thanh tra Chính phủ;
- Lưu: VT, TCCB Thanh tra Chính phủ (2b).
TỔNG
THANH TRA
Huỳnh Phong Tranh
Tags:
08/2011/TT-TTCP, THONG TU 08, THANH TRA CHINH PHU, TIEU CHUAN CHANH THANH TRA BO, BO MAY HANH CHINH
Email nhận thông báo:

Set-Cookie: Culture=vi; domain=thuvienphapluat.vn; expires=Tue, 24-Jul-2018 06:46:32 GMT; path=/