text:
Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh
Chia sẻ: Vo Kiem | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:66
lượt xem 120
download
Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh
Trong những năm gần đây, các ứng dụng về trí tuệ nhân tạo ngày càng phát triển và được đánh giá cao. Một lĩnh vực đang được quan tâm của trí tuệ nhân tạo nhằm tạo ra các ứng dụng thông minh, có tính người đó là nhận dạng. Đối tượng cho việc nghiên cứu nhận dạng cũng rất phong phú và đa dạng. Trong đề tài này tôi chọn đối tượng là khuôn mặt, và bước đầu tiên của việc nhận dạng đó là phát hiện khuôn mặt. Khuôn mặt đóng vai trò quan trọng trong quá trình giao...
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh MỞ ĐẦU Trong những năm gần đây, các ứng dụng về trí tuệ nhân tạo ngày càng phát triển và được đánh giá cao. Một lĩnh vực đang được quan tâm của trí tuệ nhân tạo nhằm tạo ra các ứng dụng thông minh, có tính người đó là nhận dạng. Đối tượng cho việc nghiên cứu nhận dạng cũng rất phong phú và đa dạng. Trong đề tài này tôi chọn đối tượng là khuôn mặt, và bước đầu tiên của việc nhận dạng đó là phát hiện khuôn mặt. Khuôn mặt đóng vai trò quan trọng trong quá trình giao tiếp giữa người với người, và cũng mang một lượng thông tin giàu có, chẳng hạn có thể xác định giới tính, tuổi tác, trạng thái cảm xúc của người đó, ... hơn nữa khi khảo sát các đường nét trên khuôn mặt có thể biết được người đó muốn nói gì. Do đó, phát hiện là bước tiền đề quan trọng phục vụ công việc nhận dạng khuôn mặt sau này. Có rất nhiều phương pháp phát hiện khuôn mặt, AdaBoost và mạng Nơ-ron là một trong những phương pháp đó. Đồ án được chia ra 4 chương: Chương 1 sẽ trình bày tổng quan về một số phương pháp phát hiện khuôn mặt. Phương pháp Adaboost và mạng Nơ-ron dùng để phát hiện khuôn mặt được trình bày trong chương 2 và 3. Chương 4 là phần cài đặt ứng dụng, một số thử nghiệm dò tìm khuôn mặt trong ảnh, và cuối cùng là kết luận. Trang: 1
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PHÁT HIỆN KHUÔN MẶT 1.1. Giới thiệu. Hơn một thập kỷ qua có rất nhiều công trình nghiên cứu về bài toán xác định khuôn mặt người từ ảnh đen trắng, xám đến ảnh màu như ngày hôm nay. Các nghiên cứu đi từ bài toán đơn giản, mỗi ảnh chỉ có một khuôn mặt người nhìn thẳng vào thiết bị thu hình và đầu ở tư thế thẳng đứng trong ảnh đen trắng. Cho đến ngày hôm nay bài toán mở rộng cho ảnh màu, có nhiều khuôn mặt trong cùng một ảnh, có nhiều tư thế thay đổi trong ảnh. Không những vậy mà còn mở rộng cả phạm vi từ môi trường xung quanh khá đơn giản (trong phòng thí nghiệm) cho đến môi trường xung quanh rất phức tạp (như trong tự nhiên) nhằm đáp ứng nhu cầu của thực tế. Xác định khuôn mặt người (Face Detection) là một kỹ thuật máy tính để xác định các vị trí và các kích thước của các khuôn mặt người trong các ảnh bất kỳ (ảnh kỹ thuật số). Kỹ thuật này nhận biết các đặc trưng của khuôn mặt và bỏ qua những thứ khác, như: tòa nhà, cây cối, cơ thể, … 1.2. Một số lĩnh vực ứng dụng phát hiện khuôn mặt. Phát hiện khuôn mặt đã được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực: - Hệ thống tương tác giữa người và máy: giúp những người bị tật hoặc khiếm khuyết có thể trao đổi. Những người dùng ngôn ngữ tay có thể giao tiếp với những người bình thường. Những người bị bại liệt thông qua một số ký hiệu nháy mắt có thể biểu lộ những gì họ muốn, …. Đó là các bài toán điệu bộ của bàn tay (hand gesture), điệu bộ khuôn mặt, … - Nhận dạng người A có phải là tội phạm truy nã hay không? Giúp cơ quan an ninh quản lý tốt con người. Công việc nhận dạng có thể ở trong môi trường bình thường cũng như trong bóng tối (sử dụng camera hồng ngoại). - Hệ thống quan sát, theo dõi và bảo vệ. Các hệ thống camera sẽ xác định đâu là con người và theo dõi con người đó xem họ có vi phạm gì không, ví dụ xâm phạm khu vực không được vào, …. Trang: 2
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh - Lưu trữ (rút tiền ATM, để biết ai rút tiền vào thời điểm đó), hiện nay có tình trạng những người bị người khác lấy mất thẻ ATM hay mất mã số PIN và những người ăn cắp này đi rút tiền, hoặc những người chủ thẻ đi rút tiền nhưng lại báo cho ngân hàng là mất thẻ và mất tiền. Các ngân hàng có nhu cầu khi có giao dịch tiền sẽ kiểm tra hay lưu trữ khuôn mặt người rút tiền để sau đó đối chứng và xử lý. - Thẻ căn cước, chứng minh nhân dân (Face dentification). - Điều khiển vào ra: văn phòng, công ty, trụ sở, máy tính,…. Kết hợp thêm vân tay và hốc mắt. Cho phép nhân viên được ra vào nơi cần thiết, hay mỗi người sẽ đăng nhập máy tính cá nhân của mình mà không cần nhớ tên đăng nhập cũng như mật khẩu mà chỉ cần xác định thông qua khuôn mặt. - An ninh sân bay, xuất nhập cảnh (hiện nay cơ quan xuất nhập cảnh Mỹ đã áp dụng). Dùng để xác thực người xuất nhập cảnh và kiểm tra có phải là nhân vật khủng bố không. - Tương lai sẽ phát triển các loại thẻ thông minh có tích hợp sẵn đặc trưng của người dùng trên đó, khi bất cứ người dùng khác dùng để truy cập hay xử lý tại các hệ thống sẽ được yêu cầu kiểm tra các đặc trưng khuôn mặt so với thẻ để biết nay có phải là chủ thẻ hay không. - Tìm kiếm và tổ chức dữ liệu liên quan đến con người thông qua khuôn mặt người trên nhiều hệ cơ sở dữ liệu lưu trữ thật lớn, như internet, các hãng truyền hình, …. Ví dụ: tìm các đoạn video có tổng thống Bush phát biểu, tìm các phim có diễn viên Thành Long đóng, tìm các trận đá banh có Ronaldinho đá. - Phân loại trong lưu trữ hình ảnh trong điện thoại di động. Thông qua bài toán xác định khuôn mặt người và trích đặc trưng, rồi dựa vào đặc trưng này để sắp xếp, lưu trữ, giúp người sử dụng dễ dàng truy tìm khi cần thiết. - Kiểm tra trạng thái người lái xe có ngủ gật, mất tập trung hay không, và hỗ trợ thông báo khi cần thiết. - Phân tích cảm xúc trên khuôn mặt. Trang: 3
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh - Một số hãng sản xuất máy chụp ảnh đã ứng dụng bài toán xác định khuôn mặt người vào máy chụp ảnh thế hệ mới để cho kết quả hình ảnh đẹp hơn. 1.3. Một số phương pháp xác định khuôn mặt người. Có nhiều nghiên cứu tìm phương pháp xác định khuôn mặt người, từ ảnh xám đến ngày nay là ảnh màu. Dựa vào tính chất của các phương pháp xác định khuôn mặt người trên ảnh, chúng ta có thể phân chia các phương pháp này thành bốn hướng tiếp cận chính: - Hướng tiếp cận dựa trên tri thức: Mã hóa các hiểu biết của con người về các loại khuôn mặt người thành các luật. Thông thường các luật mô tả quan hệ của các đặc trưng. - Hướng tiếp cận dựa trên đặc trưng không thay đổi: Mục tiêu các thuật toán đi tìm các đặc trưng mô tả cấu trúc khuôn mặt người mà các đặc trưng này sẽ không thay đổi khi tư thế khuôn mặt, vị trí đặt thiết bị thu hình hoặc điều kiện ánh sáng thay đổi. - Hướng tiếp cận dựa trên so khớp mẫu: Dùng các mẫu chuẩn của khuôn mặt người (các mẫu này được chọn lựa và lưu trữ) để mô tả cho khuôn mặt người hay các đặc trưng khuôn mặt (các mẫu này phải chọn làm sao cho tách biệt nhau theo tiêu chuẩn mà các tác giả định ra để so sánh). - Hướng tiếp cận dựa trên diện mạo: Trái ngược hẳn với so khớp mẫu, các mô hình học ở đây được học từ một tập ảnh huấn luyện cho trước. Sau đó hệ thống sẽ xác định khuôn mặt người. Một số tác giả còn gọi hướng tiếp cận này là hướng tiếp cận theo phương pháp học. 1.3.1. Hướng tiếp cận dựa trên tri thức. Trong hướng tiếp cận này, các luật sẽ phụ thuộc rất lớn vào tri thức của những tác giả nghiên cứu về bài toán xác định khuôn mặt người. Đây là hướng tiếp cận dạng top-down. Dễ dàng xây dựng các luật cơ bản để mô tả các đặc trưng của khuôn mặt và các quan hệ tương ứng. Ví dụ, một khuôn mặt thường có hai mắt đối xứng nhau qua trục thẳng đứng ở giữa khuôn mặt và có một mũi, một miệng. Các quan hệ của các đặc trưng có thể được mô tả như quan hệ về khoảng cách và vị trí. Thông thường các tác giả sẽ trích đặc trưng của khuôn Trang: 4
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh mặt trước tiên để có được các ứng viên, sau đó các ứng viên này sẽ được xác định thông qua các luật để biết ứng viên nào là khuôn mặt và ứng viên nào không phải khuôn mặt. Một vấn đề khá phức tạp khi dùng hướng tiếp cận này là làm sao chuyển từ tri thức con người sang các luật một cách hiệu quả. Nếu các luật này quá chi tiết (chặt chẽ) thì khi xác định có thể xác định thiếu các khuôn mặt có trong ảnh, vì những khuôn mặt này không thể thỏa mãn tất cả các luật đưa ra. Nhưng các luật tổng quát quá thì có thể chúng ta sẽ xác định lầm một vùng nào đó không phải là khuôn mặt mà lại xác định là khuôn mặt. Và cũng khó khăn khi cần mở rộng yêu cầu của bài toán để xác định các khuôn mặt có nhiều tư thế khác nhau. Hình 1-1: (a) Ảnh ban đầu có độ phân giải n = 1; (b), (c), và (d) Ảnh có độ phân giải n = 4, 8, 16. Yang và Huang dùng một phương thức theo hướng tiếp cận này để xác định các khuôn mặt. Hệ thống của hai tác giả này bao gồm ba mức luật. Ở mức cao nhất, dùng một khung cửa sổ quét trên ảnh và thông qua một tập luật để tìm các ứng viên có thể là khuôn mặt. Ở mức kế tiếp, hai ông dùng một tập luật để mô tả tổng quát hình dáng khuôn mặt. Còn ở mức cuối cùng lại dùng một tập luật khác để xem xét ở mức chi tiết các đặc trưng khuôn mặt. Một hệ thống đa độ phân giải có thứ tự được dùng để xác định, hình 1-1. Các luật ở mức cao nhất để tìm ứng viên như: “vùng trung tâm khuôn mặt (phần tối hơn trong hình 1-2) có bốn phần với một mức độ đều cơ bản”, “phần xung quanh bên trên của một khuôn mặt (phần sáng hơn trong hình 1-2) có một mức độ đều cơ bản”, và “mức độ khác nhau giữa các giá trị xám trung bình của phần trung tâm và phần bao bên trên là đáng kể”. Ở mức hai, xem xét biểu đồ của các ứng viên để loại bớt ứng viên nào không phải là khuôn mặt, đồng thời dò ra cạnh bao xung quanh ứng viên. Ở mức cuối cùng, những ứng viên nào còn lại sẽ được xem xét các đặc trưng của khuôn mặt về mắt và miệng. Hai ông đã dùng một chiến lược “từ thô Trang: 5
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh đến mịn” hay “làm rõ dần” để giảm số lượng tính toán trong xử lý. Mặc dù tỷ lệ chính xác chưa cao, nhưng đây là tiền đề cho nhiều nghiên cứu sau này. Hình 1-2: Một loại tri trức của người nghiên cứu phân tích trên khuôn mặt. Kotropoulos và Pitas đưa một phương pháp dùng trên độ phân giải thấp. Hai ông dùng phương pháp chiếu để xác định các đặc trưng khuôn mặt. Kanade đã thành công với phương pháp chiếu để xác định biên của khuôn mặt. Với I(x,y) là giá trị xám của một điểm trong ảnh có kích thước m x n ở tại vị trí (x,y), các hàm để chiếu ảnh theo phương ngang và thẳng đứng được định nghĩa như sau: HI ( x) = ∑ n −1 I ( x, y) và VI ( y ) = y ∑ m x −1 I ( x, y ) (1.1) Hình 1-3: Phương pháp chiếu: (a) Ảnh chỉ có một khuôn mặt và hình nền đơn giản; (b) Ảnh chỉ có một khuôn mặt và hình nền phức tạp; (c) Ảnh có nhiều khuôn mặt Dựa trên biểu đồ hình chiếu ngang, có hai cực tiểu cục bộ khi hai ông xét quá trình thay đổi độ đốc của HI, đó chính là cạnh bên trái và phải của hai bên đầu. Tương tự với hình chiếu dọc VI, các cực tiểu cục bộ cũng cho ta biết vị trí miệng, đỉnh mũi, và hai mắt. Các đặc trưng này đủ để xác định khuôn mặt. Trang: 6
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phư u ương pháp ph hiện khuô mặt trong ảnh hát ôn g Hình 1-3.a là m ví dụ v cách xá định như trên. Các xác địn này có t lệ một về ác ư ch nh tỷ xác đ định chính xác là 86.5% cho trư ường hợp chỉ có một khuôn m thẳng tr mặt rong ảnh và hình nền không ph tạp. N hình nề phức tạ thì rất k tìm, nh là v n hức Nếu ền ạp khó hư hình 1-3.b. Nếu ảnh có nh khuôn mặt thì sẽ không xác định đượ hình 1-3 u hiều n ẽ c ợc, 3.c. Hình 1-4: Chiế từng ph ứng viê để xác đ h ếu hần ên định khuôn mặt. n Mateos v Chicote dùng kết c để xác định ứng viên trong ảnh màu. Sau và cấu g đó ph tích hì dáng, k hân ình kích thước thành ph khuôn mặt để xá định kh c, hần n ác huôn mặt. Khi tìm được ứng v đ viên khuôn mặt, hai ông trích các ứng viên của t n i h từng thành phần khu mặt, sau đó chiế từng ph này để xác thực đó có phả là h uôn ếu hần ể ải thành phần khuôn mặt hay không, h h y hình 1-4. Tỷ lệ chính xác là hơn 87%. ỷ n Berbar kế hợp mô hình màu da người và xác địn cạnh để tìm ứng v ết u nh ể viên khuôn mặt người. Sau đó kết hợp c đặc trư và phư n ó các ưng ương pháp chiếu các ứng viên k khuôn mặt xuống hệ trục tọa đ để xác đ t ệ độ định ứng v viên nào th sự là kh hật huôn mặt người. n 1.3.2. Hướng tiếp cận d trên đ trưng không tha đổi. . dựa đặc k ay Đây Đ là hướ tiếp cậ theo kiểu bottom-u Các tác giả cố gắn tìm các đặc ớng ận u up. c ng c trưng không tha đổi của khuôn mặ người đ xác định khuôn mặt người. Dựa g ay a ặt để h m trên n nhận xét th tế: con người dễ dàng nhậ biết các khuôn mặ trong cá tư hực n ễ ận ặt ác thế kh nhau v điều kiện ánh sán khác nh hác và ng hau; do đó khuôn mặt phải có các ó m thuộc tính hay đặc trưng không tha đổi. The nhiều n c ay eo nhiều nghiê thì ban đầu ên phải x định c đặc trư khuôn mặt rồi chỉ ra có kh xác các ưng n huôn mặt trong ảnh hay không Các đặc trưng như lông mà mắt, m miệng và đường viền của tóc g. c ư: ày, mũi, g, g a Trang: 7
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh được trích bằng phương pháp xác định cạnh. Trên cơ sở các đặc trưng này, xây dựng một mô hình thống kê để mô tả quan hệ của các đặc trưng này và xác định sự tồn tại của khuôn mặt trong ảnh. Một vấn đề của các thuật toán theo hướng tiếp cận đặc trưng cần phải điều chỉnh cho phù hợp điều kiện ánh sáng, nhiễu, và bị che khuất. Đôi khi bóng của khuôn mặt sẽ tạo thêm cạnh mới, mà cạnh này lại rõ hơn cạnh thật sự của khuôn mặt, vì thế nếu dùng cạnh để xác định sẽ gặp khó khăn. 1.3.2.1. Các đặc trưng khuôn mặt Sirohey đưa một phương pháp xác định khuôn mặt từ một ảnh có hình nền phức tạp. Đây là phương pháp dựa trên đường biên, dùng phương pháp Candy và heuristics để loại bỏ các cạnh để còn lại duy nhất một đường bao xung quanh khuôn mặt. Một hình ellipse dùng để bao khuôn mặt, tách biệt vùng đầu và hình nền. Tỷ lệ chính xác của thuật toán là 80%. Cũng dùng phương pháp cạnh như Sirohey, Chetverikov và Lerch dùng một phưong pháp dựa trên blob và streak (hình dạng giọt nước và sọc xen kẽ), để xác định theo hướng các cạnh. Hai ông dùng hai blob tối và ba blob sáng để mô tả hai mắt, hai bên gò má, và mũi. Mô hình này dùng các treak để mô tả hình dáng ngoài của khuôn mặt, lông mày, và môi. Dùng ảnh có độ phân giải thấp theo biến đổi laplace để xác định khuôn mặt thông qua blob. Graf đưa ra một phương pháp xác định đặc trưng rồi xác định khuôn mặt trong ảnh xám. Dùng bộ lọc để làm nổi các biên, các phép toán hình thái học được dùng để làm nổi bật các vùng có cường độ cao và hình dáng chắc chắn (như mắt). Thông qua biểu đồ để tìm các đỉnh nổi bật rồi xác định các ngưỡng để chuyển ảnh xám thành hai ảnh nhị phân. Các thành phần dính nhau đều xuất hiện trong hai ảnh nhị phân thì được xem là vùng của ứng viên khuôn mặt rồi phân loại xem có phải là khuôn mặt không. Phương pháp được kiểm tra trên các ảnh chỉ có đầu và vai của người. Tuy nhiên còn có một vấn đề ở đây là làm sao để sử dụng các phép toán hình thái và làm sao xác định khuôn mặt trên các vùng ứng viên. Trang: 8
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh 1.3.2.2. Đặc trưng kết cấu Khuôn mặt con người có những kết cấu riêng biệt mà có thể dùng để phân loại so với các đối tượng khác. Augusteijn và Skufca cho rằng hình dạng của khuôn mặt dùng làm kết cấu phân loại, gọi là kết cấu giống khuôn mặt (face-like texture). Có ba loại đặc trưng được xem xét: màu da, tóc, và những thứ khác. Hai ông dùng mạng nơ-ron về mối tương quan cascade cho phân loại có giám sát các kết cấu, và một ánh xạ đặc trưng tự tổ chức Kohonen để gom nhóm các lớp kết cấu khác nhau. Hai tác giả đề xuất dùng phương pháp bầu cử khi không quyết định được kết cấu đưa vào là kết cấu của da hay kết cấu của tóc. Dai và Nakano dùng mô hình SGLD để xác định khuôn mặt người. Thông tin màu sắc được kết hợp với mô hình kết cấu khuôn mặt. Hai tác giả xây dựng thuật giải xác định khuôn mặt trong không gian màu, với các phần tựa màu cam để xác định các vùng có thể là khuôn mặt người. Ưu điểm của phương pháp này là có thể xác định khuôn mặt không chỉ chụp thẳng và có thể có râu và có kính. Mark và Andrew dùng phân bố màu da và thuật toán DoG (Difference of Gauss) để tìm các ứng viên, rồi xác thực bằng một hệ thống học kết cấu của khuôn mặt. Manian và Ross dùng biến đổi wavelet để xây dựng tập dữ liệu kết cấu của khuôn mặt trong ảnh xám thông qua nhiều độ phân giải khác nhau, kết hợp xác suất thông kê để xác định khuôn mặt người. Tỷ lệ chính xác là 87%, tỷ lệ xác định sai là 18%. 1.3.2.3. Đặc trưng sắc màu của da Thông thường các ảnh màu không xác định trực tiếp trên toàn bộ dữ liệu ảnh mà thường dùng tính chất sắc màu của da người (khuôn mặt người) để chọn ra được các ứng viên có thể là khuôn mặt người (lúc này dữ liệu đã thu hẹp đáng kể) để xác định khuôn mặt người. 1.3.2.4. Đa đặc trưng Gần đây có nhiều nghiên cứu sử dụng các đặc trưng toàn cục như: màu da người, kích thước, và hình dáng để tìm các ứng viên khuôn mặt, rồi sau đó sẽ xác định ứng viên nào là khuôn mặt thông qua các đặc trưng cục bộ như: mắt, Trang: 9
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh lông mày, mũi, miệng, và tóc. Tùy mỗi tác giả sẽ sử dụng tập đặc trưng khác nhau. Yachida đưa ra một phương pháp xác định khuôn mặt người trong ảnh màu bằng lý thuyết logic mờ. Ông dùng hai mô hình mờ để mô tả phân bố màu da người và màu tóc trong không gian màu CIE XYZ. Có năm mô dùng để mô tả hình dáng của mặt trong ảnh (một thẳng và bốn xoay xung quanh). Mỗi mô hình là một mẫu 2-chiều bao gồm các ô vuông có kích thước m x n, mỗi ô có thể chứa nhiều hơn một điểm ảnh. Hai thuộc tính được gán cho mỗi ô là: tỷ lệ màu da và tỷ lệ tóc, chỉ ra tỷ lệ diện tích vùng da trong ô so với diện tích của ô. Mỗi điểm ảnh sẽ được phân loại thành tóc, khuôn mặt, tóc/khuôn mặt, và tóc/nền trên cơ sở phân bố của mô hình, theo cách đó sẽ có được các vùng giống khuôn mặt và giống tóc. Mô hình hình dáng của đầu sẽ được so sánh với vùng giống khuôn mặt và giống tóc. Nếu tương tự, vùng đang xét sẽ trở thành ứng viên khuôn mặt, sau đó dùng các đặc trưng mắt-lông mày và mũi-miệng để xác định ứng viên nào sẽ là khuôn mặt thật sự. Sobottka và Pitas dùng các đặc trưng về hình dáng và màu sắc để xác định khuôn mặt người. Dùng một ngưỡng để phân đoạn trong không gian màu HSV để xác định các vùng có thể là màu da người. Các thành phần dính nhau sẽ được xác định bằng thuật toán tăng vùng ở độ phân giải thô. Xem xét tiền ứng viên nào vừa khớp hình dạng ellipse sẽ được chọn làm ứng viên của khuôn mặt. Sau đó dùng các đặc trưng bên trong như: mắt và miệng, được trích ra trên cơ sở các vùng mắt và miệng sẽ tối hơn các vùng khác của khuôn mặt, sau cùng phân loại dựa trên mạng nơ-ron để biết vùng ứng viên nào là khuôn mặt người và vùng nào không phải khuôn mặt người. Tỷ lệ chính xác là 85%. 1.3.3. Hướng tiếp cận dựa trên so khớp mẫu. Trong so khớp mẫu, các mẫu chuẩn của khuôn mặt (thường là khuôn mặt được chụp thẳng) sẽ được xác định trước hoặc xác định các tham số thông qua một hàm. Từ một ảnh đưa vào, tính các giá trị tương quan so với các mẫu chuẩn về đường viền khuôn mặt, mắt, mũi và miệng. Thông qua các giá trị tương quan này mà các tác giả quyết định có hay không có tồn tại khuôn mặt trong ảnh. Trang: 10
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh Hướng tiếp cận này có lợi thế là rất dễ cài đặt, nhưng không hiệu quả khi có sự thay đổi về tỷ lệ, tư thế, và hình dáng. 1.3.3.1. Xác định mẫu trước Sakai đã cố gắng thử xác định khuôn mặt người chụp thẳng trong ảnh. Ông dùng vài mẫu con về mắt, mũi, miệng, và đường viền khuôn mặt để mô hình hóa một khuôn mặt. Mỗi mẫu con được định nghĩa trong giới hạn của các đoạn thẳng. Các đường thẳng trong ảnh được trích bằng phương pháp xem xét thay đổi gradient nhiều nhất và so khớp các mẫu con. Đầu tiên tìm các ứng viên thông qua mối tương quan giữa các ảnh con và các mẫu về đường viền. Sau đó, so khớp với các mẫu con khác. Hay nói một cách khác, giai đoạn đầu xem như là giai đoạn sơ chế để tìm ứng viên, giai đoạn thứ hai là giai đoạn tinh chế để xác định có tồn tại hay không một khuôn mặt người. Ý tưởng này được duy trì cho đến các nghiên cứu sau này. Craw đưa ra một phương pháp xác định khuôn mặt người dựa vào các mẫu về hình dáng của các ảnh được chụp thẳng (dùng vẻ bề ngoài của hình dáng khuôn mặt). Đầu tiên dùng phép lọc Sobel để tìm các cạnh. Các cạnh này sẽ được nhóm lại theo một số ràng buộc. Sau đó, tìm đường viền của đầu, quá trình tương tự được lặp đi lặp lại với mỗi tỷ lệ khác nhau để xác định các đặc trưng khác như: mắt, lông mày, và môi. Sau đó Craw mô tả một phương thức xác định dùng một tập có 40 mẫu để tìm các đặc trưng khuôn mặt và điều khiển chiến lược dò tìm. Sinha dùng một tập nhỏ các bất biến ảnh trong không gian ảnh để mô tả không gian các mẫu ảnh. Tư tưởng chính của ông dựa vào sự thay đổi mức độ sáng của các vùng khác nhau của khuôn mặt (như hai mắt, hai má, và trán), quan hệ về mức độ sáng của các vùng còn lại thay đổi không đáng kể. Xác định các cặp tỷ số của mức độ sáng của một số vùng (một vùng tối hơn hay sáng hơn) cho ta một lượng bất biến khá hiệu quả. Các vùng có độ sáng đều được xem như một mẫu tỷ số mà là mẫu thô trong không gian ảnh của một khuôn mặt với độ thích hợp ít dùng để chọn như các đặc trưng chính của khuôn mặt như hai mắt, hai má, và trán. Lưu giữ thay đổi độ sáng của các vùng trên khuôn mặt trong một tập thích hợp với các cặp quan hệ sáng hơn – tối hơn giữa các vùng nhỏ. Trang: 11
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh Một khuôn mặt được xác định khi một ảnh phù hợp tất cả các cặp sáng hơn – tối hơn. Ý tưởng này xuất phát từ sự khác biệt của cường độ giữa các vùng kề cục bộ, sau này được mở rộng trên cơ sở biến đổi wavelet để biểu diễn cho xác định người đi bộ, xác định xe hơi, xác định khuôn mặt. Ý tưởng của Sinha còn được áp dụng cho hệ thống thị giác của robot. Hình 1-5 cho thấy mẫu nổi bật trong 23 quan hệ được định nghĩa. Dùng các quan hệ này để phân loại, có 11 quan hệ thiết yếu (các mũi tên màu đen) và 12 quan hệ xác thực (các mũi tên xám). Mỗi mũi tên là một quan hệ. Một quan hệ thỏa mãn mẫu khuôn mặt khi tỷ lệ giữa hai vùng vượt qua một ngưỡng và 23 quan hệ này vượt ngưỡng thì xem như xác định được một khuôn mặt. Phương pháp so khớp mẫu theo thứ tự để xác định khuôn mặt người do Miao trình bày. Ở giai đoạn đầu tiên, ảnh sẽ được xoay từ -20o đến 20o với mỗi bước là 5o và theo thứ tự. Xây dựng ảnh đa độ phân giải, hình 1-1, rồi dùng phép toán Laplace để xác định các cạnh. Một mẫu khuôn mặt gồm các cạnh mô tả sáu thành phần: hai lông mày, hai mắt, một mũi, và một miệng. Sau đó áp dụng heuristic để xác định sự tồn tại của khuôn mặt trong ảnh, phương pháp này cho phép xác nhiều khuôn mặt, nhưng kết quả không tốt bằng xác định một khuôn mặt (chụp thẳng hoặc xoay) trong ảnh xám. Hình 1-5: mẫu khuôn mặt, có 16 vùng và 23 quan hệ (các mũi tên). Wei và Lai dùng bộ lọc để phân đoạn kết hợp thuật toán tìm láng giềng gần nhất xác định ứng viên khuôn mặt, từ ứng viên này sau đó so khớp với các mẫu đã xác định trước để biết ứng viên có phải là khuôn mặt hay không. Tỷ lệ chính xác là 80%. Trang: 12
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh Darrell dùng phân đoạn đề tìm ứng viên, dùng ứng viên này để xác định khuôn mặt người dựa vào mẫu rồi theo vết chuyển động của người. Dowdall dùng phổ của màu da người để xác định ứng viên. Sau đó chiếu các ứng viên này để so sanh với các mẫu có trước để xác định ứng viên nào là khuôn mặt người. Phương pháp này chỉ xác định cho khuôn mặt chụp thẳng và gần thẳng, góc quay khoảng từ -10o đến 10o . 1.3.3.2. Các mẫu bị biến dạng Yuille dùng các mẫu biến dạng để mô hình hóa các đặc trưng của khuôn mặt, mô hình này có khả năng linh hoạt cho các đặc trưng khuôn mặt. Trong hướng tiếp cận này, các đặc trưng khuôn mặt được mô tả bằng các mẫu được tham số hóa. Một hàm năng lượng (giá trị) được định nghĩa để liên kết các cạnh, đỉnh, và thung lũng trong ảnh để tương ứng với các tham số trong mẫu. Mô hình này cho kết quả tốt khi tối giản hàm năng lượng qua các tham số. Một hạn chế của hướng tiếp cận này là các mẫu biến dạng phải được khởi tạo trong phạm vi gần các đối tượng để xác định. Lanitis mô tả một phương pháp biểu diễn khuôn mặt người với cả hai thông tin: hình dáng và cường độ. Ban đầu, tập ảnh được huấn luyện với các đường viền mẫu như là đường bao mắt, mũi, cằm, má được gán nhãn. Dùng một vector để mô tả hình dáng, ở đây tác giả dùng một mô hình phân bố điểm (Point Distribution Model – PDM) để mô tả vector hình dáng qua toàn bộ các cá thể. 1.3.4. Hướng tiếp cận dựa trên diện mạo. Trái ngược với các phương pháp so khớp mẫu với các mẫu đã được định nghĩa trước bởi những chuyên gia, các mẫu trong hướng tiếp cận này được học từ các ảnh mẫu. Một các tổng quát, các phương pháp theo hướng tiếp cận này áp dụng các kỹ thuật theo hướng xác suất thống kê và máy học để tìm những đặc tính liên quan của khuôn mặt và không phải là khuôn mặt. Các đặc tính đã được học ở trong hình thái các mô hình phân bố, hay các hàm biệt số có thể dùng các đặc tính này để xác định khuôn mặt người. Đồng thời, bài toán giảm số chiều thường được quan tâm để tăng hiệu quả tính toán cũng như hiệu quả xác định. Một ảnh hay một vector đặc trưng xuất phát từ một ảnh được xem như một biến ngẫu nhiên x, và biến ngẫu nhiên có đặc tính là khuôn mặt hay không phải Trang: 13
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh khuôn mặt bởi công thức tính theo các hàm mật độ phân lớp theo điều kiện p(x | khuôn mặt) và p(x | không phải khuôn mặt) . Có thể dùng phân loại Bayes hoặc khả năng cực đại để phân loại một ứng viên là khuôn mặt hay không phải là khuôn mặt. Không thể cài đặt trực tiếp phân loại Bayes bởi vì số chiều của x khá cao, bởi vì p(x | khuôn mặt) và p(x | không phải khuôn mặt) là đa thức, và chưa thể hiểu nếu xây dựng các dạng tham số hóa một cách tự nhiên cho p(x | khuôn mặt) và p(x | không phải khuôn mặt) . Có khá nhiều nghiên cứu theo hướng tiếp cận này quan tâm xấp xỉ có tham số hay không có tham số cho p(x | khuôn mặt) và p(x | không phải khuôn mặt) . Các tiếp cận khác trong hướng tiếp cận dựa trên diện mạo là tìm một hàm biệt số (như: mặt phẳng quyết định, siêu phẳng để tách dữ liệu, hàm ngưỡng) để phân biệt hai lớp dữ liệu: khuôn mặt và không phải khuôn mặt. Bình thường, các mẫu ảnh được chiếu vào không gian có số chiều thấp hơn, rồi sau đó dùng một hàm biệt số (dựa trên các độ đo khoảng cách) để phân loại, hoặc xây dựng mặt quyết định phi tuyến bằng mạng nơ-ron đa tầng. Hoặc dùng SVM (Support Vector Machine) và các phương thức kernel, chiếu hoàn toàn các mẫu vào không gian có số chiều cao hơn để dữ liệu bị rời rạc hoàn toàn và ta có thể dùng một mặt phẳng quyết định, phân loại các mẫu khuôn mặt và không phải khuôn mặt. 1.3.4.1. Eigenface. Kohonen đã đưa ra phương pháp dùng vector riêng để nhận dạng khuôn mặt, ông dùng một mạng nơ-ron đơn giản để chứng tỏ khả năng của phương pháp này trên các ảnh đã được chuẩn hóa. Mạng nơ-ron tính một mô tả của khuôn mặt bằng cách xấp xỉ các vector riêng của ma trận tương quan của ảnh. Các vector riêng sau này được biết đến với cái tên Eigenface. Kirby và Sirovich chứng tỏ các ảnh có các khuôn mặt có thể được mã hóa tuyến tính bằng một số lượng vừa phải các ảnh cơ sở. Tính chất này dựa trên biến đổi Karhunen-Lòeve, mà còn được gọi dưới một cái tên khác là PCA và biến đổi Hotelling. Ý tưởng này được xem là của Pearson trình bày đầu tiên vào năm 1901 và sau đó là Hotelling vào năm 1933. Cho một tập các ảnh huấn luyện có kích thước n x m được mô tả bởi các vector có kích thước m x m, các vector cở sở cho một không gian con tối ưu được xác định thông qua lỗi bình phương trung bình khi chiếu các ảnh huấn luyện vào không gian con này. Các tác giả gọi tập các vector cơ sở Trang: 14
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh tối ưu này là ảnh riêng, sau đó gọi cho đơn giản là vector riêng của ma trận hiệp phương sai, được tính từ các ảnh khuôn mặt đã vector hóa trong tập huấn luyện. Nếu cho 100 ảnh, mà mỗi khuôn mặt có kích thước 91x50 thì có thể chỉ dùng 50 ảnh riêng, trong khi vẫn duy trì được một khả năng giống nhau hợp. Turk và Pentland áp dụng PCA để xác định và nhận dạng khuôn mặt. Tương tự, dùng PCA trên tập huấn luyện ảnh các khuôn mặt để sinh các ảnh riêng (còn gọi là eigenface) để tìm một không gian con (không gian khuôn mặt) trong không gian ảnh. Các ảnh khuôn mặt được chiếu vào không gian con này và được gom nhóm lại. Tương tự các ảnh không có khuôn mặt dùng để huấn luyện cũng được chiếu vào cùng không gian con và gom nhóm lại. Các ảnh khi chiếu vào không gian khuôn mặt thì không bị thay đổi tính chất cơ bản, trong khi chiếu các ảnh không có khuôn mặt thì xuất hiện nhiều sự khác nhau. Xác định sự có mặt của một khuôn mặt trong ảnh thông qua tất cả khoảng cách giữa các vị trí trong ảnh và không gian ảnh. Khoảng cách này dùng để xem xét có hay không có khuôn mặt người, kết quả khi tính toán các khoảng cách sẽ cho ta một bản đồ về khuôn mặt. Có thể xác định được từ cực tiểu cục bộ của bản đồ này. Có nhiều nghiên cứu về xác định khuôn mặt, nhận dạng, và trích đặc trưng từ ý tưởng vector riêng, phân rã, và gom nhóm. 1.3.4.2. Mạng Neural. Mạng nơ-ron được áp dụng khá thành công trong các bài toán nhận dạng mẫu, như: nhận ký tự, đối tượng, robot tự động vận hành. Xác định khuôn mặt người có thể xem là bài toán nhận dạng hai loại mẫu, có nhiều kiến trúc mạng nơ-ron đã được trình bày. Một thuận lợi khi dùng mạng nơ-ron để xác định khuôn mặt là tính khả thi của hệ thống học khi có sự phức tạp trong lớp của các mẫu khuôn mặt. Tuy nhiên, một điều trở ngại là các kiến trúc mạng đều tổng quát, khi áp dụng thì phải xác định rõ ràng số lượng tầng, số lượng node, tỷ lệ học, …, cho từng trường hợp cụ thể Trang: 15
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh Hình 1-6: Mô hình mạng Nơ-ron theo Rowley Agui trình bày mạng nơ-ron xử lý có thứ tự. Giai đoạn đầu, dùng hai mạng con song song mà dữ liệu vào là các giá trị cường độ của ảnh ban đầu và các giá trị cường độ của ảnh đã được lọc bằng thuật toán lọc Sobel với cửa sổ lọc 3x3. Đầu vào của mạng ở giai đoạn hai bao gồm dữ liệu đầu ra từ hai mạng con và các giá trị đặc trưng đã được trích ra, như: đặc trưng độ lệch chuẩn của các giá trị điểm ảnh trong mẫu đưa vào, một tỷ lệ của số điểm ảnh trắng trên tổng số điểm ảnh (đã chuyển sang ảnh nhị phân) trong một cửa sổ, và đặc trưng thiết yếu về hình học. Một giá trị xuất tại giai đoạn hai cho biết có tồn tại hay không khuôn mặt người trong vùng đưa vào. Qua kinh nghiệm, tác giả chỉ ra rằng nếu các ảnh cùng một kích thước thì mới dùng phương pháp này được. Propp và Samal phát triển mạng nơ-ron để xác định khuôn mặt người sớm nhất. Mạng nơ-ron của hai ông gồm bốn tầng với 1,024 đầu vào, 256 đầu kế tiếp trong tầng ẩn thứ nhất, tám đầu kế tiếp trong tầng ẩn thứ hai, và hai đầu ra. Tương tự như mạng nơ-ron xử lý theo thứ tự được đưa ra sau đó. Phương pháp của Soulie duyệt một ảnh đưa vào với mạng nơ-ron có thời gian trễ (kích thước cửa số là 20x25 điểm ảnh) để xác định khuôn mặt. Dùng biến đổi wavelet để phân rã ảnh các phần có kích thước khác nhau để xác định khuôn mặt. Vaillant dùng mạng nơ-ron dạng xoắn để xác định khuôn mặt người. Đầu tiên tạo các ảnh mẫu khuôn mặt và không phải khuôn mặt có kích thước 20x20. Dùng một mạng nơ-ron, mạng này đã được huấn luyện, để tìm các vị trí tương đối của các khuôn mặt ở các tỷ lệ khác nhau. Rồi dùng một mạng khác để xác định vị trí chính xác của các khuôn mặt. Mạng đầu tiên dùng để tìm các ứng Trang: 16
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh viên khuôn mặt, rồi dùng mạng thứ hai để xác định ứng viên nào thật sự là khuôn mặt. Burel và Carel dùng mạng nơ-ron đa tầng có ít mẫu hơn với thuật toán Kohenen’s SOM để học các mẫu khuôn mặt và hình nền, mà các mẫu này đã được phân loại trước. Giai đoạn xác định khuôn mặt bao gồm duyệt trên mỗi ảnh đã được biến đổi từ ảnh bàn đầu ở các độ phân giải khác nhau. Ở tại mỗi vị trí và kích thước cửa sổ duyệt, điều chỉnh độ sáng. Mỗi cửa sổ đã được chuẩn hóa sẽ được phân loại bằng MLP. Theo đánh giá các phương pháp dùng mạng nơ-ron để xác định khuôn mặt người của nhiều tác giả, thì nghiên cứu của Rowley được xem là tốt nhất đối với ảnh xám. Một mạng đa tầng được dùng để học các mẫu khuôn mặt và không phải khuôn từ các ảnh tương ứng (dựa trên quan hệ cường độ, về mặt không gian của các điểm ảnh) trong khi Sung dùng mạng nơ-ron để xác định một hàm biệt số cho mục đích phân loại mẫu có phải là khuôn mặt hay không dựa vào độ đo khoảng cách. Hai ông cùng sử dụng nhiều mạng nơ-ron và một số phương thức quyết định để cải thiện kết quả, trong khi Burel và Carel dùng một mạng đơn, Vaillant dùng hai mạng để phân loại. Có hai thành phần chính để xử lý: nhiều mạng nơ-ron (xác định mẫu nào là khuôn mặt) và một mô đun để quyết định (đưa ra quyết định cuối cùng từ nhiều kết quả xác định). Hình 1-7: Đại diện của mỗi lớp khuôn mặt. Mỗi đại diện tương ứng tâm của một nhóm. Hình 1-7, thành phần đầu tiên của phương pháp này là một mạng nơ-ron nhận một vùng ảnh có kích thước 20x20 điểm ảnh và xuất ra một giá trị trong Trang: 17
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh khoảng từ -1 đến 1. Khi đưa vào một ảnh, nếu kết quả gần -1 thì nghĩa là mẫu này không phải là khuôn mặt người, nhưng nếu kết quả gần 1 thì đây chính là khuôn mặt người. Để xác định khuôn mặt có kích thước lớn hơn 20x20 điểm ảnh, cứ chọn một tỷ lệ để duyệt, sau đó xác định, rồi lại thay đổi tỷ lệ (biến thiên tỷ lệ này do người xây dựng quyết định). Gần 1050 mẫu khuôn mặt có kích thước, hướng, vị trí, và cường độ khác nhau dùng để huấn luyện mạng. Sẽ gán nhãn cho mắt, đỉnh của mũi, góc cạnh, và tâm của miệng rồi dùng để chuẩn hóa khuôn mặt về cùng một tỷ lệ, hướng, và vị trí. Thành phần thứ hai là phương pháp trộn các xác định chồng chéo nhau và đưa ra quyết định. Phép toán logic (AND/OR) là một quyết định đơn giản nhất và phương pháp bầu cử được dùng để tăng tính hiệu quả. Rowley đưa nhiều cách giải quyết bài toán khác nhau với chi phí tính toán ít hơn Sung và Poggio nhưng tỷ lệ chính xác cao hơn. Một giới hạn của phương pháp của Rowley và Sung là có thể xác định khuôn mặt chụp thẳng và tựa thẳng (nghiêng đầu). Sau đó Rowley cải tiến để có thể xác định khuôn mặt bị xoay bằng mạng định hướng (Router Network), hình 1-8, sẽ thêm tiến trình xác định hướng khuôn mặt và xoay về lại tư thế chuẩn (chụp thẳng), tuy nhiên khi quay lại dữ liệu như trên thì tỷ lệ chính xác lại giảm đi, chỉ còn khoảng 76.9%. Hình 1-8: Một ví dụ cho dữ liệu vào và dữ liệu ra của mạng định hướng. 1.3.4.3. Support Vector Machine (SVM). Support Vector Machine (SVM) là một kỹ thuật học được Vapnik đề xuất. Phương pháp này rất hiệu quả với tập dữ liệu lớn, nhưng lại gặp khó khăn khi cần phải mô tả lại chính xác các khuôn mặt ( vì tính biến thiên của khuôn mặt). Osuna áp dụng phương pháp này đầu tiên để xác định khuôn mặt người. SVM được xem như là một kiểu mới dùng huấn luyện để phân loại theo hàm đa Trang: 18
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh thức. Trong khi hầu hết các phương pháp khác dùng huấn luyện để phân loại (Mạng Bayes, Nueral, RBF) đều dùng tiêu chí tối thiểu lỗi huấn luyện (rủi ro do kinh nghiệm), trong khi SVM dùng quy nạp (được gọi là tối thiểu rủi ro cấu trúc), mục tiêu là làm tối thiểu một bao bên trên trên lỗi tổng quát. Một phân loại SVM là một phân loại tuyến tính, dùng một mặt phẳng để tách dữ liệu. Dựa trên một kết hợp có các trọng số của một tập con nhỏ các vector huấn luyện, các vector này được gọi là support vector. Ước lượng mặt phẳng tương đương với việc giải một bài toán tuyến tính bậc hai. Osuna đã phát triển một phương pháp hiệu quả để huấn luyện một SVM với tỷ lệ lớn để áp dụng cho bài toán xác định khuôn mặt người. Ông dùng 10,000,000 mẫu có kích thước 19x19 điểm ảnh, hệ thống của ông có tỷ lệ lỗi ít hơn Sung và Poggio, nhưng nhanh hơn gần 30 lần. SVM cũng có thể dùng xác định khuôn mặt người và người đi bộ với phân tích Wavelet. 1.3.4.4. Mạng lọc thưa (Sparse Network of Winnows - SNoW). Đây là phương pháp do Yang đề xuất, dùng để để xác định khuôn mặt người với các đặc trưng khác nhau và biểu diễn trong các tư thế khác nhau, dưới điều kiện ánh sáng khác nhau. SNoW là một mạng thưa dùng các hàm tuyến tính và dùng lọc để cập nhật luật. Phương pháp này thích hợp cho học trong miền khi các đặc trưng tiềm năng tạo các quyết định sai khác nhau mà không biết mức độ ưu tiên. Tỷ lệ lỗi là 5.9%, hiệu quả cũng như các phương pháp khác. 1.3.4.5. AdaBoost AdaBoost là một phân loại mạnh phi tuyến phức HM(x), được xây dựng từ M phân loại yếu. Mục tiêu của Adaboost là học một dãy các phân loại yếu. Giả sử có một tập N mẫu huấn luyện đã được gán nhãn {(x1,y1), …, (xN,yN)}, với yi là nhãn tương ứng của mẫu xi ∈ Rn. Tính một phân bố của các mẫu huấn luyện [w1,…, wN] cập nhật trong suốt quá trình học. Sau bước lặp m, mẫu khó phân loại (xi,yi) có trọng số mới wi (m), đến bước lặp thứ (m+1), mẫu này sẽ có tầm quan trọng hơn. Viola và Jones dùng AdaBoost kết hợp cascade để xác định khuôn mặt người với các đặc trưng dạng Haar wavelet-like. Tốc độ xử lý khá nhanh và tỷ lệ chính xác hơn 80% trên ảnh xám. Trang: 19
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Đồ án tốt nghiệp - tìm hiểu về virut máy tính và cách phòng chống
248 p | 444 | 189
-
Khóa luận tốt nghiệp: Nghiên cứu tính toán lưới và áp dụng giải bài toán trong an toàn thông tin
66 p | 189 | 112
-
Đề án tốt nghiệp: Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện đối tượng đột nhập
56 p | 190 | 86
-
Báo cáo tốt nghiệp: Nghiên cứu một số giải pháp an ninh mạng Wlan 802.11
90 p | 183 | 77
-
Đồ án Tốt nghiệp: Tìm hiểu một số phương pháp trích chọn đặc trưng cho nhận dạng chữ viết
53 p | 111 | 63
-
Khóa luận Tốt nghiệp cử nhân CNTT: Tra từ điển Anh Việt qua camera trên điện thoại di động dùng android
97 p | 148 | 47
-
Khóa luận tốt nghiệp: Nghiên cứu và mô phỏng mạng truy nhập quang FTTX
89 p | 104 | 43
-
Luận văn tốt nghiệp: Tìm hiểu SQL server
84 p | 52 | 23
-
Khóa luận Tốt nghiệp cử nhân CNTT: Tra từ điển Anh Việt qua camera trên điện thoại di động dùng android 2
83 p | 68 | 21
-
Khóa luận tốt nghiệp: Ứng dụng GIS và Google Sketchup xây dựng mô hình 3D trường Đại học Nông Lâm Tp.Hồ Chí Minh
91 p | 44 | 21
-
Khóa luận tốt nghiệp: Nghiên cứu một số giao thức thanh toán qua mạng công khai
62 p | 62 | 19
-
Luận văn: Một hứớng tiếp cận trong phát hiện khuân mặt trong ảnh
55 p | 37 | 15
-
Đồ án tốt nghiệp: Tìm hiểu về Vmware esx server
84 p | 57 | 13
-
Khóa luận tốt nghiệp: Xây dựng phần mềm trò chơi hỗ trợ học lập trình Pascal
121 p | 13 | 3
-
Khóa luận tốt nghiệp Đại học ngành Công nghệ thông tin: Phân đoạn từ Tiếng Việt sử dụng mô hình CRFs
52 p | 15 | 3
-
Khóa luận tốt nghiệp: Tìm hiểu về ASP.Net MVC Framework phát triển ứng dụng với ASP.Net MVC Framework
108 p | 17 | 2
-
Khóa luận tốt nghiệp: Tìm hiểu về Push Notification xây dựng ứng dụng nhắc lịch thi cho sinh viên Thăng Long trên nền tảng Android
86 p | 13 | 2

markdown:
# Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh
Chia sẻ: Vo Kiem | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:66
lượt xem 120
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2010/20100310/quanvokiem/80x100/phathienkhuonmat_0205.jpg)
##
Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Trong những năm gần đây, các ứng dụng về trí tuệ nhân tạo ngày càng phát triển và được đánh giá cao. Một lĩnh vực đang được quan tâm của trí tuệ nhân tạo nhằm tạo ra các ứng dụng thông minh, có tính người đó là nhận dạng. Đối tượng cho việc nghiên cứu nhận dạng cũng rất phong phú và đa dạng. Trong đề tài này tôi chọn đối tượng là khuôn mặt, và bước đầu tiên của việc nhận dạng đó là phát hiện khuôn mặt. Khuôn mặt đóng vai trò quan trọng trong quá trình giao...
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh MỞ ĐẦU Trong những năm gần đây, các ứng dụng về trí tuệ nhân tạo ngày càng phát triển và được đánh giá cao. Một lĩnh vực đang được quan tâm của trí tuệ nhân tạo nhằm tạo ra các ứng dụng thông minh, có tính người đó là nhận dạng. Đối tượng cho việc nghiên cứu nhận dạng cũng rất phong phú và đa dạng. Trong đề tài này tôi chọn đối tượng là khuôn mặt, và bước đầu tiên của việc nhận dạng đó là phát hiện khuôn mặt. Khuôn mặt đóng vai trò quan trọng trong quá trình giao tiếp giữa người với người, và cũng mang một lượng thông tin giàu có, chẳng hạn có thể xác định giới tính, tuổi tác, trạng thái cảm xúc của người đó, ... hơn nữa khi khảo sát các đường nét trên khuôn mặt có thể biết được người đó muốn nói gì. Do đó, phát hiện là bước tiền đề quan trọng phục vụ công việc nhận dạng khuôn mặt sau này. Có rất nhiều phương pháp phát hiện khuôn mặt, AdaBoost và mạng Nơ-ron là một trong những phương pháp đó. Đồ án được chia ra 4 chương: Chương 1 sẽ trình bày tổng quan về một số phương pháp phát hiện khuôn mặt. Phương pháp Adaboost và mạng Nơ-ron dùng để phát hiện khuôn mặt được trình bày trong chương 2 và 3. Chương 4 là phần cài đặt ứng dụng, một số thử nghiệm dò tìm khuôn mặt trong ảnh, và cuối cùng là kết luận. Trang: 1
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PHÁT HIỆN KHUÔN MẶT 1.1. Giới thiệu. Hơn một thập kỷ qua có rất nhiều công trình nghiên cứu về bài toán xác định khuôn mặt người từ ảnh đen trắng, xám đến ảnh màu như ngày hôm nay. Các nghiên cứu đi từ bài toán đơn giản, mỗi ảnh chỉ có một khuôn mặt người nhìn thẳng vào thiết bị thu hình và đầu ở tư thế thẳng đứng trong ảnh đen trắng. Cho đến ngày hôm nay bài toán mở rộng cho ảnh màu, có nhiều khuôn mặt trong cùng một ảnh, có nhiều tư thế thay đổi trong ảnh. Không những vậy mà còn mở rộng cả phạm vi từ môi trường xung quanh khá đơn giản (trong phòng thí nghiệm) cho đến môi trường xung quanh rất phức tạp (như trong tự nhiên) nhằm đáp ứng nhu cầu của thực tế. Xác định khuôn mặt người (Face Detection) là một kỹ thuật máy tính để xác định các vị trí và các kích thước của các khuôn mặt người trong các ảnh bất kỳ (ảnh kỹ thuật số). Kỹ thuật này nhận biết các đặc trưng của khuôn mặt và bỏ qua những thứ khác, như: tòa nhà, cây cối, cơ thể, … 1.2. Một số lĩnh vực ứng dụng phát hiện khuôn mặt. Phát hiện khuôn mặt đã được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực: - Hệ thống tương tác giữa người và máy: giúp những người bị tật hoặc khiếm khuyết có thể trao đổi. Những người dùng ngôn ngữ tay có thể giao tiếp với những người bình thường. Những người bị bại liệt thông qua một số ký hiệu nháy mắt có thể biểu lộ những gì họ muốn, …. Đó là các bài toán điệu bộ của bàn tay (hand gesture), điệu bộ khuôn mặt, … - Nhận dạng người A có phải là tội phạm truy nã hay không? Giúp cơ quan an ninh quản lý tốt con người. Công việc nhận dạng có thể ở trong môi trường bình thường cũng như trong bóng tối (sử dụng camera hồng ngoại). - Hệ thống quan sát, theo dõi và bảo vệ. Các hệ thống camera sẽ xác định đâu là con người và theo dõi con người đó xem họ có vi phạm gì không, ví dụ xâm phạm khu vực không được vào, …. Trang: 2
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh - Lưu trữ (rút tiền ATM, để biết ai rút tiền vào thời điểm đó), hiện nay có tình trạng những người bị người khác lấy mất thẻ ATM hay mất mã số PIN và những người ăn cắp này đi rút tiền, hoặc những người chủ thẻ đi rút tiền nhưng lại báo cho ngân hàng là mất thẻ và mất tiền. Các ngân hàng có nhu cầu khi có giao dịch tiền sẽ kiểm tra hay lưu trữ khuôn mặt người rút tiền để sau đó đối chứng và xử lý. - Thẻ căn cước, chứng minh nhân dân (Face dentification). - Điều khiển vào ra: văn phòng, công ty, trụ sở, máy tính,…. Kết hợp thêm vân tay và hốc mắt. Cho phép nhân viên được ra vào nơi cần thiết, hay mỗi người sẽ đăng nhập máy tính cá nhân của mình mà không cần nhớ tên đăng nhập cũng như mật khẩu mà chỉ cần xác định thông qua khuôn mặt. - An ninh sân bay, xuất nhập cảnh (hiện nay cơ quan xuất nhập cảnh Mỹ đã áp dụng). Dùng để xác thực người xuất nhập cảnh và kiểm tra có phải là nhân vật khủng bố không. - Tương lai sẽ phát triển các loại thẻ thông minh có tích hợp sẵn đặc trưng của người dùng trên đó, khi bất cứ người dùng khác dùng để truy cập hay xử lý tại các hệ thống sẽ được yêu cầu kiểm tra các đặc trưng khuôn mặt so với thẻ để biết nay có phải là chủ thẻ hay không. - Tìm kiếm và tổ chức dữ liệu liên quan đến con người thông qua khuôn mặt người trên nhiều hệ cơ sở dữ liệu lưu trữ thật lớn, như internet, các hãng truyền hình, …. Ví dụ: tìm các đoạn video có tổng thống Bush phát biểu, tìm các phim có diễn viên Thành Long đóng, tìm các trận đá banh có Ronaldinho đá. - Phân loại trong lưu trữ hình ảnh trong điện thoại di động. Thông qua bài toán xác định khuôn mặt người và trích đặc trưng, rồi dựa vào đặc trưng này để sắp xếp, lưu trữ, giúp người sử dụng dễ dàng truy tìm khi cần thiết. - Kiểm tra trạng thái người lái xe có ngủ gật, mất tập trung hay không, và hỗ trợ thông báo khi cần thiết. - Phân tích cảm xúc trên khuôn mặt. Trang: 3
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh - Một số hãng sản xuất máy chụp ảnh đã ứng dụng bài toán xác định khuôn mặt người vào máy chụp ảnh thế hệ mới để cho kết quả hình ảnh đẹp hơn. 1.3. Một số phương pháp xác định khuôn mặt người. Có nhiều nghiên cứu tìm phương pháp xác định khuôn mặt người, từ ảnh xám đến ngày nay là ảnh màu. Dựa vào tính chất của các phương pháp xác định khuôn mặt người trên ảnh, chúng ta có thể phân chia các phương pháp này thành bốn hướng tiếp cận chính: - Hướng tiếp cận dựa trên tri thức: Mã hóa các hiểu biết của con người về các loại khuôn mặt người thành các luật. Thông thường các luật mô tả quan hệ của các đặc trưng. - Hướng tiếp cận dựa trên đặc trưng không thay đổi: Mục tiêu các thuật toán đi tìm các đặc trưng mô tả cấu trúc khuôn mặt người mà các đặc trưng này sẽ không thay đổi khi tư thế khuôn mặt, vị trí đặt thiết bị thu hình hoặc điều kiện ánh sáng thay đổi. - Hướng tiếp cận dựa trên so khớp mẫu: Dùng các mẫu chuẩn của khuôn mặt người (các mẫu này được chọn lựa và lưu trữ) để mô tả cho khuôn mặt người hay các đặc trưng khuôn mặt (các mẫu này phải chọn làm sao cho tách biệt nhau theo tiêu chuẩn mà các tác giả định ra để so sánh). - Hướng tiếp cận dựa trên diện mạo: Trái ngược hẳn với so khớp mẫu, các mô hình học ở đây được học từ một tập ảnh huấn luyện cho trước. Sau đó hệ thống sẽ xác định khuôn mặt người. Một số tác giả còn gọi hướng tiếp cận này là hướng tiếp cận theo phương pháp học. 1.3.1. Hướng tiếp cận dựa trên tri thức. Trong hướng tiếp cận này, các luật sẽ phụ thuộc rất lớn vào tri thức của những tác giả nghiên cứu về bài toán xác định khuôn mặt người. Đây là hướng tiếp cận dạng top-down. Dễ dàng xây dựng các luật cơ bản để mô tả các đặc trưng của khuôn mặt và các quan hệ tương ứng. Ví dụ, một khuôn mặt thường có hai mắt đối xứng nhau qua trục thẳng đứng ở giữa khuôn mặt và có một mũi, một miệng. Các quan hệ của các đặc trưng có thể được mô tả như quan hệ về khoảng cách và vị trí. Thông thường các tác giả sẽ trích đặc trưng của khuôn Trang: 4
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh mặt trước tiên để có được các ứng viên, sau đó các ứng viên này sẽ được xác định thông qua các luật để biết ứng viên nào là khuôn mặt và ứng viên nào không phải khuôn mặt. Một vấn đề khá phức tạp khi dùng hướng tiếp cận này là làm sao chuyển từ tri thức con người sang các luật một cách hiệu quả. Nếu các luật này quá chi tiết (chặt chẽ) thì khi xác định có thể xác định thiếu các khuôn mặt có trong ảnh, vì những khuôn mặt này không thể thỏa mãn tất cả các luật đưa ra. Nhưng các luật tổng quát quá thì có thể chúng ta sẽ xác định lầm một vùng nào đó không phải là khuôn mặt mà lại xác định là khuôn mặt. Và cũng khó khăn khi cần mở rộng yêu cầu của bài toán để xác định các khuôn mặt có nhiều tư thế khác nhau. Hình 1-1: (a) Ảnh ban đầu có độ phân giải n = 1; (b), (c), và (d) Ảnh có độ phân giải n = 4, 8, 16. Yang và Huang dùng một phương thức theo hướng tiếp cận này để xác định các khuôn mặt. Hệ thống của hai tác giả này bao gồm ba mức luật. Ở mức cao nhất, dùng một khung cửa sổ quét trên ảnh và thông qua một tập luật để tìm các ứng viên có thể là khuôn mặt. Ở mức kế tiếp, hai ông dùng một tập luật để mô tả tổng quát hình dáng khuôn mặt. Còn ở mức cuối cùng lại dùng một tập luật khác để xem xét ở mức chi tiết các đặc trưng khuôn mặt. Một hệ thống đa độ phân giải có thứ tự được dùng để xác định, hình 1-1. Các luật ở mức cao nhất để tìm ứng viên như: “vùng trung tâm khuôn mặt (phần tối hơn trong hình 1-2) có bốn phần với một mức độ đều cơ bản”, “phần xung quanh bên trên của một khuôn mặt (phần sáng hơn trong hình 1-2) có một mức độ đều cơ bản”, và “mức độ khác nhau giữa các giá trị xám trung bình của phần trung tâm và phần bao bên trên là đáng kể”. Ở mức hai, xem xét biểu đồ của các ứng viên để loại bớt ứng viên nào không phải là khuôn mặt, đồng thời dò ra cạnh bao xung quanh ứng viên. Ở mức cuối cùng, những ứng viên nào còn lại sẽ được xem xét các đặc trưng của khuôn mặt về mắt và miệng. Hai ông đã dùng một chiến lược “từ thô Trang: 5
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh đến mịn” hay “làm rõ dần” để giảm số lượng tính toán trong xử lý. Mặc dù tỷ lệ chính xác chưa cao, nhưng đây là tiền đề cho nhiều nghiên cứu sau này. Hình 1-2: Một loại tri trức của người nghiên cứu phân tích trên khuôn mặt. Kotropoulos và Pitas đưa một phương pháp dùng trên độ phân giải thấp. Hai ông dùng phương pháp chiếu để xác định các đặc trưng khuôn mặt. Kanade đã thành công với phương pháp chiếu để xác định biên của khuôn mặt. Với I(x,y) là giá trị xám của một điểm trong ảnh có kích thước m x n ở tại vị trí (x,y), các hàm để chiếu ảnh theo phương ngang và thẳng đứng được định nghĩa như sau: HI ( x) = ∑ n −1 I ( x, y) và VI ( y ) = y ∑ m x −1 I ( x, y ) (1.1) Hình 1-3: Phương pháp chiếu: (a) Ảnh chỉ có một khuôn mặt và hình nền đơn giản; (b) Ảnh chỉ có một khuôn mặt và hình nền phức tạp; (c) Ảnh có nhiều khuôn mặt Dựa trên biểu đồ hình chiếu ngang, có hai cực tiểu cục bộ khi hai ông xét quá trình thay đổi độ đốc của HI, đó chính là cạnh bên trái và phải của hai bên đầu. Tương tự với hình chiếu dọc VI, các cực tiểu cục bộ cũng cho ta biết vị trí miệng, đỉnh mũi, và hai mắt. Các đặc trưng này đủ để xác định khuôn mặt. Trang: 6
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phư u ương pháp ph hiện khuô mặt trong ảnh hát ôn g Hình 1-3.a là m ví dụ v cách xá định như trên. Các xác địn này có t lệ một về ác ư ch nh tỷ xác đ định chính xác là 86.5% cho trư ường hợp chỉ có một khuôn m thẳng tr mặt rong ảnh và hình nền không ph tạp. N hình nề phức tạ thì rất k tìm, nh là v n hức Nếu ền ạp khó hư hình 1-3.b. Nếu ảnh có nh khuôn mặt thì sẽ không xác định đượ hình 1-3 u hiều n ẽ c ợc, 3.c. Hình 1-4: Chiế từng ph ứng viê để xác đ h ếu hần ên định khuôn mặt. n Mateos v Chicote dùng kết c để xác định ứng viên trong ảnh màu. Sau và cấu g đó ph tích hì dáng, k hân ình kích thước thành ph khuôn mặt để xá định kh c, hần n ác huôn mặt. Khi tìm được ứng v đ viên khuôn mặt, hai ông trích các ứng viên của t n i h từng thành phần khu mặt, sau đó chiế từng ph này để xác thực đó có phả là h uôn ếu hần ể ải thành phần khuôn mặt hay không, h h y hình 1-4. Tỷ lệ chính xác là hơn 87%. ỷ n Berbar kế hợp mô hình màu da người và xác địn cạnh để tìm ứng v ết u nh ể viên khuôn mặt người. Sau đó kết hợp c đặc trư và phư n ó các ưng ương pháp chiếu các ứng viên k khuôn mặt xuống hệ trục tọa đ để xác đ t ệ độ định ứng v viên nào th sự là kh hật huôn mặt người. n 1.3.2. Hướng tiếp cận d trên đ trưng không tha đổi. . dựa đặc k ay Đây Đ là hướ tiếp cậ theo kiểu bottom-u Các tác giả cố gắn tìm các đặc ớng ận u up. c ng c trưng không tha đổi của khuôn mặ người đ xác định khuôn mặt người. Dựa g ay a ặt để h m trên n nhận xét th tế: con người dễ dàng nhậ biết các khuôn mặ trong cá tư hực n ễ ận ặt ác thế kh nhau v điều kiện ánh sán khác nh hác và ng hau; do đó khuôn mặt phải có các ó m thuộc tính hay đặc trưng không tha đổi. The nhiều n c ay eo nhiều nghiê thì ban đầu ên phải x định c đặc trư khuôn mặt rồi chỉ ra có kh xác các ưng n huôn mặt trong ảnh hay không Các đặc trưng như lông mà mắt, m miệng và đường viền của tóc g. c ư: ày, mũi, g, g a Trang: 7
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh được trích bằng phương pháp xác định cạnh. Trên cơ sở các đặc trưng này, xây dựng một mô hình thống kê để mô tả quan hệ của các đặc trưng này và xác định sự tồn tại của khuôn mặt trong ảnh. Một vấn đề của các thuật toán theo hướng tiếp cận đặc trưng cần phải điều chỉnh cho phù hợp điều kiện ánh sáng, nhiễu, và bị che khuất. Đôi khi bóng của khuôn mặt sẽ tạo thêm cạnh mới, mà cạnh này lại rõ hơn cạnh thật sự của khuôn mặt, vì thế nếu dùng cạnh để xác định sẽ gặp khó khăn. 1.3.2.1. Các đặc trưng khuôn mặt Sirohey đưa một phương pháp xác định khuôn mặt từ một ảnh có hình nền phức tạp. Đây là phương pháp dựa trên đường biên, dùng phương pháp Candy và heuristics để loại bỏ các cạnh để còn lại duy nhất một đường bao xung quanh khuôn mặt. Một hình ellipse dùng để bao khuôn mặt, tách biệt vùng đầu và hình nền. Tỷ lệ chính xác của thuật toán là 80%. Cũng dùng phương pháp cạnh như Sirohey, Chetverikov và Lerch dùng một phưong pháp dựa trên blob và streak (hình dạng giọt nước và sọc xen kẽ), để xác định theo hướng các cạnh. Hai ông dùng hai blob tối và ba blob sáng để mô tả hai mắt, hai bên gò má, và mũi. Mô hình này dùng các treak để mô tả hình dáng ngoài của khuôn mặt, lông mày, và môi. Dùng ảnh có độ phân giải thấp theo biến đổi laplace để xác định khuôn mặt thông qua blob. Graf đưa ra một phương pháp xác định đặc trưng rồi xác định khuôn mặt trong ảnh xám. Dùng bộ lọc để làm nổi các biên, các phép toán hình thái học được dùng để làm nổi bật các vùng có cường độ cao và hình dáng chắc chắn (như mắt). Thông qua biểu đồ để tìm các đỉnh nổi bật rồi xác định các ngưỡng để chuyển ảnh xám thành hai ảnh nhị phân. Các thành phần dính nhau đều xuất hiện trong hai ảnh nhị phân thì được xem là vùng của ứng viên khuôn mặt rồi phân loại xem có phải là khuôn mặt không. Phương pháp được kiểm tra trên các ảnh chỉ có đầu và vai của người. Tuy nhiên còn có một vấn đề ở đây là làm sao để sử dụng các phép toán hình thái và làm sao xác định khuôn mặt trên các vùng ứng viên. Trang: 8
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh 1.3.2.2. Đặc trưng kết cấu Khuôn mặt con người có những kết cấu riêng biệt mà có thể dùng để phân loại so với các đối tượng khác. Augusteijn và Skufca cho rằng hình dạng của khuôn mặt dùng làm kết cấu phân loại, gọi là kết cấu giống khuôn mặt (face-like texture). Có ba loại đặc trưng được xem xét: màu da, tóc, và những thứ khác. Hai ông dùng mạng nơ-ron về mối tương quan cascade cho phân loại có giám sát các kết cấu, và một ánh xạ đặc trưng tự tổ chức Kohonen để gom nhóm các lớp kết cấu khác nhau. Hai tác giả đề xuất dùng phương pháp bầu cử khi không quyết định được kết cấu đưa vào là kết cấu của da hay kết cấu của tóc. Dai và Nakano dùng mô hình SGLD để xác định khuôn mặt người. Thông tin màu sắc được kết hợp với mô hình kết cấu khuôn mặt. Hai tác giả xây dựng thuật giải xác định khuôn mặt trong không gian màu, với các phần tựa màu cam để xác định các vùng có thể là khuôn mặt người. Ưu điểm của phương pháp này là có thể xác định khuôn mặt không chỉ chụp thẳng và có thể có râu và có kính. Mark và Andrew dùng phân bố màu da và thuật toán DoG (Difference of Gauss) để tìm các ứng viên, rồi xác thực bằng một hệ thống học kết cấu của khuôn mặt. Manian và Ross dùng biến đổi wavelet để xây dựng tập dữ liệu kết cấu của khuôn mặt trong ảnh xám thông qua nhiều độ phân giải khác nhau, kết hợp xác suất thông kê để xác định khuôn mặt người. Tỷ lệ chính xác là 87%, tỷ lệ xác định sai là 18%. 1.3.2.3. Đặc trưng sắc màu của da Thông thường các ảnh màu không xác định trực tiếp trên toàn bộ dữ liệu ảnh mà thường dùng tính chất sắc màu của da người (khuôn mặt người) để chọn ra được các ứng viên có thể là khuôn mặt người (lúc này dữ liệu đã thu hẹp đáng kể) để xác định khuôn mặt người. 1.3.2.4. Đa đặc trưng Gần đây có nhiều nghiên cứu sử dụng các đặc trưng toàn cục như: màu da người, kích thước, và hình dáng để tìm các ứng viên khuôn mặt, rồi sau đó sẽ xác định ứng viên nào là khuôn mặt thông qua các đặc trưng cục bộ như: mắt, Trang: 9
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh lông mày, mũi, miệng, và tóc. Tùy mỗi tác giả sẽ sử dụng tập đặc trưng khác nhau. Yachida đưa ra một phương pháp xác định khuôn mặt người trong ảnh màu bằng lý thuyết logic mờ. Ông dùng hai mô hình mờ để mô tả phân bố màu da người và màu tóc trong không gian màu CIE XYZ. Có năm mô dùng để mô tả hình dáng của mặt trong ảnh (một thẳng và bốn xoay xung quanh). Mỗi mô hình là một mẫu 2-chiều bao gồm các ô vuông có kích thước m x n, mỗi ô có thể chứa nhiều hơn một điểm ảnh. Hai thuộc tính được gán cho mỗi ô là: tỷ lệ màu da và tỷ lệ tóc, chỉ ra tỷ lệ diện tích vùng da trong ô so với diện tích của ô. Mỗi điểm ảnh sẽ được phân loại thành tóc, khuôn mặt, tóc/khuôn mặt, và tóc/nền trên cơ sở phân bố của mô hình, theo cách đó sẽ có được các vùng giống khuôn mặt và giống tóc. Mô hình hình dáng của đầu sẽ được so sánh với vùng giống khuôn mặt và giống tóc. Nếu tương tự, vùng đang xét sẽ trở thành ứng viên khuôn mặt, sau đó dùng các đặc trưng mắt-lông mày và mũi-miệng để xác định ứng viên nào sẽ là khuôn mặt thật sự. Sobottka và Pitas dùng các đặc trưng về hình dáng và màu sắc để xác định khuôn mặt người. Dùng một ngưỡng để phân đoạn trong không gian màu HSV để xác định các vùng có thể là màu da người. Các thành phần dính nhau sẽ được xác định bằng thuật toán tăng vùng ở độ phân giải thô. Xem xét tiền ứng viên nào vừa khớp hình dạng ellipse sẽ được chọn làm ứng viên của khuôn mặt. Sau đó dùng các đặc trưng bên trong như: mắt và miệng, được trích ra trên cơ sở các vùng mắt và miệng sẽ tối hơn các vùng khác của khuôn mặt, sau cùng phân loại dựa trên mạng nơ-ron để biết vùng ứng viên nào là khuôn mặt người và vùng nào không phải khuôn mặt người. Tỷ lệ chính xác là 85%. 1.3.3. Hướng tiếp cận dựa trên so khớp mẫu. Trong so khớp mẫu, các mẫu chuẩn của khuôn mặt (thường là khuôn mặt được chụp thẳng) sẽ được xác định trước hoặc xác định các tham số thông qua một hàm. Từ một ảnh đưa vào, tính các giá trị tương quan so với các mẫu chuẩn về đường viền khuôn mặt, mắt, mũi và miệng. Thông qua các giá trị tương quan này mà các tác giả quyết định có hay không có tồn tại khuôn mặt trong ảnh. Trang: 10
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh Hướng tiếp cận này có lợi thế là rất dễ cài đặt, nhưng không hiệu quả khi có sự thay đổi về tỷ lệ, tư thế, và hình dáng. 1.3.3.1. Xác định mẫu trước Sakai đã cố gắng thử xác định khuôn mặt người chụp thẳng trong ảnh. Ông dùng vài mẫu con về mắt, mũi, miệng, và đường viền khuôn mặt để mô hình hóa một khuôn mặt. Mỗi mẫu con được định nghĩa trong giới hạn của các đoạn thẳng. Các đường thẳng trong ảnh được trích bằng phương pháp xem xét thay đổi gradient nhiều nhất và so khớp các mẫu con. Đầu tiên tìm các ứng viên thông qua mối tương quan giữa các ảnh con và các mẫu về đường viền. Sau đó, so khớp với các mẫu con khác. Hay nói một cách khác, giai đoạn đầu xem như là giai đoạn sơ chế để tìm ứng viên, giai đoạn thứ hai là giai đoạn tinh chế để xác định có tồn tại hay không một khuôn mặt người. Ý tưởng này được duy trì cho đến các nghiên cứu sau này. Craw đưa ra một phương pháp xác định khuôn mặt người dựa vào các mẫu về hình dáng của các ảnh được chụp thẳng (dùng vẻ bề ngoài của hình dáng khuôn mặt). Đầu tiên dùng phép lọc Sobel để tìm các cạnh. Các cạnh này sẽ được nhóm lại theo một số ràng buộc. Sau đó, tìm đường viền của đầu, quá trình tương tự được lặp đi lặp lại với mỗi tỷ lệ khác nhau để xác định các đặc trưng khác như: mắt, lông mày, và môi. Sau đó Craw mô tả một phương thức xác định dùng một tập có 40 mẫu để tìm các đặc trưng khuôn mặt và điều khiển chiến lược dò tìm. Sinha dùng một tập nhỏ các bất biến ảnh trong không gian ảnh để mô tả không gian các mẫu ảnh. Tư tưởng chính của ông dựa vào sự thay đổi mức độ sáng của các vùng khác nhau của khuôn mặt (như hai mắt, hai má, và trán), quan hệ về mức độ sáng của các vùng còn lại thay đổi không đáng kể. Xác định các cặp tỷ số của mức độ sáng của một số vùng (một vùng tối hơn hay sáng hơn) cho ta một lượng bất biến khá hiệu quả. Các vùng có độ sáng đều được xem như một mẫu tỷ số mà là mẫu thô trong không gian ảnh của một khuôn mặt với độ thích hợp ít dùng để chọn như các đặc trưng chính của khuôn mặt như hai mắt, hai má, và trán. Lưu giữ thay đổi độ sáng của các vùng trên khuôn mặt trong một tập thích hợp với các cặp quan hệ sáng hơn – tối hơn giữa các vùng nhỏ. Trang: 11
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh Một khuôn mặt được xác định khi một ảnh phù hợp tất cả các cặp sáng hơn – tối hơn. Ý tưởng này xuất phát từ sự khác biệt của cường độ giữa các vùng kề cục bộ, sau này được mở rộng trên cơ sở biến đổi wavelet để biểu diễn cho xác định người đi bộ, xác định xe hơi, xác định khuôn mặt. Ý tưởng của Sinha còn được áp dụng cho hệ thống thị giác của robot. Hình 1-5 cho thấy mẫu nổi bật trong 23 quan hệ được định nghĩa. Dùng các quan hệ này để phân loại, có 11 quan hệ thiết yếu (các mũi tên màu đen) và 12 quan hệ xác thực (các mũi tên xám). Mỗi mũi tên là một quan hệ. Một quan hệ thỏa mãn mẫu khuôn mặt khi tỷ lệ giữa hai vùng vượt qua một ngưỡng và 23 quan hệ này vượt ngưỡng thì xem như xác định được một khuôn mặt. Phương pháp so khớp mẫu theo thứ tự để xác định khuôn mặt người do Miao trình bày. Ở giai đoạn đầu tiên, ảnh sẽ được xoay từ -20o đến 20o với mỗi bước là 5o và theo thứ tự. Xây dựng ảnh đa độ phân giải, hình 1-1, rồi dùng phép toán Laplace để xác định các cạnh. Một mẫu khuôn mặt gồm các cạnh mô tả sáu thành phần: hai lông mày, hai mắt, một mũi, và một miệng. Sau đó áp dụng heuristic để xác định sự tồn tại của khuôn mặt trong ảnh, phương pháp này cho phép xác nhiều khuôn mặt, nhưng kết quả không tốt bằng xác định một khuôn mặt (chụp thẳng hoặc xoay) trong ảnh xám. Hình 1-5: mẫu khuôn mặt, có 16 vùng và 23 quan hệ (các mũi tên). Wei và Lai dùng bộ lọc để phân đoạn kết hợp thuật toán tìm láng giềng gần nhất xác định ứng viên khuôn mặt, từ ứng viên này sau đó so khớp với các mẫu đã xác định trước để biết ứng viên có phải là khuôn mặt hay không. Tỷ lệ chính xác là 80%. Trang: 12
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh Darrell dùng phân đoạn đề tìm ứng viên, dùng ứng viên này để xác định khuôn mặt người dựa vào mẫu rồi theo vết chuyển động của người. Dowdall dùng phổ của màu da người để xác định ứng viên. Sau đó chiếu các ứng viên này để so sanh với các mẫu có trước để xác định ứng viên nào là khuôn mặt người. Phương pháp này chỉ xác định cho khuôn mặt chụp thẳng và gần thẳng, góc quay khoảng từ -10o đến 10o . 1.3.3.2. Các mẫu bị biến dạng Yuille dùng các mẫu biến dạng để mô hình hóa các đặc trưng của khuôn mặt, mô hình này có khả năng linh hoạt cho các đặc trưng khuôn mặt. Trong hướng tiếp cận này, các đặc trưng khuôn mặt được mô tả bằng các mẫu được tham số hóa. Một hàm năng lượng (giá trị) được định nghĩa để liên kết các cạnh, đỉnh, và thung lũng trong ảnh để tương ứng với các tham số trong mẫu. Mô hình này cho kết quả tốt khi tối giản hàm năng lượng qua các tham số. Một hạn chế của hướng tiếp cận này là các mẫu biến dạng phải được khởi tạo trong phạm vi gần các đối tượng để xác định. Lanitis mô tả một phương pháp biểu diễn khuôn mặt người với cả hai thông tin: hình dáng và cường độ. Ban đầu, tập ảnh được huấn luyện với các đường viền mẫu như là đường bao mắt, mũi, cằm, má được gán nhãn. Dùng một vector để mô tả hình dáng, ở đây tác giả dùng một mô hình phân bố điểm (Point Distribution Model – PDM) để mô tả vector hình dáng qua toàn bộ các cá thể. 1.3.4. Hướng tiếp cận dựa trên diện mạo. Trái ngược với các phương pháp so khớp mẫu với các mẫu đã được định nghĩa trước bởi những chuyên gia, các mẫu trong hướng tiếp cận này được học từ các ảnh mẫu. Một các tổng quát, các phương pháp theo hướng tiếp cận này áp dụng các kỹ thuật theo hướng xác suất thống kê và máy học để tìm những đặc tính liên quan của khuôn mặt và không phải là khuôn mặt. Các đặc tính đã được học ở trong hình thái các mô hình phân bố, hay các hàm biệt số có thể dùng các đặc tính này để xác định khuôn mặt người. Đồng thời, bài toán giảm số chiều thường được quan tâm để tăng hiệu quả tính toán cũng như hiệu quả xác định. Một ảnh hay một vector đặc trưng xuất phát từ một ảnh được xem như một biến ngẫu nhiên x, và biến ngẫu nhiên có đặc tính là khuôn mặt hay không phải Trang: 13
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh khuôn mặt bởi công thức tính theo các hàm mật độ phân lớp theo điều kiện p(x | khuôn mặt) và p(x | không phải khuôn mặt) . Có thể dùng phân loại Bayes hoặc khả năng cực đại để phân loại một ứng viên là khuôn mặt hay không phải là khuôn mặt. Không thể cài đặt trực tiếp phân loại Bayes bởi vì số chiều của x khá cao, bởi vì p(x | khuôn mặt) và p(x | không phải khuôn mặt) là đa thức, và chưa thể hiểu nếu xây dựng các dạng tham số hóa một cách tự nhiên cho p(x | khuôn mặt) và p(x | không phải khuôn mặt) . Có khá nhiều nghiên cứu theo hướng tiếp cận này quan tâm xấp xỉ có tham số hay không có tham số cho p(x | khuôn mặt) và p(x | không phải khuôn mặt) . Các tiếp cận khác trong hướng tiếp cận dựa trên diện mạo là tìm một hàm biệt số (như: mặt phẳng quyết định, siêu phẳng để tách dữ liệu, hàm ngưỡng) để phân biệt hai lớp dữ liệu: khuôn mặt và không phải khuôn mặt. Bình thường, các mẫu ảnh được chiếu vào không gian có số chiều thấp hơn, rồi sau đó dùng một hàm biệt số (dựa trên các độ đo khoảng cách) để phân loại, hoặc xây dựng mặt quyết định phi tuyến bằng mạng nơ-ron đa tầng. Hoặc dùng SVM (Support Vector Machine) và các phương thức kernel, chiếu hoàn toàn các mẫu vào không gian có số chiều cao hơn để dữ liệu bị rời rạc hoàn toàn và ta có thể dùng một mặt phẳng quyết định, phân loại các mẫu khuôn mặt và không phải khuôn mặt. 1.3.4.1. Eigenface. Kohonen đã đưa ra phương pháp dùng vector riêng để nhận dạng khuôn mặt, ông dùng một mạng nơ-ron đơn giản để chứng tỏ khả năng của phương pháp này trên các ảnh đã được chuẩn hóa. Mạng nơ-ron tính một mô tả của khuôn mặt bằng cách xấp xỉ các vector riêng của ma trận tương quan của ảnh. Các vector riêng sau này được biết đến với cái tên Eigenface. Kirby và Sirovich chứng tỏ các ảnh có các khuôn mặt có thể được mã hóa tuyến tính bằng một số lượng vừa phải các ảnh cơ sở. Tính chất này dựa trên biến đổi Karhunen-Lòeve, mà còn được gọi dưới một cái tên khác là PCA và biến đổi Hotelling. Ý tưởng này được xem là của Pearson trình bày đầu tiên vào năm 1901 và sau đó là Hotelling vào năm 1933. Cho một tập các ảnh huấn luyện có kích thước n x m được mô tả bởi các vector có kích thước m x m, các vector cở sở cho một không gian con tối ưu được xác định thông qua lỗi bình phương trung bình khi chiếu các ảnh huấn luyện vào không gian con này. Các tác giả gọi tập các vector cơ sở Trang: 14
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh tối ưu này là ảnh riêng, sau đó gọi cho đơn giản là vector riêng của ma trận hiệp phương sai, được tính từ các ảnh khuôn mặt đã vector hóa trong tập huấn luyện. Nếu cho 100 ảnh, mà mỗi khuôn mặt có kích thước 91x50 thì có thể chỉ dùng 50 ảnh riêng, trong khi vẫn duy trì được một khả năng giống nhau hợp. Turk và Pentland áp dụng PCA để xác định và nhận dạng khuôn mặt. Tương tự, dùng PCA trên tập huấn luyện ảnh các khuôn mặt để sinh các ảnh riêng (còn gọi là eigenface) để tìm một không gian con (không gian khuôn mặt) trong không gian ảnh. Các ảnh khuôn mặt được chiếu vào không gian con này và được gom nhóm lại. Tương tự các ảnh không có khuôn mặt dùng để huấn luyện cũng được chiếu vào cùng không gian con và gom nhóm lại. Các ảnh khi chiếu vào không gian khuôn mặt thì không bị thay đổi tính chất cơ bản, trong khi chiếu các ảnh không có khuôn mặt thì xuất hiện nhiều sự khác nhau. Xác định sự có mặt của một khuôn mặt trong ảnh thông qua tất cả khoảng cách giữa các vị trí trong ảnh và không gian ảnh. Khoảng cách này dùng để xem xét có hay không có khuôn mặt người, kết quả khi tính toán các khoảng cách sẽ cho ta một bản đồ về khuôn mặt. Có thể xác định được từ cực tiểu cục bộ của bản đồ này. Có nhiều nghiên cứu về xác định khuôn mặt, nhận dạng, và trích đặc trưng từ ý tưởng vector riêng, phân rã, và gom nhóm. 1.3.4.2. Mạng Neural. Mạng nơ-ron được áp dụng khá thành công trong các bài toán nhận dạng mẫu, như: nhận ký tự, đối tượng, robot tự động vận hành. Xác định khuôn mặt người có thể xem là bài toán nhận dạng hai loại mẫu, có nhiều kiến trúc mạng nơ-ron đã được trình bày. Một thuận lợi khi dùng mạng nơ-ron để xác định khuôn mặt là tính khả thi của hệ thống học khi có sự phức tạp trong lớp của các mẫu khuôn mặt. Tuy nhiên, một điều trở ngại là các kiến trúc mạng đều tổng quát, khi áp dụng thì phải xác định rõ ràng số lượng tầng, số lượng node, tỷ lệ học, …, cho từng trường hợp cụ thể Trang: 15
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh Hình 1-6: Mô hình mạng Nơ-ron theo Rowley Agui trình bày mạng nơ-ron xử lý có thứ tự. Giai đoạn đầu, dùng hai mạng con song song mà dữ liệu vào là các giá trị cường độ của ảnh ban đầu và các giá trị cường độ của ảnh đã được lọc bằng thuật toán lọc Sobel với cửa sổ lọc 3x3. Đầu vào của mạng ở giai đoạn hai bao gồm dữ liệu đầu ra từ hai mạng con và các giá trị đặc trưng đã được trích ra, như: đặc trưng độ lệch chuẩn của các giá trị điểm ảnh trong mẫu đưa vào, một tỷ lệ của số điểm ảnh trắng trên tổng số điểm ảnh (đã chuyển sang ảnh nhị phân) trong một cửa sổ, và đặc trưng thiết yếu về hình học. Một giá trị xuất tại giai đoạn hai cho biết có tồn tại hay không khuôn mặt người trong vùng đưa vào. Qua kinh nghiệm, tác giả chỉ ra rằng nếu các ảnh cùng một kích thước thì mới dùng phương pháp này được. Propp và Samal phát triển mạng nơ-ron để xác định khuôn mặt người sớm nhất. Mạng nơ-ron của hai ông gồm bốn tầng với 1,024 đầu vào, 256 đầu kế tiếp trong tầng ẩn thứ nhất, tám đầu kế tiếp trong tầng ẩn thứ hai, và hai đầu ra. Tương tự như mạng nơ-ron xử lý theo thứ tự được đưa ra sau đó. Phương pháp của Soulie duyệt một ảnh đưa vào với mạng nơ-ron có thời gian trễ (kích thước cửa số là 20x25 điểm ảnh) để xác định khuôn mặt. Dùng biến đổi wavelet để phân rã ảnh các phần có kích thước khác nhau để xác định khuôn mặt. Vaillant dùng mạng nơ-ron dạng xoắn để xác định khuôn mặt người. Đầu tiên tạo các ảnh mẫu khuôn mặt và không phải khuôn mặt có kích thước 20x20. Dùng một mạng nơ-ron, mạng này đã được huấn luyện, để tìm các vị trí tương đối của các khuôn mặt ở các tỷ lệ khác nhau. Rồi dùng một mạng khác để xác định vị trí chính xác của các khuôn mặt. Mạng đầu tiên dùng để tìm các ứng Trang: 16
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh viên khuôn mặt, rồi dùng mạng thứ hai để xác định ứng viên nào thật sự là khuôn mặt. Burel và Carel dùng mạng nơ-ron đa tầng có ít mẫu hơn với thuật toán Kohenen’s SOM để học các mẫu khuôn mặt và hình nền, mà các mẫu này đã được phân loại trước. Giai đoạn xác định khuôn mặt bao gồm duyệt trên mỗi ảnh đã được biến đổi từ ảnh bàn đầu ở các độ phân giải khác nhau. Ở tại mỗi vị trí và kích thước cửa sổ duyệt, điều chỉnh độ sáng. Mỗi cửa sổ đã được chuẩn hóa sẽ được phân loại bằng MLP. Theo đánh giá các phương pháp dùng mạng nơ-ron để xác định khuôn mặt người của nhiều tác giả, thì nghiên cứu của Rowley được xem là tốt nhất đối với ảnh xám. Một mạng đa tầng được dùng để học các mẫu khuôn mặt và không phải khuôn từ các ảnh tương ứng (dựa trên quan hệ cường độ, về mặt không gian của các điểm ảnh) trong khi Sung dùng mạng nơ-ron để xác định một hàm biệt số cho mục đích phân loại mẫu có phải là khuôn mặt hay không dựa vào độ đo khoảng cách. Hai ông cùng sử dụng nhiều mạng nơ-ron và một số phương thức quyết định để cải thiện kết quả, trong khi Burel và Carel dùng một mạng đơn, Vaillant dùng hai mạng để phân loại. Có hai thành phần chính để xử lý: nhiều mạng nơ-ron (xác định mẫu nào là khuôn mặt) và một mô đun để quyết định (đưa ra quyết định cuối cùng từ nhiều kết quả xác định). Hình 1-7: Đại diện của mỗi lớp khuôn mặt. Mỗi đại diện tương ứng tâm của một nhóm. Hình 1-7, thành phần đầu tiên của phương pháp này là một mạng nơ-ron nhận một vùng ảnh có kích thước 20x20 điểm ảnh và xuất ra một giá trị trong Trang: 17
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh khoảng từ -1 đến 1. Khi đưa vào một ảnh, nếu kết quả gần -1 thì nghĩa là mẫu này không phải là khuôn mặt người, nhưng nếu kết quả gần 1 thì đây chính là khuôn mặt người. Để xác định khuôn mặt có kích thước lớn hơn 20x20 điểm ảnh, cứ chọn một tỷ lệ để duyệt, sau đó xác định, rồi lại thay đổi tỷ lệ (biến thiên tỷ lệ này do người xây dựng quyết định). Gần 1050 mẫu khuôn mặt có kích thước, hướng, vị trí, và cường độ khác nhau dùng để huấn luyện mạng. Sẽ gán nhãn cho mắt, đỉnh của mũi, góc cạnh, và tâm của miệng rồi dùng để chuẩn hóa khuôn mặt về cùng một tỷ lệ, hướng, và vị trí. Thành phần thứ hai là phương pháp trộn các xác định chồng chéo nhau và đưa ra quyết định. Phép toán logic (AND/OR) là một quyết định đơn giản nhất và phương pháp bầu cử được dùng để tăng tính hiệu quả. Rowley đưa nhiều cách giải quyết bài toán khác nhau với chi phí tính toán ít hơn Sung và Poggio nhưng tỷ lệ chính xác cao hơn. Một giới hạn của phương pháp của Rowley và Sung là có thể xác định khuôn mặt chụp thẳng và tựa thẳng (nghiêng đầu). Sau đó Rowley cải tiến để có thể xác định khuôn mặt bị xoay bằng mạng định hướng (Router Network), hình 1-8, sẽ thêm tiến trình xác định hướng khuôn mặt và xoay về lại tư thế chuẩn (chụp thẳng), tuy nhiên khi quay lại dữ liệu như trên thì tỷ lệ chính xác lại giảm đi, chỉ còn khoảng 76.9%. Hình 1-8: Một ví dụ cho dữ liệu vào và dữ liệu ra của mạng định hướng. 1.3.4.3. Support Vector Machine (SVM). Support Vector Machine (SVM) là một kỹ thuật học được Vapnik đề xuất. Phương pháp này rất hiệu quả với tập dữ liệu lớn, nhưng lại gặp khó khăn khi cần phải mô tả lại chính xác các khuôn mặt ( vì tính biến thiên của khuôn mặt). Osuna áp dụng phương pháp này đầu tiên để xác định khuôn mặt người. SVM được xem như là một kiểu mới dùng huấn luyện để phân loại theo hàm đa Trang: 18
- Khóa luận tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện khuôn mặt trong ảnh thức. Trong khi hầu hết các phương pháp khác dùng huấn luyện để phân loại (Mạng Bayes, Nueral, RBF) đều dùng tiêu chí tối thiểu lỗi huấn luyện (rủi ro do kinh nghiệm), trong khi SVM dùng quy nạp (được gọi là tối thiểu rủi ro cấu trúc), mục tiêu là làm tối thiểu một bao bên trên trên lỗi tổng quát. Một phân loại SVM là một phân loại tuyến tính, dùng một mặt phẳng để tách dữ liệu. Dựa trên một kết hợp có các trọng số của một tập con nhỏ các vector huấn luyện, các vector này được gọi là support vector. Ước lượng mặt phẳng tương đương với việc giải một bài toán tuyến tính bậc hai. Osuna đã phát triển một phương pháp hiệu quả để huấn luyện một SVM với tỷ lệ lớn để áp dụng cho bài toán xác định khuôn mặt người. Ông dùng 10,000,000 mẫu có kích thước 19x19 điểm ảnh, hệ thống của ông có tỷ lệ lỗi ít hơn Sung và Poggio, nhưng nhanh hơn gần 30 lần. SVM cũng có thể dùng xác định khuôn mặt người và người đi bộ với phân tích Wavelet. 1.3.4.4. Mạng lọc thưa (Sparse Network of Winnows - SNoW). Đây là phương pháp do Yang đề xuất, dùng để để xác định khuôn mặt người với các đặc trưng khác nhau và biểu diễn trong các tư thế khác nhau, dưới điều kiện ánh sáng khác nhau. SNoW là một mạng thưa dùng các hàm tuyến tính và dùng lọc để cập nhật luật. Phương pháp này thích hợp cho học trong miền khi các đặc trưng tiềm năng tạo các quyết định sai khác nhau mà không biết mức độ ưu tiên. Tỷ lệ lỗi là 5.9%, hiệu quả cũng như các phương pháp khác. 1.3.4.5. AdaBoost AdaBoost là một phân loại mạnh phi tuyến phức HM(x), được xây dựng từ M phân loại yếu. Mục tiêu của Adaboost là học một dãy các phân loại yếu. Giả sử có một tập N mẫu huấn luyện đã được gán nhãn {(x1,y1), …, (xN,yN)}, với yi là nhãn tương ứng của mẫu xi ∈ Rn. Tính một phân bố của các mẫu huấn luyện [w1,…, wN] cập nhật trong suốt quá trình học. Sau bước lặp m, mẫu khó phân loại (xi,yi) có trọng số mới wi (m), đến bước lặp thứ (m+1), mẫu này sẽ có tầm quan trọng hơn. Viola và Jones dùng AdaBoost kết hợp cascade để xác định khuôn mặt người với các đặc trưng dạng Haar wavelet-like. Tốc độ xử lý khá nhanh và tỷ lệ chính xác hơn 80% trên ảnh xám. Trang: 19
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Đồ án tốt nghiệp - tìm hiểu về virut máy tính và cách phòng chống
248 p |
444 |
189
-
Khóa luận tốt nghiệp: Nghiên cứu tính toán lưới và áp dụng giải bài toán trong an toàn thông tin
66 p |
189 |
112
-
Đề án tốt nghiệp: Tìm hiểu một số phương pháp phát hiện đối tượng đột nhập
56 p |
190 |
86
-
Báo cáo tốt nghiệp: Nghiên cứu một số giải pháp an ninh mạng Wlan 802.11
90 p |
183 |
77
-
Đồ án Tốt nghiệp: Tìm hiểu một số phương pháp trích chọn đặc trưng cho nhận dạng chữ viết
53 p |
111 |
63
-
Khóa luận Tốt nghiệp cử nhân CNTT: Tra từ điển Anh Việt qua camera trên điện thoại di động dùng android
97 p |
148 |
47
-
Khóa luận tốt nghiệp: Nghiên cứu và mô phỏng mạng truy nhập quang FTTX
89 p |
104 |
43
-
Luận văn tốt nghiệp: Tìm hiểu SQL server
84 p |
52 |
23
-
Khóa luận Tốt nghiệp cử nhân CNTT: Tra từ điển Anh Việt qua camera trên điện thoại di động dùng android 2
83 p |
68 |
21
-
Khóa luận tốt nghiệp: Ứng dụng GIS và Google Sketchup xây dựng mô hình 3D trường Đại học Nông Lâm Tp.Hồ Chí Minh
91 p |
44 |
21
-
Khóa luận tốt nghiệp: Nghiên cứu một số giao thức thanh toán qua mạng công khai
62 p |
62 |
19
-
Luận văn: Một hứớng tiếp cận trong phát hiện khuân mặt trong ảnh
55 p |
37 |
15
-
Đồ án tốt nghiệp: Tìm hiểu về Vmware esx server
84 p |
57 |
13
-
Khóa luận tốt nghiệp: Xây dựng phần mềm trò chơi hỗ trợ học lập trình Pascal
121 p |
13 |
3
-
Khóa luận tốt nghiệp Đại học ngành Công nghệ thông tin: Phân đoạn từ Tiếng Việt sử dụng mô hình CRFs
52 p |
15 |
3
-
Khóa luận tốt nghiệp: Tìm hiểu về ASP.Net MVC Framework phát triển ứng dụng với ASP.Net MVC Framework
108 p |
17 |
2
-
Khóa luận tốt nghiệp: Tìm hiểu về Push Notification xây dựng ứng dụng nhắc lịch thi cho sinh viên Thăng Long trên nền tảng Android
86 p |
13 |
2

Set-Cookie: TLDEVNamespace=b9a6eaeairsiil21ejmqnt9fg6; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
Nghị quyết số 45/2006/NQ-HĐND
Chia sẻ: Son Pham | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:1
56
lượt xem 4
download
lượt xem 4
download
Nghị quyết số 45/2006/NQ-HĐND
Mô tả tài liệu
Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ
Nghị quyết số 45/2006/NQ-HĐND về việc hoạt động giám sát năm 2007 của Hội đồng nhân dân quận Bình Thạnh do Hội đồng nhân dân Quận Bình Thạnh ban hành
Chủ đề:
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

markdown:
# Nghị quyết số 45/2006/NQ-HĐND
Chia sẻ: Son Pham | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:1
56
lượt xem 4
download
lượt xem 4
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2009/20091124/lawbmhc1/80x100/246.jpg)
##
Nghị quyết số 45/2006/NQ-HĐND
Mô tả tài liệu
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Nghị quyết số 45/2006/NQ-HĐND về việc hoạt động giám sát năm 2007 của Hội đồng nhân dân quận Bình Thạnh do Hội đồng nhân dân Quận Bình Thạnh ban hành
Chủ đề:
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: TLDEVNamespace=3ect29684k6fkip681bof9qd04; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Connection: close

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8